Document · PDF

RV2021-121 Bijlage Tweede bestuursrapportage 2021.pdf

Gemeenteraad 9 november 2021, gemeente West BetuweBij agendapunt: 4: Raadsvoorstel tot vaststelling 2e Bestuursrapportage 202119.105 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Inhoudsopgave Voorwoord........................................................................................................................................................................ 3 Leeswijzer ........................................................................................................................................................................ 4 1. Bestuurlijke hoofdlijnen - voortgang speerpunten ..................................................................................................... 6 2. Financiële hoofdlijnen................................................................................................................................................ 14 3. Toelichting op de afwijkingen ................................................................................................................................... 16 4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................................. 35 5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) ......................................................................... 37 6. (Restant) Kredieten .................................................................................................................................................... 38 7.

Bijlagen ....................................................................................................................................................................... 39 7.1. Bouwen aan sociale kracht: Voortgang implementatie model Simons ............................................................... 40 7.2. West Betuwe Financieel In Evenwicht ................................................................................................................... 53 7.3. Toelichting Septembercirculaire gemeentefonds ................................................................................................. 56

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Voorwoord We presenteren aan u de tweede bestuursrapportage van 2021. Dit is de laatste bestuursrapportage van deze eerste bestuursperiode van West Betuwe. Zoals gebruikelijk ziet u aan de kleur van het stoplicht hoe het staat met de uitvoering van een programma. Bij de gemeente West Betuwe staat de inwoner centraal. Van geel naar groen Het is een blijvende uitdaging om alle ambities op tijd te realiseren. De gevolgen van de coronacrisis zijn nog steeds voelbaar. We schoven werkzaamheden uit 2020 door naar dit jaar. Met de inzet van eenieder liggen we nog steeds op koers. Stonden in de eerste bestuursrapportage van 2021 nog veel lichten op geel. Nu springen steeds meer lichten op groen en een aantal springt nog voor het einde van dit jaar op groen. Meer ruimte Het lijkt erop dat het einde van de coronacrisis in zicht is. Er is nu meer ruimte om samen te komen. Het is fijn om te zien dat de organisatie van activiteiten en evenementen weer op gang komt. Het zijn mooie ontwikkelingen die de sociale cohesie in onze kernen ten goede komt. Ook werken we hard aan het opstellen van de kernagenda’s. Dit liep vertraging op door de beperkende maatregelen. Datzelfde geldt voor het besteden van het leefbaarheidsbudget. Dit budget blijft beschikbaar voor toekomstige, nieuwe initiatieven. Risico’s beheersen Bij het uitvoeren van onze taken hebben we te maken met risico's.

Deze proberen we zoveel mogelijk vooraf in te schatten. We gaan in de bestuursrapportage vooral in op de grote financiële risico's die de gemeente loopt. Denk aan het niet volledig of vertraagd realiseren van de taakstelling in het sociaal domein. Ook is het risico zeer groot dat de autonome groei op jeugdzorg en Wmo doorzet. Een ander groot risico is de milieusanering Spijk. Positief resultaat Bij de eerste bestuursrapportage gaven we aan een minder positief resultaat te verwachten over 2021 dan begroot. Ondanks de extra kosten voor 2021 voor jeugd en Wmo verwachten we het jaar af te sluiten met een positief saldo van 2,4 miljoen euro. Dit komt door onder andere extra gelden vanuit het gemeentefonds (septembercirculaire) en een aantal andere meevallers. Dit neemt niet weg dat de kosten voor het sociaal domein – met name voor jeugd - onze blijvende aandacht hebben. Preventie maakt deel uit van de uitvoeringsagenda sociaal domein. De uitvoering van preventie en de Lokale Inclusie Agenda is een voortdurend proces. Het doet ons deugd dat we wederom op koers liggen bij de uitvoering van de diverse programma’s. We zijn dankbaar dat we een positief resultaat mogen presenteren. Dit is mogelijk door de tomeloze inzet van eenieder. West Betuwe, oktober 2021 College van burgemeester en wethouders

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Leeswijzer De P&C-cyclus is in beginsel, het woord cyclus zegt het al, elk jaar hetzelfde. Met het vaststellen van de begroting 2021 heeft de raad de (financiële) kaders voor het begrotingsjaar 2021 vastgesteld. De tweede bestuursrapportage is een rapportage over de eerste vier maanden van 2021. In deze rapportage geven wij inzicht in de uitvoering van de Begroting 2021 en in de (meerjarige) financiële afwijkingen die wij verwachten ten opzichte van de begroting. Dat betekent dat in deze rapportage alleen de verwachte mee- en tegenvallers ten opzichte van de vastgestelde begroting worden gepresenteerd. De rapportage leidt tot een begrotingswijziging. Bestuurlijke hoofdlijnen In de bestuurlijke hoofdlijnen (hoofdstuk 1) gaan wij in op de voortgang van de in de begroting 2021 vastgestelde speerpunten voor 2021. Financiële hoofdlijnen In de financiële hoofdlijnen (hoofdstuk 2) presenteren wij het financiële meerjarenbeeld volgend uit de mee- en tegenvallers die in deze rapportage worden aangegeven. Toelichtingen op de financiële afwijkingen De begroting 2021 bestaat uit tien beleidsprogramma’s. In hoofdstuk 3 gaan we per programma in op de financiële ontwikkelingen, waarbij we per substantiële ontwikkeling uitleggen waarom deze mee- of tegenvaller zich voordoet. Een substantiële ontwikkeling is een mee- of tegenvaller van minimaal 10.000 euro.

Dit betekent dat per programma afwijkingen in de baten of lasten ten opzichte van de vastgestelde begroting die in minimaal één van de jaren 2021-2025 10.000 euro zijn, worden toegelicht. Afwijkingen kleiner dan 10.000 euro lichten wij niet apart toe. Overige toelichting In de hoofdstukken 4 en 5 beschrijven we de afwijkingen op diverse paragrafen en in hoofdstuk 6 melden we de afwijkingen op de (restant) kredieten. Bijlagen Bijlage Inhoudelijke verantwoording - Bouwen aan Sociale Kracht In de bijlage 7.1 hieronder is het verantwoordingsmodel van Simons van Bouwen aan Sociale Kracht opgenomen, dat kwalitatieve en kwantitatieve informatie combineert. Onderdeel van het beleidsplan is het ontwikkelen van een dashboard met betere indicatoren. De cijfers worden steeds uitgebreider en preciezer. De vastgestelde doelen in Bouwen aan sociale kracht moeten meetbaar, maar vooral ook merkbaar worden. Met de inspanningen in het sociaal domein moet een maatschappelijke meerwaarde worden gecreëerd. Hier past een sturingsinstrument bij dat kwalitatieve en kwantitatieve informatie combineert. Gebaseerd op het model van Simons is in het beleidsplan Sociale Kracht een verantwoordingsmodel met vier kwadranten vastgesteld. Om de sturing en verantwoording meer dynamisch en betekenisvol in te richten: in control vanuit de bedoeling.

Dat betekent dat we niet alleen (financiële) kaders stellen en willen controleren of wij of onze opdrachtnemers binnen deze kaders blijven. We willen ook voortdurend leren, mét onze partners en

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

inwoners. Dit willen we omdat we beseffen dat we afhankelijk zijn van de specifieke kennis en expertise van partners en inwoners. Maar ook omdat we als gemeente verschillende rollen hebben. We zien een gezamenlijke opgave, maar tegelijkertijd zijn we als gemeente ook verantwoordelijk voor kwaliteit en budget. We laten ons daarbij leiden door een duidelijke visie op waar we naar toe willen en hoe we willen werken in het sociaal domein. Deze visie en de behoefte aan leren hebben een volwaardige plek in control. De kwadranten beantwoorden de volgende vragen: • Wat willen we? Dit zijn de waarden van waaruit wordt gewerkt zoals leidende principes of uitgangspunten als co-creatie en een gedeelde missie en visie. Hier werken we aan de doelen die passen bij de fases zoals beschreven in de uitvoeringsagenda Sociale Kracht. • Wat spreken we af? Dit zijn kaders zoals budgetplafonds of wettelijke kaders. • Wat meten we? Dit is monitoringinformatie, die steeds wordt uitgebreid. Er wordt gewerkt aan een monitoringsdashboard, waarvan de eerste versie inmiddels is opgeleverd. De kwalitatieve data en sturingsinformatie wordt steeds gedetailleerder en completer. De opgeleverde cijfers in de bestuursrapportage blijven doorontwikkelen. Cijfers die makkelijk te verkrijgen zijn en/of essentieel zijn voor sturen op voortgang van de transitie op het sociaal domein hebben voorrang.

• Wat vinden onze partners? Dit is de dialoog die plaatsvindt om steeds te kunnen leren, bijvoorbeeld tijdens accountgesprekken of kenniskringen. Bijlage West Betuwe Financieel in evenwicht In de bijlage 7.2 staat de update van de stand van zaken van de implementatie van de geaccordeerde voorstellen van West Betuwe Financieel in Evenwicht. Bijlage toelichting septembercirculaire gemeentefonds In bijlage 7.3 staat een toelichting op de financiële effecten van de septembercirculaire 2021 van het gemeentefonds.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

1. Bestuurlijke hoofdlijnen - voortgang speerpunten Programma 1 Bestuur en Ondersteuning We vergroten de klanttevredenheid over de onze dienstverlening

We halen gemiddeld een 7,5 bij de vervolgmeting klanttevredenheid We bereiden de volgende klanttevredenheidsmetingen en beoogde verbeteringen in de dienstverlening voor. Daarvoor gebruiken de uitkomsten van de burgerpeiling 2020 (waarstaatjegemeente.nl). Door corona is het thuis aanvragen van documenten tijdelijk niet mogelijk, wel het bezorgen. Vanaf het derde kwartaal 2021 verzorgt de gemeente zelf het thuis bezorgen van documenten in plaats van uitbesteding aan externe partij. Er zijn bijeenkomsten voor het verbeteren van de kennis en professionaliteit van het KCC en van medewerkers in de organisatie. We monitoren de mogelijkheden van technologie voor slimme dienstverlening. In het laatste kwartaal is de implementatie van een update van het telefonie systeem. Dit moet leiden tot meer gebruiksgemak bij inwoners en medewerkers. Tevens voeren we een onderzoek naar telefonische bereikbaarheid uit. Eind 2021 ronden we de voorbereidende werkzaamheden voor het terughalen van de vergunningtaken af In het vierde kwartaal wordt de eerste fase van de ontvlechting afgerond door de in gebruik name van het omgevingsloket. Vanaf dit moment zullen alle aanvragen voor bouwvergunningen en informatieverzoeken door de gemeente worden afgehandeld. Verdere doorontwikkeling van de dienstverlening vindt plaats in het kader van de omgevingswet.

Nu deze fase wordt afgerond, start de verkenning van tweede fase, die parallel loopt met de invoering van de omgevingswet. We vergroten de leefbaarheid in de kernen Eind 2021 hebben alle kernen in de gemeente een kernagenda (inclusief activiteitenplan) Door corona heeft het proces wat vertraging opgelopen, maar loopt wel door met een digitale aanpak. Aan het einde van de zomer waren er twee definitieve kernagenda's (Heukelum en Herwijnen). In oktober volgen nog zes kernen. Elke kern kiest een eigen aanpak en tempo om te werken aan de kernagenda. Hiervoor werkt de gebiedsmakelaar samen met de inwoners. In alle kernen zijn er activiteiten. Dat varieert van het houden van startbijeenkomsten, het uitvragen van aandachtspunten, tot het maken van concepten, die worden afgestemd met sleutelpersonen, inwoners en collega's. De ambitie is dat in het eerste kwartaal van 2022 alle kernen een eerste kernagenda hebben. Deze is besproken met sleutelpersonen en gedeeld met inwoners van de kernen. Deze kernagenda is dan ook in de gemeentelijke organisatie getoetst op haalbaarheid (passend in planningen, passend in beleid). In 2021 ondersteunen we de leefbaarheidsinitiatieven maximaal; de kernen benutten minstens 85% van het leefbaarheidsbudget De gebiedsmakelaars zijn actief in gesprek met betrokkenen in de kernen over kansrijke activiteiten, projecten en initiatieven.

Door corona zijn er verminderde activiteiten in de kernen. De ervaring is dat vrijwilligers en verenigingen al blij zijn als ze de normale activiteiten weer kunnen organiseren. Daardoor komt men minder toe aan nieuwe initiatieven. Bovendien wordt ook leefbaarheidsbudget van 2020 gebruikt voor activiteiten die in 2020 niet door konden gaan, maar wel in 2021. Binnen de omstandigheden benutten de kernen en de gebiedsmakelaars de mogelijkheden en de budgetten maximaal. Benutting van het leefbaarheidsbudget van minimaal 85% blijkt echter niet realistisch. Het budget blijft via de bestemmingsreserve wel beschikbaar voor toekomstige initiatieven.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Programma 2 Veiligheid We stimuleren dat evenementen duurzaam en schoon zijn

Met 25% van de organisatoren gaan we in gesprek over duurzame en schone evenementen Op dit moment is er nog geen actie ondernomen richting organisatoren van evenementen. Dit in relatie tot de beperkte doorgang van evenementen in verband met corona. Gezien de financiële gevolgen voor de organisatoren door corona willen wij de organisatoren niet extra belasten met investeringen op het gebied van duurzaamheid en schone evenementen. We onderzoeken een legeskorting voor duurzaam en schoon georganiseerde evenementen De mogelijkheid tot het invoeren van een heffingskorting voor evenementen welke duurzaam en schoon plaatsvinden bestaat. Daarmee is het onderzoek afgerond. Nadere uitwerking van de criteria en het opnemen in de legesverordening volgt in 2022. We verhogen het ondermijningsbewustzijn en de weerbaarheid, in- en extern Onze werkprocessen bevatten checkvragen over het risico van ondermijning Onze werkzaamheden/ -processen zijn ingericht om het risico van ondermijning tegen te gaan. Denk hierbij aan de beleidsregel Wet Bibob, de Opiumbeleidsregels en de Apv. Meer inwoners en ondernemers vinden de weg naar de meldlijnen over ondermijning Per 1 mei 2021 is onze gemeente aangesloten bij het Meldpunt Meld Misdaad Anoniem (MMA). Dit wordt ondersteund met een communicatiestrategie om de bewustwording en de meldingsbereidheid te vergroten.

Er is reeds een voorzichtige toename in het aantal meldingen bij MMA zichtbaar. We verwachten dat dit in 2021 nog meer gaat toenemen. De exacte cijfers presenteren we bij de evaluatie 2021 als onderdeel van het Uitvoeringsprogramma 2022.

Programma 3 Verkeer en vervoer We lossen van de top 5 fietsknelpunten in 2021 twee knelpunten op (de overige drie volgen na 2021)

Een veilige inrichting van de kruising Zeiving - Nieuwe Zuiderlingedijk Heukelum (N848) Door de regelgeving rondom stikstof is er vertraging opgetreden in de vergunningverlening. In 2022 start de voorbelasting en naar verwachting wordt de veilige inrichting in 2023 gerealiseerd. Realisatie ontbrekende fietsschakel Waalbandijk Waardenburg De voormalige gemeente Neerijnen heeft in 2018 samen met ProRail besloten de overweg te vervangen door een onderdoorgang. De aanleg vindt plaats in september en oktober 2021. We verbeteren de leefbaarheid in de kernen Minder mensen rijden in de spits door onze verblijfsgebieden Door corona en genomen verkeersmaatregelen wordt er minder gebruik gemaakt van de routes door onze verblijfsgebieden. In het 4e kwartaal houden we tellingen om de effecten van de diverse snelheid remmende maatregelen te bepalen en om eventueel aanvullende maatregelen te nemen.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Programma 4 Economie We stimuleren van de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden/kantoorpanden

Leegstandverordening (winkel)panden is door de gemeenteraad vastgesteld We hebben een eerste inventarisatie uitgevoerd. We voeren ook gesprekken met de pandeigenaren. We stellen een leegstandsverordening op voor met name winkelpanden. Deze verordening wordt in het 4e kwartaal 2021 aan de raad voorgelegd. Uitgevoerd onderzoek en advies naar gratis en gereguleerd parkeren in de gemeente. We voeren dit onderzoek dit jaar uit. De resultaten worden eind 2021/begin 2022 met de raad gedeeld. We streven naar breed gedragen winkeltijden Er is een winkeltijdenverordening vastgesteld We onderzoeken de wensen bij ondernemers en inwoners nog dit jaar. De uitkomsten presenteren we eind 2021 of begin 2022 aan de raad. Vaststelling van de winkeltijdenverordening wordt verwacht in 2022. We versterken de huidige en toekomstige werkgelegenheid De economische beleidsvisie is vastgesteld De gemeenteraad heeft op 30 juni 2021 de economische visie vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma economie is door het college vastgesteld In de economische visie is al een overzicht gemaakt van de acties voor de komende jaren. In de perspectiefnota zijn voor deze acties incidentele gelden beschikbaar gesteld. Echter deze acties moeten nog worden geprioriteerd.

Programma 5 Onderwijs We bouwen, renoveren en verduurzamen schoolgebouwen (incl. integraal huisvestigingsplan)

Kindcentrum De Plantage is opgeleverd en start het schooljaar 2021-2022 in het nieuwe gebouw Het gebouw is gereed en aan het terrein wordt de laatste hand gelegd. De kinderen starten het schooljaar 2021-2022 in het nieuwe kindcentrum. Ze hebben het gebouw al 2 weken voor de vakantie mogen verkennen. Op basis van het verduurzamingsrapport zijn vier scholen gestart met de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen In de zomervakantie 2021 zijn de werkzaamheden voor de scholen, De Schakel, Mr. Aafjes, De Springplank en Eben Haezerschool gestart. In de zomervakantie worden de werkzaamheden verricht waarbij de kinderen niet aanwezig kunnen zijn. De werkzaamheden voor deze 4 scholen zijn 2021 afgerond. We dringen laaggeletterdheid terug en stimuleren digitale voorzieningen We geven lokaal uitvoering aan het regionaal taalakkoord en bereiken laaggeletterde inwoners door het aanbieden van een (maatwerk-) ondersteuningsprogramma Het uitvoeringsplan lokale aanpak laaggeletterdheid en doorontwikkeling Digi-Taalhuis is door het college vastgesteld. Het Digi-taalhuis bereikt inwoners uit alle kernen van de gemeente West Betuwe We voeren de actiepunten uit van het uitvoeringsplan lokale aanpak laaggeletterdheid en doorontwikkeling Digi-Taalhuis.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

We stimuleren een sluitende aanpak voor praktijkonderwijs

Leerlingen vanuit het praktijkonderwijs met de potentie om deel te nemen aan het arbeidsproces hebben een begeleide werkplek in het lokale bedrijfsleven De gemeente participeert in het overlegorgaan RW-POA Rivierenland. RW-POA Rivierenland geeft sturing aan de realisatie van de banenafspraak en stimuleert activiteiten ter verbetering van de aansluiting van onderwijs op de vragen vanuit de arbeidsmarkt. We verstevigen de lokale verbinding en zorgstructuur met het primair onderwijs Een doelgerichte samenwerking tussen onderwijs en gemeente die breed beschikbaar is voor kinderen en ouders Het maken van afspraken tussen de gemeente (Team sociaal/schoolmaatschappelijk werk)) en de scholen (zorgcoördinatoren) om tot een goede verbinding te komen. Meer preventieve activiteiten en een snellere toeleiding naar de juiste zorg voor kinderen Dit valt onder het Uitvoeringsprogramma/thema Veilig Opgroeien: In het voorliggend veld wordt extra ingezet op extra preventieve interventies en voorlichting (voorbeelden zijn inzet steunouder, start mama (ouder/kind) cafés, een inloopplek (Place2Be) door het jongerenwerk, Kansrijke start en in het VO extra inzet van SMW in schooljaar 2021/2022). Ook hier het maken van afspraken tussen de gemeente (Team sociaal) en de VO scholen om tot een goede verbinding te komen.

Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie We behouden en versterken leefbaarheid en vitaliteit in de kernen

Dorpshuizen hebben een toekomstbestendig uitvoeringsplan. Onderdelen zijn een goede organisatie, financiële draagkracht en een plek voor ontmoeting We geven uitvoering aan de opgaven uit de kadernota Dorpshuizen en Multifunctionele Centra. Het gaat om het voeren van toekomstgesprekken (Tafel van Zeven) en uitbreidingen van sociale activiteiten. Uitvoeringsplan voor versterking, samenwerking en waardering van vrijwilligers die actief zijn binnen de gemeente Het vrijwilligersprogramma is vastgesteld en is er gestart met de activiteiten en projecten. We stimuleren sport, duurzame sportvoorzieningen en beheer van sportaccommodaties

We geven uitvoering aan een geharmoniseerd sportbeleidsplan en beheerplan sportvelden We boden het geharmoniseerde sportbeleidsplan aan voor de raad van 28 september. We verbinden sectoren cultuur, kunst, recreatie en toerisme

Er is een totaalaanbod van toeristische en culturele fiets- en wandelroutes Momenteel bouwt een externe partij aan de website waar het totaalaanbod wordt gebundeld. We versterken, vernieuwen, verbreden en verbinden cultuur en kunst

Er is uitvoering van de gezamenlijke cultuur en kunst agenda 2021-2022 door gemeente en partners We voeren samen met haar lokale samenwerkingspartners, de activiteiten en projecten uit de uitvoeringsagenda uit. We verwachten dat de projecten en activiteiten in 2021 voor een deel zullen doorlopen in 2022. Door corona verwachten we dat activiteiten en projecten zoveel als mogelijk in 2021 worden uitgevoerd en waar nodig een uitloop hebben in 2022.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid We bieden passende ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben

Door de maatregelen financiële beheersbaarheid is er meer grip op de uitgaven in het sociaal domein Het gaat hierbij om de volgende maatregelen: preventie, meer algemene voorzieningen om maatwerkvoorzieningen te voorkomen, verbeterde regiovoering zodat dure zorg afgeschaald kan worden wanneer het kan: vernieuwde inkooptrajecten met budgetplafonds en afspraken met de aanbieders, efficiëntere bedrijfsvoering ter voorkoming van onnodige kosten, afspraken en verbeterde afspraken met partners en versobering. Deze zeven knoppen van grip zijn verwerkt in fase 1 van de uitvoeringsagenda die inmiddels is gestart. In mei heeft de raad hierover een informatienota ontvangen. Door ontwikkelingen zoals corona, vergrijzing, abonnementstarief en duurdere zorgtrajecten jeugd ontstaan er nieuwe uitdagingen in het sociaal domein. Hierdoor wordt een beroep gedaan op meer ondersteuning en zorg. Dit beeld zien we ook terug bij andere gemeenten. De inkoop voor ondersteuning op Wmo en Jeugdzorg, en de voorbereiding voor decentralisatie beschermd wonen is afgerond voor 01-01-2022 De nieuwe inkoop van zorg met meer aansluiting op de lokale doelen en gericht op een financieel houdbare uitvoering van het sociaal domein is uitgesteld tot 1 januari 2023 (zie raadsinformatienota juni 2022).

De bestaande overeenkomsten met zorgaanbieders Wmo /jeugd worden verlengd tot en met 31 december 2022 om een zorgvuldig aanbestedingsproces te kunnen doorlopen. In juni 2021 is de inkoopstrategie zorginkoop Jeugd en Wmo door het college vastgesteld. In de periode tot en met 31 december 2022 stellen we verder pilots op en geven we vorm aan de daadwerkelijke inkoop van Jeugd en Wmo ondersteuning met als doel om per 1 januari 2023 nieuwe overeenkomsten te hebben geïmplementeerd. Om deze reden is de voortgang aangepast. Daarnaast werken de gemeenten in regio Rivierenland aan een programma van eisen voor de opstelling van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst. Naast de nieuwe inkoop evalueren we regionaal het contractmanagement en besluiten we waar het contractmanagement vanaf 2023 wordt belegd. De gezamenlijke gemeenten en Regio Rivierenland verbeteren het contractmanagement voor Wmo- en jeugdzorg. Het Regioplan (uitvoeringsplan) beschermd wonen is op 29 juni 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. De vervolgstap is de opstelling van een dienstverleningsovereenkomst tussen de gemeente Nijmegen en de gemeenten in Rijk van Nijmegen en Regio Rivierenland. Streven is om deze in Q4, ter vaststelling, aan het college voor te leggen. Hiermee is de voorbereiding van de decentralisatie beschermd wonen op schema.

Het Regioplan (uitvoeringsplan) beschermd wonen leggen we in tweede kwartaal 2021 voor aan de gemeenteraad. Doel van het regioplan is besluitvorming op de volgende punten: spreiding van voorzieningen, inrichting lokaal versus regionaal, verdeling van de kosten en samenwerkingsvorm. Het Regioplan (uitvoeringsplan) beschermd wonen is op 29 juni 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. De vervolgstap is de opstelling van een dienstverleningsovereenkomst tussen de gemeente Nijmegen en de gemeenten in Rijk van Nijmegen en Regio Rivierenland. Streven is om deze in Q4, ter vaststelling, aan het college voor te leggen. Hiermee is de voorbereiding van de decentralisatie beschermd wonen op schema.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

We stimuleren dat iedereen mee kan doen

Uitvoeren van de preventieagenda en inclusieagenda Preventie maakt deel uit van de uitvoeringsagenda sociaal domein. Om dit extra kracht bij te zetten zijn twee projectleiders gestart die projecten uitvoeren op het gebied van preventie. De uitvoering van preventie en de Lokale Inclusie Agenda is een voortdurend proces. De ervaringsdeskundigen worden bij allerlei projecten om advies gevraagd. Ook nemen zij zelf het initiatief door meldingen te doen en overzichten en filmpjes te maken om de openbare ruimte toegankelijker en veiliger gemaakt kan worden. Op vrijwel alle 16 agenda punten van de Lokale Inclusie Agenda is er voortgang geboekt, is er overleg met ervaringsdeskundigen en wordt er gewerkt aan bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie en daarbuiten. Verder werken we aan de principes van positieve gezondheid. Op preventie en vroegsignalering zijn een aantal projecten opgepakt, zoals schuldhulpverlening, eenzaamheid, gezonde leefstijl. Een aantal projecten zijn in voorbereiding, zoals mentale weerbaarheid, sociale kaart en buurtcirkels. Voorbereiding van uitvoering van het nieuwe subsidiebeleid vanaf 2022 We voeren het nieuwe vastgestelde subsidiebeleid uit en zijn de subsidieregels vastgesteld. In november bieden we de gewijzigde subsidieregels aan voor het sportbeleid.

We stimuleren een gezonde leefstijl en leefomgeving 60% van de scholen in West Betuwe voert gezond beleid uit rond voeding/ beweging/ gezonde leeftijd 50% van de scholen voert een gezond beleid uit op het gebied van voeding en bewegen. Door corona was er binnen het onderwijs nauwelijks ruimte om over andere thema's behalve primair het onderwijs zelf te praten. Hierdoor zijn er minder gesprekken geweest tussen de gezonde school adviseur en de scholen en zijn er ook minder scholen gestart met een nieuw deelcertificaat. Voor het schooljaar 2021-2022 wordt er extra ingezet door de gezonde schooladviseur, JOGG-regisseur en de Buurt Sport Coaches om scholen aan te laten haken bij de gezonde school. We versterken het informele netwerk Er is goede ondersteuning van mantelzorgers zodat zij hun rol kunnen volhouden We ondersteunen en waarderen mantelzorgers, met specifieke aandacht voor jonge mantelzorgers. In 2021 organiseren we opnieuw de Week van de Mantelzorg, waar mantelzorgers in het zonnetje worden gezet en een mantelzorgcompliment kunnen ontvangen. We gaan de behoefte aan respijtzorg na en komen afhankelijk van de uitkomst met aanvullende beleidsvoorstellen.

Het versterken van lokale initiatieven ter voorkoming van een extra beroep op de zorg We organiseren projecten om Lokale initiatieven en zelfredzaamheid van inwoners te bevorderen, onder andere: We zijn aan het onderzoeken of en hoe we 'buurtcirkels' en ‘Mobility mentoring’ kunnen inzetten. Daarnaast organiseren we lichte dagbesteding voor ouderen in dorpshuizen en stimuleren bewonersinitiatieven zoals het opzetten van een 'sociale moestuin'. We leggen een verband met de kernagenda’s en trekken samen op met de gebiedsmakelaars.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Ruimtelijke (klimaat) Adaptatie: We streven naar een toekomstbestendig leefklimaat

Eind 2021 ronden we breed maatschappelijke gesprekken af, over de urgentie en acceptatie van kwetsbaarheden en welke maatregelen hiervoor nodig zijn om deze kwetsbaarheden te verminderen, als input voor het lokale maatregelen- en uitvoeringsplan Naar verwachting starten we in september met de eerste gesprekken met onze inwoners en bedrijven In het vierde kwartaal 2021 maken we een start met een lokaal maatregelenplan dat aansluit op de gestelde ambities en doelen uit de Regionale Adaptatie Strategie Het maatregelenprogramma bepalen we mede op basis van de uitkomsten van gesprekken die we met onze inwoners en ondernemers voeren aan de hand van de Regionale Adaptatie Strategie (RAS). Daarnaast stemmen we intern af om de maatregelen goed af te wegen. We verwachten begin 2022 het lokaal maatregelenplan naar de gemeenteraad te brengen. We geven samen met stakeholders uitvoering aan de energietransitie Eind 2021 beschikt West Betuwe over een Warmtetransitievisie De eerste gesprekken zijn geweest met de stakeholders. Het ligt niet in de verwachting dat er vóór 2030 wijken verplicht van het gas af gaan. Door het ontbreken van deze verplichting kan er een globale Warmtetransitievisie worden opgesteld en maken we geen (gedetailleerde) planning.

We zetten in op een pilotwijk waar we samen met de inwoners werken aan een wijkuitvoeringsplan We voeren gesprekken met vertegenwoordigers van het bestuur van Mooi Wonen in Enspijk en een drietal inwoners uit Enspijk die zichzelf hebben aangemeld om mee te praten over warmte uit de Linge. Afhankelijk van de corona maatregelen nodigen we alle inwoners van Enspijk uit voor een informatieavond. We willen het zwerfafval in West Betuwe verminderen Eind 2021 zijn de activiteiten en projecten uit het zwerfafvalplan geïmplementeerd en in werking We voeren de activiteiten uit zoals is vastgesteld in het jaarplan zwerfafval 2021

Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing We zorgen voor een toekomstbestendige woningvoorraad met ruimte voor alle doelgroepen

Realiseren van het uitvoeringsprogramma, zoals dat is opgenomen bij de vaststelling van de woonvisie (2020) De woonvisie die in december 2020 is vastgesteld, geeft de ambities en wensen aan voor de komende 10 jaar. Dat betekent dat niet alle werkzaamheden die uit de woonvisie volgen in 2021 worden afgerond. In 2021 starten we met het opstellen van een uitvoeringsprogramma, het vastleggen van prestatieafspraken en het voorbereiden en vaststellen van CPO-beleid en de beleidsregel pre-mantelzorg. Er zijn prestatieafspraken met de corporaties en de huurdersbelangenorganisaties We maakten een inventarisatie van onderwerpen waarover mogelijk afspraken gemaakt moeten worden. Deze inventarisatie maakten we met de corporaties en de huurdersbelangenorganisaties. Op basis van deze inventarisatie formuleren we conceptafspraken. De definitieve afspraken stelt het college in december 2021 vast, waarbij we de raad informeren.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

We zorgen voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit

Eind 2021 zijn de voorbereidende activiteiten voor de invoering van de omgevingswet afgerond We lopen op schema; voorbereidingen zijn voor datum inwerkingtreding Omgevingswet gereed. De invoeringsdatum is overigens vanuit de landelijke overheid uitgesteld naar 1 juli 2022.

Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen We houden grip op het uitgavenpatroon van de gemeente

We hebben een maandelijks geactualiseerde liquiditeitsplanning Iedere maand wordt een liquiditeitsplanning voor de korte en middellange termijn gemaakt. We lenen niet meer dan nodig Gezien de huidige liquiditeitspositie is de verwachting dat we in 2021 en de eerste maanden van 2022 geen extra leningen hoeven af te sluiten. We maken onze begroting 2022-2025 financieel sluitend Een sluitend dekkingsplan voor de begroting 2022-2025 De perspectiefnota en de richtinggevende uitspraken hierover door de raad, verwerkten we in de programmabegroting 2022. Ook volgden we de landelijke richtlijn om 75% van de incidentele extra middelen voor jeugdzorg op te nemen in de jaren 2023 tot en met 2025. Een doorlopen participatietraject over de relevante dekkingsmaatregelen met het maatschappelijk middenveld Daar waar het gaat om de gekozen dekkingsmaatregelen voor de meerjarenbegroting 20212024 uit de voorstellen voor West Betuwe Financieel in Evenwicht zijn de meeste gesprekken hiervoor gestart of al afgerond. De maatregelen vanuit het beleidsplan Bouwen aan sociale kracht hebben een langere doorlooptijd. Wanneer aanvullende dekkingsmaatregelen voor de begroting 2022-2025 nodig zijn, zullen de gesprekken na de besluitvorming over de begroting pas worden aangegaan.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

2. Financiële hoofdlijnen Dit is de tweede bestuursrapportage van het begrotingsjaar 2021. De rapportage geeft inzicht in de uitvoering van de begroting bij ongewijzigd beleid, er worden dus geen beleidsmatige keuzes in voorgesteld. De rapportage geeft de onvermijdelijke mee- en tegenvallers weer die zich voordoen of worden voorzien bij het uitvoeren van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het eerste jaar. Met de vaststelling van de Programmabegroting 2021 is dus goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in 2021. De begroting bevat daarnaast de meerjarenbegroting over de jaren 2022 tot en met 2024, welke ter kennisname naar de raad is gegaan. Hieruit volgt logischerwijs dat dit ook geldt voor begrotingswijzigingen. Dit betekent dat met het vaststellen van de tweede bestuursrapportage 2021 alleen het lopende jaar 2021 wordt geautoriseerd. De rapportage geeft dus niet alleen inzicht in de uitvoering van de begroting in het lopende jaar, maar geeft afwijkingen ten opzichte van de begroting in de jaren 2021-2024. Daarnaast is de jaarschijf 2025 toegevoegd, omdat we in het voorjaar de begroting hebben geëxtrapoleerd ten behoeve van de Perspectiefnota 2022 als voorbereiding op de (meerjaren)begroting 2022-2025.

De budgettaire gevolgen van deze rapportage zijn bepalend voor de financiële ruimte die het college en de gemeenteraad hebben om het coalitieakkoord uit te voeren. Uiteraard betekent dit niet dat niet scherp is gekeken of de ingediende afwijkingen daadwerkelijk onvermijdelijk zijn. In geval van tegenvallers is het mogelijk om richting het einde van het jaar bij te sturen. Het college heeft met inachtneming van de begrotingsregels getracht zoveel mogelijk knelpunten in de uitvoering op te vangen; alleen de onvermijdelijke tegenvallers die niet kunnen worden gecompenseerd of waarvan nog niet zeker is of deze kunnen worden gecompenseerd zijn opgenomen in deze rapportage. 2.1 Het financiële beeld Bijdragen van het Rijk zijn goed voor ongeveer zestig procent van de totale inkomsten van de gemeente. In 2019 zijn onderzoeken gestart die moeten leiden tot een herijking van het gemeentefonds. De uitkomst van de herijking van het gemeentefonds is nog steeds onzeker. Zoals al eerder gemeld in de eerste bestuursrapportage 2021 laten de eerste resultaten een zeer lichte plus zien voor West Betuwe in plaats van het eerder gevreesde nadeel van een verschuiving van middelen van de landelijke gemeenten naar de meer stedelijke gemeenten. Momenteel ligt er adviesaanvraag bij de Raad voor het Openbaar Bestuur.

Hierna zal naar verwachting eind van dit jaar de VNG-consultatie bij de gemeenten plaatsvinden. Een nieuw kabinet zal een besluit moeten nemen over het nieuwe verdeelstelsel. Inwerkingtreding is voorzien per 1 januari 2023. De publicatie van definitieve resultaten is uiterlijk in de meicirculaire 2022. Naast dat deze uitkomst hoogst onzeker is, zijn de middelen ontoereikend voor de maatschappelijke opgaven waar de gemeenten voor staan. Ook over dit onderwerp zal een nieuw kabinet een besluit moeten nemen. De omvang van het gemeentefonds beweegt mee met de rijksuitgaven volgens de methode van de ‘trap op en trap af’: besteedt het Rijk meer, dan ontvangen gemeenten meer inkomsten en vice versa. Ombuigingen en besparingen bij het rijk resulteren hierdoor direct in lagere inkomsten uit het gemeentefonds.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

In onderstaande tabel zijn de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van de begroting 2021 (jaarschijf 2021) en de begroting 2022 (jaarschijven 2022-2026) opgenomen die volgen uit deze rapportage. Onder de tabel worden de verschillende ontwikkelingen kort toegelicht. Het financiële beeld laat zien dat de onvermijdelijke mee- en tegenvallers per saldo structureel leiden tot een positief effect in positief effect in de jaren 2023, 2024 en 2025.

Bedragen x 1.000 euro 2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

Mee- en tegenvallers Programma 1-10

2.201

-34

-11

-125

Totaal

2.201

-34

-11

-125

585

254

1.123

-27

589

243

997

Effect op begrotingsjaar

Saldo eerste bestuursrapportage 2021

225

Saldo Begroting 2022 Totaal Saldo tweede bestuursrapportage 2021 en begroting 2022 e.v.

2.426

Startpunt Het startpunt van deze rapportage is de vastgestelde Begroting 2021 en de structurele effecten die door uw raad zijn genomen tot en met de raad van 8 juli 2021. Mee- en tegenvallers Op basis van nieuwe inzichten, externe factoren of de uitvoering over de eerste acht maanden van dit jaar is het nodig om de begroting bij te stellen om het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit te kunnen voeren. Uiteraard is in het geval van tegenvallers scherp gekeken of sprake is van een onvermijdelijke tegenvaller of dat met inachtneming van de begrotingsregels een oplossing kan worden gevonden binnen de beschikbare budgetten. De mee- en tegenvallers doen zich voor in verschillende programmaonderdelen. Daar waar het gaat om substantiële afwijkingen (minimaal 10.000 euro op programmaonderdeelniveau) worden deze toegelicht in hoofdstuk 3. De budget neutrale aanpassingen en het project West Betuwe Financieel in Evenwicht worden centraal toegelicht.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

3. Toelichting op de afwijkingen Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

-43

1. Digitaal vergaderen raad

-15

2. Rijbewijzen

-65

3. Huwelijken

4. Drukwerk communicatie

5. Kantoorkosten

6. Organisatieontwikkeling

268

7. Privacyofficer 8. Overige kleine verschillen

-2

Totaal programma

310

1. Digitaal vergaderen raad Doordat de raad in verband met coronamaatregelen digitaal vergadert, is de opkomst van burgerleden hoger dan verwacht. De verwachte overschrijding van het budget is15.000 euro. Het betreft een incidentele tegenvaller. 2. Rijbewijzen De geldigheid van bepaalde rijbewijzen zijn door verschillende corona-maatregelen automatisch verlengt. Er zijn daarom vooralsnog minder rijbewijzen aangevraagd. Hierdoor wordt een tekort van 51.000 euro verwacht. Door gewijzigde regelgeving met betrekking tot eigen verklaringen zijn er meer eigen verklaringen ingekocht. Hierdoor is er 14.000 euro meer uitgegeven. 3. Huwelijken Het aantal betaalde huwelijken was bewust laag begroot in verband met corona. Door de huidige versoepelingen zal het aantal huwelijken vermoedelijk hoger uitvallen. Hierdoor ontstaat een extra opbrengst van 26.000 euro. 4. Drukwerk communicatie Door de coronacrisis zijn er dit jaar minder activiteiten om over te communiceren via drukwerk en/of (online) advertenties. Om die reden wordt er een incidenteel voordeel van 15.000 euro verwacht. 5. Kantoorkosten We verwachten dat de kantoorkosten in 2021 53.000 euro lager uitvallen dan begroot. Het incidenteel voordeel is gedeeltelijk toe te schrijven aan de corona maatregelen, in het bijzonder de maatregel thuiswerken.

Aangezien we in de toekomst weer meer naar kantoor gaan komen, is het de verwachting dat deze kosten zich weer gaan normaliseren. Tevens verwachten we dat het budget voor aanschaf en onderhoud aan de inventaris en inrichting in 2021 maar beperkt gebruikt zal worden. Met de verbouwing en daarmee de vernieuwing van het meubilair in zicht, worden er bewust geen extra kosten gemaakt aan de bestaande inventaris en de inrichting. Om die reden heeft het voordeel een incidenteel karakter. Dit budget zal echter na het betrekken van de nieuwe huisvesting weer ingezet gaan worden.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Het voormalige gemeentehuis Neerijnen wordt niet meer gebruikt maar huren we nog tot en met medio 2024 en daardoor zijn er minder schoonmaakkosten voor een bedrag van 30.000 euro. Dit resulteert is een incidentele meevaller van in totaal 83.000 euro. 6. Organisatieontwikkeling Er hebben in de eerste helft 2021 volop activiteiten plaatsgevonden in het kader van organisatie ontwikkeling, zoals de implementatie van programmasturing en het versterken van de lerende organisatie. Deze activiteiten zijn op een andere wijze georganiseerd in verband met de coronabeperkingen. Door een aantal activiteiten efficiënt te combineren met andere projecten en opleidingsactiviteiten is het eind 2020 overgehevelde bedrag van 268.000 euro niet meer nodig voor de realisatie van de doelen van het programma. 7. Privacy-officer Met de inwerkingtreding van de Algemene Gegevensbescherming (AVG) in mei 2018 is het recht op privacy voor mensen aangescherpt. Een gemeente verwerkt als gegevensverwerkend bedrijf dagelijks persoonsgegevens. Het huidige privacy-volwassenheidsniveau biedt onvoldoende borging van de privacy. Voorgesteld wordt om de rol van Privacy Officer te formaliseren, de benodigde aanvullende formatie te creëren en hem/haar een ontwikkelopdracht te geven om de privacy-volwassenheid op het gewenste niveau te krijgen en te houden.

Naast de AVG is er sprake van een wettelijke verplichting in het kader van de Wet Bescherming Politiegegevens (WPB). Vanaf 1 januari 2020 is de gemeente in het kader van de WPB verplicht een functionaris gegevensbescherming WPB aan te stellen. Door het aanstellen van deze privacy officer borgen we ook deze verplichting.

Programma 2 Veiligheid Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

-22

1. Veiligheidsregio

138

2. Bluswatervoorziening

-32

3. Discriminatiebeleid

Totaal programma

126

1. Veiligheidsregio In verband met corona heeft een deel van de werkzaamheden en trainingen niet plaats kunnen vinden in 2020. Een deel van het budget dat hierdoor overbleef is ingezet ter aanvulling van de reserve en het waarborgen van de duiktaak van de brandweer. Het restant van afgerond 138.000 euro is uitgekeerd aan de gemeenten. Dit conform het AB-besluit in de vergadering van 24 juni 2021. 2. Bluswatervoorziening Per 1 januari 2021 is het budget van de VRGZ overgekomen naar de gemeente. Dit budget is bedoeld voor het laten uitvoeren van capaciteitstesten. Uit deze testen volgt welke brandputten onderhoud behoeven. De gemeente is verantwoordelijk voor dit onderhoud. Uit de testen blijkt dat er een onderhoudsachterstand is van 25.000 euro en dat we structureel 15.000 euro nodig hebben voor de uitvoering van het jaarlijkse onderhoud. De gemeente heeft daarnaast 2184 brandkranen. Een deel hiervan wordt jaarlijks door Vitens visueel geïnspecteerd. Hieruit volgt een lijst met meldingen die wij

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

moeten oppakken. Deze kosten fluctueren maar gemiddeld bedraagt dit jaarlijks 7.000 euro wat niet uit het huidige budget gedekt kan worden. Voorgesteld wordt om de totale extra kosten ad 22.000 euro (2021; 32.000 euro) ten laste van het begrotingssaldo te brengen. 3. Discriminatiebeleid De ontvangen middelen via de algemene uitkering in de meicirculaire 2021 voor voorkomen discriminatie worden dit jaar niet uitgegeven. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van 20.502 euro.

Programma 3 Verkeer en vervoer Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

1. Vrijval voorziening beheerplan Wegen

500

2a. Kabels en Leidingen -leges

131

2b. Kabels en Leidingen -onderhoud

Totaal programma

653

1. Vrijval voorziening beheerplan wegen Vooruitlopend op de jaarrekening 2021 is de voorziening Beheerplan Wegen doorgerekend. In de doorrekening van de kosten en de dekking voor het (achterstallige) onderhoud (stand van de voorziening per 31 december 2020) is een surplus aanwezig van 500.000 euro en die laten we vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. 2. Kabels en Leidingen a. Leges De opbrengsten komen in 2021 naar verwachting uit op 310.000 euro. Dit is 160.000 euro hoger dan begroot. Van dit voordeel is 29.000 euro ingezet voor inhuur van toezicht. Per saldo is er een overschot van 131.000 euro. b. Onderhoud In de begroting is, naast degeneratievergoeding, een budget opgenomen voor grondverbetering tijdens graafwerkzaamheden in verband met aanleg nutsvoorzieningen. Aangezien er een nieuw handboek Kabels en Leidingen is opgesteld waarin dit grotendeels is ondervangen is dit niet meer benodigd. Hierdoor ontstaat er een structureel voordeel van 21.900 euro.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Programma 4 Economie Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

1. Bevordering toerisme

Totaal programma

1. Bevordering toerisme Voor de bevordering van toerisme is een structureel budget van 109.000 euro beschikbaar voor het uitvoeren van werkzaamheden. Vanwege corona wordt er dit jaar minder werk uitbesteed en daardoor ook minder geld uitgegeven aan het bevorderen van toerisme. Dit jaar kan er daarom eenmalig 50.000 euro vrij vallen vanuit dit budget.

Programma 5 Onderwijs Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

-12

1. Integraal Huisvestingsplan 2. Leerlingprognose

3. Peuterspeelzaalwerk

4.Leerlingenvervoer

138

Totaal programma

152

1. Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) Op 2 maart 2021 heeft de raad het Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) vastgesteld. In een motie heeft de raad bepaald dat de investering voor de Brede school Beesd van 2028 naar 2024 gehaald moet worden. In de motie en het besluit hierover is tevens opgenomen dat er een voorbereidingskrediet nodig is om tot realisatie te komen in 2024. Voor de planvorming en onderzoeken van de Brede School Beesd is een voorbereidingskrediet van 330.000 euro nodig. Hoewel het totaal van de investering en de hiermee verbonden kapitaallasten niet wijzigt, vindt er wel een verschuiving plaats binnen de begroting. 2. Leerlingprognose Eenmaal per 2 jaar vindt een leerlingprognose plaats. De meeste recente is uitgevoerd in 2020. De eerstvolgende is dus in 2022. Dit loopt niet in de pas met de bedragen zoals opgenomen in de begroting 2021, waardoor in 2021 incidenteel een voordeel van 5.950 euro ontstaat. Deze wijziging is opgenomen in de begroting 2022. 3. Peuterspeelzaalwerk Er is door de peuterspeelzalen dit jaar minder gebruik gemaakt van de subsidie waardoor de subsidie 8.000 euro lager is uitgevallen. Er zijn drie peuteropvanglocaties die gebruik kunnen maken van de instandhoudingsbijdrage.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

4. Leerlingenvervoer De prognose 2021 van de Regio Rivierenland is gebaseerd op de realisatiecijfers januari t/m juli 2021. Het aantal individuele leerlingen dat gebruik maakt van het vervoer is niet voorspelbaar, evenals de vorm. De werkelijke kosten zijn hier sterk van afhankelijk. De impact is groter als het individueel vervoer betreft. Het verwachte voordeel in 2021 is 138.000 euro ten opzichte van het begrote bedrag van 1.250.000 euro. Gezien de ervaringen van afgelopen jaren verwachten we dat 95.000 euro van dit voordeel structureel is.

Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

-234

-139

-45

-91

-230

-136

-91

1a. Groenbeleidsplan - Omvorming 1b. Groenbeleidsplan

-156

2. Beleidskader herbestemming kerkgebouwen

3. Kunst en Cultuur

4. Combinatiefunctionarissen

5. Sport en bewegen

Totaal

-35

-310

1. Groenbeleidsplan Omvorming/bezuiniging Bij de harmonisatie en vaststelling van het groenbeleidsplan was een tekort van 478.000 euro. Door besparingsmaatregelen (dunning en verwijderen bomen, omvorming beplanting naar gras e.d.) voor te stellen was het beheerplan financieel sluitend. De besparing van deze maatregelen is echter direct volledig met ingang van 2021 in mindering gebracht. Hierbij is helaas geen rekening gehouden met het feit dat de maatregelen eerst uitgevoerd moeten worden om deze besparing te realiseren. Daarnaast is door de minder groeizame en droge jaren (2019 en 2020) een positiever beeld ontstaan van de onderhoudskosten met de verwachting dat er in 2021 al een besparing mogelijk was. 2021 is echter een natter en zeer groeizaam jaar waardoor het moeilijk is de groene buitenruimte binnen het beschikbaar gestelde budget op het afgesproken beeld te houden. In 2021 zijn de besparingsmaatregelen voor de bomen en grassen voorbereid en gaan vanaf 2022 in uitvoering. Dit levert de eerste besparingen op. De aanbesteding voor de 2 bestekken voor het onderhoud van de grassen staan voor eind 2021 gepland. De omvorming van de beplanting wordt najaar 2021/voorjaar 2022 voorbereid en aansluitend, in fases, uitgevoerd. Daarbij is de afstemming met inwoners een intensieve factor die zeker op het gebied van inspraak regelmatig tot aanpassing leidt.

Het is realistisch de besparingsmaatregelen vanaf 2022 met stappen van 25% per jaar in 4 jaar uit te voeren. Deze ingroei variant betekent een aflopend tekort van 2022: 358.500 euro, 2023: 239.000, 2024: 119.500 euro. Om de kosten van deze ingroeivariant te verlagen is gezocht naar dekking/besparings mogelijkheden. Doordat in 2021 wel wegreconstructies/renovaties zijn voorbereid maar nog niet uitgevoerd en enkele onderhoudswerkzaamheden niet uitgevoerd hoeven te worden in verband met de geplande de omvorming, kunnen deze budgetten (vervanging groen en onderhoud groen) worden ingezet om het tekort te beperken. Het restant van de meerkosten als gevolg van het

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

gefaseerd invoeren van de omvorming voor 2022 t/m 2024 (417.000 euro incidenteel)) brengen we ten laste van het begrotingssaldo. Naast bovenstaande worden maatschappelijke opgaven (als duurzaamheid, biodiversiteit, gezondheid, sociale cohesie, inclusieve maatschappij en klimaatadaptatie) steeds belangrijker en daarmee de opgave voor een groenere openbare ruimte steeds groter. Er is maatschappelijk steeds meer aandacht en draagvlak voor onder de inwoners. Ook aansluiting bij de Regionale Adaptatie strategie (RAS) en binnenkort de Lokale Adaptatie Strategie (LAS) dragen bij aan verandering in het groenbeheer. Dit staat soms haaks op een efficiënt budget gestuurd groenbeheer zoals in het Groenbeleidsplan en beheerplannen is opgenomen (waarbij in de harmonisatie van beleidsstukken geen financiële ruimte was voor nieuwe beleidsvraagstukken). Dit is een extra reden om de besparingsmogelijkheden gefaseerd uit te voeren zodat hierbij optimaal ingespeeld wordt en we geen respijtmaatregelen uitvoeren om de mogelijkheden en kansen op het gebied van maatschappelijke opgaven optimaal te benutten. Bladruimen De werkzaamheden van het bladruimen in de openbare ruimte en het plaatsen van de bladkorven werden voor de herindeling op verschillende manieren uitgevoerd door de 3 gemeenten (eigen dienst, aannemer, Avri en werkvoorzieningsschap Avres).

Bij het bepalen van het beschikbare budget is hierdoor het gehele groenbudget als beschikbaar aangemerkt en ingezet voor de financiële dekking van het Groenbeleidsplan, terwijl de maatregel bladruimen niet volledig in dit plan opgenomen is. Met als gevolg dat er voor het bladruimen en plaatsen van de bladkorven geen dekking meer is. Doordat 2021 het eerste jaar is dat met het geharmoniseerde beleid wordt gewerkt is dit niet eerder aan het licht gekomen. Er is structureel 175.000 euro nodig om het bladruimen en plaatsen van de bladkorven uit te voeren. Om de kosten hiervan te verlagen is gezocht naar dekking/besparingsmogelijkheden. Door op verschillende locaties minder te maaien en de besparing van groentaken op de Dienstverleningsovereenkomst van Avri in te zetten, kan dit tekort gedeeltelijk opgevangen worden. Het restant van de meerkosten (91.000 euro structureel) wordt vanaf 2022 ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Uitvoeringskosten groenbeleid Dit voorjaar en deze zomer hebben we te maken gehad met zeer groeizame weersomstandigheden waardoor de groeipieken van het onkruid en de grassen zich korter op elkaar bevinden en heviger waren. Om het beheer uit te voeren is er een grotere inzet van derden nodig geweest om deze pieken op te kunnen vangen. Deze kosten en de kosten voor de ingroeivariant omvorming en bladruimen bedragen voor 2021 156.000 euro (incidenteel). 2.

Beleidskader herbestemming kerkgebouwen Bij de perspectiefnota 2022 is voor nieuw beleid cultuurhistorie in totaal 23.000 euro gevraagd. Hiervan is 15.000 euro bedoeld om een beleidskader op te stellen voor herbestemming van kerkgebouwen (de kerkenvisie). Dit geld is gevraagd om extra formatie in te kunnen zetten om dit beleidskader op te stellen. Inmiddels is er een trainee om dit beleidskader op te stellen, waardoor deze gelden voor extra formatie niet meer nodig zijn. Overigens is er hiervoor ook nog een Rijksbijdrage van 75.000 euro beschikbaar, wat voldoende is voor de uitvoering. De besparing voor 2022 is 15.000 euro incidenteel. 3. Kunst en cultuur De activiteiten en projecten uit de uitvoeringsagenda Cultuur en Kunst 2020-2021 zijn in 2020 en 2021 opgestart en (deels) uitgevoerd. Mede door corona hebben niet alle activiteiten kunnen plaatsvinden en/of zijn uitgesteld. Hierdoor blijft er naar verwachting 15.000 euro van het budget in 2021 over.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Het streven is dat de activiteiten en projecten uit de uitvoeringsagenda Cultuur en Kunst zoveel als mogelijk in 2021 worden uitgevoerd en waar nodig een uitloop hebben in 2022. Ook hebben er in 2021, mede vanwege corona, een aantal culturele- en kunstorganisaties geen subsidieaanvraag ingediend en zijn er in 2021 minder incidentele aanvragen gedaan door cultuur- en kunstorganisaties. Veel activiteiten zijn uitgesteld naar 2022, waardoor in 2021 een voordeel ontstaat van 23.000 euro. 4. Sport en Bewegen De activiteiten en projecten die voor JOGG/Gezonde school voor het schooljaar 2020-2021 en 20212022 gepland zijn, zijn slechts deels opgestart en uitgevoerd. Mede door Corona hebben veel activiteiten niet kunnen plaatsvinden en/of zijn uitgesteld. Hierdoor is het budget nog niet volledig besteed en ontstaat er een voordeel van 40.000 euro in 2021. Het streven is dat de activiteiten en projecten zoveel als mogelijk in 2021 worden uitgevoerd en waar nodig een uitloop hebben in 2022. 5. Combinatiefunctionarissen De middelen voor Combinatiefuncties Cultuur voor planvorming en onderzoek in 2021 ad 42.636 euro kunnen terugvloeien. De doelstelling uit de perspectiefnota 2019 is reeds behaald voor cultuur middels het Convenant Cultuureducatie 2020-2023.

Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

Saldo

1a. Jeugd/Wmo

-2.600

-4.600

-3.500

-161

123

-15

100

-4.392

-3.453

2. Formatiewijzigingen 3. POH Jeugd GGZ

123

4. Kinderopvang toezicht

5. Sociaal cultureel werk

6. Clientondersteuning

-15

7. Regio bijdrage projectbureau WMO/Jeugd

-20

8. AVRES

-88

9. Werkzaak bestuursrapportage 2021

600

10. Werkzaak jaarrekening resultaat 2020

179

11.Armoedebeleid

100

12. VNG onderzoek financiën Sociaal Domein

13. WMO ambulant 18+

Totaal

-1.560

2023

2024

2025

1. Jeugd/Wmo Toename kosten We signaleren in 2021 wederom een sterke toename van de zorgkosten. Conform landelijke trend is in West Betuwe met name bij ambulante zorg, het jeugdhulpvolume sterk toegenomen. Dit komt met name door een langere trajectduur als gevolg van achterblijvende uitstroom. De exacte oorzaken daarvan zijn nog niet in beeld, maar corona speelt hierin een grote rol. Ook drukken de gevolgen van het Wmo-abonnementstarief net als bij andere gemeenten zwaar op de gemeentelijke begroting en hebben we te maken met meer zorgkosten ten gevolge van corona.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Om de stijging van de zorgkosten aan te pakken hebben wij bij de meicirculaire voor 2021 extra, incidentele rijksmiddelen voor Wmo en jeugdzorg ontvangen (0,96 miljoen euro). Deze middelen zijn vooral bedoeld om de acute problematiek in de jeugdzorg (deels het gevolg van de corona pandemie) aan te pakken. Opgemerkt moet wél worden dat een nog onbekend deel van deze middelen ook bedoeld zijn voor de ontstane financiële tekorten. Daarover berichten wij u nog nader. Effecten van de corona pandemie op jeugdzorgkosten Op basis van ervaringen van consulenten van Team Sociaal, aanbieders van jeugdzorg en algemene trends in Nederland kan worden gesteld dat er meer én zwaardere jeugdzorg nodig is als gevolg van de coronamaatregelen. Op basis van een data-analyse van de ingezette zorg schatten we de toename van jeugdzorgkosten als gevolg van de pandemie op 8%. Toename zorgkosten per cliënt In 2020 zagen we een toename van het aantal jongeren en kinderen dat (specialistische) zorg nodig had. In 2021 is deze groei van aantallen cliënten gestagneerd, maar zijn de kosten gestegen. De trajecten zijn duurder geworden, doordat er meer zorg ingezet moet worden. Een visuele presentatie van de kosten voor jeugdzorg afgezet tegen het aantal unieke cliënten staat in figuur 1 op de volgende bladzijde.

In figuur 1 worden de gefactureerde bedragen en het aantal unieke cliënten vergeleken voor de jaren 2019, 2020 en 2021. De oranje lijn is het aantal unieke cliënten dat zorg heeft gehad in de maand en waarover gefactureerd is (de blauwe staven). Er valt op dat de kosten toenamen terwijl dit patroon niet optreedt bij het aantal unieke cliënten. Augustus laat jaarlijks een facturatiedip zie die komt doordat aanbieders vanwege de vakantieperiode minder factureren. Later wordt dit ingehaald. Daarom sturen we op het gemiddelde gefactureerde bedrag per jaar.

Figuur 1: een toename van kosten, zonder een toename van cliënten.

De stijging van de zorgkosten komt voornamelijk voort uit de stijging voor ambulante jeugdzorg en jeugd-GGZ. In de volgende grafiek ziet u hoe in vijf productgroepen van jeugdzorg de kosten harder

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

zijn gestegen dan het aantal cliënten. De kosten per cliënt zijn gemiddeld toegenomen. Voor een klein deel kan dit verklaard worden door een prijsstijging van de zorg, maar het overgrote deel bestaat uit de inzet van zwaardere jeugdzorg. De gemiddelde kosten per cliënt zijn toegenomen: de kosten per cliënt voor jeugdhulp ambulant zijn het meest gestegen met 26,88% van gemiddelde kosten €3.051,85 per cliënt in 2020 naar €3.872,13 in 2021. De toename van kosten per cliënt in 2021 ten opzichte van 2020 zijn: Jeugd ggz 21,95%, Jeugdhulp ambulant 26,88%, Dagbehandeling 12,99%, Jeugdhulp verblijf excl. Behandeling 11,38 en Jeugdbescherming 6,06%.

Financieel effect 2021 en realistisch begroten 2022 en volgende jaren jeugdzorg en Wmo De gevolgen van de coronapandemie zijn naar verwachting in 2022 nog merkbaar. Kinderen en jongeren, voor wie verzwaarde zorg is ingezet, bouwen deze niet direct af. Wij verwachten daarom een na-ijleffect, waarbij de effecten in 2022 net zoveel merkbaar zijn als in 2021. Dit betekent dat we naast de autonome groei van zorgkosten van 16% nog een extra groei van 8% in 2022 verwachten. Vanaf eind 2023 verwachten we de effecten van het beleidsplan Bouwen aan sociale kracht te merken, waardoor de groei van de kosten zal afvlakken. Dit effect komt vooral door de vernieuwde inkoop wmo/jeugd per 2023, de versterking van de regievoering door Team Sociaal en de inzet van praktijkondersteuners bij huisartsen. Een groei van kosten van 3% vanwege de prijsstijgingen blijft bestaan. Hiermee komen we tot de volgende realistische begroting van de jeugdzorgkosten: Afwijking in €1.000

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/339/documents/8352