RV2021-118 Bijlage Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
Indicatoren Sport, Cultuur en Recreatie Indicator % Niet-sporters
Eenheid Periode Het percentage inwoners van 19 jaar en ouder die niet 2020 minstens één keer per week aan sport doen
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
West Betuwe 53,6
Nederland 49,3
35
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • • •
Visie op sport en bewegen Kadernota Cultuur en Kunst West Betuwe 2020-2023 Kadernota dorpshuizen en MFC Kadernota harmonisatie sport Beleidsplan vrijwilligersprogramma West Betuwe Beleid recreatie en toerisme 2020 -2023 West Betuwe
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Rivierenland Bijdrage aan programma
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
De gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Rivierenland levert een bijdrage aan de wijze waarop de gemeente is georganiseerd. De gemeente brengt alle archiefbescheiden ouder dan 20 jaar bij dit archief onder. Het Regionaal Archief Rivierenland beheert en bewaart deze archiefstukken en houdt toezicht op het beheer van de archiefstukken die (nog) niet naar de archiefbewaarplaats van het Regionaal Archief Rivierenland zijn overgebracht. Het Regionaal Archief Rivierenland maakt gemeentearchieven, kaarten en tekeningen toegankelijk en integreert bibliotheek- en documentatiecollecties. Het neemt actief deel aan en faciliteert diverse culturele activiteiten binnen de gemeenten. Daarnaast worden voor de inwoners in het werkgebied verschillende cursussen, workshops en tentoonstellingen aangeboden en kan iedereen er met zijn onderzoeksvraag terecht. Het Regionaal Archief Rivierenland zal de komende jaren gaan werken onder het thema DATA. De uitgangspunten van het nieuwe beleidsplan 2022-2025 zijn: • Digitale data; verdere digitalisering van de archieven en collecties • Duurzame data: e-depot voor de digitale duurzaamheid • Meta data; onze oude archieven, die klassiek worden beschreven en met vrijwilligers worden geïndexeerd • Gebruik data; voor het brede publiek en educatie • Presentatie data; bijvoorbeeld via de website en social media
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
36
Gemeenschappelijke regeling Natuur- en Recreatieschap Lingegebied Bijdrage aan programma:
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen:
Het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied (voormalige gemeenten Geldermalsen en Lingewaal) houdt samen met het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal en het Recreatieschap Overbetuwe de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied in stand. Deze B.V. voert de publieke taken van de drie recreatieschappen uit. Deze publieke taken zijn het in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatief-toeristische infrastructuur in het werkgebied van de recreatieschappen. Daarbij wordt tevens bescherming van het landschappelijk karakter van het gebied beoogd. De gemeente West Betuwe participeert hierin via de gemeenschappelijke regelingen Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal. Binnen de gemeente West Betuwe zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen te verwachten.
Gemeenschappelijke regeling Natuur- en Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Bijdrage aan programma:
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen:
Het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal (voormalige gemeente Neerijnen) houdt samen met het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en het Recreatieschap Overbetuwe de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied in stand. Deze B.V. voert de publieke taken van de drie recreatieschappen uit. Deze publieke taken zijn het in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatief-toeristische infrastructuur in het werkgebied van de recreatieschappen. Daarbij wordt tevens bescherming van het landschappelijk karakter van het gebied beoogd. De gemeente West Betuwe participeert hierin via de gemeenschappelijke regelingen Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal. Binnen de gemeente West Betuwe zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen te verwachten.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
37
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-8.918
-13.549
-8.716
-8.759
-8.122
-8.315
Baten
1.108
623
474
2.923
474
474
-7.809
-12.926
-8.243
-5.836
-7.648
-7.841
Toevoegingen aan reserves
-1.401
-1.024
-1.003
-2.932
-899
-855
Onttrekkingen van reserves
728
386
436
526
484
531
-8.482
-13.564
-8.809
-8.243
-8.062
-8.165
0
-448
0
0
0
2022
2023
2024
2025
-
-
-
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Specificatie nieuw beleid Cultuurhistorie
23
Impulsregeling klimaatadaptatie
425
Totaal
448
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
38
Specificatie Specifieke uitkering Sport
2022
MVV’58
Toplaagrenovatie
9.875
Tricht
Kunstgrasveld
375.474
Tricht
Renovatie trainingsveld
3.872
VV Beesd
Toplaagrenovatie
9.875
GVV
Toplaagrenovatie
9.875
Heukelum
Toplaagrenovatie
9.875
SVS’65
Kunstgras
375.474
ASH
Renovatie en drainage
45.168
Ophemert
Renovatie en drainage
45.168
TV Rhelico
Twee banen
38.996
Totaal
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
923.652
39
2.7. Sociaal domein en volksgezondheid De ambitie van West Betuwe West Betuwe maakt samen met partners en sterke samenleving mogelijk, waarin iedereen zich thuis voelt. Het gaat erom dat iedereen kan meedoen en zich kan ontwikkelen, naar eigen vermogen en vanuit de eigen cultuur en achtergrond. Een groot deel van de inwoners kan zichzelf redden en waar nodig helpen mensen elkaar. De gemeente biedt ondersteuning, gericht op zelfredzaamheid en participatie. Initiatieven uit de samenleving die de zelfredzaamheid ondersteunen worden gestimuleerd. Voor inwoners die ondersteuning nodig hebben organiseren we de juiste zorg op de juiste plek. Ten aanzien van 'gezondheid' gaan we uit van het principe van positieve gezondheid. Dit houdt in dat we uitgaan van een brede benadering waarbij mensen worden gestimuleerd in hun vermogen om met de fysieke, emotionele uitdagingen in het leven om te gaan, én om daarop zo veel mogelijk zelf regie te voeren.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
7.1 Inwoners die zich in een sociaal kwetsbare We hebben inzicht in het aantal inwoners met een situatie bevinden, zo zelfstandig mogelijk wonen en indicatie beschermd wonen en implementeren het in de eigen omgeving herstellen en meedoen in de woonplaatsbeginsel per 1 januari 2023. De inkoop samenleving. is regionaal uitgevoerd.
Wat gaan we er voor doen? Wij zorgen voor een overzicht via de centrumgemeente Nijmegen en de GGD van de lopende indicaties en dragen zorg voor aanpassing van de noodzakelijke werkprocessen binnen de uitvoerende teams
We hebben inzicht in de gevolgen van het aantal Wij monitoren hoeveel inwoners met een indicatie inwoners met indicatie beschermd wonen voor de beschermd wonen doen een beroep op een prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. huurwoning in onze gemeente en rapporteren daarover 7.2 We dragen zorg voor passende ondersteuning vanuit de kaders van het beleidsplan en inkoopstrategie.
We ronden de regionale inkoop voor ondersteuning We realiseren we een gesegmenteerd passend Jeugdzorg en Wmo af voor 1 januari 2023. aanbod met een bijbehorende contractvorm en Daarmee realiseren we een gesegmenteerd wijze van bekostiging. passend aanbod met een bijbehorende contractWe implementeren de regionale inkoopstrategie en vorm en wijze van bekostiging. bereiden lokaal de implementatie van nieuwe contracten vanaf 2023 voor.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
40
7.3 We dragen zorg voor een passende Ervaringen met lopende en nieuwe (regionale) pilots We starten in 2022 samen met zorgaanbieders met ondersteuning aan inwoners (naar tevredenheid van voor nieuwe (inkoop- en samenwerkings)afspraken pilots om zorg beter aan te sluiten bij de behoefte inwoners) vanuit de visie en ontwikkellijnen van het voor toegang tot gespecialiseerde hulp. van inwoners en zorgverleners. beleidsplan Bouwen aan Sociale Kracht. Toename van cliënttevredenheid bij toeleiding tot In team sociaal verbeteren we de regievoering op en inzet van Wmo en jeugdzorg ten opzichte van zorg, waardoor de afstemming tussen inwoner, vorig jaar. gemeente en zorgaanbieder beter is. 7.4 We bevorderen het gezond opgroeien van Tenminste 60% van de scholen in West Betuwe kinderen en we stimuleren een gezonde leefstijl van voert gezond beleid uit rond voeding/beweging/ kinderen. gezonde leefstijl. We voeren dit uit volgens de brede benadering van Positieve gezondheid.
De doorontwikkeling van ons gezinsloket door het organiseren van drie mama (ouder-kind) cafés en tien koppelingen met buurtgezinnen.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
We zetten een Gezonde school-adviseur van de GGD, Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG)regisseur en Buurt Sport coaches in om scholen te helpen bij het behalen van gezonde school certificaten. We geven de brede benadering Positieve gezondheid vorm met professionals, vrijwilligers en inwoners. We starten een tweejarige pilot Steunouder als ondersteuningsmethodiek. We organiseren mama (ouder/kind) cafés. We bieden vrij toegankelijke opvoedondersteuning in het Gezinsloket.
41
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen.
Indicatoren Sociaal Domein en volksgezondheid Indicator Jongeren met een delict voor de rechter
Eenheid Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 21 jaar die met een delict voor de rechter zijn verschenen
Periode 2019
Banen
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar.
2020
824,0
795,9
Netto arbeidsparticipatie
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
2020
71,8
68,4
Bijstandsuitkeringen
Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners.
2020
228,4
459,7
Aantal re-integratievoorzieningen
Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar
2020
49,3
202
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
Het aantal Wmo-cliënten per 10.000 inwoners in de desbetreffende bevolkingsgroep met een maatwerkarrangement (een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo) Het percentage kinderen tot 18 jaar in een gezin dat leeft van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
2020
450
700
2019
3
6
% Kinderen in armoede
West Betuwe 1
Nederland 1
% Jeugdwerkloosheid
Het percentage werkeloze jongeren in de leeftijd van 16tot 22 jaar
2019
1
2
Jongeren met jeugdhulp
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
2020
9,2
11,9
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
42
Indicatoren Sociaal Domein en volksgezondheid Jongeren met jeugdreclassering
Jongeren met jeugdbescherming
Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 22 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren met die leeftijd Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
2019
0,1
0,4
2020
0,8
1,2
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • Beleidsplan Bouwen aan sociale kracht • Strategisch beleidsplan Werkzaak "Talent werk voor Rivierenland" • Beleidsplan schuldhulpverlening • Beleidsplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland Bijdrage aan programma
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
Werkzaak Rivierenland voert voor de gemeente West Betuwe de Participatiewet uit en verzorgt de uitkeringen en de reintegratie van de meeste klanten. Alleen klanten met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt (de klantprofiel 4-doelgroep) worden door de gemeente ondersteund in (sociale) activering en hun zorgbehoefte. De opdracht van Werkzaak Rivierenland is talenten te ontdekken bij inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en werkgevers te verleiden deze mensen kansen te bieden. Werkzaak Rivierenland draagt op deze wijze bij aan een participatiemaatschappij, waarin iedereen meedoet en waarin werkgevers kansen bieden en werkzoekenden kansen pakken. Het strategisch beleidsplan loop tot en met 2023. Voor 2022 zijn er geen belangrijke nieuwe doelstellingen geformuleerd. Wel loopt momenteel het traject om te komen tot een andere verdeelsystematiek en governance voor Werkzaak. De insteek is de nog te maken keuzes vanaf eind 2021(mogelijk stapsgewijs) in werking te laten treden. Hoofddoel is en blijft uitkeringen te verstrekken waar dit strikt noodzakelijk is en uitkeringsgerechtigden zo snel mogelijk (weer) aan een baan te helpen. Er wordt scherp gemonitord wat de mogelijke gevolgen van de corona crisis zijn om de negatieve effecten zoveel mogelijk te beperken.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
43
Gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid Bijdrage aan programma
In het kader van de openbare gezondheidszorg voert GGD Gelderland-Zuid alle taken uit die in wet- en regelgeving aan gemeenten of aan gemeentelijke gezondheidsdiensten zijn opgedragen. Daarbij gaat het om taken op het gebied van: • Gezondheidsbescherming: Infectieziektebestrijding, medische milieukunde en seksuele gezondheidsrisico’s, technische hygiënezorg, • toezicht op kwaliteit kinderopvang en peuterspeelzalen, • Toezicht op tatoeage en piercing • Publieke gezondheid bij crisis en rampen • Gezondheidsbevordering: gezonde wijk/gemeente en gezonde school, gezonde volwassenen en ouderen • jeugdgezondheidszorg, • forensische geneeskunde • toezicht Wmo • Milieu en gezondheid: omgevingswet • Bijzondere zorg: meldpunt bijzondere zorg openbare geestelijke gezondheidszorg en geestelijke gezondheidszorg • Veilig Thuis • Onderzoek Informatie en Advies
Strategische thema’s uit de meerjarenstrategie 20202023
• • • •
Informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid Gezondheidsbescherming in het sociale en het fysieke domein.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
44
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-49.974
-47.480
-46.417
-43.906
-42.939
-42.976
Baten
14.490
8.960
10.234
10.144
10.050
9.963
-35.484
-38.520
-36.183
-33.762
-32.889
-33.013
Toevoegingen aan reserves
-1.476
-2.778
-458
-244
-244
-244
Onttrekkingen van reserves
1.517
2.113
1.512
155
155
155
-35.443
-39.186
-35.129
-33.852
-32.979
-33.103
0
-180
-118
-89
-89
Specificatie nieuw beleid
2022
2023
2024
2025
Uitvoering participatiebeleid
37
27
27
27
Transformatiefonds
62
62
62
62
Inkoop zorgcontracten
81
29
Totaal
180
118
89
89
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
45
2.8. Duurzaamheid en milieu De ambitie van West Betuwe West Betuwe wil in 2050 evenveel energie (lokaal) duurzaam opwekken, bijvoorbeeld met zonnepanelen en windmolens, als we lokaal aan energie gebruiken. De gemeente wil daarbij het goede voorbeeld geven. Verder wil de gemeente steun geven aan ideeën en plannen voor duurzame energie. Daarbij is het zeer gewenst dat inwoners eraan meedoen. Verder wil de gemeente in publieke ruimten en gemeentelijke gebouwen het gebruik van duurzame energie bevorderen. Vervolgens wil de gemeente in 2050 opgewassen zijn tegen droogte, hitte, overstromingen en wateroverlast. Hiervoor is onder meer nodig dat we samen met onze inwoners wateroverlast tegengaan en dat we een duurzaam stelsel inrichten voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Daarnaast sorteert de gemeente voor bij haar aanbesteding en overige inkoop op 100% circulair in 2050. Parallel hieraan wordt samen met inwoners en bedrijven ingezet op een betere afvalscheiding en recycling. Binnen dit programma vallen ook cremeren en begraven. We volgen de ontwikkelingen rondom cremeren en vanaf 2023 maken we natuurlijk begraven mogelijk.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
8.1 We maken een efficiënter te onderhouden en duurzamer groenareaal met meer ruimte voor biodiversiteit.
Verduurzamen bomenbestand, zoals vastgesteld in In 2021 wordt een inventarisatie uitgevoerd en het groenbeleidsplan (2020). Eind 2022 is het uitgewerkt. Daarin krijgt verduurzaming inhoud met eerste jaar van het omvormingsplan uitgevoerd. de juiste boom op de juiste plek als uitgangspunt, waarbij bomen zoveel als mogelijk hun natuurlijke vorm moeten kunnen aannemen. Bij de uitwerking streven we ernaar om bomen op voldoende onderlinge afstand te behouden waardoor de kwaliteit van de bomen toeneemt. Dit leidt op sommige plaatsen tot minder bomen. Verbeterslag in kwaliteit beplantingen en grassen Bij beplantingen en grasvlakken verbeteringen door omvorming, zoals vastgesteld in het groendoorvoeren in het maaibeheer (efficiënter, meer beleidsplan (2020). Eind 2022 is het eerste jaar van diversiteit, logische structuur). Beplantingen het omvormingsplan uitgevoerd. vervangen als deze versleten zijn of vervangen door grassen.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Wat gaan we er voor doen?
46
8.2 We werken aan verduurzaming om zo in 2030 55% minder CO2 uitstoot te hebben en uiteindelijk energieneutraal te zijn in 2050.
Samen met stakeholders komen we tot een eerste Wijkuitvoeringsplan in het vierde kwartaal 2022 waarin staat hoe we in de betreffende kern/wijk in onze gemeente over gaan van aardgas naar een duurzame manier van verwarmen en koken.
We organiseren in de betreffende wijk participatiebijeenkomsten, met als doel consensus te krijgen over de alternatieven en de planning voor het wijkuitvoeringsplan.
De laadinfra voor publiek laden van elektrische voertuigen wordt uitgebreid naar 500 laadpalen de komende 3 jaar. Eind 2022 staan er 120 publiek toegankelijke laadpalen in de gemeente.
We sluiten een overeenkomst met een concessiehouder voor het plaatsen van openbare laadpalen. We streven hierbij naar het proactief plaatsen van openbare laadpalen, in plaats van alleen reactief zoals we tot nu toe doen. 8.3 We maken een maatregelenplan om kwetsbare In 2022 zijn de breed maatschappelijke gesprekken We faciliteren de gesprekken en stellen een lokaal locaties tijdens weersextremen te beschermen. afgerond, over de urgentie en acceptatie van maatregelen en uitvoeringsplan op. kwetsbaarheden en welke maatregelen deze kwetsbaarheden verminderen. Dit vormt input voor het lokale maatregelen- en uitvoeringsplan. In 2022 beschikt West Betuwe over een lokaal maatregelenplan dat aansluit op de gestelde ambities en doelen uit de Regionale Adaptatie Strategie. 8.4 We werken toe naar een circulaire economie.
De doelen uit de Regionale Adaptatie Strategie zijn uitgewerkt in het lokale maatregelenplan.
Eind 2022 beschikt West Betuwe over een We organiseren workshops voor het creëren van beleidsvisie circulair, deze wordt samen met bewustwording en maken een discussiespel. stakeholders opgesteld. Deze visie zorgt ervoor dat Met behulp van dit spel bepalen we samen met de circulair denken en doen worden verankerd in de raad de focus en circulaire ambities tot 2030. organisatie en bij onze samenwerkingspartners Door gescheiden inzameling van incontinentie– en luiermateriaal neemt de hoeveelheid restafval per inwoner af met minimaal 10 kg per jaar, ten opzichte van 2020 (70 kg per inwoner per jaar).
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Vanaf 1 januari 2022 beschikt de gemeente over separate verzamelcontainers voor incontinentie en luiermateriaal. We meten het effect hiervan op de hoeveelheid restafval.
47
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen.
Indicatoren Duurzaamheid en Milieu Indicator Fijn huishoudelijk restafval
Eenheid Niet gescheiden aantal kilo's ingezameld huishoudelijk afval per inwoner
Hernieuwbare elektriciteit
Percentage
Periode 2019 2019
West Betuwe 84 10,9
Nederland 161 20,1
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • • •
Duurzaamheidsvisie Energieneutraal in 2030 Regionale Nota Bodembeheer en bijbehorende bodemkwaliteitskaart Regionale Visie Afval en Grondstoffen Water en Rioleringsbeleids Plan Beleid- en beheerplan begraafplaatsen Beleidskader Zon
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
48
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Avri Bijdrage aan programma
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Rivierenland (Avri) verzorgt de inzameling en het beheer van het huishoudelijk afval. Het algemeen bestuur stelt verordeningen en de afvalstoffenheffing vast. Het kader voor de inzameling is het inzamelsysteem ’Afval scheiden heel gewoon’; ook wel aangeduid als het basispakket. Naast de inzameling van het huishoudelijk afval neemt de gemeente ook enkele diensten af uit het aanvullende pakket voor het beheer van de openbare ruimte. Dit is vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst en omvat het groenbeheer in de kernen Geldermalsen/Meteren en het buitengebied, bomenbeheer buitengebied, ledigen afvalbakken, straatvegen en onkruidbestrijding op verhardingen, kolkenzuigen en de gladheidsbestrijding in voormalig Neerijnen. Doel van het landelijk programma VANG (van afval naar grondstof) is tot een circulaire economie te komen. Daarnaast zijn scherpere doelstellingen geformuleerd om minder afval te produceren (preventie) en een forse reductie van het restafval te bewerkstelligen. De landelijke doelstellingen is om een verder daling van de hoeveelheid restafval te bereiken van 30 kg per huishouden in 2025. Avri heeft in 2021 het programma GRIP opgestart om te komen tot deze nationale ambitie om het restafval verder te verlagen (van 70 kg restafval in 2020) naar 30 kg in 2025.
Dit programma heeft als doel te investeren in kostenreductie, beheersing en het toevoegen van waarde. Hierbij worden drie componenten onderscheiden met ieder haar eigen projectonderdelen: • Inwoners - naast de collectieve benadering meer focus op een individuele benadering ( • Markt - daarbij ligt de focus op minder vervuiling, toevoegen van meerwaarde (vraag en aanbod beter afstemmen) en het genereren van andere inkomsten • Organisatie - optimalisatie van interne processen, verbeteren van de dienstverlening en meer date gestuurd werken De verschillende projectonderdelen worden in 2022 verder uitgewerkt en eind 2022 gereed.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
49
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-15.093
-14.646
-14.340
-14.387
-14.490
-14.525
Baten
14.177
14.530
15.267
15.387
15.488
15.521
-916
-116
927
1.001
998
996
Resultaat voor bestemmen Toevoegingen aan reserves
-5.882
-114
-114
-114
-114
-114
Onttrekkingen van reserves
3.579
213
146
96
96
97
-3.219
-17
958
982
980
978
0
0
0
0
0
Specificatie nieuw beleid
2022
2023
2024
2025
Motie energiearmoede
50
dekking Motie energiearmoede uit BR Duurzaamheid
-50
Totaal
-
-
-
-
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
50
2.9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing De ambitie van West Betuwe De gemeente wil bereiken dat inwoners, ondernemers en recreanten zich in West Betuwe prettig voelen. In de geest van de Omgevingswet hebben we oog voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en denken we mee met mensen die ideeën en plannen op dit gebied hebben. De kernen en het landelijk gebied in West Betuwe zijn vitaal. We moeten zorgen dat dit zo blijft door tijdig en actief op de woningbehoefte in te spelen en door ideeën en plannen op het gebied van leefbaarheid en duurzaamheid te ondersteunen. Ontwikkelingen in het landelijk gebied verdienen een kans, met behoud en waar mogelijk versterking van recreatie, natuur en landschap.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
9.1 We versnellen de woningbouw.
Diverse ruimtelijke procedures voor de in totaal circa 70 in Beesd te bouwen woningen zijn medio 2022 afgerond. De ruimtelijke procedure voor de locatie Beesd-Noord (circa 80 woningen) start medio 2022.
Wat gaan we er voor doen?
We maken ontwikkelafspraken met grondeigenaren/projectontwikkelaars voor een gefaseerde ontwikkeling van diverse woningbouwlocaties. We maken een stedenbouwkundig plan en volgen de voor de projecten benodigde omgevingswetprocedures. De ruimtelijke procedure voor woningbouw op drie Het stedenbouwkundigplan en het locaties in Haaften (samen circa 50 woningen) is bestemmingsplan werken we verder uit en de gestart in het tweede kwartaal 2022. bijbehorende onderzoeken voeren we uit.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
51
9.2 We hebben een woningaanbod dat aansluit bij behoefte van de kernen.
Het woningbouwprogramma is in uitvoering, waarbij aandacht is voor spreiding in de kernen.
In 75% van de kernen is woningbouw zichtbaar in 2022.
9.3 We geven invulling aan de doelstellingen en uitgangspunten van de Omgevingswet.
De raad stelt begin 2022 de Omgevingsvisie 1.0 vast. De wet treedt 1 juli 2022 in werking en is er van rechtswege een tijdelijk omgevingsplan. Conform het plan van aanpak werken we aan een definitief omgevingsplan, dat uiterlijk in 2029 gereed is.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
We nemen in het woningbouwprogramma voor elke kern plannen op en bieden een gedifferentieerd aanbod woningen conform de Woonvisie. In de kernen waar geen tot weinig concrete plannen bekend zijn, reserveren we ruimte voor projecten passend bij de aard en schaal van een kern. Deze ruimte wordt ingevuld in samenspraak met inwoners en kan ook als CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) project worden ingevuld. We maken een planning met welke kernen we wanneer opstarten om tot een planinvulling te komen. Beleidsmatig zetten we in op de vastgestelde programmering voor woningbouwplannen zodat het aandeel 30% goedkope woningen en 30% in het middensegment worden gerealiseerd. We maken prestatieafspraken met de woningcorporaties. Jaarlijks monitoren we de voortgang van de woningbouwplannen en stellen waar nodig het woningbouwprogramma bij. Initiatiefnemers worden gefaciliteerd om plannen voortvarend op te kunnen starten. We werken aan uitwerkingen van de Omgevingsvisie per kern. We zorgen dat we voor inwerkingtreding van de Omgevingswet klaar zijn om hier toepassing aan te geven. Werkprocessen passen we aan en medewerkers beschikken over voldoende kennis en kunde om met het tijdelijke omgevingsplan te kunnen werken. We leggen enkele noodzakelijke aanpassingen zoals de nadeelcompensatieverordening en een delegatiebesluit voor aan de gemeenteraad.
52
Vanaf begin 2022 bieden we ruimte aan initiatieven Vanuit casuïstiek uit de praktijk leren de betrokken uit de samenleving (ja, mits benadering) door medewerkers te werken met de intake- en toetsen van initiatieven in omgevingstafels. omgevingstafel. Dat doen zij vanuit hun eigen Door halfjaarlijkse monitoring en evaluatie geven expertise, rol en verantwoordelijkheden bij het we inzicht in de aangevraagde en toegekende verkennen en mogelijk maken van initiatieven in de initiatieven. leefomgeving.
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen.
Indicatoren Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Indicator Nieuwbouw woningen
Eenheid Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.
Demografische druk
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Periode 2020 2021
West Betuwe 6,6 76,4
Nederland 8,9 70,1
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: Wonen • Toetsingskader nieuwe woningbouwplannen West Betuwe • Regionale Woonagenda • Woonvisie West Betuwe • Beleidsplan Huisvesting Arbeidsmigranten West Betuwe
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
53
Ruimtelijke ordening • Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte • Nationale Omgevingsvisie • Provinciale Omgevingsvisie • Startnotitie Omgevingsvisie West Betuwe
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Bijdrage aan programma
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
De taak van de Omgevingsdienst Rivierenland is de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving op het terrein van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (WABO) voor de acht gemeenten in de regio Rivierenland. Deze acht gemeenten nemen verplicht de milieutaken af en sommige gemeenten nemen nog overige WABO-taken af (zoals West Betuwe). Daarnaast adviseert de Omgevingsdienst Rivierenland de gemeenten op de terreinen als bodem, lucht, geluid, externe veiligheid, monumenten en flora en fauna. In april 2020 is het besluit genomen om het Omgevingsloket bij de gemeente West Betuwe in te richten. Alle vragen van inwoners rondom vergunningverlening bouw worden in dit Omgevingsloket afgehandeld. Toezicht en handhaving en de milieutaken blijven ondergebracht bij de ODR. De verdere ontvlechting en implementatie lopen door in 2022. Alle Wabo-taken worden technisch nog uitgevoerd door de ODR. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 juli 2022. Dit geeft de gemeente meer ruimte en tijd voor een goede voorbereiding en implementatie. De komst van de Omgevingswet en het inrichten van het Omgevingsloket zullen consequenties hebben voor de bedrijfsvoering en kosten van de ODR. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet midden in het boekjaar zijn we genoodzaakt om voor 2022 twee werkprogramma's op te stellen.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
54
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-15.812
-18.932
-17.937
-12.038
-11.810
-10.281
Baten
15.052
14.732
15.239
9.088
8.756
7.219
-761
-4.200
-2.697
-2.951
-3.054
-3.062
Resultaat voor bestemmen Toevoegingen aan reserves
-1.000
0
-914
-175
0
0
Onttrekkingen van reserves
0
50
0
62
62
62
-1.761
-4.150
-3.612
-3.063
-2.991
-3.000
0
-299
-264
-184
-184
Specificatie nieuw beleid
2022
2023
2024
2025
Huisvesting arbeidsmigranten
119
84
4
4
Inrichten omgevingsloket
180
180
180
180
Totaal
299
264
184
184
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
55
2.10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen De ambitie van West Betuwe West Betuwe wil een financieel gezonde gemeente zijn, met een begroting die gedurende een reeks van jaren in evenwicht is. Tegelijkertijd wil de gemeente goede voorzieningen bieden, tegen acceptabele lasten voor inwoners en bedrijven.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
10.1 We laten de begroting beter aansluiten op de ambities van West Betuwe.
Onderzoek naar de wenselijkheid van het gebruik We inventariseren in het eerste halfjaar de van thema’s en begroten op kernenniveau afgerond belangrijke beleidsthema's voor West Betuwe op in het derde kwartaal 2022. basis van grote maatschappelijke opgaven en het nieuwe coalitie akkoord. We gaan in gesprek met de raad over de mogelijkheid van het vertalen van deze thema's naar programma's. In het derde kwartaal onderzoeken we welke onderdelen van de begroting relevant zijn om te vertalen naar kernenniveau. Op basis van de resultaten van dit onderzoek doen we een voorstel over het begroten op kernenniveau. Uiterlijk bij de perspectiefnota 2023 wordt de Op basis van het onderzoek naar de belangrijke nieuwe programma-indeling definitief vastgesteld. thema's voor West Betuwe doen we een voorstel voor het aanpassen van de programma indeling. Implementeren verplichtingenadministratie uiterlijk Samen met BWB richten we de verplichtingenafgerond in het tweede kwartaal 2022. administratie voor West Betuwe in. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheid van de koppeling met het inkoopondersteunend systeem en de inhuur-desk. Samen met BWB verbeteren we de sturing op de overige financiële processen.
10.2 We houden grip op de financiën van de gemeente.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Wat gaan we er voor doen?
56
Onderzoek naar werken met lange termijn financiële De VNG stelde in 2021 samen met het Centraal scenario’s is afgerond voor de perspectiefnota Planbureau lange termijn scenario's voor de 2023. ontwikkeling van de economie op. Dit was vooral gericht op de lange termijn effecten van de corona pandemie. We onderzoeken in het eerste halfjaar 2022 in hoeverre we dergelijke lange termijn scenario's kunnen vertalen naar scenario's voor de begroting van West Betuwe. De uitkomsten hiervan nemen we op in de risicoparagraaf van de perspectiefnota 2023.
Indicatoren Indicatoren Financiering en algemene dekkingsmiddelen Indicator Woonlasten éénpersoonshuishouden
Eenheid Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden aan woonlasten betaalt
Periode 2021
West Betuwe 1.036
Nederland 737
Woonlasten meerpersoonshuishouden
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden aan woonlasten betaalt
2021
1.050
811
WOZ-waarde woningen
De gemiddelde WOZ waarde in 1.000 euro van woningen.
2021
324
290
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • Financiële verordening • Nota risicomanagement Voor de beleidskaders voor de gemeentelijke belastingen en heffingen wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
57
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Bijdrage aan programma:
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen:
De gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) werkt met gemeenten, waterschap en Avri samen bij de heffing en invordering van de waterschapsbelastingen, afvalstoffenheffing en gemeentelijke belastingen, evenals bij de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken en het beheer en de uitvoering van de vastgoedinformatie. BSR wil haar dienstverlening in het belang van haar deelnemers en burgers voortdurend verbeteren. In de meerjarenbegroting is met diverse ontwikkelingen rekening gehouden, zoals voortgaande standaardisatie, automatisering en digitalisering en voldoen aan wet- en regelgeving. BSR blijft investeren in medewerkers, ondersteunende systemen en processen. Dit moet tot efficiency en optimalisatie van belastinginkomsten voor de deelnemers leiden, tegen zo laag mogelijke kosten.
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-1.653
-4.224
-2.278
-2.465
-2.441
-2.529
Baten
102.592
89.330
85.979
83.088
82.851
83.247
100.939
85.106
83.700
80.622
80.411
80.718
Toevoegingen aan reserves
-14.081
-2.064
-732
0
0
0
Onttrekkingen van reserves
13.249
27.772
3.084
1.079
0
0
100.106
110.813
86.053
81.701
80.411
80.718
0
709
29
0
0
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
58
Specificatie nieuw beleid
2022
Dekking uit reserves Totaal
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
-
2023
2024
-709
-29
-709
-29
2025
-
59
3. Paragrafen
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
60
3.1. Lokale heffingen De gemeentelijke belastingen bedragen landelijk circa 17 procent van de totale inkomsten. De mogelijkheden voor gemeenten om belastingen te heffen, zijn wettelijk geregeld. Ze mogen alleen belastingen heffen die in de wet worden genoemd. Er geldt geen verplichting om belastingen te heffen. De gemeente bepaalt zelf of een lokale belasting wel of niet binnen de gemeente wordt ingevoerd. In deze paragraaf gaan wij in op de lokale heffingen en onze voornemens voor 2022 op dit gebied.
Samenvattend overzicht Bedragen x € 1.000
Geraamde opbrengsten (bedragen x 1.000 euro) Onroerende zaakbelastingen Hondenbelasting
Rekening
Begroting
12.849
Begroting
13.487
Begroting
13.674
Begroting
13.766
Begroting
13.842
13.870
-1
0
0
0
0
0
Rioolheffingen
7.450
7.519
8.238
8.352
8.447
8.477
Parkeergelden
128
123
163
163
163
163
Naheffingsaanslagen
11
10
60
60
60
60
Parkeervergunningen
8
9
9
9
9
9
Invalideparkeerkaarten
15
12
12
12
12
12
4.982
4.982
0
0
0
0
Precariobelasting overig gebruik gemeentegrond
16
20
20
20
20
20
Reclamebelasting
32
39
39
39
39
39
Precariobelasting op kabels en leidingen
Toeristenbelasting Leges omgevingsvergunningen
166
167
167
232
232
232
2.041
2.271
1.325
1.325
1.325
1.325
Leges burgerlijke stand
65
68
68
68
68
68
Leges reisdocumenten
143
168
168
168
168
168
Leges rijbewijzen
259
297
297
297
297
297
139
250
150
150
150
150
1.080
200
203
203
203
203
Leges aanleg kabels nutsbedrijven Overige legesopbrengsten Liggelden Lijkbezorgingsrechten Staangelden voor markten en kermissen Totaal (inclusief oninbaar / exclusief kwijtscheldingen)
1
4
4
4
4
4
874
722
729
729
731
733
37
39
39
39
39
39
30.296
30.386
25.363
25.635
25.807
25.868
* inclusief begrotingswijzigingen
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
61
In voorgaand overzicht zijn de netto baten (na aftrek van oninbaarheid) opgenomen.
Beleidskader Belastingen en rechten Lokale heffingen bestaan uit belastingen en rechten (retributies), die volgens de Gemeentewet worden aangemerkt als gemeentelijke belastingen. Kenmerkend voor belastingen is dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. De burger draagt bij aan de algemene middelen van de gemeente, waaruit een gedeelte van de uitgaven worden betaald. Kenmerkend voor rechten is dat er wel sprake is van een directe relatie tussen de heffing en de gemeentelijke taak. Er is sprake van een specifieke dienst die door de gemeente wordt verleend. Er zijn drie typen gemeentelijke belastingen met eigen spelregels: algemene belastingen, bestemmingsbelastingen en rechten. Algemene belastingen De inkomsten uit de algemene belastingen komen ten gunste van de algemene middelen van de gemeente. De inkomsten zijn niet geoormerkt en kunnen vrij voor alle taken en voorzieningen worden ingezet. De gemeenteraad bepaalt waaraan de middelen worden besteed. Tot de algemene belastingen behoren de: − onroerendezaakbelasting (OZB), − toeristenbelasting, − precariobelasting op kabels en leidingen, − precariobelasting op standplaatsen, − parkeerbelasting, − reclamebelasting. De algemene belastingen hebben een onbeperkte tariefstelling.
Bestemmingsbelastingen De inkomsten uit de bestemmingsbelastingen zijn voor specifieke taken of voorzieningen met een algemeen belang bestemd. Tot de bestemmingsbelastingen behoren de: − rioolheffing, − afvalstoffenheffing.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
62
De opbrengsten van bestemmingsbelastingen mogen nooit hoger zijn dan de kosten van de betreffende taak of voorziening. In de begroting mogen ze niet meer dan 100 procent kostendekkend zijn. Het uitgangspunt in West Betuwe is dat bij de rioolheffing gestreefd wordt naar 100 procent kostendekking. Rechten Bij de heffing van rechten is er een aanwijsbare tegenprestatie van de gemeente. De volgende belastingen zijn rechten: − leges, − liggeld, − lijkbezorgingsrechten, − marktgelden, − staangeld voor woonwagens De opbrengsten van rechten mogen nooit hoger zijn dan de kosten van de desbetreffende taak of voorziening. Ze mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Toepassing inflatiecorrectie De gemeente West Betuwe streeft voor 2022 naar beperking van de toename van de lastendruk voor de burgers. De belastingtarieven worden in 2022 trendmatig verhoogd met een inflatiepercentage van 2,4 procent. Dit percentage bestaat uit een (voorlopig) percentage van 2,0 procent voor 2022 op basis van de augustusramingen 2021 van het Centraal Planbureau en een inhaalpercentage van 0,4 procent voor 2020 en 2021. De berekeningen zijn als volgt:
Berekening inflatiecorrectie 2022
Actualisatie Actualisatie Voorlopig 2020 2021 2022
Prijzen overheid (CEP 2020) Loonvoet sector overheid
4,4%
0,7%
2,1%
Nationale consumentenprijsindex (cpi)
1,3%
1,9%
1,8%
Inflatie (70% loonvoet en 30% cpi)
3,5%
1,1%
2,0%
Reeds doorberekend in tarieven
1,5%
2,7%
0,0%
Totaal
2,0%
-1,6%
2,0%
De verhoging voor de OZB bedraagt in 2022 1,3 procent omdat bij de OZB-tarieven voor 2020 al 2,6 procent is doorberekend in de tarieven.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
63
Afronding legestarieven Bij de berekening van de legestarieven 2022 worden deze, met uitzondering van de tarieven die door het rijk worden vastgesteld, rekenkundig afgerond zodat de tarieven praktisch werkbaar zijn. De afronding is op 5 eurocent bij bedragen onder de 100 euro, op 50 eurocent bij bedragen boven de 100 euro en op gehele euro's boven de 200 euro. Kwijtscheldingsbeleid De mogelijkheid om kwijtschelding van lokale heffingen te verlenen, is in artikel 255 van de Gemeentewet geregeld. Hoofdregel is dat gemeenten het kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid volgen, zoals dat in de Uitvoeringsregeling is geregeld. Een uitzondering is dat gemeenten bij de berekening in het kader van een kwijtscheldingsverzoek van 100 procent van de bijstandsnorm mogen uitgaan. Het Rijk hanteert 90 procent. De gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) behandelt kwijtscheldingsverzoeken. Op grond van de belastingverordeningen wordt kwijtschelding verleend voor OZB en rioolheffing. Voor de overige belastingen en rechten wordt geen kwijtschelding verleend.
Gemeentelijke belastingen De gemeente West Betuwe heft de volgende belastingen: • onroerendezaakbelasting (OZB) * • rioolheffing * • parkeerbelasting • precariobelasting op kabels en leidingen • precariobelasting op standplaatsen • reclamebelasting * • toeristenbelasting De heffingen met een * worden door BSR verzorgd. BSR verzorgt ook de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). West Betuwe heeft de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen bij het gemeentelijk samenwerkingsverband Afvalverwijdering Rivierenland (Avri) ondergebracht. De belangrijkste taken van Avri zijn de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen, het beheer van openbare ruimte en handhaving. De tarieven afvalstoffenheffing worden jaarlijks vastgesteld door het algemeen bestuur van Avri.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
64
Vergelijking tarieven met regiogemeenten Door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) wordt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten opgesteld. Een onderdeel van deze publicatie is het inzichtelijk maken van de woonlasten lokale belastingen per gemeente. Hierdoor kan de gemeente vergeleken worden met andere gemeenten. Gemeente
Buren Culemborg Gorinchem Maasdriel Neder-Betuwe Tiel Vijfheerenlanden West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Landelijk gemiddelde
Eénpersoonshuishouden
Meerpersoonshuishouden
Rangnummer meerpersoons huishouden
2020
2021
2020
2021
2020
2021
932 795 668 815 867 702 800 969 815 823 705
1.033 892 696 865 912 770 809 1.036 859 865 737
971 836 768 857 910 794 860 1.009 850 865 776
1.062 922 801 879 926 838 879 1.050 872 880 813
354 258 140 276 331 189 283 361 272 292
354 307 150 258 312 201 259 353 250 263
Bron : COELO-Atlas van de lokale lasten 2020 en 2021
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
65
OZB De grondslag voor de heffing van onroerendezaakbelasting (OZB) is een percentage van de WOZ-waarde. De WOZ-waarde voor het belastingjaar 2022 is gelijk aan de waarde op waardepeildatum 1 januari 2021. Bij de samenstelling van deze paragraaf is de herwaardering naar waardepeildatum 1 januari 2021 nog in volle gang. Daarom zijn de uitkomsten nog niet bekend en kunnen ook nog geen tarieven worden berekend. In de meicirculaire 2021 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt de landelijke marktontwikkeling tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2021 voor woningen op +9% en voor niet-woningen op -0,5% geschat (op basis van informatie van de Waarderingskamer). Uitgangspunt bij de OZB is dat de opbrengsten door eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen dezelfde verhouding laten zien als vorig jaar. In januari 2022 wordt de OZB-verordening ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. In de opbrengstramingen is rekening gehouden met een inflatiecorrectie van 1,3 procent in 2022.
Rioolheffing Binnen de gemeente West Betuwe geldt als maatstaf van de heffing het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd. De aanslag wordt opgelegd aan de gebruiker van een perceel. In de verordening is een vrijstelling opgenomen voor garages en volkstuinen. Voor de planperiode van het Water- en rioleringsbeleidsplan 2019 - 2023 (WRP) is bezien welke investeringen noodzakelijk zijn op het gebied van afvalwaterinzameling, afvalwatertransport en afvoer van overtollig regen- en grondwater. Alle financiële en personele aspecten rondom de verbrede rioleringszorg, inclusief grondwater, zijn in het WRP verwerkt. Het WRP West Betuwe 2019–2023 is op 25 juni 2019 door de gemeenteraad van West Betuwe vastgesteld. Het basistarief voor de rioolheffing (tot 500 m3 waterverbruik) is voor 2022 berekend op 377 euro per jaar per huishouden. Dit is inclusief een verhoging van € 7,36 als gevolg van de jaarlijkse tariefstijging van 2 procent uit het WRP 2019-2023 en de toepassing van een inflatiepercentage van 2,4 procent voor 2022. De rioolheffing mag maximaal kostendekkend zijn en de gemeente West Betuwe streeft in beginsel ook naar die maximale kostendekkendheid.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
66
Bedragen x € 1.000
Kostendekking rioolheffing Directe lasten
€
5.451
Directe baten (exclusief heffingen)
€
0
Netto lasten
€
5.451
€
1.143
-/-
Toe te rekenen lasten: Overhead Rente inzet reserves en voorzieningen
€
270
BTW
€
1.412
Totale lasten
€
8.276 100%
Opbrengst heffingen
€
8.276
Dekking
100%
Parkeerbelasting In bepaalde gebieden van West Betuwe geldt de verplichting parkeerbelasting te betalen. Deze belasting wordt gebruikt om de kosten van de parkeervoorzieningen te bestrijden en het parkeren te reguleren. Kosten naheffingsaanslag Indien niet of onvoldoende parkeerbelasting op aangifte wordt voldaan, volgt bij controle een naheffingsaanslag parkeerbelasting. Deze bestaat uit het tarief voor één uur, verhoogd met kosten. Voor 2021 bedroegen deze kosten 65,30 euro. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt jaarlijks het maximum bedrag vast dat mag worden doorberekend. Voor 2022 is dit bedrag op maximaal € 66,50 vastgesteld geworden.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
67
Precariobelasting Precario op standplaatsen Standplaatsen worden ingenomen door ondernemers met bijvoorbeeld een kraam of een verkoopwagen op plaatsen waar geen sprake van een markt is conform de marktgeldverordening. Voor standplaatsen kunnen verschillende heffingen naast elkaar worden geheven, namelijk een precariobelasting voor het in gebruik nemen van gemeentegrond en leges voor de afgifte van een standplaatsvergunning, al dan niet naar tijdsduur. Beiden worden geheven in West Betuwe. Precariobelasting is een algemene belasting met een onbeperkte tariefstelling.
Reclamebelasting Binnen West Betuwe wordt enkel reclamebelasting in de kern van Geldermalsen geheven. Deze reclamebelasting werd in 2017 op verzoek van de ondernemers ingevoerd. Afgesproken is dat de opbrengsten na aftrek van de perceptiekosten via een aparte subsidieverordening in een ondernemersfonds worden gestort. Vanuit dit fonds worden collectieve evenementen, promotieactiviteiten en feestverlichting gefinancierd, evenals activiteiten voor het versterken van het centrumgebied en het verbeteren van het vestigingsklimaat. Het tarief bedraagt in 2022, net als in 2021 minimaal 350 euro en maximaal 1.000 euro per vestiging.
Toeristenbelasting Eigenaren van campings, hotels, pensions enzovoort moeten toeristenbelasting betalen en zij rekenen die door aan degenen die bij hen verblijven. Dit zijn nooit inwoners van de gemeente. West Betuwe heft toeristenbelasting voor een verblijf met overnachting. De raad heeft tijdens de begrotingsbehandeling 2020 een motie aangenomen over toeristenbelasting. De motie riep het college op om in 2020 een onderzoek te verrichten naar de mogelijkheden van differentiatie in de tarieven toeristenbelasting per 2021 en het aanbod van recreatieve en toerisme voorzieningen binnen de gemeente West Betuwe categoriaal in beeld te brengen met de daarbij behorende gebruiksaantallen. Als gevolg van corona is de uitvoering van deze motie opgeschort naar medio 2022. Het tarief van 2019 wordt voor de jaren 2021 en 2022 gehandhaafd.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
68
Gemeentelijke rechten De gemeente West Betuwe heft de volgende rechten: − Leges − Liggeld − Lijkbezorgingsrechten − Marktgelden − Staangelden woonwagens
Leges Leges zijn de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening. Het uitgangspunt is dat deze tarieven kostendekkend zijn. Voor de harmonisatie ervan is gecontroleerd of die niet tot een kostendekking van meer dan 100 procent leidt. De bij de Legesverordening behorende Tarieventabel bestaat uit 3 titels. Titel 1 omvat de algemene dienstverlening zoals de Burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen etc. Titel 2 heeft betrekking op de omgevingsvergunningen, terwijl Titel 3 bestaat uit vergunningen die onder de werking van de Europese Dienstenrichtlijn vallen, zoals horecavergunningen, evenementen en markten, etc. De totale kostendekkendheid van de Legesverordening is ongeveer 65 procent. Onderstaand treft u een overzicht aan van de kostendekkendheid van de Legesverordening en de daarbij behorende titels: Bedragen x € 1.000 Kostendekking leges Directe lasten Directe baten (exclusief heffingen) Netto lasten Toe te rekenen lasten: Overhead BTW Totale lasten Opbrengst heffingen Dekking
€ € €
Titel 1 617 € - € 617 €
Titel 2 1.720 € - € 1.720 €
Titel 3 34 € - € 34 €
Totaal 2.371 2.371
€ € €
365 € 9 € 991 €
314 € 298 € 2.332 €
34 € - € 68 €
713 307 3.391
€
741 € 75%
1.441 € 62%
13 € 19%
2.196 65%
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
69
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
70
Toelichting: De tarieventabel bij de legesverordening leidt niet tot een totale kostendekking. Voor een deel komt dit doordat er sprake is van wettelijk vastgestelde tarieven of gemaximeerde tarieven. In enkele gevallen is bewust voor gematigde tarieven gekozen, bijvoorbeeld voor het organiseren van evenementen.
Liggeld Voor het hebben van een ligplaats wordt liggeld geheven van de houders van een ligplaatsvergunning. In de praktijk betekent dit een heffing voor woonschepen. Eigenaren van woonschepen betalen geen onroerende zaakbelasting, omdat schepen roerende zaken zijn. Het liggeld is daarvoor een alternatief. Het liggeld mag niet meer dan kostendekkend zijn. Bedragen x € 1.000 Kostendekking liggelden Directe lasten
€
4
Directe baten (exclusief heffingen)
€
-
Netto lasten
€
4
Overhead
€
-
BTW
€
1
Totale lasten
€
5 100%
Opbrengst heffingen
€
4
-/-
Toe te rekenen lasten:
Dekking
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
79%
71
Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het verlenen van diensten, bijvoorbeeld het begraven, en voor het gebruik van voorzieningen op gemeentelijke begraafplaatsen. De lijkbezorgingsrechten mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Met het vaststellen van de Beleidsvisie en beheerplan begraafplaatsen 2019 t/m 2023 wordt voorzien in verzorgde en goed onderhouden begraafplaatsen, een goede begraafplaatsadministratie en voldoende capaciteit voor begraven en as bestemmingen tot 2050 tegen een betaalbaar tarief. In Geldermalsen kon het onderhoud sinds 2012 ook jaarlijks worden betaald. Wie daarvoor heeft gekozen, krijgt van West Betuwe tot het einde van de afgesproken termijn jaarlijks een aanslag voor het onderhoud. Bedragen x € 1.000 Kostendekking lijkbezorgingsrechten Directe lasten
€
1.490
Directe baten (exclusief heffingen)
€
262
Netto lasten
€
1.228
Overhead
€
467
Rente inzet reserves en voorzieningen
€
8
BTW
€
11
Totale lasten
€
1.714 100%
Opbrengst heffingen
€
-/-
Toe te rekenen lasten:
729
Dekking
43%
Toelichting: De lijkbezorgingsrechten leiden niet tot een totale kostendekking. Een bedrag van 985.000 euro komt ten laste van de algemene middelen. Dat deze taak niet kostendekkend is komt enerzijds door de in het verleden genomen besluiten uit de voorgaande gemeenten en anderzijds door de besluitvorming bij de vaststelling van het beheerplan Begraafplaatsen op 25 juni 2019.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
72
Marktgeld West Betuwe heft marktgeld voor het innemen van een standplaats op de markt. Ook de geraamde opbrengsten van marktgelden mogen niet hoger dan de geraamde kosten zijn. Bedragen x € 1.000 Kostendekking marktgelden Directe lasten
€
49
Directe baten (exclusief heffingen)
€
4
Netto lasten
€
45
Overhead
€
20
BTW
€
6
Totale lasten
€
71 100%
Opbrengst heffingen
€
39
-/-
Toe te rekenen lasten:
Dekking
55%
Staangelden woonwagens Voor het hebben van een standplaats voor een woonwagen en voor de diensten en het gebruik van voorzieningen die met de standplaats verband houden, wordt staangeld geheven. Er wordt alleen staangeld geheven als er geen privaatrechtelijke huurovereenkomst is afgesloten. De verordening voor woonwachtenrechten is dus een vangnet voor de gevallen waarin geen huurovereenkomst is gesloten.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
73
3.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Doel In de paragraaf over weerstandsvermogen en risicobeheersing geven we aan in hoeverre de gemeente West Betuwe binnen de eigen middelen financiële risico's kan opvangen. En op welke wijze de gemeente risicomanagement inzet voor het beheersen en terugdringen van risico's.
Beleidskaders Op het gebied van weerstandsvermogen en risicobeheersing is de nota Risicomanagement het beleidskader. De gemeenteraad stelde deze nota op 24 november 2020 vast. In de nota beschrijven we hoe we risico's kunnen identificeren en beheersen en welke middelen we rekenen tot de weerstandscapaciteit. Ook geven we in de nota aan hoe we omgaan met incidentele en structurele risico's en hoe we het risicomanagementproces inrichten.
Samenvatting De gemeente West Betuwe acht het wenselijk risico's die van invloed op de bedrijfsvoering zijn, beheersbaar te maken. Inzicht in de risico's stelt de organisatie in staat op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de huidige risico’s en de aan toekomstige investeringen gerelateerde risico’s in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen krijgen, is een risico-inventarisatie uitgevoerd en op basis daarvan is het weerstandsvermogen berekend. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan tegen de beschikbare weerstandscapaciteit worden afgezet. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.
Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
=
€ 30.949.000 € 28.085.000
= 1,10
De ratio van 1,10 valt volgens de norm in klasse C. Dit duidt op een voldoende weerstandsvermogen om de risico's te kunnen afdekken. In de begroting 2021 was de ratio nog 2,34. De afname wordt vooral veroorzaakt doordat er meer en grotere risico's zijn geïdentificeerd. Onder andere het risico van de milieusanering in Spijk.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
74
Financiële kengetallen Kengetallen
Realisatie 2020
Begroting 2021
2022
2023
2024
2025
1a. Netto schuldquote
34%
72%
81%
89%
84%
83%
1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
31%
68%
77%
85%
80%
79%
2. Solvabiliteitsratio
47%
35%
33%
33%
34%
35%
3. Grondexploitatie
30%
35%
30%
34%
30%
27%
4. Structurele exploitatieruimte
2,7%
2,2%
-0,9%
-0,3%
0,7%
0,5%
5. Gemeentelijke belastingcapaciteit
136%
135%
140%
142%
144%
147%
1a Netto schuldquote 1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. De VNG adviseert om 130 procent als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De score van West Betuwe valt in de provinciale categorie A (minst risicovol). 2 Solvabiliteitsratio Dit cijfer drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. De score van West Betuwe valt in de provinciale categorie B (enigszins risicovol). 3 Grondexploitatie Dit cijfer geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee.
Een grondexploitatie van 10% of hoger wordt beschouwd als kwetsbaar. De score van West Betuwe valt in de provinciale categorie B (enigszins risicovol).
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
75
4 Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. De begroting 2022 is structureel sluitend en de score van West Betuwe valt in de provinciale categorie A (minst risicovol). 5 Gemeentelijke belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente meer inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven. Of dit wel of niet gebeurt is een beleidskeuze. De score van West Betuwe valt in de provinciale categorie C (meest risicovol).
Risicoprofiel Vanaf de begroting 2022 hanteren we een andere werkwijze voor het kwantificeren van de risico 's. We maken daarbij gebruik van bandbreedtes zodat het gebruik van PM wordt voorkomen. In totaal identificeerden we 35 risico's. Voor de leesbaarheid van deze paragraaf beschrijven we in het risicoprofiel alleen de risico's waarvan het financiële effect groot en de kans dat het risico zich voordoet ook groot of zeer groot is. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen rekenen we wel alle risico's door. Dit doen we met behulp van een Monte Carlo simulatie, die we ook gebruiken voor het bepalen van de benodigde risicoreserve voor de grondexploitatie. De uitkomst van de Monte Carlo simulatie voor de risico's, exclusief grondexploitatie, is 19.700.000 euro. Het risicoprofiel van de grondexploitatie is 8.385.000 euro, waardoor het totale risicoprofiel van de gemeente 28.085.000 euro bedraagt.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
76
Geïdentificeerde grote risico's Programma Bedrijfsvoering
Doel adequaat personeelsbestand
Proces/ project
Risicogebeurtenis Kans Niet kunnen invullen openstaande vacatures bij de gemeente en de bedrijfsvoeringsorganisatie
Duurzaamheid en milieu
Gemeentelijke zorgplicht milieu
Bodemsanering Spijk
Sanering komt voor rekening gemeente
grondexploitatie bedrijventerreinen Programma Bouwen aan sociale kracht
verzamelde risico's na Monte Carlo simulatie Niet volledig of vertraagd realiseren structurele taakstelling Onvoldoende afvlakking autonome groei beroep op de Jeugdzorg en Wmo
Absoluut
2.464.000
70%
zeer groot, 1.400.000
50%
zeer groot, 1.900.000
Sport, cultuur en Bieden van een Omvorming groen, grassen, Vertraging van het project prettige, groene en bomen /reductie bomen door inspraak/reacties van recreatie veilige woonomgeving bestand inwoners waardoor door een goed besparing slechts onderhouden (groene) gedeeltelijk mogelijk is. woonomgeving tegen Tevens kan de minder kosten. aanbesteding van de werkzaamheden hoger (of lager) uitvallen met financiële consequenties.
90%
groot 250.000 - 500.000
Economie Sociaal domein
Grip op de uitgaven voor Jeugd en Wmo
Sociaal domein
Preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan de inwoners
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Financieel effect 90% groot 250.000 - 500.000
77
Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Diversen
Doel
Proces/ project
Risicogebeurtenis