RV2021-118 Bijlage Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
1
Inhoudsopgave Programmabegroting 2022 Investeren in de toekomst ................................................................................................................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ............................................................................................................................................................................................................................................................................ 6 1.
Financiële hoofdlijnen ................................................................................................................................................................................................................................................ 8
2.
Programma's............................................................................................................................................................................................................................................................. 13
2.1.
Bestuur en ondersteuning.................................................................................................................................................................................................................................... 14
2.2.
Veiligheid .............................................................................................................................................................................................................................................................. 20
2.3.
Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................................................................................................................................................................ 24
2.4.
Economie .............................................................................................................................................................................................................................................................. 27
2.5.
Onderwijs .............................................................................................................................................................................................................................................................. 31
2.6.
Sport, cultuur en recreatie.................................................................................................................................................................................................................................... 34
2.7.
Sociaal domein en volksgezondheid ................................................................................................................................................................................................................... 40
2.8.
Duurzaamheid en milieu ...................................................................................................................................................................................................................................... 46
2.9
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ..................................................................................................................................................................... 51
2.10
Financiering en algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................................................................................................... 56
3.
Paragrafen ................................................................................................................................................................................................................................................................. 60
3.1.
Lokale heffingen................................................................................................................................................................................................................................................... 61
3.2.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing.......................................................................................................................................................................................................... 74
3.3.
Kapitaalgoederen .................................................................................................................................................................................................................................................. 83
3.4.
Financiering ........................................................................................................................................................................................................................................................... 91
3.5.
Bedrijfsvoering....................................................................................................................................................................................................................................................... 99
3.6.
Verbonden partijen .............................................................................................................................................................................................................................................. 107
3.7.
Grondbeleid ......................................................................................................................................................................................................................................................... 131
3.8.
Taakstellingen en stelposten .............................................................................................................................................................................................................................. 134
4.
Financiën .................................................................................................................................................................................................................................................................. 138
4.1.
Grondslagen en uitgangspunten voor de begroting .......................................................................................................................................................................................... 139
4.2.
Incidentele baten en lasten ................................................................................................................................................................................................................................. 141
4.3.
Structurele mutaties reserves ............................................................................................................................................................................................................................. 154
4.4.
Baten en lasten op programmaniveau ............................................................................................................................................................................................................... 161
4.5.
Baten en lasten conform indeling BBV ............................................................................................................................................................................................................... 162
4.6.
Overhead .............................................................................................................................................................................................................................................................. 163
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
2
4.7.
Onvoorzien ........................................................................................................................................................................................................................................................... 164
4.8.
Vennootschapsbelasting .................................................................................................................................................................................................................................... 164
4.9.
Taakveld totaal .................................................................................................................................................................................................................................................... 165
4.10
Taakveld per programma ................................................................................................................................................................................................................................... 167
4.11
Geprognosticeerde balans ................................................................................................................................................................................................................................. 177
4.12
EMU-saldo ........................................................................................................................................................................................................................................................... 179
4.13
Mutaties reserves per programma ..................................................................................................................................................................................................................... 180
4.14
Parameters algemene uitkering ......................................................................................................................................................................................................................... 184
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
3
Investeren in de toekomst We presenteren aan u de laatste begroting van deze bestuursperiode. Een bijzonder moment voor het college en de ambtelijke organisatie. Het opstellen van een begroting vraagt altijd om een blik vooruit. Dit keer was dat met een specifieke focus. Zorgen dat het nieuwe bestuur verder kan bouwen aan West Betuwe. Met een lege portemonnee gaat dat niet. We zijn trots dat we een sterke financiële positie hebben als solide basis. Koers vasthouden Bij het opstellen van een begroting kijken we ook altijd naar de financiële positie in de volgende jaren. Vorig jaar hebben we met het project ‘West Betuwe financieel in evenwicht’ daarvoor de koers bepaald. We kwamen op koers door het maken van keuzes. Die maakten we samen met de raad en de samenleving. Het vasthouden van de koers vraagt onze continue aandacht. Daarvoor is voldoende financiële ruimte voor het nieuwe bestuur. Zo kunnen we blijven investeren in de toekomst van West Betuwe. Een gemeente waar het goed wonen en werken is. Op eigen kracht De gelden die we van het Rijk krijgen, maken de begroting van volgend jaar sluitend. Dat we hiervan afhankelijk zijn, maakt onze financiële positie kwetsbaar. Het biedt geen houvast voor de langere termijn. Daar moeten we op eigen kracht de koers proberen vast te houden. Dit kan als we daarvoor de juiste keuzes maken.
Bijvoorbeeld voor het onderhoud van het groen in onze gemeente. Daar investeren we nu in om hogere kosten later te voorkomen. Het vraagt ook om scherpte in de werkwijzen en om keuzes in het niveau van onderhoud. Spanningsveld We zien een aantal risico’s die de financiële positie zonder ingrijpen beïnvloeden. De zorgkosten blijven stijgen, terwijl het Rijk minder geld toekent aan gemeenten. Dat maakt dat er een spanningsveld komt in het sociaal domein. De keuze voor versobering in dit domein is wellicht onontkoombaar. Ook op andere onderdelen kan spanning ontstaan. De invoering van de Omgevingswet vraagt om een investering in de ambtelijke organisatie. Net als om nadere keuzes voor de leefomgeving. Het betekent ook een andere manier van werken en denken in onze dienstverlening. Net als in de samenwerking met inwoners, ondernemers en andere overheden. Ook onze doelstelling om in 2050 energieneutraal te zijn, vraagt blijvend onze aandacht. Ook heeft de gemeente last van de huidige arbeidsmarkt. Het is moeilijk om voor bepaalde functies een goede kandidaat te vinden. Extra middelen jeugd Conform de landelijke trend zijn met name de jeugdzorgkosten sterk toegenomen. Het Rijk stelt incidentele middelen ter beschikking om de stijging van deze kosten te dekken. Hierbij adviseert het Rijk het extra geld voor jeugd vanaf 2023 voor 75 procent te begroten.
Het college kiest ervoor dit bedrag wel volledig te begroten. Alleen op deze manier kunnen we een reëel beeld geven van onze inkomsten en uitgaven. Om in termen passend bij dé fruitgemeente van Nederland te praten: anders is het appels met peren vergelijken.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
4
Wel nemen we in onze risicoafdekking hier middelen voor op. Ook investeren we in preventieve maatregelen, zoals activiteiten en de inzet van praktijkondersteuners jeugd bij de huisartsen. Zo willen we problemen voorkomen en tegelijkertijd tijdig de juiste hulp in kunnen zetten. Dat voorkomt hogere zorgkosten op een later moment. In balans Dit is de vierde begroting van West Betuwe. Daarin staan de uitgaven en inkomsten voor 2022 en de drie jaar daarna. In deze begroting hebben we de effecten van de perspectiefnota verwerkt. We investeren ongeveer 140 miljoen euro om de ambities voor West Betuwe waar te maken. Tegenover deze uitgaven staan ook 140 miljoen euro aan inkomsten. Dat maakt dat komend jaar de begroting in evenwicht is. Met trots kijken we terug op de behaalde resultaten van de gemeente West Betuwe. Met vertrouwen kijken we uit naar de volgende bestuursperiode. Een periode die om blijvende scherpte vraagt. We hebben elkaar nodig om financieel gezond te blijven. Alleen zo houden we voldoende ruimte om verder te bouwen aan West Betuwe. West Betuwe, oktober 2021 College van burgemeester en wethouders
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
5
Leeswijzer Dit is de begroting 2022 van de gemeente West Betuwe. Volgens de Gemeentewet moet iedere gemeente jaarlijks een begroting en een jaarrekening opstellen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. De begroting kent in grote lijnen dezelfde opzet als de begroting 2021. In deze leeswijzer worden alle onderdelen van de begroting behandeld. De begroting begint met de inleiding, leeswijzer en de financiële hoofdlijnen. De begroting bestaat uit de programma's, de paragrafen en de financiële begroting. Programma's Deze begroting bestaat uit 10 programma’s. Deze programma’s zijn onderverdeeld in taakvelden. Bij het benoemen van de taakvelden hebben we ons in beginsel gebaseerd op het BBV. Hiermee vergroten we de transparantie en is het eenvoudiger om gemeenten onderling te vergelijken. De taakvelden worden ook gebruikt om informatie te verstrekken aan andere partijen zoals het Rijk, toezichthouders en CBS.
De begroting kent de volgende programma's: Programma 1 Bestuur en ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Programma 9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Programma 10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Alle programma’s bestaan uit een inleiding waarin we beknopt weergeven wat de ambitie van West Betuwe is. Bij de beleidsprogramma's wordt vervolgens beschreven welke belangrijkste doelen er in 2022 zijn voor het betreffende programma en wat we willen bereiken en een toelichting op activiteiten en prestaties die bij onze doelen horen, oftewel wat we daarvoor gaan doen. Ook geven we inzicht in de (verplichte) indicatoren, de belangrijkste beleidskaders (wet- en regelgeving waar we rekening mee moeten houden) en welke verbonden partijen bijdragen aan het behalen van onze doelen. In de paragraaf 'verbonden partijen' gaan we hier dieper op in.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
6
Tot slot presenteren we bij elke programma de lasten en baten van het programma. De gemeenteraad stelt de begroting en de toelichting vast op het niveau van de programmaonderdelen voor het jaar 2022. De bij deze begroting gepresenteerde meerjarenramingen voor de overige jaren (dus voor 2023 en de jaren daarna) maken (wettelijk) geen deel uit van de voorliggende autorisatie. De cijfers 2020 in de tabellen zijn de cijfers vanuit de jaarrekening 2020. De cijfers 2021 zijn de cijfers naar de stand van de eerste bestuursrapportage 2021. Paragrafen De paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het BBV schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Taakstellingen en stelposten Financiële begroting In het laatste deel van de begroting staat informatie over onder andere financiële specificaties (baten en lasten per taakveld), de geprognosticeerde balans, EMU-saldo, mutaties reserves en een overzicht van de incidentele baten en lasten.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
7
1. Financiële hoofdlijnen De begroting 2022 is de laatste begroting van het huidige college van B&W van West Betuwe. In deze begroting presenteren we de uitgaven en inkomsten voor het volgende jaar, maar ook voor de drie daaropvolgende jaren. In deze begroting zijn de effecten van de perspectiefnota 2022 opgenomen. In 2022 geven wij naar verwachting ongeveer 140 miljoen euro uit om de ambities voor West Betuwe te realiseren. Tegenover deze uitgaven staan 140 miljoen euro aan inkomsten, waardoor de begroting 2022 in evenwicht is. Het financiële beeld In de begroting staat wat we volgend jaar willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dit ons gaat kosten. Deze begroting gaat vooral over 2022. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het jaar 2022. De begroting bevat naast informatie over het jaar 2022 ook informatie over de jaren 2023 tot en met 2025. De informatie over de jaren 2023 tot en met 2025 noemen we de ‘meerjarenbegroting’. De meerjarenbegroting gaat ter kennisname naar de gemeenteraad en geeft context voor de gemeenteraad bij de vaststelling van de Begroting 2022. Wel is het bij de meerjarenbegroting van belang dat we meerjarig een reëel en structureel evenwicht presenteren, zoals volgt uit de voorschriften van het BBV. Van perspectiefnota 2022 naar begroting 2022 bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
454
1.059
670
1.615
-180
-180
-180
-180
0
0
Nieuw beleid 2022: Overige beleidskeuzes
-237
-241
-160
-248
Uitvoering motie Formatie economie
-70
-70
-70
-70
Financieel vertrekpunt Begroting 2022 bij Perspectiefnota 2022 Mutaties Perspectiefnota 2022 Nieuw beleid 2022: 3 X O* Structureel Nieuw beleid 2022: 3 X O* Incidenteel (dekking algemene reserve)
Uitvoering motie Energiearmoede (dekking bestemmingsreserve Duurzaamheid)
0
Financieel vertrekpunt Begroting 2022 na Perspectiefnota 2022
-33
568
260
1.117
Technische correctie begroting 2022
-6
6
-6
6
Incidentele surplus taakstelling Verbonden partijen
46
11
0
0
Saldo Begroting 2022
7
585
254
1.123
*Onvoorzien, onuitstelbaar, onvermijdbaar
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
8
Nieuw beleid 2022 In de begroting 2022 is het volgende nieuw beleid vanuit de perspectiefnota 2022 opgenomen: bedragen x € 1.000
Nieuw beleid Structureel
2022
2023
2024
2025
1. Inrichten omgevingsloket
180
180
180
180
Totaal
180
180
180
180 bedragen x € 1.000
Nieuw beleid incidenteel
2022
2023
2024
2025
1. Cultuurhistorie
23 85 81 50 425 45 -709
0 0 29 0 0 0 -29
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0
0
0
0
2. Uitvoering economisch beleid 3. Inkoop zorgcontracten 4. Bestrijding cybercriminaliteit 5. Impulsregeling klimaatadaptatie 6. Mobiliteitsprogramma: Toegankelijkheid en piekbelasting Dekking Algemene reserve Totaal
bedragen x € 1.000
Overige beleidskeuzes
2022
2023
2024
2025
1. Uitvoering participatiebeleid
7. Leerplicht
37 0 0 0 62 119 19
27 15 34 0 62 84 19
27 15 33 0 62 4 19
27 14 33 89 62 4 19
Totaal
237
241
160
248
2. Mobiliteitsprogramma: Verkeersveiligheid 3. Verkeersveiligheid 30 km de norm 4. Verkeersontsluiting Hellouw 5. Transformatiefonds 6. Huisvesting arbeidsmigranten
Daarnaast is in de begroting de motie Formatie economie verwerkt en de motie Energiearmoede.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
9
De begroting structureel en reëel in evenwicht In de Gemeentewet is opgenomen dat onze begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn. In artikel 189 (tweede lid) is opgenomen dat: “De raad ziet erop toe dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kan hij afwijken indien aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.” Structureel evenwicht Onze begroting is structureel in evenwicht wanneer we de structurele lasten dekken door structurele baten. Er is sprake van een structureel tekort wanneer de structurele baten niet toereikend zijn om de structurele lasten te dekken, dus wanneer structurele lasten worden gedekt met incidentele baten. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is deze bepaling verder uitgewerkt. Zo is in het BBV opgenomen op welke wijze gemeenten (en provincies) het structurele saldo moeten berekenen, en is opgenomen op welke wijze het structurele saldo moet worden toegelicht in de begroting en in het jaarverslag. In het algemeen geldt dat een gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele baten en lasten raamt in de begroting. Structurele lasten en baten zijn dus de regel. Incidentele lasten en baten, bijvoorbeeld voor eenmalige zaken of (meerjarige) projecten of subsidies met een tijdelijk karakter, zijn de uitzondering.
Het BBV bepaalt dat de uitzonderingen (dus de incidentele baten en lasten) in beeld worden gebracht en worden toegelicht. Het BBV schrijft voor dat voor alle jaren van onze meerjarenbegroting een structureel saldo moet worden berekend. In deze begroting dus voor de jaren 2022 tot en met 2025. Het begrip ‘structureel evenwicht’ moet hierbij voor het jaar 2022 altijd in samenhang worden bezien met de meerjarige ontwikkeling, zoals ook wordt aangegeven in de Gemeentewet. Een structureel tekort in 2022 is in wezen niet erg, zolang het structurele evenwicht (of overschot) aan het eind van de meerjarentermijn wordt bereikt. Het structurele saldo wordt hier uitgedrukt in euro’s. Het structurele saldo kan echter ook uitgedrukt worden als percentage van de batenkant van de begroting (de batenkant exclusief reserves), dan wordt het de ‘structurele exploitatieruimte’ genoemd. De structurele exploitatieruimte is een verplicht kengetal vanuit het BBV, en is opgenomen in de paragraaf over het Weerstandsvermogen.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
10
In onderstaande tabel is de opbouw van het structurele saldo inzichtelijk gemaakt. bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
-1.990 1.997
1.148 -563
1.866 -1.611
539 584
7
585
254
1.123
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
1.254
994
-569
486
Structureel begrotingssaldo
-1.247
-409
823
637
Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming
Uit de tabel blijkt dat onze begroting vanaf 2024 structureel sluitend is. Dit betekent dat de structurele lasten worden opgevangen door structurele baten. Hiermee voldoen we dan aan de uitgangspunten van het BBV. De incidentele baten en lasten worden in een afzonderlijke bijlage toegelicht. Reëel evenwicht Voor het bepalen van het reëel evenwicht is het verder van belang om inzicht te hebben in de volgende onderwerpen: Wijze raming van algemene uitkering uit het gemeentefonds De financiële effecten van de meicirculaire 2021 zijn in de begroting verwerkt. Hierbij is rekening gehouden met de accresontwikkelingen zoals door de beheerders van het gemeentefonds aangegeven. In onze ramingen is structureel rekening gehouden met een bedrag van 204.000 euro voor de onderschrijding van het BCF-plafond indien de gemeenten en provincies minder declareren bij het BTW-compensatiefonds dan geraamd. Daarnaast zijn de extra middelen die door het kabinet in de meicirculaire 2019 zijn opgenomen voor jeugdhulp nog niet structureel opgenomen. Het kabinet heeft tot en met 2021 extra middelen toevoegt aan het jeugdhulpbudget. Aanvullend wordt onderzoek verricht om te kunnen bepalen of, en zo ja in welke mate, gemeenten structureel extra middelen nodig hebben. De ramingen van de algemene uitkering zijn dus behoudend en reëel geraamd.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
11
Overzicht baten en lasten jaarschijf 2022 (inclusief reservemutaties) uitgesplitst naar programma bedragen x € 1.000
Programma 1. Bestuur en ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, vervoer en waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, cultuur en recreatie 7. Sociaal domein en volksgezondheid 8. Duurzaamheid en milieu 9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 10.Financiering en algemene dekkingsmiddelen Totaal
Baten 2.358 106 2.326 1.444 1.376 910 11.746 15.413 15.239 89.063 139.981
Lasten 23.525 5.737 10.067 1.532 6.205 9.719 46.875 14.455 18.851 3.010 139.974
Saldo -21.166 -5.631 -7.740 -88 -4.829 -8.809 -35.129 958 -3.612 86.053 7
Overzicht baten en lasten Financiering en algemene dekkingsmiddelen jaarschijf 2022 bedragen x € 1.000
Uitsplitsing programma Financiering en algemene dekkingsmiddelen Beheer overige gebouwen en gronden Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Precariobelasting Belastingen overig Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering sociaal deelfonds Vennootschapsbelasting Onvoorziene lasten Overige baten en lasten
Baten 895 286 8.010 5.720 0 43 66.886 4.103 0 0 35
Lasten 737 0 397 278 0 64 0 0 0 250 551
Saldo 157 286 7.613 5.442 0 -21 66.886 4.103 0 -250 -516
Subtotaal (exclusief mutaties reserves voor dit programma) Mutaties reserves voor dit programma Totaal
85.979 3.084 89.063
2.278 732 3.010
83.701 2.352 86.053
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
12
2. Programma's
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
13
2.1. Bestuur en ondersteuning De ambitie van West Betuwe In de periode tot 2030 zien wij onze samenleving ingrijpend veranderen. Waarschijnlijk verandert er meer dan in de jaren die achter ons liggen. Verandering is een constante. Er liggen grote opgaven op het gebied van de leefomgeving, duurzaamheid, inclusie en sociale kracht en brede welvaart. Complexe maatschappelijke vraagstukken die vragen om strategische sturing door de gemeente op de lange termijn doelen. Om dit te verwezenlijken, werkt de gemeente West Betuwe opgavegericht en netwerkgericht. We kijken door onze oogharen naar de vergezichten in de toekomst. We weten interne en externe netwerken goed te benutten en richten ons op het gewenste eindresultaat. Dat noemen we Samen West Betuws Werken. Samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners bouwen we aan de gemeente en samenleving van de toekomst. We volgen de leef-, en beweegpatronen van onze inwoners en partners. We weten welke vraagstukken in de kernen spelen, welke het niveau van de kern overstijgen en vragen om lokale of regionale afwegingen. Daarbij spelen de volgende kernwaarden een rol: dienstverlenend, mensgericht, gedreven, durf, vakbekwaam en vertrouwen. De gemeente stelt de inwoners ook meer dan ooit centraal en wil in directe verbinding met hen staan.
De gemeente wil daarnaast de kracht uit de inwoners benutten door hen ruimte en vertrouwen te geven om zelf met plannen en ideeën te komen, waarbij de gemeente daar waar nodig ondersteunt. Ook op het gebied van digitalisering en technologische vernieuwing mogen we nog veel verwachten. Veel veranderingen maken ons leven gemakkelijker en plezieriger. Toch zullen ook inwoners van West Betuwe in die veranderende samenleving behoefte aan zekerheid en goede ondersteuning hebben. Natuurlijk blijft de gemeente bij de tijd en gaat zij in de veranderingen mee. Waar dat kan en gemak oplevert, bieden wij digitale diensten aan. Wel is het belangrijk dat de inwoners van West Betuwe de ondersteuning vanuit hun gemeente als ‘dichtbij’ en ‘op maat’ ervaren. Ook in 2030.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
Wat gaan we ervoor doen?
1.1 We werken aan een toekomstbestendige en wendbare gemeente.
We werken via programma’s aan de strategische maatschappelijke opgaven samen met onze maatschappelijke partners en inwoners, zowel lokaal als regionaal.
We zetten meerjarige programmaplannen op voor een aantal grote maatschappelijke opgaven, zoals leefomgeving, duurzaamheid, inclusie en sociale kracht en brede welvaart. Daarbij sturen we op doelen en resultaten. Dat doen we ook in de programma’s gericht op dienstverlening en kerngericht werken. We maken de vertaling naar de programmabegroting van 2023 en verder. Ook zijn er een aantal activiteiten voor de lerende organisatie in het opgavegericht en netwerkgericht werken, zowel ambtelijk als politiek-bestuurlijk.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
14
We spelen een actieve rol in regionale verbanden, richting provincie en het rijk en we benutten onze netwerkorganisaties.
1.2 We vergroten de leefbaarheid in de kernen.
We werken samen met de gemeenten in de regio Rivierenland en provincie Gelderland aan de uitvoering van een strategische FruitDelta Gebiedsagenda. We behartigen de belangen van West Betuwe als plattelandsgemeente en zoeken coalities met omliggende gemeente en in het land werken we samen met de leden van de P10. Eind 2022 hebben de kernen samen met de Met de kernagendagroepen bepalen we per kerngemeente uitvoering gegeven aan de speerpunten agenda wat de speerpunten zijn die we in 2022 uitgevoerd willen hebben. Voor een deel doet de voor 2022 uit de kernagenda’s en werken samen kernagendagroep dit zelf, voor een deel samen met aan de punten voor de langere termijn. de gemeente en een deel is voor de gemeente. Voor elke kernagenda maken we een planning voor de uitvoering van de speerpunten. In 2022 ondersteunen we leefbaarheidsinitiatieven In onze gesprekken en in onze communicatiemaximaal; de kernen benutten tenminste 85% van uitingen wijzen wij actief organisaties en inwoners het leefbaarheidsbudget. op de mogelijkheden van het leefbaarheidsbudget.
1.3 We vergroten de kwaliteit van lokale democratische processen en versterken samenwerking gemeente met inwoners.
Er is een hoger waarderingscijfer in vergelijking met We ontwikkelen de participatie aanpak door en de nulmeting uit 2020 over het deelnemen van organiseren participatietrajecten voor inwoners en inwoners, bedrijven en belanghebbenden bij de belanghebbenden. voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid of We voeren de burgerpeiling uit. gemeentelijke plannen. Er zijn vijf participatietrajecten doorlopen conform We begeleiden vijf participatietrajecten vanaf het de speerpunten uit het participatiebeleid. Daarbij is begin. het afwegingskader, het stappenplan en de We volgen de uitvoering en evalueren het proces gereedschapskist gebruikt. Deze trajecten zijn samen met de inwoners. De resultaten hiervan en geëvalueerd. de leerpunten gebruiken we voor nieuwe participatietrajecten. 1.4 We staan dicht bij de inwoners en inwoners zijn Hoger waarderingscijfer inwoners- en klantWe gaan in gesprek met raad en inwoners over meer tevreden over dienstverlening en tevredenheid in 2022 in vergelijking met de dienstverlening en organiseren opnieuw een communicatie. nulmeting uit 2020. burgerpeiling. We zijn gestart met procesverbetering waarin de klant centraal staat. We meten klantervaringen in een aantal processen. We zetten regelmatig het burgerpanel "West Betuwe spreekt" in om inwoners en organisaties hun mening te vragen over tal van onderwerpen die spelen in de gemeente.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
15
Hoger waarderingscijfer inwoners in onderzoek naar bereik en waardering gemeentekanalen in vergelijking met de nulmeting 2020.
We voeren verbeteringen door in een aantal processen van dienstverlening en communicatie. We meten via een burgerpeiling 'Waar staat je gemeente' of dit gewaardeerd wordt.
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren voor dit programma. Indicatoren Bestuur en Ondersteuning Indicator
Eenheid
Periode
West Betuwe
Formatie
fte per 1.000 inwoners
2022
5,15
Bezetting
fte per 1.000 inwoners
2022
4,45
Apparaatskosten *)
kosten per inwoner
2022
€ 657
Externe inhuur **)
kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2022
4,6%
Overhead
% van totale lasten
2022
12,1%
Overhead
kosten per inwoner in euro's
2022
311
*) De apparaatskosten bestaan uit de overheadkosten, salarissen op de overige taakvelden (exclusief griffie en bestuur) en de lasten van de tractie en werkplaats van de buitendienst. **) Exclusief de éénmalige transitiekosten van het beleidsplan Sociaal domein bedraagt het kengetal 2,5%.
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • •
Nota kerngericht werken West Betuwe (2019) Uitvoering motie kernenbeleid (2020) Evaluatie kerngericht werken (2020) Krachten bundelen, participatiebeleid (2021) Met aandacht luisteren en communiceren, communicatiestrategie 2021-2026 (2021)
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
16
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe Bijdrage aan programma
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
De gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) voert namens de gemeente West Betuwe bedrijfsvoeringstaken uit op het terrein van: • financiële administratie, treasury en interne controle; • informatiemanagement; • informatiemanagement en ICT; • personeel en organisatie. De deelnemende gemeenten en de GR BWB werken vanuit de dienstverleningsovereenkomst samen aan de reguliere dienstverlening, verdere harmonisatie van werkprocessen en doorontwikkeling op het gebied van: • Personeel & Organisatie; • Financiën; • Informatiemanagement/ICT (onder andere vervangen ICT-infrastructuur); • Algemeen juridische zaken (geen ingebrachte taak gemeente West Betuwe); • Facilitaire zaken. In de begroting 2022 wordt de vernieuwde verrekensystematiek wel conform de vastgestelde nieuwe methode opgenomen. In 2021 vindt een tweede evaluatie plaats. Vanaf 2022 geldt de totale begrotingsomvang als uitgangspunt.
Gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland Bijdrage aan programma
De Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten. Voor en door de gemeenten worden voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd op verschillende beleidsterreinen. In het kader van het programma Bestuur en Ondersteuning vindt regionale samenwerking plaats rond drie speerpunten: agribusiness, economie en logistiek, en recreatie & toerisme. Vanuit deze speerpunten worden aan de hand van een meerjarenprogramma (het Regionaal Economisch Ambitie-document 2020-2024) door (hogere) overheden en maatschappelijke partners projecten gerealiseerd. Dit gebeurt in steeds wisselende samenwerkingsvormen tussen overheden, bedrijfsleven, onderwijs en andere maatschappelijke partners. De Regio Rivierenland faciliteert de speerpuntberaden en organisaties in hun samenwerkingsopgave.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
17
Onderdeel van het faciliteren is het genereren van geldstromen en subsidies. Daarnaast is met lobby & branding van de Fruitdelta Rivierenland gestart aan de hand van de Strategische Fruitdelta Agenda, met als doel het stimuleren van economische en recreatieve activiteiten en belangenbehartiging buiten de regio. Ook vindt afstemming plaats op het gebied van ruimtelijke ordening: onder andere voor wat betreft de capaciteit van bedrijventerreinen en wonen en een ruimtelijke strategische visie. Deze laatste ondersteunt de realisatie van projecten uit het Ambitiedocument. Logistics Valley Rivierenland maakt ook deel uit van Regio Rivierenland. Gelderland werkt en bouwt aan een Smart Logistics Valley als internationale toplocatie voor logistiek in Nederland. In Logistics Valley werken drie regionale hotspots samen: Rivierenland, Nijmegen en Liemers/Achterhoek. De speerpunten van het uitvoeringsprogramma zijn onder meer optimalisering van de regionale infrastructuur, arbeidsmarkt, duurzaamheid en innovatie. Hiervoor is het 'Meerjarenprogramma 2021 t/m 2024 door met logistiek in Gelderland Logistics Valley' opgesteld.
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
Voor mobiliteit is een mobiliteitsfonds opgericht. Met het uitvoeringsplan Mobiliteit 2019-2022 wordt het onderwerp mobiliteit gezamenlijk opgepakt voor het borgen van een goede bereikbaarheid van de regio Rivierenland via alle vervoersaders. Met name de A2 en A15 zijn hierbij belangrijk, waarbij deze laatste extra aandacht heeft vanwege de vele knelpunten die er momenteel zijn. Op basis van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2020-2024 worden ook in 2022 projecten uitgevoerd rond de drie speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme. Een versnelling hiervan zal plaatsvinden door uitvoering te geven aan de toegekende projecten vanuit de Regio Deal met het Rijk. In 2022: - is er een Strategische FruitDelta Gebiedsagenda. De Gebiedsagenda is bedoeld voor de periode tot 2030 en is een kans om structurele langjarige afspraken te maken en structureel samen te werken met de regiogemeenten en Provincie. - worden de lobby- & branding activiteiten verder uitgevoerd volgens de Strategische Fruitdelta Agenda. - wordt gestart met de Regionale Energiestrategie 2.0. Deze Energiestrategie 2.0 moet in 2023 gereed zijn. Daarnaast worden diverse projecten voortgezet: aanpak stikstofproblematiek, afstemming van woonbeleid en woningbouwprogramma’s.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
18
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-19.739
-22.245
-21.287
-19.391
-18.918
-18.916
Baten
826
2.573
806
669
1.615
615
-18.913
-19.671
-20.481
-18.722
-17.303
-18.300
Toevoegingen aan reserves
-9.896
-2.238
-2.238
-523
-523
-524
Onttrekkingen van reserves
3.367
7.101
1.552
535
187
172
-25.442
-14.808
-21.166
-18.711
-17.640
-18.652
0
0
0
0
0
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
19
2.2. Veiligheid De ambitie van West Betuwe West Betuwe staat voor veiligheid in wonen, werken, recreëren en verplaatsen. Om dit te realiseren, voert de gemeente haar wettelijke taken uit. Zij doet er alles aan om zaken als discriminatie, overlast (onder meer door jeugd) en criminaliteit (onder meer ondermijnende criminaliteit) te voorkomen en te beperken. Ook stimuleert de gemeente veiligheid ten aanzien van wonen (door inbraak- en brandpreventie), verkeer en water. Toezicht en handhaving zijn zichtbaar en herkenbaar op straat aanwezig. In een veranderende samenleving hebben mensen behoefte aan veiligheid. Daarbij gaat het om fysieke veiligheid, door incidenten en rampen te voorkomen of te bestrijden, maar het gaat ook om sociale veiligheid. Dit wil zeggen dat de inwoners van de gemeente zich in hun woon- werk- en leefomgeving veilig voelen. Ook op dit gebied wil de gemeente West Betuwe een betrouwbare partner van inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers zijn. De gemeente West Betuwe heeft voor de jaren 2020-2022 een veiligheidsbeleid, met een jaarlijks uitvoeringsprogramma.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
2.1 We verhogen het ondermijningsbewustzijn en de weerbaarheid, in- en extern.
Meer inwoners en ondernemers vinden de weg naar Periodiek besteden we aandacht aan thema's en de meldlijnen over ondermijning ten opzichte van behaalde successen op het gebied van veiligheid en 2021. rampenbestrijding. Hierbij komen ook het thema ondermijning en het doen van meldingen terug. Cybercriminaliteit brengen we onder de aandacht bij In samenwerking met de benodigde partners volgen de inwoners. we de actualiteit en werken we aan de bewustwording over cybercriminaliteit bij onze inwoners en ondernemers. We ontwikkelen een herbruikbaar 'dashboard', waarmee gerichter en effectiever ondermijning, cybercrime en digitale criminaliteit kan worden aangepakt. Hiervoor gebruiken wel zoveel mogelijk (daar waar wettelijk mogelijk) beschikbare databronnen. Met 25% van de organisatoren gaan we in gesprek Bij de plaatsing op de evenementenkalender VRGZ over duurzame en schone evenementen. informeren we organisatoren over de mogelijkheden die er zijn om hun evenement schoner en duurzamer te organiseren. Bij het verstrekken van een vergunning bieden we de mogelijkheid om hierover in gesprek te gaan.
2.2 We stimuleren dat evenementen duurzaam en schoon zijn.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Wat gaan we ervoor doen?
20
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens, die we hebben opgenomen, is de website "www.waar staat je gemeente.nl". De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen.
Indicatoren Veiligheid Indicator Winkeldiefstal per 1.000 inwoners
Eenheid Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
Periode 2019
Diefstal uit woning per 1.000 inwoners
Het aantal woningdiefstallen, per 1.000 inwoners
2019
1,2
2.3
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
2020
3,0
4,6
Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners
Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners. Verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 17 jaar
2020
5,2
6,2
2020
8
11
Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar
West Betuwe 0,5
Nederland 2,3
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • •
Integraal Veiligheidsplan Informatiebeveiligingsplan Toezicht en handhaving in de openbare ruimte Toetsingskader cameratoezicht Beleidsvisie externe veiligheid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
21
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Bijdrage aan programma
De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid draagt bij aan het programma Veiligheid. Deze gemeenschappelijke regeling voert voor de gemeente taken uit die aan de fysieke veiligheid van de inwoners bijdragen. Het gaat om de taken: • • • • •
Belangrijkste (beleids-) ontwikkelingen
brandweerzorg; geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen; gemeentelijke ondersteuning bij de voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing; ambulancezorg; de regionale meldkamerfunctie.
In de beleidsambities van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid staat integraal werken centraal: het vinden van samenhang en het bundelen van krachten binnen en buiten de organisatie van de Veiligheidsregio. De belangrijkste accenten in het beleid van de veiligheidsregio voor de jaren 2021-2023 zijn: • • • •
samenwerking & afstemming versterken; risicogericht werken; een weerbare samenleving; een toekomstbestendige Veiligheidsregio;
Gezien de ontwikkelingen die op ons afkomen, wordt voorgesteld komende jaren een aantal sterk in ontwikkeling en relatief nieuwe risico’s samen met gemeenten en andere partners te onderzoeken op rollen en verantwoordelijkheden: • • •
gevolgen cyberrisico’s; gevolgen extreem weer; gevolgen energietransitie.
Daarnaast worden de reguliere basistaken en de adviserende taken gecontinueerd. Hierbij nemen we actuele ontwikkelingen, zoals de Omgevingswet, mee.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
22
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-5.642
-7.144
-5.737
-5.518
-5.377
-5.362
Baten
177
39
39
39
39
39
-5.465
-7.104
-5.698
-5.479
-5.338
-5.323
Resultaat voor bestemmen Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen van reserves
66
66
66
66
66
66
-5.398
-7.038
-5.631
-5.412
-5.271
-5.256
0
-50
0
0
0
Specificatie nieuw beleid
2022
2023
2024
2025
Bestrijding cybercriminaliteit
50
Totaal
50
-
-
-
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
23
2.3. Verkeer, vervoer en waterstaat De ambitie van West Betuwe In de gemeente zijn wij grote werken aan het spoor en de wegen als kans om de instandhouding van de leefbaarheid en de veiligheid in stand te houden. De gemeente wil een goed bereikbare, leefbare en veilige gemeente zijn. Wat dat betekent verschilt van kern tot kern. In ieder geval horen daar goede regionale en lokale verbindingen bij en vervoer van deur tot deur. Dat maakt het immers plezierig om in onze gemeente te wonen. En het risico dat mensen vereenzamen, neemt erdoor af. Naast dit alles is duurzaamheid een belangrijk thema. De gemeente wil op het vlak van mobiliteit en bij de inrichting van de openbare ruimte aan verduurzaming werken.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
3.1 We vergroten de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van de kernen.
We lossen van de top 5 fietsknelpunten in 2022 het Samen met de provincie Gelderland maken we een knelpunt rotonde Laageinde – N327 bij de ontwerp om de wegenstructuur te verbeteren bij de Lingeborgh in Geldermalsen eind 2022 op. rotonde Laageinde. De provincie zorgt voor de uitvoering. Minder mensen rijden in de spits door onze We houden verkeerstellingen om de effecten van de verblijfsgebieden. eerder genomen maatregelen in beeld te brengen.
3.2 We stimuleren het waterbewustzijn van onze inwoners
We hebben een vastgesteld communicatieplan voor Via een plan van aanpak bepalen we de inhoud van waterbewustzijn, klimaat en afkoppelen. een communicatieplan. We bepalen doelgroepen en via de participatieladder kijken we op welke wijze we inwoners het beste kunnen betrekken. Een subsidieregeling voor onze inwoners om de Om te komen tot een subsidieregeling is het nodig gevolgen van klimaatverandering op te kunnen een subsidieverordening op te stellen. vangen. Deze verordening leggen we voor aan de raad. Voor de input voor de subsidieregeling gaan we bij gelijkwaardige gemeenten te rade die al een dergelijke subsidieregeling hebben. Het communicatieplan kan input zijn voor de subsidieregeling.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Wat gaan we ervoor doen?
24
3.3 We dragen bij aan een duurzame en veilige woonomgeving.
Eind 2022 hebben we een vastgesteld beleids- en beheerplan voor de openbare verlichting.
Op grond van de beleidsplannen uit de voormalige drie gemeenten en ontwikkelingen op het gebied van openbare verlichting stellen we een programma van eisen op voor het nieuwe beleid openbare verlichting West Betuwe. Met daarin ruimte voor participatie door inwoners. Op grond van het plan van aanpak stellen we een beleidsplan op, met daarin keuzes ('knoppen") om ambitie en budget met elkaar in balans te brengen.
Indicatoren Dit programma heeft geen verplichte indicatoren.
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • Mobiliteitsvisie West Betuwe (2020) • Nota Sluipverkeer Beesd-Waardenburg
Verbonden partijen Niet van toepassing.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
25
Financiën Bedragen x € 1.000
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
(exclusief reserves) Lasten
-7.143
-24.623
-9.202
-9.054
-8.586
-8.846
Baten
1.625
1.147
962
862
862
862
-5.517
-23.476
-8.239
-8.192
-7.723
-7.983
Toevoegingen aan reserves
-5.876
-4.663
-865
-863
-2.262
-412
Onttrekkingen van reserves
2.020
1.275
1.364
1.537
1.102
1.327
-9.373
-26.865
-7.740
-7.517
-8.884
-7.069
0
-45
-49
-48
-136
2022
2023
2024
2025
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Specificatie nieuw beleid Mobiliteitsprogramma: Toegankelijkheid en piekbelasting
45
Mobiliteitsprogramma: Verkeersveiligheid
0
15
15
14
Verkeersveiligheid 30 km de norm
0
34
33
33
Verkeersontsluiting Hellouw
0
0
0
89
Totaal
45
49
48
136
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
26
2.4. Economie De ambitie van West Betuwe West Betuwe is de grootste fruitgemeente in Nederland. Bedrijvigheid in West Betuwe vinden we vooral in de fruitindustrie, maakindustrie, agribusiness, e-commerce, ICT, logistiek, toerisme en energietransitie. De ambitie van de gemeente is de ontwikkeling van een aantrekkelijk ondernemersklimaat, waarbij ruimte voor ondernemerschap wordt gecombineerd met verduurzaming en behoud en ontwikkeling van een attractief woon- en leefklimaat. Dit doen we aan de hand van vijf hoofddoelen uit de economische visie, te weten: • Faciliteren ondernemerschap •
Versterken concurrentiekracht
•
Vergroten werkgelegenheid
•
Stimuleren duurzame ontwikkeling
•
Bevorderen leefbaarheid
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
4.1 We streven naar breed gedragen winkeltijden.
Uiterlijk medio 2022 hebben we een vastgestelde, We maken een nieuwe winkeltijdenverordening nieuwe winkeltijdenverordening die gebaseerd is op geldend voor de gehele gemeente West Betuwe. de uitkomsten van het onderzoek naar de Dit doen we op basis van de uitkomsten van een winkeltijden uit 2021. onderzoek naar de wensen en behoeften van ondernemers en inwoners. Een vastgesteld horeca- en terrassenbeleid in We doen onderzoek naar de wensen en behoeften december 2022 van de belanghebbenden. In samenwerking met (vertegenwoordigers van) de belanghebbenden schrijven we een horeca- en terrassenbeleid.
4.2 We stimuleren de aantrekkelijkheid van horeca en terrassen.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Wat gaan we ervoor doen?
27
4.3 We bouwen aan een duurzame relatie tussen gemeente en ondernemers.
In het eerste kwartaal 2022 hebben we een platform We organiseren een bijeenkomst voor voor ondernemersverenigingen. vertegenwoordigers van de besturen van de ondernemersverenigingen in de gemeente. Op basis van wederzijdse belangen en behoeften vindt deze bijeenkomst regelmatig plaats.
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen.
Indicatoren economie Indicator Vestigingen Functiemenging
Eenheid Periode Het aantal bedrijfsvestigingen, per 1.000 inwoners in de 2020 leeftijd van 15 tot 64 jaar De functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen 2020 banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen
West Betuwe 178,2 56,1
Nederland 158,4 53,2
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • •
Regionaal Ambitiedocument Regionaal Programma Werklocaties Economische Visie West Betuwe Bedrijventerreinenbeleid Detailhandelbeleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
28
Verbonden partijen Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland Bijdrage aan programma:
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen:
De Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBRivierenland) is een initiatief van zeven samenwerkende gemeenten in de regio Rivierenland. UBRivierenland is verantwoordelijk voor de aanleg, het beheer en het onderhoud van een glasvezelnetwerk in het buitengebied van deze gemeenten. Door het aanleggen van een glasvezelnetwerk wordt gewerkt aan een snelle en betrouwbare internetverbinding die onmisbaar is in de huidige tijd, waarin thuiswerken steeds meer toeneemt. Ook digitale dienstverlening neemt toe, waardoor inwoners afhankelijk zijn van een betrouwbare internetverbinding. De aanleg van een glasvezelnetwerk past binnen de ambities van de gemeente West Betuwe, want zij hebben de wens uitgesproken om een 100% dekkend glasvezelnetwerk te realiseren. De planning voor de aanleg voor het glasvezelnetwerk in het buitengebied van de gemeente West Betuwe loopt tot en met week 7 in 2022.
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-8.305
-2.091
-1.494
-888
-5.124
-5.123
Baten
8.838
1.506
1.389
323
4.563
4.563
533
-585
-105
-564
-561
-560
Toevoegingen aan reserves
-38
-38
-38
-38
-38
-38
Onttrekkingen van reserves
0
176
55
129
176
176
495
-447
-88
-474
-423
-422
0
-155
-70
-70
-70
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
29
Specificatie nieuw beleid
2022
2023
2024
2025
Uitvoering economisch beleid
85
Motie formatie Economie
85
85
85
85
Dekking formatie economie uit reclame Abri's
-15
-15
-15
-15
Totaal
155
70
70
70
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
30
2.5. Onderwijs De ambitie van West Betuwe In de gemeente West Betuwe gaan alle kinderen naar school. Dat is een school die bij het kind past. De school geeft kwalitatief goed onderwijs. In een duurzaam schoolgebouw wordt aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind bijgedragen. De gemeente stimuleert dat leerlingen gemakkelijk naar een vervolgopleiding kunnen gaan. Ook stimuleren wij dat er nauw wordt samengewerkt tussen de gemeente, de jeugdzorg, het onderwijs om hiermee een sluitende aanpak te realiseren. We stimuleren een Leven lang leren, waarbij we extra aandacht hebben voor het verbeteren van lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden van onze inwoners.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
5.1 Betere maatschappelijke deelname door terugdringen laaggeletterdheid en stimuleren digitale voorzieningen.
We hebben vanuit het uitvoeringsplan laaggeletterd- We zetten taalambassadeurs in om laagdrempelig heid concrete stappen gezet om meer inwoners op laaggeletterdheid te herkennen en inwoners te het gebied met lezen, schrijven, rekenen en digitale motiveren cursussen te volgen ter verbetering van vaardigheden te ondersteunen. de taalvaardigheden. Daarnaast bevorderen we de bewustwording over laaggeletterdheid bij onze (keten)partners, zetten we een Taalhuiscoördinator in en benoemen we een aandachtsfunctionaris. We streven ernaar zoveel mogelijk laaggeletterden We maken gebruik van een registratiesysteem en de te bereiken en (blijvend) ondersteunen. Taalhuiscoördinator stelt jaarlijks een We monitoren het resultaat. procesevaluatie op.
5.2 We verzekeren het recht op onderwijs zodat kinderen goed toegerust zijn om een plaats in de samenleving te verwerven.
We willen zoveel mogelijk jongeren en ouders in een De formatie van de leerplichtambtenaar wordt vroeg stadium passende hulp bieden zodat uitgebreid zodat hij/zij meer preventief kan werken schoolverzuim wordt voorkomen. volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim
5.3 We werken aan toekomstbestendige, duurzame De projectvoorstellen voor de projecten ‘Integraal onderwijshuisvesting, op basis van het integraal Kindcentrum (IKC) Buurmalsen-Tricht’ en ‘IKC Jan huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Harmenshof – Oranje Nassau’ zijn door de raad vastgesteld. De verduurzamingsprojecten van de korte termijnagenda van het IHP zijn afgerond.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Wat gaan we ervoor doen?
We ronden samen met onze (onderwijs)partners het Programma van eisen af en werken dit uit tot een ontwerp/ plan voor het gebouw en omgeving. We leggen de projectvoorstellen van de twee projecten voor aan de raad. Samen met onze partners ronden we de onderzoeksrapporten af, werken we de plannen technisch uit en zorgen we voor aanbesteding en uitvoering van de korte termijnagenda.
31
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen. Indicatoren onderwijs Indicator Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %
Eenheid Periode Het percentage van het totaal aantal leerlingen in de 2020 leeftijd van12 tot 23 jaar dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat
Absoluut verzuim
Het aantal leerplichtigen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar die niet op een school zijn ingeschreven, per 1.000 inwoners Het aantal leerplichtigen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar die wel op een school zijn ingeschreven, maar ongeoorloofd afwezig zijn, per 1.000 inwoners
Relatief verzuim
West Betuwe 1,4
Nederland 1,7
2019
3,4
2,4
2019
13
26
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • •
Verordening Onderwijshuisvesting Integraal Huisvestingsplan (IHP) Convenant Voor -en Vroegschoolse Educatie Uitvoeringsplan Lokale aanpak Laaggeletterdheid en doorontwikkeling Digi-taalhuis
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
32
Verbonden partijen Niet van toepassing.
Financiën Bedragen x € 1.000
(exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-4.839
-5.722
-5.925
-5.922
-5.981
-6.046
Baten
621
975
954
954
954
954
-4.217
-4.747
-4.971
-4.969
-5.027
-5.092
Toevoegingen aan reserves
-396
-377
-280
-280
-280
-280
Onttrekkingen van reserves
556
611
423
423
423
467
-4.058
-4.513
-4.829
-4.826
-4.885
-4.905
0
-19
-19
-19
-19
2022
2023
2024
2025
Leerplicht
19
19
19
19
Totaal
19
19
19
19
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Specificatie nieuw beleid
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
33
2.6. Sport, cultuur en recreatie De ambitie van West Betuwe Sport, cultuur, en recreatie zijn belangrijk voor de leefbaarheid in West Betuwe. Daarom biedt de gemeente daar volop ruimte aan. West Betuwe kent een rijk verenigingsleven. De sport-, muziek-, culturele en historische verenigingen organiseren tal van evenementen. Dit stimuleren we door het bevorderen van een goed voorzieningenniveau. Het is onze ambitie dat zo veel mogelijk mensen deelnemen aan sportieve en culturele activiteiten en gaan er daarbij vanuit dat dit sociale samenhang en een gezonde leefstijl bevordert. De gemeente mag zich daarnaast gelukkig prijzen met een goed bewaard en onderhouden (groen) cultuurhistorisch landschap. Het is onze ambitie om recreanten en toeristen goede mogelijkheden te bieden voor wandelingen, fietstochten en waterrecreatie.
Wat willen we bereiken? Doel
Resultaat
6.1 We versterken, vernieuwen, verbreden en verbinden cultuur en kunst.
Het gezamenlijke uitvoeringsplan cultuur- en kunst In het vierde kwartaal 2021 stellen we de 2021-2022 is door gemeente en partners uitvoeringsagenda Cultuur en Kunst 2022 op met uitgevoerd. onze lokale culturele partners, inclusief planning, voor de uitvoering van de activiteiten in 2022. Samen met lokale partners voeren we de uitvoeringsagenda van 2022 uit. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd tussen beide De gemeente organiseert ‘speeddatesessies’ tussen sectoren (Recreatie en Cultuur), waarbij er culturele organisaties en recreatieve ondernemers. gezamenlijke arrangementen/waardebonnen Met als doel dat deze organisaties en ondernemers worden ontwikkeld, waardoor we verbinding elkaar beter leren kennen en we kruisbestuiving realiseren tussen de thema’s en verhaallijnen in stimuleren. beide sectoren.
Programmabegroting 2022 - Gemeente West Betuwe
Wat gaan we er voor doen?
34
6.2 We vergroten de leefbaarheid in de kernen.
Dorpshuizen/ MFC ’s hebben een toekomstbestendig (uitvoeringen)plan. Onderdelen zijn een goede organisatie, financiële draagkracht en een toekomst bestendige plek voor ontmoeting en sociaal culturele activiteiten.
Per dorpshuis/MFC maken we afspraken over sociaal culturele activiteiten die de leefbaarheid en sociale cohesie van de kern versterken. Op basis hiervan wordt de subsidie Vitale dorpshuizen in 2023 verstrekt. We ondersteunen dorpshuizen die op een innovatieve manier dagbesteding of ontmoeting willen realiseren. Dit geldt ook voor nieuwe initiatieven, zoals in Tricht. De vergoeding (klokurenvergoeding) die dorpshuizen met een sportzaal ontvangen voor bewegingsonderwijs wordt geharmoniseerd. We voeren het vrijwilligersprogramma uit om onze We voeren het vrijwilligersprogramma uit volgens de vrijwilligers te waarderen, te ondersteunen en te planning. verbinden. We maken een analyse van de trends en behoefte rondom vrijwilligers, onderzoeken hoe we nieuwe doelgroepen vrijwilligers kunnen aanboren en bieden waardering en ondersteuning voor onze vrijwilligers.
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen.