RV2021-073 Bijlage 1 Jaarstukken 2020 - definitieve versie 5 juli 2021 schone versie.pdf

Jaarstukken West Betuwe 2020

28.502 0 0 0 28.502

59

Beheerplan Openbare Verlichting Beleidskader Geldermalsen: Lingewaal: Neerijnen: West Betuwe:

Areaal 10.496 stuks

Onderhoudsniveau Beeldkwaliteit B (CROW beeldkwaliteit)

Beleids- en beheerplan 2017-2021. Beheerplan openbare verlichting 2009-2018 Beleid- en beheerplan openbare verlichting 2014-2023 Nieuw beleidsplan vanaf 2023.

Uitgevoerde activiteiten en kosten In 2020 hebben is de aanbesteding afgerond van een nieuw contract, waarin afspraken zijn gemaakt over het onderhoud en de uitvoering van het verleddingsproject (voormalig Geldermalsen). Deze verledding zal gereed zijn eind 2021, hiermee kunnen we aanspraak maken op de subsidie die door de Provincie is goedgekeurd. Voor het project Tricht (fietspad verlichting) is een vergunningaanvraag ingediend bij de provincie, in verband met flora en fauna wetgeving. De verwachting is dat dit project ook in 2021 tot afronding komt. Via het nieuwe meldsysteem op de gemeentelijke website kunnen storingen door burgers eenvoudig worden doorgegeven, wat zorgt voor een kortere doorlooptijd richting de onderhoudspartij. Openbare verlichting Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud

373.595

Investeringen

106.080

Advies en Onderzoek

0

Exploitatie

198.720

Totaal

678.395

Beheerplan Schoonhouden verharding

Areaal 1.093.011 m2

Onderhoudsniveau Beeldkwaliteit B (CROW beeldkwaliteit)

Beleidskader Geldermalsen: Beleids- en beheerplan Schoonhouden van verhardingen 2016-2020. Lingewaal: Geen apart beleidsplan: wordt uitgevoerd binnen het groenbeleidsplan. Neerijnen: Geen apart beleidsplan, wordt uitgevoerd binnen het DVO-product Wegen waarvoor het ‘Beleid- en beheerplan onderhoud wegen, 2014 – 2018’ de norm is. West Betuwe: Nieuw beleidsplan vanaf 2023. Uitgevoerde activiteiten en kosten In 2019 is de Avri gestart met deze taak voor geheel West Betuwe. De onkruidbestrijding op elementen halfverhardingen vindt plaats op basis van beeldkwaliteit in samenhang met het straatvegen. Dit houdt in dat niet per definitie in vaste rondes wordt gewerkt, maar er wordt ingegrepen als de kwaliteit niet meer aan de afgesproken beeldkwaliteit voldoet. Voor het vegen van de bestratingen heeft de Avri een eigen veegwagen in gebruik die in vaste veegrondes heeft gewerkt. De veegwagen is voorzien van apparatuur waarmee data wordt verzameld van de plekken waar actief geveegd is. Door deze data te verzamelen kan data-gestuurd geveegd worden op de plekken waar het nodig is. Daar mee is beoogd om op termijn efficiëntere en goedkoper te kunnen vegen. In 2020 heeft de Avri een tweetal elektrisch aangedreven voertuigen aangeschaft voor de bestrijding van onkruid op verharding. De bestrijding vindt plaats door middel van hete lucht (gasgestookt).

De onkruidbestrijding op verhardingen wordt integraal uitgevoerd door de inzet van de veegmachine en de onkuidbestrijdingsmachines nauw op elkaar af te stemmen.

60

Jaarstukken West Betuwe 2020

Schoonhouden verharding Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal

Beheerplan Wegen Beleidskader Geldermalsen: Lingewaal: Neerijnen: West Betuwe:

562.789 0 0 0 562.789

Areaal Circa 4.676.066 m2

Onderhoudsniveau Nog te harmoniseren en vast te stellen

Wegenbeheerplan 2015-2019, looptijd verlengd naar 2020 Beheerplan wegen 2015-2019 Beleid- en beheerplan onderhoud wegen 2014-2018 Nieuw Wegenbeheerplan 2021-2025

Uitgevoerde activiteiten en kosten Aan de hand van de uitkomst van de weginspectie die eind 2019 is uitgevoerd, zijn op ruim 1.200 locaties kleine en ernstige schades aan verhardingen hersteld. Op basis van dezelfde weginspectie is een maatregelenplan opgesteld voor 2020-2021. Conform dit maatregelenplan staat op circa 570 wegen onderhoud gepland. Het gaat hier om maatregelen als 30/50/100% herstraten, uitvoeren van lokale bakreparaties in asfalt, het vervangen van een of meerdere asfaltlagen tot aan het vervangen van de gehele asfaltconstructie. Afhankelijk van de situatie mono-disciplinair of juist multidisciplinair met realisatie van verkeerskundige maatregelen, rioleringswerk, groen inrichting en kansen op het vlak van klimaatbestendig inrichten. In 2020 is een beperkt deel van het maatregelenplan uitgevoerd. De nadruk lag voornamelijk bij het inrichten van de (project)organisatie (waaronder het invullen van vacatures) en bij het voorbereiden van het werk en het aanbesteden van (raam)contracten voor de uitvoering. In 2021 komt de nadruk te liggen op de uitvoering van het maatregelenplan. Enkele voorbeelden van gerealiseerd grotere werken: • afronding groot onderhoud wegen buitengebied Haaften-Tuil • groot onderhoud (herstraten) Laan 1940-1945 Meteren • groot onderhoud Rijnstraat ged.

Geldermalsen • rehabilitatie (inclusief riolering) Kapelstraat Ophemert • herinrichting (inclusief riolering) Van Langerakstraat Asperen • herinrichting Herman Kuijkstraat Geldermalsen Wegen Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud tlv exploitatie Onderhoud tlv voorziening Investeringen Advies en Onderzoek Totaal Beheerplan Gebouwen

2.389.824 167.039 2.556.863 Areaal 119 gebouwen

Jaarstukken West Betuwe 2020

Onderhoudsniveau NEN 2767, conditiescore 4 (matige conditie)

61

Beleidskader Geldermalsen: Beheerplan Overige Gebouwen 2014 t/m 2018 Meerjaren onderhoudsplan 2015 t/m 2024 Lingewaal: Neerijnen: Meerjaren onderhoudsplan gebouwen 2018-2057 Uitgevoerde activiteiten en kosten In 2020 is onderhoud aan de gebouwen uitgevoerd conform het beheerplan. Dit is voornamelijk klein regulier onderhoud. En als groot project het buitenschilderwerk op 5 diverse locaties. Het groot onderhoud dat gepland was voor Kuipershof 4 aan de airco's is nog niet uitgevoerd in verband met de ontwikkelingen van project (t)Huisvesting. In 2020 zijn we gestart met het opstellen van een nieuw geharmoniseerd Beheerplan Gebouwen. Hiervoor heeft een extern bureau alle gebouwen bouwkundig geïnspecteerd. Gebouwen Omschrijving Kosten 2020 Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal

459.567 0 74.157 0 533.724

Groen Beheerplan Begraafplaatsen

Areaal 31 begraafplaatsen

Onderhoudsniveau CROW-Kwaliteitsbeeld A

Beleidskader Beleids- en beheerplan begraafplaatsen West Betuwe 2019-2023, Begraafplaatsverordening, Nadere regels, Tarievenverordening lijkbezorgingsrechten en tarieven (2020), Wet op de lijkbezorging. Uitgevoerde activiteiten en kosten In 2020 is het Beleids- en beheerplan begraafplaatsen West Betuwe 2019-2023 in werking getreden. Het dagelijkse- en meerjaren onderhoud van 31 begraafplaatsen is op basis van dit plan uitgevoerd. Dit betreft het onderhoud van het groen, bomen, paden, hekwerken, voorzieningen, gebouwen enz. Tijdens het onderhoud van het groen is gewerkt aan het verbeteren van de groenstructuur op de begraafplaatsen. Hierbij is zoveel mogelijk werk met werk gemaakt. In het kader van de éénmalige verbetermaatregelen/renovaties/groot onderhoud zijn o.a. de volgende werkzaamheden uitgevoerd: - Begraafplaats Haaften: vervangen paden en herinrichting entree - Acquoy, Enspijk en Spijk: vervangen grindpaden - Geldermalsen: vervangen schuilgelegenheid/fietsenstalling - Buurmalsen en Beesd: renovatie baarhuizen - plaatsen 11 informatiekasten - alle begraafplaatsen: realiseren servicepunten voor het ter beschikking stellen van gereedschap voor het onderhoud van graven aan bezoekers. - voorbereiding vervangen/opknappen hekken en poorten (uitvoering 2021) - voorbereidingen aanleg vorstvrije kraan (uitvoering 2021)

62

Jaarstukken West Betuwe 2020

In 2020 zijn 228 begrafenissen uitgevoerd en 6 asbestemmingen. Mede door de coronapandemie zijn dit er meer dan de prognose in het beleids- en beheerplan. De begraafplaatsadministratie is bijgehouden en er is een inhaalslag gemaakt om ontbrekende/onjuiste gegevens te achterhalen en bij te werken en de correspondentie efficiënter te maken. Ook is het ruimen van circa 500 graven administratief voorbereid en zijn bordjes geplaatst. De ruiming wordt na november 2021 uitgevoerd. Begraafplaatsen Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal Beheerplan Bomen

734.867 0 0 85.796 820.663 Areaal 37.144 stuks

Onderhoudsniveau Richtlijnen van het Normen instituut bomen: snoei naar behoefte (risico gestuurd).

Beleidskader Geldermalsen: Beleid- en beheerplan bomen 2012-2015 Lingewaal: Onderdeel groenbeheerplan 2014-2019 Neerijnen: Beleid- en beheerplan "Ruimte voor groen" en productafspraak 3 van de DVO AVRI West Betuwe: Nieuw Beheerplan bomen 2021-2025 Uitgevoerde activiteiten en kosten Er is voor geheel West Betuwe een driedeling gemaakt om in een cyclus van drie jaar te komen voor het risico gestuurd snoeien. Daarbij vormt de uitkomst van de boomveiligheidscontrole (BVC) de basis. De eigen dienst is verantwoordelijk van het snoeien van de bomen in de kernen en de Avri voor de bomen in het buitengebied. West Betuwe heeft in 2020 ook last gehad van de eikenprocessierups problemen. Er is met succes de werkwijze uit 2019 voortgezet waarbij een preventieve aanpak is uitgevoerd. Ook zijn in 2020 in samenwerking met het regionaal opleidingscentrum (Rivor) nestkastjes gemaakt. Deze zijn in 2020 opgehangen in de eikenbomen in de strijd tegen de eikenprocessierups. Eind 2020 is het geharmoniseerd groenbeleid vastgesteld voor de periode 2021 t/m 2025 waar het thema bomen deel van uitmaakt. Op basis van het beheersysteem waren er op 31-12-2019 totaal 36.301 bomen in beheer. Op 31-122020 bedroeg dit aantal 37.144. Dit is een toename 843 stuks. Daarvan bedroeg de toename 691 stuks binnen de komgrenzen en 152 stuks buiten de komgrenzen.

De totale toename is het gevolg van diverse nieuwbouwprojecten, aanplant/herplant van nieuwe bomen op diverse locaties en het up-todate brengen van het beheersysteem. In het beheersysteem zijn alle locaties van bomen digitaal vastgelegd. Bomen Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal

Jaarstukken West Betuwe 2020

370.423 0 0 0 370.423

63

Beheerplan Groen

Areaal beplanting: 569.325m2 gazon/gras: 960.975m2 bermgras: 2.926.260m2 Totaal: 4.456.560m2

Onderhoudsniveau CROW-Kwaliteitsbeeld B en C

Beleidskader Geldermalsen: Beleid- en beheerplan Groenvoorziening 2010-2013 Lingewaal: Onderdeel van groen-beheerplan 2014-2019 Neerijnen: Beleid- en beheerplan “Ruimte voor Groen’’ en product afspraak 3 van de DVO Avri Uitgevoerde activiteiten en kosten Uitvoering van het dagelijkse- en meerjaren beheer van de groenvoorziening conform de beheerplannen van de 3 voormalige gemeenten. Kwaliteit B binnen de bebouwde kom, kwaliteitsbeeld C buiten de bebouwde kom. Uitvoering grotendeels door de buitendienst. Een deel van de groenwerkzaamheden is, op basis van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) uitgevoerd door de Avri (groenonderhoud kernen Geldermalsen/ Meteren, beplantingen buitengebied en ledigen afvalbakken). Het maaiwerk en het uitmaaien van de watergangen is uitgevoerd door 2 aannemers. Incidenteel zijn groenbedrijven ingehuurd om arbeidspieken op te vangen. Door de corona maatregelen is flexibel omgegaan met de inzet van medewerkers en de werkzaamheden zodat er geen nadelige gevolgen zijn ontstaan voor de kwaliteit van de buitenruimte. Het Groenbeleidsplan 2021-2025 is 7 juli 2020 vastgesteld. Hierin is het groenbeheer van de drie gemeenten geharmoniseerd en is uitgewerkt in vier beheerplannen met de thema's: Beplanting, bomen, grassen/ hondenterreinen en watergangen. Deze beheerplannen zijn in maart 2021 door het college vastgesteld.

Groen Omschrijving Kosten 2020 Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal

64

1.340.271 0 51.284 0 1.391.554

Jaarstukken West Betuwe 2020

Riolering en water Beheerplan Baggeren

Areaal 450 km

Onderhoudsniveau Eens in de 15 tot 18 jaar wordt door het waterschap als waterbeheerder de diepte en afmetingen van de sloten gecontroleerd met een diepteschouw. Onze watergangen worden met deze cyclus gebaggerd.

Beleidskader Geldermalsen: Baggerplan Geldermalsen 2015-2029 Lingewaal: geen baggerplan vastgesteld Neerijnen: geen baggerplan vastgesteld Uitgevoerde activiteiten en kosten In 2020 was er een baggeropgave in West Betuwe. Rondom Waardenburg is gestart met baggeren. In 2021 wordt het werk afgemaakt. Er zijn ook kosten gemaakt voor het beheersysteem, calamiteitenbaggeren en de start van een nieuw beleids- en beheerplan watergangen. Baggeren Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal Beheerplan Beschoeiing

225.411 0 0 0 225.411 Areaal 29,9 km

Onderhoudsniveau Nog te harmoniseren en vast te stellen

Beleidskader Geldermalsen: Beleids- en beheerplan Beschoeiingen 2010-2014, verlengd tot en met 2022 Lingewaal: Geen beleidsplan aanwezig. Maakt onderdeel uit van water en riolering Neerijnen: Geen beleidsplan aanwezig Uitgevoerde activiteiten en kosten Er is beschoeiing vervangen in voormalig Geldermalsen en op twee locaties was er sprake van een calamiteit. Er is ook gestart met het opstellen van een nieuw beleids- en beheerplan watergangen. Beschoeiing Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal

Jaarstukken West Betuwe 2020

23.723 0 0 0 23.723

65

Beheerplan Maaien watergangen

Areaal totaal 427 km watergangen

Onderhoudsniveau Keur van WSRL

Beleidskader Geldermalsen: Beheerplan gemeentelijke watergangen en vijvers 2013-2017 Lingewaal: Neerijnen: Geen specifiek beleidskader. Werkzaamheden worden via bestek bermen en watergangen uitbesteed. Uitgevoerde activiteiten en kosten In het eerste kwartaal van 2019 is één bestek voor het maaien van de bermen en de watergangen aanbesteed en in uitvoerig gebracht. Daarin zijn de beleidsuitgangspunten van de voormalige drie gemeenten gerespecteerd. Voor de uitvoering van het maaibeheer is ook in 2020 dit bestek ingezet. In 2020 is het groenbeleid geharmoniseerd. Daarin is de uitvoering van het uitmaaien van de watergangen meegenomen en vertaald in een beheerplan watergangen (groenbeheerplan thema watergangen 2021 t/m 2025). In 2021 wordt het beleids- en beheerplan voor watergangen opgesteld. Het hiervoor genoemde beheerplan watergangen gaat hier dan onderdeel van uitmaken. Maaien watergangen Omschrijving

Kosten 2020

Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal

353.826 0 0 0 353.826

Beheerplan Water en rioleringsprojecten (beheer, vervangingen en nieuwe aanleg)

Areaal 450 km watergangen 281 km vrijvervalriolering 54 hoofdgemalen vrijvervalriolering 15 km hoofdpersleidingen 4 hoofdgemalen vacuumriolering 167 km druk en vacuumriolering 1.177 drukrioleringspompputten 16 bergbezinkbasins 516 IBA's (decentrale minizuiveringen) 18.506 kolken

Onderhoudsniveau We volgen de landelijke richtlijnen voor onderhoud en beheer van de riolering van Stichting Rioned. Deze zijn beschreven in de Leidraad Riolering.

Beleidskader WRP 2019-2023 (waterrioleringbeleidsplan) Uitgevoerde activiteiten en kosten - In het jaar 2020 is er een vervolg gegeven aan verder harmoniseren en optimaliseren van het totale rioleringsareaal. Dit houdt o.a. in: Het samenvoegen van de revisietekeningen en areaalgegevens vrijvervalriolering, drukriolering, IBA's , gemalen in de beheersystemen. Harmoniseren en uitbreiden drukrioleringspompen met een gelijkwaardig meldsysteem. Harmoniseren en maken van een inhaalslag onderhoud van het totale areaal.

66

Jaarstukken West Betuwe 2020

- Uitvoering geven aan het jaarlijks onderhoud van het totale rioleringsareaal. - Reinigen en inspecteren van 30 km vrijvervalriolering en het uitvoeren van de hieruit komende maatregelen en een inhaalslag gemaakt met het uitvoeren van de inspectiemaatregelen 2019. - Renoveren van een 3 tal grote rioolgemalen. Drostlaan Asperen, Zeiving Herwijnen, Lingebos Vuren. - Gestart met de voorbereiding vervangen/modificeren van het totale areaal IBA's. - Realiseren van diverse afkoppelplannen, reconstructies, reliningsprojecten. o.a. Langerakstraat Asperen, Laan 40-45 Kalenberg Meteren, H. Kuykstraat Geldermalsen, Kapelstraat Ophemert, Rijnstraat Geldermalsen. - Voorbereiden van diverse afkoppelplannen, reconstructies, reliningsprojecten t.b.v. uitvoer 2021 o.a. Voorstraat/Stadswal Asperen, Nieuwe Steeg Herwijnen, Julianastraat, Randweg Geldermalsen, Mark Meteren. - Geadviseerd op riolering, water en klimaat bij diverse inbreidingsplannen, nieuwbouwplannen, integrale reconstructies, Prorailplannen, dijkverzwaringsplannen, waterplannen, burgerparticipatieplannen gemeente breed. - Klimaatstresstesten vanuit WRP gerealiseerd, voor wateroverlast, grondwater en hitte. - Klimaatinformatiecursussen (Spraakwater) geïntroduceerd bij alle basisscholen. - In beeld brengen/verminderen/oplossen van wateroverlastlocaties extreme neerslag afgelopen jaar.

- Samen met waterschap robuuster inrichten gemeentelijke riolering in relatie met de waterzuiveringen. - Opstellen 10-jarig reiniging en inspectieplan vrijvervalriolering. - Jaarlijks reinigen areaal kolken i.s.m. AVRI. - Jaarlijks onderhoud IBA's i.s.m. Waterschap. Door de krappe personeelsbezetting bij de voorbereiding en uitvoering is er binnen riolering en water een achterstand in de going concern taken, adviestaken, renovatie en optimalisatieprojecten ontstaan. In overleg met het college wordt er binnen de huidige planperiode WRP 2019 t/m 2023 een inhaalslag gemaakt door extra inhuur van personeel. De meerkosten worden opgevangen binnen het WRP. Water en rioleringsprojecten Omschrijving Onderhoud Investeringen Advies en Onderzoek Exploitatie Totaal

Jaarstukken West Betuwe 2020

Kosten 2020 1.557.242 1.365.450 66.896 2.086.817 5.076.405

67

4 Financiering Inleiding 1. Algemeen De uitgaven en inkomsten van de gemeente lopen niet synchroon in de tijd. Soms leent de gemeente geld om tijdig betalingen te kunnen verrichten en soms heeft ze (tijdelijk) overtollige liquide middelen. Al deze geldstromen lopen via de treasuryfunctie, die de gemeente bij de Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe heeft ondergebracht. De uitvoering van de financieringsfunctie vindt plaats binnen de kaders die zijn vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden, afgekort Wet Fido. In deze wet zijn regels opgenomen voor de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie bij de decentrale overheden. 2. West Betuwe Het grootste gedeelte van het jaar heeft de gemeente in een situatie van overliquiditeit verkeert. Alleen in de eerste maanden van 2020 waren er onvoldoende financiële middelen om uitgaven te kunnen doen. De verkoop van de aandelen Eneco, de opbrengsten van de precariobelasting, verkopen van kavels en een teruggaaf van de BTW Compensatie Fonds zorgde er voor de liquiditeitspositie van de gemeente goed werd. Dusdanig goed dat een aflossing van een vaste lening van twaalf miljoen euro uit eigen middelen kon worden betaald. 3. Rentevisie Naast de ontwikkeling van de omvang van de financieringsbehoefte is de renteontwikkeling een belangrijke factor.

De Europese Centrale Bank (ECB) voerde – als gevolg van Covid-19 – in 2020 een ruimhartig monetair beleid. Het gevolg van dit ruimhartig beleid was dat de rentepercentages erg laag bleven en zelfs negatief werden. Voor het rentepercentage van een langlopende lening (10-jaars) was de verwachting dat deze in 2020 tussen -/- 0,30% en +/+ 0,30% zou schommelen. Het daadwerkelijk percentage liet in 2020 een grillig verloop zien; de weken voor de eerste lockdown als gevolg van Covid-19 daalde het rentepercentage sterk, waarna het in de eerste weken van maart tot waarden rond de 0% steeg. Vanaf maart is het rentepercentage gedaald en bewoog zich aan het eind van het jaar op een niveau van rond -/- 0,50%. Voor de 3-maands Euribor (= Euro Interbank Offered Rate: het gemiddelde rentetarief waar tegen 57 Europese banken elkaar leningen in euro’s verstrekken. Hierbij gelden verschillende looptijden: van 1 week tot 12 maanden) was de verwachting dat het rentepercentage rond de -/- 0,4% zou schommelen. Net als voor de 10-jaars laat ook de 3-maands Euribor een (minder sterke) stijging zien aan het begin van maart, waarna ook voor dit rentetarief een geleidelijke daling is ingezet tot een niveau van -/- 0,55%.

Renterisicobeheer Onder renterisicobeheer wordt verstaan de onzekerheid over de hoogte van toekomstige rente uitgaven en –inkomsten. Voor de beheersing van de renterisico’s gelden een aantal concrete richtlijnen.

68

Jaarstukken West Betuwe 2020

1. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet bepaalt het bedrag waarvoor de gemeente maximaal kortlopende leningen mag afsluiten. Kortlopende leningen zijn leningen korter dan één jaar. Het maximum wordt volgens de Wet Fido berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal per 1 januari. Voor 2020 bedroeg de kasgeldlimiet 10.787.000 euro. (bedragen x € 1.000)

Kasgeldlimiet voor het begrotingsjaar 2020

Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+)/ Overschrijding (-)

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

1.065 10.787 9.722

-10.518 10.787 21.305

-33.664 10.787 44.451

-27.371 10.787 38.158

Per kwartaal wordt gemeten of de gemeente binnen de kasgeldlimiet blijft. De gemeente blijft in alle kwartalen van 2020 ruimschoots boven het toegestane kasgeldlimiet en voldoet daarmee aan de gestelde voorwaarden. 2. Renterisiconorm Om het risico van renteaanpassing en herfinanciering bij langlopende leningen te beperken is de renterisiconorm geïntroduceerd. Deze norm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20 procent van het begrotingstotaal per 1 januari. Het doel van de renterisiconorm is om tot een zodanig opbouw van de leningenportefeuille te komen dat het renterisico in voldoende mate wordt beperkt. Indien een leningenportefeuille gelijkmatig is opgebouwd, zal ook het renterisico over de vaste schuld gelijkmatig in de tijd verspreid zijn. (bedragen x € 1.000)

Renterisiconorm en renterisico vaste schulden

Jaarrekening 2020

Begrotingstotaal

126.900

Vastgesteld percentage

20%

Renterisiconorm

25.380

Maximaal risico op vaste schuld

18.345

Ruimte (+)/ Overschrijding (-)

7.035

De gemeente is ruim boven de renterisiconorm gebleven. Er hebben geen renteherzieningen op de portefeuille met langlopende leningen plaatsgevonden. 3. Koersrisico Vanwege het verplichte schatkistbankieren zijn er geen koersrisico’s in het kader van het treasurybeleid. Aandelen van nutsbedrijven zijn uit hoofde van de publieke taak aangetrokken en beschouwen we niet als risicovolle beleggingen. Het betreft de aandelen in de NV BNG Bank, Vitens, Stedin, Alliander en het Grootboek Nationale Schuld. In onderstaande tabel geven we een overzicht van de instanties waarbij sprake is van een vorm van deelname in het kapitaal van de desbetreffende instelling.

Jaarstukken West Betuwe 2020

69

(bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Rating

BNG Bank Grootboek Nationale Schuld

Boekwaarde

Netto

per 31-12-

opbrengst

2020

2020

AAA

137

76

AA+

41

1

Vitens

Geen rating

5

0

Alliander N.V.

Geen rating

2.662

194

Stedin Holding

Geen rating

475

176

Eneco

Geen rating

0

231

3.320

678

Totaal

Een rating is te beschouwen als een kwaliteitskeurmerk. Ratings worden uitgedrukt in een combinatie van letters. Een Triple A-rating is de hoogst mogelijke rating. Hoe hoger de rating, hoe lager het kredietrisico voor een belegger en vice versa. De deelnemingen zijn tegen boekwaarde (= verkrijgingswaarde) verantwoord. Het tegen boekwaarde verantwoorden is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Om qua treasury goed inzicht te geven in de waarde van de beleggingsportefeuille ligt het meer voor de hand om naast de boekwaarde ook de marktwaarde (=verkoopwaarde) te vermelden. Vanwege het feit dat het aandelen betreft van niet-beursgenoteerde ondernemingen die tevens beperkt verhandelbaar zijn, is dat niet mogelijk. Vanwege Covid-19 heeft Vitens geen dividend uitgekeerd. 4. Kredietrisico Het uitzetten van middelen in het kader van treasury is alleen nog toegestaan binnen de kaders van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden. Hierdoor doen zich bij het uitzetten van middelen geen (nieuwe) kredietrisico’s voor. Bij het verstrekken van leningen, garanties of borgstellingen uit hoofde van de publieke taak worden, indien mogelijk, zekerheden of garanties geëist. Bij kredietrisico’s kan een onderverdeling in de volgende categorieën worden gemaakt: A.

Verstrekte geldleningen In het verleden zijn leningen aan derde verstrekt. Het huidige beleid is om hier terughoudend mee om te gaan, vanwege het risico dat eraan verbonden is. (bedragen x € 1.000)

Verstrekte geldleningen

Stand per

Aflossing 2020

1-1-2020

Verstrekkingen Stand per 31-12-2020 2020

Vitens NV Startersleningen Duurzaamheidslening Verenigingen Hypothecaire lening personeel Overige lening personeel Overige leningen

215 1.940 1.120 346 1.124 1 0

107 202 250 23 546 1 0

0 495 383 0 0 0 42

108 2.233 1.253 323 578 0 42

Totaal

4.746

1.129

920

4.537

70

Jaarstukken West Betuwe 2020

De starters- en duurzaamheidsleningen worden door de Svn uitgevoerd. Gezien de huidige situatie met Covid-19 en de economische gevolgen die op dit moment vooral jongeren (starters) treft, is het niet ondenkbeeldig dat vorderingen als oninbaar moeten worden verklaard. Daarmee is het risico voor de gemeente groter geworden. Op basis van de jaarrekeningen van de verenigingen kan worden gesteld dat het risico dat de aflossingstermijnen van de leningen niet worden voldaan klein is. Hierbij moet worden aangetekend dat dit op basis is van jaarrekeningen over het boekjaar 2019 of – indien met een gebroken boekjaar wordt gewerkt – 2019/2020. Dit betekent dat de gevolgen van Covid-19 niet of nauwelijks invloed op deze cijfers hebben gehad. Volgens de penningmeesters van een aantal verenigingen is de situatie wel drastisch veranderd, maar door de subsidiemogelijkheden van onder andere de gemeente lukt het nog om financieel overeind te blijven. Ondanks de mogelijkheid om de aflossingstermijn van de lening over 2020 later te voldoen, hebben alle verenigingen de termijn over 2020 voldaan. De gemeente heeft in het verleden aan (oud) medewerkers een hypothecaire geldlening verstrekt. In 2020 heeft een aantal van hen, vanwege de gunstige rentetarieven, de lening vervroegd afgelost. Van de overgebleven leningen wordt het risico op niet terugbetalen als uiterst klein ingeschat. B.

Garantstelling In het verleden zijn garanties verstrekt aan met name woningbouwcorporaties of maatschappelijke organisaties. Ook hier voert de gemeente een terughoudend beleid. In onderstaand tabel wordt een overzicht gegeven van de gegarandeerde geldleningen, waarbij een onderscheid is gemaakt tussen de garanties waarbij de gemeente als achtervang fungeert en de garanties waarbij de gemeente direct risicodrager is. (bedragen x € 1.000)

Gegarandeerde geldleningen

Oorspronkelijk % garantstelling

Stand per

bedrag

1-1-2020

2020

2020

31-12-2020

76.627 45.413 122.040 250 0 600 2.502 718 4.070

0 16.500 16.500 0 3.731 0 0 0 3.731

1.008 6.165 7.173 250 0 180 46 214 690

75.619 55.748 131.367 0 3.731 420 2.456 504 7.111

126.110

20.231

7.863

138.478

Particuliere woningbouw Woningbouwcorporaties Gemeente als achtervang Nutsbedrijven Verbonden Partijen (UBR) Stichting Avondlicht Sporthal De Wiel Leningen personeel Gemeente als directe risicodrager Totaal gegarandeerde geldleningen

101.955

50-100% 50%

162.018 15.672 2.400 2.684 943

100% 24% 100% 100% 100%

Opname Aflossing

Stand per

Met betrekking tot de particuliere woningbouw staat de gemeente voor 100% garant voor hypotheken die zijn afgesloten vóór 1995. In 1995 is gestart met de Nationale Hypotheek Garantie. Dit betekende voor de gemeente dat zij niet alleen garant stond voor de aangegane particuliere hypotheken, maar dat zij dit doet samen met de Rijksoverheid: ieder voor 50%. In 2011 heeft het Rijk deze garantstelling voor de NHG geheel voor haar rekening genomen. Door aflossingen wordt het bedrag waar de gemeente garant voor staat kleiner. Daar staat tegenover dat vanwege de huidige economische situatie het niet denkbeeldig is dat er een groter beroep op de garantstelling wordt gedaan. Ook voor leningen van de woningbouwcorporaties staat de gemeente - samen met het Rijk - als achtervang garant. Ondanks enkele faillissementen en andere financiële malversaties bij de woningbouwcorporaties is het tot op heden niet voorgekomen dat een beroep moest worden gedaan op deze achtervang constructie, waardoor het toekomstige risico dat de gemeente haar achtervang rol moet uitoefenen als zeer gering wordt ingeschat.

Jaarstukken West Betuwe 2020

71

Op basis van de jaarrekeningen over 2019 is een inschatting gemaakt van de kans dat de gemeente garant moet staan voor Stichting Avondlicht en sporthal De Wiel. Met behulp van financiële kengetallen is een risicobeoordeling gemaakt. Voor Stichting Avondlicht is de verwachting dat er geen beroep op de garantstelling wordt gedaan. Voor sporthal De Wiel geldt hetzelfde, maar daar moet wel de aantekening bij worden gemaakt, dat gezien het resultaat over 2019 in combinatie met de gevolgen van Covid-19 het risico voor de gemeente groter is. Vóór de invoering van de Wet Fido (2001) was het voor ambtenaren mogelijk goedkoop te lenen, waarbij de gemeente garant stond. Sindsdien is het niet meer mogelijk voor ambtenaren om langs deze weg een hypotheek af te sluiten. De gemeente dient in het verleden afgesloten hypotheken te respecteren en als garantsteller voor deze hypotheken te fungeren tot het moment van algehele aflossing. Het risico dat de gemeente aan wordt gesproken op haar rol als garantsteller wordt op dit moment als uiterst klein geschat. 5. Intern liquiditeitsbeheer Interne liquiditeitsrisico’s worden beperkt door de financieringsactiviteiten te baseren op een liquiditeitsprognose. Om een goed inzicht te krijgen welke geldlening afgesloten moet worden en hoeveel moet worden geleend en met welke looptijd, moet de informatievoorziening verder worden verbeterd.

Financiering 1.

Vaste leningen

In het onderstaand overzicht wordt een beeld geschetst van het verloop van de vaste leningenportefeuille voor het jaar 2020. (bedragen x € 1.000)

Mutaties in portefeuille

Bedragen

Rente %

Stand per 1 januari 2020

93.195

0,474% - 4,780%

Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand per 31 december 2020

0 18.344 0 74.851

De financieringsbehoefte van de gemeente wordt bepaald door het verloop van verschillende kasstromen: liquiditeitsverloop vanuit de exploitatie, meerjarig investeringsplan, liquiditeitsverloop binnen grondexploitaties en herfinanciering van aflopende leningen. 2.

Kasgeldleningen

Om aan de lopende verplichtingen te kunnen voldoen zijn er in 2020 kasgeldleningen aangetrokken. De reden om een kasgeldlening aan te trekken heeft enerzijds rente technische gronden (korter is goedkoper) en anderzijds te maken met de onzekerheid met betrekking tot toekomstige gemeentelijke inkomsten en uitgaven.

72

Jaarstukken West Betuwe 2020

(bedragen x € 1.000)

Looptijd

Opgenomen bedrag

Rentepercentage

30-01-2020 t/m 03-03-2020

10.000

-0,480%

3-3-2020 t/m 06-04-2020

7.000

-0,475%

3.

Relatiebeheer

Met de huisbankier BNG Bank vindt periodiek overleg plaats, waarbij aandacht wordt besteed aan eventuele nieuwe ontwikkelingen. In maart 2021 heeft overleg met de BNG plaatsgevonden, waarbij geconcludeerd kon worden dat de faciliteiten als toereikend moeten worden beschouwd en de condities als marktconform.

Kasbeheer Het kasbeheer bestaat uit saldo- en liquiditeitenbeheer en het beheer van de geldstromen betreffende debiteuren en crediteuren. Er wordt op toegezien dat de liquiditeitspositie van voldoende omvang is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig worden nagekomen. In onderstaande grafiek wordt het beeld voor 2020 getoond.

Jaarstukken West Betuwe 2020

73

Schatkistbankieren De Regeling Schatkistbankieren decentrale overheden verplicht gemeenten eventuele overschotten in liquide middelen, die uitkomen boven een grensbedrag van 0,75 procent van het begrotingstotaal, te storten op een speciale bankrekening die de gemeente aanhoudt bij het Ministerie van Financiën. Het storten gebeurt dagelijks via het afromen van het saldo van de BNG bankrekening. (bedragen x € 1.000)

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000)

(1)

(2) (3a) = (1) > (2) (3b) = (2) > (1) (1) Berekening drempelbedrag (4a) (4b) (4c)

Drempelbedrag Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag

Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat

(1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van Drempelbedrag €250.000

Verslagjaar 951,75 Kw 1

Kw 2

Kw 3

Kw 4

702

746

657

726

250

206

295

226

Verslagjaar 126.900 126.900 -

951,75

(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kw 1 Kw 2 Kw 3 Kw 4 (5a) Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist 63.147 67.861 60.403 66.775 aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) (5b) Dagen in het kwartaal 90 91 92 92 (2) - (5a) / (5b) Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks 702 746 657 726 schatkist aangehouden middelen De gemeente is in alle kwartalen onder het drempelbedrag gebleven en voldoet daarmee aan de gestelde zoals genoemd in het treasurystatuut.

74

Jaarstukken West Betuwe 2020

Renteschema Om er voor te zorgen dat in de begroting en verantwoording de totale rentelasten inzichtelijk zijn, is in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) opgenomen dat de paragraaf financiering in ieder geval inzicht geeft in de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend met behulp van de (omslag)rente. (bedragen x € 1.000)

Rente toerekening 2020

De externe rentelasten over korte en lange financiering

1.213

De externe rentebaten

-210

Totaal door te rekenen externe rente

1.003

De rente doorberekend aan de grondexploitatie

-624

Rente projectfinanciering toegerekend aan betreffend taakveld

0 379

Saldo door te rekenen externe rente Rente eigen vermogen

0

Rente voorzieningen

35

De aan taakvelden/programma’s toe te rekenen rente

414

De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente

-556

Renteresultaat op het taakveld Treasury

-142

Jaarstukken West Betuwe 2020

75

5 Bedrijfsvoering De ambitie van West Betuwe In de loop van 2020 hebben we ons organisatieplan opgesteld waarin we de ambitie voor de organisatie hebben aangescherpt: West Betuwe wil een flexibele, mensgerichte en resultaatgerichte samenwerkingsorganisatie zijn. Daarmee sluiten we aan op het zelforganiserende vermogen van inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. De organisatie van West Betuwe is primair gericht op de externe dienstverlening. Onze missie: “In de doorontwikkeling van de organisatie richten we ons steeds minder op het werken in structuren en vanuit regels, maar op netwerk- en relatiegericht werken rondom inhoudelijke maatschappelijke vraagstukken. De organisatie zoekt – afhankelijk van de opgave- naar een passende vorm van organiseren. Dat betekent dat er niet één benadering is, maar verschillende. Het resultaat telt, niet de vorm.” In 2020 hebben we focus aangebracht in het Samen West Betuws Werken (SWBW) op opgave- en netwerkgericht werken: - Opgavegericht: we richten ons op de opgaven (en met name de beoogde resultaten). - Netwerkgericht: we werken integraal samen, waarbij we de samenwerking met onze omgeving en relevante partners inzetten voor de resultaten. Deze manier van werken is nodig om de ambitie van de gemeente West Betuwe waar te maken: - Samen met de samenleving - Dienstverlening, dichtbij en op maat.

Op het gebied van de bedrijfsvoering hebben wij, samen met de partners Culemborg en Tiel, een aantal taken uitbesteed aan de Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe, een belangrijke partij voor de doorontwikkeling van onze bedrijfsvoering.

Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders voor de bedrijfsvoering van West Betuwe zijn in de volgende documenten vastgelegd: •

• • • •

76

‘Besturen en organiseren in West Betuwe': het realiseren van de ambities van de nieuwe gemeente en het vormgeven van de nieuwe organisatie vraagt om een stevig fundament. Dit document beschrijft dat fundament Organisatieplan West Betuwe 2020 - vastgesteld door college Programmaplan Samen West Betuws Werken - vastgesteld door college Kerngericht werken in de gemeente West Betuwe- vastgesteld door college Controlvisie - vastgesteld door college

Jaarstukken West Betuwe 2020

Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Centrale huisvesting buitendienst (gemeentewerf)

Besluitvorming raad over ontwerp en beschikbaar stellen krediet eerste kwartaal 2020 Begin 2020 ondertekenden wij de intentie-overeenkomst met de Provincie Gelderland. Wij werken op dit moment aan de afronding van het programma van eisen en de samenwerkingsovereenkomst. Onderdeel van de uitwerking zijn het investeringsvolume, de verdeling van de kosten, eigendom en exploitatie. In januari 2021 informeerden wij de raad over de stand van zaken. De besluitvorming over de nieuwe gemeentewerf inclusief de kredietaanvraag is voorzien voor het tweede kwartaal van 2021.

Aanbesteding en start werkzaamheden tweede kwartaal 2021 Na de besluitvorming in het tweede kwartaal van 2021 starten we met de architectenselectie en het ontwerpproces. Daarna volgt de aanbesteding en start bouw, naar verwachting in 2022. Evaluatie BWB

Een beschikbaar evaluatierapport in het vierde kwartaal 2020 Eind oktober ontvingen wij de definitieve rapportage over de evaluatie van de bedrijfsvoeringstaken. Deze evaluatie hebben wij betrokken bij de besluitvorming over de businesscase BWB.

Van tijdelijke huisvesting naar een definitief centraal onderkomen.

Kredietvotering voor definitieve huisvesting in tweede kwartaal 2020. In mei 2020 rondden we de architectenselectie af en startten we met het ontwerp voor de verbouwing. Vervolgens verfijnden we de kostenraming en bereidden we de tijdelijke huisvesting voor. In december stelde de raad het taakstellende krediet voor de verbouwing inclusief tijdelijke huisvesting beschikbaar en startten we de aanbestedingsprocedure voor de verbouwing.

Start uitvoering bouwwerkzaamheden in derde kwartaal 2020. Wij rondden de architectenselectie in het tweede kwartaal af. Op het moment van opstellen van deze rapportage is de architect samen met ons gestart met het voorontwerp. Wij startten de aanbestedingsprocedure in december op. De daadwerkelijke bouw start vervolgens uiterlijk tweede kwartaal 2021.

Informatiebeveiliging en AVG Informatiebeveiliging Door de coronasituatie is er begin 2020 extra aandacht besteed aan veilig thuiswerken. Voor alle medewerkers is er een speciale e-learning rondom veilig thuiswerken beschikbaar gesteld. Verder zijn gedurende het jaar ook de meer reguliere bewustwordingsactiviteiten uitgezet, zoals het uitvoeren van een phishing test. 2020 heeft verder in het teken gestaan van de implementatie van de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). Hier is een programma voor opgesteld waaronder een zestal projecten onder vallen. Deze lopen conform planning door tot en met 2021. Deze projecten zorgen enerzijds voor een grotere (digitale) veiligheid van de gemeentelijke gegevens en anderzijds voor meer compliancy aan de BIO.

Jaarstukken West Betuwe 2020

77

De ENSIA (eenduidige single information audit) cyclus van 2020 is afgerond. Gemeente West Betuwe komt hier globaal gezien voldoende uit wat inhoudt dat de informatiebeveiliging op orde is. 100% veilig bestaat echter niet, daarom blijft continue doorontwikkeling en aandacht voor bewustwording noodzakelijk. Privacy In 2020 heeft een GAP-analyse plaatsgevonden om na te gaan in hoeverre de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) aantoonbaar is geborgd binnen de gemeente West Betuwe. Deze analyse heeft betrekking op de privacymaatregelen die organisatiebreed nodig zijn. Op basis van deze analyse constateerden we verschillende verbeterpunten die in 2021 zullen worden opgepakt. We voerden meerdere DPIA’s (een risicoanalyse van een proces waarin persoonsgegevens worden gebruikt) uit. En gaven opvolging aan de aanbevelingen uit de eerder gemaakte DPIA van het sociaal domein. Medewerkers van het sociaal domein zijn actief getraind. Naast de beantwoording van specifieke vragen is hiermee de bewustwording bij de medewerkers verder verhoogd. Naar aanleiding van de training zijn er ook een aantal acties opgesteld die in 2021 worden opgepakt. Naast medewerkers van het sociaal domein zijn ook een aantal contactpersonen verder getraind op het gebied van privacy.

78

Jaarstukken West Betuwe 2020

6 Verbonden partijen Doel Het is gewenst dat in de programmabegroting en in de jaarstukken aandacht wordt besteed aan rechtspersonen waarmee de gemeente een bestuurlijke en financiële band heeft, vanwege de bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen en de mogelijke risico’s,. Het gaat daarbij om deelnemingen (vennootschappen), gemeenschappelijke regelingen (samenwerkingsverbanden) en overige samenwerkingsvormen, bijvoorbeeld stichtingen en verenigingen. Er wordt niet over alle partijen gerapporteerd waarmee de gemeente op enigerlei wijze verbonden is, maar alleen over partijen waarin de gemeente een bestuurlijk én financieel belang heeft. Over partijen waarin de gemeente West Betuwe alleen een financieel belang heeft, wordt in deze paragraaf dus niet gerapporteerd. Er is sprake van een bestuurlijk belang indien er zeggenschap door middel van stemrecht bestaat of wanneer de gemeente in het bestuur van de desbetreffende organisatie wordt vertegenwoordigd. Er is sprake van een financieel belang wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij een faillissement of als er financiële aansprakelijkheid bestaat indien de desbetreffende partij haar verplichtingen niet nakomt (conform artikel 1 van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten).

De gemeenteraad kan op verbonden partijen toezicht uitoefenen door middel van toezichtsarrangementen. De gemeenteraad houdt toezicht op verbonden partijen op basis van drie verschillende toezichtsarrangementen. Deze arrangementen nemen in zwaarte toe. Hoe groter het bestuurlijke en/of financiële risico, hoe meer toezichtsinstrumenten kunnen worden ingezet. Op hoofdlijnen wordt per verbonden partij gerapporteerd over wat zich heeft afgespeeld. Bij verbonden partijen die in toezicht 2 vallen, wordt ook gerapporteerd over de managementrapportages (bestuursrapportages) voor zover de betreffende verbonden partij die opstelt. Bij verbonden partijen die in toezicht 3 vallen, wordt daarnaast ook gerapporteerd over wat er in de AB-vergaderingen heeft gespeeld. Daarnaast heeft de gemeenteraad een drietal moties in 2019 aangenomen voor meer grip op samenwerkingsverbanden, betere informatievoorziening, meer transparantie en afstemming van de agenda’s. Zo worden verslagen en stukken sneller online bekend gemaakt en is het mogelijk voor inwoners een AB-vergadering bij te wonen. In december 2020 heeft het college, net als alle andere gemeenten uit de regio, een informatieprotocol vastgesteld. In het informatieprotocol zijn afspraken vastgelegd over welke informatie de gemeenten op welk moment kunnen verwachten vanuit gemeenschappelijke regelingen.

Hiermee krijgen raden, colleges en de ambtelijke organisaties van de gemeenten meer inzicht in de aanlevering van stukken vanuit gemeenschappelijke regelingen. Het informatieprotocol versterkt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad, door duidelijke afspraken over welke informatie wanneer moet worden aangeleverd. Risicoprofielen van verbonden partijen De verbonden partijen van de gemeente West Betuwe lopen sterk uiteen in (financiële) omvang en vorm. Hierdoor variëren de bestuurlijke en financiële belangen en ook de risico’s. Bij het opstellen van de begroting wordt het risicoprofiel van een verbonden partij ingeschat. Door aan verbonden partijen met een hoog risicoprofiel extra aandacht te besteden, kan de gemeente de kansen en bedreigingen bij deze verbonden partijen tijdig signaleren en daar adequaat op reageren.

Jaarstukken West Betuwe 2020

79

Het risicoprofiel van een verbonden partij is op actuele bestuurlijke en financiële risico’s gebaseerd en komt op basis van een risicoanalyse tot stand. Hoe groter het bestuurlijke of financiële risico is, hoe intensiever de sturing op de verbonden partij is. Dat heeft ook tot gevolg dat de gemeenteraad navenant meer informatie over een verbonden partij met een hoog bestuurlijk of financieel risico krijgt. Op basis van de financiële gegevens kan de risico-indeling als volgt worden weergegeven:

Bestuurlijk risico Laag

Gemiddeld

Hoog

Regionaal Archief Rivierenland Laag

Belastingsamenwerking Rivierenland Natuur- en recreatieschappen

Financieel risico

NV’s: Alliander, Stedin, Vitens, Eneco, Bank Nederlandse Gemeenten. BV Merwede Lingelijn Beheer Stichting Openbaar Onderwijs Alblasserwaard en Vijfheerenlanden Regio Rivierenland Bedrijfsvoeringsorganisatie

Gemiddeld

West-Betuwe Avri Werkzaak Rivierenland Veiligheidsregio GelderlandZuid

Hoog

Omgevingsdienst Rivierenland GGD Gelderland-Zuid UBR

Verbonden Partij

Financieel Risico Bestuurlijk risicoToelichting

Gemeenschappelijke Regelingen Regio Rivierenland

Gemiddeld

Gemiddeld

Nieuw beleid bij gedelegeerde taken beperkt; risico zit in Dienstverleningsovereenkomsten; Bestuurlijk: Regionale beleidsvoorbereiding is politiek gevoelig; beperkte gevolgen voor inwoners en ondernemers

Avri

Hoog

Hoog

Reserve inzameling huishoudelijk afval is (te) laag, Bestuurlijk: draagvlak is een probleem t.a.v. ondergronds inzamelen en verhoging van tarieven.

Werkzaak Rivierenland

Hoog

Hoog

Financieel: herverdeling financiën. Bestuurlijk: kwetsbare doelgroepen

Bedrijfsvoeringsorganisatie

Gemiddeld

Hoog

Hoog

Hoog

Bestuurlijk een gevoelig dossier.

West-Betuwe GGD Gelderland-Zuid

Financiële lasten Veilig thuis; Corona Bestuurlijk: Veilig thuis blijft een gevoelig onderdeel

80

Jaarstukken West Betuwe 2020

Veiligheidsregio Gelderland-

Hoog

Hoog

Zuid Omgevingsdienst Rivierenland

Groot risico op verhoging gemeentelijke bijdragen; corona; reserves laag.

Hoog

Hoog

Output financiering, niet alle werkzaamheden in te schatten; bestuurlijk risico zit in de kwaliteit van de dienstverlening

Regionaal Archief Rivierenland

Laag

Laag

Belastingsamenwerking

Laag

Laag

Rivierenland

Bestuurlijk risico is gemiddeld omdat de inning van lokale belastingen gevoelig ligt bij de inwoners.

Natuur- en Recreatieschappen

Laag

Laag

Uitvoeringsorganisatie

Hoog

Hoog

Breedbandnetwerk

Recreatietaak is geprivatiseerd. Betreft een nieuwe gemeenschappelijke regeling en de gemeente staat garant.

Rivierenland N.V.'s en B.V's N.V. Alliander

Laag

Laag

N.V. Stedin

Laag

Laag

N.V. Vitens

Laag

Laag

N.V. Bank Nederlandse

Laag

Laag

Laag Laag

Laag Laag

Laag

Laag

Laag

Laag

Gemeenten N.V. Eneco Merwede-Lingelijn (M.L.L.) Beheer B.V. Overige samenwerkingsverbanden Nuval

Verenigingen en Stichtingen Stichting Openbaar Onderwijs Alblasserwaard en Vijfheerenlanden

Toezichtsregime gemeenschappelijke regelingen: Betrokkenheid bij gemeenschappelijke regelingen maakt de afstand kleiner en maakt het werkterrein bekender. Op hoofdlijnen wordt per gemeenschappelijke regeling middels een kwartaal rapportage gerapporteerd over wat er zich heeft afgespeeld en afhankelijk van het gekozen toezichtsarrangement wordt deze rapportage uitgebreider. Per gemeenschappelijke regeling wordt het volgende toezichtsarrangement toegepast.

Jaarstukken West Betuwe 2020

81

Gemeenschappelijke regelingen

Toezichtsarrangement

Afvalverwerking Rivierenland (Avri)

3

Werkzaak Rivierenland

3

Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland

3

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)

3

GGD Gelderland-Zuid (GGD) incluief Veilig Thuis

3

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

3

Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

3

Regio Rivierenland

2

Regionaal Archief Rivierenland (RAR)

1

Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)

1

82

Jaarstukken West Betuwe 2020

Verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen Regio Rivierenland Vestigingsplaats

Tiel

Doel

Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten waarbinnen op regionaal niveau voor de gemeenten taken worden uitgevoerd op het gebied van algemeen bestuur, verkeer, vervoer en waterstaat, economische zaken, onderwijs, cultuur en recreatie, sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening, volksgezondheid en milieu en ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. De gemeenschappelijke regeling voert zowel uitvoeringstaken als (strategische)beleidstaken uit.

Deelnemers/betrokken partijen

De raden, colleges en burgemeesters van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Alle gemeenten zijn vertegenwoordigd in het algemeen bestuur (AB). Het AB bestaat uit acht leden en een voorzitter. Elke gemeente heeft één zetel. De AB-leden hebben stemrecht in de omvang waarin het inwoneraantal van de gemeente die zij vertegenwoordigen zich verhoudt tot het inwoneraantal van alle deelnemende gemeenten gezamenlijk. Er wordt afgerond op honderdtallen inwoners. Voorzitter van het AB is een gemeenschappelijk lid, dat door alle gemeenten gezamenlijk wordt aangewezen. De voorzitter van het AB heeft één stem in het AB. Het dagelijks bestuur (DB) bestaat uit tenminste drie leden, waaronder de voorzitter van het AB. Deze is ook voorzitter van het DB. Het AB wijst uit zijn midden ten minste twee leden aan als leden van het DB.

Programma

Programma 1

Relatie met programma

Regio Rivierenland is opgenomen onder programma 1 (Bestuur en ondersteuning). Daarnaast is er een relatie met programma 3 (Verkeer, vervoer en waterstaat) ten aanzien van (basis)mobiliteit en verkeersveiligheid;. met programma 4 (Economie) voor de economische speerpunten agribusiness, economie en logistiek, breedband en recreatie en toerisme; met programma 5 (Onderwijs) voor onder andere de leerplicht; met programma 7 (Sociaal domein) voor leefbaarheid en sociaal domein (Wmo en jeugd); met programma 9 (Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing) ten aanzien van de speerpunten op het gebied van wonen.

Risico's

Voor contractgestuurde dienstverlening bestaat het risico dat er geen sluitende exploitatie is en reserves moeten worden ingezet.

Risicoprofiel

Middel

Financieel belang (x € 1.000)

Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2020 2020

426 Toelichting financieel belang

426

Werkelijk Eigen vermogen 31-122019 3.085

31-122020 2.927

Werkelijk Vreemd vermogen 31-122019 7.870

31-122020 12.619

De gepresenteerde gemeentelijke bijdrage is exclusief de diensten die de gemeente afneemt voor de contractgestuurde dienstverlening. De bijdrage hiervoor was 1.828.000 euro in 2020.

Jaarstukken West Betuwe 2020

83

Avri Vestigingsplaats

Geldermalsen

Doel

Avri is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten die taken uitvoert op het gebied van afvalinzameling en afvalbeheer, het beheer van de openbare ruimte en toezicht en handhaving van de openbare ruimte.

Deelnemers/betrokken partijen

De raden en colleges van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Alle deelnemende gemeenten zijn vertegenwoordigd in het algemeen bestuur (AB). Het AB bestaat uit acht leden. Elk AB-lid heeft één stem. Het AB besluit bij volstrekte meerderheid van stemmen, tenzij anders is bepaald. Het dagelijks bestuur (DB) bestaat uit de voorzitter en twee leden uit het AB, die door het AB worden aangewezen. Raadsleden hebben geen zitting in het AB. Voorafgaand aan elke AB-vergadering wordt een Platformbijeenkomst belegd, waarin de raadsleden van de deelnemende gemeenten wensen en bedenkingen kunnen uiten met betrekking tot de agenda van de desbetreffende AB-vergadering.

Programma

Programma 8

Relatie met programma

Avri is opgenomen onder programma 8 (Duurzaamheid en milieu) vanwege de basistaak van Avri, het ophalen van huishoudelijk afval. De gemeente West Betuwe neemt enkele plustaken van Avri af op het gebied van IBOR. Zo wordt tijdens de zomermaanden het GFT-afval wekelijks opgehaald en voert Avri taken uit op het beheer van de openbare ruimte. De uitvoering van de taken op het beheer van de openbare ruimte wordt beschreven in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.

Risico's

Reserve inzameling huishoudelijk afval is (te) laag. Bestuurlijk draagvlak is in 2020 behoorlijk op de proef gesteld door verhoging van de tarieven en het provinciale besluit rondom de overdracht stortplaats.

Risicoprofiel

Hoog

Financieel belang (x € 1.000)

Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2020 2020

3.949 Toelichting financieel belang

84

4.229

Werkelijk Eigen vermogen 31-122019 1.150

31-122020 550

Werkelijk Vreemd vermogen 31-122019 46.282

31-122020 45.142

De gemeentelijke bijdrage betreft het gemeentelijk aandeel in de kosten van de inzameling van huishoudelijk afval door Avri. De kosten voor de uitvoering van de Ibor-taken zijn hier niet in opgenomen. Voor 2020 gaat om een bedrag van 1.677.000 euro.

Jaarstukken West Betuwe 2020

Werkzaak Rivierenland Vestigingsplaats

Tiel

Doel

Streven naar een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie van de inwoners van de deelnemende gemeenten en, indien nodig, het verstrekken van uitkeringen aan de doelgroep voor de kosten van levensonderhoud. De gemeenschappelijke regeling voert de wettelijke taken uit die deelnemers hebben op grond van de Participatiewet, met uitzondering van bijzondere bijstand.

Deelnemers/betrokken partijen

De colleges en burgemeesters van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit 8 leden: 1 lid per deelnemende gemeente. Elk lid heeft 1 stem. Besluiten worden genomen bij gewone meerderheid, tenzij anders is geregeld. Het DB bestaat uit 3 leden, aan te wijzen uit het AB.

Programma

Programma 7

Relatie met programma

De GR is opgenomen onder programma 7 (Sociaal Domein). Er is ook een relatie met Programma 4 (Economie) in verband met de het bereiken van een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie.

Risico's

De coronacrisis heeft een economische impact waarvan niemand de omvang kent. De crisis is erg recent en wetenschappelijk onderbouwde scenario's ontbreken. Deze risico's zijn nog niet ingecalculeerd. De hoogte van het weerstandsvermogen is gebaseerd op de relatie tussen de risico's waar geen specifieke maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit van mogelijkheden die er zijn om de geraamde kosten op te vangen. Werkzaak loopt deels risico's op de omzet en bedrijfsvoering. De overige risico's worden direct vertaald naar de gemeenten. De risico's van Werkzaak worden afgedekt met maatregelen zoals het afsluiten van verzekeringen, het vormen van reserves en voorzieningen en het inrichten van de administratieve organisatie en interne controle. Op grond van wettelijke voorschriften kan Werkzaak verplicht worden voorzieningen te vormen voor kwantificeerbare risico's, verplichtingen en verliezen. Het is verstandig om eventueel een reserve te creëren om te voorkomen dat bedrijfsresultaten en onvoorzienbare omstandigheden grote afwijkingen veroorzaken in de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage.

Risicoprofiel

Hoog

Financieel belang (x € 1.000)

Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2020 2020

17.120 Toelichting financieel belang

16.944

Werkelijk Eigen vermogen 31-122019 1.798

31-122020 5.504

Werkelijk Vreemd vermogen 31-122019 18.213

31-122020 35.705

In de werkelijke bijdrage zit een bedrag van 2.578.000 euro aan uitvoeringskosten (waarvan 504.000 euro voor de Tozo-regeling). De resterende bijdrage betreft de verstrekkingen in de vorm van inkomensregelingen en kosten van participatie.

Jaarstukken West Betuwe 2020

85

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe Vestigingsplaats

Culemborg

Doel

Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de bedrijfsvoeringstaken met als doel het verlagen van kosten, het verhogen van de kwaliteit, het verminderen van de kwetsbaarheid en het bieden van kansen aan medewerkers.

Deelnemers/betrokken partijen

De colleges van de gemeenten Culemborg, Tiel en West Betuwe.

Bestuurlijk belang

De colleges zijn vertegenwoordigd in het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Het bestuur telt drie zetels. Elke deelnemer heeft 1 stem. Besluiten worden genomen bij gewone meerderheid. De gemeenschappelijke regeling voert haar taak in mandaat uit.

Programma

Programma 1

Relatie met programma

Deze GR is opgenomen onder programma 1.

Risico's

• Nog in onderzoek: overdracht ICT-budgetten (hard en software) van gemeenten aan BWB, waardoor op dit moment nog niet integraal op IT gestuurd kan worden. Beheersmaatregel: De overdracht in 2021 realiseren.• De overdracht van de hardware portefeuille met een beleidsplan voor overdracht aan het bestuur voorleggen in december. De applicatieportefeuille met een beleidsplan per Domein voorbereiden en voorleggen aan het bestuur.• De over- en onderschrijdingen in de projectenportefeuille zijn financieel gemaakt. De bedragen zijn gekapitaliseerd. Beheersmaatregel: intensiever sturen op financiële ontwikkeling van projecten in relatie tot de te realiseren doelstelling.• De voorgenomen verbeteringen en jaarplannen opgestart in 2020 zijn nog niet voltooid. Het reserveren van middelen en het uitbreiden van formatie voor noodzakelijke investeringen in de dienstverlening wordt wenselijk geacht. Beheersmaatregel: De (financiële) effecten zichtbaar maken per investering.• Kwaliteit van medewerkers: Het ontwikkelen van de medewerkers (en teams) is gestart.• Ziekteverzuim: We moeten hiervoor aandacht blijven houden. Er is binnen de begroting geen budget voor het inhuren van vervanging bij langdurige ziekte. Bij langdurige ziekte is vervanging soms onvermijdelijk.

Risicoprofiel

Hoog

Financieel belang (x € 1.000)

Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2020 2020

5.046 Toelichting financieel belang

86

5.051

Werkelijk Eigen vermogen 31-122019 561

31-122020 1.308

Werkelijk Vreemd vermogen 31-122019 2.094

31-122020 7.500

In de werkelijke bijdrage zit een bedrag van 33.000 euro aan niet compensabele BTW.

Jaarstukken West Betuwe 2020

GGD Gelderland-Zuid Vestigingsplaats

Nijmegen

Doel

Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de openbare gezondheidszorg en het uitvoeren van taken die in wet- en regelgeving aan de gemeenten of de GGD’en zijn opgedragen.

Deelnemers/betrokken partijen

De raden, colleges en burgemeesters van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Alle gemeenten zijn vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur; het Algemeen Bestuur telt 14 zetels. Het stemgewicht per gemeente wordt jaarlijks bepaald op basis van het inwonertal op 1 januari van het voorafgaande jaar, zoals opgenomen in de bevolkingsstatistiek van het CBS. Het AB wijst uit zijn midden een voorzitter aan. Het Dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter van het AB en minimaal vier andere leden. Deze worden aangewezen door het AB. Daarnaast kunnen maximaal drie leden van het DB worden aangewezen van buiten de kring van het algemeen bestuur.

Programma

Programma 7

Relatie met programma

Deze GR is opgenomen onder programma 7 (Sociaal domein en Volksgezondheid). De GR heeft ook een relatie met Programma 2 (Veiligheid). De GGD Gelderland-Zuid speelt een rol bij de rampenbestrijding. Daarnaast zijn er nog relaties met de programma 5 (Onderwijs).

Risico's Risicoprofiel

Hoog

Financieel belang (x € 1.000)

Geraamde Werkelijke bijdrage bijdrage 2020 2020

1.736

1.675

Werkelijk Eigen vermogen 31-122019 1.291

31-122020 1.992

Werkelijk Vreemd vermogen 31-122019 5.481

31-122020 24.929

Toelichting financieel belang

Jaarstukken West Betuwe 2020

87

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Vestigingsplaats

Nijmegen

Doel

De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid levert brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding en coördinatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Deelnemers/betrokken partijen

De colleges van burgemeesters van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Alle gemeenten worden door de burgemeester in het algemeen bestuur (AB) vertegenwoordigd. Het AB telt 14 zetels. Alle leden hebben één stem, tenzij het AB een besluit neemt over de jaarrekening, begroting of een begrotingswijziging. Daarvoor geldt een gewogen stemrecht per 20.000 inwoners, waarbij elke gemeente minimaal één stem heeft. De burgemeester van Nijmegen is uit hoofde van zijn functie van korpsbeheerder zowel voorzitter van het algemeen bestuur als het dagelijks bestuur (DB). Het DB bestaat uit zes leden. Programma 2