Bijlage bij RIB 2021 23 - Onderzoek subsidiemogelijkheden Achtergracht inclusief bijlagen
Tekst van het document
Hoofdstuk 2
juist een levendige concentratie van publieksfuncties te realiseren. Afhankelijk van de initiatieven die zich voordoen is dit voor de aanloopgebieden een optie om te onderzoeken (zie kaart p. 10). Warenmarkt als bijzondere functie De warenmarkt vervult een waardevolle functie in de binnenstad en vindt plaats op dinsdag. Uit onderzoek blijkt dat de Weesper warenmarkt een goede basis heeft. Toch komt vanuit de landelijke trends en gesprekken met lokaal betrokkenen naar voren dat naar de toekomst gekeken moet worden naar optimalisatie. Doordeweekse markten hebben vooral in de wintermaanden door veranderd consumentengedrag minder trekkracht dan voorheen. Voor versterking van het functioneren valt te denken aan verbreding van het aanbod (met bijvoorbeeld biologische producten of aanvullende activiteiten), verruiming van openingstijden en betere aansluiting op het overige binnenstadsaanbod om meer synergie te creëren (o.a. opstelling/ gezamenlijke acties/ promotie). Evenementen en activiteiten Algemeen hebben de betrokkenen aangegeven dat er een breed pakket aan evenementen wordt georganiseerd in Weesp (o.a. Sluis- en Bruggenfeest, Boekenmarkt, Weesp Bevrijd, Nationale Molendag, Weesp Gastvrij). Suggesties voor aanvullingen richten zich vooral op kleinschaligere activiteiten gericht op de kansrijke doelgroepen, bijvoorbeeld een foodevent, (klassieke) huiskamermuziek of theater.
Dit kan ook binnen plaatsvinden in winkels of horeca of woningen in de binnenstad, om bezoekers zo een andere bezoekreden en beleving te geven.
8
Structurele samenwerking Optimaliseren, inspelen op kansen en het aanpakken van uitdagingen voor een toekomstbestendige Weesper binnenstad kan de gemeente niet alleen. Daar zijn tenminste ook de ondernemers, pandeigenaren, bewoners, Weesp Marketing en diverse verenigingen als belanghebbenden en ambassadeurs van de binnenstad voor nodig. Met de toenemende complexiteit van de opgaven neemt de noodzaak tot structurele en professionele samenwerking toe, waarbij afspraken gemaakt worden (ook om mogelijke overlast van bijvoorbeeld horeca te beperken). Verdere ontwikkeling van het centrummanagement in Weesp krijgt uitwerking in hoofdstuk 4.
2.3
De binnenstad kenmerkt zich door historische panden en diverse monumenten zoals de synagoge, de Grote Kerk en het Raadhuis met Museum Weesp die de sfeer en uitstraling van de Weesper binnenstad bepalen.
Ruimtelijk-functionele structuur
Structuur Weesper binnenstad: Het detailhandelsaanbod is vooral te vinden aan de Nieuwstad, Nieuwstraat en Slijkstraat ofwel ‘het rondje van Weesp’, en verspreid in het ‘aanloopgebied’ tot en met de Achtergracht (o.a. Albert Heijn, HEMA). Horeca is verdeeld over de gehele binnenstad. Vanuit de Structuurvisie is vooral rond De Kom (Herengracht en Achteromstraat) als kansrijke omgeving aangeduid voor horeca met terrasruimte, waar ook verschillende vestigingen te vinden zijn. (Auto)parkeren is mogelijk op straatniveau in het merendeel van de binnenstad (m.u.v. Slijkstraat) en het aanloopgebied en op de AH. Groenvoorzieningen liggen direct rond de binnenstad (binnen loopafstand) gesitueerd, met name op de Bastions. Water loopt door de binnenstad en biedt sfeer, beleving en verbinding in de binnenstad en ook met de rijke cultuurhistorie van het achterland.
Hoofdstuk 2
9
Hoofdstuk 2
10
2.4
SWOT Weesper binnenstad
Uit de analyseresultaten en interactieve sessies met betrokkenen over de Weesper Binnenstad volgt een samenvattende SWOT-analyse geïllustreerd met de woordenwolken van kwaliteiten en minpunten. Kwaliteiten Een aantrekkelijke ambiance door de ligging aan de Vecht, de cultuurhistorie die zichtbaar is in de panden en monumenten. Een centrale ligging in het verzorgingsgebied. Aanwezigheid van goede lokale, zelfstandig ondernemers. Een aantrekkelijk aanbod en uitstraling in de Nieuwstad. De Slijkstraat vormt een aantrekkelijke entree. Cultuurhistorie rond het Fort Ossenmarkt. Kleinschalig en overzichtelijk karakter van de binnenstad.
Hoofdstuk 2
Minpunten Hardnekkige leegstand en verloedering van enkele panden. Nog onvoldoende uitstraling en levendigheid van het Grote Plein als entree van de Weesper binnenstad. Fiets- en wandelroutes langs het water ontbreken of zijn niet duidelijk aangegeven. De parkeerdruk in de binnenstad is hoog, met name op piekmomenten zoals maandagavond voor het opbouwen van de warenmarkt en in de vroege avond door horecabezoekers. Zwaar verkeer geeft overlast in de historische setting van de binnenstad. Afvalinzameling voor bewoners en ondernemers is met verschillende ophaaldiensten niet optimaal.
11
Kansen Het consumentenpotentieel neemt toe door ontwikkeling van de Bloemendalerpolder, waar een kans ligt deze actief naar de binnenstad te trekken en ook te binden. Verbeteren van de verblijfskwaliteit in combinatie en in balans met minder parkeren in de Nieuwstraat om zo een hart in de binnenstad te creëren. Op gebied van parkeren liggen er kansen voor kort parkeren op het dak van Albert Heijn, evenals parkeren aan de randen van de binnenstad met vervoer naar de binnenstad, met bijvoorbeeld deelsteps of fietsen, om zo het blik uit het straatbeeld van de historische binnenstad te krijgen. Ontwikkeling van het winkelaanbod in de dagelijkse sector en aanbod voor specifieke doelgroepen vanuit de Bloemendalerpolder en op gebied van recreatie-toerisme, bijvoorbeeld traiteur of delicatessenzaken al dan niet gecombineerd met daghoreca. Optimaliseren van de warenmarkt qua aanbod en aansluiting bij het aanbod in Weesp. Verbeteren van de entree op de kop van de Slijkstraat met een sterkere verbinding naar de Vecht, Fort Ossenmarkt en richting stationsomgeving, om zo de water- en wandelbezoekers de binnenstad in te trekken. Benutten van de kwaliteiten rond De Kom voor horeca met terrasruimte om te verblijven. Groen betrekken bij de binnenstad, waar vooral kansen liggen om groen op de kop van de Ossenmarkt via de Hoogstraat (o.a.
boardwalk) meer beleefbaar te maken voor gebruikers van de binnenstad.
Hoofdstuk 2
De realisatie van het proeflokaal van brouwerij Wispe in de SintLaurenskerk biedt kansen om extra bezoekers naar het hart van de binnenstad te trekken door combinatiebezoek. Optimaliseren van afvaldiensten voor bewoners én ondernemers om de overlast in de kleinschalige, historische binnenstad van vrachtverkeer te verminderen.
Bedreigingen De onzekere en snelle veranderingen van het consumentengedrag en effect op middelgrote steden maakt ondernemen meer risicovol. Bereikbaarheid van de binnenstad is lastig vanuit het noorden van de stad en de A1. Ook vormt de Meester Bouhuijstunnel een barrière vanuit de toekomstige Bloemendalerpolder, met name voor fietsverkeer. Te weinig profilering van de Weesper binnenstad, waardoor bezoekers van buiten de kwaliteiten van de binnenstad missen (de binnenstad als een parel in een oester). Mismatch tussen leegstand op verschillende locaties als gevolg van huurniveaus en fysieke ruimte en de vraag van (nieuwe) ondernemers of ketens als trekkers naar grotere ofwel goedkopere locaties. Onvoldoende duidelijke en functionerende looproutes binnen en naar de binnenstad, zowel vanaf het afzijdig gelegen station als in relatie met de Vecht. Onvoldoende fietsparkeerplekken aan ‘het rondje Weesp’. Zwaar verkeer in de Weesper binnenstad tast de kleinschalige en historische binnenstad aan, zorgt voor trillingen en geeft onveilige verkeerssituaties.
12
Hoofdstuk 2
13
3.
VISIE OP BINNENSTAD WEESP
Positionering Weesper binnenstad (o.b.v. aantal verkooppunten)
3.1 Inleiding In dit hoofdstuk worden de hoofdopgaven op basis van voorgaande SWOT-analyse nader uitgewerkt tot een ambitiebeeld. Te beginnen met de positionering van de Weesper binnenstad, gevolgd door aandacht voor de kansrijke doelgroepen en mogelijkheden voor versterking van aanbod en voorzieningen.
3.2 Positionering Weesper binnenstad Onderscheidende kernwaardes De Weesper binnenstad kan haar positie versterken door verder te versterken op haar onderscheidende kwaliteiten: historie, kleinschaligheid, zelfstandig ondernemerschap en water. Deze mix onderscheidt de Weesper binnenstad qua aard en omvang van centra in de regio, zoals Amsterdam, Amstelveen, Almere, Bussum en ook Muiden Maxis. Een breed gedragen aanpak van de hoofdopgaves, zoals hieronder besproken, is erop gericht meer bezoekers aan te trekken en vooral ook langer vast te houden. De combinatie van aantal bezoekers en verblijfsduur beïnvloedt het economisch functioneren van een centrumgebied.
Hoofdstuk 3
Rijke historie De Weesper binnenstad heeft een rijke historie die is terug te vinden in de vele historische panden en monumenten in de binnenstad. Voor de groei van Weesp zijn jenever, bier en cacao van belang geweest, waar verschillende plaatsen verwijzen naar dit verleden. In de profilering en ‘het verhaal van Weesp’ verdient deze rijke historie prominent de aandacht.
14
Kleinschalig karakter De Weesper binnenstad kenmerkt zich door een kleinschalig karakter en is daardoor goed beloopbaar. De binnenstad is overzichtelijk en biedt kansen voor meer toeristisch-recreatief bezoek door de verschillende aantrekkelijke plekken goed met elkaar te verbinden in logische wandelroutes.
ten en visueel te vertalen, wordt een duidelijker en vollediger beeld van de binnenstad geschapen. Wanneer dit gezamenlijk door de belangengroepen (ondernemers, eigenaren, gemeente, historische kring, Weesp marketing etc.) wordt uitgedragen, zowel online als offline, heeft dit een versterkend effect op bezoekers en het ondernemersklimaat.
Zelfstandig ondernemerschap Het aanbod in de Weesper binnenstad kenmerkt zich door de vele zelfstandige ondernemers, wat een eigen kleur geeft en onderscheidend vermogen. Door nauwe samenwerking kan de Weesper binnenstad zich sterker positioneren, zowel lokaal als regionaal en toeristisch/recreatief.
B. Aanbod versterking Inzet op versterking van een passende functiemix van winkels, horeca, diensten, ambachten, cultuur, evenementen aansluitend bij ‘het verhaal van Weesp’ speelt een cruciale rol in het aantrekken van kansrijke doelgroepen en oplossen van de deels langdurige leegstand. Per kansrijke doelgroep worden in de volgende paragrafen voorstellen gedaan, gevolgd door een uitvoeringsstrategie om tot zichtbare resultaten te komen.
Water biedt sfeer, beleving & verbinding Water neemt een belangrijke plek in, in Weesp en de Weesper binnenstad. Water biedt sfeer en beleving in de binnenstad, evenals verbinding met de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het achterland voor toeristisch-recreatieve bezoekers.
3.3 Hoofdopgaves Weesper binnenstad De volgende vier hoofdopgaves zijn geformuleerd om de Weesper binnenstad economisch te versterken. Deze hoofdopgaves hebben een duidelijke link met elkaar en integrale aanpak van de opgaven zal daarmee een multiplier effect hebben. A. Identiteit Weesper binnenstad Om de toekomstbestendigheid van de Weesper binnenstad te verstevigen is het bouwen en uitdragen van een duidelijke identiteit van belang. Door ‘het verhaal van Weesp’ aan te scherpen vanuit de benoemde kernkwalitei-
Hoofdstuk 3
C. Verblijfskwaliteit versterken Het versterken van de verblijfskwaliteit geeft bezoekers meer redenen om langer te verblijven in de Weesper binnenstad én om terug te komen, wat in directe relatie staat tot meer bestedingen en een beter economisch functioneren. Herinrichting van de kruising Slijkstraat / Nieuwstraat tot ‘hart van de binnenstad’ behoort tot de kansen, evenals minder blik op straat het historische deel (autoluw) en aankleding qua meubilair, aanlichten van historische panden en toevoegen van groen/kleur. D. Verbindingen realiseren Betere en duurzamere verbindingen binnen de binnenstad (’t rondje) én vooral met de directe omgeving (station, De Vecht / Fort Ossenmarkt) zal een positief effect hebben op de vindbaarheid en logische, uitnodigende wandel-, fiets- en vaarroutes door de Weesper binnenstad.
15
3.4 Kansrijke doelgroepen Op basis van analyse en interactieve sessies met de klankbordgroep is een viertal kansrijke doelgroepen geïdentificeerd, met een vertaling naar kansen in aanbod en voorzieningen. Naast potentiele aanvullingen in het aanbod betreft dit ook mogelijke herpositionering van bestaand aanbod. Daarbij is nadrukkelijk rekening gehouden met de balans tussen versterking van de economische kracht en leefbaarheid van de binnenstad. 1. Eigen inwoners De inwoners van Weesp en naastgelegen kernen vormen de basis voor het economisch functioneren van de Weesper binnenstad. Uit het Koopstromenonderzoek (KSO 2018) blijkt dat het merendeel van de bestedingen in de Weesper binnenstad afkomstig is uit de eigen gemeente en uit de Gooise Meren en Wijdemeren. Inzet op aantrekken van de eigen inwoners en behoud van vaste klanten is van wezenlijk belang naar de toekomst toe. Naast de vergrijzende bevolking verdienen ook jongeren als consumenten van de toekomst de aandacht. Kansen in aanbod & voorzieningen Winkels: persoonlijke verzorging (parfumerie, luxere drogisterij) en modisch in het midden segment gericht op jongeren. Voorzieningen voor jongeren: overdekte gameplek (bijv. TomTomclub) Horeca: kwaliteitshoreca zowel dag- als avond.
Evenementen: gericht op de identiteit van Weesp meer in de kleinschalige sfeer, en benutten van bestaande succesvolle evenementen zoals de boekenmarkt voor promotie van het aanbod (bijvoorbeeld combideals).
Hoofdstuk 3
2. Jonge, stedelijke gezinnen Deze doelgroep groeit in Weesp door de ontwikkeling van de Bloemendalerpolder. Stedelijke gezinnen hebben weinig tijd om te winkelen en wanneer dit gebeurt wordt er gezocht naar gemak en ontspanning voor het gezin. Vaak wordt gewinkeld in combinatie met een ander bezoek, bijvoorbeeld het kopen van kinderkleding, boodschappen doen of naar een kindvriendelijke horecaplek. Deze doelgroep zoekt een compact en gemengd winkelgebied, dat gemakkelijk bereikbaar is met de auto en (bak)fiets en waar ruimte is om te verblijven. Zij zijn georiënteerd op actief aanbod voor kinderen (iets te doen en te spelen) en op kwaliteit. Kansen in aanbod & voorzieningen Winkels: kinderkleding, mode in midden- en hogere segment, clustering en uitbreiding van aanbod versspeciaalzaken (bijvoorbeeld toko, biologisch). Horeca: kindvriendelijke kwaliteitshoreca met name voor overdag en vroege avond (lunchrooms, koffiezaken, restaurants). Evenementen: kindvriendelijke activiteiten, hoogwaardig foodevenement, koppeling verenigingsleven (sport, dans en muziekverenigingen). 3. Cultuur minnende toerist & overloop Amsterdam Deze groeiende doelgroep betreft toeristen die belangstelling hebben in de rijke cultuurhistorie van Weesp en omgeving, evenals de toeristen die Amsterdam bezoeken en Weesp als aantrekkelijke uitvalsbasis gebruiken.
Het betreft de leeftijdscategorie van 30-ers en ouder op zoek naar een aangename, rustige omgeving met kwalitatieve voorzieningen (in plaats van grote groepen / jongeren op zoek naar (nacht)uitgaansgelegenheden en vertier).
16
Kansen in aanbod & voorzieningen Winkels: aanbod passend bij ‘het verhaal van Weesp’ (o.a. chocolade, jenever, cadeau, ambacht en kunst). Horeca: kwaliteitsaanbod ontbijt/lunchrooms, koffiezaken en restaurants. Evenementen: (kleinschalige) evenementen gericht op muziek, kunst, cultuur en hoogwaardig foodevenement. 4. Waterrecreanten Waterrecreanten zijn met name belangrijk tijdens het vaarseizoen (maart tot en met oktober). Deze doelgroep is op zoek naar een één- of meerdaags verblijf waar recreatief winkelen wordt gecombineerd met bezoek aan horeca, winkels, cultuur en/of evenementen. Een gezellige omgeving en gemakkelijke aanmeeropties met mogelijkheden om te zwemmen en goede voorzieningen, zijn een meerwaarde voor deze doelgroep. Kansen in aanbod & voorzieningen Winkels: aanbod passend bij ‘het verhaal van Weesp’, gemak op gebied van dagelijkse boodschappen, cultuur, kunst, watersport-speciaalzaak. Voorzieningen: voor meerdaags verblijf (o.a. elektra punten, water aansluiting e.d.). Horeca: kwaliteitsaanbod met aanmeer- en/of verblijfopties voor ontbijt, lunch, avondeten. Evenementen: kleinschalige evenementen verbonden met het water en de binnenstad (bv muziek of theater op / aan t water), Sluis & Bruggenfeest verder uitdragen.
Hoofdstuk 3
17
4.
ONTWIKKELINGSSTRATEGIE 4.1 Inleiding Versterking van de binnenstad uitwerken Inzicht in de kernwaarden, hoofdopgaves en kansrijke doelgroepen zijn van belang om de ontwikkelingsstrategie voor versterking van de Weesper binnenstad uit te werken. Daarbij is aanpak van de (langdurige) leegstand als subdoel van de Economische visie binnenstad Weesp benoemd. De leegstand in Weesp is met 6 panden in omvang relatief beperkt (zie bijlage). Dit geeft mede de actuele beschikbare ruimte voor nieuwe initiatieven weer. Naast profilering en aanbodversterking van de Weesper binnenstad liggen er kansen in ruimtelijke zin. Doelstelling centrummanagement Versterking van de Weesper binnenstad kan de gemeente niet alleen, ook ondernemers, pandeigenaren en bewoners hebben hierin een rol. Door samen te werken in centrummanagement worden de krachten gebundeld voor een levendige en vitale binnenstad. Waar ondernemers kunnen ondernemen, waar vastgoed is gevuld en groeit in waarde en wat voor bewoners en bezoekers een aangename plek biedt om te bezoeken, te verblijven en te wonen. De samenwerking betreft bundeling van de krachten qua financiën én inzet op de aanpak van de opgaven. Ontwikkelingsstrategie in twee fasen De betrokken partijen hebben te kennen gegeven graag een centrummanager aan te trekken om te ondersteuning in de uitvoering van de Econo-
Hoofdstuk 4
mische visie. Zodoende is voor de Weesper binnenstad een ontwikkelingsstrategie uitgewerkt in twee fase: een intensieve startfase van circa 8 tot 10 maanden om met een centrummanager de samenwerking een impuls te geven. Deze fase is bedoeld om energie op te wekken en de organisatiegraad van de betrokken partijen te versterken (m.n. vastgoed). Hieruit volgt vervolgens een professionaliseringsslag voor het centrummanagement in Weesp. Fase 1 is in een 5-tal concrete stappen uitgewerkt om gezamenlijk aan de slag te gaan en de Economische visie binnenstad Weesp tot uitvoering te brengen.
4.2 Aanpak functionele en ruimtelijke versterking 1. Selectie van een centrummanager en team Centrummanagement Op basis van de Economische visie binnenstad Weesp wordt een profielschets uitgewerkt om een centrummanager aan te trekken. Voor de centrummanager is lokale verankering en een ‘klankbord’ van belang. Daarom raden wij aan een team Centrummanagement samen te stellen met in ieder geval vertegenwoordiging namens ondernemers, vastgoed, gemeente en Weesp Marketing. Ook vanuit bewoners kan hier een afvaardiging in deelnemen. Het advies is om bij de selectie zoveel mogelijk vertegenwoordigers vanuit collectieven te betrekken. Bij de start zal meteen duidelijk worden waar de uitdagingen liggen op gebied van de organisatiegraad en betrokkenheid. Het team Centrummanagement komt regelmatig bij elkaar (richtlijn iedere vier weken) om de acties en maatregelen (zie Uitvoeringsagenda hoofdstuk 5) uit te zetten, afspraken te maken en elkaar scherp te houden op uitvoering van de Economische visie.
18
2. Verhaal van Weesp uitwerken online en offline Prioriteit voor het team Centrummanagement ligt bij de uitwerking van ‘het verhaal van Weesp’ met een vertaling naar online en offline materialen, zodat dit voor de bezoeker en potentiele ondernemer een kloppend, aantrekkelijk beeld geeft. De bestaande website kan een update gebruiken om het verhaal van Weesp te vertellen, evenals de uitingen offline. De materialen zijn verder te gebruiken bij de werving en selectie van nieuwe initiatieven, evenals bestickering / bewerking van etalages voor markering en promotie. Hierin zijn verschillende creatieve mogelijkheden denkbaar die met het team Centrummanagement en een lokale (creatieve) partij tot de eigen Weesper-identiteit uitwerking krijgen. Zo krijgt het ‘verhaal van Weesp’ meer inhoud en aantrekkingskracht op de kansrijke doelgroepen. 3. Activatie ondernemers en/of pandeigenaren Het succes van de aanpak wordt bepaald door de betrokkenheid en het enthousiasme van de belanghebbenden en bereidheid om gezamenlijk te investeren. Dit geldt vooral voor ondernemers en pandeigenaren. De Economische visie binnenstad Weesp en de visuele Weesper-identiteit geven een stevige basis om op voort te borduren.
Iedere partij heeft zijn eigen belangen en activiteiten om op samen te werken: Voor ondernemers is het kansrijk een gezamenlijke campagne op te zetten richting kansrijke bezoekgroepen (o.a. de nieuwe bewoners van de Bloemendalerpolder). Juist met een gezamenlijke campagne kan meer impact worden bereikt. Vanuit het ondernemersfonds kunnen de gezamenlijke acties gefinancierd worden. Voor eigenaren is gezamenlijke acquisitie en aanpak van gevels interessant om de vastgoedwaarde te verbeteren. De organisatiegraad van de vastgoedeigenaren in Weesp behoeft aandacht. Afhankelijk van de gezamenlijke ambities kan gedacht worden aan de realisatie
Hoofdstuk 4
van een bedrijveninvesteringszone (biz) om structureel te investeren in verbetering van met name de sfeer, beleving en branchering (voorbeeldsteden waar dit succesvol is opgepakt zijn o.a. Doetinchem, Deventer, Breda). 4. Korte en lange termijn invulling Versterking van het aanbod met invulling van leegstaande panden met permanente en passende functies vormt het doel, maar ook tijdelijke programmering van leegstand creëert levendigheid en reuring (bijvoorbeeld pop-up shops, maatschappelijke of kunstzinnige initiatieven, dan wel gebruik van etalages voor een route of tentoonstelling). Voor de lange termijn aanpak van leegstand kan herbestemmen van panden nodig zijn, evenals verplaatsing van ondernemers, vestiging van nieuwe gebruikers of vastgoedinvestering bij structurele leegstand (Nieuwstraat) en transformatie. Juridisch planologische ingrepen vragen om maatwerk en zijn niet van de een op de andere dag gerealiseerd. De centrummanager kan hierin met het team Centrummanagement nadere uitwerking aan geven. 5. Ruimtelijk focus op korte termijn realisatie Ook ruimtelijk zijn verschillende ideeën verzameld voor verfraaiing van de Weesper binnenstad in lijn met het gebiedsprofiel. Voor het team Centrummanagement wordt geadviseerd om het ruimtelijke spoor vooral te focussen op concrete maatregelen die op korte termijn en met beperkte middelen te realiseren zijn (Placemaking).
Denk daarbij aan (tijdelijke) aankleding van de openbare ruimte als ook wegnemen van onnodige obstakels om de toegankelijkheid te verbeteren en werken aan een aantrekkelijke, uniforme uitstraling van uitstallingen / reclameborden in lijn met de kernkwaliteiten. Eventueel dragen aanlichten van gevels en realisatie van passende straat-kunst ook bij aan de belevingswaarde. De Stadscatalogus
19
van Weesp biedt qua uitstraling van de openbare ruimte de richtlijn. De Weesper-identiteit biedt inspiratie qua look & feel, zodat online en offline op elkaar aansluiten. Overige (meer ingrijpende) acties en maatregelen in de openbare ruimte zijn terug te vinden in de Uitvoeringsagenda om op te pakken door de gemeente als verantwoordelijke partij.
4.3 Professionalisering van de samenwerking Professionalisering van centrummanagement in Weesp De voorgestelde ontwikkelingsstrategie met een intensieve aanjaagfase, waarin de organisatiegraad van de marktpartijen wordt versterkt, biedt een stevige basis voor verdere doorontwikkeling van centrummanagement. Het belang van samenwerking in centrumgebieden is de afgelopen jaren sterk gegroeid tot een essentieel onderdeel van succesvol functioneren. De professionalisering zet zich verder door en is ook voor de vitaliteit van de Weesper binnenstad van wezenlijk belang.
georganiseerd. De organisatiegraad van de partners en de wijze waarop de gemeente bereid is te participeren (in termen van mandaat) bepaalt de daadkracht om gezamenlijk sturing te geven aan de beoogde ontwikkelingsrichting. Door op korte termijn ervaring op te doen met de inzet van een Centrummanager, geeft dit ook aanleiding om de achterbannen van ondernemers en ook pandeigenaren te activeren en organiseren. Vervolgens moet met de partners duidelijk worden welke vorm van structurele samenwerking aan de Weesper binnenstad het beste past. Blijft het meer een vrijblijvende samenwerking om ideeën uit te wisselen (platform), worden afspraken vastgelegd in een convenant (op basis van een stichting) of wordt zelfs meer bedrijfsmatig samengewerkt en geïnvesteerd in gezamenlijke projecten (meer bedrijfsmatig). Basismodel Centrummanagement
Basisprincipes professioneel centrummanagement
Gelijkwaardigheid tussen de partners
Onafhankelijk, geen individuele belangenbehartiging
Structurele aanpak met structurele middelen
Integraal werken
Beleid én uitvoering
Gericht op economisch functioneren (levendigheid) én leefbaarheid
Doorontwikkeling centrummanagement in Weesp In Weesp wordt momenteel samengewerkt door met name gemeente, ondernemers en Weesp Marketing. Er is een ondernemersfonds op basis van de reclamebelasting. De pandeigenaren zijn (nog) niet als collectief
Hoofdstuk 4
20
5.
UITVOERINGSAGENDA OP HOOFDLIJNEN 5.1 Inleiding
draagvlak te creëren bij betrokkenen, is monitoring van belang. Daarvoor is het verstandig per ambitie een ‘0-meting’ uit te voeren en van te voren te bepalen wanneer een project succesvol is. Op deze manier kan het resultaat van de inspanningen en de effectiviteit hiervan gemeten worden, om zo activiteiten te focussen en in sommige gevallen te kiezen om projecten te stoppen.
Naast de voorgestelde ontwikkelingsstrategie is bijgaand een uitvoeringsagenda met concrete acties en maatregelen opgesteld. Niet alle acties en maatregelen kunnen door de aan te trekken centrummanager met het team Centrummanagement worden opgepakt. Het advies luidt om eerst vooral in te zetten op uitwerking van ‘het verhaal van Weesp’ zodat de profilering online en offline goed op elkaar aansluiten. Dit ondersteunt bij de versterking van het aanbod (acquisitie) en de ‘lichtere’ ingrepen in de openbare ruimte. Daarnaast zijn voor de vier hoofdopgaves aanvullende acties en maatregelen benoemd om zo het ambitiebeeld voor de binnenstad te realiseren. Het betreft een doorkijk die verdere uitwerking vraagt.
5.2 Uitvoeringsprogramma Opzet programma De doorkijk van het uitvoeringsprogramma is gelinkt aan de 4 ambities. Per ambitie is er een doelstelling geformuleerd, met vertaling naar concrete acties en maatregelen. In onderlinge afstemming moet uitwerking worden gegeven aan financiering en planning. Monitoring Om het resultaat en economisch rendement van projecten te kunnen meten, te sturen op de geformuleerde ambities en doelstellingen, en ook om
Hoofdstuk 5
21
5.3 Acties en maatregelen 1. Identiteit van de Weesper binnenstad
Ambitie: het bouwen aan en uitdragen van de identiteit van de Weesper binnenstad. Acties en maatregelen 1.
Aantrekken van een centrummanager: Voor de verdere ontwikkeling van de binnenstad wordt een centrummanager aangetrokken, om met betrokken partijen uitvoering te geven aan de gezamenlijke agenda, coördinatie tussen de betrokken partijen en mogelijk op te zetten werkgroepen. De Economische visie binnenstad Weesp biedt ingrediënten voor een profielschets om de juiste persoon te werven en selecteren. Een inschatting van de benodigde inzet ligt op 1,5 dag per week. Uitgaande van de inzet van een zelfstandige professional komen de loonkosten voor een jaar tussen € 35.000 en € 40.000. Trekker: team Centrummanagement
2.
Eenduidig ‘verhaal van Weesp’ uitwerken: Samen met betrokken partners (zie hoofdstuk 4) uitwerking geven aan een eenduidig verhaal van Weesp voor online en offline communicatie richting kansrijke doelgroepen en passende nieuwe initiatieven (wat wil je zijn en voor wie?). Aandacht voor afstemming tussen attracties, culturele instellingen en winkel/horeca-aanbod is van belang, ook wat betreft openingstijden. Trekker: Centrummanager met team Centrummanagement
3.
Stimuleren van het historische karakter: Restauratie van historische gevels is een kans voor verbetering van de sfeer en uitstraling. Daarmee wordt kwaliteit toegevoegd, wat eveneens invloed heeft op de verhuurbaarheid en het rendement van het vastgoed. Een gezamenlijke inzet van pandeigenaren heeft een grotere impact (zie ambitie 2.5). Een subsidieregeling vanuit de gemeente kan een stimulans zijn. Trekker: pandeigenaren in samenwerking met gemeente
4.
Ontwikkelen van aanvullende activiteiten en versterken van de spin-off van bestaande evenementen: Er is behoefte aan kleinschalige activiteiten voor kinderen, verenigingsleven en kansrijke doelgroepen in lijn met ‘het verhaal van Weesp’. Ook de spin-off van bestaande evenementen kan beter benut worden (o.a. Sluis en Bruggenfeest, boekenmarkt). Jaarlijkse monitoring met belanghebbenden over de voortgang en spin-off van deze evenementen geeft inzicht in ontwikkeling en kansen tot bijsturing. Trekker: Weesp Marketing in afstemming met team Centrummanagement
5.
Aanvullen van de Welkomstdag voor nieuwe bewoners: Nieuwe bewoners van Weesp inclusief de Bloemendalerpolder krijgen een welkomstdag aangeboden, waarbij ze een welkomstpakket ontvangen. Vanuit ondernemers is dit een kans om op aan te haken en nieuwe bewoners te verrassen met hun aanbod, bij voorkeur gezamenlijk voor meer impact. Afstemming met de organisatie van de welkomstdag /-pakket biedt kansen. Trekker: team Centrummanagement
Hoofdstuk 5
22
6.
Gastheerschap organiseren: Gastheren ontvangen bezoekers tijdens de drukkere winkeldagen en/of evenementen. Zij beantwoorden de vragen van bezoekers en dragen het ‘Verhaal van Weesp’ uit. De ontwikkelde Toolbox Gastvrije Binnenstad 2.0 als onderdeel van de landelijke Retailagenda dient ter inspiratie en als spoorboekje voor verdere uitwerking. Voorbeeldsteden die hier vanuit een pilotproject ervaring mee hebben opgedaan zijn Zoetermeer, Meppel, Hilversum en Eindhoven. Trekker: team Centrummanagement
7.
Afstemmen op het Toeristisch Actieplan, het te actualiseren Evenementenbeleid en het te ontwikkelen Citymarketingbeleid: Vanuit de gemeente wordt middels samenspraak gewerkt aan een toeristisch actieplan. Ook wordt het evenementenbeleid geactualiseerd en Citymarketingbeleid opgesteld. Zorgvuldige afstemming tussen de relevante beleid- en actieplannen én de uitvoering van de Economische visie binnenstad Weesp is van belang. Trekker: gemeente in samenwerking met team Centrummanagement
2. Leegstand en versterking van het aanbod Ambitie: invulling geven aan langdurige leegstand en het versterken van het bestaande voorzieningenaanbod. Acties en maatregelen 1.
Actieve acquisitie ontwikkelen op basis van het uitgewerkte ‘Verhaal van Weesp’: Door sterker uit te dragen wie je bent als Weesper binnenstad en inzicht te geven in kansen en mogelijkheden wordt actief ingezet op het aantrekken van nieuwe ondernemers en initiatieven. Zie hoofdstuk 4 voor nadere toelichting. Trekker: team Centrummanagement
2.
Organisatiegraad van vastgoedeigenaren versterken: Voor het versterken van het aanbod en het vullen van de leegstand in de Weesper binnenstad is de betrokkenheid en medewerking van pandeigenaren cruciaal. Zo ook voor het thema vergroenen en mogelijk aanlichten van gevels. Voor de verdere doorontwikkeling van centrummanagement in Weesp kan de organisatiegraad van pandeigenaren een impuls gebruiken. Zie hoofdstuk 4 voor nadere toelichting. Trekker: team Centrummanagement
3.
Synergie met de Warenmarkt versterken: Optimalisatie van de warenmarkt kan de synergie met het bestaande binnenstadsaanbod versterken. Gericht op aanvulling in de branchering, verbetering van de opstelling in relatie tot het binnenstadsaanbod, aansluiting van de warenmarkt op ‘het verhaal van Weesp’, mogelijke aanvulling met tijdelijke / seizoensgerichte thematische markten om zo een bredere doelgroep aan te trekken en de synergie met het overige aanbod te versterken. Zie Warenmarkt analyse Weesp (2019) voor nadere toelichting. Trekker: team Centrummanagement
Hoofdstuk 5
23
3. Ruimtelijk functionele structuur
Ambitie: het verbeteren van de ruimtelijk functionele structuur voor een aantrekkelijke en toekomstbestendige binnenstad. Acties en maatregelen 1.
Haalbaarheidsstudie boulevard (Boardwalk) langs de Vecht ter hoogte van de Hoogstraat uitvoeren: Voor een aantrekkelijke verbinding met de Vecht is een haalbaarheidsstudie naar realisatie van een boulevard (Boardwalk) gewenst. Dit voorstel sluit aan de op de Structuurvisie 2013-2030. Trekker: gemeente
2.
Verbeteren van de uitstraling en verblijfskwaliteit van de openbare ruimte: In de basis gaat het om een schone, hele & veilige openbare ruimte, die voor alle doelgroepen toegankelijk is (inclusief). Verwijdering van onnodige obstakels en zwerfafval uit de openbare ruimte vormt dan ook een basisactie. Gevolgd door verdere verbetering van de toegankelijkheid, aankleding en uitstraling van de bestrating en straatmeubilair, in lijn met de Stadscatalogus van Weesp. Onder andere het kruispunt Slijkstraat / Nieuwstraat verdient hierin de aandacht als ‘hart van de binnenstad’, qua inrichting tot verblijfsplek wat vraagt om minder blik op straat. Zo ook de kades langs de Vecht en verbindingen / entrees / routing, waarbij het streven is om de uitstraling af te stemmen tot een eenduidige Weesper-stijl passend bij ‘het verhaal van de binnenstad’. Trekker: gemeente in samenwerking met team Centrummanagement
3.
Inzetten op duurzaamheid en klimaatadaptatie: Waar mogelijk de binnenstad verduurzamen, zowel gericht op vastgoed (door strengere wet- en regelgeving op gebied van energiegebruik) als mogelijkheden voor meer vergroening voor klimaatadaptatie, tegen hittestress en voor biodiversiteit. In de historische binnenstad van Weesp is de ruimte voor groen relatief beperkt, maar waar mogelijk zou deze hiervoor benut moeten worden in samenwerking met vastgoedeigenaren. Trekker: team Centrummanagement (om het onderwerp te agenderen en te inspireren)
4.
Verbeteren van bewegwijzering naar en binnen de binnenstad: Naast logische routing van het ‘rondje van Weesp’ is met name aandacht nodig voor de verbinding van en naar het station, het water en de aanrijroutes met zowel auto als fiets. Toevoegen van plattegronden in aantrekkelijke, beeldende Weesper-stijl op strategische plekken (bijvoorbeeld het station, aanlegplaatsen voor boten) helpen bij de verbetering van het oriëntatie vermogen voor bezoekers. Eventuele digiborden bij invalswegen om aantal winkels. Horecazaken, musea e.d. op te presenteren. Trekker: gemeente in afstemming met team Centrummanagement
5.
Toetsen van relevante acties en maatregelen aan de Terrassennota: Daar waar relevant worden ruimtelijk functionele aanpassingen in de structuur tijdens de verdere uitwerking getoetst aan en afgestemd op de Terrassennota. Trekker: gemeente
Hoofdstuk 5
24
4. Bereikbaarheid, mobiliteit en parkeren
Ambitie: het verbeteren van de bereikbaarheid van de Weesper binnenstad, het oplossen van mobiliteits- en parkeeruitdagingen. Acties en maatregelen 1.
Alternatieve parkeerlocaties onderzoeken: Het realiseren van alternatieve parkeerlocaties met vervoer naar de binnenstad, met bijvoorbeeld deelsteps of fietsen. Trekker: team Centrummanagement
2.
Optimaliseren van fietspaden en fietsparkeren: Het verbreden en veiliger maken van fietspaden zal het makkelijker maken voor bewoners (met name gezinnen) om op de fiets naar de binnenstad te komen. Gecombineerd met optimale fietsparkeerplekken aan de randen van ‘het rondje Weesp’, verbetert de fietsbereikbaarheid. Trekker: gemeente
3.
Maatregelen treffen voor vermindering van zwaar verkeer in de binnenstad: De kleinschalige, historische binnenstad van Weesp is niet ingericht voor zwaar verkeer. Toename van zwaar verkeer leidt tot schade aan de infrastructuur, trillingen en gevaarlijke verkeerssituaties. Maatregelen om zwaar verkeer te verminderen houden de binnenstad aantrekkelijk voor bezoekers en bewoners. Een voorbeeld is het optimaliseren van de afvalinzameling voor bewoners en ondernemers. Trekker: gemeente en team Centrummanagement
4.
Inzetten op verduurzaming van het verkeer in binnenstad / SMART mobility: Mogelijkheden zoeken om het verkeer in de Weesper binnenstad te verduurzamen, bijvoorbeeld door elektrische voertuigen met betrekking tot de bezorging van maaltijden en pakketten te verplichten. Trekker: gemeente
5.
Inzetten op een autoluwe binnenstad: Ontmoedigen van parkeren in de binnenstad bijvoorbeeld door opheffing van een deel van de parkeerplaatsen op de Nieuwstraat. Dit komt ten goede aan de sfeer en beleving van de historische binnenstad en biedt kansen om op het kruispunt Slijkstraat / Nieuwstraat een ‘hart van de binnenstad’ te creëren om te verblijven. Trekker: team Centrummanagement (voor gedragen maatregelen)
6.
Evalueren en optimaliseren van de bereikbaarheid per boot: Bereikbaarheid van Weesp is ook over het water mogelijk en wordt met het oog op de toeristisch-recreatieve functie van de binnenstad steeds belangrijker. Dit brengt de nodige uitdagingen met zich mee, waarvoor evaluatie van de situatie gewenst is, gevolgd door optimalisatie van de voorzieningen. Trekker: team Centrummanagement
7.
Toetsen van relevante acties en maatregelen aan de Parkeernota en het Toeristisch Actieplan: De acties en maatregelen worden tijdens de verdere uitwerking getoetst aan en afgestemd op de Parkeernota en het Toeristisch Actieplan. Trekker: gemeente
Hoofdstuk 5
25
BIJLAGEN
1.
ANALYSE AANBOD EN VRAAG
Spreiding en branchering verkooppunten Weesper binnenstad (Locatus)
B1.1 Aanbod analyse Gegevens Locatus peildatum juni 2018 (meest recente cijfers) Gezien de sterke dynamiek in het voorzieningenaanbod is er gekozen om de gegevens van Locatus te gebruiken met de peildatum juni 2018. De analyse geeft daarmee een indicatie van de stand van zaken en vergelijking van Weesp ten opzichte van centra van vergelijkbare omvang. De cijfers zijn geen precieze weergave van de werkelijkheid. Voor de leegstand heeft een actualisatie plaatsgevonden op 21 maart 2019. Vanwege consistentie in data is ervoor gekozen deze inventarisatie niet specifiek mee te nemen in de cijfermatige analyse. Detailhandelsaanbod De detailhandel in de binnenstad van Weesp heeft een omvang van circa 7.600 m² (wvo), verdeeld over 61 verkooppunten. De binnenstad is hiermee de belangrijkste aankooplocatie binnen de gemeente Weesp. In perspectief; Weesp telt een totale omvang van 15.350 m² (wvo), verdeeld over 81 verkooppunten. In de volgende figuur wordt de spreiding en branchering van het winkelaanbod getoond.
Bijlage
1
Winkelaanbod in aantal verkooppunten (Locatus)
Aanbod in overige voorzieningen (Locatus)
80
40
70
35
74 69
60
30
61
50
2010
40 30 20
22
10
20
2018
15
29
26 20
2010 2014
20
2018
10
18 19 8 5 2
13 11
10
5
5 7 3
0 Mode & Luxe
31
25
2014 26 28 27
Dagelijks
37
Vrije Tijd
In / Om Huis
Overig
5
6
5
0
Totaal
Horeca
Winkelaanbod in omvang(Locatus)
Cultuur & Ontspanning
Diensten
Leegstandspercentage in aantal verkooppunten/omvang (Locatus)
10.000 9.000 5%
8.000 Leegstandspercentage WVO
7.000
7% 5%
6.000 5.000 4.000
2010
2018
2014
2014
2018
3.000
Leegstandspercentage VKP
2.000
2010
8% 11% 5%
1.000 0 Dagelijks
Bijlage
Mode & Luxe
Vrije Tijd
In / Om Huis
Overig
Totaal
0%
2%
4%
6%
8%
10%
2
12%
Overige voorzieningen Vanaf 2010 zijn er 6 horecazaken in de Weesper binnenstad bijgekomen, een groei van circa 30%. Het aantal punten waar diensten wordt aangeboden is wel sterk afgenomen: van 37 naar 29 punten, een daling van circa 22%.
Benchmark overige voorzieningen Weesp heeft een relatief groot aanod in zowel horeca als diensten ten opzichte van binnensteden in de benchmark. Aanbod overige t.o.v. benchmark (Locatus) 35
Leegstand Vanaf 2014 is het leegstandspercentage in zowel winkelvloeroppervlakte als het aantal verkooppunten afgenomen. P. 5 geeft een actueel overzicht.
30 25 20 15
Benchmark verkooppunten Het winkelaanbod in de Weesper binnenstad is afgezet tegen een benchmark betsaande uit de centra van Abcoude, Bilthoven, Capelle a/d IJssel, Maarssen, Naarden, Voorburg, Vught en Woerden. Deze binnensteden komen het meest overeen qua ligging (nabij een grote stad) en/of hebben een soortgelijk karakter. Zoals weergegeven in onderstaand figuur heeft de Weesper binnenstad een iets groter totaal aanbod; met name te verklaren door een aantal extra verkooppunten in de sectoren Dagelijks en Mode & Luxe.
29 26 Weesp
21
20
Benchmark
10 5
5
4
0 Horeca
Cultuur & Ontspanning
Diensten
Aantal verkooppunten t.o.v. benchmark (Locatus) 70 60
61
50
57
40
Weesp
30 20 10
19
Benchmark
27 25 16
2
3
10 11
3
2
0 Dagelijks
Bijlage
Mode & Luxe
Vrije Tijd
In / Om Huis
Overig
Totaal
3
B1.2 Leegstandssituatie in beeld
C. Structurele leegstand Indien een pand langer dan drie jaar leegstaat is er sprake van structurele
De leegstandssituatie in de Weesper binnenstad is aanvullend in beeld gebracht. De binnenstad telt in totaal 6 leegstaande panden op moment van inventarisatie maart 2019. De panden verschillen in type leegstand. Er zijn drie verschillende typen te onderscheiden en de ene vorm is minder schadelijk en makkelijker op te lossen dan de ander. A. Aanvang/frictie leegstand Deze vorm van leegstand betreft maximaal één jaar en wordt niet als schadelijk bevonden voor een winkelgebied. Aanvang/frictie leegstand is nodig om een pand te wisselen en het aanbod te blijven vernieuwen. In Weesp betreft dit adres Nieuwstraat 33, aansluitend aan leegstand op nummers 35 en 37 (zie structurele leegstand). B. Langdurige leegstand Wanneer een pand minimaal één en maximaal drie jaar geen invulling heeft is er sprake van langdurige leegstand. Nieuwstad 12 en Hoogstraat 5 vallen onder de langdurige leegstand. leegstand. Deze vorm van leegstand is het meest schadelijk voor een winkelgebied. Hiervoor moeten betrokken partijen zoeken naar een oplossing en desnoods kan het juridisch planologische instrument van een leegstandsverordening worden ingezet. In Weesp gaat het om de aaneengesloten panden aan de Nieuwstraat 35 en 37. Ook Slijkstraat 44 (entree vanaf de Hoogstraat) heeft structureel leeg gestaan. Tijdens de laatste schouw was hier activiteit (behoeft aandacht).
Bijlage
4
Leegstandsverordening Om langdurige leegstand op te lossen kan er juridisch planologisch een Leegstandsverordening worden opgesteld. De volgende zaken worden in de leegstandsverordening geregeld: -
-
-
-
-
Werkingsgebied: De verordening geldt voor het gebied dat door de gemeente wordt aangewezen en de daarbinnen gelegen categorieën van gebouwen. De melding: Als sprake is van langer dan 6 maanden leegstand, dan is de eigenaar verplicht dat te melden bij de gemeente. Bestuurlijke boete: Verzuimt de eigenaar de leegstand te melden, dan kan een bestuurlijke boete en een last onder dwangsom worden opgelegd. Leegstandlijst: De gemeente neemt het pand op in een leegstandlijst Leegstandoverleg: Binnen drie maanden na de melding nodigt de gemeente de eigenaar uit voor het Leegstandoverleg. Hierin worden de mogelijkheden besproken om de leegstand tegen te gaan en wordt onder andere ingezet op sociaal en cultureel leegstandbeheer. Leegstandbeschikking: Aansluitend kan de gemeente een leegstandbeschikking vaststellen. In die beschikking bepaalt de gemeente of het gebouw geschikt of ongeschikt is voor gebruik, en eventueel of de eigenaar aanpassingen aan het gebouw moet verrichten om het gebouw te kunnen gebruiken, in overeenstemming met de bestemming. Voordracht van gebruiker: Is een gebouw geschikt voor gebruik, en staat het langer dan twaalf maanden leeg en de gemeente en de eigenaar komen niet tot een oplossing voor de leegstand, dan kan de gemeente een gebruiker voordragen.
Deze voordracht heeft een verplichtend karakter, waarbij een last onder dwangsom kan worden opgelegd indien de eigenaar hier geen gehoor aan geeft. De eigenaar is vervol-
Bijlage
gens verplicht om binnen drie maanden deze gebruiker een overeenkomst aan te bieden. 1
Uit onderzoek blijkt dat een leegstandsverordening voor verschillende gemeenten een stok achter de deur is om met eigenaren in gesprek te komen en te blijven. Desondanks werd er ook getwijfeld aan de effectiviteit en meerwaarde van de leegstandsverordening. Zonder de dwang van een leegstandsverordening werden immers ook al gesprekken gevoerd met eigenaren van leegstaande panden. Steden waar dit instrument is toegepast zijn onder meer Tilburg, Nunspeet, Sluis, Wormerland en Brunssum. Ieder met een eigen vormgeving, gericht op de lokale problematiek. Voor de Weesper binnenstad geldt dat het aantal leegstaande panden met 6 relatief beperkt is. Daarbij heeft de gemeente contact met de verschillende eigenaren. Voor dit moment lijkt een leegstandsverordening geen passend instrument. Mocht naar de toekomst toe de situatie veranderen, is heroverweging op basis van kennis en ervaring elders mogelijk.
1
Leegstandsbelasting, een onderzoek naar de mogelijke fiscalisering van leegstand door gemeenten, C.M.A. Snoeren, Universiteit Tilburg, 2017
5
B1.3 Vraag analyse De gemeente Weesp telde op 1 januari 2019 circa 19.300 inwoners. Hier2 van woont 12 procent in de binnenstad, zo’n 2.200 personen . Leeftijdsopbouw De totale gemeente Weesp heeft een relatief hoger aandeel in de leeftijdscategorie 0 tot en met 15 jaar, 45 tot 65 jaar en 65 jaar en ouder, ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Dit is een logisch gevolg door het feit dat personen in de leeftijdscategorie 15 tot en met 25 de gemeente verlaten om ergens anders te gaan studeren en werken. De Weesper binnenstad heeft een relatief hoog percentage 45+ers.
Huishoudenssamenstelling De huishoudenssamenstelling in de gemeente Weesp komt over het algemeen overeen met het landelijke beeld. In de Weesper binnenstad zijn eenpersoonshuishoudens sterker vertegenwoordigd. Dit ligt in lijn met andere binnensteden, aangezien in de meeste binnensteden een hoge concentratie eenpersoonshuishoudens zijn. De gemiddelde huishoudensgrootte in Weesp is 2,2. Huishoudenssamenstelling (CBS) 50% 45%
46%
40%
Leeftijdsopbouw (CBS)
35%
38% 39%
30% 29% 29% 29%
25%
33% 32%
Nederland 25%
20%
Gemeente Weesp Centrum
15% 10% 5% 0% Eenpersoonshuishoudens
2
CBS hanteert de buurt ‘Centrum’, cijfers op wijk en buurtniveau zijn alleen beschikbaar van het jaar 2015.
Bijlage
Huishoudens met kinderen
Bevolkingsprognose Volgens de provinciale bevolkingsprognose zal Weesp doorgroeien naar circa 25.900 inwoners in 2040. Een groei van circa 34 procent. Deels is dit een effect van de woningen die worden gebouwd in de Bloemendalerpolder. Hier worden circa 3.500 woningen gebouwd. Deze (nieuwe) bewoners zullen voornamelijk afkomstig zijn vanuit Amsterdam.
6
Inkomensniveau Het gemiddeld inkomen per persoon ligt in zowel de gemeente Weesp (€ 26.600,-) als in de Weesper binnenstad (€ 29.700,-) hoger dan het landelijk gemiddeld inkomen per persoon (€ 24.100,-). Wanneer er naar de regio wordt gekeken, scoort Weesp daarentegen flink lager. Plaats
Inkomen (x € 1.000)
Blaricum
€
39.700
Laren
€
39.200
Naarden
€
36.200
Bussum
€
33.200
Waterland
€
31.000
Amstelveen
€
30.800
Muiden
€
30.700
De Ronde Venen
€
28.800
Stichtse Vecht
€
28.300
Hilversum
€
28.000
Waterland
€
27.900
Huizen
€
27.100
Amsterdam
€
26.900
Eemnes
€
26.600
Weesp
€
26.600
Nederland
€
24.100
Almere
€
23.500
Bijlage
7
2.
KOOPSTROMENONDERZOEK
Gemiddeld krijgt de Weesper binnenstad het rapportcijfer 7,8; wat overeenkomt met de benchmark. Met name veiligheid, horeca-aanbod, netheid en sfeer en uitstraling worden positief beoordeeld.
Koopstromenonderzoek 2018 Uit het Koopstromenonderzoek 2018 (KSO2018) blijkt dat 22% van de bestedingen in de dagelijkse sector van buiten de gemeente komt. Hiervan is 13% zelfs afkomstig vanuit de gemeente Amsterdam. Van de bestedingen in de niet-dagelijkse sector is 73% afkomstig vanuit de gemeente zelf. De meeste bestedingen, buiten Weesp, in deze sector komen uit Gooise Meren, Wijdemeren en Amsterdam. Weesp heeft dus in zowel de dagelijkse als de niet-dagelijkse sector maar een beperkte regionale functie.
Ten opzichte van het KSO 2016 kwamen de volgende elementen naar voren: In de binnenstad van Weesp zijn de verkooppunten in het dagelijkse aanbod gelijk gebleven. Het niet-dagelijks aanbod is afgenomen met 2 verkooppunten. Bestedingen in de dagelijkse sector zijn toegenomen (+ 11%). De bestedingen in de niet-dagelijkse sector zijn afgenomen (-6%). Bezoekers beoordeelden het centrum met gemiddeld een 7,8 (in 2016 was dit een 7,6). Bezoekers gaven het hoogste (deel)rapportcijfer aan het horeca-aanbod, een 8,2.
Ongeveer 43% van de bezoekers combineert het winkelen met een bezoek aan een andere functie en/of voorziening, met name aan de horeca (64%) en persoonlijke verzorging (60%). Bezoek aan een leisurevoorziening gebeurt maar in 8% van de gevallen in combinatie met winkelen.
De volledige resultaten van het KSO2018 zijn te vinden op www.kso2018.nl
Als er wordt gekeken naar de totale verblijfsduur valt op dat met name inwoners van Weesp (57%) een kort bezoek, tussen de 0 en 30 minuten, aan de binnenstad brengen. In tegenstelling tot bezoekers van buiten de gemeente waar maar 23% van de bezoekers een kort bezoek brengt. Het grote deel van de bezoekers van buiten de gemeente komt per auto (74%), het resterende deel komt per fiets (21%) of per openbaar vervoer (5%). Inwoners van Weesp komen grotendeels per voet (41%) of per fiets (47%) naar de binnenstad, slechts een klein percentage (11%) pakt hiervoor de auto.
Bijlage
8
Bestedingen dagelijkse sector 2018
Bijlage
Bestedingen niet-dagelijkse sector 2018
9
3.
BELEIDSSTUKKEN SAMENGEVAT
In deze paragraaf wordt een samenvatting gegeven van de relevante beleidsdocumenten.
Gemeentelijk verkeer en vervoersplan (2007) Problemen in de binnenstad hebben vooral te maken met bereikbaarheid en gebrek aan parkeergelegenheid. Ontwikkelen van extra parkeergelegenheid. Verkeerscirculatie rondom en in het centrum is niet optimaal. Fietser wordt nadelig beïnvloed door de auto.
Structuurvisie (2014) Weesp heeft een rijke geschiedenis wat is terug te zien in het aantal monumenten en de historische binnenstad. Er is sprake van grote parkeerdruk in de binnenstad. De levendigheid staat onder druk. Compact(er) kernwinkelgebied realiseren - het rondje Nieuwstraat, Slijkstraat en Nieuwstad). Kansen voor horeca met name rondom de Kom (Herengracht en Achteromstraat) vanwege de aanwezige ruimte en de attractiviteit van het water is dit een kansrijke plek om horeca verder te ontwikkelen. Realiseren van een (gedeeltelijk) autovrij centrum is wenselijk. Twee trekkers met bijbehorende parkeerbron-punten zijn gewenst, met naast Albert Heijn aan de achtergracht een tweede trekker met bronpunt in de omgeving van het station. Ontwikkeling van een boulevard / boardwalk langs de Vecht. Weesp biedt in de toekomst een multifunctioneel centrum met een dynamische mix van functies en aandacht voor watersport en watertoerisme. Analyse warenmarkt Weesp (2019) In 2018 heeft een analyse van de warenmarkt van Weesp plaatsgevonden waaruit naar voren kwam dat deze een gezonde basis heeft.
Bijlage
Kansen voor versterking liggen op gebied van bereikbaarheid, integreren van biologische producten op de markt en het creëren van een verblijfplaats/gebied.
Nota Parkeermaatregelen Weesp (2019) De parkeercapaciteit in de Weesper binnenstad is schaars en mobiliteit blijft groeien. Zodoende zijn de volgende parkeermaatregelen geformuleerd: o Onder voorwaarden worden maximaal 2 vergunningen per huishouden verstrekt. o In beginsel geen groen opofferen voor het creëren van parkeerplaatsen. o Eerst regulering invoeren en monitoren om te zien wat de gevolgen zijn. o Het hele centrumgebied wordt fiscaal betaald parkeren. o De Nieuwstraat, tussen de kerk en Slijkstraat, pas autoluw maken nadat monitoring heeft laten zien dat in het centrumgebied de parkeersituatie is genormaliseerd. Op korte termijn ligt de focus op gebieden met hoge parkeerdruk: Centrum, Herensingelkwartier en Stationsgebied. Prioritering van de doelgroepen is als volgt: eerst bewoners, dan bezoekers en daarna werknemers.
10
Op lange termijn worden alternatieve vervoerswijzen gestimuleerd, zoals fiets en indien wenselijk een uitbreiding op de P+R locatie. Uitvoeringsplan coalitieakkoord gemeente Weesp 2018-2022 (2018) Projectwethouder binnenstad benoemd. De Weesper binnenstad moet extra aandacht krijgen. Opstellen van integraal advies voor de versterking van de groenstructuur in en om de stad. Beperken van zwaar verkeer in de binnenstad. Opstellen van een toeristisch actieplan om de toeristische potentie van Weesp te benutten. Nota Detailhandel Gemeente Weesp (2007) Toerisme is van belang voor het economisch functioneren van de binnenstad (funshoppen). Opzetten van centrummanagement is gewenst. Met gerichte acquisitie (grote, landelijke retailers/spelers en lokale ondernemers) kan het aanbod worden versterkt. Investeren in verblijfsklimaat is van belang, evenals promotie en marketing. Nota Toerisme – Recreatie Gemeente Weesp (2007) Jaarlijks telt Weesp circa 455.000 bezoekers. De binnenstad is geschikt voor toerisme: historisch centrum, flaneren, winkelen, horeca. Het water vormt een basis voor bezoekersstromen. Groei van de waterrecreatie is mogelijk mede door goede waterverbindingen met Muiden en Amsterdam. (Historische) bierbrouwerij en jeneverstokerijen bieden eveneens kansen op toeristisch-recreatief gebied.
Bijlage
Cultuurnota Weesp 2017 – 2021 Stimuleren van cultuur en de waarde hiervan zichtbaar maken en versterken. Weesp is een stad met een rijke historie, veel monumenten, cultureel erfgoed en verenigingen. De stad heeft veel culturele activiteiten en evenementen. Weesp is aangesloten op Regionale uitvoeringsprogramma Cultuur & Erfgoed en Recreatie & Toerisme (CERT). Dit programma verbindt de culturele infrastructuur en erfgoed, werkt samen binnen het landelijke programma Cultuureducatie met Kwaliteit en zorgt voor regionale promotie van cultuur en erfgoed. Visie van nota: “Weesp is een levendige en historische cultuurstad. Cultuur en cultuurhistorie vormen de pijlers van de Weesper identiteit en versterken de sociale en de economische kracht van Weesp Cultuurstad. Deelnemen aan cultuur draagt bij aan hun persoonlijke ontwikkeling en zorgt voor participatie aan de samenleving en sociale cohesie. Het culturele klimaat vormt de basis voor de aantrekkelijkheid van de stad voor bewoners, voor ondernemers en voor bezoekers.” Punten van aandacht zijn: o Vrijwillige inzet maakt de cultuursector kwetsbaar. o Cultureel ondernemers verwachten een gelijk speelveld. o Onvoldoende budget voor cultuur binnen de gemeente.
Toeristisch Actieplan 2019-2022 (2019) De gemeente Weesp wil uitgroeien tot een levendige bloeiende toeristische gemeente, op basis van het eigen gezicht, door het bestaande en potentiële aanbod zichtbaar te maken en de belevingswaarde te vergroten en te versterken en door Weesp te promoten.
11
Toeristische ontwikkelingen moeten passen bij de maat en schaal van Weesp en dienen bij te dragen aan de kernkwaliteiten van de stad: het monumentale, extensieve, landelijke, culturele en kleinschalige karakter Weesp wil inzetten op kwalitatief hoogstaand en kleinschalig toerisme. Ontwikkelingen op het gebied van kleinschalig toerisme voor natuuren cultuurliefhebbers moet worden gestimuleerd en massatoerisme moet worden geweerd.
Terrassennota 2019 (2019) Het college hanteert twee belangrijke uitgangspunten: o Handelend binnen de door de gemeenteraad vastgestelde kaders uit het bestemmingsplan waarin o.a. het aantal en type horecagelegenheden zijn vastgelegd. Het door de gemeenteraad vastgestelde maximum aantal horecagelegenheden/terrassen is leidend. o Nieuwe terrassen in de openbare ruimte dienen seizoensgebonden te zijn. Enerzijds door het mogelijk dubbelgebruik van terrassen en parkeerplaatsen. Anderzijds zijn lege terrassen in de winter een aantasting van het aanzicht van de historische Weesper binnenstad. Afgesproken regels nakomen en deze handhaven d.m.v. convenant met horecaondernemers en met vertegenwoordiging van omwonenden. Jaarlijkse evaluatie om leefbaarheid in binnenstad te monitoren. Ingezonden reacties gaven aan dat zij niet zozeer tegen terrassen zijn maar dat de leefbaarheid voor bewoners moet worden bewaakt, o.a. door meer handhaving. Leidend bij het al dan niet toekennen van terrassen in de binnenstad van Weesp is het bestemmingsplan Stedelijk Gebied.
Bijlage
Groenbeleidsplan 2007 – 2017 (2008) Verhogen van de kwaliteit en toekomstbestendigheid van de huidige groenstructuur om de (binnen)stad aantrekkelijk te houden. Het groen is erg versnipperd en heeft daardoor weinig uitstraling. Veel groen in Weesp bestaat uit restruimte van stedelijke verkavelingen en verkeersinrichting. Versterken oriëntatie en herkenbaarheid door boomstructuur. Groenstructuur inzetten op herkenbaarheid en versterking van de entrees, vestingwerken en binnenstad. Recreatieve functie van groen in openbare ruimte versterken. Groenstructuur meer binnenstad in trekken door middel van zachtere overgang van polders naar stedelijk gebied. Stimuleren van bewonersparticipatie gericht op verfraaien van leefomgeving, zoals Weesp Bloemenstad.
12
4.
KLANKBORDGROEP
Om een gedragen Economische visie binnenstad Weesp voor Weesp op te stellen is een klankbordgroep samengesteld. Deze klankbordgroep bestond uit vertegenwoordigers namens: Ondernemers, met name de Weesper Detaillisten Organisatie (WDO) en Horecaondernemersvereniging van Weesp (HovW); Weesp Marketing; De Historische Kring Weesp (HKW); Bewoners; Pandeigenaren; Gemeente. De klankbordgroep kwam op 29 januari 2019 samen voor een eerste werksessie. De tweede sessie vond plaats op 26 februari 2019.
Bijlage
13
BRO heeft vestigingen in Boxtel | Amsterdam | Tegelen www.bro.nl
Bijlage
14
Bijlage 3 Actieplan Binnenstad Weesp
12
Actieplan Binnenstad Weesp
2
Inhoudsopgave
7 7 7
3 Het optimaliseren van de samenwerking 3.1 Acties om de samenwerking te stimuleren
8 9
4 Versterken van de identiteit van de binnenstad 4.1 Acties om de identiteit van de binnenstad te versterken
10 11
5 Het aanbod versterken tot een passende functiemix 5.1 Acties om het aanbod te versterken
12 13
6 Versterken van de verblijfskwaliteit 6.1 Acties om de verblijfskwaliteit te versterken
14 15
7 Verbeteren van de bereikbaarheid 7.1 Acties voor het verbeteren van de bereikbaarheid
16 17
8 Dankwoord
19
3
Concept Actieplan
2 Een toekomstbestendige binnenstad 2.1 Het unieke karakter van de Weesper binnenstad 2.2 Ambitie en doelen voor de Weesper binnenstad
Binnenstad Weesp
1 Inleiding5 1.1 Aanleiding5 1.2 Economische visie op de binnenstad 5 1.3 Participatietraject5 1.4 Actieplan5 1.5 Financiële verantwoording 6
4
In het coalitieakkoord is afgesproken dat voor het centrum van Weesp een Binnenstadsplan wordt opgesteld. Het doel van dit plan is om de binnenstad van Weesp ook in de toekomst aantrekkelijk te houden voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Het uitgangspunt hierbij is om de Weesper binnenstad boven de overige locaties, voorrang te geven voor wat betreft voorzieningen als detailhandel, diensten en horeca. Voor de coronacrisis bleek uit onderzoeken blijkt dat het economisch relatief goed ging in Weesp. Tegelijkertijd daagt de binnenstad uit, want wonen, werken en recreëren vinden plaats in schaarse ruimte en er is beperkte leegstand van winkelpanden. Zowel ondernemers als inwoners hebben de wens om de binnenstad waar het kan te verlevendigen. Verder hebben internetaankopen en veranderd consumentengedrag nu en in de toekomst gevolgen. De bevolkingsgroei door de woningbouw in de Bloemendalerpolder biedt economische kansen.
1.2 Economische visie op de binnenstad Om tot het actieplan voor de binnenstad te komen heeft een extern onderzoeksbureau in 2019 een economische visie op de binnenstad opgesteld. Deze visie biedt een beeld van hoe een goed functionerende Weesper binnenstad er in de toekomst uit kan zien. De binnenstad wordt voorgesteld als een levendig centrum, waar ruimte is voor ondernemers en waar voor bewoners en bezoekers een uitgebreid voorzieningenaanbod en aangenaam verblijfsklimaat is. De dagelijkse boodschappensector functioneert goed en een optimale bereikbaarheid en voldoende (fiets)parkeerplekken dragen bij aan de functie van de binnenstad als winkelgebied. Vanwege het uitgebreide recreatieve aanbod,