175-196 Bijlage Rapport COUP Verduurzaming erfgoed in Gemeente Waterland
Tekst van het document
Monument Waardevolle en beeldbepalende panden Beschermd stads- of dorpsgezicht N
Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, waarbij 4 het strengst is.
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria: Voorbeeld Kaart Marken
1. Vergunningvrij. 2. Vergunningsplichtig regime 2
Voorbeeld Kaart Zuiderwoude
Zonnepanelen toegestaan op alle dakvlakken Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Gevoerde gesprekken met de kernraden en de historische verenigingen, de gegeven adviezen van de commissie welstand en monumenten en gesprekken met de ambtelijke organisatie zijn van invloed op de gekozen regimes. De wens is om de regimes zo af te stellen, dat het beleid Mijn voorstel zijn om heten gebied volgt in balans te delen (even grofweg, voor hettussen idee): op een zo breed mogelijk draagvlak kanzou rekenen, eenalsjuiste weet te vinden het behoud van het waardevolle erfgoed om de mogelijkheden tot het treffen van verduurzamingsmaatregelen te verruimen.
52
5. advies zonnepanelenbeleid
5a. Advies zonnepanelen beleid
Het regime 2, waarbij zonnepanelen worden toegestaan op alle dakvlakken, mits goed gepositioneerd op het dakvlak, geplaatst binnen een gesloten vlak en reversibel geplaatst boven op de bestaande dakbedekking. • Regime 4, waarbij zonnepanelen in principe niet zijn toegestaan op dakvlakken, zichtbaar vanaf de straatzijde (hoofdontsluiting). Zonnepanelen op ondergeschikte bijgebouwen en aanbouwen zijn wel toegestaan. Bovendien zijn er criteria opgenomen om onder bepaalde voorwaarden toch mogelijkheden te bieden om zonnepanelen te plaatsen in het zicht. Ook hiervoor geldt dat dat maatwerk is, aanvragen dienen per object beoordeeld te worden. •
Het voordeel van deze aanpak, is dat regimes duidelijk op kaart in beeld gebracht kunnen worden en duidelijk gecommuniceerd kunnen worden (bijvoorbeeld op een A4-flyer conform het voorbeeld van de gemeente Nijmegen). Gebieden of straatbeelden met een hoge historische waarde, een hoge toeristische aantrekkingskracht of een
kwetsbaar daklandschap dat (alzijdig) zichtbaar is vanaf de straat, geven aanleiding om met deze gebieden extra zorgvuldig om te gaan. Voor dit strenge regime is gekozen voor de dorpskern Broek in Waterland, de dorpskernen en werven op het eiland Marken en de meest waardevolle straatgezichten van de historische kern Monnickendam (Noordeinde, Zuideinde, Kerkstraat, Haven, Het Zand en Fluwelen burgwal). Alle overige gebieden binnen deze vier rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten vallen daarmee automatisch onder regime 4. Binnen deze gebieden wordt het plaatsen van zonnepanelen in het zicht, ook op voordakvlakken, mogelijk. Ook voor alle panden met een monumentale bescherming, evenals alle waardevolle en beeldbepalende panden, is gekozen voor regime 4. Het plaatsen van zonnepanelen buiten het zicht vanaf de straatzijde heeft de voorkeur, maar er zijn mogelijkheden om hiervan af te wijken, als de situatie en specifieke context van het pand dit toelaat, vanzelfsprekend altijd reversibel. Maatwerk per aanvraag/object is en blijft daarbij van groot belang. In het kaartbeeld zijn de panden met een monumentale bescherming aangegeven in donkerrood, en de panden die zijn aangewezen als beeldbepalend of waardevol, met midden-rood.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Na bestuderingen van de verschillende ruimtelijke aspecten, de participatie met de 4 kernraden en 2 historische verenigingen, gesprekken met de commissie welstand en monumenten en de ambtelijke organisatie, adviseren wij om het zonnepanelenbeleid voor het beschermde erfgoed, terug te brengen tot 2 regimes:
54
welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam over de eerstelijns en tweedelijns bebouwing, en de meest waardevolle hoofdstraten: Even naar aanleiding van de eerder toegestuurde inhoudsopgave, en de eerdere discussie om een differentiatie te maken binnen de bestaande Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, moeten loslaten, enbebouwing, met onze eigen gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam overdorpslint) de eerstelijns en tweedelijns en degebieden meest waardevolle hoofdstraten: vier regimes. Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, dorpslint) moeten loslaten, en met onze eigen gebieden gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde vier regimes. Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
5b. Regimes Monnickendam Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee): De stedenbouwkundige hoofdstructuur bestaat uit het Noordeinde, het Zuideinde, de Haven, Middendam, Fluwelen Burgwal, Het Zand en de Kerkstraat, en vormt het hart van de stad. Deze straten zijn van groot belang voor het historische karakter van Monnickendam. Zowel de stedenbouwkundige opzet als de bebouwing is historisch zeer waardevol en in verregaande mate onaangetast en oorspronkelijk. De aantrekkingskracht op het toerisme is groot. De woningen staan Monument overwegend in een strakke rooilijn direct aan de straat, hebben een Waardevolle en noklijn haaks op de straat en hebben veelal een topgevel. Panden beeldbepalende panden met de noklijn parallel aan de straat komen echter ook voor: hier zijn Beschermd stads- of panelen op het voordakvlak ongewenst, vanwege de grote zichtbaarheid dorpsgezicht N en daarmee aantasting van het straatbeeld. Panden met een noklijn haaks op de straat, hebben veelal de mogelijkheid om de panelen op de achterste zijde van het dakvlak aan te brengen, waardoor deze vanaf de straat niet zichtbaar zijn. Op de langgerekte percelen langs deze hoofdstraten van de dorpskern,Het komt bovendien veelal bebouwing in overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij.
Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, de tweede lijn voor. Voor deze panden die niet is. aan de straat grenzen, waarbij 4 het strengst veelal bijgebouwen en aanbouwen, geldtdeel dat niet tot nauwelijks Het overgrote vanzij de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, zichtbaar zijn vanaf de straat. waarbij Hier is4 het hetstrengst plaatsen van zonnepanelen is. veelal mogelijk. Voor de historisch zeer waardevolle binnen de stedenbouwkundige Watstraten vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria: hoofdstructuur van de historische kern van Monnickendam, wordt 1. Vergunningvrij. geadviseerd het strengste regime 4 toe te passen. Daarmee blijven 2. Vergunningsplichtig regime 2 zonnepanelen vanaf de straatzijde uit het zicht, en de gewaardeerde 1. Vergunningvrij. straatgezichten onaangetast. Voor bebouwing in Zonnepanelen de tweede lijn enop alle dakvlakken toegestaan 2. Vergunningsplichtig regime 2 Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen ondergeschikte aan- en bijgebouwen zijn zonnepanelen mogelijk, Bij meerdere exemplaren hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden wanneer deze niet zichtbaar zijn vanaf de straat (hoofdontsluiting). Zonnepanelen toegestaaninop alle dakvlakken
Uitvoering ingerangschikt een terughoudende detaillering blok, en uitstraling. Regelmatig in een rechthoekig zonder verspringingen Op gelijksoortige woningen binnen een rij dienen op identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering Bij (o.a. meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden De overige bebouwing aan de ondersteunende straten Weezenland, binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling. Rozendaal, Groote Noord en de Oude en de NieuweZonnepanelen Zijds Burgwal) valt geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de zijnwoningen reversibel Op gelijksoortige binnen een rij dienen op een identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering onder beschermingsregime 2. Omdat de straten bestaande ondersteunend en dakbedekking geïntegreerde panelen). binnen het architectuur dakvlak (dezijn eerste vergunning(geen geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). aan de hoofdstructuur, is hier gekozen voor meer Zonnepanelen mogelijkheden.
Dat geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de zijn reversibel betekent dat zonnepanelen ook op het voordakvlakbestaande mogelijk zijn, mits architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen).
goed gepositioneerd op het dak, uitgevoerd Groengekleurde in een gesloten vlak en gebieden: reversibel geplaatst boven op de bestaande dakbedekking. Dat vraagt Buitengebied Marken om een zekere mate van acceptatie voor wijzigingen in hetgebieden: straatbeeld, Groengekleurde maar vergroot de verduurzamingsmogelijkheden voor de bewoners in Buitengebied Marken deze gebieden.
Kaart van de Historische kern van Monnickendam, Buro Moon
3. Vergunningplichting regime 3 Zonnepanelen niet3 toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. 3. Vergunningplichting regime Zonnepanelen zijn toegestaan op het achterdakvlak en het zijdakvlak, mits in een aaneengesloten vlak. 2 meter achter de voorgevelrooilijn? Zonnepanelen niet toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. Op gelijksoortige binnen eenachterdakvlak rij dienen op en eenhet identieke wijze panelen te worden,vlak. binnen zelfdeachter positionering Zonnepanelen zijnwoningen toegestaan op het zijdakvlak, mits in eengelegd aaneengesloten 2 meter de
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria:
55
welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam over de eerstelijns en tweedelijns bebouwing, en de meest waardevolle hoofdstraten: Even naar aanleiding van de eerder toegestuurde inhoudsopgave, en de eerdere discussie om een differentiatie te maken binnen de bestaande Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, moeten loslaten, enbebouwing, met onze eigen gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam overdorpslint) de eerstelijns en tweedelijns en degebieden meest waardevolle hoofdstraten: vier regimes. Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, dorpslint) moeten loslaten, en met onze eigen gebieden gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde vier regimes. Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
5c. Regimes Broek in Waterland Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee): Het hele beschermde dorpsgezicht valt onder het strengste beschermingsregime 4. Door de organische stedenbouwkundige opzet van het dorp is het straatbeeld gevarieerd en kun je vanuit verschillende standpunten in de openbare ruimte alle dakvlakken zien. De bebouwing is historisch waardevol en in verregaande mate in oorspronkelijke staat. Het straatbeeld is nog heel authentiek en het geheel draagt sterk bij aan het historische dorpse karakter. Het dorp heeft een sterke toeristische aantrekkingskracht. Zonnepanelen zichtbaar vanuit het openbaar toegankelijke gebied zouden dit schilderachtige en historische waardevolle straatbeeld aantasten. Het plaatsen van zonnepanelen op ondergeschikte (bij)gebouwen achter op het perceel, niet of nauwelijks zichtbaar vanuit het openbaar toegankelijke gebied, is toegestaan.
Monument Waardevolle en beeldbepalende panden Beschermd stads- of dorpsgezicht N
Bovendien heeft een aanzienlijk deel van de bebouwing binnen de begrenzing van het beschermde dorpsgezicht een monumentale status of is aangewezen als beeldbepalend of waardevol pand. Door het Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, toestaan van zonnepanelen op voor de4enkele panden zonder bijzondere waarbij het strengst is. status op het voordakvlak (regime 4), zoudeel hetvan waardevolle straatbeeld Het overgrote de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, alsnog aangetast kunnen worden door een individueel pand. waarbij 4 het strengst is.
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria: 1. Vergunningvrij. 2. Vergunningsplichtig regime 2 1. Vergunningvrij. Zonnepanelen toegestaan op alle dakvlakken 2. Vergunningsplichtig regime 2 Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen Bij meerdere exemplaren hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden Zonnepanelen toegestaaninop alle dakvlakken Uitvoering ingerangschikt een terughoudende detaillering blok, en uitstraling. Regelmatig in een rechthoekig zonder verspringingen Op gelijksoortige woningen binnen een rij dienen op identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling. Zonnepanelen zijnwoningen reversibelbinnen geplaatst dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen de Op gelijksoortige een bovenop rij dienende opbestaande een identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde aan positionering bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok).
Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken
Kaart van de Historische kern van Broek in Waterland, Buro Moon
3. Vergunningplichting regime 3 Zonnepanelen niet3 toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. 3. Vergunningplichting regime Zonnepanelen zijn toegestaan op het achterdakvlak en het zijdakvlak, mits in een aaneengesloten vlak. 2 meter achter de voorgevelrooilijn? Zonnepanelen niet toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. Op gelijksoortige binnen eenachterdakvlak rij dienen op en eenhet identieke wijze panelen te worden,vlak. binnen zelfdeachter positionering Zonnepanelen zijnwoningen toegestaan op het zijdakvlak, mits in eengelegd aaneengesloten 2 meter de
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria:
56
tandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam over de eerstelijns en tweedelijns bebouwing, en de meest waardevolle hoofdstraten: n naar aanleiding van de eerder toegestuurde inhoudsopgave, en de eerdere discussie om een differentiatie te maken binnen de bestaande enk dat we de welstandsgebieden (historische kern, moeten loslaten, enbebouwing, met onze eigen gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde tandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam overdorpslint) de eerstelijns en tweedelijns en degebieden meest waardevolle hoofdstraten: regimes. enk dat we de welstandsgebieden (historische kern, dorpslint) moeten loslaten, en met onze eigen gebieden gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde regimes.
voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
5d. Regimes Marken
voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
De oude werven vormen de hoofdstructuur van het eiland Marken en zijn van groot belang voor het historische waardevolle karakter. Zowel het stedenbouwkundig stratenpatroon als het straatbeeld en de bebouwing is historisch waardevol en in verre mate oorspronkelijk. Er bestaat een groot contrast tussen het open, landelijke buitengebied, en de sterk geconcentreerde bebouwing op de hoger gelegen werven. Door de sterk geconcentreerde verkaveling op de werven en de daaraan Monument aangepaste positionering van de bebouwing en daartussen gelegen Waardevolle en steegjes, ontstaan er vele doorkijkjes. Ook vanuit de lager gelegen, beeldbepalende panden landelijke en open omgeving rond de werven heb je vrij zicht op de Beschermd stads- of hoger gelegen bebouwing en de dakvlakken. De hoogteverschillen van dorpsgezicht N de kappen dragen hier ook aan bij. De oude werven, de Kerkbuurt en de Havenbuurt vallen om deze redenen onder het strengste beschermingsregime 4. Hier zijn panelen zichtbaar vanuit het openbaar toegankelijke gebied niet toegestaan. Zonnepanelen op ondergeschikte aan- of bijgebouwen zijn toegestaan. overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4,
rbij 4 het strengst is. buitengebied het eiland, de woonwijken die later zijn overgrote deel van deHet gemeentegrond is grijs:van vergunningvrij. Alleenevenals voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, gerealiseerd, zoals de Minnebuurt en de buurt tussen de Hoogkamplaan rbij 4 het strengst is.
en de Westerstraat vallen onder regime 2. Hier zijn panelen op alle dakvlakken toegestaan, mits goed gepositioneerd op het dak, uitgevoerd in een gesloten en reversibel geplaatst boven op de bestaande vinden jullie van onderstaande verdeling en vlak bijbehorende criteria: dakbedekking.
1. Vergunningvrij. 2. Vergunningsplichtig regime 2 1. Vergunningvrij. Zonnepanelen toegestaan op alle dakvlakken 2. Vergunningsplichtig regime 2 Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen Bij meerdere exemplaren hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden Zonnepanelen toegestaaninop alle dakvlakken Uitvoering ingerangschikt een terughoudende detaillering blok, en uitstraling. Regelmatig in een rechthoekig zonder verspringingen Op gelijksoortige woningen binnen een rij dienen op identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling. Zonnepanelen zijnwoningen reversibelbinnen geplaatst dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen de Op gelijksoortige een bovenop rij dienende opbestaande een identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde aan positionering bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok).
Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken
Kaart van de Historische kern van Marken, Buro Moon
3. Vergunningplichting regime 3 Zonnepanelen niet3 toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. 3. Vergunningplichting regime Zonnepanelen zijn toegestaan op het achterdakvlak en het zijdakvlak, mits in een aaneengesloten vlak. 2 meter achter de voorgevelrooilijn? Zonnepanelen niet toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. Op gelijksoortige binnen eenachterdakvlak rij dienen op en eenhet identieke wijze panelen te worden,vlak. binnen zelfdeachter positionering Zonnepanelen zijnwoningen toegestaan op het zijdakvlak, mits in eengelegd aaneengesloten 2 meter de
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria:
57
welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam over de eerstelijns en tweedelijns bebouwing, en de meest waardevolle hoofdstraten: Even naar aanleiding van de eerder toegestuurde inhoudsopgave, en de eerdere discussie om een differentiatie te maken binnen de bestaande Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, moeten loslaten, enbebouwing, met onze eigen gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam overdorpslint) de eerstelijns en tweedelijns en degebieden meest waardevolle hoofdstraten: vier regimes. Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, dorpslint) moeten loslaten, en met onze eigen gebieden gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde vier regimes. Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee): Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
Monument Waardevolle en beeldbepalende panden Beschermd stads- of dorpsgezicht N
Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, waarbij 4 het strengst is. Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, waarbij 4 het strengst is.
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria: 1. Vergunningvrij. 2. Vergunningsplichtig regime 2 1. Vergunningvrij. Zonnepanelen toegestaan op alle dakvlakken 2. Vergunningsplichtig regime 2 Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen Bij meerdere exemplaren hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden Zonnepanelen toegestaaninop alle dakvlakken Uitvoering ingerangschikt een terughoudende detaillering blok, en uitstraling. Regelmatig in een rechthoekig zonder verspringingen Op gelijksoortige woningen binnen een rij dienen op identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling. Zonnepanelen zijnwoningen reversibelbinnen geplaatst dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen de Op gelijksoortige een bovenop rij dienende opbestaande een identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde aan positionering bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok).
Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken Groengekleurde gebieden: Kaart van de Werven van Marken, Buro Moon
Buitengebied Marken
Kaart van de Minnebuurt van Marken, Buro Moon
3. Vergunningplichting regime 3 Zonnepanelen niet3 toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. 3. Vergunningplichting regime Zonnepanelen zijn toegestaan op het achterdakvlak en het zijdakvlak, mits in een aaneengesloten vlak. 2 meter achter de voorgevelrooilijn? Zonnepanelen niet toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. Op gelijksoortige binnen eenachterdakvlak rij dienen op en eenhet identieke wijze panelen te worden,vlak. binnen zelfdeachter positionering Zonnepanelen zijnwoningen toegestaan op het zijdakvlak, mits in eengelegd aaneengesloten 2 meter de
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria:
58
welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam over de eerstelijns en tweedelijns bebouwing, en de meest waardevolle hoofdstraten: Even naar aanleiding van de eerder toegestuurde inhoudsopgave, en de eerdere discussie om een differentiatie te maken binnen de bestaande Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, moeten loslaten, enbebouwing, met onze eigen gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam overdorpslint) de eerstelijns en tweedelijns en degebieden meest waardevolle hoofdstraten: vier regimes. Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, dorpslint) moeten loslaten, en met onze eigen gebieden gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde vier regimes. Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
5e. Regimes Zuiderwoude Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee): Het straatbeeld is door de diversiteit aan bebouwing, massa, kapvormen en de verspringende rooilijn zeer divers. Veel authentieke arbeiderswoningen staan haaks op de straat en hebben een topgevel. Aan de westkant van het dorp staat de bebouwing dichter op elkaar en veelal direct aan de straat. Hier komen ook kappen voor met de nok parallel aan de straat, terwijl aan de oostzijde van het lintdorp de panden een meer agrarisch karakter hebben, verder achter op het perceel staan en veelal vrijstaand zijn. Aan de oostzijde van het lintdorp zijn reeds op verschillende panden zonnepanelen aanwezig op de zijdakvlakken en de bijgebouwen.
Monument Waardevolle en beeldbepalende panden Beschermd stads- of dorpsgezicht
Het lintdorp valt als geheel onder beschermingsregime 2: zonnepanelen worden toegestaan op alle dakvlakken, mits goed gepositioneerd op het dak, uitgevoerd in een gesloten vlak en reversibel geplaatst boven op de bestaande dakbedekking.
N
Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, waarbij 4 het strengst is. Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, waarbij 4 het strengst is.
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria: 1. Vergunningvrij. 2. Vergunningsplichtig regime 2 1. Vergunningvrij. Zonnepanelen toegestaan op alle dakvlakken 2. Vergunningsplichtig regime 2 Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen Bij meerdere exemplaren hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden Zonnepanelen toegestaaninop alle dakvlakken Uitvoering ingerangschikt een terughoudende detaillering blok, en uitstraling. Regelmatig in een rechthoekig zonder verspringingen Op gelijksoortige woningen binnen een rij dienen op identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling. Zonnepanelen zijnwoningen reversibelbinnen geplaatst dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen de Op gelijksoortige een bovenop rij dienende opbestaande een identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde aan positionering bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok).
Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken
Kaart van het Rijksbeschermd dorpsgezicht van Zuiderwoude, Buro Moon
3. Vergunningplichting regime 3 Zonnepanelen niet3 toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. 3. Vergunningplichting regime Zonnepanelen zijn toegestaan op het achterdakvlak en het zijdakvlak, mits in een aaneengesloten vlak. 2 meter achter de voorgevelrooilijn? Zonnepanelen niet toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. Op gelijksoortige binnen eenachterdakvlak rij dienen op en eenhet identieke wijze panelen te worden,vlak. binnen zelfdeachter positionering Zonnepanelen zijnwoningen toegestaan op het zijdakvlak, mits in eengelegd aaneengesloten 2 meter de
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria:
59
welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam over de eerstelijns en tweedelijns bebouwing, en de meest waardevolle hoofdstraten: Even naar aanleiding van de eerder toegestuurde inhoudsopgave, en de eerdere discussie om een differentiatie te maken binnen de bestaande Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, moeten loslaten, enbebouwing, met onze eigen gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam overdorpslint) de eerstelijns en tweedelijns en degebieden meest waardevolle hoofdstraten: vier regimes. Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, dorpslint) moeten loslaten, en met onze eigen gebieden gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde vier regimes. Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
5f. Regime monumenten, waardevolle engrofweg, beeldbepalende panden Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even voor het idee):
Monument Waardevolle en beeldbepalende panden Beschermd stads- of dorpsgezicht N
Voor alle panden met een monumentale bescherming, evenals de panden die zijn aangewezen als waardevol en karakteristiek, geldt regime 4: Het overgrote deelgebied van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, zonnepanelen zichtbaar vanuit het openbaar zijn in principe niet waarbij 4 het strengst is. toegestaan. Daarbij geldt wel dat, wanneer plaatsing buiten het zicht Hetis, overgrote deel van dewordt gemeentegrond is grijs: Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, vanaf de straatzijde niet mogelijk er maatwerk geleverd, en vergunningvrij. er waarbij 4 het strengst is. wordt gekeken naar de mate waarin het pand en zijn omgeving wordt Wat vinden jullie van onderstaande en bijbehorende criteria: verstoord. Bij de beoordeling worden onderstaande puntenverdeling beoordeeld: • Alternatieven uit het zicht of elders op het perceel, op bijgebouwen vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria: of niet-historisch waardevolleWat aanbouwen, zijn afgewogen en leveren geen rendabele situatie op. 1. Vergunningvrij. • De energieopwekking is ten bate van 2. het eigen (monumentale) Vergunningsplichtig regime 2 pand en er wordt geen cultuurhistorisch waardevol groen gekapt om de 1. Vergunningvrij.
Zonnepanelen toegestaan op alle dakvlakken bezonning te verbeteren. 2. Vergunningsplichtig regime 2 Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen • Er ontstaat door de aanleg van de panelen geen onevenredige Bij meerdere exemplaren inop hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden Zonnepanelen toegestaan alle dakvlakken aantasting van monumentale waarden in de vorm van een ernstige Uitvoering een terughoudende detaillering blok, en uitstraling. Regelmatigingerangschikt in een rechthoekig zonder verspringingen visuele verstoring en/of schade aan bouwhistorische waarden/ Op gelijksoortige woningen binnen een rij dienen op identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden materiaal. binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling. • Historische dakopbouwen en andere elementen op zijn het dak binnen Zonnepanelen reversibel geplaatst dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen de Op gelijksoortige woningen een bovenop rij dienende opbestaande een identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde aan positionering bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen).
(schoorstenen, dakkapellen, decoraties, et cetera) blijven behouden. binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Zonnepanelen zijn reversibel • Zonnepanelen op daken met bijzondere dakbedekking, zoals leien en geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). riet, zijn niet toegestaan. • Zonnepanelen zijn niet toegestaan op bijzondere dakvormen Groengekleurde gebieden:en op ondergeschikte dakschilden. Buitengebied Marken • Zonnepanelen worden op schuine dakvlakkenGroengekleurde regelmatig gerangschikt gebieden: in een rechthoekig blok, zonder verspringingen. Buitengebied Marken Kaart van Ilpendam, Buro Moon • De dakconstructie moet de installatie kunnen dragen. 3. Vergunningplichting regime 3 Zonnepanelen niet3 toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. 3. Vergunningplichting regime Zonnepanelen zijn toegestaan op het achterdakvlak en het zijdakvlak, mits in een aaneengesloten vlak. 2 meter achter de voorgevelrooilijn? Zonnepanelen niet toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. Op gelijksoortige binnen eenachterdakvlak rij dienen op en eenhet identieke wijze panelen te worden,vlak.
binnen zelfdeachter positionering Zonnepanelen zijnwoningen toegestaan op het zijdakvlak, mits in eengelegd aaneengesloten 2 meter de
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Naast de vier rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten zijn er binnen de gemeente Waterland nog een aantal dorpskernen, die niet zijn beschermd als dorpsgezicht, maar waar wel een clustering van monumenten en beeldbepalende panden zijn te vinden. Voor de duidelijkheid hebben we van deze dorpskernen een kaartbeeld gemaakt, waarmee we het onderscheid duidelijke maken tussen de vergunningvrije en de vergunningplichtige panden, wat betreft het plaatsen van zonnepanelen. De panden binnen deze dorpskernen zonder bijzondere status, vallen onder de vergunningvrije regels van het rijk (Grijs in kaartbeeld, regime 1). De panden met een monumentale status en de panden die zijn aangewezen als beeldbepalend pand, vallen onder regime (Rood, regime 4). Het plaatsen van zonnepanelen op deze panden, betreft een vergunningplichtige activiteit.
60
welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam over de eerstelijns en tweedelijns bebouwing, en de meest waardevolle hoofdstraten: Even naar aanleiding van de eerder toegestuurde inhoudsopgave, en de eerdere discussie om een differentiatie te maken binnen de bestaande Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, moeten loslaten, enbebouwing, met onze eigen gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde welstandsgebieden, bijvoorbeeld in Monnickendam overdorpslint) de eerstelijns en tweedelijns en degebieden meest waardevolle hoofdstraten: vier regimes. Ik denk dat we de welstandsgebieden (historische kern, dorpslint) moeten loslaten, en met onze eigen gebieden gaan werken, wat betreft de gevisualiseerde vier regimes. Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee): Mijn voorstel zou zijn om het gebied als volgt in te delen (even grofweg, voor het idee):
Monument Waardevolle en beeldbepalende panden Beschermd stads- of dorpsgezicht N
Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, waarbij 4 het strengst is. Het overgrote deel van de gemeentegrond is grijs: vergunningvrij. Alleen voor de monumenten en de beschermde dorpsgezichten geldt regime 2, 3 of 4, waarbij 4 het strengst is.
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria: 1. Vergunningvrij. 2. Vergunningsplichtig regime 2 1. Vergunningvrij. Zonnepanelen toegestaan op alle dakvlakken 2. Vergunningsplichtig regime 2 Regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen Bij meerdere exemplaren hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden Zonnepanelen toegestaaninop alle dakvlakken Uitvoering ingerangschikt een terughoudende detaillering blok, en uitstraling. Regelmatig in een rechthoekig zonder verspringingen Op gelijksoortige woningen binnen een rij dienen op identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde positionering Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok). Uitvoering in een terughoudende detaillering en uitstraling. Zonnepanelen zijnwoningen reversibelbinnen geplaatst dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen de Op gelijksoortige een bovenop rij dienende opbestaande een identieke wijze panelen gelegd te worden, binnen zelfde aan positionering bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). binnen het dakvlak (de eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok).
Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst bovenop de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). Groengekleurde gebieden: Buitengebied Marken Groengekleurde gebieden: Kaart van Watergang, Buro Moon
Buitengebied Marken
Kaart van Uitdam, Buro Moon
3. Vergunningplichting regime 3 Zonnepanelen niet3 toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. 3. Vergunningplichting regime Zonnepanelen zijn toegestaan op het achterdakvlak en het zijdakvlak, mits in een aaneengesloten vlak. 2 meter achter de voorgevelrooilijn? Zonnepanelen niet toegestaan op het (voor)dakvlak gericht naar de straatzijde. Op gelijksoortige binnen eenachterdakvlak rij dienen op en eenhet identieke wijze panelen te worden,vlak. binnen zelfdeachter positionering Zonnepanelen zijnwoningen toegestaan op het zijdakvlak, mits in eengelegd aaneengesloten 2 meter de
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Wat vinden jullie van onderstaande verdeling en bijbehorende criteria:
61
5g. Vergelijking bestaande beleid en voorgestelde beleid m.b.t. zonnepanelen MONNICKENDAM
Historische Kern • Panelen niet toegestaan op het voordakvlak; • Panelen op het zijdakvlak tenminste 2 meter achter voorgevel of (zij)gevel gekeerd naar het openbaar gebied; • Niet storend zichtbaar vanuit het openbaar gebied; • Reversibel bovenop de dakbedekking geplaatst; • Op panden in de historische kernen uitsluitend zonnepanelen met donkergekleurde cellen zonder rand of met donkergekleurde niet glimmende rand.
Advies Rode gebied (regime 4) • Zonnepanelen zijn in principe alleen toegestaan wanneer deze niet zichtbaar zijn vanaf de straatzijde (hoofdontsluiting). • Wanneer plaatsing buiten het zicht vanaf de straatzijde niet mogelijk is, wordt maatwerk geleverd, en wordt gekeken naar de mate waarin het pand en zijn omgeving wordt verstoord. Bij de beoordeling van zonnepanelen binnen regime 4 in het zicht, worden onderstaande punten beoordeeld: - Alternatieven uit het zicht of elders op het perceel, op bijgebouwen of niet-historisch waardevolle aanbouwen, zijn afgewogen en leveren geen rendabele situatie op. - De energieopwekking is ten bate van het eigen (monumentale) pand en er wordt geen cultuurhistorisch waardevol groen gekapt om de bezonning te verbeteren. - Er ontstaat door de aanleg van de panelen geen onevenredige aantasting van monumentale waarden in de vorm van een ernstige visuele verstoring en/of schade aan bouwhistorische waarden/materiaal. - Historische dakopbouwen en andere elementen op het dak (schoorstenen, dakkapellen, decoraties, et cetera) blijven behouden. - Zonnepanelen op daken met bijzondere dakbedekking, zoals leien en riet, zijn niet toegestaan. - Zonnepanelen zijn niet toegestaan op bijzondere dakvormen en op ondergeschikte dakschilden.
Groene gebied (regime 2) • Zonnepanelen zijn toegestaan op alle dakvlakken, mits: - De zonnepanelen zijn op schuine dakvlakken minimaal één dakpan (25 cm) verwijderd van de dakranden, nok en goten/boeidelen. - Zonnepanelen worden op schuine dakvlakken regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen. - Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst boven op de bestaande dakbedekking.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Huidig: Nota Uiterlijk van Bouwwerken
62
BROEK IN WATERLAND
Historische Kern • Panelen niet toegestaan op het voordakvlak; • Panelen op het zijdakvlak tenminste 2 meter achter voorgevel of (zij)gevel gekeerd naar het openbaar gebied; • Niet storend zichtbaar vanuit het openbaar gebied; • Reversibel bovenop de dakbedekking geplaatst; • Op panden in de historische kernen uitsluitend zonnepanelen met donkergekleurde cellen zonder rand of met donkergekleurde niet glimmende rand.
Advies Rode gebied (regime 4) • Zonnepanelen zijn in principe alleen toegestaan wanneer deze niet zichtbaar zijn vanaf de straatzijde (hoofdontsluiting). • Wanneer plaatsing buiten het zicht vanaf de straatzijde niet mogelijk is, wordt maatwerk geleverd, en wordt gekeken naar de mate waarin het pand en zijn omgeving wordt verstoord. Bij de beoordeling van zonnepanelen binnen regime 4 in het zicht, worden onderstaande punten beoordeeld: - Alternatieven uit het zicht of elders op het perceel, op bijgebouwen of niet-historisch waardevolle aanbouwen, zijn afgewogen en leveren geen rendabele situatie op. - De energieopwekking is ten bate van het eigen (monumentale) pand en er wordt geen cultuurhistorisch waardevol groen gekapt om de bezonning te verbeteren. - Er ontstaat door de aanleg van de panelen geen onevenredige aantasting van monumentale waarden in de vorm van een ernstige visuele verstoring en/of schade aan bouwhistorische waarden/materiaal. - Historische dakopbouwen en andere elementen op het dak (schoorstenen, dakkapellen, decoraties, et cetera) blijven behouden. - Zonnepanelen op daken met bijzondere dakbedekking, zoals leien en riet, zijn niet toegestaan. - Zonnepanelen zijn niet toegestaan op bijzondere dakvormen en op ondergeschikte dakschilden.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Huidig: Nota Uiterlijk van Bouwwerken
63
MARKEN
Historische Kern • Panelen niet toegestaan op het voordakvlak; • Panelen op het zijdakvlak tenminste 2 meter achter voorgevel of (zij)gevel gekeerd naar het openbaar gebied; • Niet storend zichtbaar vanuit het openbaar gebied; • Reversibel bovenop de dakbedekking geplaatst; • Op panden in de historische kernen uitsluitend zonnepanelen met donkergekleurde cellen zonder rand of met donkergekleurde niet glimmende rand. Algemene uitgangspunten (o.a. geldend in woongebieden en bedrijventerreinen op Marken) • De plaatsing is passend binnen de samenhang en ritmiek van de gevelwand en doet geen afbreuk aan de architectuur of cultuurhistorische waarden van het gebouw. • Bij meerdere zonnepanelen of collectoren zijn deze regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen. • Geplaatst op dakvlak of op plat dak en niet aan de gevel. • Op hellende daken vlak met een hellingshoek gelijk aan het dakvlak. • Afstand vanaf de goot, vanaf de nok en vanaf midden bouwmuur en zijkant dakvlak minimaal 0.50 m.
Advies Rode gebied (regime 4) • Zonnepanelen zijn in principe alleen toegestaan wanneer deze niet zichtbaar zijn vanaf de straatzijde (hoofdontsluiting). • Wanneer plaatsing buiten het zicht vanaf de straatzijde niet mogelijk is, wordt maatwerk geleverd, en wordt gekeken naar de mate waarin het pand en zijn omgeving wordt verstoord. Bij de beoordeling van zonnepanelen binnen regime 4 in het zicht, worden onderstaande punten beoordeeld: - Alternatieven uit het zicht of elders op het perceel, op bijgebouwen of niet-historisch waardevolle aanbouwen, zijn afgewogen en leveren geen rendabele situatie op. - De energieopwekking is ten bate van het eigen (monumentale) pand en er wordt geen cultuurhistorisch waardevol groen gekapt om de bezonning te verbeteren. - Er ontstaat door de aanleg van de panelen geen onevenredige aantasting van monumentale waarden in de vorm van een ernstige visuele verstoring en/of schade aan bouwhistorische waarden/materiaal. - Historische dakopbouwen en andere elementen op het dak (schoorstenen, dakkapellen, decoraties, et cetera) blijven behouden. - Zonnepanelen op daken met bijzondere dakbedekking, zoals leien en riet, zijn niet toegestaan. - Zonnepanelen zijn niet toegestaan op bijzondere dakvormen en op ondergeschikte dakschilden.
Groene gebied (regime 2) • Zonnepanelen zijn toegestaan op alle dakvlakken, mits - De zonnepanelen zijn op schuine dakvlakken minimaal één dakpan (25 cm) verwijderd van de dakranden, nok en goten/boeidelen. - Zonnepanelen worden op schuine dakvlakken regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen. - Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst boven op de bestaande dakbedekking.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Huidig: Nota Uiterlijk van Bouwwerken
64
•
•
•
•
Afstand vanaf de kilkeper is minimaal 0.50 m., gemeten aan de bovenzijde van de dakkapel. Afstand vanaf hoekkeper is minimaal 1.00 m., gemeten aan de bovenzijde van de dakkapel. Op platte daken ten minste net zo ver verwijderd van de dakrand als de paneel of collector hoog is. Dus bij hoogte van 0.50 m. dan moet de afstand tot de dakrand(en) ook minimaal 50 centimeter zijn. Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden. De zonnecollector of -paneel is terughoudend gedetailleerd en heeft een terughoudende uitstraling.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
•
65
ZUIDERWOUDE
Dorpslinten • De opwekking van duurzame energie in de vorm van zonenpanelen op gebouwen is in beginsel toegestaan, waarbij in de beschermde stads- en dorpsgezichten een afweging wordt gemaakt ten aanzien van de aanwezige cultuurhistorische, stedenbouwkundige en architectonische waarden.
Advies Groene gebied (regime 2) • Zonnepanelen zijn toegestaan op alle dakvlakken, mits - De zonnepanelen zijn op schuine dakvlakken minimaal één dakpan (25 cm) verwijderd van de dakranden, nok en goten/boeidelen. - Zonnepanelen worden op schuine dakvlakken regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen. - Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst boven op de bestaande dakbedekking.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Huidig: Nota Uiterlijk van Bouwwerken
66
MONUMENTEN EN WAARDEVOLLE PANDEN
Monumenten • In beginsel geen zonnepanelen op monumenten, tenzij: • Niet zichtbaar vanuit het openbaar gebied. • Zonder onherstelbare schade reversibel boven op de dakbedekking geplaatst. • Zorgvuldig ingepast, zonder aantasting van de monumentale waarde. • Bij meerdere exemplaren in hetzelfde dakvlak is een identieke maatvoering en vormgeving aangehouden;
Advies Rode gebied (regime 4) • Zonnepanelen zijn in principe alleen toegestaan wanneer deze niet zichtbaar zijn vanaf de straatzijde (hoofdontsluiting). • Wanneer plaatsing buiten het zicht vanaf de straatzijde niet mogelijk is, wordt maatwerk geleverd, en wordt gekeken naar de mate waarin het pand en zijn omgeving wordt verstoord. Bij de beoordeling van zonnepanelen binnen regime 4 in het zicht, worden onderstaande punten beoordeeld: - Alternatieven uit het zicht of elders op het perceel, op bijgebouwen of niet-historisch waardevolle aanbouwen, zijn afgewogen en leveren geen rendabele situatie op. - De energieopwekking is ten bate van het eigen (monumentale) pand en er wordt geen cultuurhistorisch waardevol groen gekapt om de bezonning te verbeteren. - Er ontstaat door de aanleg van de panelen geen onevenredige aantasting van monumentale waarden in de vorm van een ernstige visuele verstoring en/of schade aan bouwhistorische waarden/materiaal. - Historische dakopbouwen en andere elementen op het dak (schoorstenen, dakkapellen, decoraties, et cetera) blijven behouden. - Zonnepanelen op daken met bijzondere dakbedekking, zoals leien en riet, zijn niet toegestaan. - Zonnepanelen zijn niet toegestaan op bijzondere dakvormen en op ondergeschikte dakschilden.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Huidig: Nota Uiterlijk van Bouwwerken
67
ALGEMENE UITGANGSPUNTEN (van toepassing op alle vergunningsaanvragen, ongeacht gebied of beschermde status)
•
•
•
•
•
•
• •
Op platte daken ten minste net zo ver verwijderd van de dakrand als de paneel of collector hoog is. Dus bij hoogte van 0.50 m. dan moet de afstand tot de dakrand(en) ook minimaal 50 centimeter zijn. Afstand vanaf de goot, vanaf de nok en vanaf midden bouwmuur en zijkant dakvlak minimaal 0.50 m. Afstand vanaf de kilkeper is minimaal 0.50 m., gemeten aan de bovenzijde van de dakkapel. Afstand vanaf hoekkeper is minimaal 1.00 m., gemeten aan de bovenzijde van de dakkapel. Bij meerdere zonnepanelen of collectoren zijn deze regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen. De plaatsing is passend binnen de samenhang en ritmiek van de gevelwand en doet geen afbreuk aan de architectuur of cultuurhistorische waarden van het gebouw. Geplaatst op dakvlak of op plat dak en niet aan de gevel. Op hellende daken vlak met een hellingshoek gelijk aan het dakvlak.
Advies • • • •
•
•
De zonnepanelen zijn op schuine dakvlakken minimaal één dakpan (25 cm) verwijderd van de dakranden, nok en goten/boeidelen. Zonnepanelen worden op schuine dakvlakken regelmatig gerangschikt in een rechthoekig blok, zonder verspringingen. De dakconstructie moet de installatie goed kunnen dragen. Zonnepanelen zijn reversibel geplaatst boven op de bestaande dakbedekking, zonder wijzigingen aan te brengen aan de bestaande architectuur en dakbedekking (geen geïntegreerde panelen). Op gelijksoortige woningen binnen één rij dienen zonnepanelen op een identieke wijze gelegd te worden, binnen dezelfde positionering binnen het dakvlak. De eerste vergunning geldt hierbij als trendsetter voor de rest van de rij/blok. Uitvoering van de zonnepanelen in een terughoudende detaillering en uitstraling.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Huidig: Nota Uiterlijk van Bouwwerken
68
5h. Adviezen zonnepanelenbeleid Communiceer de mogelijkheden van het aanbrengen van zonnepanelen op een begrijpelijke en overzichtelijke manier aan eigenaren van beschermd erfgoed. De flyer van de gemeente Nijmegen kan daarbij als voorbeeld dienen; • Communiceer duidelijk met de inwoners de mogelijkheden voor een vooroverleg, waarbij de indieningseisen laagdrempelig zijn (bijvoorbeeld alleen een legplan en een foto van het betreffende aanzicht van het dakvlak). Aanvragers kunnen dan een goede inschatting maken van de kans van slagen van de aanvraag, voordat zij hoge kosten hebben gemaakt voor bijvoorbeeld bouwkundige tekeningen; • Sta geen geïntegreerde panelen toe op monumenten en in beschermde stads- of dorpsgezichten vanwege de aantasting van oorspronkelijke dakbedekking en een hoger risico op brand; • Handhaaf op plaatsing van zonnepanelen zonder vergunning, zodat geen rechtsongelijkheid ontstaat onder inwoners.
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
•
69
6. kansen voor alternatieve vormen van energieopwekking
Alternatieve vormen van energieopwekking Als op een pand in een beschermd gezicht of een pand met een beschermde monumentenstatus, geen zonnepanelen mogelijk zijn, kan de gemeente de betreffende eigenaren en bewoners voorlichten over alternatieven. Zeker voor eigenaren van panden binnen regime 4, waaronder monumenteigenaren, is het van belang dat er alternatieven worden geboden, bij voorkeur binnen de directe omgeving. Sommige alternatieven kan de gemeente zelf (helpen) ontwikkelen. In dit hoofdstuk geven we daar richting aan. SUBSIDIEREGELING COÖPERATIEVE ENERGIEOPWEKKING De gemeente kan collectieve zonneprojecten elders (binnen of buiten het beschermd gezicht) organiseren en/of faciliteren. Daarin kunnen eigenaren participeren binnen en direct grenzend aan de postcode van de opweklocatie (de zogenoemde postcoderoos). Meer informatie kunt u vinden via de volgende [ link]. Zonnepanelen boven parkeerplaats Bron: de website van Partij Souburg-Ritthem [link]
Parkeerplaats in Marken Bron: Beeldbank gemeente Waterland
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Essentieel daarvoor is het vinden van een locatie. Daarbij helpt het als de gemeente eigen gebouwen of grond beschikbaar stelt voor zonnepanelen, zoals scholen of sportaccommodaties, of bemiddelt met eigenaren van grote daken in de buurt van een historisch waardevol gebied. Daarbij denken wij bijvoorbeeld aan: • Op het eiland Marken, waar het percentage van panden met een monumentale bescherming hoog is, zou gekeken kunnen worden naar een overkapping van de parkeerplaats aan de Kruisbaakweg of zonnepanelen op de supermarkt. Voor meer informatie over zonnecarports verwijzen wij naar de publicatie: ‘de zonnige kant van parkeren’ [ link] . Interessant is de website van zonnedakje [ link]waarmee snel inzicht verkregen kan worden in een financiële haalbaarheid van een mogelijke locatie hiervoor. • In de historische kern van Monnickendam is het aantal monumenten ook hoog. Gekeken zou kunnen worden naar de daken van de bedrijfsbebouwing aan de Havenstraat en Het Prooyen. • In het buitengebied bevinden zich nog meerdere agrarische bedrijven met stallen met asbestdaken zonder historische waarde. De gemeente kan stimuleren om deze daken te saneren waarbij een nieuw dak geplaatst wordt bedekt met zonnepanelen. Hierin kan mogelijke het postcoderoosgebied participeren.
71
ZONNECOLLECTOREN EN PVT PANELEN Een zonnecollector werkt altijd in combinatie met een boiler/vat. De collectoren zetten zonne-energie om in warm water, dat in een boilervat wordt opgeslagen. Dit water wordt gebruikt voor warm tapwater of als ondersteuning voor ruimteverwarming. Zonnecollectoren worden buiten geplaatst, veelal op een dak. De collectoren zijn er in verschillende vormen zoals een vlakke plaat of buizen. Een vlakke plaat heeft de voorkeur. Voor de de plaatsing van vlakke plaat zonnecollectoren op het dak gelden dezelfde adviezen als voor zonnepanelen. In PVT panelen zitten zonnepanelen en zonnecollectoren in één paneel. Je wekt hiermee stroom op en warm water. Dit kan gebruikt worden als bron voor een warmtepomp waardoor de warmtepomp geen (extra) buitenunit nodig heeft. Deze panelen worden steeds populairder. Ze zien eruit als normale zonnepanelen maar zijn momenteel prijziger dan zonnepanelen. Voor de plaatsing van PVT panelen op het dak gelden dezelfde adviezen als voor zonnepanelen. WARMTEPOMPEN EN AIRCO’S Een warmtepomp kan een cv-ketel vervangen. Deze pomp gebruikt energie uit de bodem, de buitenlucht of water. Het is een zuinige en
Zonnepan Bron: de website van Facilitaire Info [link]
duurzame manier om je huis te verwarmen. Een warmtepomp heeft meestal een buiten- en een binneninstallatie unit. In dit document wordt alleen ingegaan op de buitenunit, vanwege de invloed die de plaatsing heeft op het uiterlijk aanzien van een pand en straatbeeld. Deze uitgangspunten gelden ook voor de plaatsing van airco buitenunits. De buitenunit is over het algemeen eenvoudiger buiten het zicht te plaatsen dan bijvoorbeeld zonnepanelen omdat een buitenunit ook in de tuin geplaatst kan worden bijvoorbeeld met een omkisting, enerzijds om het geluid te dempen, anderzijds om de unit aan het zicht te onttrekken. Het huidige beleid, verwoordt in de Nota Uiterlijk van Bouwwerken geeft volgens ons voldoende mogelijkheden voor het plaatsen van warmtepompen. Ook uit de gesprekken met de dorpsraden is niet gebleken dat hier belemmeringen gezien worden. Tevens zijn er warmtepompen zonder buitenunit. Dit is de water-waterwarmtepomp die warmte haalt uit de bodem of met hulp van PVT panelen. ADVIEZEN ALTERNATIEVEN ENERGIE-OPWEKKING Zet je in voor het vinden van locaties voor coöperatieve zonne energieopwekking. Zie het begin van dit hoofdstuk; • Sta geen zonnedakpannen toe op monumenten en in beschermde stads- of dorpsgezichten omdat deze in mindere mate reversibel •
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
ZONNEDAKPAN Een zonnedakpan is een dakpan en zonnepaneel in één. Ze zijn in meerdere kleuren te verkrijgen. Zonnedakpannen leveren minder energie op dan zonnepanelen, dit komt onder andere door de schuine bolling in bepaalde pannen en doordat er weinig ventilatie onder de pannen is waardoor de prestatie afneemt bij hogere temperaturen. De installatie is arbeidsintensiever en kwetsbaarder omdat iedere dakpan met kabels aan elkaar gekoppeld moet worden. De investeringskosten zijn ruim twee keer zo hoog als bij zonnepanelen en de terugverdientijd is tussen de 12-20 jaar. Bij zonnepanelen is dit ongeveer 7 jaar. Zonnedakpannen zijn in mindere mate reversibel en daarom vrijwel niet geschikt om op monumenten en beeldbepalende gebouwen te plaatsen.
72
zijn waardoor het monument of beschermd dorpsgezicht permanent aantasten; • Blijf in grote lijnen het huidige beleid en criteria in de Nota Uiterlijk van bouwwerken 2018 hanteren voor wat betreft warmtepompen, hierin stellen wij een kleine nuance voor:
Regime 2-gebieden: 1. Installatie bij voorkeur inpanding, tenzij er aantoonbaar redenen zijn dat de installatie (deels) niet inpandig opgelost kan worden. 2. Installatie buitenunit is geplaatst op een plek die niet storend zichtbaar is vanuit het openbaar gebied, bijvoorbeeld in de achtertuin aan de achtergevel of op het achterdakvlak, tenzij uitdrukkelijk ontworpen en/of zorgvuldig ingepast. 3. Installatie buitenunit is tenminste 2 meter achter de voorgevel of (zij)gevel gericht naar het openbaar gebied, en wordt zo veel mogelijk gecamoufleerd opgesteld (bijvoorbeeld met groenblijvende beplanting of een omkisting).
Warmtepomp achter een groene haag Bron: de website van Bosch [link]
Verduurzaming erfgoed Gemeente Waterland
Monumenten en regime 4-gebieden: 1. Installatie bij voorkeur inpanding, tenzij er aantoonbaar redenen zijn dat de installatie (deels) niet inpandig opgelost kan worden. 2. Installatie buitenunit is geplaatst op een plek die niet storend zichtbaar is vanuit het openbaar gebied, bijvoorbeeld in de achtertuin aan de achtergevel of op het achterdakvlak, tenzij uitdrukkelijk ontworpen en/of zorgvuldig ingepast. 3. Installatie doet geen aantasting aan de architectuur en monumentale waarde van het pand.
73
7. isolatiemaatregelen
Isolatiemaatregelen
Als gestart wordt met isoleren is het verstandig om te beginnen waar de meeste warmteverliezen zijn. Over het algemeen is dit het dak en het glas in een gebouw. In dit hoofdstuk geven we algemene informatie over muurisolatie, dakisolatie en glasisolatie MUURISOLATIE Muren kunnen geïsoleerd worden aan de binnenkant (interieurzijde), in de spouw of aan de buitenkant (exterieur). Het isoleren van muren aan de buitenzijde van monumenten en panden binnen beschermde stads-en dorpsgezichten is niet wenselijk, vanwege de grote invloed op het uiterlijk aanzien van zowel het pand als het straatgezicht. Ook betekent het een aantasting van het oorspronkelijke gevelmateriaal. Als monumenten en beschermde stads-en dorpsgezichten een spouw (minimaal 6 cm) hebben is spouwisolatie mogelijk mits dit niet zichtbaar afgewerkt wordt aan de buitenzijde bijvoorbeeld door van binnenuit in te spuiten, of door de spuitgaten in de voeg te maken, en deze netjes dicht te maken met de juiste kleur, materialisatie en detaillering. Wanneer bij monumenten ook het interieur is beschermd, vanwege historisch waardevolle interieurelementen, is het isoleren van de binnenzijde van de muur een vergunningplichtige activiteit. Voor panden zonder beschermde status, binnen een beschermd stads- of dorpsgezicht is isoleren van de binnenzijde van de muren vergunningvrij.
Isoleren van de muren aan de binnenzijde kan op verschillende ma nieren, zoals: • Het plaatsen van isolatiemateriaal tegen de binnenzijde van de constructie. Dit kan vaak achter de aftimmering en/of gestucte
voorzetwand geplaatst worden. Dit is ook het geval bij de houten huizen op Marken. De isolatiewaarde en het materiaal bepalen de dikte van de isolatie. Win bij het isoleren van uw woning advies in van een expert. • In geval het interieur monumentaal beschermd is kan in sommige gevallen gekozen worden voor warm t ereflecterende afwerkingen zoals warmte reflecterende stuc of verf. Deze stuc (minimaal laag van 1 mm) heeft een thermo actieve coating die warmte reflecteert door middel van microbubbels. De muur zal warmte reflecteren waardoor de warmte binnen blijft. Dit is een andere vorm van isoleren als het toepassen van een pakket isolatiemateriaal. Let op: Ook in de zomer reflecteert de stuc warmte van binnen waardoor een huis minder snel afkoelt. Win bij het isoleren van uw woning advies in van een expert. Let op: Bij isoleren is het van belang dat vocht afgevoerd kan worden zodat er geen vochtophoping en schade kan ontstaan. Raadpleeg een expert over de uitvoering. DAKISOLATIE Met dakisolatie wordt veel energie bespaard. Isolatie is mogelijk aan de buitenkant of de binnenkant van het dak. Welke isolatie het meest geschikt is, verschilt per pand. Het is aan te raden advies in te winnen van een expert. Bij het isoleren aan de buitenkant wordt het dak dikker als gevolg van de dikte van het isolatiemateriaal.