Notulen raadsvergadering 13 juli 2021 (concept)

Ik heb ook zitten dubben of ik wel of geen amendement zou indienen en dat heeft eigenlijk met twee dingen te maken, dat we van het college maar liefst vijf varianten krijgen waaruit we als leken mogen kiezen en, wat misschien wel het allerbelangrijkste is en wat mij steeds meer is gaan dagen, is dat er over zo'n belangrijk onderwerp als het afval eigenlijk totaal geen participatie met onze burgers, onze inwoners is geweest. Nogmaals, er zijn heel veel burgers in onze gemeente die het niets uitmaakt, maar er zijn er misschien nog wel veel meer die het wel heel veel uitmaakt en dan heb ik het nog niet eens gehad over onze jongeren, ik probeer soms aan de jongeren uit te leggen waarmee wij hier allemaal bezig zijn en dat is soms echt heel erg moeilijk. Dat is het eerste voorzitter. We hebben een hele mooie technische sessie gehad met drie echte afvalspecialisten, de wethouder erbij en de echte hardcore afvalspecialisten in deze gemeenteraad, die zijn er ook zeker. We hebben ook een hele mooie commissievergadering gehad en voorzitter, ik heb toen ook wel in een van die sessies gevraagd… De voorzitter: Mijnheer Everard, mag ik u complimenteren. Ik denk dat in een verslag van de raad van de gemeente Wassenaar niet eerder het woord dat u net bezigde heeft gestaan en dat is mooi. Hardcore afvalspecialist, geweldig mijn complimenten. Gaat u door.

De heer Everard: Het is echt zo voorzitter, ik kan er niets aan doen, soms zou ik het iets minder willen, maar het is echt zo, dus daar ook alle respect voor. Ik heb wel gevraagd om meer diepgang in het voorstel, niet alleen over het geld en de dienstverlening, maar ook heel erg over het milieu en de effecten van het gedrag van mensen want die zijn misschien nog wel crucialer. Dat heb ik ook na die sessie gehad en dat is ook wel een beetje het punt, dat ik er ondanks dat er geen participatie is geweest en ondanks dat we vijf varianten hebben gekregen toch voor heb gekozen om een amendement te maken voor een van de varianten en dat is de variant die volgens de specialisten veruit het beste scoort, dus niet volgens mij maar volgens de specialisten. Dat heeft te maken met de gedragsbeïnvloeding ++, service ++, milieu ++ en als we eenmaal per twee weken nascheiding doen, is dat ook het goedkoopste, alleen die is nog iets goedkoper. Dat was voor mij toch het idee en ik ben erg blij dat ik samen met DLW toch een amendement heb kunnen maken, dat is heel erg nadrukkelijk om gewoon te zeggen waar we naartoe moeten met zijn allen. We hebben nog veel te veel afval, 211 kilo, en we moeten nog veel meer doen met die bronscheiding door inwoners zelf, ook pmd, gft, papier, glas, textiel, we moeten het allemaal doen met elkaar.

Ik denk dat dit ook een grote weg is, dat zal een flinke uitdaging zijn want daar hebben we veel meer communicatie voor nodig dan er nu is. Het is ook een beetje de vraag hoe we dat in onze nieuwe organisatie kunnen organiseren, het kan voor een deel met die afvalcoaches van Avalex, maar het kan ook door de goede initiatieven van de burgers van Wassenaar veel meer in het licht te zetten. Voorzitter, het is ook goed, daar zijn wij ook voor, om gebruik te maken van nascheiding waar dat kan. Dat is ook een hele goede en dat kan nu al veel eerder misschien dan we eerder dachten dat het zou kunnen. Dus het is prima om ook die nascheiding in te zetten, maar mijn amendement is dan ook wel… Dat heb ik ook nadrukkelijk van de specialisten meegekregen, bronscheiding waar het kan en nascheiding waar het moet. Dat is wel echt de basis van ons voorstel. We hebben een hartstikke mooie pilot met het scheiden van pmd met 2000 huishoudens gedraaid die hartstikke goede resultaten heeft opgeleverd, wij willen daar heel graag mee door en we willen dat ook graag uitbreiden in het deel van Wassenaar waar dat maar kan. Dat kan niet in heel Wassenaar, volgens de varianten die we hebben gekregen kan het in de helft van Wassenaar, daar ga ik dan maar vanuit, en dat is dan een voorstel dat we graag zouden willen uitbreiden naar de helft van Wassenaar.

Dan kom je dus ook op variant 1 die in de raadpleegbrief staat. Wat dat betreft, is dat 28

voor ons de meest wenselijke keuze, maar daarbij wil ik wel aangeven dat die dienstverleningsovereenkomst voor ons helemaal in de geest moet worden afgesloten met bronscheiding waar het kan en nascheiding waar het moet, maar we willen de Wassenaars burgers de komende jaren ook veel sterker bij het afval betrekken. Ik denk dat dit absoluut noodzakelijk is want zoals het deze keer gaat, dat is eigenlijk gewoon niet goed. Ik denk dat het goed is voor het milieurendement dat we kunnen behalen, maar ook voor het serviceniveau en het kostenniveau dat aansluit op wat de mensen graag willen. Wij hopen dan ook dat het college in ieder geval in het vervolg, voor die 2023-overeenkomsten en verder, die participatie dan wel goed ter hand neemt. Dat is dan ook de basis van dit amendement dat ik mede namens DLW heb ingediend. De voorzitter: Dank u wel, dan maakt het hierbij deel uit van de beraadslaging. Dank. Dan is het woord aan de heer Borm. De heer Borm: Ja dank voorzitter. De VVD heeft zich de afgelopen weken opnieuw uitgebreid verdiept in het gewenste afvalbeleid voor onze mooie gemeente en opnieuw tientallen verslagen en rekenkamerrapporten van andere gemeenten uit het land die met hetzelfde worstelen bestudeerd om vanavond tot ons standpunt en amendement te komen. Allereerst wil ik graag stilstaan bij de resultaten van de pmd-proef die het afgelopen jaar in Wassenaar liep.

De pilot was een groot succes en die uitslag kunnen en willen we absoluut niet naast ons neerleggen. We hebben met deze raad tot die pilot besloten toen nascheiding nog geen optie was. Er is 26 kilo pmd per inwoner opgehaald en slechts 12 kilo verbrand. In heel veel gemeenten wordt slechts tussen de 10 en de 20 kilo per inwoner met een minicontainer opgehaald en dat bewijst dat de inwoners van deze proefwijken bovengemiddeld goed kunnen bron scheiden als het ze voldoende gemakkelijk gemaakt wordt want we hebben vandaag ook vernomen dat 77% van de verzamelcontainers met pmd in de eerste vier maanden van 2021 is afgekeurd en toch restafval is geworden en dat is een treurniswekkend getal. Vanaf 2022 kunnen we over op pmd-nascheiding, daarmee kunnen we 28 kilo uit het restafval halen en wordt slechts 10 kilo via het restafval verbrand. Dat kon eerder niet en we weten pas in 2021 dat dit ook echt gaat kunnen. Qua pmd scheiden machines slechter dan de superscheiders die we in Wassenaar veel hebben en waarvan we er meer nodig hebben. Die superscheiders scheiden al het pmd netjes aan de bron en dat kan de machine niet achteraf, maar machines kunnen wel beter scheiden dan de gemiddelde inwoner van Nederland en zelfs beter dan de bovengemiddelde scheider die we in de proefwijken van Wassenaar zijn tegengekomen.

Wat ook duidelijk is, is dat we met 211 kilo restafval per inwoner, ook na eventuele nascheiding, nog mijlenver verwijderd zijn van het doel om per 2025 nog maar 30 kilo restafval per inwoner over te houden. De benodigde 85% reductie van het restafval dat verbrand moet worden, kan alleen maar door een combinatie. Dat is een combinatie van andere verpakkingen door producenten, beter inkoopgedrag van de consument, betere bronscheiding en brede nascheiding. Je komt er echt niet als je een van die vier weghaalt, we hebben ze alle vier nodig. We willen onze inwoners die zich de afgelopen jaren zo goed hebben bewezen met die pmd-bronscheiding vragen door te gaan met bronscheiding en het liefst ook met pmd-bronscheiding in de eigen keuken, zodat dit in een afgesloten zak schoon en droog naar de nascheidingsband gebracht kan worden, maar in elk geval met de 70 kilo per inwoner keukenafval die nog in het restafval beland en met het glas, oudpapier en textiel dat ook nog steeds onnodig vaak in het restafval beland. De voorzitter: De heer Hendrickx heeft een interruptie. De heer Hendrickx: Ja. U spreekt over een zak waarin pmd gedaan wordt, die dan op de sorteerband terechtkomt. Hoe komt die op de sorteerband terecht? De voorzitter: De heer Borm. De heer Borm: Dank voorzitter, in reactie op de vraag van de heer Hendrickx.

Op het moment dat een inwoner de afgesloten zak in een minicontainer heeft gedeponeerd wordt deze in een vrachtwagen opgehaald met andere al dan niet afgesloten zakken met restafval en pmd-afval. Die worden in een vrachtwagen samengeperst, ze gaan naar een overslag en daarna worden ze naar de nascheidingsinstallatie in een ander deel van het land gereden, dan kan in Alkmaar of ergens anders zijn, en daar worden ze op de nascheidingsband gelegd. Sommige zakken zullen in dat proces openbreken en sommige zakken zullen intact blijven. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Begrijp ik het goed dat thuis wordt voorgescheiden en het dan in principe wordt gemengd? Ik heb eens gekeken hoe zo'n pers in zo'n vrachtauto werkt en alle zakken gaan

29

open. Vervolgens gaan we wat voorgescheiden is nascheiden omdat het gemengd bij de nascheider terechtkomt. Is dat een goed begrip van de zaak? De voorzitter: De heer Borm. De heer Borm: Dank voorzitter. Het begrip van de zaak is dat we van Avalex en HVC, de experts, hebben vernomen dat we op dit moment 70 tot 80% van al het pmd dat in het restafval zit kunnen nascheiden met de nascheidingsinstallatie van HVC. We vragen vandaag om een pilot die ook geëvalueerd moet worden en we hopen dat daarmee die 70 à 80%, 80 of misschien zelfs 85% wordt. Zo geven wij een helder perspectief aan wat inwoners die graag het juiste willen doen met hun afval nog meer kunnen doen en wanneer alle inwoners van Wassenaar en ook alle inwoners van de andere nascheidingsgemeenten die naar diezelfde nascheidingsinstallatie gaan dit gedrag gaan vertonen, ben ik ervan overtuigd dat die 70 tot 80% steeds hoger wordt. De voorzitter: Ik zag ook nog een interruptie van de heer Everard. Ik denk dat die op hetzelfde punt is, dus ik zou graag het woord willen geven aan de heer Everard want u hebt al twee vragen gesteld. De heer Hendrickx: Ja voorzitter prima uitstekend, maar mijn vraag is niet beantwoord. Ik ben nog niet tevreden met de wijze waarop met mijn vraag is omgegaan. De voorzitter: Ik zag de heer Everard aanhaken en laten we even kijken wat daar uitkomt. De heer Everard.

De heer Everard: Ja dank u wel voorzitter. De familie Everard probeert echt serieus af te vallen en ook heel erg serieus afval te scheiden, dat proberen we allebei te doen. Ik begrijp uit het voorstel dat wij straks van wethouder Schokker allemaal zo'n rol met zakken krijgen, die gaan wij dan heel netjes vullen en die doen wij dan samen met pmd in de restcontainer. Komen er dan twee afvalwagens, de eerste die de pmd-zakken uit de container haalt en de tweede die de rest van het afval meeneemt, hoe moet ik dat zien? Ik wil echt bloedserieus met dat scheiden doorgaan, maar het moet wel iets opleveren en mensen moeten wel het idee hebben dat ze het niet voor niets doen, dat het niet in die vrachtwagens samengeperst wordt en er niets van overblijft. Dan kunnen we die zakken beter voor iets anders gebruiken en met dat plastic niet nog meer afval maken. De voorzitter: De heer Borm De heer Borm: Dank voorzitter, dank ook voor deze vraag, een hele terechte vraag. Wij hebben zelf uiteraard de wijsheid niet in pacht. We hebben met de raad meerdere bezoeken aan onder andere AVR, AEB en Suez, waarbij Suez de plek is waar het brongescheiden pmd naartoe gaat en AVR en AEB hebben allebei nascheidingsinstallaties. Daar is in alle gevallen wel duidelijk gemaakt dat bij alle systemen sprake is van stoorstoffen.

Aan de bronscheidingskant wordt tot 15% aan stoorstoffen geaccepteerd, daarboven wordt het afgekeurd en dat is bij driekwart van onze verzamelcontainers het geval. Er zit nog steeds 15% aan stoorstoffen tussen en dat is een rendement van 85%. We hoorden van AVR dat er 70 tot 80% uitgehaald wordt en dat doet niet heel erg veel onder voor die minimaal 85% puur pmd die bij bronscheiding aangeleverd wordt. Dus je zit op die verschillen in reactie op uw vraag of het zin heeft, er is voor zover wij weten niet eerder een dergelijke pilot gedaan, maar het is wel duidelijk dat hoe meer het pmd een smurrie is geworden, des te vuiler het restafval is en des te minder goed het nascheidbaar is en dat geldt niet alleen voor pmd. We hebben een verwerker die ook brede nascheiding kan aanbieden, er zijn bij HVC meerdere pilots en op termijn kan het zo zijn, ondanks dat we op die nascheiding blijven inzetten… Er zijn superscheiders, er zijn mensen die hun gedrag laten beïnvloeden en er zijn mensen die dat helaas niet laten doen. Als mensen er glas bij gooien, wat we absoluut niet aanmoedigen, dan kan dit er op een gegeven moment wellicht ook uitgehaald worden. Des te schoner het restafval is, des te beter het kan worden nagescheiden. Dat hebben we bij alle werkbezoeken en van de afvalexperts gehoord en dat is een van de belangrijke redenen dat wij nu voorstellen om deze pilot te doen.

De voorzitter: De heer Everard. De heer Everard: Ja voorzitter dank u wel. Met alle respect, dat is natuurlijk geen antwoord op mijn vraag want het antwoord op mijn vraag zou gaan over waarom mensen, als we gaan voor dit systeem dat u voorstelt, al die pmd gescheiden in een zak moeten doen die dan in diezelfde vrachtwagen geperst wordt? Alle problematiek is helder, maar ik snap gewoon niet wat dat met die zak doet, volgens mij moeten bewoners er echt van overtuigd zijn dat het zin heeft wat ze doen. 30

Bij die pmd-proef in Wassenaar-Zuid heeft het zin, maar ik zie de meerwaarde nog niet in restafval in combinatie met een zak met pmd en ik hoop echt dat u aangeeft waarom het zo van belang is dat mensen in het nieuwe systeem, waarin restafval gecombineerd wordt met pmd, wel heel serieus thuis gaan scheiden, maar dat het dan wel in één vrachtwagen en geperst wordt want dat begrijp ik. De voorzitter: De heer Borm. De heer Borm: Voorzitter, we hebben een hele schone discussie over een heel vuil onderwerp. Als we kijken naar de documentaires, is het helaas zo dat heel veel van het plastic dat wordt ingezameld belandt op plekken waar we dat absoluut niet willen of zouden hebben verwacht. Het is helaas ook zo, dat hebben we vandaag vernomen, dat 77% van alles wat door heel veel mensen hartstikke goed en hartstikke netjes wordt gescheiden, zij hebben heel erg hun best gedaan om dat in de verzamelcontainer te doen, toch uiteindelijk na een omrit naar Delft, naar Twente wordt gereden om daar dan gewoon verbrand te worden. Het is een hele vuile sector waar heel veel zaken niet goed lopen.

Wat wij hierin voorstellen is gedrag waarbij, als iedereen dat gedrag vertoont en er dus in dat restafval alleen nog maar zaken in de buitencategorie komen zoals chipszakken, pizzadozen of luiers waarvoor nog geen andere bronscheidingsoplossing bestaat, wanneer er steeds minder ander afval dat niet schoon of droog is, maar wat er een smurrie van maakt, als alles wat er een smurrie van maakt uit dat restafval verdwijnt, wordt het veel gemakkelijker om dat straks netjes over de nascheidingsband te scheiden. Als die 70 tot 80% nu al gehaald kan worden, dan… De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, mijnheer Borm rondt zijn antwoord op de vraag van de heer Everard af en dan krijgt u de mogelijkheid. De heer Borm. De heer Borm: Wanneer we nu al die 70 tot 80% qua nascheiding kunnen halen, is het wat ons betreft een pilot meer dan waard, een pilot om inderdaad dat afval, pmd, in een aparte zak te doen want ook al wordt het samengeperst, dan nog is die extra laag ertussen een bescherming tegen het meer smurrie worden dan als het allemaal al in de minicontainer los bij elkaar zou worden gestopt. De voorzitter: Het woord is aan de heer Hendrickx, waarbij het natuurlijk heel goed is… Dit is kennelijk wel de hamvraag van dit debat om scherpte te krijgen op wat de heer Borm voorstelt, waarbij het natuurlijk een uitkomst kan zijn dat je het niet met elkaar eens bent.

Ook dat is een uitkomst van een debat, maar zeker. Mijnheer Hendrickx. De heer Hendrickx: Voorzitter, één ordeopmerking en mijn vraag. De ordeopmerking is dat er twee ongeveer gelijke vragen zijn gesteld waarop een betoog komt waarin het antwoord op de vraag niet wordt gegeven. Dat is 1 en dat is een ordepunt. Ik geef dat even mee aan u als voorzitter van dit gezelschap. De inhoud van mijn vraag is heel eenvoudig. Is het zo dat je thuis aan bronscheiding doet, je pmd in plasticzakken doet, je die met het restafval in de grijze container gooit, die in één auto gaat en dat, met de kennis van wat er in een afvalauto gebeurt, het wordt vermengd, de zakken worden opengereten en het vervolgens door de verwerker van het afval uit diezelfde bak wordt nagescheiden, is dat het proces? Het is bijna een ja- of nee-antwoord. Ik verzoek de heer Borm zich te beperken tot enige woorden. De voorzitter: Nou dat is het mooie, dat iedere raadslid zijn eigen woorden kiest. Het is ook wel mooi als je in het debat in ieder geval helder maakt waar het punt op slaat en volgens mij is het de heer Borm inmiddels volstrekt helder waar het om gaat. Mijnheer Borm, de vraag is helder en ik hoor graag uw antwoord. De heer Borm: Dank voorzitter. In de kortst mogelijke bewoordingen is het antwoord 'ja'. In de iets langere bewoording is het zo dat waar de heer Hendrickx het heeft over een vrachtwagen...

De voorzitter: Mijnheer Borm, ik had de indruk dat de heer Hendrickx een ja- of een neeantwoord wilde en u hebt het ja-antwoord gegeven en daarmee is het helder. Prima, mijnheer Borm gaat u door want dit waren interrupties op uw betoog, u kunt doorgaan met uw betoog. De heer Borm: Dank. Ik was aan het einde van mijn stilstaan bij de resultaten van de proefwijken en ik wilde doorgaan naar dat heldere communicatie naar inwoners voor ons cruciaal is. In de argumentenboom die we bij het voorstel gekregen hebben, worden argumenten voor bronscheiding of voor nascheiding gegeven. Nergens, ook niet in alle landelijke onderzoeken die wij geraadpleegd hebben, wordt gepleit voor bron- en nascheiding tegelijkertijd in dezelfde wijk, in dezelfde straat, 31

bij een bewoner van een huis en een bewoner van een appartement met twee compleet principieel andere systemen. Wij hebben hele grote moeite met die combinatie waar geen onderzoek naar gedaan is en waar geen eerdere andere ervaringen van bekend zijn. De voorzitter: Mijnheer Paulides. De heer Paulides: Dank voorzitter. Ja ik wil toch even reageren op de woorden van de heer Borm. Geen onderzoek gedaan, maar de infographic is toch duidelijk? Bij alleen nascheiding is de opbrengst van de pmd € 150.000,00 lager en zijn de totale kosten € 70.000,00 hoger. Dan is er wel geen onderzoek naar gedaan, maar Avalex heeft hier toch keiharde feiten op tafel gelegd? De voorzitter: De heer Borm. De heer Borm: Ik ben heel blij met deze vraag, dank mijnheer Paulides. Allereerst neem ik het de heer Paulides absoluut niet kwalijk dat hij de opheldering die we om 17.15 uur gekregen hebben, waarin die € 150.000,00 als hard feit is weggehaald omdat het toch € 100.000,00 had moeten zijn omdat er niet helemaal goed gerekend was, nog niet heeft gezien. Daarvan is al gezegd dat het € 100.000,00 zou moeten zijn, maar in de rekensom wordt wel uitgegaan van 27 kilo opbrengst. Landelijk is de pmd-opbrengst in minicontainers normaal gesproken tussen de 10 en de 30 kilo en dit zou heel erg hoog zijn. Stel dat het 20 kilo is, dan is de opbrengst nog maar € 60.000.00. De voorzitter: De heer Paulides.

De heer Paulides: Ja nu komt u weer met een verhaal over landelijk, maar het is toch een opbrengst van € 100.000,00 en niet van € 150.000,00, ik begrijp niet waarom dit dan nog zo in iBabs staat, maar de kosten zijn ook nog eens € 70.000.00 hoger. Ik begrijp de zin van en de wens tot alleen nascheiding niet. De voorzitter: De heer Borm. De heer Borm: Dank voorzitter. Ja ik probeer goed antwoord te geven op de vraag, het is complexe materie. U zegt dat het harde feiten zijn dat er € 150.000,00 aan opbrengsten zijn en € 70.000,00 aan meerkosten en ik wil daar graag goed antwoord op geven. Het college heeft de € 150.000,00 al genuanceerd tot € 100.000,00 en ik wil daarin de verdere nuance aanbrengen dat het eerder € 60.000,00 zou kunnen zijn wanneer de opbrengst aan pmd zou tegenvallen. Met de invoering van het statiegeld op Petflesjes per 1 juli 2021 en in 2022 op de blikjes is een verdere verlaging van de opbrengst aan pmd denkbaar. Het kostenniveau om al die routes pmd in te zamelen blijft altijd gelijk, maar de opbrengsten hangen af van het scheidingsgedrag van de inwoners. Ik wil alleen maar aangeven dat er een bandbreedte is van tussen de 10 en de 30 kilo. Het getal van € 100.000,00 opbrengst hoort bij scheidingsgedrag dat hoog in die bandbreedte zit en als dat een lage realisatie in die bandbreedte zou zijn, dan valt die opbrengst behoorlijk tegen.

Daar staat tegenover dat er nog een vraag aan het college uitstaat over of er sprake zou zijn van een vergoeding, zoals het Afvalfonds het heeft uitgelegd, van € 8,90 per 100.000 kilo ter nascheiding aangeboden restafval. Met de tonnage die we in Wassenaar aan restafval verwachten, 211 kilo per inwoner, is dat een bedrag van ruim € 50.000,00. De voorzitter: Ja mijnheer Paulides, u hebt ook al twee vragen gesteld. De heer Paulides: Ik heb al spijt dat ik die vraag überhaupt gesteld heb. De voorzitter: Oké, dat is dan ook een heldere constatering. De heer Paulides: Zoals gebruikelijk komt er weer een enorm verhaal, maar feit blijft dat er bij bronscheiding en nascheiding misschien een opbrengst is en dat de kosten lager zijn. Klaar, maar dan krijg ik weer zo'n gigantisch verhaal. De voorzitter: Oké, helder. Inmiddels vergadert u lang genoeg met elkaar om ongeveer de antwoorden en reacties van elkaar te kunnen inschatten. Oké, de heer Borm gaat u door en ik neem aan dat u richting een afronding gaat. De heer Borm: Ik ga richting een afronding van de beantwoording van de vraag. De voorzitter: De vraag is beantwoord, uw eigen inbreng.

32

De heer Borm: Oké, dan ga ik verder met mijn eigen betoog, dat is ook goed. Ik was bij mijn punt 2, heldere communicatie naar inwoners is cruciaal. Wij hebben grote moeite met de combinatie van bron- en nascheiding in dezelfde wijk en dezelfde straat, en mijnheer Paulides dan heb ik het niet over of dat technisch qua te verwachten opbrengst volgens experts haalbaar is, maar dan heb ik het over de communicatiecomponent. Daarvan hebben we verder eigenlijk geen onderbouwing gekregen, maar als volksvertegenwoordigers die dit ook aan de koffietafel aan mensen moeten kunnen uitleggen, kunnen wij ons heel moeilijk voorstellen hoe we bij variant 1 en variant 3 goed kunnen uitleggen dat een inwoner in een appartement het hartstikke goed doet als hij al zijn pmd-afval bij het restafval doet en dat zijn buurman in een huis het hartstikke goed doet als hij al zijn pmd in de pmd-minicontainer doet. Wij kunnen ons levendig voorstellen dat het gesprek van deze twee buren aan de koffietafel straks gaat over wat het juiste is om met die pmd te doen, of de chipszakken wel of niet bij het pmd mogen, terwijl we dat pmd-vraagstuk met de komst van nascheiding voor het hele dorp beter kunnen oplossen dan we via bronscheiding mogen verwachten en dit om maar een heel klein onderdeel van het veel grotere probleem van te veel restafval gaat.

Voorzitter, wat ons betreft, gaat het gesprek aan die koffietafel vanaf 2022 alleen nog maar over hoe we het restafval zo schoon en droog mogelijk kunnen houden en hoe het inkoop- en bronscheidingsgedrag kan worden aangepast om een bijdrage te leveren aan de doelstelling van 30 kilo. We hebben nu een goede oplossing voor pmd en hoe schoner en droger ons restafval, hoe beter dat straks kan worden nagescheiden. Voorzitter, we hebben samen met D66, fractie Mulder en PvdA een amendement opgesteld waarin we een nieuwe raadsvariant voorstellen, een verstandige variant waarbij we optimaal gebruikmaken van nieuwe technieken. In deze variant hebben straks duizenden inwoners in Wassenaarse appartementen voor het eerst de gelegenheid om hun keukenafval in een groene verzamelcontainers te scheiden. Er komen meer verzamelpunten voor textiel, er komt heldere communicatie in de vorm van stickers en we hebben één heldere lijn naar de inwoners. Dat is pertinent niet 'gooi alles maar weer bij elkaar', maar dat is wel 'zorg voor zo droog en schoon mogelijk restafval waar zeker geen keukenafval meer tussen zit'. Voorzitter, ik rond bijna af. Met deze raadsvariant kiezen we ervoor om in 2022 een grote stap te zetten voor het milieu, service en communicatie. Wat betreft de kosten geldt dat we dit helaas pas echt in de eindafrekening zullen zien.

Wij verwachten veel van dit pakket, maar de inwoners moeten het met hun bronscheidingsgedrag ook wel waarmaken. Als iedere inwoner van Wassenaar wekelijks 500 gram minder keukenafval in het restafval zou gooien, scheelt dat al € 35.000,00 per jaar in de begroting, alleen al aan verwerkingskosten. Voorzitter, bij dezen wil ik het amendement officieel indienen en de andere fracties in de raad oproepen om dit vanavond te steunen. Dank voor het woord. De voorzitter: Dank u wel. Dan maakt het amendement ingediend door de VVD, D66, fractie Mulder en de PvdA hiermee deel uit van de beraadslagingen op dit moment. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Mulder. De heer Mulder: Dank voorzitter. We hebben weer een mooi moment te pakken want na alle inspanningen, met veel dank aan de heer Borm en mevrouw Gout, hebben we een stip op de horizon voor brede nascheiding. Helaas zijn we nog niet zover, maar we kunnen wel per 1 januari 2022 gaan nascheiden. Er is al zeer uitgebreid over gesproken, dus ik probeer het kort te houden. Je zou kunnen bepleiten dat mensen eigenaar van het afvalprobleem moeten zijn en dat met nascheiden de mensen die steeds minder afval hebben en de mensen die goed scheiden minder beloond worden.

Wij zeggen tegen iedereen die zo goed zijn best heeft gedaan om het afval te scheiden, zowel in de pmd-bakken huis-aan-huis als tegen de mensen die het thuis hebben gescheiden en het naar de bovengrondse containers hebben gebracht: wij danken u voor uw inzet en zullen het werk dat u deed voortzetten, met minstens hetzelfde resultaat. Ook zeg ik tegen deze mensen dat we ook zorgen voor goede scheiding van het afval voor de mensen die het nu om zeer uiteenlopende redenen niet goed kunnen of willen doen. Als voorbeeld geef ik hierbij de kwartaalrapportage die vier uur geleden binnenkwam en waaruit bleek dat 76,5% van het pmd ingezameld in de verzamelcontainers boven de grond werd afgekeurd en dat er ook een nettoafname van 28% pmd in het aanbod van de minicontainers was. Voor de communicatie is het ook eenvoudiger: zorg voor schoon afval, dus geen gft en etensresten in de grijze bak, zodat het afval schoon is en perfect gescheiden kan worden. Hieraan draagt de vuilniszak met vooraf gescheiden pmd die in de grijze container gaat bij want hierdoor blijft het afval vers en kunnen we het goed scheiden. Als het op de laatste dag voor het wordt opgehaald viezer wordt, is dat beter dan dat het al een week in de vuilnisbak ligt te rotten.

Hier ligt een grote opgave voor onze gemeente en daarom steunen wij de systematiek om stickers uit te delen als herinnering in de keuken en op de containers. Voorzitter, ik concludeer. Kiezen voor huis-aan-huis gescheiden afval voor een deel van Wassenaar zorgt ervoor dat het afvalbeleid volstrekt onduidelijk wordt voor de inwoners, de een heeft nascheiding en de buurman moet zelf scheiden, het percentage afkeur van pmd-bakken zal sterk oplopen, de mensen die het zo goed doen, worden uiteindelijk niet beloond omdat ook hun 33

afval zal worden verbrand, de doelstellingen worden niet gehaald en de kosten lopen op doordat de verbrandingsbelasting exponentieel stijgt voor de extra kilo's boven de 30 kilo per persoon na 2025. Nascheiden is volgens ons de enige optie waarbij er een mogelijkheid is dat we in de buurt komen van de milieudoelstellingen, we iedereen aan boord krijgen voor het afvalprobleem en we minder verbrandingsbelasting gaan betalen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Weyn. De heer Weyn: Ja dank u voorzitter. Afvalinzameling is een lastige principiële keuze in deze DVO. Voor alle varianten is een casus te maken met hun eigen voor- en nadelen, maar het is duidelijk dat ons restafval met 211 kilo per persoon duidelijk te hoog is en nog steeds sterk vervuilt met keukenafval, textiel, karton en gft. Dus het verbeteren van het scheiden van restafval is in alle varianten een must. Met een lange historie van discussies in de raad is besloten dat onze stip op de horizon nascheiding is, hoewel me in de discussie wel is opgevallen dat partijen hier soms een verschillende interpretatie aan geven. Lokaal Wassenaar! is ook voor nascheiding, maar de praktische toepasbaarheid en betaalbaarheid van nascheiding als nieuwe duurzame techniek is een belangrijke nevenvoorwaarde, het is dit middel en geen doel op zichzelf.

Ten aanzien van de betaalbaarheid wordt het financiële plaatje bepaald door de aannames die aan de berekeningen ten grondslag liggen en dat is ook een beetje in een glazen bol kijken. Het is al eerder genoemd, maar de afkeuring van de pmd bij de pilot van de 2000 containers in Zuid laat een hogere goedkeuring van het pmd en een hoge betrokkenheid zien. De verzamelcontainers, ook al eerder genoemd, hebben op dit moment een hoge afkeur. De variant met de bronscheiding gaat min of meer uit van de resultaten van de pilot in Zuid voor heel Wassenaar en naar ons idee wordt het resultaat van bronscheiding voor de 50% van Wassenaar daarmee redelijk optimistisch ingeschat, minder pmd, minder opbrengst, minder Nedvang en meer verbrandingsbelasting. Er zijn onzekerheden over het aantal routes bij nascheiding en hier zijn juist optimalisaties mogelijk wat we nog niet terugzien. De infographic laat nauwelijks een afwijzend resultaat van de pmd-inzameling per inwoner voor bron- en nascheiding zien en de uitkering van Nedvang is daardoor doorslaggevend in het financiële plaatje. Het bedrag van € 150.000,00 lijkt daarbij overigens optimistisch ingestoken, ik hoorde net dat dit nu € 100.000,00 is, dat had ik gemist. Ook het recht op uitkering van het Afvalfonds van € 8,90 per ton restafval is niet meegenomen in het plaatje van de nascheiding en dit recht lijkt er naar onze mening wel te zijn.

Graag een toelichting van de wethouder op of dit potentieel ook een effect van € 50.000,00 is. De milieuaspecten waren naar onze mening in eerste instantie wat onderbelicht, maar in latere brieven kwam meer informatie. We hadden bij de score op milieuaspecten van de deskundigen graag wat meer onderbouwing gezien dan alleen de score met plusjes. In de overweging 'hoe verder' hebben wij ook meegenomen of we aan inwoners kunnen uitleggen waar we met de afvalinzameling naartoe willen en of we consistent en begrijpelijk in ons beleid zijn. Wij scoren lager dan het 50-50%-beleid, mede gezien de eerdergenoemde stip op de horizon die wij hebben genoemd. Naast de genoemde financiële en milieuaspecten zien wij wel de toegevoegde waarde van het kweken van bewustzijn van het belang van scheiden bij de inwoners. Bij bronscheiding is dit veel duidelijker en bij nascheiding is een goede voorlichtingscampagne essentieel, daarin moet duidelijk worden gemaakt dat nascheiding niet betekent 'gooi alles maar in de grijze bak', integendeel. Het amendement van de VVD, D66, fractie Mulder en de PvdA beoogt door het inbrengen van elementen van bronscheiding naast nascheiding dit bewustzijn te behouden.

Wij zien bij het gebruik van plasticzakken te deponeren in de restafvalcontainer overigens wel een aantal beren op de weg, begrijpen inwoners dit en gaat dit werken? Wij zien wel het positieve effect in het bijdragen aan het bewustzijn en de verwachting, ook al zou het initieel beperkt zijn zoals de heer Borm ook al aangaf, dat het bijdraagt aan een beter rendement van de pmd bij de nascheiding. Wel moet er daarbij reële voorlichting zijn dat het verzamelen van pmd in plasticzakken door de logistiek van de inzameling mogelijk aanvankelijk een beperkt rendement kan opleveren. Het echte resultaat moet worden bezien in het grotere plaatje van schoner restafval, dus minder keukenafval, textiel en andere zaken, dat is ook al eerder genoemd, op het moment dat we schoner restafval krijgen, is het gemakkelijker om het rendement van die zakken te zien. De pilot zal hier duidelijkheid in moeten geven. Daarnaast bevat het amendement een ander toevoeging zoals groene verzamelcontainers die wij als positief zien, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat die elementen ook in de andere varianten kunnen worden ingebracht. We zien de nascheiding zoals die nu in 2022 wordt aangeboden ook als een goede opstap naar de uiteindelijke brede nascheiding.

Voor ons was ook van belang dat de keuze uit de varianten niet tot een onverantwoorde stijging van de Afvalstoffenheffing zou leiden en het amendement vraagt de raad hierover voor de begroting te informeren. Wij staan dus op zich positief tegenover het amendement, maar we horen graag wel eerst de reactie van het college voordat we tot definitieve besluitvorming overgaan. De voorzitter: Een vraag van de heer Everard. 34

De heer Everard: Ja voorzitter, ik heb twee vragen. Dat is wat de heer Weyn van mijn amendement vindt, daar ben ik ook wel heel erg benieuwd naar en met name van het onderdeel participatie van de inwoners en de gedragsbeïnvloeding van de burgers. De heer Weyn sprak over plusjes en minnetjes, maar in variant 2 staat bij gedragsbeïnvloeding niet één minnetje, maar maar liefst drie minnetjes. Ik hoor graag van de heer Weyn wat hij daarvan vindt. De voorzitter: De heer Weyn. De heer Weyn: Dank u voorzitter. Zoals ik in het begin al aangaf, is voor alle varianten een casus te maken, dus de variant die de heer Everard voorstelt, is zeker ook een variant die te overwegen is. We praten hier eigenlijk over vier varianten die eigenlijk alle vier acceptabel zijn, waarbij de vijfde naar mijn idee eigenlijk alleen in aanmerking komt als we het idee hebben dat door alle onzekerheden de tijd nog niet rijp is voor besluitvorming. Dus ik vind het zeker een variant waarvan een casus te maken is, maar op dit moment zien wij in de andere varianten die in het andere amendement zijn genoemd meer merites. Het is gewoon een kwestie van ranking, niet goed of slecht, maar wij zien dat toch als de betere variant op dat moment. De tweede vraag ging geloof ik over plusjes en minnetjes.

Ik zei al dat ik deze score meeneem, maar ik vind het erg lastig dat die op het laatste moment voor de commissie komen zonder eigenlijk veel onderbouwing, behalve dan dat ze van experts komen, van waar ze nou precies op gebaseerd zijn. Ja, je neemt het mee maar ik denk dat ook al eerder is gezegd dat ook uit andere onderzoeken blijkt dat er ook veel argumenten voor nascheiding zijn, ook uit milieuoverwegingen en wat betreft service. Als je naar service an sich kijkt, het feit dat je één container in plaats van meerdere hebt, is dat uit het oogpunt van dienstverlening de meest optimale gemakkelijke keuze. Je neemt het mee, maar ik wil het in dit geval niet doorslaggevend laten zijn. Ik hoop dat het hiermee voldoende beantwoord is. De voorzitter: Ja dat is het geval, dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van Sloten. De heer Van Sloten: Dank voorzitter. Ik maak het niet heel lang want ik heb niet zo'n technische onderbouwing met allemaal cijfers en getallen zoals sommige anderen. Ik heb een beetje het gevoel dat raadsleden soms beter in dit onderwerp zitten dan de wethouder of zelfs de ambtenaren en ik weet niet of dat altijd een goede zaak is. Ik weet ook niet waar dat aan ligt, aan het college omdat die de stukken beter moet voorbereiden, of aan de raad omdat wij onze grens over stappen.

We zouden moeten controleren of het werk goed gebeurt en niet op de stoel van de ambtenaren of de wethouder moeten gaan zitten. We moeten wel zorgen dat we het over dezelfde dingen hebben en het stoort me nogal dat we de waarheid gepresenteerd krijgen die een week later weer anders is en dat er vanmiddag weer andere cijfers binnenkomen. Dat maakt het wel moeilijk om echt goed grip op dit onderwerp te krijgen. Misschien moeten we ons ook niet helemaal op die specifieke getalletjes focussen want volgens mij is dat ook niet waar we naartoe moeten. Ik wil graag verder kijken, het doel moet zijn om de hoeveelheid afval te verminderen en dat is een opgave voor de afvalverwerker, die alle recyclebare delen uit het aangeboden afval moet halen, maar ook voor de inwoners die ervoor moeten zorgen dat er zo min mogelijk afval wordt aangeboden. Dit is een onderwerp dat zich heel goed zou lenen voor een bredere vorm van burgerparticipatie, het CDA zei het ook al. Het is jammer dat we dit hier in de raad doen en dat we de inwoners er maar zeer beperkt bij kunnen betrekken. Dat heeft ook te maken met het tijdstip, er zijn allemaal redenen waarom dat op dit moment niet kan, maar we zijn er nu toch al een aantal jaren mee bezig en ik denk dat dit beter had gekund.

We moeten juist de inwoners erbij betrekken om te zorgen dat er zo min mogelijk afval wordt aangeboden en dat kan door bronscheiding of door minder afval je huis in te slepen. Ik vind dat we op dat laatste punt echt gewoon te weinig hebben gedaan, om die bewustwording bij de inwoners te vergroten. Sinds het stopzetten van de invoering van het nieuwe inzamelen, dat lijkt al een eeuwigheid geleden maar dat was in de vorige raadsperiode, is daar weinig voor in de plaats gekomen en de ondergrondse containers komen ook maar zeer langzaam in de grond, dat had echt beter gekund. We hebben inderdaad stickers gekregen, maar daarmee red je de wereld ook niet. Juist die combinatie van inwoners, de gemeente en de afvalverwerker is nodig om dat brede begrip van die opgave waar we voor staan te krijgen en dat begrip moet weer worden omgezet in een gedragsverandering. Dan even over het voorstel, ik vind het een hele lastige keuze. Ik begrijp het amendement van het CDA over bronscheiding waar kan, als het goed gaat moet je dat niet stopzetten, maar ik snap ook de nieuwe variant van de VVD waarin we misschien iets realistischer kijken naar wat het oplevert en of die bronscheiding breder is uit te rollen. Ik wacht even de reactie van de wethouder af en ik hoor ook graag van de wethouder hoe het college dat besluit uiteindelijk gaat nemen want het is een collegebesluit.

Er wordt nu aan ons gevraagd om wensen en bedenkingen te uiten en mijn vraag is eigenlijk heel specifiek of de keuze van de raad wordt gevolgd. Als we het amendement van het CDA en DLW of dat van de VVD en anderen aannemen, is dat dan ook daadwerkelijk de keuze? Het amendement van de VVD dat 35

voorligt, is wel weer een hele uitgebreide en ik weet niet of dit überhaupt mogelijk is. Wordt dat hem dan ook of komt het college met een eigen afweging en een eigen keuze? Uiteindelijk is het altijd de keuze van het college, maar volgt het college de raad in dat geheel? Dat hoor ik graag van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Voorzitter dank u wel. Ik herinner me inderdaad dat dit onderwerp de gemoederen al jaren in beweging brengt. Ik heb een verhaal en dat ga ik ook houden, maar ik wil vooraf wel een aantal vragen gesteld hebben. In de eerste plaats, is er tijd om het zesde alternatief of de zesde variant door te rekenen voordat moet worden besloten? Dat is vraag 1. Dan het tweede. Kennelijk is er discussie over de cijfers en dat hangt voor een deel samen met aannames en voor een deel met hoe de cijfers gebruikt worden. Ik weet niet beter dan dat de cijfers die de wethouder in het voorstel heeft aangeleverd ook de cijfers zijn en ik zou graag de bevestiging van hem willen hebben dat dit de cijfers zijn want als ze het niet zijn, wil ik eigenlijk nu stoppen met praten want dan is het zinloos om verder te praten, dan weten we het niet. Dat zijn mijn twee inleidende vragen. Het derde is dat iedere verandering natuurlijk uitgesteld kan worden.

De voorzitter: De heer Menken heeft daar een vraag over, maar het is een vraag aan de wethouder. {Er wordt buiten de microfoon gesproken} Oké, dat is helder, u hebt een interruptie. Gaat uw gang. De heer Hendrickx: Gewoon een vraag, geen betoog. De heer Menken: Een simpele vraag. Neemt u in de vraag die u net aan de wethouder hebt gesteld over of de cijfers in de stukken kloppen ook de vanmiddag om 17.15 uur binnengekomen informatie mee als behorende tot de stukken of niet? Omdat daarin namelijk het getal 150.000 is gereduceerd tot 100.000. De heer Hendrickx: Ik heb ze vernomen, ik heb ze geregistreerd en ik vind het verschil van een dusdanig beperkte omvang dat het voor mij geen vraag beantwoordt, laat ik het zo formuleren. In de tweede plaats, maar daar kom ik straks op terug, liggen de cijfers sowieso dicht bij elkaar. Voor € 50.000,00 moet je er een heleboel andere argumenten bijhalen om die het verschil te laten maken. Ik ga door. De voorzitter: Voor € 50.000,00 moet je overigens wel drie weken het bolletjesklassement winnen. Dat schijnt € 50.000,00 op te leveren, maar goed dat terzijde. Het is geld. Mijnheer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ik heb altijd al begrepen dat fietsen uw vak is.

Het grappige van de vijf varianten is dat de huidige situatie het goedkoopste is en daarbij zou ik dan alleen als nooduitgang willen hanteren dat, als je er niet uitkomt, wanneer het niet duidelijk is of als er te veel vragen blijven, je eventueel een halfjaar of een jaar de huidige situatie kunt handhaven voordat je op andere dingen overgaat. Dat is mijn enige opmerking die ik wil toevoegen. Ik zei al dat we hier al een hele tijd bij betrokken zijn. We hebben als enige tegen het HNI, het nieuwe inzamelen, gestemd en daar zijn we nog steeds trots op. We hebben ook tegen de volgende fase met extra routes voor pmd en gemeenschappelijke afvalcontainers gestemd, we hebben dat altijd gedaan met goede argumenten en op basis van onderzoek. Hart voor Wassenaar vond en vindt dat er een goede balans moet zijn tussen dienstverlening door de overheid, kosten voor de dienstverlening en de zorg voor het milieu. We hebben inmiddels ervaren dat de kosten van de afvalverwerking in Wassenaar ik heb opgeschreven 'geëxplodeerd zijn', maar laat ik het iets milder uitdrukken, ze zijn fors gegroeid en samen met Rijswijk de allerhoogste in Nederland. De verzamelcontainers bezorgen overlast, ongedierte, stank, zwerfafval en ergernissen en wanneer we de situatie met voor 2016 vergelijken, zijn wij er eerder op achteruitgegaan en de gelukkigen onder ons hebben een batterij kliko's bij het huis staan.

Veel experimenten die ongewenste nieuwe ervaringen opleveren, die niet opleveren wat voorspeld wordt en veel mensen die zich afvragen waar dit naartoe moet. Hart voor Wassenaar is voor scheiding van afval, we zijn voor het scheiden van karton, papier, textiel, glas en gft zoals dat al jaren gaat en waar veel Wassenaarders aan gewend zijn en dat zonder problemen ook doen. We zijn voor hergebruik van materialen en we zijn voor een zo veel mogelijk circulaire economie. Wanneer nascheiding technisch niet mogelijk zou zijn, zouden we voor voorscheiden zijn, maar nascheiden is mogelijk en op een goede manier, het leidt tot minder restafval dan voorscheiding, het is kostenefficiënter en het zorgt ervoor dat de gemeente een betere service aan haar inwoners verleent. Nu de samenwerking met HVC een feit is, gelukkig werken we samen met een stabiele partner in een volatiele omgeving, kan nascheiding 36

per 1 januari 2021 en HVC zal zich blijven ontwikkelen om de nascheiding verder te verbeteren. Het veelgebruikte argument 'we moeten het gedrag van mensen beïnvloeden', komt bij mij niet aan. Om te beginnen is het betuttelend, maar het gevaar bestaat ook dat het drammerig wordt, dan roep je weerstand op en dat is niet bevorderlijk voor een goede ontwikkeling. Daarnaast leeft het niet en krijg je het niet levend. De belangrijkste reden is gelegen in het feit dat men in de grote steden om praktische en economische redenen niet aan bronscheiding van pmd doet en daarom heeft het geen actualiteit. Als het in grote steden wel actualiteit had, zou je het breder kunnen brengen, maar het wordt niet gedragen. Voor onze keuzes zijn de kosten van de afvalverwerking voor Wassenaarders daarom van doorslaggevende betekenis, zeker wanneer scheidingsresultaten niet ten nadele van nascheiding zijn. We zijn ook van mening dat de dienstverlening door de overheid op een goed niveau moet liggen en tegenwoordig heb je het gemak van levering aan huis, ook weer met z'n problemen, maar nu maken we het aan de achterkant steeds ongemakkelijker. Voorzitter, ongeveer een kwart van de totale kosten zijn kosten voor het verwerken van afval. Als al het afval van de Wassenaarders restafval is, betaalt die driemaal bijna € 8,00 aan belasting en in verhouding tot de € 440,00 is dat bijna niets.

Ongetwijfeld zal dit bedrag toenemen, maar tegelijkertijd zal het restafval afnemen. Wij vinden het ook zorgelijk dat op dit moment de aandacht vooral daarnaar uitgaat, terwijl de kosten van overhead en logistiek driekwart van de kosten bedragen. De discussie spitst zich toe op een verschil dat uiteindelijk niet of nauwelijks effect op het eindresultaat heeft. We gaan zo langzamerhand naar een tarief van € 500,00 per huishouden per jaar, in 2021 zitten we op € 440,00 en als je deze cijfers doorrekent komt er weer een verhoging van tussen de 5 en de 10% aan en dat is nagenoeg de helft van de ozb. Wij vinden het nog altijd vreemd dat de ozb is gedifferentieerd naar WOZ-waarde, de Afvalstoffenheffing kent eigenlijk geen differentiatie. Wat mij verwondert, is dat niemand hier dat bespreekt want die differentiatie zou opleveren dat grootverbruikers of grootafvallers meer in de portemonnee gaan merken dat zij afval produceren.

Inmiddels wordt in meerdere berekeningen onderscheid gemaakt tussen hoogbouw, gelaagde bouw en woningen met weinig buitenruimte, daar wonen niet de mensen met de hoogste inkomens en met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid consumeren zij minder en produceren ze daardoor minder afval, maar ze betalen wel hetzelfde en met tarieven oplopend naar € 500,00 per jaar mogen zij hun restafval voor ten minste € 5,00 per keer gewoon kwijt en groenafval hebben ze niet. Wij vinden dit bizar. Ten slotte, ik heb daar net al aan gerefereerd, maar er ontstaat gekissebis over de berekeningen. Het uiteindelijke verschil lijkt dan € 50.000,00 te zijn, maar ik wil graag van de wethouder vernemen of hij volledig achter zijn berekeningen staat. We zien dat de verschillen klein zijn, maar in het voordeel van nascheiding spreken. De verschillen zijn niet van doorslaggevende betekenis tenzij de wethouder aangeeft dat de berekeningen niet juist zijn en dat is dan ook een vraag, maar die heb ik net al gesteld. We zijn ervan overtuigd dat nascheiding nu al betere resultaten oplevert en dat nascheiding toekomst heeft omdat de grote steden niet anders willen en omdat met nascheiding in de toekomst nog betere resultaten verkregen zullen worden. Op basis van de cijfers kun je overigens vaststellen dat bronscheiding € 10,00 per huishouden per jaar duurder is, dat volgt uit de cijfers.

Ook hier is sprake van subsidie voor huishoudens met minder kilo's en de lagere inkomens. Voorzitter, wij zijn voor variant 4, nascheiding en de laagste kosten. Wij hebben niet de luxe om de kosten nog verder te laten oplopen want dan wordt het echt buitenproportioneel. Voor zeer velen in Wassenaar is eenmaal per twee weken genoeg, we hebben daarover rondgevraagd en velen hebben het over een bodempje dat dan aan de straat komt te staan. Mocht je meer grijze bakruimte nodig hebben, dan neem je voor € 100,00 per jaar een abonnement op een tweede grijze bak en op die manier krijgen we een eerste differentiatie op basis van gebruik. Voorzitter, ik heb nog één vraag en die is naar aanleiding van… De voorzitter: Ik dacht dat u afrondde. Dan een interruptie van de heer Borm. De heer Borm: Ja voorzitter dank. Ik zou graag van de heer Hendrickx willen weten hoe hij het voor zich ziet als straks in heel Wassenaar slechts eenmaal per twee weken het restafval wordt opgehaald en alle pmd-inzamelvoorzieningen, waarvan we vanmiddag hebben vernomen dat driekwart van de verzamelcontainers wordt afgekeurd omdat daarin waarschijnlijk ook veel restafval gedeponeerd wordt, weggaan.

Dan kan dus heel veel afval dat wel wordt geproduceerd bij de huishoudens die nu niet in de proefwijken wonen niet meer in een centrale voorziening worden gedeponeerd, wat gaat er in Wassenaar gebeuren als we nu ineens naar die variant 4 zouden doorgaan? Dat zou ik graag van de heer Hendrickx willen weten. De voorzitter: De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter, het is op dit moment in termen van onhoudbaarheid van afval zo dat de grijze bak nu al eens per twee weken wordt geleegd en in dat opzicht hebben we geen probleem. Ik maak even mijn antwoord af, ik probeer het in de helft van uw tijd doen. 37

De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, over en weer is er ruimte voor het debat. De heer Hendrickx: Voorzitter, zou u zich niet met de inhoud van mijn betoog willen bemoeien? De voorzitter: Nee, maar wel met de sfeer van het debat zoals dat hier gevoerd wordt. Daar maak ik gewoon de opmerking over die ik daarover maak. Gaat u verder. De heer Hendrickx: Voorzitter, dan zou ik u ook willen vragen om in de sfeer van het debat ervoor te zorgen dat vragen daadwerkelijk worden beantwoord en dat ze niet met een zeer breed betoog nog een keer overgeleverd worden. Dat is mijn punt. De voorzitter: Volgens mij was het een vraag aan u. De heer Hendrickx: Ja. Eens in de twee weken ophalen, kan Wassenaar daarmee uit? Wij hebben aan meerdere mensen gevraagd hoeveel volume ze produceren, we hebben ook de vraag gesteld of pmd en restafval eens in de twee weken in één container kan en de meeste mensen uit tweepersoons- en driepersoonshuishoudens vinden dat geen probleem. Ten tweede, wanneer nog meer vuil wordt geproduceerd waarbij je dus enigszins differentieert naar volume en de kosten daarvan maakt een tweede grijze container het mogelijk dat je eenmaal per twee weken twee bakken aan de straat zet. Dan kom je op hetzelfde volume als wanneer je eens per week één bak leegt, dus ik zie het probleem niet.

Net zo goed als je nu voor € 50,00 per jaar een tweede groene bak kunt aanschaffen wanneer je die nodig acht, die vrijheid heb je, kun je een tweede grijze bak bestellen wanneer je meer volume hebt dan in twee weken in één grijze bak past. De voorzitter: De heer Borm, een korte vervolgvraag. De heer Borm: Dank voorzitter. Volgens mij hebben we met z'n allen afgesproken dat wanneer iets in de raad wordt behandeld en we het niet met het voorliggende voorstel eens zijn, het voorstel is om geen wensen en bedenkingen te uiten, we met een amendement komen waarin staat wat we dan wel willen. Ik hoor nu dat heer Hendrickx niet variant 4, maar een andere variant wil waarbij we dan alsnog een extra lager tarief voor een tweede grijze container hebben. Mijn vraag aan de heer Hendrickx is: wat wil u hier met uw standpunt bereiken? Als u iets concreets had gewild, had u een amendement kunnen indienen, maar dat lijkt er nu niet te liggen. De voorzitter: Dat is de vraag. De heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ik heb daar geen vraag in ontdekt en ik laat hem maar liggen. De kwestie die hier natuurlijk speelt, is dat wij voor variant 4 zijn. Als je naar de cijfers kijkt, is dat de goedkoopste variant en op het moment dat er meer vuil is, kun je je daar extra op abonneren, dat is een suggestie die ik aan de wethouder wil doen.

Hij besluit en ik heb geen amendement nodig om deze kennis, deze suggestie, bij hem te laten landen. Wat dat betreft, denk ik dat dit voldoende is. Ik heb een betoog en dat betoog is nu wel zo ongeveer klaar denk ik, dus ik stop ermee. De voorzitter: Dank. Het woord is aan de heer Paulides. De heer Paulides: Dank voorzitter. Ik ben blij met de amendementen omdat wij wensen en bedenkingen niet op zijn plaats vinden. De keuze hoort aan de raad te zijn en de raad gaat over alles waar hij over wil gaan, ondanks het feit dat het een collegeregeling is geworden, waar wij indertijd overigens tegen gestemd hebben. Wij vinden dat je moet stimuleren dat de inwoners het restafval gaan verminderen en zij moeten gestimuleerd worden om de afvalscheiding op een goede manier te doen. Dat betekent voor ons dat variant 1 daar het beste aan tegemoetkomt. Over de brongescheiden pmd, dat kun je ook nog eens over de scheidingsinstallatie doen en dat geeft dan een hogere opbrengst en een betere kwaliteit want de routes bij variant 1 zijn al goedkoper dan de andere routes, dus wat let je om dat nog een keer na te scheiden. Dan de containers.

Ja, als je alles in één container gooit, kom je niet tegemoet aan de opgave die wij van de overheid hebben om het afval te verminderen en als je dan gaat zeggen dat je goed moet communiceren, ik denk dat communiceren helemaal niet zo moeilijk is want als je alles bij elkaar gooit, hoef je ook niet meer te communiceren. De voorzitter: Mijnheer Paulides, ik zie een interruptie van de heer Borm. Ik zou wel willen vragen… Het is inmiddels 22.19 uur, het onderwerp is Wensen en bedenkingen en de fracties kunnen aangeven wat ze vinden. Het is natuurlijk interessant om te proberen elkaar van

38

standpunten te overtuigen, maar het tijdstip vergt inmiddels een korte vraag en een korte reactie. We hebben ook nog een paar andere punten te behandelen. De heer Borm. De heer Borm: Ja voorzitter, een korte vraag. Ik hoorde van de heer Paulides dat hij denkt dat wat er aan restafval overblijft in wijken die aan bronscheiding van pmd doen alsnog over een nascheidingslijn kan. De heer Paulides: Dat heb ik niet gezegd. De heer Borm: O, dan zou u dan nog een keer kunnen uitleggen wat u bedoelt met 'het zou alsnog nagescheiden kunnen worden'? De voorzitter: De heer Paulides. De heer Paulides: 'Mister Afval' gaat me een beetje irriteren en ik ben daar geloof ik niet de enige in. Wat ik heb gezegd over die pmd die je dan afzonderlijk gaat inzamelen, in een vrachtauto gooit en dan weer gaat scheiden is het volgende. Het aantal routes bij variant 1 is goedkoper dan in de variant die de VVD voorstelt en dan kun je dat reeds voorgescheiden pmd-afval nog een keer over die afvalscheidingslijn gooien. Het is niet duurder, je krijgt een betere kwaliteit en een hogere opbrengst. Dat was mijn opmerking. Ik wil het hierbij laten trouwens. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Zoutendijk. De heer Zoutendijk: Dank u wel voorzitter. Mijn fractie heeft een duidelijke voorkeur voor variant 2, toch geweldig die nascheiding, lekker efficiënt en effectief.

Ook mooi dat er elke week weer een wagen langskomt, het betekent ook dat we ook nog iets doen aan de werkgelegenheid in die sector trouwens, maar we zorgen er ook voor dat Wassenaar schoon blijft. Het is servicegericht en het loopt financieel gezien allemaal niet zo ver uit elkaar. Het nadeel van variant 1 en 3 is dat dit een ingewikkeld verhaal gaat worden, dat hebben andere fracties al gemotiveerd en daar hoef ik verder niets over te zeggen. Ik ben er geen voorstander van om de frequentie te verlagen, dus een duidelijke voorkeur voor variant 2. Ik heb wel sympathie voor het amendement van de VVD en andere partijen, maar het is wel een beetje een ingewikkelde. Ik snap de redenatie, maar ik vraag me wel af of dat nou zo veel meer oplevert. Ja, voor het overige denk ik dat het een beetje een illusie is om van de burgers te verwachten dat ze hun afval verminderen, ik denk dat juist de voorkant van het hele proces belangrijk is, de industrie, de verpakkingen. Natuurlijk is het fijn dat er nu statiegeld op plastic is en er straks ook statiegeld op blik komt, maar aan de andere kant zien we natuurlijk ook dat steeds meer mensen online aankopen doen en dat daardoor het aantal verpakkingen toeneemt.

Ik denk dat we daar heel realistisch in moeten zijn, we moeten daar niet te veel van verwachten, er moet op andere plekken beleid worden gemaakt om te voorkomen dat er overbodige verpakkingen zijn. Dat is in ieder geval hoe ik er tegenaan kijk en ik zou het college willen vragen om voor variant 2 te gaan. Dat is in ieder geval een variant waarvan we weten dat de afvalverwerkers ermee kunnen werken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Gout. Mevrouw Gout: Dank u voorzitter. Er is al veel gezegd, maar ik ga nog maar een keer herhalen wat iedereen misschien al weet, maar wat toch belangrijk voor dit debat is. Minder afval begint bij jezelf en ik denk dat dit toch wel iets is waar we het allemaal over eens zijn en ik snap ook heel goed de oproep van de heer Zoutendijk die zegt dat ook de industrie zijn best moet doen om met minder afval te komen waar het gaat om aankopen van ons, maar minder afval begint bij jezelf. Als het gaat over de hele discussie over de kosten, dan is het natuurlijk ook zo dat hoe minder afval wij in Wassenaar met elkaar produceren, hoe lager de kosten voor de afvalverwerking, dat snapt ook iedereen. Dus ik denk dat dit toch een algemene oproep is.

Als het gaat om het amendement waar wij als fractie aan hebben meegewerkt en waar we helemaal achterstaan, is het goed om onze beweegredenen even goed uit te leggen want er zijn hier natuurlijk heel veel woorden gewisseld. Voor ons is het heel erg belangrijk dat wij geen tweedeling binnen Wassenaar maken. Wij vinden het heel ingewikkeld om te zeggen 'jij hoort bij de groep die een container in de tuin krijgt waarin je zelf je pmd kunt scheiden, je krijgt ook die service en jij hoort bij de groep waar dat niet kan, dat is dan jammer'. Ik heb daar even heel goed over nagedacht en dat is een heel verkeerd signaal naar Wassenaarders, wij Wassenaarders moeten het met z'n allen op één manier doen. In het hele doordenken van ons amendement staat het scheiden van alle materialen voorop, vandaar dat we hebben gevraagd: kom nu met veel meer containers voor textiel. Iedereen denkt dat alleen keurige jasjes die een ander nog aan kan in de bak mogen, maar dat is echt een misverstand, alle textiel kan in de textielbak want dat wordt hergebruikt of gerecycled. We hebben 39

al heel veel over keukenafval gezegd, we willen iedereen gelijk behandelen en we willen iedereen in Wassenaar de gelegenheid geven om het keukenafval netjes te scheiden. Dus dat zijn twee dingen die we echt moeten gaan doen gecombineerd met het hele voorstel over de pmd netjes in een pmd-zak in de grijze bak. Hoe beter je dat afval scheidt, hoe minder restafval je in je grijze bak krijgt en hoe schoner de pmd in die grijze bak uiteindelijk wordt aangeleverd bij degene die in het ophaalt. Kortom, wij denken dat we daar heel veel combinaties mee maken, dat we iedereen op dezelfde manier tegemoetkomen en dat iedereen dezelfde faciliteiten krijgt om heel hard te werken aan veel minder afval per persoon. Dat kunnen we ook uitleggen aan de jongeren want dat was ook een opmerking, 'kunnen we het de jongeren uitleggen?'. Dat kunnen we de jongeren heel goed uitleggen en wij geloven ook zeker dat we door de gedragsbeïnvloeding die wij voorstaan gecombineerd met de stickers, betere voorlichting, heel ver komen en dat we die stap zetten naar de komende tijd veel minder afval per persoon. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Nog een vraag van de heer Everard. De heer Everard: Ja voorzitter toch nog een vraag aan mevrouw Gout.

Wat is nou precies de meerwaarde van scheiden in die zakken, die dan in die restafvalcontainer doen en dat dan samen te persen in die ene vrachtwagen? Ik hoop dat ik daar vanavond toch nog een concreet antwoord op krijg. De voorzitter: Mevrouw Gout. Mevrouw Gout: Je moet het ook gewoon voor je zien want het gaat niet alleen om dit voorstel dat we doen, het is het gecombineerde voorstel: uiteindelijk zo min mogelijk in die grijze bak omdat veel van wat nu nog in de grijze bak zit ergens anders thuishoort, dat moeten we ook gaan doen met elkaar en het zo schoon mogelijk aanbieden van onze pmd. Natuurlijk is het zo, en dat snapt ook iedereen, dat het in het vervoer zeker te lijden krijgt van wat er verder vervoerd wordt, maar als iedereen dat zou doen en als alle aan de pmd-nascheiding deelnemende gemeenten dat zouden doen, dan kunt u voor zich zien dat het pmd uiteindelijk schoner wordt aangeleverd. We zeggen ook niet dat er een heel groot extra rendement kan worden verwacht, maar zeker wel een extra rendement. Baat het niet… of liever gezegd het gaat ook om die gedragsverandering, om bronscheiding op alle soorten afval goed vast te houden. Dank u wel. De voorzitter: Nog een vraag van de heer Everard. De heer Everard: Ja voorzitter.