Bijlage 1. Najaarsnota 2025

Landelijke Tweede Kamerverkiezingen (nadeel hogere lasten in 2025 € 15.000) Op 29 oktober 2025 zijn de Tweede Kamerverkiezingen. Voor de uitvoering van de verkiezingen mede door de implementatie van de VOX-telmethode is een aanvullend budget van € 15.000 nodig. Deze lasten worden gecompenseerd vanuit de algemene uitkering. Juridisch advies Huize Ivicke (nadeel hogere lasten in 2025 € 15.000) Na de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is dit project succesvol afgerond. Er zijn nog aanvullende kosten van € 15.000. Aanleg glasvezel tijdelijke huisvesting in het politiebureau (nadeel hogere lasten in 2025 € 75.000) Voor de tijdelijke huisvesting in het politiebureau is met name een ICT-aanpassing noodzakelijk omdat er geen gecombineerd gebruik met het politienetwerk wordt toegestaan. Voor een bedrijfszekere glasvezelverbinding met de centrale server zijn er in 2025 aanvullende lasten van € 75.000.

Pagina 30 van 62

Treasury (saldo voordeel hogere baten in 2025 € 46.000) De verwachte rente schatkistbankieren is € 60.000 hoger dan begroot. Ook het dividend van de BNG is € 17.000 hoger dan begroot. Het dividend van Alliander is € 31.000 lager uitgevallen. Per saldo is er derhalve op het gebied van Treasury (rente en dividend) een voordeel van € 46.000 te verwachten. UWV eigen risico WW (nadeel hogere lasten in 2025 € 124.000) De gemeente Wassenaar is eigenrisicodrager voor de WW-kosten van (oud)-medewerkers. Deze kosten kunnen fors zijn en fluctueren jaarlijks. Deze kosten zijn in 2025 aanzienlijk gestegen, aangezien meer (oud) medewerkers dan voorheen aanspraak maken op een WW-uitkering. Aanvullende kosten en storting voorziening pensioenen (voormalig) wethouders (nadeel hogere lasten in 2025 € 238.000) Op basis van de meest actuele berekening van de gevolgen van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) voor politiek ambtsdragers is een aanvullende dotatie aan de voorziening noodzakelijk van € 215.000. Daarnaast zijn er in 2025 € 23.000 aan aanvullende pensioenkosten gemaakt die niet waren begroot. Update HR-systeem Motion (nadeel hogere lasten in 2025 € 30.000) Het huidige HR-systeem Motion wordt in 2025 door de leverancier gemigreerd naar een modern platform met meer mogelijkheden. De aanvullende eenmalige kosten bedragen € 30.000.

Budgetneutraal binnen het programma Flexibele schil ambtelijke organisatie (budgetneutraal, in 2026 hogere lasten € 560.780 en hogere baten € 560.780 door onttrekking reserve reorganisatie) Het is duidelijk dat de ambtelijke organisatie veel werk verzet en werkzaamheden vrijwel volledig zijn ingepland. Dit zorgt ervoor dat de organisatie weinig flexibiliteit kent om in te springen op nieuwe ontwikkelingen (bijv. Duindigt) of dat dit betekent dat andere zaken minder prioriteit krijgen. Om dit in 2026 te voorkomen wordt budget vrijgemaakt voor een flexibele schil. Verkoop Buurtweg 116 - Koffiehuisje (budgetneutraal, in 2025 hogere baten en lasten € 131.600 vanaf 2026 voordeel lagere lasten € 5.054) Het Koffiehuisje aan de Buurtweg is recentelijk verkocht voor een bedrag van € 131.600. Onder aftrek van de restant boekwaarde van € 11.657 en de verkoopkosten van € 10.224 resteert een nettoopbrengst van € 109.719. Dit bedrag zal conform het Coalitieakkoord worden gestort in de algemene reserve. De structurele ramingen voor dit object van in totaal € 5.054 vallen vrij vanaf 2026.

Pagina 31 van 62

Budgetneutraal programma overstijgend Doorbelasten kosten projectleiders en -ondersteuners naar projecten (budgetneutraal, in 2025 € 70.000, vanaf 2026 € 435.000 hogere lasten en baten) Het toenemend aantal (grote) projecten vergt steeds meer capaciteit op zowel projectleiding als ondersteuning. Sinds de verzelfstandiging in 2021 is deze deskundigheid voornamelijk extern ingevuld, wat tot relatief hoge kosten heeft geleid. Om de kosten van de geplande projecten te beperken heeft de organisatie behoefte aan vaste projectleiding en -ondersteuning. De mogelijkheid bestaat de kosten hiervan toe te rekenen aan de projecten die door deze medewerkers worden gerealiseerd. Daarom wordt de gemeenteraad voorgesteld de begroting vanaf november 2025 meerjarig aan te passen en hiervoor in 2025 een bedrag van € 70.000 op te voeren en vervolgens meerjarig op jaarbasis € 435.000 hogere lasten en baten op te nemen. Budgetoverhevelingen van 2025 naar 2026 Internationals (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 lagere lasten € 20.000, in 2026 hogere lasten € 20.000) Het doel van de Beleidsnota Internationals is om aandacht te besteden aan de betrokkenheid van deze groep in de gemeente Wassenaar. Om de betrokkenheid van de internationals te waarborgen zijn er verschillende beleidsuitgangspunten opgesteld. M.b.t.

deze beleidsuitgangspunten is er in 2025 al het nodige gebeurd; een deel van bestaande budgetten (o.a. sport, vertalingen, evenementen) zijn hiervoor ingezet. De gemeenteraad wordt voorgesteld om een restant budget van € 20.000 over te hevelen naar 2026. Dit budget wordt ingezet voor o.m. onderwijs, kunst en cultuur, sport, vrijwilligerswerk en evenementen. Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf en milieustraat (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 lagere lasten en lagere onttrekking reserve grote projecten € 135.000 en in 2026 hogere lasten en hogere onttrekking reserve grote projecten € 135.000) De ruimtelijke procedure voor het terrein aan de Maaldrift is gestart. In 2025 komt naar verwachting € 40.000 van het beschikbaar gesteld budget van € 175.000 tot besteding. De werkzaamheden zullen in 2026 doorlopen. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld het restant van € 135.000 met bijbehorende dekking uit de reserve Grote projecten over te hevelen naar 2026. Cliëntvolgsysteem Wmo en Jeugdwet- ICT lasten (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 lagere lasten € 20.000 en lagere onttrekking uit de algemene reserve € 20.000; in 2026 hogere lasten €20.000 en een hogere onttrekking uit de algemene reserve € 20.000) De implementatie van het Cliëntvolgsysteem Wmo en Jeugdwet wordt voor een gedeelte in 2026 uitgevoerd.

Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om € 20.000 over te hevelen naar 2026 met dekking uit de Algemene reserve. Pagina 32 van 62

P4 Fysieke leefomgeving

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Wassenaar wil een van de mooiste en aantrekkelijkste woongemeenten van Nederland zijn en blijven. We koesteren de ideale en centrale ligging ten opzichte van de grote steden Den Haag, Rotterdam en Amsterdam, en ons strand, de duinen en de landgoederen. Wij streven ernaar om Wassenaarders van alle leeftijden een zo goed mogelijk leef- en woonkwaliteit te bieden. Doelstellingen 1. Woningen realiseren op de 4 woningbouwlocaties Den Deijl, Gemeentewerf, Het Kerkehout en ANWB, in lijn met regionale afspraken en openstaan voor initiatieven vanuit de markt. 2. De Omgevingsvisie voor Wassenaar en gebiedsuitwerkingen voor noordrand-Groene Zone en zuidrand zijn klaar en geven richting aan de Wassenaarse ruimtelijke ordening en aan de vervulling van de wettelijke verplichtingen. 3. De Wassenaarse schoolgebouwen op zijn minst naar BENG-niveau brengen, te laten voldoen aan de ambities uit het IHP en de lokale energiestrategie. 4. Betere inzet op behoud en toekomstbestendig maken van het erfgoed. 5. Meer adequaat toezicht en handhaving voor het behoud van erfgoedwaarden. 6. Benoemen verbeterpunten die verder een bijdrage leveren aan de energietransitie enerzijds en het behoud van historisch ruimtelijke-en erfgoedkwaliteiten anderzijds. 7. Informeren, stimuleren en faciliteren van passende herbestemmingen, die aansluiten bij de mogelijkheden die het monument en zijn omgeving biedt.

Pagina 33 van 62

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Opgestelde regionale en lokale woonzorgvisie verwerkt

Realisatie / voortgang Op 23 september 2025 heeft de gemeenteraad van Wassenaar de Startnotitie voor de Lokale Woonzorgvisie vastgesteld. De uitwerking van acht uitgangspunten en de strategie voor de komende jaren worden opgenomen in de Nota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026, die in februari 2026 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Deze nota is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met bewoners, woningbouwcorporaties, huurdersverenigingen, zorg- en welzijnsorganisaties, ouderenverenigingen, de Stichting Gehandicapten Wassenaar en het Zorgkantoor. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een Regionale Woonzorgvisie voor Haaglanden. Daarin ligt de nadruk op samenwerking tussen gemeenten en het maken van afspraken over een evenwichtige verdeling van urgente woningzoekenden en mensen met een zorgvraag. 1.2

Gewijzigde regionaal afgestemde Huisvestingsverordening

Realisatie / voortgang De Huisvestingsverordening Wassenaar 2023 wordt zowel lokaal als regionaal afgestemd. Voor het lokale deel staan twee onderwerpen op de agenda voor wijziging eind 2025, namelijk de toewijzing van woonwagenplekken en woonwagens en het opnemen van middenhuur. Deze wijzigingen vormen de tweede aanpassing van de verordening en worden inhoudelijk afgestemd met de regio Haaglanden om consistentie en uitvoerbaarheid te waarborgen. Het regionale deel van de Huisvestingsverordening wordt naar verwachting in het eerste halfjaar van 2026 aangepast op de onderwerpen betaalbare koop en om een reparatie van artikel 3.8, waarin de bevoegdheden van de gemeenteraad zijn geregeld. 1.3

Opgestelde en ondertekende meerjarige prestatieafspraken

Realisatie / voortgang In overleg met de woningbouwcorporaties is gekozen voor begeleiding van een extern bureau voor het schrijven van de meerjarige prestatieafspraken. De startgesprekken met de bestuurders hebben plaatsgevonden. De huurdersverenigingen worden hierbij nauw betrokken en ook de zorginstellingen worden aangehaakt voor het gedeelte van zorggeschikte woningen. De verwachting is dat in januari 2026 de prestatieafspraken ondertekend kunnen worden, zoals met de woningbouwcorporaties is afgestemd.

Pagina 34 van 62

1.4

Opgesteld volkshuisvestelijk programma

Realisatie / voortgang Het volkshuisvestelijk programma dient nog opgesteld te worden en afgestemd met de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Dit proces kan onder druk komen te staan, gezien de andere belangrijke ontwikkelingen in het beleid van Wassenaar en de tijd die dat vergt. 1.5

Doelgroepenverordening opgesteld

Realisatie / voortgang Op 14 oktober 2025 is de Nota Woonbeleid ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. In deze nota zijn de uitgangspunten vastgelegd waarmee de gemeente gericht kan sturen op het huisvesten van specifieke doelgroepen. Met het vaststellen van de Nota Woonbeleid heeft de gemeenteraad de uitgangspunten (kaders) bepaald voor de doelgroepen die vervolgens door het college als beleidsregel worden uitgewerkt. Toegelicht onder projecten: 1.6 Herstructurering Oostdorp (plan Woningbouwvereniging St. Willibrordus). 1.7 Herontwikkeling ANWB-locatie. 1.8 Herontwikkeling van de voormalige Den Deylschool. 1.9 Sanering en ontwikkeling gemeentewerf. 1.10 Ontwikkeling Multifunctioneel Complex met woningbouw in Het Kerkehout. 1.11 Nieuw gefuseerde school Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW). 2.1

Eerste versie Omgevingsvisie is gereed en besproken met de gemeenteraad

Realisatie / voortgang Er is een voorstudie gedaan in de vorm van de “Eerste Proeve” Omgevingsvisie. Deze “Eerste Proeve” is ter kennisname gedeeld met de gemeenteraad (raadsinformatiebrief van 12 mei 2025). De Startnotitie Omgevingsvisie is behandeld in de gemeenteraad van 22 september 2025. Hiermee is het startsein gegeven voor de verdere uitwerking van het participatieproces. In dit proces krijgen bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties de gelegenheid om hun inbreng te leveren ten behoeve van de totstandkoming van de nieuwe Omgevingsvisie. Transitiestrategie voor de planketen (ontwikkelen beleidshuis en Omgevingsplan) De ontwikkeling van het beleidshuis en de transitie naar het Omgevingsplan is voor Wassenaar een majeure operatie. Wij hebben ervoor gekozen om dit gestructureerd uit te voeren door middel van het opstellen van een transitiestrategie. De aanbesteding voor het transitieplan is gegund aan een extern bureau. Op 23 september 2025 vond er een startbijeenkomst plaats voor medewerkers werkzaam in de fysieke leefomgeving, waarmee de uitvoering formeel van start gaat. Voor de uitvoering van dit traject is voor 2025 een budget van € 200.000 gereserveerd en voor 2026 € 180.000. Hiermee zijn de financiële kaders voor het opstellen van de transitiestrategie geborgd. De transitiestrategie is de basis voor het nemen van de stappen naar het Omgevingsplan.

Pagina 35 van 62

2.2

Regionale samenwerkingsverbanden in het fysieke domein

Realisatie / voortgang De Landschapstafel Duin Horst & Weide heeft een geactualiseerd Uitvoeringsprogramma 2024-2028 en hiervoor is het Koersdocument met een toekomstbeeld en handelingsperspectief voor een toekomstbestendig cultuurlandschap vastgesteld. De Provincie Zuid-Holland zal dit rapport benutten bij het op te stellen gebiedsplan voor het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (ZH-PLG). Doordat de Provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap van Rijnland als sturingspartner zijn toegetreden tot de Landschapstafel kan in een nog breder verband integraal gewerkt worden aan de ruimtelijke opgaven voor het behoud en versterking van de gebiedsidentiteit en kwaliteiten van het landelijk gebied. De Stichting Nationaal Park Hollandse Duinen heeft haar nieuwe Meerjarenprogramma 2025-2028 gereed en is bezig haar ambitie samen te vatten in een informatieve illustratie, in afwachting van een besluit over de statusaanvraag als Nationaal Park. Daarnaast neemt de gemeente deel aan het bestuurlijk overleg van de Nationale Omgevingsvisie Extra Zuidelijke Randstad (NOVEX ZR), zodat Wassenaar ook daarbij directe inbreng kan hebben. De komende tijd wordt in de Haagse Regio gewerkt aan een regionaal gebiedsprogramma waarbij de groen-blauwe dooradering voor Wassenaar van belang is en wordt het Kustpact opnieuw ondertekend. 3.1

Scholen kunnen verduurzamen op basis van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs

(IHP) Realisatie / voortgang De gemeente zet in op de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed, inclusief scholen, via beschikbare Rijksregelingen zoals de DUMAVA (Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed). Voor nieuwbouw is de ambitie van energieneutraliteit haalbaar. Voor schoolgebouwen die nog niet aan vervanging toe zijn, dan wel recentelijk zijn gerealiseerd, zal onderzocht worden of deze maatregelen haalbaar en toepasbaar zijn via de Renovatiestandaard van het Rijk. Deze standaard biedt houvast voordat de eindnorm verplicht wordt. Aanvullend op de energieambitie ENG en gasloos, kan een schoolbestuur bepalen ook onderhoudsarme materialen toe te passen. Vanuit de toekomstige besparing in het onderhoud, zal, als een schoolbestuur daarvoor kiest, een eigen bijdrage van toepassing zijn ter grootte van de investering voor deze toepassing. 4.1

Geactualiseerde erfgoedvisie en programma opgesteld

Realisatie / voortgang De evaluatie van het huidige programma is in uitvoering. Op basis hiervan wordt de actualisatie Erfgoed nader vormgegeven, die begin 2026 het bestuurlijke proces in zal gaan.

Pagina 36 van 62

4.2 Programma stimulering instandhouding en verduurzaming monumenten opgesteld en gestart Realisatie / voortgang Zit in een voorbereidende fase, maar aan nadere uitwerking kan nu geen prioriteit worden gegeven. 5.1

Erfgoed maakt integraal deel uit van het vast te stellen

handhavingsuitvoeringsprogramma Realisatie / voortgang Uit het Interbestuurlijk toezicht (IBT) 2024 is onder meer gebleken dat de formatie bij Erfgoed, waaronder toezicht en handhaving, een zorgpunt is in relatie tot het aantal monumenten en de ruimtelijke bescherming van het Erfgoed. Dit aandachtspunt blijft actueel en wordt meegenomen bij de voorbereiding van het nieuwe Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026. 6.1

Actief beleid voor zonnepanelen binnen het beschermd dorpsgezicht en op, -en bij

monumenten Realisatie / voortgang De eerder opgestelde aanbevelingen voor het plaatsen van zonnepanelen binnen het beschermd dorpsgezicht en op of nabij monumenten blijven actueel. Deze aanbevelingen zijn uitgewerkt en worden actief onder de aandacht gebracht bij eigenaren. De uitvoering hiervan wordt in de komende periode voortgezet 7.1

Toekomstbestendig beheer en gebruik van erfgoed

Realisatie / voortgang Het waarborgen van toekomstbestendig beheer en gebruik van erfgoed is een continu proces. Bij individuele initiatieven wordt hier nadrukkelijk aandacht aan besteed, zodat behoud en ontwikkeling in samenhang kunnen plaatsvinden.

Pagina 37 van 62

Projecten en investeringen 1.6

Herstructurering Oostdorp (plan Woningbouwvereniging St. Willibrordus)

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

In Oostdorp realiseert Woningbouwvereniging St. Willibrordus een herontwikkeling waarbij 62 grondgebonden woningen worden vervangen door 44 nieuwe rijwoningen en 57 appartementen. De planning is dat de oplevering en het woonrijp maken plaatsvinden in 2026. 1.7

Herontwikkeling ANWB-locatie

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op 27 februari 2024 heeft de gemeenteraad het omgevingsplan en beeldkwaliteitsplan Residentie Parkzicht vastgesteld. Tegen het omgevingsplan zijn door belanghebbenden bezwaren ingediend, die momenteel in behandeling zijn bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. 1.8

Herontwikkeling voormalige Den Deylschool

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Voor de herontwikkeling van de voormalige Den Deylschool zijn alle voorbereidingen afgerond en de benodigde besluiten door de gemeenteraad genomen. Het definitief ontwerp van het project "Tuynen van Den Deyl" is vastgesteld en de vergunningsfase is aangebroken. Voor alle grondgebonden woningen is inmiddels vergunning aangevraagd. In overeenstemming met de Omgevingswet wordt een zogenaamde BOPA-procedure (Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit) gevolgd. Het betreft een uitgebreide procedure met verzwaard adviesrecht voor de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft over dit verzwaard adviesrecht op 5 maart 2025 positief besloten. Met het positief besluit over het verzwaard adviesrecht handelt het college de procedure af. 1.9

Sanering en ontwikkeling gemeentewerf

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De sanering is en zal plaatsvinden nadat de gemeentewerf is vrijgekomen en gesloopt. Het stedenbouwkundige kader en het daarbij behorende financiële kader worden begin 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. 1.10

Ontwikkeling Multifunctioneel Complex met woningbouw Het Kerkehout

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Voor de gebiedsontwikkeling in Het Kerkehout en het buurt-clubhuis (voorheen multifunctioneel centrum) wordt momenteel onderzocht wat de meest optimale verkeersafwikkeling is. Hiervoor wordt een plan uitgewerkt dat zowel ruimtelijk als financieel onderbouwd is. Dit plan wordt in het kader van inwonersparticipatie voorgelegd aan buurtbewoners, en er vindt overleg plaats met de Provincie Zuid-

Pagina 38 van 62

Holland. De verwachting is dat het plan Investeren in Het Kerkehout in januari 2026 ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden. 1.11

Nieuw gefuseerde school Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW)

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Voor de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) is op 4 juni 2024 door de gemeenteraad de definitieve locatie vastgesteld van het Integraal Kindcentrum, waarin de Sint Jan Baptistschool en de Sint Jozefschool opgaan. Daarna is het initiatief overgedragen aan de bouwheer, te weten de SKOW. De voorbereidingen zijn in de fase van het definitief ontwerp (DO).

Overige projecten en investeringen (doorlopend): Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op 1 april 2025 heeft de gemeenteraad het herijkte Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Daarmee is de koers gezet wat er aan werkzaamheden en investeringen te wachten staat de komende vijftien jaar. Het IHP schetst een financieel kader en een blik op eventuele bijkomende kostenposten (denk aan bijzondere omstandigheden zoals locatie gebonden kosten en extra kosten in geval van monumentale panden) en gepaarde kosten (denk aan sloopkosten en tijdelijke huisvesting). Bouw / renovatie Kievietschool Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op 25 juni 2025 heeft de gemeenteraad een aanvullend voorbereidingskrediet gevoteerd voor de renovatie van de Kievietschool. Het schetsontwerp (SO) is inmiddels afgerond en het voorlopig ontwerp (VO) wordt naar verwachting in het najaar van 2025 vastgesteld. Het definitief ontwerp (DO) volgt in het eerste kwartaal van 2026 waarna de kredietaanvraag richting gemeenteraad zal worden gebracht. Herontwikkeling Duindigt Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op 20 augustus 2025 heeft de gemeenteraad van Wassenaar motie (359) “Toekomst Duindigt” aangenomen waarin ons college wordt verzocht om: •

het gevestigde voorkeursrecht actief in te zetten en onderhandelingen te starten en daarbij het gevestigde voorkeursrecht in alle juridische stappen te ondersteunen;

•

aan de verkoper kenbaar te maken dat de gemeenteraad het voorkeursrecht zal bekrachtigen in september 2025 en zich maximaal in te zetten om voortgang te boeken in de onderhandelingen zodat de gemeenteraad hier via het college over geïnformeerd kan worden;

•

gelijktijdig voorgestelde mogelijkheden en toekomstscenario’s voor Duindigt en het omliggende groene gebied in kaart te brengen en deze opties aan de gemeenteraad voor te leggen zodat de gemeenteraad richting kan geven aan de gewenste toekomst van Duindigt en omliggend gebied. Pagina 39 van 62

Uitbreiding Woonwagenstandplaatsen Realisatie / voortgang

Budget project / investering

In 2025 is een doorstart gemaakt met het project rondom woonwagenlocaties in Wassenaar. De woonwagenbewoners zijn geïnformeerd over de stand van zaken en het vervolgproces. Er wordt gewerkt aan het opstellen van toewijzingsregels en het toetsen en aanpassen van de ruimtelijke opzet voor de locaties Ruigelaan en Lagerweide. In de Voorjaarsnota 2025 is hiervoor planvoorbereidingsbudget beschikbaar gesteld. Voor 2026 is nog geen budget gereserveerd; dit wordt via een nieuw raadsvoorstel aangevraagd. De kosten voor daadwerkelijke realisatie van de standplaatsen vallen buiten dit voorbereidingsbudget. In december 2025 wordt de tweede wijziging van de Huisvestingsverordening Wassenaar 2023 aan de gemeenteraad voorgelegd. In deze wijziging worden de toewijzingsregels juridisch verankerd, waarmee een belangrijke stap wordt gezet in het formaliseren van het beleid rondom woonwagenstandplaatsen. De wijziging wordt afgestemd met de regio Haaglanden en draagt bij aan een transparante en rechtvaardige uitvoering. Instandhouding Huize Ivicke Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Nadat dit voorjaar de afdeling bestuursrecht van de Raad van State geoordeeld heeft dat de gemeente terecht de gemaakte kosten voor de instandhouding van Huize Ivicke bij de eigenaar in rekening heeft gebracht, is de tekort-subsidie teruggestort naar de Provincie Zuid-Holland. Daarmee is het financiële gedeelte van het project Huize Ivicke grotendeels afgerond. Tegelijkertijd met dit besluit is de gemeente namelijk in de gelegenheid gesteld om een herstelbesluit te nemen voor de gemaakte ambtelijke kosten. Het is aan de rechtbank te bepalen wat het tijdsverloop wordt van deze procedure.

Pagina 40 van 62

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Onroerendezaakbelasting (ozb) Rijnlands lyceum (nadeel vanaf 2025 hogere lasten € 12.000) De gemeente Wassenaar is verantwoordelijk voor de onroerendezaakbelasting (ozb) lasten van de scholen die niet haar eigendom zijn. In de Voorjaarsnota 2025 hebben we de begroting hier al voor verhoogd. Nu de definitieve aanslag is ontvangen blijkt dat deze verhoging te laag was ingeschat. De werkelijke lasten zijn € 12.000 hoger. Dit komt door de afronding van de nieuwbouw. Bouwheerschap Kievietschool niet bij gemeente Wassenaar (nadeel hogere lasten in 2025 € 21.880) Het bouwheerschap van de Kievietschool ligt volledig bij het schoolbestuur. Er is in eerste instantie onderzocht naar waar het bouwheerschap het beste is belegd. In 2022 heeft het schoolbestuur actief het bouwheerschap op zich genomen. De uitvoeringskosten in 2022 voor o.m. ambtelijke inzet en het floraen fauna onderzoek zijn gedateerd en kunnen niet worden geactiveerd. Hiermee vervalt de dekking vanuit het investeringskrediet. Leges Omgevingsvergunningen (nadeel lagere baten in 2025 € 800.000, met gedeeltelijke dekking door onttrekking reserve Egalisatie omgevingsvergunningen € 310.000) De opbrengsten van leges voor omgevingsvergunningen zijn voor 2025 geraamd op € 2.053.000. Dit is een prognose die mede is gebaseerd op incidentele opbrengsten voor grote projecten in afgelopen jaren.

In de afgelopen jaren zijn er relatief vaak grotere bouwprojecten vergund, waardoor er in die jaren ook hogere legesopbrengsten zijn gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd. De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 heeft bijgedragen aan een toename van het aantal vergunningsaanvragen in 2023. In 2025 blijven de legesopbrengsten achter, omdat er minder vergunningaanvragen zijn gedaan voor grotere projecten ten opzichte van voorgaande jaren. Dit is een landelijke trend. Hierdoor zullen de legesopbrengsten naar verwachting € 800.000 lager uitvallen dan begroot. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld een bedrag van € 310.000 van dit tekort te dekken vanuit de reserve Egalisatie omgevingsvergunningen. De reserve Egalisatie omgevingsvergunningen is een egalisatiereserve die enkele jaren geleden door de gemeenteraad is ingesteld om schommelingen in de opbrengsten leges omgevingsvergunningen te kunnen opvangen. Meevallers worden aan deze reserve toegevoegd en tegenvallers worden vanuit deze reserve gedekt. Voor deze reserve wordt voorgesteld om een bedrag van € 260.000 te storten vanuit de Algemene reserve, als een tijdelijk voorfinanciering, aangezien de huidige reservestand niet toereikend is. In 2026 wordt als gevolg van het voorziene bouwproject bij de ANWB-locatie er een forse bijdrage verwacht.

Pagina 41 van 62

Extra inhuur Vergunningverlening Omgevingswet (hogere lasten in 2025 € 318.000) Door het grote aantal vacatures binnen de heeft er externe inhuur plaats gevonden voor casemanagers omgevingswet en inspecteurs bouwen. Dit als gevolg van het langdurig niet kunnen opvullen van vacatures van casemanagers en bouwinspecteurs. Via de markt melden zich geen casemanagers en bouwinspecteurs die kwalitatief aan de gevraagde vereisten voldoen. Bij de bouwinspecteurs is ervoor gekozen om twee junior bouwinspecteurs zelf op te leiden en ook bij de casemanagers leiden we nu twee medewerkers op. Om te voorkomen dat wettelijke afhandelingstermijnen bij de vergunningverlening zouden worden overschreden zijn de vacante functies waar nodig door inhuur volledig opgevuld. De te verwachten uitgaven als gevolg hiervan bedragen voor dit jaar € 594.000. Daar het vacaturebudget ontoereikend is om vacatures volledig door externe inhuur op te vullen kan het bovengenoemde bedrag niet volledig worden vanuit het formatiebudget gedekt. In totaal gaat het om een bedrag van € 318.000 dat niet door het formatiebudget kan worden gedekt. Budgetneutraal binnen het programma Modernisering Duindigt 1.

Uitvoeren motie 359 “Toekomst Duindigt” (budgetneutraal in 2025: nadeel hogere lasten € 497.500, dekking door onttrekking uit de reserve Grote projecten € 497.500) Met het oog op een zorgvuldige uitvoering van motie (359) "Toekomst Duindigt" wordt rekening gehouden met extra lasten van € 497.500.

Inhuur t.b.v. scenariostudie

€

130.000

Inhuur externe juridische ondersteuning

€

190.000

Inhuur personeel van derden

€

100.000

Projectondersteuning (externe)

€

50.000

Inzet vast personeel projectmanagement, bovenformatief

€

27.500

Totaal geschatte kosten 2025 voor uitvoeren motie

€ 497.500

2. Afhandelen Woo-verzoeken (budgetneutraal in 2025: nadeel hogere lasten € 135.500, dekking door onttrekking uit de reserve Grote projecten € 135.500) Voor de afhandeling van de Woo-verzoeken met betrekking tot Duindigt is het noodzakelijk om externe juridische ondersteuning in te huren. Deze extra lasten zijn geraamd op € 135.500. 3. Historische kosten t.b.v. vaststelling voorkeursrecht (budgetneutraal in 2025: nadeel hogere lasten € 90.000, dekking door onttrekking uit de reserve Grote projecten € 90.000) Ter voorbereiding van de besluitvorming omtrent het voorkeursrecht door het college en de gemeenteraad zijn al kosten gemaakt ten bedrage van € 90.000.

Pagina 42 van 62

Er wordt de gemeenteraad voorgesteld al deze extra voorbereidingskosten, per saldo € 723.000, voor het jaar 2025 te dekken uit de reserve Grote projecten. Extra voorbereidingsbudget ontwikkeling gemeentewerf (budgetneutraal in 2025; hogere lasten € 105.000 en met dekking uit onttrekking reserve Grote projecten € 105.000) Voor 2025 wordt een extra voorbereidingsbudget van € 105.000 gevraagd. Dit ter dekking van historische kosten uit 2021 en 2022 (€ 65.000) en hogere externe kosten voor dit jaar (€ 40.000). Vooralsnog worden deze kosten wederom gedekt ten laste van de reserve Grote projecten, totdat duidelijkheid bestaat omtrent de geprognosticeerde verkoopopbrengst voor deze locatie. Planbegeleiding camping Duinhorst (budgetneutraal in 2025; hogere lasten en baten € 6.657) Met Camping Duinhorst is een anterieure overeenkomst afgesloten, waarin is vastgelegd dat een bijdrage van € 6.657 wordt geleverd aan de gemeente Wassenaar. Deze bijdrage dekt de inzet van de gemeente voor de planbegeleiding bij de uitgebreide procedure voor de aanvraag van de omgevingsvergunning.

Gemeentelijke inzet Stichting Voorlinden (budgetneutraal in 2025 en 2026; hogere lasten en baten € 30.000) Met de Stichting Voorlinden is een samenwerkingsovereenkomst gesloten, waarin een financiële bijdrage van in totaal € 60.000 is overeengekomen gelijkelijk verdeeld over 2025 en 2026, ter dekking van de gemeentelijke inzet voor de begeleiding van de procedures en vergunningen bij uitvoering van het procesplan. De vier voorname acties hierin zijn het afronden van het structuurplan van het museum, de duurzame herinrichting parkeerterrein P2, parkeerplaats P1 realisatie voor parkeren touringcars en de benodigde compensatie ten behoeve van de ontheffing in het kader van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Budgetneutraal programmaoverstijgend Invoering Omgevingswet (nadeel hogere lasten in 2025 € 139.305. Overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 voordeel lagere lasten € 100.000 en in 2026 nadeel hogere lasten € 100.000) In de Meicirculaire 2025 is via de algemene uitkering van het gemeentefonds € 139.305 beschikbaar gesteld voor de verdere invoering van de Omgevingswet. Dit bedrag kan aan het invoeringsbudget voor 2025 worden toegevoegd. Gelet op het beschikbaar budget voor 2026 (€ 27.500) wordt de gemeenteraad voorgesteld van dit budget € 100.000 over te hevelen naar 2026.

Beëindiging huisvesting Internationale Taalklas (ITK) (voordeel in 2026 lagere lasten € 28.000) Toelichting zie Programma 2.

Pagina 43 van 62

Budgetoverhevelingen van 2025 naar 2026 Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 lagere lasten € 169.500, lagere onttrekking uit de reserve Grote projecten € 169.500; in 2026 hogere lasten € 169.500 en hogere onttrekking reserve Grote projecten € 169.500) Met de start van de vergunnings- en RO-procedurebehandeling eind 2025 wordt de afronding van de vergunning begin 2026 verwacht. Het voorbereidingsbudget voor het bouwrijp maken (€ 40.000) en de kosten voor de ruimtelijke procedure (€ 98.000) worden overgeheveld naar 2026. Ook de onderzoekskosten voor de aanpassing van de omgeving worden deels (50%) pas in 2026 verwacht. Hiervoor wordt een budget van € 31.500 overgeheveld naar 2026. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld met deze budgetoverhevelingen ook de bijbehorende dekking uit de reserve Grote projecten over te hevelen naar 2026. Herontwikkeling voormalige Den Deylschool (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 lagere lasten en basten € 70.000 en in 2026 hogere lasten en baten € 70.000) Aangezien de vergunningverlening pas eind van dit jaar wordt verwacht, zal de overdracht van de grond niet meer dit jaar plaatsvinden. De verkoopopbrengst € 1.559.000 staan nu in 2026 gepland.

De begrote onderzoekskosten van € 70.000 worden, met dekking uit de (toekomstige) verkoopopbrengst, overgeheveld naar 2026 voor de afronding van het project. Sanering huidige gemeentewerf (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 lagere lasten € 1.500.000 en lagere onttrekking algemene reserve € 1.500.000 en in 2026 hogere lasten € 1.500.000 en hogere onttrekking algemene reserve € 1.500.000) Omdat verwacht wordt niet eerder dan in 2026 te kunnen starten met de voorbereiding van de saneringswerkzaamheden wordt het beschikbaar gesteld budget van € 1.500.000 met bijbehorende dekking uit de Algemene reserve overgeheveld naar 2026. Omgevingsvisie (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 voordeel lagere lasten € 80.000 en lagere onttrekking aan de reserve Egalisatie omgevingsvergunningen € 80.000; in 2026 nadeel hogere lasten € 80.000 en hogere onttrekking aan de reserve Egalisatie omgevingsvergunningen € 80.000) De Omgevingsvisie is nog niet tot een afronding gekomen. Dit jaar komt van de beschikbaar gestelde € 125.000 naar verwachting een bedrag van € 45.000 tot besteding. Om de Omgevingsvisie in 2026 tot een goed einde te brengen stellen wij voor het resterend bedrag van € 80.000 met bijbehorende dekking uit de reserve Egalisatie omgevingsvergunningen over te hevelen naar 2026.

Pagina 44 van 62

Integraal Kindcentrum (SKOW) (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 voordeel lagere lasten € 200.000 en lagere onttrekking aan de reserve Grote projecten € 200.000; in 2026 nadeel hogere lasten € 200.000 en hogere onttrekking aan de reserve Grote projecten € 200.000) De voorbereidingen voor de realisatie van een Integraal Kindcentrum zijn in de fase van het definitief ontwerp (DO). Het bouwheerschap hiervoor ligt bij de SKOW. Voor de compensatie van natuur- en recreatiewaarden van het park (raadsbesluit 4 juni 2024) samen met de perifere verkeersmaatregelen is € 200.000 nodig. Dit budget komt niet tot besteding in 2025 en wordt daarom overgeheveld naar 2026.

Pagina 45 van 62

P5 Natuur, klimaat en mobiliteit

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Onze gemeente is en blijft een van de mooiste gemeenten van Nederland met veel en veelzijdige natuur: het strand, de duinen, het agrarisch landschap, de vele landgoederen en parken. We beschermen de unieke, grote biodiversiteit in onze Natura 2000-gebieden en we bieden inwoners en bezoekers rust en ruimte om te ademen. Wassenaar wil een goed bereikbare gemeente zijn met veilige wegen en straten voor iedere weggebruiker. Op het gebied van energie en warmte zetten we de transitie per buurt / wijk door en volgen we minimaal de landelijke ambities. De Wassenaarder produceert veel afval en dat moet in de toekomt omlaag, door betere scheiding van restafval. Verder is het belangrijk voor Wassenaar dat het centrum, het winkelgebied Stadhoudersplein en het strand aantrekkelijk blijven voor inwoners en bezoekers. Doelstellingen 1. Behoud en de versterking van de identiteit en kwaliteiten van Wassenaar op het gebied van cultuur-, natuur- en landschapswaarden en het tevens duurzaam, toekomstbestendig en toegankelijk houden daarvan. 2. Een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is met minimale oneffenheden. 3. Een levendige dorpskern, die met mooie winkels en goede voorzieningen bijdraagt aan een gezellig dorpshart met economische activiteit en sociale verbinding. Pagina 46 van 62

4. De Wassenaarse Slag is duurzamer, toegankelijker en toekomst bestendiger en heeft het karakter van een familiestrand. 5. De Wassenaarse bedrijventerreinen zijn toekomstbestendig en ondernemers hebben duidelijkheid over waar ruimte is voor ondernemerschap in Wassenaar. 6. Vergroten van verkeersveiligheid en leefbaarheid. 7. Het karakter van de N44 past bij ons parklandschap. 8. We houden Wassenaar toekomstbestendig en zetten in op energie-, warmte- en watertransitie. Ook besteden we aandacht aan klimaatadaptatie om schade door extreem weer te beperken (hitte, droogte, wateroverlast of overstromingen). 9. We gaan verantwoord om met ons afval.

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Doorgaan met het herstellen en bevorderen van de kwaliteit en leefbaarheid van de historische buitenplaatsen

Realisatie / voortgang De werkzaamheden in landgoed de Wittenburg staat op de planning voor 2026. 1.2.

Planvorming Uitvoeringsprogramma groen- en watervisie

Realisatie / voortgang Het Uitvoeringsprogramma 2026 - 2029 is afgerond en wordt in het vierde kwartaal van 2025 ter vaststelling voorgelegd. De prioriteit in de tweede helft van 2025 ligt bij het starten en afronden van lopende projecten. Tegelijkertijd worden de projecten die in 2026 van start moeten gaan in deze periode voorbereid, zodat de gestelde deadlines kunnen worden gehaald. 2.1

Uitvoering gegeven aan programma beheervisie

Realisatie / voortgang Er wordt uitvoering gegeven aan het Programma beheervisie. Toegelicht onder projecten: 3.1 Revitalisering Dorpskern in uitvoering en er is overeenstemming tussen gemeente en partners. 3.2

Gerealiseerde openbare rolstoeltoegankelijke wc-units in het centrum

Realisatie / voortgang De twee wc-units zijn geplaatst bij de speeltuin aan de Dr. Mansveltkade en op het marktterrein Berkhei.

Pagina 47 van 62

3.3

Uitvoering geven aan het nieuwe evenementenbeleid

Realisatie / voortgang Het jaar 2025 stond in het teken van twee grote jubilea: 80 jaar Vrijheid en 100 jaar De Paauw. Ter gelegenheid van deze momenten zijn er diverse evenementen georganiseerd, die met succes zijn verlopen. Het streven is om het kaderstellend evenementenbeleid ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad in de loop van het eerste kwartaal 2026. 4.1

Uitvoeren actiepunten plan De Wassenaarse Slag

Realisatie / voortgang In maart 2025 is de Visie voor De Wassenaarse Slag vastgesteld. Op dit moment wordt een definitief ontwerp opgesteld voor vervanging van het asfalt en de nieuwe inrichting. Het proces is erop gericht dat aankomende winterperiode het nieuwe duinplein wordt gerealiseerd. Naast de nieuwe inrichting wordt met diverse belanghebbenden als de paviljoenhouders, kiosken, verenigingen, Staatsbosbeheer en de Stichting Nationaal Park Hollandse Duinen invulling gegeven aan het recreatieve concept. Dit concept is gericht op het combineren van strand- en natuurbeleving met sport, spel en educatie. Daarnaast wordt de Verordening Parkeerbelasting uitgewerkt om het parkeren in het beheer van de gemeente in de toekomst te regelen. 5.1

Uitvoeren Uitvoeringsprogramma economische visie 2025-2035

Realisatie / voortgang Op 23 september 2025 heeft de gemeenteraad de Economische Visie Wassenaar 2025 vastgesteld. In aansluiting daarop is gestart met de opzet van het Netwerk Vrijetijdseconomie Wassenaar en met de voorbereidende onderzoeken voor de Eén Euro-actie. 6.1

Vastgesteld Wegencategoriseringsplan

Realisatie / voortgang Momenteel werkt een extern adviesbureau aan een herziene versie van het Wegencategoriseringsplan. De verwachting is dat deze in december 2025 ter behandeling aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. De hieraan verbonden meerkosten zijn binnen het bestaande budget voor verkeer opgevangen. 6.2

Verder uitvoering gegeven aan het herziene realisatieplan verkeer

Realisatie / voortgang Het Realisatieplan verkeer (2021-2030) is nog altijd geldig. Het Wegencategoriseringsplan wordt eind van dit jaar aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming en is dan ook onderdeel van het herziene Realisatieplan verkeer (2021-2030).

Pagina 48 van 62

6.3

Monitoren afwaarderen van de N441

Realisatie / voortgang Sinds 2025 is de gemeente Wassenaar eigenares van de Katwijkseweg (N441). De gemeenteraad is dit jaar hierover geïnformeerd met raadsinformatiebrief 035. Beoogd is de weg op korte termijn ook te gaan inrichten als 60km/u-weg. 6.4

Vastgesteld nieuw parkeerbeleid

Realisatie / voortgang Het algehele parkeerbeleid zal in de loop van 2026 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Voor De Wassenaarse slag wordt gewerkt aan een aparte Verordening parkeerbelasting, zoals aangegeven in de Strandvisie, die al begin 2026 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. 7.1

Ingezet hebben op een combinatie van leefbaarheid en mobiliteit Rijksstraatweg N44

Realisatie / voortgang De gemeente Wassenaar heeft meerdere onderzoeken gestart en heeft samen met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en Rijkswaterstaat (RWS) de mogelijkheden onderzocht voor een combinatie van leefbaarheid en mobiliteit. Conclusie is dat de gebruikers van de weg weinig tot geen alternatieven hebben qua vervoerswijze, waardoor de weg belangrijk blijft voor het Rijk. Op dit moment zijn er weinig aanpassingen mogelijk aan de weg om de leefbaarheid te vergroten. 8.1

CO2-prestatieladder

Realisatie / voortgang De ambitie om te verduurzamen blijft staan en de maatregelen die eerder uit de prestatieladder kwamen worden uitgevoerd. Daarmee wordt invulling gegeven aan een deel van de prestatieladder. 8.2

Opstellen Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie

Realisatie / voortgang Na de vaststelling van de Omgevingsvisie wordt gekeken naar de ambitie voor het opstellen van een programma waarin klimaatadaptatie wordt verwerkt; hierin kan ook een uitvoeringsprogramma worden verwerkt.

Pagina 49 van 62

Toegelicht onder projecten: 8.3 Lokale Energiestrategie 8.3.1 Isolatieplan derde en laatste tranche buurten opgesteld 8.3.2 Subsidieregeling lokale aanpak isolatie uitgebreid 8.3.3 Technische economische analyse opgeleverd en participatietraject warmteprogramma 2026 uitgevoerd 8.3.4. Minimaal een opwekkingsproject gefaciliteerd voor de Wassenaarse Energiecoöperatie (WEC) 8.3.5 Hulppakket voor verduurzaming VVE's geboden 8.3.6 Netcongestie buurtaanpak in uitvoering 8.3.7 Facilitering (hybride) warmtepompen in uitvoering 9.1

Plan om restafval te reduceren

Realisatie / voortgang Het plan is opgeleverd en recent gedeeld met de gemeenteraad. Hierin wordt aangegeven welke mogelijkheden er zijn om de totale hoeveelheid afval te reduceren. 9.2

Communicatiecampagne gevoerd voor verbeteren gescheiden afval inzamelen

Realisatie / voortgang De communicatiecampagne is een levend dossier waaraan maandelijks aandacht wordt geschonken. Onder andere door het plaatsen van afval gerelateerde artikelen in lokale nieuwsmedia of sociale media. 9.3 Afvalinzameling door middel van zijbelading ingevoerd Realisatie / voortgang In navolging op de buurten De Paauw, Oud Wassenaar en Drie Papegaaien (Tranche 1) zijn de aanwijsbesluiten ook voor de volgende vier buurten gevallen: De Kieviet, Duindigt met Groenendaal, Nieuw Wassenaar en Clingenbosch (Tranche 2). Dit houdt in dat het zijbeladingsvoertuig ook hier kan gaan starten. Avalex is druk bezig met het voorbereiden van de volgende buurten (Tranche 3). 9.4 Verplaatsen van het afvalbrengstation Realisatie / voortgang Zie de toelichting in Programma 3 bij projecten: nieuwe locatie gemeentewerf en milieustraat is in ontwikkeling. De ruimtelijke procedure voor het terrein aan de Maaldrift is gestart. Daadwerkelijke besluitvorming wacht op de verdere uitwerking van de locatie voor een nieuwe werf aan de Rijksstraatweg (voormalige locatie De Nederlandsche Bank).

Pagina 50 van 62

Projecten en investeringen Lokale energiestrategie Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Warmtetransitie Het Warmteprogramma (vervolg Transitievisie Energie) is in voorbereiding met de uitvoering van een technisch-economische analyse door Haskoning. In het najaar zal als onderdeel van het warmteprogramma een participatietraject worden gestart dat doorloopt in 2026. De samenwerkingsovereenkomst met Warmtecoöperatie De Paauw is gesloten en inmiddels in uitvoering met een technisch onderzoek naar de optimale warmteoplossing in de buurt en het stimuleren van isolatiemaatregelen. Lokale aanpak Isolatie (LAI) Inmiddels is de Lokale Aanpak Isolatie voorbereid en resteren de laatste afspraken over de benadering en deelname van 2.600 bewoners om gebruik te maken van de isolatiesubsidie. Hiervoor worden de drie verkregen tranches specifieke uitkeringen voor de LAI (SPUK-regeling ‘Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen in het kader van het Nationaal Isolatie Programma’) en de SPUK Energiearmoede ingezet. Over de besteding van het surplus aan vooruit ontvangen Rijksmiddelen ontvangt de gemeenteraad in 2026 een separaat raadsvoorstel. Groupcard Binnen het SPUK project Energiearmoede in 2023/2024 kwamen bewoners in aanmerking voor een witgoedvoucher van € 250. Daartoe is een voorschot van € 37.500 aan het gecontracteerde uitvoerende bedrijf verstrekt. Via Groupcard is daarvan € 6.500 door bewoners verzilverd.

Door het recent bekend geworden faillissement van Groupcard zal het college een claim van € 31.000 in dienen bij de Stichting Groupcard Derdengelden. Regionale Energiestrategie (RES) Voor de uitvoering van de RES 1.0 wordt intensief samengewerkt met de Wassenaarse Energiecorporatie (WEC), waarbij de gemeente mede inzet pleegt om projecten zoals Solarports aan de Dr. Mansveltkade te kunnen realiseren. Inmiddels is een subsidieaanvraag bij de RES ingediend om de solarcarports natuurinclusief te kunnen inpassen. Ambtelijk en bestuurlijk is Wassenaar goed betrokken bij het regionale proces. Klimaattafel De Klimaattafel is een actief netwerk van bewoners. De bijeenkomsten worden redelijk tot goed bezocht. Een deelname van met name jongvolwassenen is echter gewenst. Daarom werken we aan meer betrokkenheid door verbreding van het onderwerp naar biodiversiteit en klimaatadaptatie. Tijdens de klimaatweek in november presenteert het college het nieuwe format en een nieuwe naam. Verduurzaming Erfgoed In 2025 wordt gewerkt aan een handreiking en handelingsperspectief voor het Erfgoed in Wassenaar. Dit heeft enige vertraging opgelopen maar wordt in 2026 verder uitgewerkt.

Pagina 51 van 62

Netcongestie buurtaanpak In februari is met Liander een intentieovereenkomst gesloten voor de ‘Pilot buurtgerichte netverzwaring elektriciteit’. Doel is uitbreiding van het laagspanningsnet als stap in de richting van een toekomstbestendig elektriciteitsnet in 2050. Samen met buurtbewoners wordt gekeken naar de meest geschikte plek voor de transformatorhuisjes. De aanpak is inmiddels in een eerste buurt gestart en levert een methode op voor de volgende buurten. Dit leidt tot een samenwerkingsovereenkomst in 2026 met Liander voor alle buurten in Wassenaar. Stimuleren hybride warmtepompen De gemeente zal dit najaar starten met het stimuleren van hybride warmtepompen door een betere informatievoorziening.

Revitalisering Dorpskern Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Met betrekking tot de dorpskern is er al veel uitgevoerd van de Samenhangende aanpak versterking dorpskern in 2025. De horecaondernemers hebben terrasvergunningen die aansluiten bij de nieuwe situatie. Samen met het Centrummanagement wordt invulling gegeven aan het oplossen van de leegstand en in 2026 worden hier de eerste resultaten verwacht. Van de nieuwe inrichting wordt nu al volop gebruik gemaakt van delen van de nieuwe inrichting van de openbare ruimte die al afgerond zijn. Van de zitgelegenheid rondom de vele groenelementen wordt al dagelijks gebruik gemaakt. De toegenomen verblijfsfunctie van onze dorpskern is al volop zichtbaar. Het Inrichtingsplan, wat in oktober 2020 is vastgesteld door de gemeenteraad en ook door de ondernemers onderschreven, is straks 1:1 uitgevoerd. Bij de werkzaamheden zijn extra kosten gemaakt voor o.a. de volgende onderdelen; nieuwe klinkers voor de Luifelbaan (de oude bleken te versleten), authentieke klinkers op het Plein ronde Kerk om de monumentale uitstraling te waarborgen, aanpassing plantenbakken om bestaande bomen te behouden (zoals de plataan bij Dino’s voor) en verkleining bolling tussen rijlopers voor mindervaliden. Ook is de planning meerdere keren aangepast om onze ondernemers met terrassen zo goed mogelijk te ontzien bij de werkzaamheden in de zomer.

Desondanks lukt het om het project op tijd af te krijgen eind 2025 zoals gecommuniceerd op alle bouwborden in het centrum. De gemeente levert de kwaliteit die is afgesproken. De opening is voorzien op 13 december 2025. Dit jaar heeft de gemeente de bijdragen voor het dorpskern project ontvangen en deze dragen ertoe bij dat de verrekening van baten en lasten per saldo € 36.000 positief is. Het college dankt de ondernemers voor de samenwerking en begrip in de afgelopen periode.

Pagina 52 van 62

Prinsenweg Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Omdat de vormgeving van de weg relatie heeft met het Wegencategoriseringsplan is, in afwachting van de vaststelling van dit WCP, gewacht met de uitvoering van dit project. Bovenop het al eerder beschikbaar gestelde budget is in de begroting 2026 een aanvullend krediet opgenomen. Projecten Noordrand Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op 7 oktober 2025 wordt het Programma Noordrand door het college vastgesteld. Op 3 juni 2025 heeft de gemeenteraad wensen en bedenkingen geuit m.b.t. het conceptprogramma dat op 29 april 2025 door het college aan de gemeenteraad is aangeboden. Hieraan gingen een Voorontwerpprogramma en een Ontwerpprogramma vooraf waar zienswijzen op zijn ingediend. Het Voorontwerpprogramma was gebaseerd op een uitvoerig participatietraject in 2023. Bij het Programma is een pakket aan uitvoeringsmaatregelen opgenomen. Deze zijn onder meer gericht op het realiseren van natuur, het stimuleren van de landbouw en het verplaatsen van zware, industrieachtige bedrijvigheid. De Provincie Zuid-Holland stelt in het kader van het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied en een programma ter bevordering van extensieve recreatie, een bedrag van meer dan € 13 miljoen subsidie voor de Noordrand beschikbaar. Voorbereiding van deze projecten vindt op dit moment plaats, waarbij wordt samengewerkt met de gemeente Katwijk, Dunea, Staatsbosbeheer en de Provincie Zuid-Holland. Katwijk is hierbij aangesloten voor ontwikkelingen in de Mient Kooltuin (samenwerking Mient Groen). Voorbereidende hydrologische, ecologische en landschapsstudies zijn door de provincie gefinancierd vanuit het programma LIFE IP All4Biodiversity.

Het proces in de Noordrand is door het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur gebruikt als voorbeeld van participatieve gebiedsprocessen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de instrumenten die in Wassenaar zijn ontwikkeld m.b.t. participerend ontwerpen gebruikt in het programma MooiNL. Hiermee is een landelijk toepasbare toolbox ontwikkeld voor transitie van de landbouw. Samenwerking met de gemeente Katwijk heeft ertoe geleid dat het bestemmingsplan Valkenhorst is aangepast, waardoor Wassenaar het beroep kon beëindigen. De natuur langs de tankgracht wordt door het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) gerealiseerd. De door de Provincie Zuid-Holland beschikbaar gestelde subsidie wordt aan het RVB verstrekt. De gemeentelijke kosten worden hierop gecorrigeerd. Een kredietvoorstel met dekkingsbronnen is in voorbereiding en zal ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd eind 2025/begin 2026. Herinrichting Rijksdorp Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Het project heeft in 2025 tijdelijk stilgelegen als gevolg van netverzwaringswerkzaamheden door Liander. Inmiddels zijn de werkzaamheden hervat en is het project in uitvoering genomen. De verwachting is dat de aanbesteding voor de uitvoeringswerkzaamheden in november 2025 wordt gepubliceerd. De daadwerkelijke start van de uitvoering staat gepland voor het tweede kwartaal van 2026.

Pagina 53 van 62

Hofcampweg / Burmanlaan Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De uitvoeringsfase van het project is gestart op 25 augustus 2025. De werkzaamheden zullen naar verwachting doorlopen tot eind eerste kwartaal 2026. Twee rolstoeltoegankelijke openbare wc's Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De twee wc-units zijn geplaatst bij de speeltuin aan de Dr. Mansveltkade en op het marktterrein Berkhei.

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) (nadeel hogere lasten in 2025 € 24.771) De bodemtaken zijn met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1-1-2024) overgedragen van de provincie naar gemeenten. De middelen hiervoor komen van het Rijk, via de algemene uitkering van het Gemeentefonds. Bij de Begroting 2027 van de ODH zullen de bodemtaken geïntegreerd zijn in de totale begroting. De hogere kosten voor 2025 houden grotendeels verband met een incidentele bijdrage voor het toezien op de verplichting dat grote kantoorgebouwen energielabel C moeten hebben sinds 2023. In 2025 wordt hier voor het laatst op toegezien door de ODH. Degeneratievergoedingen kabels en leidingen (nadeel lagere baten in 2025 € 100.000) De geraamde opbrengsten degeneratievergoedingen zijn in de Voorjaarsnota 2025 met € 150.000 bijgeraamd op basis van de gemiddelde opbrengsten die in de afgelopen jaren rond de € 200.000 lagen. Daar er in 2025 geen grotere aanvragen zijn geweest voor zaken als aanleg van glasvezelkabels in bepaalde wijken blijven de opbrengsten in 2025 echter achter. Groen onderhoud (voordeel lagere lasten in 2025 € 300.000) De uitgaven groen kunnen per jaar wisselen. Voor groen is er geen onderhoudsvoorziening waarmee schommelingen in de uitgaven kunnen worden opgevangen. Voor dit jaar zullen de uitgaven naar verwachting €300.000 lager zijn dan begroot.

Dit komt onder andere omdat groot onderhoud aan diverse parken nog in voorbereiding is en naar verwachting dit jaar nog niet geheel zal worden uitgevoerd. Hiernaast is er een aanbestedingsvoordeel gerealiseerd in de orde van grootte van € 100.000 voor het aanschaffen en planten van bomen.

Pagina 54 van 62

Inspectie rioleringen (voordeel lagere lasten in 2025 € 140.000) Op basis van het Integraal Waterketenplan (IWKP) 2024-2028 is het jaarlijks begrote bedrag met €170.000 verhoogd voor extra rioolinspecties. Hier is in 2025 grotendeels nog geen uitvoering aan gegeven waardoor de werkelijke uitgaven lager uitvallen. Huur Milieustraat Avalex (voordeel hogere baten vanaf 2025 € 54.000) Dit jaar is met Avalex overeen gekomen dat zij jaarlijks een huurbedrag van € 54.000 betalen voor het gebruik van de milieustraat aan de Hogeboomseweg. Deze baten waren nog niet begroot. Rijksvergoeding voor opruimen zwerfafval (SUP-subsidie) (voordeel hogere baten in 2025 € 137.000) De gemeenten ontvangen voor de jaren vanaf 2023 een rijksvergoeding voor het opruimen van zwerfafval dat valt onder de Richtlijn Single Use Plastics (SUP). Voor de jaren 2023 en 2024 is nu een bedrag van € 137.000 toegekend. Budgetneutraal binnen het programma Uitvoering economische zaken (budgetneutraal vanaf 2025 anders alloceren budgetten € 50.238) Vier projecten binnen het taakveld 3.1. Economische Ontwikkelingen waarvoor structureel budget is vrijgemaakt te weten Chainels, de vrijetijdseconomie MRDH, het opzetten van een nachtregister en het lanceren van een druktemonitor worden om uiteenlopende redenen niet uitgevoerd.

Het tot € 50.238 geïndexeerde budget (oorspronkelijk € 48.965) dat (structureel) is opgenomen voor deze projecten wordt in 2025 benut voor twee nieuwe projecten te weten het bestrijden van acute leegstand middels de Eén Euro-actie (1EA) en het stimuleren van de vrijetijdseconomie middels het opzetten van de Wassenaarse opvolger van de toeristische marketingstichting VoorWaar: Netwerk Vrijetijdseconomie Wassenaar (NVEW). Vanaf 2026 wordt het budget van € 50.238 ingezet voor projecten die hun oorsprong vinden in het Uitvoeringsprogramma van de onlangs vastgestelde ' Economische Visie '. Overzetten budget economische verbindingen naar economische zaken (budgetneutraal vanaf 2026; op 'Economische verbindingen' € 61.567 voordeel lagere lasten en op 'Economische zaken' € 61.567 nadeel hogere lasten) Voor de uitvoering van de Economische Visie is het onderscheid tussen economische verbindingen en economische zaken niet nodig. Daarom kan het structureel besteedbaar budget van € 61.567 voor economische verbindingen in zijn geheel worden toegevoegd aan dat voor economische zaken.

Pagina 55 van 62

Bijdrage Provincie Zuid-Holland vanwege overname N441 (budgetneutraal in 2025; hogere baten € 155.000 en storting in de reserve Ommedijk € 155.000) Dit jaar heeft de gemeente Wassenaar de N441 overgenomen van de Provincie Zuid-Holland. Voor het onderhoud en beheer heeft de gemeente eenmalig een bedrag van € 155.000 ontvangen. Op grond van de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Gemeenten mag dit bedrag niet rechtstreeks aan de onderhoudsvoorzieningen worden toegevoegd. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de reserve Ommedijk. Er is echter hier geen direct verband met de Ommedijk, maar in beide gevallen gaat het hier om areaaluitbreidingen als gevolg van overnames van de Provincie Zuid-Holland. Er zal worden bekeken wat de gevolgen zijn van deze areaaluitbreidingen voor het beheer van de openbare ruimte. Eventuele extra lasten als gevolg hiervan kunnen dan mogelijk vanuit deze reserve worden gedekt. Lokale Aanpak Isolatie (LAI) (budgetneutraal in 2025 hogere lasten en baten € 593.419, en in 2026 hogere lasten en baten € 836.352) Inmiddels is de Lokale Aanpak Isolatie voorbereid en resteren de laatste afspraken over de benadering en deelname van 2.600 bewoners om gebruik te maken van de isolatiesubsidie.

Hiervoor worden de drie verkregen tranches specifieke uitkeringen voor de LAI (SPUK-regeling ‘Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen in het kader van het Nationaal Isolatie Programma’) en de SPUK Energiearmoede ingezet. Het gaat om een resterend totaalbedrag van € 1,43 miljoen waarvan naar verwachting € 593.419 nog dit jaar besteed wordt aan LAI-subsidies en uitvoeringskosten om bewoners te werven en te ontzorgen. De rest van de vooruit ontvangen middelen (€ 840.000) mogen van 2026 tot en met 2028 worden besteed.

Budgetoverheveling van 2025 naar 2026 Opstellen Economische Visie (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 voordeel lagere lasten € 14.000 en in 2026 nadeel hogere lasten € 14.000) Op 23 september 2025 heeft de gemeenteraad de Economische Visie Wassenaar 2025 unaniem vastgesteld. Voor de totstandkoming van dit project was een budget van € 50.000 beschikbaar gesteld. Na afronding resteert hiervan € 14.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2026, zodat het kan worden ingezet voor de uitvoering van het bijbehorende Uitvoeringsprogramma. Pilot Leegstandsbestrijding (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 voordeel lagere lasten € 20.000 en in 2026 nadeel hogere lasten € 20.000) Voor de Pilot Leegstandsbestrijding is een budget van € 40.000 beschikbaar gesteld, met als doel de leegstand in het centrum inzichtelijk te maken en actief aan te pakken. In 2025 is hiervan € 20.000 ingezet voor de aanstelling van een leegstandscoach. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 20.000 over te hevelen naar 2026, zodat ook in dat jaar de inzet van een leegstandscoach kan worden geborgd en de continuïteit van de aanpak gewaarborgd blijft.

Pagina 56 van 62

Programma Noordrand (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 voordeel lagere lasten € 35.000 en in 2026 nadeel hogere lasten € 35.000) De dit jaar gemaakte kosten hebben te maken met vaststelling van het Programma Noordrand, voorbereiding van de uitvoeringsmaatregelen en afstemming met de provincie over de subsidie. Nu het programma wordt vastgesteld kan de uitvoering worden opgestart. Budgettair drukten de advocaatkosten in 2025 hoog op het Programma Noordrand. Het resterend budget van € 35.000 voor de inhuur van externe expertise wordt overgeheveld naar 2026. Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (overheveling van 2025 naar 2026; in 2025 lagere lasten en baten € 419.402 en in 2026 hogere lasten en baten € 419.402. Daarnaast in 2026 € 515.000 nadeel lagere baten) Over de periode 2023 tot en met 2025 zijn in het kader van de tijdelijke regeling CDOKE door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland specifieke uitkeringen verstrekt voor een totaalbedrag van € 2,065 miljoen. Deze middelen kunnen tot en met 2027 worden besteed en verantwoord. Voor dit jaar was hiervan een bedrag van € 520.000 op de begroting gebracht, wat tot € 939.402 moet worden verhoogd met € 419.402. Dit laatste bedrag komt niet in 2025 tot besteding en wordt daarom in 2026 toegevoegd aan het besteedbaar budget voor de energietransitie.