Bijlage 1. Najaarsnota 2025

Najaarsnota 2025

Colofon Uitgave Gemeente Wassenaar December 2025 Inlichtingen: gemeente@wassenaar.nl

Pagina 2 van 62

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Programma's ..................................................................................................................................5 P1 Veiligheid en handhaving ............................................................................................................ 5 P2 Mens en maatschappij.............................................................................................................. 11 P3 Bestuur en middelen ................................................................................................................ 23 P4 Fysieke leefomgeving ............................................................................................................... 33 P5 Natuur, klimaat en mobiliteit..................................................................................................... 46 Bijlagen ........................................................................................................................................59 Bijlage 1. Gedetailleerd totaaloverzicht wijzigingen Najaarsnota ........................................................

60 Financiën ......................................................................................................................................62 Financiële ontwikkeling per programma .......................................................................................... 62

Pagina 3 van 62

Inleiding Beste Wassenaarders, Voor u ligt de Najaarsnota 2025. Traditiegetrouw is dit het moment om samen te kijken waar we staan en om de voortgang van ons begrotingsbeleid te monitoren. In de Voorjaarsnota 2025 kwam de begroting uit op een positief saldo van bijna anderhalf miljoen euro; met deze Najaarsnota verandert daar bijna niets aan. De Najaarsnota geeft inzicht in de laatste stand van de begroting, het meerjarige beeld en de laatste begrotingswijzigingen die dit jaar nog moeten worden doorgevoerd. Zo houden we grip op onze financiën in een wereld die voortdurend verandert. De middelen die wij ontvangen via het Gemeentefonds blijven van grote invloed op onze financiële positie. Het Rijk stelt deze meerdere keren per jaar bij en dat vraagt van ons flexibiliteit en alertheid. Met de acties uit deze Najaarsnota investeren we in het versterken van onze organisatie, zodat we ook in de toekomst met vertrouwen en slagkracht kunnen inspelen op de kansen en uitdagingen van Wassenaar. Daarnaast zetten we ons maximaal in om de projecten die we samen in gang hebben gezet succesvol af te ronden én om nieuwe projecten voortvarend van start te laten gaan. Daarmee leggen we een stevige basis voor de volgende bestuursperiode. Een bijzonder moment is de feestelijke opening van de vernieuwde dorpskern in december van dit jaar.

Het centrum is daarmee aantrekkelijker en levendiger geworden, en gelukkig zijn de eerste nieuwe winkels al open of in aantocht. Daarnaast zijn voor een aantal projecten de eerste concrete stappen gezet zoals de revitalisering van De Wassenaarse Slag. Daarnaast hopen we volgend jaar met de uitvoering te kunnen starten van een aantal andere projecten. Denk aan de renovatie en verduurzaming van de Warenar, het Programma Noordrand, de bouw van de nieuwe fusieschool voor de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) en de woningbouwprojecten op de voormalige Den Deylschool en op de ANWB-locatie zodra deze beschikbaar komt voor woningbouw. Deze projecten vormen samen de fundamenten voor een duurzaam, ondernemend en toekomstgericht Wassenaar. Daarmee blijven we werken aan een veilige gemeente die zich blijft ontwikkelen, met ruimte voor wonen, leren, werken en recreëren. De Najaarsnota geeft per project inzicht in de huidige stand van zaken. Welke stap we ook zetten – afronding, voorbereiding of uitvoering – elk project draagt bij aan een vitaal en toekomstbestendig Wassenaar. Een dorp waarin de kracht van gemeenschap centraal staat en waar we samen bouwen aan een omgeving waarin iedere Wassenaarder zich thuis voelt. Met hartelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders, Laurens van Doeveren Wethouder Financiën, Economie en Sport

Pagina 4 van 62

Programma's

P1 Veiligheid en handhaving

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Een dorp waar mensen veilig en goed leven, wonen, werken en zich thuis voelen. Het hebben van een schone, hele en veilige leefomgeving is daarbij een randvoorwaarde. Doelstellingen 1. Stellen van veiligheidsprioriteiten. 2. Handhaving van de openbare orde. 3. Kunnen inspelen op thema's als omgaan met onbegrepen gedrag en meervoudig sociale problematiek door snel te schakelen en mensgericht te helpen. 4. Behouden van noodzakelijke hulpdiensten voor en binnen de gemeente Wassenaar. 5. Bestrijden van ondermijnende criminaliteit.

Pagina 5 van 62

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Uitgevoerd Uitvoeringsplan 2025 van het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027.

Realisatie / voortgang De gemeenteraad heeft op 19 december 2023 voor een periode van vier jaar het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027 (IVB) vastgesteld. Om uitvoering te geven aan het IVB wordt jaarlijks in een uitvoeringsplan activiteiten opgenomen die voor de periode 2024-2027 veelal zien op de thema's verkeersveiligheid, buurt & veiligheid, zorg & veiligheid, leefbaarheid en ondermijning. Uitvoeringsplan 2025 Integraal Veiligheidsbeleid Wassenaar Het college heeft op 28 januari 2025 het Uitvoeringsplan 2025 Integraal Veiligheidsbeleid Wassenaar vastgesteld. De gemeenteraad is op 29 januari 2025 over het Uitvoeringsplan 2025 Integraal Veiligheidsbeleid Wassenaar middels een raadsinformatiebrief (009) geïnformeerd. Het uitvoeringsplan wordt tot eind 2025 uitgevoerd. Bijeenkomsten digitale criminaliteit & babbeltrucs Uit de cijfers van de politie blijkt dat ouderen op het gebied van digitale criminaliteit & babbeltrucs meer kwetsbaar zijn. Om deze reden zetten we in op deze doelgroep. In het tweede en derde kwartaal van 2025 zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd. In het vierde kwartaal van 2025 hebben de laatste bijeenkomsten plaatsgevonden. Convenant Schoolveiligheid 2025 Halverwege januari 2025 is het Convenant Schoolveiligheid 2025 ondertekend door de Wassenaarse scholen voor primair en voortgezet onderwijs, politie en de gemeente.

Momenteel wordt er invulling gegeven aan de gemaakt afspraken in het convenant, waaronder het inrichten van een Veiligescholenoverleg (VSO). In november heeft de eerste sessie plaatsgevonden, waarbij nagedacht is over de invulling van het VSO in samenwerking met de scholen en politie. 1.2 Evaluatie van het Uitvoeringsplan 2025 van het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027. Realisatie / voortgang Eind 2025 wordt het Uitvoeringsplan 2025 geëvalueerd. De uitkomst hiervan zal worden verwerkt in het Uitvoeringsplan 2026. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. 2.1

Uitgevoerd Uitvoeringsprogramma 2025 van het VTH-beleid 2025-2028.

Realisatie / voortgang Het uitvoeringsprogramma VTH voor 2025 is grotendeels uitgevoerd en wordt geëvalueerd. De volgende zaken zijn onder meer gerealiseerd en in gang gezet:

Pagina 6 van 62

•

De legesverordening voor de omgevingsvergunningen is herzien en sluit nu beter aan bij de situatie onder de Omgevingswet en biedt de inwoner meer transparantie;

•

Het aanwijzingsbesluit voor de toezichthouders op het terrein van VTH (vergunningen, toezicht en handhaving) is geactualiseerd;

•

Er is een capaciteitsonderzoek uitgevoerd ten behoeve van een doelgerichte en haalbare prioriteitstelling bij de uitvoering van de VTH- taken;

•

Er is een start gemaakt met het herijken van de werkprocessen (waaronder het vastleggen van taken, rollen en verantwoordelijkheden) aan de hand van de Omgevingswet.

2.2

Evaluatie van het Uitvoeringsprogramma 2025 VTH-beleid 2025-2028.

Realisatie / voortgang De evaluatie van het uitvoeringsprogramma zal in december 2025 plaats vinden en worden betrokken bij het uitvoeringsprogramma van 2026. 2.3

Verder versterken van de samenwerking tussen buitengewoon opsporingsambtenaar

(boa) en wijkagent. Realisatie / voortgang De boa's hebben dagelijks contact met de wijkagenten. De gezamenlijke en integrale controles zijn in 2025 voortgezet. Er is in 2025 ook actief samengewerkt bij (signalen van) overlast, criminaliteit en ondermijnende activiteiten. In het derde kwartaal van 2025 is een coachingstraject gestart om de zichtbaarheid en effectieve inzet van de boa's te vergroten, waarbij ook de positie van wijk-boa wordt verstevigd en daarmee ook de samenwerking met de wijkagent. 3.1

Optimalisatie van de Lokale Kamer.

Realisatie / voortgang Eind 2025 zal een evaluatie plaatsvinden die zich richt op de efficiëntie en werking van de Lokale Kamer Zorg en Veiligheid. De Lokale Kamer Zorg en Veiligheid richt zich op complexe (veiligheids-)casuïstiek waarvoor inzet uit meer dan één keten (zorg, strafrecht en/of bestuursrecht) noodzakelijk is. De evaluatie is gestart en de aanbevelingen worden verwerkt in het in 2024 opgestelde handboek. 4.1

Het door ontwikkelen van strandveiligheid in samenwerking met de Wassenaarse Reddingsbrigade en de hulpdiensten in Wassenaar.

Realisatie / voortgang De gemeente Wassenaar heeft in de zomer actief samengewerkt met de hulpdiensten en de Wassenaarse Reddingsbrigade om het strand voor bezoekers zo veilig mogelijk te houden. Na het strandseizoen 2025 heeft een evaluatie plaats gevonden over de inzet van de Wassenaarse Reddingsbrigade. Hierover zal de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief worden geïnformeerd in het vierde kwartaal van 2025.

Pagina 7 van 62

4.2

Het evalueren en doorontwikkelen van de gemeentelijke crisisbeheersing,

bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Realisatie / voortgang In 2025 is de crisisorganisatie ten volle ingezet, bijvoorbeeld bij de situatie rondom het Valkenburgse Meer in april 2025 waarbij er sprake was van verzakking van de oever. Daarbij was er nauwe samenwerking met gemeente Katwijk, het Hoogheemraadschap van Rijnland en de Provincie ZuidHolland. We kijken terug op een goed verlopen NAVO-top in juni 2025, waarbij de gemeente Wassenaar actief samengewerkt heeft met verschillende partners op het gebied van veiligheid. Daarbij een compliment voor de inwoners van Wassenaar voor het omgaan met verminderde mobiliteit rond de NAVO-top. Gemeenten en hun inwoners spelen een sleutelrol in het versterken van maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. Dit najaar is verder gewerkt aan planvorming om de gemeente meer weerbaar te maken. Hierbij wordt uitgegaan van het scenario van 72 uur achtereen stroomuitval en gewerkt middels de handreiking van de VNG. De gemeente richt zich in haar aanpak op goede risicocommunicatie met de bevolking, langdurige bevolkingszorg en bedrijfscontinuïteit. Daarbij wordt voortgebouwd op de contacten die er al zijn met inwoners, bedrijven en organisaties in de Wassenaarse samenleving. In 2025 zijn sleutelfunctionarissen binnen de gemeentelijke crisisorganisatie getraind op hun rol, taak en verantwoordelijkheid op basis van deze nieuwe visie.

In het eerste en tweede kwartaal van 2025 zijn er zowel op bestuurlijk- als op managementniveau in de gemeente Wassenaar crisisoefeningen geweest. 5.1

Uitvoering geven aan het nieuw vierjarig beleid voor de ondermijningsaanpak in Wassenaar

Realisatie / voortgang Het vierjarig ondermijningsbeleid is gericht op het vroegtijdig signaleren van ondermijning en het vergroten van de weerbaarheid hiertegen. In lijn met dit beleid is afgelopen jaar is continu onderzoek gedaan naar ingediende meldingen, gesignaleerde risico's en is ingezet op het toepassen van bestuursrechtelijke handhaving bij bijvoorbeeld drugsdealers. Inmiddels is er een aantal doelstellingen voltooid, bijvoorbeeld: •

De implementatie van het nieuwe informatiesysteem Atlas voor het registeren, behandelen en analyseren van ondermijningssignalen samen met de politie;

•

Bijeenkomst voor hoteleigenaren over seksuele uitbuiting bij hotels waarbij alertheid op het herkennen van signalen van seksuele uitbuiting en mensenhandel centraal stond;

•

De start van de publiekscampagne tegen ondermijnende criminaliteit, door middel van een ontwikkelde animatievideo die is verspreid via sociale media in combinatie met volledige herziening van de gemeentelijke landingspagina;

•

Districtelijke beleidsharmonisatie op- en trainingen voor de handhaving van het Digitaal Opkopersloket en Digitaal Opkopersregister;

Pagina 8 van 62

•

Implementatie van VOG-P in het gemeentelijke integriteitsbeleid;

•

Ondermijning is onderdeel van onboardingsworkshop voor nieuwe medewerkers.

In het bijzonder is het capaciteitsonderzoek naar de toepassing van de Wet Bibob afgerond. Hieruit kwam de conclusie dat het nodig is om in 2026 tijdelijk een Bibob-expert in te huren om organisatiebreed deze onderzoeken op te starten, processen in te richten en inzicht te geven in de risico’s en resultaten voor structurele borging. Voor deze tijdelijke inzet in 2026 is een budget van €110.000 nodig. Dit financiële gevolg is in deze najaarsnota verwerkt onder dit programma en wordt bij de financiële toelichtingen nader toegelicht.

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Begeleiding boa's (buitengewoon opsporingsambtenaren) (nadeel hogere lasten in 2025 € 75.000) Voor de extra benodigde begeleiding en opleiding van de boa’s is een extern adviseur ingehuurd. Hiernaast hebben de boa's aanvullende opleidingen gevolgd. Dierenambulance (nadeel hogere lasten vanaf 2025 € 49.000) De gemeente Wassenaar heeft de dierenambulance en de opvang van zwerfdieren uitbesteed aan de Stichting Nationale Dierenzorg (SND). Hiervoor was in 2016 een overeenkomst afgesloten. Op basis van deze overeenkomst waren de kosten voor 2025 begroot op € 15.390 voor de kosten van de ambulanceritten. De prijzen voor de dierenambulance (infrastructuur en ritten) zijn nooit geïndexeerd en daardoor niet kostendekkend voor de SND. De SND heeft voor 2025 haar prijzen geïndexeerd. Door de indexering zijn de geschatte werkelijke lasten € 49.000 hoger dan begroot. De gestegen kosten voor de opvang voor zwerfdieren waren al opgenomen in de Voorjaarsnota 2025. Voor 2026 en volgende jaren wordt de taak van de dierenambulance en de opvang van zwerfdieren opnieuw aanbesteed. Pilot Bibob-coördinator in 2026 (nadeel hogere lasten in 2026 € 110.000) Om criminele waterbedeffecten te voorkomen, is vroegtijdig signaleren van criminele inmenging, alsmede het kunnen handelen hierop van groot belang.

In de gemeente Wassenaar is hier op dit moment onvoldoende uitvoeringscapaciteit voor beschikbaar. Hierom is het in het door de gemeenteraad vastgestelde meerjarige ondermijningsbeleid een beleidsdoelstelling opgenomen om te onderzoeken hoe de gemeente Wassenaar gelijkmatig kan meegroeien in uitvoeringscapaciteit voor de toepassing van de Wet Bibob, om criminele waterbedeffecten en verplaatsing van criminaliteit naar Wassenaar toe, te voorkomen.

Pagina 9 van 62

Dit onderzoek is in 2025 afgerond en zal er in 2026 hiervoor een pilot worden uitgevoerd met een tijdelijke Bibob-coördinator om organisatiebreed de Wet Bibob op te starten, processen in te richten en inzicht te geven in de risico’s en resultaten. Op basis van deze resultaten kan nadere besluitvorming plaatsen of en in hoeverre de Bibob-coördinator structureel in de ambtelijke organisatie wordt geborgd. Voor deze tijdelijke inzet in 2026 is een budget van €110.000 nodig. Deze uitgaven kunnen voor 2026 worden gedekt vanuit de extra middelen die in de septembercirculaire 2025 voor 2026 beschikbaar zijn gesteld. Extra inhuur Crisisbeheersing (VTV) (hogere lasten in 2025 € 50.000) Door het vertrek van de adviseur crisisbeheersing is hier een vacature ontstaan. Om deze vacature tijdelijk op te vullen is hierop volledig ingehuurd. Dit was noodzakelijk om de uitvoering van wettelijke taken te kunnen waarborgen en ook vanwege de uitvoering van andere tijdelijk essentiële taken , waaronder de werkzaamheden als gevolg van de NAVO-top. Daar het vacaturebudget ontoereikend is om deze vacature volledig door externe inhuur op te vullen kan het bovengenoemde bedrag niet volledig worden vanuit het formatiebudget gedekt. In totaal gaat het om een bedrag van € 50.000 dat niet door het formatiebudget kan worden gedekt.

Pagina 10 van 62

P2 Mens en maatschappij

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Wassenaar is een inclusieve gemeente, waarin iedereen prettig kan leven. Een plek waar onze kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien en waar onze ouderen langer vitaal kunnen blijven. We behouden goede welzijns- en zorgvoorzieningen. We geven uitvoering aan bestaand beleid en anticiperen op maatschappelijke ontwikkelen met het (her-)formuleren van nieuw beleid. De gemeente, inwoners en maatschappelijke instellingen ondersteunen elkaar. Een integrale en efficiënte (nauwe) samenwerking is daarvoor een voorwaarde. Om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te garanderen, dient deze in financieel en maatschappelijk opzicht en qua personele bezetting houdbaar te zijn. Dit vraagt om scherpe keuzes in prioritering, waarbij de mens centraal staat. Daarbij wordt goed gekeken naar de hulpvraag en situatie per individu. We handelen vanuit vertrouwen en respect, normaliseren zorg volgens landelijke richtlijnen en maken waar mogelijk gebruik van landelijke financiering en fondsen. We vergroten de inwonersparticipatie en daarmee de betrokkenheid van zowel jeugdigen als ouderen bij de totstandkoming van beleid. Doelstellingen 1. Een sterk maatschappelijk middenveld; focus op preventie. 2. Sociaal Team Wassenaar; integrale samenwerking in het sociaal domein. 3. Jeugdbeleid; betrokkenheid van de jeugd vergroten. 4.

Subsidie- en inkoopbeleid; optimalisatie subsidies en inkoop voor zowel gemeente als ketenpartners. 5. Inclusie; iedereen doet mee in Wassenaar. Pagina 11 van 62

6. Sport en cultuur; lichamelijke en geestelijke gezondheid en verbinding tussen de inwoners. 7. Gezondheidszorg; voldoende gezondheidszorg voor de inwoners in en om Wassenaar.

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Uitvoeringsprogramma’s voortkomend uit beleidsplan Sociaal Domein

Realisatie / voortgang Zowel het Uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg als de Lokale Inclusieagenda zijn in 2025 door het college vastgesteld. In 2026 worden daarnaast de uitvoeringsagenda van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het uitvoeringsprogramma Cultuur opgesteld. 1.2

Nieuwe verordening Adviesraad Sociaal Domein

Realisatie / voortgang De Verordening Adviesraad Sociaal Domein Wassenaar 2025 is vastgesteld op 21 mei 2025 door de gemeenteraad van Wassenaar. Deze verordening is gebaseerd op een evaluatie van de bestaande Adviesraad en heeft als doel de betrokkenheid van inwoners bij het gemeentelijk beleid in het sociaal domein te versterken. 1.3

Georganiseerde activiteiten ter bevordering van de lichamelijke en geestelijke

gezondheid en het versterken van de sociale basis Realisatie / voortgang Met de Rijksmiddelen voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) worden activiteiten georganiseerd ter bevordering van lichamelijke en geestelijke gezondheid en het versterken van de sociale basis. Daarnaast zetten ook diverse partijen in het maatschappelijk veld zich in voor deze doelen. 1.4

Nieuwe beleidsregels respijtzorg

Realisatie / voortgang De beleidsregels respijtzorg worden opgenomen in de beleidsregels Wmo die in het eerste kwartaal van 2026 door het college worden opgesteld. 1.5

Versterkte lokale implementatie Participatiewet, armoedebestrijding en re-integratie

Realisatie / voortgang We zien een toename van complexe casussen en de vraag om ondersteuning bij geldzaken door inwoners. Dit betekent dat de uitvoering zwaar belast wordt met meer en ingewikkelder casussen.

Pagina 12 van 62

Op 18 november 2025 heeft het Sociaal Team Wassenaar een brede bijeenkomst georganiseerd rondom het thema armoede. Voor deze gelegenheid zijn maatschappelijke partners, sportverenigingen, culturele instellingen en onderwijsorganisaties uitgenodigd. De bijeenkomst heeft bijgedragen aan het versterken van de onderlinge verbindingen en het vergroten van de bewustwording over ‘verborgen armoede’ in de gemeente. 1.6

Gefaseerd geïmplementeerd minimabeleid

Realisatie / voortgang Op 15 oktober 2024 heeft de gemeenteraad van Wassenaar het Dynamisch Minimabeleid vastgesteld. Dit beleid biedt inwoners met een laag inkomen meer ondersteuning en maatwerk. De invoering verloopt gefaseerd. Vanaf 1 januari 2026 worden belangrijke wijzigingen doorgevoerd om bestaanszekerheid en maatschappelijke participatie te versterken.

2.1

Het Sociaal Team Wassenaar (STW) is duidelijk vindbaar als toegang van

ondersteuning en zorg in het sociaal domein Realisatie / voortgang De zichtbaarheid van het Sociaal Team Wassenaar (STW) is het afgelopen jaar aanzienlijk toegenomen. Steeds meer inwoners weten de inloop te vinden en het aantal mensen dat contact zoekt met het STW is aanzienlijk gestegen. 3.1

Preventief jeugdbeleid

Realisatie / voortgang Het preventief jeugdbeleid, oftewel het Lokaal Jeugdbeleid gemeente Wassenaar 2026, is in november 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. 3.2

Voorlichting gegeven aan jongeren over de lokale democratie

Realisatie / voortgang Voor kinderen in de basisschoolleeftijd (groep 7 en 8) wordt er toegewerkt naar het programma Democracity van ProDemos. Deze activiteit staat in januari tot maart 2026 gepland in het Raadhuis De Paauw. Het jongerenwerk zal voorlichting geven aan leerlingen van scholen voor voortgezet onderwijs over de lokale democratie, gerelateerd aan de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. In 2025 lag de focus op voorbereiding en planning. In 2026 zal de focus liggen op uitvoering. 3.3

Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering

Realisatie / voortgang Sinds 2023 werkt de gemeente Wassenaar via het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) aan het versterken van de mentale gezondheid van jongeren en het voorkomen van

Pagina 13 van 62

middelengebruik. In 2025 zijn op basis van monitoring en dialoog speerpunten vastgesteld; in 2026 ligt de nadruk op de uitvoering daarvan via gerichte activiteiten. 3.4

Hervormingsagenda Jeugd

Realisatie / voortgang De gemeente Wassenaar voert de landelijke Hervormingsagenda Jeugd uit via een projectmatige aanpak. Het Lokaal Jeugdbeleid 2025 en de Lokale Educatieve Agenda (LEA) spelen hier een belangrijke rol. De gemeente werkt aan het verbeteren van de toegang tot jeugdhulp, zet praktijkondersteuners ggz jeugd in en ontwikkelt het Sociaal Team Wassenaar verder. Ook wordt gewerkt aan het beheersen van de kosten, onder andere via een nieuwe verordening en beleidsregels die vanaf 2026 gelden. Via de septembercirculaire 2025 ontvangt Wassenaar incidentele compensatie voor tekorten in de jeugdhulp over 2023 en 2024. Deze middelen zijn bestemd om de doelen van de Hervormingsagenda Jeugd te realiseren, namelijk door het versterken van de sociale basis, het doorontwikkelen van het Sociaal Team Wassenaar (STW) tot een ‘sterk lokaal team’ en het verbeteren van de samenwerking met huisartsen. Ook wordt extra aandacht besteed aan veelvoorkomende jeugdhulp (segment 5 in het Inkoopkader voor jeugdhulp), om tijdige en passende ondersteuning te bieden en zwaardere zorg te voorkomen. Vanaf 2028 treedt een nieuw financieel regime in werking, waarbij het Rijk inzet op structurele besparingen binnen de jeugdhulp.

Dit betekent dat de beweging naar de voorkant, zoals bedoeld in de Hervormingsagenda Jeugd, uiterlijk in 2028 effectief moet zijn, zodat de structurele bezuinigingen binnen de Jeugdwet kunnen worden opgevangen zonder dat dit ten koste gaat van de beschikbaarheid en kwaliteit van jeugdhulp.

3.5

Uitvoering actielijnen uit Bestuurlijke opdracht kostenbeheersing Jeugdhulp

Realisatie / voortgang In 2025 lag de focus op de voorbereiding van de nieuwe regionale inkoop van jeugdhulp, als onderdeel van de bestuurlijke opdracht kostenbeheersing. Dit omvatte het aanpassen van de lokale verordening en beleidsregels jeugdhulp, het verzamelen van gegevens voor bekostigingsvormen, KPI’s en het inkoopproces en het versterken van de verbinding met het lokaal jeugdbeleid en de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Deze voorbereidingen vormen de basis voor de uitvoering in 2026 en de nieuwe contracten per 2027. 3.6

Getroffen voorbereidingen voor invoeren eigen bijdrage Wmo

Realisatie / voortgang De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo is door het Rijk uitgesteld tot ten minste 2027. Hoewel de officiële invoeringsdatum nog steeds op 1 januari 2027 staat, is het door de landelijke politieke ontwikkelingen onzeker of die datum haalbaar is. In de praktijk wordt daarom al rekening gehouden met verdere vertraging, mogelijk tot 2028 of later, afhankelijk van de besluitvorming door een nieuw kabinet.

Pagina 14 van 62

4.1

Implementatie van subsidiebeleid (maatschappelijke) organisaties

Realisatie / voortgang Alle subsidieaanvragen voor 2026 zijn beoordeeld en vastgesteld op basis van het Subsidiebeleid gemeente Wassenaar 2025. Voor de aanvragen voor 2027 worden de subsidieregelingen geëvalueerd en waar nodig aangepast. 5.1.

Uitvoering Lokale Inclusieagenda

Realisatie / voortgang Het Uitvoeringsprogramma Lokale Inclusieagenda is in de zomer van 2025 vastgesteld door het college. De uitvoering van de acties vindt deels plaats in 2025 en wordt voortgezet in 2026. 5.2

Toegang tot goed onderwijs voor iedereen

Realisatie / voortgang Alle onderdelen van het educatief en preventief beleid in Wassenaar gaan volgens planning. De Lokale Educatieve Agenda (LEA) wordt begin 2026 vastgesteld, met een uitvoeringsagenda in mei 2026. Ook de voorbereiding van het regioplan Laaggeletterdheid en de evaluatie van het VVE-beleid verlopen volgens planning. Daarnaast loopt de pilot Praktisch Leren voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv'ers) en wordt gewerkt aan regionale afstemming over nieuwkomersonderwijs. 5.3

Bijdrage geleverd aan de woonzorgvisie en woonvormen bijzondere doelgroepen

Realisatie / voortgang Op 23 september 2025 heeft de gemeenteraad de Startnotitie Lokale Woonzorgvisie Wassenaar 2025 vastgesteld. Deze notitie bevat de uitgangspunten voor de ontwikkeling van een lokale woonzorgvisie en vormt daarmee de basis voor een vervolgnota waarin concrete speerpunten worden uitgewerkt op het gebied van wonen met zorg en welzijn. 5.4

Uitvoering gegeven aan de opvangopgave van asielzoekers en Oekraïense ontheemden

Realisatie / voortgang De gemeente Wassenaar blijft zich inzetten voor een goede en veilige opvang van asielzoekers, in samenwerking met partners zoals het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De focus ligt op een zorgvuldige inbedding van AZC-bewoners in de lokale gemeenschap, onder andere via sport, vrijwilligerswerk en samenwerking met lokale organisaties. Daarnaast wordt met de pilot Praktisch Leren ingezet op het tegengaan van schoolverzuim onder alleenstaande minderjarige vreemdelingen door het aanbieden van passend, praktijkgericht onderwijs.

Pagina 15 van 62

6.1

Meer sport- en cultuurparticipatie door uitvoering van de Brede SPUK en het Sportakkoord II: Fit in Wassenaar

Realisatie / voortgang De gemeente Wassenaar zet structureel cofinanciering in voor de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC), wat nodig is om de rijksbijdrage te ontvangen. Via het programma Fit in Wassenaar wordt onder andere een sport- en beweegcoach ingezet om inwoners te stimuleren tot een vitaler en actiever leven. Voor de uitvoering van actiepunten uit de Sportvisie is eenmalig budget gereserveerd. Omdat de gemeenteraad de Sportvisie pas eind september 2025 heeft vastgesteld, is het niet haalbaar om dit jaar meerdere actiepunten uit te voeren. Het resterende budget wordt daarom meegenomen naar 2026, zodat de gemeente samen met sportverenigingen en andere partners de visie verder kan realiseren. 6.2

Sport betrokken bij het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

Realisatie / voortgang In de Sportvisie Wassenaar 2025 wordt sport verbonden aan het programma OKO. Sportverenigingen worden gezien als belangrijke ontmoetingsplekken voor jongeren, met name in hun vrije tijd. Door sportactiviteiten te koppelen aan het OKO-programma wil de gemeente bijdragen aan een positieve leefomgeving waarin jongeren zich gezond, veilig en sociaal verbonden kunnen ontwikkelen. 6.3

Opgesteld Uitvoeringsprogramma cultuur

Realisatie / voortgang Begin 2026 wordt de Startnotitie Kunst en Cultuur ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Met daaropvolgend de Beleidsnota Kunst en Cultuur en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. 7.1

Geborgd programma Mentaal Lokaal Wassenaar en mentale gezondheid

Realisatie / voortgang De gemeente Wassenaar werkt samen met partners aan de verdere ontwikkeling van het project Mentaal Lokaal Wassenaar, met als doel het versterken van de mentale gezondheid van inwoners. Er worden nieuwe hulpmiddelen ingezet, professionals worden getraind en het netwerk wordt uitgebreid om inwoners eerder en beter te ondersteunen. 7.2

Voldoen aan wettelijke verplichting suïcidepreventie

Realisatie / voortgang Wassenaar heeft de afgelopen jaren ingezet op suïcide preventie middels de SUMONA-aanpak voor inwoners boven de 16 jaar. We zijn in het vierde kwartaal van 2025 gestart met het uitbreiden van de inzet naar de jongere doelgroep. Daarnaast wordt regionaal gekeken naar samenwerking in preventie door middel van het inzetten van de gatekeepers-training voor mensen met een signalerende functie richting de doelgroep jongeren. We verwachten een start hiervan in 2026.

Pagina 16 van 62

7.3

Uitgewerkte aanpak gezondheidszorg - Integraal Zorgakkoord (IZA)

Realisatie / voortgang Binnen de regionale samenwerking Haaglanden Gezonder hebben de deelnemende gemeenten, waaronder Wassenaar, in 2025 ingezet op drie prioritaire thema’s: aansluiten medisch-sociaal, vergrijzing en mentale gezondheid jeugd. Deze thema’s sluiten het beste aan bij de gemeentelijke rol en bieden de meeste impact.

Projecten en investeringen Warenar Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Op 22 september 2025 heeft de gemeenteraad het project herbestemming de Warenar goedgekeurd. Een uitvoeringsplan zal worden opgesteld. Asielopvang Wassenaar Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De gemeente richt zich op een veilige en goed georganiseerde opvang van asielzoekers, in samenwerking met partners zoals het COA. Daarbij ligt de nadruk op een zorgvuldige integratie van bewoners van het AZC in de lokale gemeenschap. Het beleid is erop gericht om verbinding te stimuleren en een inclusieve leefomgeving te creëren waarin iedereen mee kan doen. Opvang Oekraïense ontheemden Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Wassenaar blijft zich actief inzetten voor voldoende opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. De huisvesting voldoet aan de basisbehoeften en veiligheidseisen en de gemeente biedt ondersteuning bij het vergroten van zelfredzaamheid. Daarbij is er aandacht voor toegang tot onderwijs, werk en zorg, zodat mensen zo goed mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. Herbestemming sporthal De Schulpwei Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De tender over het gebruik van De Schulpwei is afgerond en er is een partij geselecteerd, die hieraan invulling gaat geven. De oude sporthal wordt weer nieuw leven in geblazen en verduurzaamd. Het gaat bijdragen aan het sportaanbod in Wassenaar doordat er overdekte padelbanen gerealiseerd gaan worden. Naar verwachting zullen de banen in de eerste helft van 2026 al in gebruik genomen kunnen worden.

Pagina 17 van 62

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Alleenverdienersproblematiek (nadeel hogere lasten in 2025 € 38.141) Het Rijk heeft een bedrag van € 38.141 toegekend voor de aanpak van de alleenverdienerproblematiek via de algemene uitkering Gemeentefonds (meicirculaire 2025). Deze middelen zijn nodig voor de uitvoering en implementatie van financiële ondersteuning aan huishoudens die als gevolg van deze problematiek onder het bestaansminimum uitkomen. De uitvoering vindt plaats via de gemeente Leidschendam-Voorburg, die Wassenaar verzoekt dit bedrag beschikbaar te stellen voor de uitvoering in onze gemeente. Schuldhulpverlening (nadeel hogere lasten in 2025 € 23.500) In 2025 zien we een toename in het aantal aanvragen binnen de curatieve schuldhulpverlening. Dit leidt tot extra lasten van € 23.500. De stijging hangt mede samen met de toename van het aantal cases binnen de preventieve schuldhulpverlening en de inzet van het project Vroeg Eropaf, waardoor inwoners eerder in beeld komen en sneller worden toegeleid naar een curatief schuldhulpverleningstraject. Daarnaast constateren we ook een toenemende inzet aan de preventieve kant van de schuldhulpverlening. De hieraan verbonden kosten kunnen in 2025 nog worden opgevangen binnen de bestaande begroting. Daarbij worden ook incidentele middelen vanuit de Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord (SPUK IZA) ingezet.

Het college heeft toegezegd dat, als het beschikbare budget voor preventieve schuldhulpverlening structureel onvoldoende blijkt, zij hierover zal terugkomen bij de gemeenteraad. Voor de jaren na 2025 voorzien we een structurele behoefte aan aanvullende middelen. De exacte omvang hiervan wordt momenteel nader in beeld gebracht. Een voorstel voor structurele dekking zal worden voorbereid en aan de gemeenteraad worden voorgelegd bij de Voorjaarsnota 2026. Beëindiging mini-maatwerkbudget (voordeel lagere lasten in 2025 € 15.000) Conform het besluit bij de Kadernota 2026 wordt de voorziening ‘mini-maatwerkbudget’ beëindigd. Aangezien ook het gereserveerde budget (€ 30.000) voor dit jaar niet volledig wordt opgemaakt, valt in 2025 een voordeel van € 15.000 vrij. Bijstandsbudget (BUIG) – definitieve uitkering 2025 (saldo voordeel in 2025 € 249.000: hogere baten € 286.000; hogere lasten in 2025 € 37.000; vanaf 2026 budgetneutraal: hogere baten en hogere lasten € 343.674) De definitieve uitkering BUIG voor 2025 is vastgesteld op € 7.242.142. Dit ligt € 253.000 boven het geraamde bedrag. Daarnaast vallen de uitkeringslasten in 2025 € 52.000 hoger uit dan eerder begroot. Dit leidt tot een totaal financieel voordeel van € 201.000. De verklaring ligt in een bijstelling van de

Pagina 18 van 62

verdeelsleutel op basis van landelijke herverdeling en lokale cijfers, zoals het aantal inwoners met een bijstandsuitkering. In 2025 is het aantal uitkeringsgerechtigden in Wassenaar gedaald. Tegelijk wordt dit jaar een nieuwe woonvoorziening geopend voor 30 mensen met een lichte vorm van beschermd wonen. De nieuwe inwoners zullen grotendeels van buiten de gemeente Wassenaar komen. Een deel van hen zal een bijstandsuitkering aanvragen. De eerdere daling in 2025 en de hogere uitkering vanuit het Rijk bieden ruimte om deze instroom op te vangen. De meerjarenbegroting vanaf 2026 en verder worden budgetneutraal bijgesteld in overeenstemming met de voorlopige budgetten 2026 vanuit het Rijk. Kleinschalige opvang Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv'ers) (voordeel lagere lasten in 2025 € 66.147 en in 2026 voordeel lagere lasten € 67.933) In de begroting is rekening gehouden met een afbouw van de gemeentelijke lasten voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) met verblijfstatus. Inmiddels is duidelijk dat deze opvang in Wassenaar wordt voortgezet, en dat Stichting Nidos in 2025 en 2026 de volledige kosten bij niet-tijdige uitstroom uit de wooneenheid voor haar rekening neemt. Hierdoor vervallen die gemeentelijke lasten in 2025 en 2026, wat leidt tot een financieel voordeel ten opzichte van de huidige begroting.

Aanvulling op de Bonus Spreidingswet (voordeel hogere baten in 2025 € 117.496) In de Voorjaarsnota 2025 is gemeld dat de gemeente Wassenaar een bonus van € 1.229.000 heeft ontvangen op grond van de Spreidingswet, vanwege het vrijwillig aanbieden van opvangplaatsen voor asielzoekers. Inmiddels is een herziene beschikking afgegeven. Door een correctie op de btw-behandeling is de bonus verhoogd naar € 1.346.496. Het volledige bedrag is toegekend als Specifieke Uitkering (SPUK) en is vrij besteedbaar in 2025. Bij de Jaarrekening 2025 zal de besteding conform de SISAsystematiek worden verantwoord. Beëindiging huisvesting Internationale Taalklas (ITK) (voordeel lagere lasten programma 2 in 2025 € 14.000; budgetneutraal in 2026: nadeel hogere lasten programma 2 € 28.000; voordeel lagere lasten programma 4 in 2026 € 28.000) De gemeentelijke onderwijshuisvestingsvoorziening voor de Internationale Taalklas (ITK) wordt beëindigd. De resterende leerlingen stromen door naar de Leidse ITK. Hierdoor vervallen de lokale huisvestingslasten. Ten tijde van het opstarten van de voorziening is dit budget verstrekt vanuit Programma 2. Via deze wijziging wordt de begroting weer toegekend ten behoeve van de bredere opgave voor opvang vluchtelingen.

Pagina 19 van 62

Asielzoekers: werkbudget integratie en participatie (voordeel lagere lasten in 2025 € 40.000) Voor de opvang van asielzoekers heeft de gemeente Wassenaar een afspraak met het COA. De vergoeding die de gemeente hiervoor ontvangt wordt deels ingezet voor sportactiviteiten en integratieprojecten voor de bewoners. In 2025 wordt een onderbesteding van € 40.000 verwacht op dit werkbudget. Dit komt doordat enkele reserveringen, zoals voor nieuwkomersonderwijs en arbeidsmarkttoeleiding, vertraging opliepen. Wmo–maatwerkvoorzieningen (nadeel hogere lasten in 2025 € 298.000) De realisatiecijfers over 2025 laten een overschrijding zien van € 298.000 op het budget voor Wmomaatwerkvoorzieningen. Deze hogere lasten worden veroorzaakt door kostbare woningaanpassingen met een overschrijding van € 168.000. Bij de huishoudelijke ondersteuning zien we een overschrijding van € 130.000. Dit komt door een stijging van het aantal inwoners dat hier een beroep op doet. Bij de andere maatwerkvoorzieningen zijn de uitgaven binnen het beschikbare budget gebleven. Vooralsnog leidt deze overschrijding niet tot bijstelling van de meerjarenbegroting. Dit komt doordat in de begroting vanaf 2026 al rekening is gehouden met een inhaalindexatie en aanvullende Rijksmiddelen voor demografische groei binnen de Wmo.

Kostprijsonderzoek huishoudelijke ondersteuning (nadeel hogere lasten in 2025 € 22.000) In het kader van de nieuwe contractering van huishoudelijke ondersteuning per 2026 heeft de gemeente in 2025 een extern kostprijsonderzoek laten uitvoeren. Aanleiding hiervoor is dat de huidige contracten dateren uit 2012 en dat heldere afspraken over de wijze van indexeren ontbreken. Om tot reële en goed onderbouwde tarieven te komen, is een extern adviesbureau gevraagd een kostprijsmodel op te stellen op basis van lokale en landelijke gegevens. De kosten van dit onderzoek bedragen € 22.000 en worden eenmalig in 2025 geraamd. Cliëntvolgsysteem Wmo en Jeugdwet (nadeel hogere lasten in 2025 € 37.358, en in 2026 nadeel hogere lasten € 12.283) Per 2026 wordt voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet overgestapt op een nieuw cliëntvolgsysteem. Deze overstap is het resultaat van de eerder dit jaar uitgevoerde gezamenlijke aanbesteding met gemeente Voorschoten. Voor de inrichting van het systeem en de overgang is aanvullende externe ondersteuning nodig. Deze inzet richt zich op de inrichting van het systeem, ondersteuning van gebruikers en het opzetten van dashboards en managementinformatie.

Pagina 20 van 62

Sportaccommodaties - onroerendezaakbelasting (ozb) en juridische inzet (nadeel hogere lasten in 2025 € 65.000) Doordat de BSGR pas dit jaar de aanslagen heeft verstuurd met betrekking tot de belasting en heffingen voor de sporthal De Duinpan over de jaren 2023 en 2024 ontstaan er dit jaar extra lasten van € 45.000 op het taakveld Sportaccommodaties. Ook hebben we aanvullende juridische deskundigheid in moeten schakelen in het kader van het geschil over de kosten van de directievoering bij de bouw van de Duinpan (€ 20.000). Onderbesteding SPUK Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) Voor het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) is in 2025 een bedrag van € 957.500 aan Rijksmiddelen beschikbaar gesteld. Op basis van de actuele bestedingsplanning wordt verwacht dat ongeveer € 375.000 daarvan daadwerkelijk wordt uitgegeven in 2025. De besteding van deze middelen wordt volgens de SISA-systematiek verantwoord bij de jaarrekening. Omdat de Rijksrichtlijnen overheveling toestaan, wordt bij de jaarrekening 2025 voorgesteld het resterende bedrag door te schuiven naar 2026. Het exacte over te hevelen bedrag wordt daarbij bepaald. Onderbesteding SPUK G10 Inburgering Voor de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 zijn in 2025 € 744.000 aan rijksmiddelen beschikbaar gesteld.

Op basis van de actuele bestedingsprognose wordt verwacht dat hiervan ongeveer € 300.000 daadwerkelijk wordt besteed. De werkelijke besteding in 2025 van deze middelen wordt volgens de SISAsystematiek verantwoord bij de jaarrekening. Indien het binnen de geldende richtlijnen vanuit het Rijk mogelijk is, zal bij de jaarrekening worden voorgesteld om (een deel van) het resterende bedrag over te hevelen naar 2026. Budgetneutraal programma overstijgend Implementatie Participatiewet in Balans (nadeel hogere lasten in 2025 € 28.831; in 2026 € 12.283; in 2027 € 2.909; in 2028 € 812) In het kader van de landelijke invoering van de Participatiewet in Balans ontvangt de gemeente aanvullende middelen via het Gemeentefonds (septembercirculaire 2025). Dit wetsvoorstel beoogt meer ruimte voor maatwerk, eenvoudigere regels en betere ondersteuning naar werk voor inwoners in de bijstand. Deze middelen worden ingezet voor de implementatie van de wet en versterking van de lokale uitvoering, zoals maatwerkvoorzieningen, begeleiding en re-integratie. De uitvoering van de Participatiewet in Balans ligt bij de gemeente Leidschendam-Voorburg.

Voortzetting Specifieke Uitkering (SPUK) Informatiepunten Digitale Overhead (IDO) (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 22.208) Vanaf 2026 ontvangt de gemeente Wassenaar € 22.208 via het Gemeentefonds (septembercirculaire 2025) voor de uitvoering van de taak ‘Overheidsbrede Dienstverlening’. Deze taak beoogt inwoners te ondersteunen bij het regelen van (digitale) overheidszaken. De uitvoering vindt plaats via de bibliotheek, waar professionals laagdrempelige ondersteuning bieden aan inwoners van Wassenaar. Deze middelen zijn een voortzetting van de SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO).

Pagina 21 van 62

Hervormingsagenda Jeugd (nadeel hogere lasten in 2025 € 500.000 vanwege storting in reserve Sociaal Domein) In de septembercirculaire 2025 is een bedrag van € 673.965 aan de gemeente Wassenaar toegekend in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze middelen zijn onderdeel van een landelijke compensatie van incidentele tekorten in de jeugdzorg over 2023 en 2024 en zijn bedoeld om de transformatie van de jeugdhulp te ondersteunen. Conform de doelstellingen van de Hervormingsagenda richten gemeenten zich op het versterken van de sociale basis, het verbeteren van toegang tot passende zorg en het terugdringen van zware jeugdhulp. Tegelijkertijd vindt regionaal de voorbereiding plaats op een nieuwe inkoop van jeugdhulp per 2027. Deze regionale transitie en de daarbij behorende lokale uitwerking, is een noodzakelijke voorwaarde om de beoogde structurele besparingen op de jeugdhulp daadwerkelijk te realiseren. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld wordt om een bedrag van € 500.000 hiervan in 2025 toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein. Een nadere uitwerking voor de besteding volgt bij de Voorjaarsnota 2026.

Budgetoverhevelingen van 2025 naar 2026 Budget Sportvisie (overheveling van 2025 naar 2026; 2025 lagere lasten € 47.000; 2026 hogere lasten € 47.000) In de Voorjaarsnota 2025 heeft de gemeenteraad incidentele middelen (€ 50.000) beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Sportvisie. Vanwege een latere besluitvorming van de Sportvisie eind september kon niet eerder worden gestart. Zodoende is een deel van dit budget in 2025 nog niet benut. Via budget uit het Sportakkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) geven we wel al uitvoering aan een paar actiepunten uit de Sportvisie. Er wordt de gemeenteraad voorgesteld om € 47.000 over te hevelen naar 2026, zodat de uitvoering van onderdelen uit de Sportvisie alsnog kan plaatsvinden.

Pagina 22 van 62

P3 Bestuur en middelen

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Wassenaar wil een financieel gezonde gemeente zijn. De gemeente streeft naar rust en evenwicht in het bestuur. Zorgvuldige en transparante besluitvorming vormt het uitgangspunt van ons handelen. Het politieke debat en de gesprekken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden gevoerd op basis van wederzijds respect. De gemeente treedt verbindend op; we doen het immers samen voor Wassenaar. De gemeente behartigt het algemeen belang en heeft oog voor het individu. Doelstellingen 1. De gemeente houdt de financiën op orde met een structureel sluitende begroting. 2. Ontwikkeling van de jonge ambtelijke organisatie door de ingeslagen weg na de ontvlechting voort te zetten. 3. Inwoners en ondernemers voelen zich geholpen en gesteund door de gemeente en communicatie tussen gemeente, inwoners en ondernemers is transparant, duidelijk en getuigt van wederzijds respect. 4. De gemeente heeft alleen vastgoed in eigendom, als er een duidelijk maatschappelijk belang is dat om vastgoed vraagt. 5. Een gerestaureerde en als bestuurscentrum ingerichte De Paauw en huisvesting van de overige ambtenaren elders. 6. Het landgoed De Paauw voltooien. 7. Iedereen doet mee, van jong tot oud, Wassenaarder en “international”.

Pagina 23 van 62

Wat gaan we daar voor doen ? Toelichting belangrijkste resultaten 1.1

Bezuinigen door het beperken van externe inhuur en nog efficiënter inkopen

Realisatie / voortgang Er is continu aandacht voor het beperken van externe inhuur en efficiënter inkopen. Daarmee komen we tegemoet aan de begrote bezuinigingen in de Begroting 2025. 2.1

VNG-trainees zijn ingezet voor de organisatie

Realisatie / voortgang Ook dit jaar zijn VNG-trainees geplaatst binnen de ambtelijke organisatie van de gemeente Wassenaar. Met hun frisse blik, actuele kennis en gedrevenheid leveren zij een waardevolle bijdrage aan Wassenaar. Hun aanwezigheid versterkt niet alleen de samenwerking zowel binnen als buiten de organisatie, maar biedt ook een mooie kans om jong talent te binden aan de publieke sector. 2.2

Maatregelen verbetering (bestuurs)cultuur worden geïmplementeerd

Realisatie / voortgang Reglementen, protocollen en regelingen op het gebied van sociale veiligheid en omgangsvormen zijn geactualiseerd en vastgesteld. Bij nieuwe medewerkers wordt er tijdens de onboarding aandacht besteed aan omgangsvormen. Dit maakt onderdeel uit van de het introductieprogramma van nieuwe medewerkers dat een breder aanbod kent dan alleen cultuuraspecten. Het grootste deel van het introductieprogramma wordt door eigen medewerkers verzorgd. Dit zorgt voor verbinding. Naast aandacht voor alle (nieuwe) medewerkers is er ook extra aandacht voor het management en strategen om de gewenste cultuur uit te dragen naar hun medewerkers. 3.1

Handhaven korte wachttijd in de paspoortpiek

Realisatie / voortgang De dienstverlening rond reisdocumenten is in 2024 verder geprofessionaliseerd. Door gerichte inzet van extra capaciteit en procesoptimalisatie is de wachttijd teruggebracht. Deze lijn is in 2025 vastgehouden, ondanks de aanhoudende piek in aanvragen. De inzet van iBurgerzaken maakt het aanvraagproces voor inwoners toegankelijker en efficiënter: zij kunnen niet alleen digitaal een aanvraag starten, maar ook zelf een geschikt moment kiezen en aanvullende zaken online regelen. Dit draagt bij aan spreiding van de drukte en een betere benutting van capaciteit. 3.2

Hogere klanttevredenheid door onze dienstverlening verder te verbeteren

Realisatie / voortgang Op basis van het in 2024 vastgestelde dienstverleningsmodel werkt de gemeente in 2025 verder aan een organisatie die gastvrij, professioneel en betrouwbaar is. Gastheerschapstrainingen worden gefaciliteerd Pagina 24 van 62

in alle lagen van de organisatie. Gastheerschap binnen de dienstverlening van Wassenaar betekent dat inwoners zich écht welkom voelen, waarbij de gemeente begrijpt dat responsiviteit (snel en adequaat reageren op vragen en behoeften) essentieel is voor een gastvrije en betrokken overheid. Voor het einde van het jaar worden medewerkers geïntroduceerd aan de servicewaarden van Wassenaar: eigenaarschap is duidelijk belegd, we doen het samen, je weet waar je aan toe bent, we gaan respectvol met elkaar om en iedereen doet mee. Deze waarden vormen de basis voor houding en gedrag in het contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarnaast wordt een kanalenstrategie ontwikkeld om inwoners via het juiste kanaal op het juiste moment te bedienen. Het klanttevredenheidsonderzoek staat op het punt van livegang en biedt structureel inzicht in de beleving van onze dienstverlening. 3.3

Goede communicatie met inwoners, instellingen en ondernemers

Realisatie / voortgang De Engelstalige versie van de gemeentelijke website wordt eind 2025 opgeleverd. Hiermee wordt invulling gegeven aan de behoefte van de internationale gemeenschap in Wassenaar aan toegankelijke en begrijpelijke informatie. Vanwege de onverwachte Tweede Kamerverkiezingen is het burgerpanel doorgeschoven naar 2026. Intern worden richtlijnen opgesteld voor meertalige communicatie, zodat deze structureel onderdeel wordt van onze dienstverlening. 4.1

Implementatie kostprijsdekkende huren panden, accommodaties en gronden

Realisatie / voortgang De kostprijsdekkende huren voor het maatschappelijke vastgoed zijn in 2025 doorgerekend. Het invoeren van deze nieuwe huren heeft mogelijk financiële gevolgen voor de maatschappelijke organisaties die gebruik maken van deze locaties. Dit vraagt om een integrale, programma- overstijgende benadering. Invoering van de kostprijsdekkende huur mag niet ten koste gaan van het activiteitenaanbod van de organisaties. Met de diverse huurders hebben daarom de afgelopen maanden gesprekken plaatsgevonden om meer inzicht te krijgen de wensen van en knelpunten voor de huurders. Een zorgvuldige voorbereiding vraagt tijd en besluitvorming hieromtrent zal begin 2026 kunnen plaatsvinden. 4.2

Opgesteld vastgoed- en accommodatiebeleid

Realisatie / voortgang Nieuw vastgoedbeleid is gewenst om een koers te bepalen hoe om te gaan met ons vastgoed en onze accommodaties. Omdat een visie op ons gemeentelijk vastgoed zeer veel samenhang heeft met "de huisvestingspuzzel" voor de gemeentelijke huisvesting, is het overal vastgoedbeleid wat vertraagd. De invoering van kostprijsdekkende huren wordt, zoals hierboven reeds aangegeven, wel in gang gezet. 4.3

Voortgang verkoop van gemeentelijk vastgoed uitgevoerd

Realisatie / voortgang In 2025 is het Koffiehuis aan de Buurtweg 116 verkocht en is de verkoop van de woningen aan de Verlengde Kerkeboslaan 42 voorbereid. Voor de Berkheistraat 12 wordt het verkoopproces opgestart. Het Pagina 25 van 62

beleid blijft dat woningen worden afgestoten zodra deze vrijkomen. Een verkoopopbrengst voor genoemde laatste twee objecten wordt in 2026 verwacht. 4.4

Beheerplan en verduurzaming vastgoed

Realisatie / voortgang In 2025 is het Beheerplan Vastgoed 2026-2029 opgesteld. De verduurzamingsopgave is hierin meegenomen en wordt daarmee gekoppeld aan planmatig onderhoud. De geraamde kosten vallen binnen de vastgestelde financiële kaders. Toegelicht onder projecten: 5.1 Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum aanbesteed. 5.2 Nieuw locatie gemeentewerf en milieustraat is in ontwikkeling. 6.1 Cementrustieke bruggen in het landgoed De Paauw zijn hersteld. 7.1

Uitvoering Nota Internationals

Realisatie / voortgang De Nota Internationals is in oktober 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Het doel van de nota is het versterken van participatie, integratie en dienstverlening met betrekking tot de internationale inwoners van Wassenaar. Op diverse vlakken is er inmiddels uitvoering gegeven aan dit beleid. De internationale inwoners zijn onder andere betrokken geweest bij het opstellen van de sportvisie, er wordt gewerkt aan informatievoorziening over sportmogelijkheden en is er aandacht bij het vrijwilligerswerk om verder te internationaliseren e.d.

Pagina 26 van 62

Projecten en investeringen 5.1

Bestuurscentrum De Paauw

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Voor het bestuurscentrum De Paauw is inmiddels het definitief ontwerp (DO) vastgesteld door het college; na het raadsbesluit op 23 september (Z/25/102947/460006). Volgens jaar mei zal de Paauw leeggemaakt worden voor de renovatie en wordt de Paauw in januari 2029 weer in gebruik genomen. 5.2

Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf en milieustraat

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

Door de aandacht die is uitgegaan naar de renovatie en restauratie van het bestuurscentrum in Raadhuis De Paauw hebben een nieuw gemeentekantoor en de nieuwe gemeentewerf enige vertraging opgelopen. Het college heeft in raadsinformatiebrief de gemeenteraad geïnformeerd over de mogelijke voorkeursvarianten en een gecombineerd nieuw kantoor en een gemeentewerf te (laten) uitwerken op de voormalige locatie van De Nederlandsche Bank aan de Rijksstraatweg of het gebouw van Rabobank nabij het centrum. Als de uitwerking een haalbare en betaalbare variant oplevert kunnen hierover besluiten worden genomen. Het betekent dat voor de milieustraat en de opslagfunctie van de werf nog een oplossing gevonden moet worden. Ondertussen wordt ook de ruimtelijke procedure voor de potentiële locatie voor de werf en milieustraat aan de Maaldrift uitgewerkt. Dit blijft daarmee een reële optie als de locatie Rijksstraatweg niet haalbaar blijkt te zijn. Het terrein aan de Maaldrift is aangekocht onder voorwaarden van bestemmingswijziging en instemming van de gemeenteraad. 6.1

Cementrustieke bruggen

Realisatie / voortgang

Budget project / investering

De restauratie van de cementrustieke bruggen is in volle gang. De eerste brug is gereed en inmiddels formeel geopend. De tweede brug is in een afrondende fase en de derde brug met kademuur wordt binnenkort opgestart. Ook de subsidies zijn toegezegd en grotendeels ontvangen. Voor de zomer van 2026 is dit project afgerond.

Pagina 27 van 62

Wat gaat het kosten ?

Toelichting budget Effect Meicirculaire 2025 Algemene Uitkering Gemeentefonds (voordeel hogere baten in 2025 € 770.688) De Meicirculaire 2025 levert voor 2025 een voordeel op van € 789.245 ten opzichte van de Voorjaarsnota 2025. Hierover is de gemeenteraad in de raadsinformatiebrief van 24 juni 2025 geïnformeerd. In de bovengenoemde informatiebrief was een negatieve afrekening voor 2024 van € 70.780 opgenomen. De afrekening valt echter minder negatief uit. Op basis van de huidige informatie is de hoogte van de afrekeningen oude jaren € 18.557 negatief. Van het voordeel van € 789.245 in 2025 worden in Programma 2 € 38.141 extra uitgaven geraamd voor alleenverdienersproblematiek en in Programma 4 € 139.305 extra uitgaven geraamd voor de invoering van de Omgevingswet. Effect Septembercirculaire Algemene Uitkering Gemeentefonds (voordeel hogere baten in 2025 € 846.538, voordeel hogere baten in 2026 € 800.211, nadeel lagere baten in 2027 € 243.997, nadeel lagere baten in 2028 € 168.562) De septembercirculaire 2025 levert voor 2025 een voordeel op van € 846.538. Hierover is de gemeenteraad in een raadsinformatiebrief over geïnformeerd.

Tijdelijke voorzieningen gemeentelijke huisvesting (meerjarig budgetneutraal, in 2025 voordelig € 228.000, in 2026 nadelig € 127.868, in 2027 geen effect en in 2028 nadelig € 100.132) Het huurcontract met de politie voor een tijdelijk gebruik van de gehele 2 e verdieping is in februari 2025 getekend. Op deze etage zullen zowel werkplekken als vergaderfaciliteiten gebruikt gaan worden voor een periode van drie jaar. Er is met de politie afgesproken dat alle voorbereidende werkzaamheden voor ingebruikname vooruitlopend op de huurperiode uitgevoerd kunnen worden. Dit betekent dat de huurkosten die in 2025 zijn geraamd kunnen worden doorgeschoven naar 2028, omdat de huurkosten voor 2026 en 2027 al volledig in beeld zijn gebracht. Het is inmiddels duidelijk dat geheel 2028 gehuurd moet gaan worden. In juni 2025 heeft de gemeenteraad besloten om (pas) het tweede kwartaal van 2026 te verhuizen naar het politiebureau. De voor 2025 begrote kosten voor voorbereiding en verhuizing verschuiven naar 2026.

Pagina 28 van 62

Tractie (aanbesteding voertuigen openbare ruimte) (nadeel hogere lasten in 2025 € 55.000) Voor de vervanging van oude voertuigen is een extern bureau ingeschakeld om het aanbestedingstraject voor wat betreft de aanschaf van nieuwe voertuigen te verzorgen. De kosten hiervoor bedragen € 55.000. Tractie (laadstation openbare ruimte) (nadeel hogere lasten in 2025 € 25.000) Vanwege de aanschaf van elektrische voertuigen is er een laadstation besteld voor het opladen van deze voertuigen. De kosten hiervoor bedragen € 25.000. Aanschaf accukluis voor elektrische bosmaaiers (nadeel hogere lasten in 2025 € 20.000) Om de elektrische bosmaaiers te kunnen stallen en opladen is de aanschaf van een accu- en opslagkluis noodzakelijk. Dit valt onder het budget van Openbare ruimte m.b.t. gereedschappen. De kosten hiervoor bedragen € 20.000. Actualiseren onroerendezaakbelasting (ozb) (voordeel hogere baten in 2025 € 550.000) In de ontvangen deelnemersrapportage Belasting Samenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) is een prognose gemaakt voor 2025. Uit deze prognose blijkt dat de ozb van de Gemeente Wassenaar 550.000 hoger uit zal vallen dan begroot. De voornaamste reden is dat de huizenprijzen meer zijn gestegen dan verwacht. Opvangen vacatures en uitval (nadeel hogere lasten in 2025 € 680.000) Er is sprake van uitval en vacatures op taken die wettelijk vereist zijn.

Om de continuïteit van de werkzaamheden en ook de dienstverlening richting de inwoners van de gemeente Wassenaar te waarborgen, is hierop tijdelijke inhuur ingezet. Tevens is ingehuurd om bestuurlijke ambities te kunnen realiseren. De overschrijding betreft iets meer dan 2% van de totale loonsom. Inhuurlasten Ruimtelijk domein (nadeel hogere lasten in 2025 € 154.000) Door vacatures is dit jaar gebruik gemaakt van externe inhuur van personeel om de continuïteit van de werkzaamheden te borgen. Zo is de vacature voor de manager RO tijdelijk ingevuld met inhuur; inmiddels is de vacature voor de Manager RO ingevuld. Ook is dit jaar nog gebruik gemaakt van externe inhuur voor de energietransitie. We kunnen inmiddels melden dat dit nu met vast personeel is ingevuld. Daarnaast is op andere beleidsterreinen zoals economie, wonen, erfgoed, regiozaken, Duin Horst en Weide, Nationaal Park Hollandse Duinen eveneens gebruik gemaakt van externe deskundigheid.

Pagina 29 van 62

Al met al zijn er externe inhuurkosten gemaakt die grotendeels gedekt kunnen worden uit de te verwachten onderuitputting op salariskosten, maar desondanks per saldo € 154.000 hogere kosten met zich meebrengen. Aanvulling capaciteit Juridische zaken (nadeel hogere lasten in 2026 € 450.000) Op het gebied van juridische expertise is er sprake van een tekort aan capaciteit. Dit wordt veroorzaak doordat het aantal juridische vraagstukken en dossiers niet overeenkomt met de formatieve ruimte van de eenheid Juridische zaken. Dit knelpunt doet zich voor binnen het ruimtelijke domein, op het gebied van bezwaar- en beroepsdossiers m.b.t. omgevingsrecht en het grote aantal Woo-verzoeken. Inkoop efficiencyslag eigen organisatie (per saldo nadeel hogere lasten in 2025 € 10.840) De inkooptaakstelling van € 175.000 is voor € 164.160 structureel ingevuld. De verwachting is dat in 2026 het resterende deel kan worden weggewerkt. Opleidingen (nadeel hogere lasten in 2025 € 70.000) Er is dit jaar extra ingezet op opleidingen en trainingen binnen de ambtelijke organisatie. Het betreft onder andere trainingen op het gebied van gastheerschap, het schrijven van raadsvoorstellen en leiderschap. Hierdoor is een eenmalige overschrijding van 20% van het in 2025 begrote bedrag ontstaan.