CConstaterende datwassenaar
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2027

Raadsvergadering Wassenaar 3 november 2026, gemeente wassenaarBij agendapunt: Begroting 202726.991 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

We zetten daarbij in op herstel van ecologische verbindingen, agrarisch natuurbeheer, meer ruimte voor weidevogels, groen-blauwe dooradering van het gebied en extra ommetjes voor fietsers en wandelaars. En er komt een kanoroute. Daarbij werken we nauw samen met de provincie Zuid-Holland, Dunea, Staatsbosbeheer, het Hoogheemraadschap van Rijnland, bewoners en ondernemers in het gebied. De agrariërs worden begeleid bij het toekomstbestendig maken van hun bedrijven door o.a. experts van het Ministerie van LVVN en de provincie. De provincie financiert grotendeels de ontwikkelingen vanuit het Zuid-Hollands Programma Landelijk gebied (ZH-PLG). We werken daarbij intensief samen met de gemeente Katwijk. Zij hebben een vergelijkbare subsidie voor een nieuwe inrichting van de Mient-Kooltuin (grenzend aan de Noordrand) als natuurlijke en recreatieve buffer tussen de nieuwe wijk Valkenhorst en de duinen. Kwaliteitsimpuls gronden Twickel Stichting Twickel bezit ca. 250 ha grond ten Oosten van de A44, tegenover Maaldrift. Ook hier is nog veel winst te behalen als het gaat om verduurzaming van de landbouw, het vergroten van de biodiversiteit en het beleven van de kwaliteiten van het gebied. Als onderdeel van de hierboven beschreven samenwerking heeft de provincie Zuid- Holland voor de gronden van Stichting Twickel ook middelen beschikbaar gesteld.

De gemeente heeft samen met Twickel de regie bij het uitwerken en realiseren van plannen. ZH-PLG gelden worden door de provincie aan de gemeente beschikbaar gesteld. Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf In 2027 werken we de plannen verder uit voor een nieuwe gemeentewerf en brengen we de ruimtelijke, financiële en organisatorische haalbaarheid in beeld. Voortzetten van het voltooien van Landgoed De Paauw In 2027 werken we verder aan de afronding van Landgoed De Paauw. De renovatie en restauratie van De Paauw wordt uitgevoerd, zoals beschreven onder Programma 5. De cementrustieke bruggen zijn in 2026 opgeleverd. De aanleg en herinrichting van de parkeervoorziening bereiden we voor, zodat de uitvoering in 2028 kan plaatsvinden. Hiermee zetten we verdere stappen in het behoud en de verbetering van het landgoed. Gebiedsontwikkeling Maaldrift Programma Maaldrift vormt het kader voor een integrale gebiedsontwikkeling waarin meerdere gemeentelijke en maatschappelijke opgaven samenkomen. Het programma heeft als doel om ruimtelijke ontwikkelingen, economische groei, bereikbaarheid en de kwaliteit van de leefomgeving in samenhang te realiseren.

De komende jaren wordt gewerkt aan de planvorming voor onder meer een nieuw bedrijventerrein, de verplaatsing van de gemeentewerf en milieustraat, de ontwikkeling van een integrale oplossing voor het mobiliteitsvraagstuk in en rond Maaldrift, en de ruimtelijke ambities van de American School of The Hague (ASH) en de Koninklijke Marechaussee (KMAR). Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de samenhang tussen lokale en regionale verkeersstromen, bereikbaarheid, leefbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling. Door deze opgaven programmatisch aan te pakken ontstaat een toekomstbestendige visie op het gebied, waarbij | inwoners, bedrijven en instellingen actief worden betrokken.

Wat gaat het kosten? Tabel 3.1 Programma: P3 Een bruisend Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Wassenaar ( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 14.182 | 13.936 | 13.815 | 14.231 | 14.423 | 14.423 Lasten | -21.266 | -23.269 | -23.549 | -24.290 | -24.505 | -24.645 Saldo van baten en lasten | -7.084 | -9.333 | -9.734 | -10.059 | -10.081 | -10.222 Onttrekking reserves | 1.885 | 336 | 190 | 150 | 50 | 25 Toevoeging reserves | -1.785 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 100 | 336 | 190 | 150 | 50 | 25 Geraamde resultaat | -6.983 | -8.997 | -9.544 | -9.909 | -10.031 | -10.197 Toelichting actualisatie begrotingsbeeld 2027 Energietransitie en CDOKE (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 429.000, nadeel lagere baten vanaf 2027 € 515.000) Vanaf 2026 worden de CDOKE-middelen via de algemene uitkering ontvangen. Hierdoor vervalt de eerder geraamde specifieke uitkering van € 515.000. De beschikbare CDOKE-middelen bedragen € 944.000. Het verschil van € 429.000 wordt als aanvullend budget voor de energietransitie opgenomen. Indexatie rioolheffing (voordeel hogere baten vanaf 2027 € 100.000, nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 65.000) De baten en lasten van de rioolheffing zijn aangepast aan het prijspeil 2027. Daarnaast wordt de kostendekkendheid verhoogd.

Dit levert per saldo een voordeel op van € 35.000. Indexatie afvalstoffenheffing (voordeel hogere baten vanaf 2027 € 463.000, nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 323.000) De baten en lasten van de afvalstoffenheffing zijn aangepast aan het prijspeil 2027. Daarnaast wordt de kostendekkendheid verhoogd. Dit levert per saldo een voordeel op van € 140.000. Pagina 25 van 81 Avalex (neutraal hogere lasten vanaf € 142.000 met dekking uit de afvalstoffenheffing) De ontwerpbegroting 2027 van Avalex | wordt vertaald naar de bijdrage van de gemeente Wassenaar op basis van de nog af te sluiten Dienstverleningsovereenkomst (DVO). Op basis van de huidige DVO 2026 wordt de bijdrage voor 2027 voorlopig geraamd op € 4.891.000. Dit is € 142.000 hoger dan in 2026. De stijging komt vooral door hogere loon- en inhuurkosten. De hogere kosten worden gedekt door een verhoging van de afvalstoffenheffing. Gemeenschappelijke regelingen MRDH en ODH (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 22.300) De gemeentelijke bijdragen zijn geactualiseerd op basis van de begrotingen 2027 van deze gemeenschappelijke regelingen. Onderzoek en verbetering verkeersveiligheid scholen (neutraal, nadeel hogere lasten 2027 € 100.000; jaar overstijgend € 250.000 voor acht basisscholen en twee scholen voor voortgezet onderwijs, dekking uit vrij besteedbaar deel algemene reserve | ) Voor 2027 wordt € 100.000 beschikbaar gesteld.

Voor de totale uitvoering is | jaar overstijgend € 250.000 beschikbaar. Verbetering veilig oversteken Dr. Mansveltkade (neutraal, nadeel hogere lasten in 2028 € 50.000, dekking uit vrij besteedbaar deel algemene reserve) Voor 2028 wordt € 50.000 beschikbaar gesteld. Centrumactiviteiten (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 85.000) Vanaf 2027 wordt structureel € 85.000 extra beschikbaar gesteld voor de centrumactiviteiten. Buurt- en wijkinitiatieven (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 15.000) Vanaf 2027 wordt het budget structureel met € 15.000 verhoogd. Het totale budget komt daarmee | jaarlijks uit op € 30.510. Verkenning mogelijkheid extra groen in wijken met veel woningen (nadeel hogere lasten in 2027 € 25.000 | , dekking algemene reserve) Voor 2027 wordt eenmalig € 25.000 beschikbaar gesteld Toekomstigbestendig restafval inzameling (nadeel hogere lasten in 2027 € 15.000) Voor 2027 wordt eenmalig € 15.000 beschikbaar gesteld. Opstellen Beheervisie Openbare Ruimte (nadeel hogere lasten in 2027 € 50.000 | , dekking algemene reserve) Voor 2027 wordt eenmalig € 50.000 beschikbaar gesteld. Pagina 26 van 81 Pagina 27 van 81 P4 Een lonend Wassenaar Wat willen we bereiken? Visie Wassenaar is op zijn sterkst als iedereen meedoet. Als mensen werk hebben, bijdragen aan hun gemeenschap en zich gezien en gewaardeerd voelen.

Dat lijkt vanzelfsprekend, maar voor sommige inwoners is meedoen niet altijd makkelijk. Meedoen betekent ook dat inwoners kunnen meedenken en meepraten over hun buurt, voorzieningen en het dorp. Daarom betrekken we inwoners bij keuzes die hen aangaan. We zoeken actief het contact en de verbinding op. Kortom, we investeren in een Wassenaar waar meedoen het uitgangspunt is Wat willen we bereiken de komende 4 jaar? 4.1 Werk moet altijd lonen 4.2 Meer inwoners aan het werk, met begeleiding op maat 4.3 Snellere inburgering en taalondersteuning 4.4 Meer betrokkenheid van inwoners bij hun buurt en dorp 4.5 Een Paauwpas voor heel Wassenaar 4.6 Kleiner AZC met focus op gezinnen Wat gaan we daarvoor doen? 4.1.1 Conform het Dynamisch Minimabeleid zijn de regelingen ingevoerd In 2027 ronden we de gefaseerde invoering van het Dynamisch Minimabeleid af. De vernieuwde regelingen zijn eenvoudiger en toegankelijker en sluiten beter aan bij de behoeften van financieel kwetsbare inwoners en huishoudens met kinderen. Hierdoor verwachten we dat meer inwoners gebruikmaken van de ondersteuning waarop zij recht hebben. Bij de vaststelling van het beleid is rekening gehouden met een toename van het gebruik van de minimaregelingen. De werkelijke omvang van de toename is onzeker. De minimaregelingen en bijzondere bijstand hebben een open-eindekarakter.

Het gebruik en de financiële ontwikkeling worden daarom nauwlettend gemonitord. 4.1.2 Preventie en vroegsignalering van financiële problemen In 2027 versterken we de preventieve schuldhulpverlening en vroegsignalering. We willen inwoners met financiële zorgen eerder bereiken en ondersteunen, zodat betalingsachterstanden niet uitgroeien tot problematische schulden en hogere kosten voor de gemeente. Hiervoor zetten we in op toegankelijke voorlichting, vroegtijdig contact, passende ondersteuning en een betere samenwerking met maatschappelijke partners en uitvoeringsorganisaties. 4.1.3 Versterkte lokale implementatie Participatiewet in Balans Eind 2026 zijn de lokale verordeningen en beleidsregels aangepast aan het eerste pakket maatregelen van de Participatiewet in Balans. In 2027 geven we samen met Leidschendam-Voorburg uitvoering aan deze maatregelen. De dienstverlening wordt hierdoor eenvoudiger en meer mensgericht, met meer ruimte voor vertrouwen, maatwerk en de persoonlijke omstandigheden van inwoners. Bij de uitvoering bewaken we de samenhang met re- integratie en participatie, het minimabeleid en de schuldhulpverlening. Pagina 28 van 81 4.2.1 Er is verkend hoe de uitstroom naar werk kan worden vergroot In 2027 verkennen we samen met Leidschendam-Voorburg hoe meer inwoners duurzaam kunnen uitstromen naar werk of een opleiding.

Daarbij kijken we naar de effectiviteit van de bestaande begeleiding, de inzet van participatieconsulenten, matchmakers en de leerwerkmakelaar en de aansluiting op de regionale arbeidsmarkt. De uitkomsten gebruiken we om te bepalen waar de dienstverlening kan worden versterkt. 4.3.1 Er is een geactualiseerd inburgeringsbeleid 2027 e.v. In het voorjaar van 2027 stellen we het geactualiseerde inburgeringsbeleid vast en starten we met de gefaseerde uitvoering. Het beleid richt zich op een tijdige start van het inburgeringstraject, maatwerk voor verschillende doelgroepen, begrijpelijke communicatie, het voorkomen van verzuim en betere nazorg. Taalverwerving, participatie en werk worden daarbij zoveel mogelijk in samenhang aangeboden. Het doel is dat inburgeringsplichtigen zelfstandig en duurzaam deelnemen aan de samenleving, bij voorkeur via passend werk of onderwijs. 4.4.1 Plan van aanpak verbetering inwonerparticipatie We willen inwoners van Wassenaar beter en eerder betrekken bij plannen en besluiten die hun leefomgeving raken. In 2027 zetten we daarom een belangrijke stap in het verbeteren van de inwonerparticipatie. Een andere manier van werken zal worden verankerd in de organisatie. Daarbij maken we duidelijk wanneer en op welke manier inwoners kunnen meedenken, hoe hun inbreng wordt meegewogen en wat zij met hun bijdrage kunnen verwachten.

4.5.1 Vorm en haalbaarheid Paauwpas verkennen Om de lokale economie te versterken en de inwonersparticipatie te vergroten wordt in 2027 verder verkend in welke vorm de Paauwpas gerealiseerd kan worden. Daarbij brengen we de uitvoerbaarheid, kosten, financieringsmogelijkheden en het draagvlak onder ondernemers in beeld. De uitkomsten vormen de basis voor besluitvorming over een eventuele invoering van de Paauwpas. 4.6.1 Voorbereiding bestuursovereenkomst met het COA voor de opvang van asielzoekers Het college werkt aan een nieuwe bestuursovereenkomst met het COA voor de opvang van asielzoekers conform het College-uitvoeringsprogramma. Hierbij wordt rekening gehouden met de opgaven die voortvloeien uit de Spreidingswet en wordt gezocht naar een evenwichtige bijdrage aan de regionale opvangopgave. Het college betrekt daarbij ook de uitkomsten van gesprekken met omliggende gemeenten over de verdeling van opvangplaatsen voor asielzoekers, minderjarige alleenstaande vreemdelingen (amv'ers) en de huisvesting van statushouders. Op basis van deze gesprekken wordt toegewerkt naar een omvang van de opvanglocatie die past bij de schaal en het karakter van Wassenaar, en die recht doet aan onze verantwoordelijkheid om bij te dragen aan goede opvang.

4.6.2 Voor kinderen die verblijven op het AZC Wassenaar is passend taalonderwijs georganiseerd Om gezinnen op het AZC Wassenaar te kunnen opvangen, is passende onderwijsvoorziening voor kinderen een belangrijke randvoorwaarde. Daarom wordt taalonderwijs georganiseerd, zodat kinderen de Nederlandse taal kunnen leren en goed voorbereid zijn op deelname aan het reguliere basisonderwijs. Daarbij is het uitgangspunt om dit onderwijs zoveel mogelijk op het AZC zelf of binnen Wassenaar aan te bieden. Zo krijgen kinderen snel toegang tot onderwijs, wordt hun ontwikkeling ondersteund en wordt hun deelname aan de samenleving bevorderd. Verbonden partijen/samenwerkingsverbanden Samenwerkingsovereenkomst Leidschendam | -Voorburg Sinds 2012 voert de gemeente Leidschendam | -Voorburg voor Wassenaar taken uit op het gebied van werk en inkomen. Het gaat onder meer om de Participatiewet, re | -integratie en participatie, minimabeleid, schuldhulpverlening en inburgering. Leidschendam | -Voorburg verzorgt zowel de beleidsvoorbereiding als een belangrijk deel van de uitvoering. Op basis van het Jaarplan Werk en Inkomen 2026 bedraagt het geraamde aandeel van Wassenaar circa € 2,5 miljoen.

Hiervan worden onder meer de personele inzet en overhead van de uitvoeringsorganisatie, beleidsontwikkeling, uitkeringsadministratie, begeleiding naar werk en participatie, inburgering, sociale recherche, applicaties en lokale bestuursondersteuning | bekostigd. Ook specifieke activiteiten, zoals de uitvoering van de Participatiewet in Balans en de inzet van participatieconsulenten, matchmakers en de leerwerkmakelaar, maken hiervan deel uit. | Daarnaast wordt ook de Leerplichtwet 1969 uitgevoerd. Dit is tevens opgenomen in het jaarplan W&I. Werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (KDB) De Gemeenschappelijke Regeling Werkbedrijven Kust | -, Duin- en Bollenstreek ondersteunt inwoners die niet zelfstandig op de reguliere arbeidsmarkt aan het werk kunnen. De regeling voert taken uit op het gebied van de sociale werkvoorziening en beschut werk. Door regionaal samen te werken worden kennis, begeleiding en werkvoorzieningen gezamenlijk georganiseerd.

Wat gaat het kosten? Tabel 4.1 Programma: P4 Een lonend Wassenaar | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting ( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 11.008 | 9.613 | 9.325 | 9.325 | 9.325 | 9.325 Lasten | -17.058 | -18.635 | -18.625 | -18.269 | -18.220 | -18.202 Saldo van baten en lasten | -6.051 | -9.022 | -9.300 | -8.943 | -8.895 | -8.877 Onttrekking reserves | 23 | 66 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 23 | 66 | 0 | 0 | 0 | 0 Geraamde resultaat | -6.028 | -8.956 | -9.300 | -8.943 | -8.895 | -8.877 Toelichting actualisatie begrotingsbeeld 2027 Begroting asiel in lijn met einde bestuursovereenkomst (voordeel lagere lasten in 2028 € 207.286, vanaf 2029 € 320.630) Bij het afsluiten van de bestuursovereenkomst is budget opgenomen voor integratie, participatie en ambtelijke inzet voor de opvanglocatie AZC Wassenaar. Dit betreft onder meer budget voor begeleiding, integratie en participatie van bewoners van het AZC. Omdat de bestuursovereenkomst per maart 2028 eindigt, wordt het budget verlaagd.

Pagina 29 van 81 Pagina 30 van 81 Preventieve schuldhulpverlening en vroegsignalering (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 100.000) De Beleidsnota Schuldhulpverlening 2025-2028 zet in op het voorkomen van financiële problemen en het vroeg bereiken van inwoners met betalingsachterstanden. De uitvoerende organisaties zien een toename van het aantal schuldhulpsignalen. Extra uitvoeringscapaciteit voor actieve en persoonlijke benadering zorgt ervoor dat meer inwoners met financiële risico’s tijdig en persoonlijk worden bereikt en ondersteund. Investeren in preventie en vroegsignalering draagt niet alleen bij aan de financiële bestaanszekerheid van inwoners. Het is op termijn ook goedkoper voor de gemeente. Zwaardere en duurdere curatieve schuldhulpondersteuning en mogelijk ook andere maatschappelijke kosten kunnen daarmee worden voorkomen. Werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (KDB) (nadeel hogere lasten in 2027 € 87.000, 2028 € 99.000, 2029 € 103.000, vanaf 2030 € 85.000) De gemeentelijke bijdrage aan de KDB is geactualiseerd op basis van hun begroting 2027. Pagina 31 van 81 P5 Een daadkrachtig Wassenaar Wat willen we bereiken? Visie Een dorp goed besturen vraagt om meer dan reageren op de waan van de dag. Het vraagt om een doordachte koers, met duidelijke keuzes en plannen voor de lange termijn.

Om dit mogelijk te maken zijn randvoorwaarden nodig, zoals gezonde financiën, een sterke organisatie waar het prettig werken is en een manier van besturen die vertrouwen wekt. Wassenaar heeft de afgelopen jaren keuzes gemaakt om de gemeentebegroting gezond te houden. Die lijn zetten we voort. Zo behouden we een financieel sterke gemeente en kunnen we blijven investeren in scholen, sport, zorg en de openbare ruimte. We kiezen voor een overheid die duidelijk, toegankelijk en betrouwbaar is. We willen minder regels waar dat kan en meer vertrouwen aan inwoners en ondernemers geven. Ook willen we een organisatie zijn die meebeweegt met de samenleving en goed aansluit bij wat inwoners nodig hebben. Wat willen we bereiken de komende 4 jaar? 5.1 Een financieel gezond en betrouwbaar Wassenaar 5.2 Minder regels, sneller vergunningen en meer vertrouwen 5.3 Een toegankelijk Klantcontactcentrum in het centrum 5.4 Versimpelde P&C-cyclus 5.5 Zichtbare en gerichte handhaving in de openbare ruimte 5.6 Stevige aanpak van ondermijning Wat gaan we daarvoor doen? 5.1.1 Een financieel gezond en betrouwbaar Wassenaar Er is elk jaar een sluitende begroting waarbij in de Kadernota het eerstvolgende jaar altijd is gedekt in het meerjarig beeld van 4 jaren. Overschotten bij de jaarrekening worden voor 50% gebruikt voor verlaging van de schulden.

5.2.1 Plan van aanpak voor dereguleringsmaatregelen In 2027 werken we de startnotitie over deregulering uit 2021, die met inbreng van inwoners tot stand is gekomen, uit tot een concreet plan van aanpak. We onderzoeken waar regels en procedures eenvoudiger kunnen, onnodige belemmeringen kunnen worden weggenomen en de dienstverlening kan worden verbeterd. Daarbij kijken we onder meer naar erfgoed, welstand, dienstverlening, evenementen, subsidies en (omgevings)vergunningen. Waar mogelijk worden verbeteringen direct doorgevoerd. 5.2.2 Regels voor vergunningen evenementen bezien en herijken In 2027 vereenvoudigen we de aanvraagprocedure voor evenementenvergunningen. Hierdoor kunnen inwoners en ondernemers sneller en eenvoudiger een vergunning aanvragen. We actualiseren hiervoor het evenementenbeleid en de APV. De regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving worden waar nodig afgestemd op het Pagina 32 van 81 nieuwe Omgevingsplan. Ook werken we aan actueel handhavingsbeleid voor boa’s en aan het beleid voor openingstijden. Hiervoor is extra capaciteit nodig. 5.3.1 KCC in het centrum De uitwerking van dit resultaat is opgenomen onder ‘Projecten en investeringen’. 5.4.1 Versimpelde P&C-cyclus Om de werkdruk te verlagen en de gemeenteraad beter en overzichtelijker te informeren, komt er een gewijzigde financiële verordening.

Daarin schrappen wij in ieder geval één P&C instrument. Verder maken we de informatie in P&C instrumenten compacter en duidelijker op programmaniveau van de begroting. 5.5.1 Versterking van de handhaving en het handhavingsbeleid In het Samenwerkingsakkoord is afgesproken het boa-team te versterken en de handhaving zichtbaarder en effectiever te maken. We willen boa’s vaker in de wijken inzetten. Zo leren zij hun wijk kennen, zijn zij beter bereikbaar voor inwoners en kunnen zij problemen eerder aanpakken. Hiervoor is extra capaciteit nodig voor de inzet in de wijken en de ondersteuning daarvan. Ook actualiseren we het handhavings- en vergunningenbeleid, onder meer voor boa’s, alcohol, evenementen en winkelopeningstijden. We passen de APV aan en bepalen welke regels daarin blijven en welke in het nieuwe Omgevingsplan komen. 5.5.2 Maatschappelijke weerbaarheid In 2027 versterken we de maatschappelijke weerbaarheid van inwoners, ondernemers en instellingen. We sluiten daarbij aan bij de aanpak van de Rijksoverheid en de Veiligheidsregio Haaglanden. We informeren hen over mogelijke risico’s en hoe zij zich daarop kunnen voorbereiden. 5.5.3 Voorbereiding nieuw integraal veiligheidsbeleid Wassenaar is een veilig dorp voor inwoners, ondernemers en instellingen. De gemeenteraad stelt elke vier jaar het integraal veiligheidsbeleid vast.

Dit beleid geeft richting aan de gezamenlijke veiligheidsaanpak. Het huidige beleid loopt tot en met 2027. Op basis van een evaluatie wordt nieuw beleid voor 2028–2031 opgesteld, dat aansluit bij de actuele situatie in Wassenaar. 5.6.1 Uitvoering beleidsplan gemeentelijke aanpak tegen ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit kan gebruikmaken van legale structuren om criminele activiteiten te faciliteren. Dit gebeurt vaak buiten het zicht van de overheid. De functie van Bibob-coördinator wordt structureel opgenomen in de gemeentelijke organisatie. Deze zorgt voor een actueel Bibob beleid waarmee de Wet Bibob consequent, risicogericht en zorgvuldig wordt toegepast bij vergunningverlening, vastgoedtransacties, subsidies en aanbestedingen. Daarmee maakt de gemeente zich minder aantrekkelijk voor ondermijnende criminaliteit. Verbonden partijen/samenwerkingsverbanden Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is een door de Wet Veiligheidsregio’s verplichte gemeenschappelijke regeling. Nederland kent 25 veiligheidsregio’s, waarbij elke regio anders is georganiseerd en andere taken kent. De aangesloten gemeenten van de VRH zijn: gemeenten Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden- Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Wassenaar, Westland en Zoetermeer.

De VRH voert taken uit op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, gemeentelijke crisisbeheersing en multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing. Projecten en investeringen KCC in het centrum In 2027 bepalen we de locatie de toekomstige huisvesting van het KCC in het centrum. De Paauw In 2027 starten de werkzaamheden voor de renovatie en restauratie van De Paauw. Na de aanbesteding levert de aannemer het uitvoeringsplan op en worden de voorbereidende werkzaamheden afgerond. Vervolgens begint de uitvoering van de renovatie en restauratie volgens het vastgestelde ontwerp. De werkzaamheden lopen door in 2028. Voor de inrichting van de parkeerplaatsen en benodigde interieurvoorzieningen | wordt in 2027 een extra krediet van € 2,2 miljoen gevraagd om de werkzaamheden door een aannemer in 2028 te kunnen laten uitvoere | n. De sanering van de gemeentewerf is compleet en de ontwikkeling is in gang gezet We nemen een besluit over de herontwikkeling van de gemeentewerf naar woningbouw en brengen de ruimtelijke en financiële haalbaarheid in beeld. Er vindt een herijking plaats van de stedenbouwkundige randvoorwaarden en wij zorgen voor een totaaloplossing voor de huisvesting van alle onderdelen van de gemeentelijke organisatie. Hiermee bereiden we de besluitvorming over de toekomst van de locatie voor.

Bij de uitwerking van de ontwikkeling betrekken we de visie op het Havengebied, zodat beide ontwikkelingen in samenhang worden beschouwd. Wat gaat het kosten? Tabel 5.1 Programma: P5 Een daadkrachtig Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Wassenaar ( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 69.066 | 70.623 | 72.854 | 71.705 | 69.829 | 70.820 Lasten | -30.289 | -31.771 | -30.216 | -29.928 | -30.116 | -30.370 Saldo van baten en lasten | 38.777 | 38.852 | 42.638 | 41.777 | 39.713 | 40.450 Onttrekking reserves | 697 | 1.256 | 1.027 | 507 | 462 | 462 Toevoeging reserves | 0 | 0 | -465 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 697 | 1.256 | 562 | 507 | 462 | 462 Geraamde resultaat | 39.474 | 40.108 | 43.200 | 42.284 | 40.174 | 40.911 Toelichting actualisatie begrotingsbeeld 2027 Autonome salarisontwikkeling politieke ambtsdragers (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 73.604) De bezoldiging van politieke ambtsdragers wordt jaarlijks aangepast op basis van wettelijke en rechtspositionele afspraken. Het budget voor de bezoldiging van politieke ambtsdragers wordt structureel verhoogd met € 73.604. Pagina 33 van 81 Pagina 34 van 81 Lokale omroep (voordeel lagere lasten vanaf 2028 € 19.415) Lokale omroep budget vervalt vanaf 2028.

Dit budget vervalt vanwege de inwerkingtreding van de wet versterking lokale omroepen. De lokale omroepen worden direct betaald vanuit het rijk per 1 januari 2028. Wet open overheid (Woo) (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 65.000) De uitvoering van de Wet open overheid (Woo) vraagt om een duurzame inrichting van zowel de informatievoorziening als de benodigde juridische ondersteuning. Om het grote aantal Woo-verzoeken binnen de wettelijke termijnen af te handelen, wordt de inzet van de hiervoor aangetrokken medewerker structureel voortgezet. Dit leidt vanaf 2027 tot € 65.000 aan hogere lasten. Aanvullende indexactie I&D afwijking i.v.m. lagere index op organisatieniveau (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 152.500, voordeel hogere baten vanaf 2027 € 47.700) Gemeentelijke ICT-leveranciers hebben de afgelopen jaren als gevolg van de gestegen inflatie aanzienlijke prijsverhogingen doorgevoerd. Voor een groot deel van de overeenkomsten worden prijsaanpassingen toegepast op basis van contractueel overeengekomen indexeringen, zoals de DPI- of GIBIT-index. De gemiddelde stijging bedraagt 5%. Door actieve inzet vanuit zowel de VNG als de eigen organisatie zijn de prijsstijgingen binnen de overeengekomen contractuele kaders gebleven. De indexatie van de automatiseringskosten wordt integraal meegenomen in de reguliere indexatie van de organisatie.

Gelet op de aanhoudende stijging van de kosten voor ICT-dienstverlening en het structurele karakter van deze uitgaven, wordt voorgesteld de automatiseringskosten structureel te verhogen met € 152.500, van deze verhoging wordt € 47.700 doorbelast aan de DVO Voorschoten. Informatievoorziening Omgevingsplan (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 32.600) Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn gemeenten verplicht om uiterlijk 2032 te beschikken over een integraal omgevingsplan. Ten behoeve van deze transitie en het beheer van het omgevingsplan is een informatiesysteem met aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) geïmplementeerd. De hiermee samenhangende lasten zijn de afgelopen jaren gedekt uit het invoeringsbudget Omgevingswet. Nu deze dekking vervalt, wordt voorgesteld de structurele kosten vanaf 2027 op te nemen in de reguliere exploitatiebegroting. Verkiezingen vanaf 2027 (nadeel hogere lasten 2027 € 45.000, in 2028 € 35.000, in 2029 € 35.000, vanaf 2030 € 16.000) De organisatie van verkiezingen is de afgelopen jaren complexer en arbeidsintensiever geworden door aangescherpte wet- en regelgeving en hogere eisen aan transparantie en controleerbaarheid. Daarom wordt vanaf 2027 het budget jaarlijks met € 16.000 verhoogd. In 2027 is er een dubbele verkiezing hiervoor wordt € 10.000 incidenteel geraamd.

Deze kosten worden gecompenseerd door een hogere rijksuitkering. Door de verbouwing van De Paauw zal de gemeente tijdelijk moeten uitwijken naar andere locaties. Dit zorgt jaarlijks voor € 19.000 aan meerkosten tot en met 2029. Pagina 35 van 81 Plan van aanpak voor dereguleringsmaatregelen (nadeel hogere lasten 2027 € 125.000, 2028 37.000 /voordeel lagere lasten 2029 € 11.500, 2030 € 70.000) Er wordt een externe projectleider ingezet voor de verdere uitwerking van de startnotitie deregulering uit 2021. De werkzaamheden zijn gericht op het vereenvoudigen van regelgeving, het verminderen van administratieve lasten en het verbeteren van de dienstverlening. De deregulering zal op termijn leiden tot besparingen binnen de gemeentelijke organisatie. Indexatie gemeentebelastingen (voordeel hogere baten in 2027 € 417.000, 2028 € 417.000, 2029 € 416.000, vanaf 2030 € 415.000) De belastingen, leges en rechten en worden in de begroting 2027 verhoogd met de verwachte inflatie (3,2%). Hiermee wordt aangesloten bij het samenwerkingsakkoord om in 2027 enkel met de inflatie te verhogen. Uitkering gemeentefonds - Meicirculaire 2026 (voordeel hogere baten in 2027 € 1.659.000) Op basis van de Meicirculaire 2026 is in voorliggende begroting de raming van de inkomsten uit het gemeentefonds geactualiseerd.

Door middel van een raadsinformatiebrief is de gemeenteraad over de Meicirculaire 2026 geïnformeerd. De raming van begrotingsjaar 2026 is in voorliggende begroting nog gebaseerd op de stand van de Decembercirculaire 2025. De uitkering uit het gemeentefonds levert in 2027 ten opzichte van 2026 een voordeel op € 1.659.000. Dit voordeel bestaat voornamelijk uit de indexering van het gemeentefonds naar het prijspeil van 2027, actualisatie van geraamde WOZ-waarden en volumeontwikkelingen in het aantal inwoners en woningen. Terugdraaien efficiency SPUK (nadeel hogere lasten in 2027 € 75.000) De in de Kadernota 2025 opgenomen ombuigingsmaatregel op SPUK-middelen kan ook in 2027 nog niet worden gerealiseerd. De veronderstelling was dat specifieke uitkeringen vanuit het Rijk zouden worden vereenvoudigd of in meer algemene vorm beschikbaar zouden komen, waardoor meer beleidsvrijheid zou ontstaan. Die ontwikkeling is op dit moment nog onvoldoende concreet vanuit de Rijk, waardoor de veronderstelde financiële ruimte niet is ontstaan. Om die reden wordt de taakstelling voor 2027 teruggedraaid. GR Rekenkamer WVOLV (voordeel lagere lasten vanaf 2027 € 2.450) De gemeentelijke bijdrage aan de GR Rekenkamer WVOLV is aangepast op basis van de ontwerpbegroting 2027 van deze gemeenschappelijke regeling.

Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 118.000) De gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Haaglanden is aangepast op basis van de begroting 2027 van deze gemeenschappelijke regeling. Versterken personele capaciteit voor BOA's en handhaving APV (nadeel hogere lasten in 2027 € 189.000) Voor voldoende capaciteit voor de zichtbare handhaving van de APV en de versterking van het boa-team is één extra wijkboa nodig. Hiervoor is vanaf 2027 extra operationele capaciteit nodig. Pagina 36 van 81 Om de effectiviteit van de handhaving door de boa’s te vergroten, zijn actueel handhavingsbeleid, evenementenbeleid en alcoholhandhavingsbeleid nodig. Ook wordt de samenhang tussen de APV en het Omgevingsplan uitgewerkt. Daarnaast zijn beleidsmatige sturing en een juridisch juiste opvolging van meldingen nodig. Hiervoor is vanaf 2027 extra beleidsmatige capaciteit voor handhaving nodig. Vast in dienst nemen Bibob-coördinator (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 105.000) In het samenwerkingsakkoord is afgesproken om de functie van Bibob-coördinator structureel te borgen binnen de ambtelijke organisatie. Daarom wordt de functie van Bibob-coördinator vanaf 2027 structureel binnen de ambtelijke organisatie geborgd. Hiervoor wordt structurele personele capaciteit beschikbaar gesteld.

Aanpassing APV en Verordening winkeltijden (nadeel hogere lasten 2027 € 50.000, voordeel hogere baten 2027 € 50.000, dekking algemene reserve) Voor de benodigde tijdelijke ondersteuning bij het aanpassen van de APV en de Verordening winkeltijden wordt in 2027 eenmalig € 50.000 beschikbaar gesteld. KCC in het centrum (nadeel hogere lasten 2027 € 50.000, dekking algemene reserve) In 2027 wordt een breed onderzoek uitgevoerd naar de toekomstige inrichting van het KCC en de gemeentelijke organisatie. Actualisering kapitaallasten (voordeel lagere lasten 2027 € 1.221.687, in 2028 € 819.457, in 2029 € 121.583 en nadeel hogere lasten in 2030 € 496.375) De kapitaallasten zijn geactualiseerd op basis van de actuele investeringsplanning en gerealiseerde investeringen. Hierdoor sluiten de afschrijvings- en rentelasten aan op de meest recente stand. Actualisering rentelasten (voordeel lagere lasten 2027 € 150.000, in 2028 € 150.000, in 2029 nadeel hogere lasten € 150.000, in 2030 € 300.000) De rentelasten zijn in 2027 en 2028 lager doordat een geplande lening van € 5 miljoen later wordt aangetrokken dan eerder voorzien. In 2029 is aanvullend € 5 miljoen aan financiering nodig, evenals in 2030. Beleidsindicatoren Tabel 6.1 Beleidsindicatoren Realisatie | Realisatie Nr. | Naam Indicator | Eenheid | Bron | Wassenaar | Nederland (jaartal) | (jaartal) 1.

| Formatie | Fte per 1.000 inwoners | EG | 9,8 (2025) | - 2. | Bezetting | Fte per 1.000 inwoners | EG | 9,2 (2025) | - 3. | Apparaatskosten | Kosten per inwoner | EG | 567 (2025) | - 4. | Externe inhuur | Kosten als % van totale loonsom & | EG | 25,1% (2025) | - totale kosten externe inhuur 5. | Overhead | % van totale lasten | EG | 15,7% (2025) | - 6. | Verwijzingen Halt | Aantal per 1.000 jongeren | Bureau Halt | 5,4 (2025) | 9,8 (2025) 8. | Winkeldiefstallen | Aantal per 1.000 inwoners | CBS | 2,0 (2025) | 2,1 (2025) 9. | Geweldsmisdrijven | Aantal per 1.000 inwoners | CBS | 4,0 (2025) | 4,6 (2025) 10. | Diefstallen uit woning | Aantal per 1.000 inwoners | CBS | 2,9 (2025) | 1,8 (2025) Vernielingen en 11. | beschadigingen (in de | Aantal per 1.000 inwoners | CBS | 3,1 (2025) | 4 (2025) openbare ruimte 14. | Functiemenging | % | LISA | 46,8% (2023) | 54,2% (2023) 16. | Vestigingen (van | Aantal per 1.000 inwoners | LISA | 251,3 (2024) | 209,41 (2024) bedrijven) | in de leeftijd van 15 t/m 65 jaar 17. | Absoluut verzuim | Aantal per 1.000 leerlingen | DUO | 1,8 (2023) | 5,6 (2023) 18. | Relatief verzuim | Aantal per 1.000 leerlingen | DUO | 26 (2023) | 27 (2023) Vroegtijdig schoolverlaters | % deelnemers aan het VO 19. | zonder | en MBO onderwijs | DUO | 1,6% (2023) | 2,3% (2023) startkwalificatie (vsv’ers) 20. | Niet-sporters | % | CBS | 33% (2025) | 41,7% (2025) 21.

| Banen | Aantal per 1.000 inwoners | LISA | 406,2 (2024) | 543,1 (2024) in de leeftijd 15 – 64 jaar 22. | Jongeren met een delict | % 12 t/m 21-jarigen | CBS | 1% (2023) | 1,5% (2024) voor de rechter 23. | Kinderen in uitkeringsgezin | % kinderen tot 18 jaar | CBS | <5,7% (2025) | 5,7% (2025) 24. | Netto arbeidsparticipatie | % van de werkzame beroepsbevolking | CBS | 72,3% (2025) | 73,2% (2025) tov de totale beroepsbevolking 26. | Werkloze jongeren | % 16 t/m 22-jarigen | CBS | 1% (2025) | 1% (2025) 27. | Huishoudens met een | Aantal huishoudens in NL | CBS | 3,2% (2025) | 4,8% (2025) bijstandsuitkering 28. | Lopende re- | Aantal per 1.000 inwoners | CBS | 8,0 (2025) | 14,38 (2025) integratievoorzieningen 29. | Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | CBS | 1,9% (2025) | 2,2% (2025) 30. | Jongeren met | % van alle jongeren tot 18 jaar | CBS | 0,1% (2025) | 0,1% (2025) jeugdbescherming 31. | Jongeren met | % van alle jongeren van 12 tot 23 | CBS | 0% (2025) | 0,0% (2025) jeugdreclassering | jaar Cliënten met een 32. | maatwerk- | Aantal per 1.000 inwoners | CBS | 47 (2025) | 66 (2025) arrangement WMO 33. | Omvang huishoudelijk | Kg/inwoner | CBS | 246,2 (2024) | 150 (2024) restafval 34. | Hernieuwbare elektriciteit | % | RWS | 20% (2025) | 49% (2025) 35. | Gemiddelde WOZ waarde | Duizend euro | CBS | 786 (2025) | 398 (2025) 36.

| Nieuw gebouwde woningen | Aantal per 1.000 woningen | CBS | 0 (2025) | 8,36 (2025) 37. | Demografische druk | % | CBS | 94,1% (2024) | 70,4% (2024) 38. | Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | COELO | 1.589 (2025) | 964 (2025) (eenpersoonhuishouden) 39. | Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | COELO | 1.842 (2025) | 1.053 (2025) (meerpersoonshuishouden) Pagina 37 van 81 Recapitulatie Tabel 6.2 Recapitulatie Baten en lasten programma’s 1 t/m 5 Programma's | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting bedragen x € 1.000,- | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 "-"=nadeel/"+"= voordeel) | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo P1 Een levendig Wassenaar | 2.438 | -4.141 | -1.703 | 2.438 | -3.634 | -1.196 | 2.438 | -3.616 | -1.178 | 2.438 | -3.585 | -1.147 P2 Een gezond Wassenaar | 1.111 | -24.320 | -23.209 | 1.542 | -23.942 | -22.400 | 1.538 | -22.477 | -20.939 | 1.551 | -22.662 | -21.112 P3 Een bruisend Wassenaar | 11.351 | -23.549 | -12.198 | 11.767 | -24.290 | -12.523 | 11.959 | -24.505 | -12.545 | 11.959 | -24.645 | -12.686 P4 Een lonend Wassenaar | 9.325 | -18.625 | -9.300 | 9.325 | -18.269 | -8.943 | 9.325 | -18.220 | -8.895 | 9.325 | -18.202 | -8.877 P5 Een daadkrachtig Wassenaar | 1.078 | -9.264 | -8.187 | 1.078 | -9.199 | -8.122 | 1.033 | -9.147 | -8.114 | 971 | -9.066 | -8.095 Totaal programma's | 25.303 | -79.900 |

-54.597 | 26.151 | -79.334 | -53.184 | 26.293 | -77.965 | -51.671 | 26.245 | -78.161 | -51.916 Algemene dekkingsmiddelen | 69.503 | -715 | 68.788 | 68.355 | -865 | 67.490 | 66.524 | -1.165 | 65.359 | 67.577 | -1.315 | 66.262 Overhead | 4.737 | -20.208 | -15.472 | 4.736 | -19.836 | -15.100 | 4.736 | -19.777 | -15.041 | 4.736 | -19.961 | -15.225 Heffing vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onvoorzien | 0 | -28 | -28 | 0 | -28 | -28 | 0 | -28 | -28 | 0 | -28 | -28 Saldo van baten en lasten | 99.543 | -100.852 | -1.309 | 99.242 | -100.063 | -821 | 97.553 | -98.934 | -1.381 | 98.558 | -99.465 | -907 Mutaties reserves | 1.785 | -465 | 1.320 | 959 | 0 | 959 | 514 | 0 | 514 | 489 | 0 | 489 Geraamde resultaat | 101.328 | -101.317 | 11 | 100.202 | -100.063 | 138 | 98.068 | -98.934 | -866 | 99.047 | -99.465 | -418 Pagina 38 van 81 Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen 1 Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door de gemeente Wassenaar geheven gemeentelijke heffingen, het beleid rondom de lokale heffingen, een overzicht van de tarieven, een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk. 2. Belastingsamenwerking Gouwe | -Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de uitvoering van een aantal belastingen voor de | gemeente Wassenaar.

Dit betekent dat de volledige heffing en invordering van deze belastingen, inclusief de | waardering in het kader van de Wet WOZ, is overgedragen aan de BSGR. Het voorgaande geldt voor de | volgende belastingen: OZB, baatbelasting, riool | -en waterzorgheffing, afvalstoffenheffing, hondenbelasting, toeristenbelasting, | precariobelasting, ondernemersheffing en de BIZ (Bedrijven investeringszone) -bijdragen. 3. Overzicht geraamde baten belastingen en rechten Tabel 7.1 Opbrengst uit gemeentelijke heffingen | bedragen x € 1.000 Geraamde opbrengst gemeentelijke heffingen | 2026 | 2027 | mutatie t.o.v.

2026 Onroerendezaakbelastingen (ozb) woningen | 10.803 | 11.149 | 346 Onroerendezaakbelastingen (ozb) niet woningen | 3.838 | 3.961 | 123 Hondenbelasting | 220 | 227 | 7 Toeristenbelasting | 2.387 | 2.464 | 77 Baatbelasting | 12 | 12 | - Parkeerbelasting | - | - Precariobelasting op met name uitstallingen | 169 | 151 | -18 Ondernemersheffing | 98 | 101 | 3 BIZ-bijdragen (Bedrijveninvesteringszones) | 73 | 76 | 3 Afvalstoffenheffing | 6.576 | 6.923 | 347 Riool- en waterzorgheffing | 3.049 | 3.149 | 100 Marktgelden | 35 | 36 | 1 Begraafplaatsrechten | 57 | 59 | 2 Leges omgevingswet | 1.978 | 2.095 | 117 Overige leges en rechten | 636 | 1.014 | 378 Subtotaal opbrengsten | 29.931 | 31.417 | 1.549 Kwijtschelding | -390 | -402 | -12 Totaal geraamde opbrengst gemeentelijke heffingen | 29.541 | 31.015 | 1.474 Pagina 39 van 81 4. Onroerendezaakbelastingen (OZB) De aanslag OZB wordt voor het belastingjaar 2027 gebaseerd op OZB | -tarieven voor 2027 en de WOZ-waarde naar waardepeildatum per 1 januari 2026. Bij de berekening van de OZB-tarieven voor 2027 wordt rekening gehouden met de meest recente gegevens omtrent de verwachte waardeontwikkeling. De voorlopige waardeontwikkeling gaat uit van een waardestijging van 6,50% voor woningen en een waardestijging van 2,75% voor niet | -woningen.

In december 2026 worden op basis van de meest recente waardeontwikkeling de tarieven vastgesteld door de raad. Het uitgangspunt voor de geraamde netto OZB | -opbrengst 2027 van woningen en niet-woningen is om deze te verhogen met het inflatiepercentage van | 3,2%. 5. Hondenbelasting, toeristenbelasting, precariobelasting en parkeerbelasting De opbrengsten voor toeristenbelasting, hondenbelasting en precariobelasting zijn met het inflatiepercentage van 3,2% verhoogd conform het samenwerkingsakkoord. De hondenbelasting blijft in 2027 gehandhaafd. Afschaffing van de hondenbelasting zal nadrukkelijk betrokken worden bij de Kadernota 2028. M.i.v. 1 maart 2027 wordt voor de Wassenaarseslag de parkeerbelasting ingevoerd en in 2027 financieel | in de begroting opgenomen | . 6. Riool- en waterzorgheffing Wateroverlast en verdroging vragen steeds meer maatregelen in de publieke ruimte. Om meer recht te doen aan de bredere invulling van de gemeentelijke watertaken heeft de VNG de naam rioolheffing gewijzigd in riool- en waterzorgheffing. Van de maatregelen in de publieke ruimte heeft iedereen profijt. De beleidsmatige uitgangspunten voor riool- en waterbeheer zijn vastgelegd in het Integraal Waterketenplan (IWKp) 2024-2028. Dit programma gaat over de waterketen in de Leidse regio.

De gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Zoeterwoude, Wassenaar en Voorschoten hebben samen met het hoogheemraadschap van Rijnland dit plan gemaakt. Drinkwaterbedrijven Dunea en Oasen doen ook mee in dit programma. Binnen de samenwerking hebben alle partijen hun eigen taken en verantwoordelijkheden. Maar eigenlijk is er sprake van één systeem: de waterketen. De gemeenten hebben taken voor afval-, hemel- en grondwater. Het waterschap is verantwoordelijk voor de waterhuishouding en het verwerken van afvalwater. Drinkwaterbedrijven zorgen voor een duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening. Dit is een verplicht plan op grond van de Wet milieubeheer. Tabel 7.2 Kostendekkendheid riool- en waterzorgheffing (in €) Riool- en waterzorgheffing berekening kostendekkendheid | 2026 | 2027 Netto kosten taakveld(en): - Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente | 2.549.483 | 2.621.828 - Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen | -22.423 | -23.417 Toe te rekenen kosten: - Overhead inclusief (omslag)rente | 338.822 | 354.564 - Btw | 201.227 | 210.250 Totale kosten | 3.067.109 | 3.163.225 Opbrengst heffingen | 3.049.254 | 3.149.254 Dekkingspercentage | 99,4% | 99,6% Pagina 40 van 81 7. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven om de kosten van het ophalen en verwerken van huishoudelijke afvalstoffen te verhalen.

Het ophalen en verwerken van het afval is uitbesteed aan Avalex | op basis van een jaarlijks vast te stellen Dienstverleningsovereenkomst (DVO). Het uitgangspunt dat alle lasten voor wat betreft het ophalen en verwerken van afval moeten worden gedekt vanuit de afvalstoffenheffing en dat deze daarom in principe 100% kostendekkend dient te zijn. Tabel 7.3 Kostendekkendheid afvalstoffenheffing (in €) Afvalstoffenheffing berekening kostendekkendheid | 2026 | 2027 Netto kosten taakveld(en): - Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente | 5.539.513 | 5.726.444 - Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen | - Toe te rekenen kosten: - Overhead inclusief (omslag)rente | 275.059 | 287.838 - Btw | 1.028.174 | 1.049.316 Totale kosten | 6.842.746 | 7.063.598 Opbrengst heffingen | 6.539.076 | 6.923.076 Dekkingspercentage | 95,6% | 98,0% 8. Begraafplaatsrechten Begraafplaatsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en het gebruik van de diensten die daarbij worden verleend. De gerealiseerde opbrengst is al een aantal jaar relatief stabiel en is hoofdzakelijk afhankelijk van het aantal begrafenissen.

Tabel 7.4 Kostendekkendheid begrafenisrechten (in €) Berekening kostendekkendheid | 2026 | 2027 Netto kosten taakveld(en): - Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente | 271.797 | 282.422 - Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen | - | - Toe te rekenen kosten: - Overhead inclusief (omslag)rente | 126.569 | 132.449 - Btw | 5.072 | 5.239 Totale kosten | 403.438 | 420.110 Opbrengst heffingen | 56.781 | 58.598 Dekkingspercentage | 14,1% | 13,9% Pagina 41 van 81 Tarieven begraafplaatsrecht Uitgangspunt is 100% kostendekkendheid | . Door het beperkte aantal begrafenissen en de structurele onderhoudslasten is dit zonder forse tariefsverhogingen of minder onderhoud niet haalbaar. De tarieven voor 2027 zijn met het inflatiepercentage van 3,2% verhoogd. 9. Marktgelden Marktgelden worden geheven voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt. De opbrengst is afhankelijk van de daadwerkelijke bezetting. Tabel 7.5 Tarieven en kostendekkendheid marktgelden (in €) Marktgelden berekening kostendekkendheid | 2026 | 2027 Netto kosten taakveld(en): - Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente | 41.577 | 42.919 - Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen | - | - Toe te rekenen kosten: - Overhead inclusief (omslag)rente | 9.794 | 10.249 - Btw | 4.690 | 5.112 Totale kosten | 56.061 | 58.280 Opbrengst heffingen | 35.164 | 36.289 Dekkingspercentage | 62,7% | 62,3% 10.

Leges Leges worden geheven voor gemeentelijke diensten die zijn opgenomen in de tarieventabel bij de Legesverordening. De tarieventabel bestaat uit drie hoofdstukken: algemene dienstverlening, dienstverlening in het kader van de Omgevingswet en dienstverlening onder de Europese Dienstenrichtlijn. Tabel 7.6 Kostendekkendheid leges algemene dienstverlening (hoofdstuk 1 van de tarieventabel) (in €) Berekening kostendekkendheid | 2026 | 2027 Netto kosten taakveld(en): - Kosten taakveld(en) | 633.302 | 763.716 - Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen Toe te rekenen kosten: - Overhead | 192.626 | 195.040 - Btw | - Totale kosten | 825.928 | 958.756 Opbrengst heffingen | 774.768 | 1.013.831 Dekkingspercentage | 93,8% | 105,7% Pagina 42 van 81 Tabel 7.7 Kostendekkendheid leges dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet (hoofdstuk 2 van de tarieventabel) (in €) Berekening kostendekkendheid | 2026 | 2027 Netto kosten taakveld(en): - Kosten taakveld(en) | 1.332.247 | 1.543.307 - Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen Toe te rekenen kosten: - Overhead inclusief | 648.722 | 671.042 - Btw Totale kosten | 1.980.969 | 2.214.349 Opbrengst heffingen | 1.978.306 | 2.095.000 Dekkingspercentage | 99,9% | 94,6% Tabel 7.8 Kostendekkendheid leges dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn (hoofdstuk 3 van de tarieventabel) (in €) Berekening

kostendekkendheid | 2026 | 2027 Netto kosten taakveld(en): - Kosten taakveld(en) | 19.229 | 17.207 - Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen Toe te rekenen kosten: - Overhead | 11.252 | 11.394 - Btw Totale kosten | 30.481 | 28.601 Opbrengst heffingen | 5.612 | 5.792 Dekkingspercentage | 18,4% | 20,3% Tarieven, kostendekkendheid en kruissubsidiëring leges De legestarieven worden jaarlijks in beginsel verhoogd met het inflatiepercentage. Voor wettelijk gemaximeerde tarieven wordt het maximaal toegestane tarief gehanteerd. | Binnen de Legesverordening is kruissubsidiëring toegestaan. Dit betekent dat afzonderlijke diensten of hoofdstukken meer dan 100% kostendekkend mogen zijn, zolang de geraamde totale legesopbrengsten de geraamde totale lasten van de Legesverordening niet overschrijden. De opbrengsten uit omgevingsvergunningen kunnen jaarlijk | s fluctueren door verschillen in het aantal en type aanvragen. 11. Vergelijking gemeentelijke woonlasten met andere gemeenten Onder de gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een bepaalde gemeente betaalt aan OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Om een beeld te krijgen van de gemeentelijke woonlasten van de burgers van de gemeente Wassenaar is een vergelijking gemaakt met die van regionale gemeenten aangevuld met die van de gemeente Bloemendaal.

De bron van onderstaande gegevens betreft de COELO Atlas van de lokale lasten 2026. Pagina 43 van 81 Tabel 7.9 Vergelijking woonlasten | meerpersoonshuishoudens in 2026 volgens Atlas lokale lasten COELO (in €) Gemiddelde | Afvalstoffen- WOZ-waarde | heffing | Rioolheffing van een | meerpersoons- | meerpersoons- Gemeente | koopwoning | OZB | huishouden | huishouden | Woonlasten Wassenaar | € | 981.371 | € 1.058 | € | 631 € | 226 | € | 1.915 Leidschendam-Voorburg | € | 583.685 | € | 390 | € | 464 € | 264 | € | 1.118 Oegstgeest | € | 748.022 | € | 875 | € | 525 € | 277 | € | 1.677 Voorschoten | € | 695.261 | € | 774 | € | 521 € | 253 | € | 1.548 Bloemendaal | € | 1.178.200 | € 1.278 | € | 654 € | 347 | € | 2.279 *De gemiddelde WOZ-waarde per gemeente volgens opgave COELO gebaseerd op de koopwoningen. De WOZ-waarden van huurwoningen zijn niet meegenomen. 12. Kwijtscheldingsbeleid In Wassenaar is kwijtschelding mogelijk voor de OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing en de belasting voor de eerste hond. De norm bedraagt 100% van de bijstandsnorm. De BSGR voert de regeling uit. Voor 2027 is € 402.036 aan kwijtschelding begroot.

Pagina 44 van 81 Pagina 45 van 81 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt inzicht gegeven in de omvang, de dekking en de beheersing van de risico’s waarmee de gemeente geconfronteerd kan worden. Wat is het weerstandsvermogen? Het weerstandsvermogen laat zien in hoeverre de gemeente financiële tegenvallers kan opvangen. Hiervoor wordt de beschikbare financiële buffer afgezet tegen de financiële risico’s. De uitkomst is een ratio die aangeeft hoe groot de financiële weerbaarheid van de gemeente is. Beleid Risicomanagement en Weerstandsvermogen In 2023 is de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen geactualiseerd. Hierin staan de uitgangspunten voor het beheersen en financieel opvangen van risico’s. Wat zijn risico’s Risico’s zijn gebeurtenissen die kunnen zorgen dat de gemeente haar doelen niet haalt. Daarom brengt de gemeente deze risico’s in beeld. Ook neemt de gemeente maatregelen om de kans of de gevolgen kleiner te maken. Actualisatie risico’s Tweemaal per jaar, bij de begroting en de jaarrekening, worden het weerstandsvermogen en de risico’s geactualiseerd. Ten opzichte van het risicobeeld in de Jaarrekening 2025 zijn de financiële risico’s licht toegenomen. Het totaal aan risico’s stijgt met € 24.000, van € 5.323.000 naar € 5.347.000 in de Begroting 2027.

Deze stijging hangt voornamelijk samen met een hoger ingeschat risico op onvoorziene loon- en prijsstijgingen. Bij het wegen van de kans op een risico wordt uitgegaan van de volgende percentages. Tabel 8.1 Kans Klassen Klasse Kwalitatief Eens in de … jaar Percentage 6 bijna zeker 70% 5 regelmatig 2 jaar 50% 4 waarschijnlijk 3 à 4 jaar 25% 3 mogelijk 5 jaar 10% 2 nauwelijks 10 jaar 5% 1 heel zelden 25 jaar 1% Tabel 8.2 Actuele stand van de risico's en de kans op voordoen Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact (x1.000) Kans op voordoen Bedrag x kans (x €1.000) Jeugdzorg (Open einde regeling) Door een onvoorziene toename van het aantal cliënten, hogere zorgkosten en door langere trajecten en zwaardere zorg kan het De gemeente stuurt op lagere kosten via preventie, innovatie, strakkere toegang en uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. De uitgaven worden 1.000 70% 700 Risico | Beschrijving risico en | Maatregel | Bedrag | Kans op | Bedrag x gevolgen | impact | voordoen | kans (x1.000) | (x €1.000) budget voor jeugdzorg | gevolgd; bij afwijkingen stelt het worden overschreden. | college de raad een budgetaanpassing voor.

Inflatie buiten | Door wereldwijde | De gemeente volgt de loon- en | 1.140 | 70% | 798 Jeugd/Wmo | spanningen en stijgende | prijsontwikkeling bij en Gemeen- | energie- en brandstofprijzen | begrotingswijzigingen en de schappelijke | kan de inflatie hoger | P&C-documenten. Waar nodig regelingen | uitvallen dan begroot. Bij € | worden ramingen en budgetten 38 miljoen aan jaarlijkse | aangepast. In begroting 2027 is uitgaven en een | aangesloten bij de laatste onvoorziene prijsstijging | ramingen van het CPB. van 3% is het maximale risico € 1.140.000. Wmo | Door toenemende | De gemeente stuurt op | 750 | 70% | 525 (Open einde | vergrijzing en hogere | preventie, kostenbesparing en regeling) | loonkosten kan de vraag | monitoring van de uitgaven. De naar Wmo-ondersteuning | Rijksplannen de sterker stijgen dan begroot. | inkomensafhankelijke eigen Ook is onzeker of het Rijk | bijdrage in te voeren en te tariefstijgingen volledig | stoppen met huishoudelijke compenseert. | ondersteuning zal de vraag vanaf 2028 beperken. Bij afwijkingen stelt het college de raad een budgetaanpassing voor. Beroep op | Bij een verslechtering van | De gemeente zet in op uitstroom | 730 | 25% | 183 uitkeringen | de economie kan het aantal | naar werk via het inkomens- | bijstandsuitkeringen stijgen.

| arbeidsmarktoffensief, het voorzieningen | Daardoor kan het BUIG- | jeugdwerkgelegenheidsplan en gemeenten | budget onvoldoende zijn. | inzet van re-integratietrajecten. (BUIG) | De vangnetregeling beperkt | In 2027 wordt een verkenning (Open einde | risico tot maximaal 10% | uitgevoerd naar mogelijkheden regeling) | van het BUIG-budget 2027: | de uitstroom naar werk verder € 7,3 miljoen, een | te vergroten. maximaal risico van € | Met een stabiel cliëntenbestand 730.000. Voorwaarde is wel | wordt de kans ingeschat op dat de gemeente aan alle | 25%. eisen van de regeling voldoet. Invoering | Door de invoering van de | De gemeente stuurt bij met | 500 | 50% | 250 Omgevings- | Omgevingswet zijn | externe deskundigheid, extra wet | vergunningverlening, | managementaandacht en bouwleges en | periodieke rapportages aan de werkprocessen complexer | raad. In deze begroting wordt geworden. Dit kan leiden tot | daar voor de komende 4 jaar extra inzet, inhuur en | extra geld voor ingezet. lagere of latere | Als extra middelen nodig zijn, legesinkomsten. Het | wordt de raad hierover tijdig maximale financiële risico is | geïnformeerd. € 500.000. Projecten | Door grote projecten, zoals | De gemeente neemt | 2.000 | 50% | 1.000 de Warenar, de | projectspecifieke risico’s op in gemeentewerf, Raadhuis De | de projectbudgetten.

Vanaf Paauw en de Strandvisie, | 2027 wordt geïnvesteerd in de kan de gemeente te maken | opzet van een projectenbureau. krijgen met hogere kosten | Periodieke projectrapportages of lagere bijdragen van | en versterkt projectmanagement derden. Het maximale | verbeteren de sturing. Waar financiële risico wordt | nodig kan de raad bijsturen op geschat op € 2.000.000. | inhoud of budget. Informatie- | Door cyberaanvallen, | De gemeente investeert jaarlijks | 2.500 | 25% | 625 Pagina 46 van 81 Risico | Beschrijving risico en | Maatregel | Bedrag | Kans op | Bedrag x gevolgen | impact | voordoen | kans (x1.000) | (x €1.000) veiligheid | ransomware of onjuist | in informatiebeveiliging en werkt gebruik van gegevens | aan naleving van de NIS2 | - kunnen systemen uitvallen | richtlijn. Interne en externe of gegevens onbetrouwbaar | audits vormen de basis voor het worden. Dit kan leiden tot | jaarlijkse plan voor herstelkosten, juridische | informatieveiligheid. gevolgen en schade aan dienstverlening. Gemeente- | Door de koppeling van het | De gemeente actualiseert de | 4.250 | 10% | 425 fonds | gemeentefonds aan het | ramingen minimaal drie keer per bbp, mogelijke | jaar na de circulaires. De raad Rijksbezuinigingen en | wordt via aanpassing van het | raadsinformatiebrieven verdeelmodel kunnen | geïnformeerd, zodat college en inkomsten gemeentefonds | raad tijdig kunnen bijsturen.

lager uitvallen dan geraamd. Gemeen- | Als een gemeenschappelijke | De gemeente volgt begrotingen, | 1.000 | 10% | 100 schappelijke | regeling een tekort heeft, | jaarrekeningen en regelingen | moet de gemeente naar | bestuursrapportages van rato bijdragen. Het | gemeenschappelijke regelingen. maximale financiële risico | Via zienswijzen op begrotingen wordt geschat op 10% van | van de Gr-en kan de gemeente € 10,7 mln. (het totaal aan | aandacht vragen voor tekorten de gemeentelijke bijdrage | en aansturen op maatregelen aan de GR'en). | door het bestuur van de GR. Garant- | Als een partij met | Bij nieuwe garanties beoordeelt | 255.184 | 0,1%*) | 255 stellingen | gemeente-garantie niet | de gemeente de betaalt, kan de | kredietwaardigheid. Jaarlijks geldverstrekker de | wordt gevolgd of leningen gemeente aanspreken. Dit | worden afgelost en welk geldt onder meer voor | garantiebedrag nog openstaat. gemeentelijke garanties aan woning-corporaties en GR Avalex. Het maximale financiële risico is € 255.184.000. Overige | 486 risico's Totaal | 5.347 *) Voor garantstellingen is een aangepast (lager) kans percentage gebruikt Reflectie en prioriteiten Uit deze risicoanalyse blijkt dat de grootste financiële risico’s liggen bij de open einde regelingen (Jeugdzorg, Wmo, BUIG), de onzekerheid rondom het gemeentefonds en de impact van inflatie.

Ook informatiebeveiliging en grote projecten vormen substantiële risico’s, vooral gezien recente ontwikkelingen in cyberdreiging en projectcomplexiteit. De kans op optreden van deze risico’s is bij diverse posten hoog, wat vraagt om actieve monitoring en tijdige bijsturing. Prioritaire acties voor de komende periode zijn: • | Blijvend investeren in preventie en innovatie binnen het sociaal domein om uitgaven te beheersen. • | Versterken van monitoring en flexibiliteit in begroting en projectmanagement, met tijdige rapportage aan de Raad. • | Implementatie van NIS2-richtlijn en versterking van informatieveiligheid. Pagina 47 van 81 • | Regelmatige actualisatie van ramingen op basis van externe rapporten (CBS, CPB, UWV, NCSC, Ministerie BZK). Door deze acties te prioriteren, kan de gemeente proactief inspelen op financiële onzekerheden en de weerbaarheid van de begroting waarborgen. Ratio Weerstandsvermogen De ratio geeft de verhouding weer tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij horende benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten is in onderstaand figuur weergegeven.

Beschikbare weerstandscapaciteit | € | 46.644.000 Ratio weerstandsvermogen = | Benodigde weerstandscapaciteit | = | € | 5.347.000 | = 8,7 De berekende ratio van 8,7 valt in categorie A en staat voor een uitstekend weerstandsvermogen. Hierbij wordt de normeringssystematiek voor weerstandsvermogen gehanteerd, die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (Naris) in samenwerking met de Universiteit Twente. Hieruit is de volgende waarderingstabel ratio weerstandsvermogen opgesteld. Tabel 8.3 Kwalificatie ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer | Ratio weerstandsvermogen | Betekenis A | 2,0 < x | Uitstekend B | 1,4 < x < 2,0 | Ruim voldoende C | 1,0 < x< 1,4 | Voldoende D | 0,8 < x < 1,0 | Matig E | 0,6 < x < 0,8 | Onvoldoende F | x < 0,6 | Ruim onvoldoende De Raad heeft besloten om minimaal een ratio van 2,0 te hanteren. De in deze begroting gepresenteerde ratio valt hier ruim boven. Pagina 48 van 81 Kengetallen In de begroting en jaarrekening worden een zestal verplichte kengetallen opgenomen. Deze kengetallen worden beoordeeld a.d.h.v. de VNG | -normen. Tabel 8.4 Kengetallen gemeente Wassenaar VNG normen (in %) | Kengetallen gemeente Wassenaar (in %) Gezond | Neutraal | Risicovol | JR2025 | B2026 | B2027 | B2028 | B2029 | B2030 1a. Netto schuldquote | <90 | 90-130 | >130 | -4,9 | 7,6 | 16,1 | 23,3 | 30,4 | 35,5 1b.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte | <90 | 90-130 | >130 | -9,9 | 5,4 | 13,8 | 21,0 | 28,1 | 33,1 geldleningen 2. Solvabiliteitsratio | >50 | 20-50 | <20 | 63,2 | 56,9 | 51,9 | 48,3 | 44,9 | 42,4 3. Grondexploitatie | <20 | 20-35 | n.v.t. n.v.t. n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. >35 4. Structurele exploitatieruimte | >0 | 0 | <0 | 1,6 | 0,0 | 0,2 | 0,2 | -0,9 | -0,4 5. Belastingcapaciteit | <95 | 95-105 | >105 | 174,9 | 183,6 | 181,9 | 181,9 | 181,9 | 181,9 De Netto-schuldquote geeft inzicht in de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de totale baten en daarmee in de druk van rente en aflossing op de begroting. Daarnaast wordt de schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen, omdat deze middelen in beginsel terugvloeien naar de gemeente. In 2025 was de netto schuldquote van Wassenaar negatief. Vanaf 2026 is rekening gehouden met het aantrekken van leningen, waardoor de schuldquote oploopt. Tabel 8.5 Overzicht begrote leningen en rentelasten Begrotingsjaar | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Leningbedrag per 1/1 | 5.000.000 | 10.000.000 | 20.000.000 | 25.000.000 Rentelasten | 150.000 | 300.000 | 600.000 | 750.000 De solvabiliteitratio geeft de mate aan waarin de gemeentelijke bezittingen (balanstotaal) is gefinancierd uit eigen middelen (eigen vermogen). Wassenaar scoort voor 2027 ‘Gezond’, vanaf 2028 ‘Neutraal’.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://wassenaar.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e056c1f1-430e-4c64-ac40-31f19e999e0e?agendaItemId=fd21df94-13e1-4961-ad20-d64c408ad677