Bijlage 1 Begroting 2027
Tekst van het document
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de investeringen in grondposities (boekwaarde) zijn ten opzichte van de jaarlijkse baten. Omdat Wassenaar geen grondexploitaties kent is deze indicator niet relevant. De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe de structurele vrije ruimte (structurele baten minus structurele lasten) zich verhoudt tot de totale begrotingsbaten. Dit laat zien in hoeverre de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen. De exploitatieruimte is voor de begroting 2027 ‘Gezond’. Vanwege het (nu nog) negatieve begrotingsperspectief is deze vanaf 2029 ‘Risicovol’. De belastingcapaciteit geeft aan hoe de woonlasten (onroerendezaakbelasting (ozb), afvalstoffenheffing en rioolheffing) zich verhouden tot het gewogen landelijk gemiddelde. De woonlasten in Wassenaar zijn hoger door Pagina 49 van 81 Pagina 50 van 81 de hoge WOZ-waarden van de Wassenaarse woningen en de hoge afvalstoffenheffing. Voor 2027 en verder is er een daling ten opzichte van 2026: andere gemeenten stijgen relatief iets meer dan de gemeente Wassenaar. Conclusie voor de financiële positie Wassenaar heeft een uitstekende vermogenspositie, maar gaat ook afnemen. Daar tegenover is de lastendruk landelijk vergeleken hoog. De structurele exploitatieruimte lijkt vanaf 2029 negatief.
De schuldquote en solvabiliteit dalen de komende jaren als gevolg van het aantrekken van leningen vanwege investeringen. Wij hebben dit scherp in beeld en er wordt zoals elk jaar tijdig bijgestuurd via de Kadernota’s in de komende jaren. Dat nu oplossen kan meer bezuinigingen of lastenverzwaringen voor de inwoners geven dan noodzakelijk is. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In de openbare ruimte van onze gemeente vinden activiteiten plaats, zoals wonen, werken en recreëren. Onze kapitaalgoederen faciliteren deze activiteiten. De gemeente heeft de taak deze kapitaalgoederen te onderhouden. De kwaliteit en het onderhoud bepalend voor de (jaarlijkse) lasten. | Voor het beheer wordt gewerkt met beheerplannen. Het doel is het adequaat en op het gewenst niveau onderhouden én in stand houden van alle kapitaalgoederen. In Wassenaar is ervoor gekozen de meeste kapitaalgoederen | in de openbare ruimte te onderhouden op niveau B. Dit betekent dat het onderhoud zich richt op het in een redelijke staat en veilig houden van de objecten. De gebouwen onderhouden we op niveau 3 conform de NEN 2767 overeenkomend met 'sober en doelmatig'. De financiële gevolgen voortkomend uit de beheerplannen worden verwerkt in begroting. Op basis van het in 2023 vastgestelde Beleidsplan Openbare Ruimte 2024-2028 is het Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte 2024-2028 vastgesteld.
De huidige beheerplannen worden in onderstaand overzicht weergegeven. In deze beheerplannen zijn ook de areaalgegevens opgenomen voor de verschillende kapitaalgoederen. Tabel 9.1 Overzicht beleids/beheerplannen Beleidskader | Beleids/beheerplan | Looptijd | Onderhouds- niveau Wegen, Bruggen, Wegmeubilair, | Beleidsplan/Uitvoeringsprogr. | 2024-2028 | B-niveau Openbare verlichting (OVL), Verkeers- | Openbare Ruimte regelingsinstallaties (VRI), Groen, Speeltoestellen, Water Riolering | Integraal Waterketenplan (iWKP) | 2024-2028 | Niet van toepassing Vastgoed | Beheerplan Vastgoed | 2026-2029 | Niveau 3/ sober en doelmatig Wegen Het onderhoud van wegen binnen de gemeente volgt een gedetailleerde en planmatige aanpak. De aanpak van wegonderhoud is integraal, waarbij onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte worden gecombineerd met andere disciplines zoals riolering, ondergrondse infrastructuur, openbare verlichting, en groenvoorzieningen. Voor 2027 staat onder andere groot onderhoud gepland voor de Jagerslaan Noord, Oostdorp en de wijk Binnen Klingen. Voor de Prinsenweg staat vervanging van de wegverharding gepland. Bruggen Het onderhoud van civieltechnische kunstwerken zoals bruggen is essentieel voor hun functionaliteit, veiligheid, en esthetische waarde.
Wanneer kunstwerken het minimale kwaliteitsniveau (basisniveau, conditiescore 3) onderschrijden, worden onderhoudsmaatregelen gepland. Deze omvatten taken zoals schoonmaken, vastzetten van losse onderdelen, vervangen van leuningen of dekplanken, en conserveren van staalwerk. De bruggen bij de Rust- en Vreugdlaan en de Paauwlaan zullen in 2027 worden vervangen. Pagina 51 van 81 Pagina 52 van 81 Wegmeubilair Het wegmeubilair, zoals afvalbakken, verkeersborden, en speeltoestellen, is over het algemeen in goede staat. De meeste elementen zijn functioneel, goed gepositioneerd en vertonen weinig tot geen schade of slijtage. Dit zorgt ervoor dat het straatmeubilair vaak een hoge beoordeling van niveau A krijgt. Er zijn echter enkele gevallen van lichte roestvorming en verwering, wat duidt op een beperkte onderhoudsbehoefte. Openbare verlichting (OVL) Voor wat betreft de openbare verlichting wordt de komende jaren bijna volledig overgestapt op ledverlichting. In 2025 is gestart met het gefaseerd vervangen van het grootste deel van de armaturen door duurzame led- verlichting. Dit zal de komende jaren wordt voortgezet. Door de overstap naar volledig dimbare ledverlichting zal een significante reductie in energieverbruik (ruim 50%) worden gerealiseerd.
Verkeersregelingsinstallaties (VRI’s) De kwaliteit van het areaal verkeersregelinstallaties wordt grotendeels bepaald door de mate waarin planmatig onderhoud en vervanging tijdig worden uitgevoerd. Op basis van de onderhoudsgeschiedenis en de geplande vervangingsopgave wordt de technische staat als goed beoordeeld. Groen In Wassenaar wordt het onderhoud van groen en bomen serieus genomen, met een focus op frequentie en beeldkwaliteit om de gezondheid en veiligheid van de bomen te waarborgen. Het onderhoud van het groenareaal wordt grotendeels uitgevoerd door de eigen eenheid Onderhoud Openbare Ruimte. De onderhoudsploegen van de gemeente voeren regelmatig onderhoudsrondes uit. Speeltoestellen Het onderhoud van speelvoorzieningen richt zich op veiligheid en duurzaamheid. De technische levensduur van elementen zoals speeltoestellen geeft een indicatie voor vervanging, maar de daadwerkelijke vervanging hangt af van de technische staat en veiligheid. Regelmatige inspecties bepalen wanneer onderhoud of vervanging nodig is. Hoewel speelvoorzieningen niet altijd in perfecte staat zijn, zorgt het onderhoud ervoor dat ze veilig blijven en voldoen aan de veiligheidsnormen. Water Dit betreft watergangen en waterbouwkundige kunstwerk zoals duikers, duikerbruggen, damwanden, kademuren, stuwen en steigers.
De zorg voor het oppervlaktewater en de goede staat van de waterbouwkundige kunstwerken vormt een complex besturingsvraagstuk. Het streven is om de zorgtaken zodanig in te vullen dat de gestelde doelen op een efficiënte manier worden bereikt. Op basis van deze inspecties wordt dan een planning gemaakt voor het onderhoud en vervangen van diverse waterbouwkundige kunstwerken en het periodiek baggeren van de watergangen en maaien van de slootkanten. Voor 2027 staat de vervanging van diverse duikers gepland. Riolering Het onderhoud en beheer van riolering is een wettelijke taak. De gemeente heeft een zorgplicht voor een doelmatige inzameling en transport van het afvalwater binnen haar grondgebied. Ook het verminderen van vervuiling van het oppervlaktewater, bodem en grondwater en voorkomen van wateroverlast door zowel hemelwater als grondwater behoort tot deze zorgplicht. De kaders voor de riolerings- en waterbeheerwerken komen uit het regionale Integraal Waterketenplan (iWKp) 2024-2028. Voor 2027 staat de vervanging van de riolering onder de Prinsenweg en een deel van de wijk Oostdorp gepland. Voor de Prinsenweg zal dit worden gecombineerd met de vervanging van de bovenliggende wegverharding.
Vastgoed De vastgoedportefeuille bestaat met name uit gebouwen en gronden voor | huisvesting van de volgende activiteiten: sport, onderwijs, cultuur en educatie | , zorg en de eigen gemeentelijke huisvesting. Er zijn vanuit de historie daarnaast nog een beperkt aantal woningen in | ons bezit; deze worden verkocht zodra daar een natuurlijke gelegenheid voor is. Tabel 9.2 Overzicht onderhoudslasten kapitaalgoederen 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wegen | 1.440.702 | 1.440.702 | 1.440.702 | 1.440.702 Bruggen | 138.856 | 138.856 | 138.856 | 138.856 Wegmeubilair | 100.679 | 100.679 | 100.679 | 100.679 OVL | 316.377 | 316.377 | 316.377 | 316.377 VRI | 115.708 | 115.708 | 115.708 | 115.708 Groen | 1.977.833 | 1.926.583 | 1.926.583 | 1.926.583 Water | 307.401 | 307.401 | 307.401 | 307.401 Spelen | 179.631 | 179.631 | 179.631 | 179.631 Riolering | 1.362.944 | 1.362.944 | 1.362.944 | 1.362.944 Vastgoed | 1.347.504 | 1.347.504 | 1.347.504 | 1.347.504 Totaal | 7.287.635 | 7.236.385 | 7.236.385 | 7.236.385 Tabel 9.3 Overzicht kapitaallasten kapitaalgoederen 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wegen | 269.593 | 709.761 | 788.961 | 818.961 Bruggen | 46.647 | 62.981 | 65.897 | 65.897 Wegmeubilair | 0 | 6.083 | 6.083 | 6.083 OVL | 81.971 | 93.137 | 109.704 | 121.671 VRI | 18.403 | 43.403 | 43.403 | 43.403 Water | 87.705 | 92.380 | 102.480 | 104.980 Spelen | 9.916 | 9.916 | 9.916 | 9.916 Riolering | 157.134 |
144.773 | 143.442 | 128.038 Vastgoed | 776.268 | 861.875 | 912.875 | 1.251.708 Totaal | 1.447.637 | 2.024.309 | 2.182.761 | 2.550.657 Pagina 53 van 81 Paragraaf Financiering Inleiding De Paragraaf Financiering geeft inzicht in het renterisicobeheer, de rentelasten en | -toerekening en de financieringsbehoefte. Beleidskader 2027 - 2030 De Wet Fido en het Treasurystatuut Wassenaar 2021 vormen het kader voor de financiering en treasury van de gemeente. Algemene ontwikkelingen De financieringsbehoefte neemt de komende jaren toe door investeringen in onderwijshuisvesting, gemeentelijke huisvesting, wegen en riolering. Door de dalende bankstand moet Wassenaar vanaf 2027 externe financiering aantrekken. Rente ontwikkelingen Voor langlopende geldleningen wordt in de begroting gerekend met 3% rente. De actuele renteontwikkeling wordt gevolgd en zo nodig verwerkt in de rapportages. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet beperkt het gebruik van kortlopende financiering en daarmee het renterisico. Voor 2027 bedraagt de limiet 8,5% van het begrotingstotaal, oftewel € 8,6 miljoen.
Tabel 10.1 Liquiditeitspositie in relatie tot kasgeldlimiet Liquiditeitspositie in relatie tot kasgeldlimiet | Begroting Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto vlottende schuld Vlottende schulden | 10.605 | 11.602 | 9.311 | 9.601 Vlottende middelen | 3.097 | 3.097 | 3.097 | 3.097 Netto vlottende schuld (+) of overschot middelen (-) | 7.508 | 8.505 | 6.214 | 6.504 Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal | 101.317 | 100.063 | 98.934 | 99.465 Kasgeldlimiet (in % van de grondslag) | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% Minimum bedrag | 300 | 300 | 300 | 300 Toegestane kasgeldlimiet | 8.612 | 8.505 | 8.409 | 8.455 Ruimte onder de kasgeldlimiet | 1.104 | 0 | 2.195 | 1.951 De gemeente financiert tijdelijke tekorten met kortlopende leningen tot de kasgeldlimiet. Daarna is langlopende financiering nodig. Pagina 54 van 81 Financieringspositie 2027 De meerjarenbalans toont de verwachte financieringspositie op basis van de investeringen uit de Begroting 2027, gecorrigeerd voor enig planningsoptimisme en jaarrekeningresultaten | .
Tabel 10.2 Prognose meerjarenbalans Prognose meerjarenbalans | Realisatie | Begroting Bedragen x € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Activa Vaste activa Immateriële vaste activa | 37 | 35 | 33 | 31 | 29 | 27 Materiële vaste activa | 66.816 | 73.484 | 79.973 | 85.789 | 90.890 | 95.373 Financiële vaste activa | 5.438 | 5.475 | 5.512 | 5.549 | 5.586 | 5.623 Totaal vaste activa | 72.291 | 78.994 | 85.518 | 91.369 | 96.505 | 101.023 Vlottende activa Voorraden | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Uitzettingen<1 jaar | 11.544 | 11.544 | 11.544 | 11.544 | 11.544 | 11.544 Uitzettingen<1 jaar Rijks Schatkist | 5.005 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Liquide middelen | 205 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Overlopende activa | 4.528 | 4.528 | 4.528 | 4.528 | 4.528 | 4.528 Totaal vlottende activa | 21.282 | 16.072 | 16.072 | 16.072 | 16.072 | 16.072 Totaal activa | 93.573 | 95.066 | 101.590 | 107.441 | 112.577 | 117.095 Passiva Vaste passiva Reserves | 55.193 | 52.993 | 52.746 | 51.798 | 51.422 | 50.066 Resultaat boekjaar | 3.913 | 1.073 | 11 | 138 | -867 | -418 Voorzieningen | 18.018 | 17.233 | 16.779 | 16.349 | 16.262 | 16.397 Vaste schuld | 124 | 124 | 5.124 | 11.229 | 20.124 | 25.124 Totaal vaste passiva | 77.248 | 71.423 | 74.660 | 79.514 | 86.941 | 91.169 Vlottende passiva Vlottende schuld | 5.687 | 13.005 | 16.292 | 17.289 | 14.998 | 15.288 Overlopende passiva | 10.638 | 10.638 | 10.638 | 10.638 | 10.638 |
10.638 Totaal vlottende passiva | 16.325 | 23.643 | 26.930 | 27.927 | 25.636 | 25.926 Totaal passiva | 93.573 | 95.066 | 101.590 | 107.441 | 112.577 | 117.095 Pagina 55 van 81 Renterisiconorm De renterisiconorm beperkt het renterisico op langlopende leningen. Voor 2027 bedraagt deze 20% van het begrotingstotaal, oftewel € 20 miljoen. | De gemeente heeft geen vaste schulden, en loopt daarmee ook geen renterisico. Rentelasten en toegerekende rente In de Begroting 2027 is rekening gehouden met € 5 miljoen aan leningen in 2027 en € 20 miljoen in 2028 | -2030, tegen 3% rente. De daadwerkelijke financieringsbehoefte hangt af van de realisatie van de investeringen. In 2027 wordt geen rente aan investeringen en taakvelden toegerekend. EMU-saldo Voor Wassenaar bedraagt de individuele EMU-referentiewaarde in 2027 circa € 4,9 miljoen. Deze waarde is geen norm, maar een indicatie van het aandeel van de gemeente in de gezamenlijke EMU | -tekortruimte. Tabel 10.3 EMU-saldo EMU-saldo | Begroting Bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Mutaties financiële activa 1a. (+) Financiële vaste activa | 37 | 37 | 37 | 37 | 37 1b. (+) Uitzettingen | -5.005 | 0 | 0 | 0 | 0 1c. (+) Liquide middelen | -205 | 0 | 0 | 0 | 0 1d. (+) Overlopende activa | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Mutaties financiële passiva 2a. (-) Vaste schuld | 0 | 5.000 | 6.555 | 8.445 | 5.000 2b.
(-) Vlottende schuld | 7.318 | 3.287 | 997 | -2.291 | 290 2c. (-) Overlopende passiva | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Verwachte boekwinst 3a. (-) Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (im)materiële vaste activa Berekend EMU-saldo | -12.491 | -8.350 | -7.065 | -6.567 | -5.253 EMU-saldo referentiewaarde | -4.648 | -4.648 | -4.648 | -4.648 | -4.648 Verschil EMU-saldo | -7.843 | -3.602 | -2.417 | -1.919 | -605 Pagina 56 van 81 Pagina 57 van 81 Tabel 10.4 Kasstroomoverzicht Kasstroomoverzicht Begroot 2027 Kasstroom uit operationele activiteiten Resultaat 11 Afschrijvingen, afwaarderingen 3.013 Mutatie reserves -1.320 Mutatie voorzieningen -454 Mutatie waarborgsommen, overige vaste schuld 5.000 Kasstroom uit operationele activiteiten 6.250 Kasstroom uit investeringsactiviteiten Netto investeringen materiele vaste activa -9.500 Netto investeringen financiële vaste activa 0 Toegestane kasgeldlimiet -9.500 Kasstroom uit financieringsactiviteiten > 1 jaar -37 Kasstroom uit financieringsactiviteiten < 1 jaar 3.287 Mutatie geldmiddelen 0 Pagina 58 van 81 Paragraaf Bedrijfsvoering In de paragraaf bedrijfsvoering licht het gemeentebestuur het voorgenomen beleid toe op het gebied van de PIJOFACH-taken.
PIJOFACH staat voor personeel, informatievoorziening, juridische zaken, organisatie, financiën, administratieve organisatie, communicatie en huisvesting. Globaal gezegd zijn het de taken die nodig zijn om de gemeente als organisatie te laten functioneren. Ontwikkeling van de organisatie De ambtelijke organisatie blijft zich ontwikkelen tot een wendbare en toekomstbestendige organisatie die aansluit bij de opgaven van Wassenaar. In 2027 start het Projectenbureau voor ruimtelijke opgaven, waarmee de uitvoeringskracht en projectsturing worden versterkt. Daarnaast werken we verder aan een professionele arbo-organisatie en een gezonde en veilige werkomgeving. Ook blijven we inzetten op het aantrekken en behouden van medewerkers, het borgen van kennis en continuïteit en het verminderen van de afhankelijkheid van externe inhuur. Gemeentelijke huisvesting De gemeente Wassenaar werkt aan een toekomstbestendige huisvesting van haar bestuurlijke, ambtelijke en uitvoerende functies. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen drie samenhangende onderdelen: het bestuurscentrum, de huisvesting van de gemeentelijke organisatie en de huisvesting van de gemeentewerf. De huidige locatie van het gemeentekantoor aan de Johan de Wittstraat zal op termijn plaatsmaken voor woningbouw.
Raadhuis De Paauw wordt momenteel gerenoveerd en verduurzaamd en zal na oplevering fungeren als bestuurscentrum van de gemeente Wassenaar. Hier worden het college van burgemeester en wethouders, de gemeenteraad en een deel van de ambtelijke organisatie gehuisvest. Het Klant Contact Centrum (KCC) zal worden gevestigd op een centrale locatie in Wassenaar. In 2027 worden de voorbereidingen hiervoor getroffen. Daarnaast wordt gewerkt aan de toekomstige huisvesting van de gemeentewerf. De ambitie is om de gemeentewerf in te passen in de grotere gebiedsontwikkeling Maaldrift. In 2027 moet de richting bepaald zijn voor de huisvestingsopgave van alle organisatieonderdelen. Informatie- & datamanagement Kernboodschap 2027 In 2027 zorgt de gemeente Wassenaar vooral voor een betrouwbare, veilige en toekomstbestendige digitale basis. Dat is nodig om inwoners en ondernemers goed te helpen, om informatie veilig te bewaren en om besluiten beter te onderbouwen. De gemeente kiest voor haalbare stappen: eerst de basis op orde, daarna gericht vernieuwen. Pagina 59 van 81 Wat is belangrijk voor raad en inwoners? ICT is geen doel op zichzelf. Het is een voorwaarde voor goede dienstverlening, betrouwbare informatie, bescherming van persoonsgegevens en continuïteit van de gemeentelijke organisatie.
Daarbij staan de gebruiker, betrouwbare informatie en verantwoord omgaan met wet- en regelgeving centraal. Daarom werkt Wassenaar in 2027 aan drie hoofdopgaven: • digitale weerbaarheid; • gerichte modernisering; • meer samenhang in systemen, data en beheer. Voor inwoners betekent dit dat de gemeente inzet op toegankelijke en betrouwbare dienstverlening, zorgvuldig gebruik van gegevens en snellere beschikbaarheid van informatie. Voor de raad betekent dit betere sturing op risico’s, kosten, prioriteiten en de kwaliteit van informatievoorziening. Wat doet de gemeente in 2027? • De gemeente houdt de basisdienstverlening stabiel en veilig. Continuïteit, privacy en informatieveiligheid blijven leidend bij beheer, projecten en nieuwe toepassingen. • Het informatiebeheer wordt verbeterd. Informatie wordt beter vastgelegd, bewaard en vindbaar gemaakt, onder meer voor informatieverzoeken, verantwoording en hergebruik. • De gemeente moderniseert stap voor stap het applicatielandschap, waaronder het GIS/Geo-landschap. Daarbij worden dubbele opslag, kwetsbare koppelingen en onnodige afhankelijkheden verminderd. • Datagedreven werken en AI worden verantwoord ontwikkeld. De gemeente gebruikt nieuwe technologie alleen waar dit bijdraagt aan betere dienstverlening, efficiënter werken en zorgvuldig bestuur.
• Er komt meer regie op prioriteiten, leveranciers, functioneel beheer en digitale vaardigheden. Zo wordt beter zichtbaar waar capaciteit en middelen aan worden besteed. Eind 2027 is de digitale basis betrouwbaarder en veiliger, is de sturing op ICT en informatievoorziening versterkt en zijn concrete stappen gezet in modernisering, informatiebeheer, data, AI en geo-informatie. Daarmee legt Wassenaar een stevige basis voor goede dienstverlening en zorgvuldig bestuur. Interne beheersing en doelmatigheidsonderzoeken Met ingang van 2027 gaat het projectenbureau van start. De komst van een specifieke eenheid en manager die zich bezighoudt met de uitvoering van de gemeentelijke projecten moet bijdragen tot een betere interne beheersing van projecten. T.a.v. de bestrijding van frauderisico's wordt een frauderisicoanalyse uitgevoerd en waar mogelijk maatregelen genomen de frauderisico's te beperken. Tevens worden interne audits uitgevoerd op de rechtmatigheid van gemeentelijke uitgaven en de getrouwheid van de verantwoording. Op basis van de bevindingen zullen maatregelen in de bedrijfsvoering worden doorgevoerd. In 2027 zal een plan van aanpak deregulering worden opgeleverd. Het doel hiervan is de gemeentelijke dienstverlening effectiever en efficiënter te organiseren door het aanpassen van regelgeving en werkprocessen.
Daarnaast wordt bekeken hoe de gemeentelijke dienstverlening efficiënter kan worden uitgevoerd met de inzet van A.I. Paragraaf Verbonden partijen Tabel 11.1 Gemeenschappelijke Regelingen | bijdrage 2027 € bijdrage 2028 € bijdrage 2029 € bijdrage 2030 € Gemeenschappelijke regeling | 511.205 | 518.826 | 518.826 | 518.826 Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) Gemeenschappelijke regeling Servicebureau | 113.000 | 114.000 | 113.000 | 114.000 Jeugdhulp Haaglanden (SbJH Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio | 87.002 | 87.002 | 87.002 | 87.002 (MRDH) Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) | 2.638.882 | 2.638.882 | 2.638.882 | 2.638.882 Gemeenschappelijke regeling GGD Haaglanden | 650.000 | 592.000 | 592.000 | 592.000 Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst | 649.000 | 649.000 | 649.000 | 649.000 Haaglanden (ODH) Avalex | 4.891.000 | 5.330.000 | 5.679.000 | 6.021.000 Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven | 1.130.000 | 1.106.000 | 1.082.000 | 1.064.000 Kust, - Duin- en Bollenstreek (Gr KDB) De rekenkamer | 34.957 | 34.957 | 34.957 | 34.957 Totale bijdrage gemeente Wassenaar | 10.705.046 | 11.070.667 | 11.394.667 | 11.719.667 Vennootschappen - Dividend | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Alliander N.V. | 480.000 | 480.000 | 480.000 | 480.000 Dunea N.V. | 0 | 0 | 0 | 0 BNG N.V.
| 250.000 | 250.000 | 250.000 | 250.000 Totaal ontvangen dividend | 730.000 | 730.000 | 730.000 | 730.000 Overzicht Verbonden partijen Tabel 11.2 Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog € 5.604.000 | € | Matig De burgemeester | 143.034.000 Veiligheids Regio | Openbaar | heeft zitting in het | Eigen | Vreemd | Verwacht Haaglanden | lichaam | dagelijks bestuur. | vermogen | vermogen | resultaat | Nee (VRH) | Belang 2,39% | 31/12/2027 | 31/12/2027 € 2.514.000 | € | Positief 146.565.000 Pagina 60 van 81 Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog De wethouder Zorg | € 1.201.000 | € - | Laag en Welzijn, Openbaar | Duurzaamheid en | Eigen | Vreemd | Verwacht GGD Haaglanden | lichaam | Organisatie heeft | vermogen | vermogen | resultaat | Nee zitting in het | 31/12/2027 | 31/12/2027 algemeen bestuur.
| € 601.000 | € - | Licht Belang 2,23% | Negatief Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog De wethouder Zorg | € | 3.573.000 | Laag Servicebureau | Bedrijfsvo | en Welzijn, | 199.000 Jeugdhulp | eringsorg | Duurzaamheid en | Eigen | Vreemd | Verwacht Haaglanden | anisatie | Organisatie is lid | vermogen | vermogen | resultaat: | Ja, € 287.000. (SbJH) | (BVO) | van het dagelijks | 31/12/2027 | 31/12/2027 bestuur. | € 204.000 | € 5.147.000 | Laag Belang 2,33% Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog De Wethouder | € 5.200.000 | € 1.170.000 | Laag Leefbaarheid, Werkbedrijven | Openbaar | Onderwijs en | Eigen | Vreemd | Verwacht Kust, Duin en | lichaam | Integratie heeft | vermogen | vermogen | resultaat: | Nee Bollenstreek | zitting in het | 31/12/2027 | 31/12/2027 algemeen bestuur.
| € 3.812.000 | € 2.708.000 | Licht negatief Belang 5% Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog De wethouder | € 930.000 | € 14.629.000 | Laag | Nee Ruimtelijke Belastingsamenw | Openbaar | Opgaven, Financiën | Eigen | Vreemd | Verwacht erking Gouwe | lichaam | en Economie, Sport | vermogen | vermogen | resultaat: Rijnland (BSGR) | heeft zitting in het | 31/12/2027 | 31/12/2027 algemeen bestuur. | € 815.000 | € 14.609.000 | Matig Belang 3,15% Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog Rekenkamer | Externen aangesteld | € 56.000 | € - | Laag | Nee Wassenaar, | door de gemeente- Voorschoten, | Gemeen- | raden Wassenaar, | Eigen | Vreemd | Verwacht Oegstgeest en | schappelij | Voorschoten, | vermogen | vermogen | resultaat: Leidschendam- | k orgaan | Oegstgeest en | 31/12/2027 | 31/12/2027 Voorburg | Leidschendam- | € | € | Laag (WVOLV) | Voorburg | 56.000 | - Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog De wethouder | 2.884.828 | 7.805.215
| Laag Ruimtelijke Omgevingsdienst | Openbaar | Opgaven, Financiën, | Eigen | Vreemd | Verwacht Haaglanden | lichaam | Economie en Sport | vermogen | vermogen | resultaat: | Nee (ODH) | heeft zitting in het | 31/12/2027 | 31/12/2027 algemeen bestuur. | € 2.297.928 | € 8.200.000 | Hoog Belang 2% Pagina 61 van 81 Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog In het algemeen | € 49.673 | € 1.776.563 | Laag bestuur de | (x 1.000) | (x 1.000) burgemeester. In de | Eigen | Vreemd bestuurscommissie | vermogen | vermogen | Verwacht economisch | 31/12/2027 | 31/12/2027 | resultaat: vestigingsklimaat en Vervoersautoriteit Metropoolregio | door wethouder Rdam-Den Haag | Openbaar | Ruimtelijke | Nee (MRDH) | lichaam | Opgaven, Financiën en Economie, Sport. | € 49.434 | €1.804.383 De | (x 1.000) | (x 1.000) | Laag adviescommissies door twee raadsleden en in de rekeningcommissie door één raadslid.
Belang 1,12% Eigen | Vreemd | Risico’ s Verbonden partij | Vorm van | Bestuur | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de Belang | Omvang belang | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog De wethouder | € 5.840.000 | € 43.436.000 | Laag Bedrijfsvo | Ruimtelijke eringsorg | Opgaven, Financiën | Eigen | Vreemd | Verwacht Avalex | anisatie | en Economie, Sport | vermogen | vermogen | resultaat: | Nee (BVO) | heeft zitting in het | 31/12/2027 | 31/12/2027 bestuur. | € 5.717.000 | € 60.310.000 | Laag Belang 8% Bestuurlijk belang | Eigen | Vreemd | Risico’ s Vennootschappen | (vertegenwoordiging & | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de stemverdeling) | 1/1/2027 | 1/1/2027 | matig, laag, | gemeente hoog Wassenaar heeft een belang | € 6.038.000 | € 6.918.000 | N.V.T. | Nee van 644.926 aandelen van € 5,- | (x 1.000) | (x 1.000) nominaal per aandeel in NV | Eigen | Vreemd | Verwacht Alliander NV | Alliander. Via dit aandelenbezit | vermogen | vermogen | resultaat: wordt 0,5%-zeggenschap | 31/12/2025 | 31/12/2025 uitgeoefend op de | € 6.203.000 | € 7.960.000 besluitvorming van Alliander. | (x 1.000) | (x 1.000) | N.V.T. Bestuurlijk belang | Eigen | Vreemd | Risico’ s Vennootschappen | (vertegenwoordiging & | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de stemverdeling) | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, | gemeente hoog € 265.051.000 | € | N.V.T.
| Nee Aandelenbezit 80.484, met een | 396.250.000 nominale waarde van € 5,- per | Eigen | Vreemd DUNEA NV | aandeel. Via het aandelenbezit | vermogen | vermogen | Verwacht kan 2,0% zeggenschap worden | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: uitgeoefend op de besluitvorming van Dunea | € 267.785 | € 425.584 | N.V.T. Bestuurlijk belang | Eigen | Vreemd | Risico’ s Vennootschappen | (vertegenwoordiging & | vermogen | vermogen | keuze: | Risico’ s voor de stemverdeling) | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, | gemeente hoog € 4.777.000 | € | Nee Zzeggenschap via stemrecht op | (x 1.000) | 127.941.000 | N.V.T. de aandelen (106.392 aandelen | (x 1.000) BNG NV | a € 2,50 nominaal). Via dit | Eigen | Vreemd | Verwacht aandelenbezit wordt 0,2%- | vermogen | vermogen | resultaat: zeggenschap uitgeoefend op de | 31/12/2025 | 31/12/2025 besluitvorming van BNG. | € 4.863.000 | € (x 1.000) | 115.564.000 | N.V.T. (x 1.000) Pagina 62 van 81 Pagina 63 van 81 Paragraaf Openbaarheid Op 1 mei 2026 was het vier jaar geleden dat de Wet open overheid (Woo) in werking is getreden. Het doel van de wet is het bevorderen van transparantie binnen de overheid. De Woo kent twee vormen van openbaarmaking, te weten: actieve openbaarmaking en passieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking betreft het uit eigen beweging (digitaal) publiceren van overheidsinformatie.
De Woo verplicht bestuursorganen tot actieve openbaarmaking van 17 bij wet aangewezen informatiecategorieën. De verplichting tot actieve openbaarmaking van de overige informatiecategorieën treedt gefaseerd in werking. De eerste tranche is in werking getreden op 1 november 2024 en geldt voor de eerste vijf informatiecategorieën: wetten en algemeen verbindende voorschriften, overige besluiten van algemene strekking, organisatie en werkwijze, bereikbaarheidsgegevens en vergaderstukken van de Staten-Generaal. De tweede tranche is op 1 juli 2025 in werking getreden en is alleen van toepassing op de bestuursorganen van de Rijksoverheid. Waarschijnlijk treden in de tweede helft van 2027 de volgende tranches in werking. Ten aanzien van de actieve openbaarmaking volgt de gemeente Wassenaar het tijdspad zoals dat door de minister wordt bepaald. Binnen de gemeente Wassenaar bereidt een projectteam de actieve openbaarmaking van de overige informatiecategorieën voor. Ook voorziet de Woo in de mogelijkheid van passieve openbaarmaking. Dit betreft het verstrekken van informatie naar aanleiding van een verzoek. Bij de gemeente Wassenaar worden regelmatig Woo-verzoeken over uiteenlopende onderwerpen ingediend. In 2025 heeft de gemeente Wassenaar 47 Woo-verzoeken ontvangen. Het grote aantal verzoeken vereist jaarlijks een behoorlijke investering in middelen en capaciteit.
Pagina 64 van 81 Paragraaf Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf beschrijft de visie van de gemeente op het grondbeleid en de wijze waarop het grondbeleid wordt ingezet om gemeentelijke doelstellingen te realiseren. Onder grondbeleid verstaan we het geheel aan instrumenten waarmee de gemeente invloed uitoefent op de ontwikkeling en het gebruik van gronden. Het grondbeleid ondersteunt de uitvoering van ruimtelijke, maatschappelijke en economische ambities binnen de gemeente. Visie en beleid Wassenaar voert in principe een faciliterend grondbeleid tenzij actief grondbeleid noodzakelijk is. Daarbij ligt het initiatief voor ruimtelijke ontwikkelingen veelal bij marktpartijen, woningcorporaties en andere initiatiefnemers. De gemeente stelt de kaders, begeleidt ontwikkelingen en zorgt ervoor dat publieke belangen worden geborgd. Daarbij staan het behoud van de ruimtelijke kwaliteit, het groene karakter van Wassenaar en een zorgvuldig woon- en leefklimaat centraal. In 2027 actualiseren wij de Nota Grondbeleid en stellen wij jaarlijks een geactualiseerde Grondprijsbrief vast. Hiermee beschikken wij over actuele beleidskaders voor grondtransacties, kostenverhaal en grondprijsbepaling. Marktconformiteit, transparantie en doelmatigheid blijven hierbij belangrijke uitgangspunten.
Doelstellingen Het grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke en ruimtelijke doelstellingen te realiseren. Daarbij hanteren wij de volgende uitgangspunten: • Wij voeren primair een faciliterend grondbeleid. • Wij passen actief risicomanagement toe bij grondtransacties en gebiedsontwikkelingen. • Wij streven naar marktconforme grondprijzen. • Wij zorgen voor een transparante en eenduidige toepassing van grondbeleidsinstrumenten. • Wij verhalen, waar wettelijk mogelijk en noodzakelijk, de gemeentelijke kosten op initiatiefnemers. • Wij streven naar financieel gezonde overeenkomsten bij ruimtelijke ontwikkelingen. • Wij willen voldoende flexibiliteit behouden om in te spelen op maatschappelijke en markttechnische ontwikkelingen. Kostenverhaal Bij ruimtelijke ontwikkelingen blijft kostenverhaal het uitgangspunt. De gemeente maakt waar nodig privaatrechtelijke afspraken met ontwikkelaars over de uitvoering en het verhalen van gemeentelijke kosten. Zo worden kosten zoveel mogelijk toegerekend aan het initiatief en financiële risico’s voor de gemeente beperkt. Strategisch grondbeleid Waar dit noodzakelijk is voor de realisatie van gemeentelijke doelstellingen, kan de gemeente grondbeleidsinstrumenten inzetten om regie te voeren op ruimtelijke ontwikkelingen.
Daarbij wordt steeds een zorgvuldige afweging gemaakt tussen maatschappelijke meerwaarde, financiële risico's en uitvoerbaarheid. Financiële begroting Uitgangspunten Onderwerp | Begroting | 2026 | Begroting | 2027 Salarissen | 1,25% plus € 35 | 4,2% De huidige cao loopt tot en met 31 maart 2027. Omdat op dit | nominaal per schaal moment nog niet bekend is welke loonontwikkeling na afloop van deze cao zal worden afgesproken, wordt voor 2027 aangesloten bij de loonvoet sector overheid uit het CPB Centraal Economisch Plan 2026 (CEP). Leveringen derden | 2,6% (CPI) | 2,9% (BBP) Voor de compensatie van prijsstijgingen bij overige diensten sluiten wij aan bij de systematiek waarmee ook het gemeentefonds wordt geïndexeerd. Op basis van het CPB Centraal Economisch Plan (CEP) 2026 wordt hiervoor voor 2027 gerekend met 2,9%. Subsidies | 2,6% | 1,9% Voor subsidies volgen wij de Algemene subsidieverordening (ASV). Daarin is opgenomen dat wordt uitgegaan van de geharmoniseerde consumentenprijsindex. Volgens het CEP 2026 bedraagt deze voor 2027 1,9%. Verbonden partijen | Conceptbegrotingen | Conceptbegrotingen De ramingen voor de verbonden partijen en gemeenschappelijke | GR 2026 | GR 2027 regelingen zijn gebaseerd op de ingediende ontwerpbegrotingen voor 2027.
Belastingen | 4,9% | Belastingen 3,2% De belastingen worden in de begroting 2027 verhoogd met | 3,2% | Overige baten 2,5% (60% verwachte looninflatie 4,2% en 40% prijsindex 2%). De leges, rechten en overige baten worden verhoogd met 2,5%, in lijn met de stijging van de lasten. Omslagrente | 0% | 0% De omslagrente | is voor zowel 2026 als 2027 0%. Algemene uitkering | Meicirculaire 2025 | Meicirculaire 2026 De algemene uitkering ramen wij in de begroting volgens de meicirculaire. Hierover is de gemeenteraad geïnformeerd op 7 juli 2026 via Informatiebrief 058 - Meicirculaire gemeentefonds 2026. Pagina 65 van 81 Meerjarenbeeld 2027-2030 Tabel 12.1 - Financieel Meerjarenbeeld | (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Actuele begroting 2026 | -78 | -1.158 | -622 | -606 Structurele doorwerking Voorjaarsnota 2026 | 217 | 499 | 627 | 627 Kaderbrief 2027 * | -1.114 | -1.923 | -2.118 | -2.473 Meicirculaire 2026 | 1.804 | 1.983 | 1.143 | 1.539 Saldo na Kaderbrief 2027 | 829 | -599 | -970 | -913 Mutaties na Kaderbrief 2027: Preventieve schuldhulpverlening | -100 | -100 | -100 | -100 Actualisatie indexaties * | -109 | -112 | -113 | -117 Actualisatie kapitaallasten | 337 | 866 | 484 | 92 Structurele doorwerking Voorjaarsnota 2026 | - | - | - | 789 Extra rentelasten | 150 | 150 | -150 | -300 Posten onder de € 100.000 in totaal | -245 | -221 | -220 | -131 Saldo na mutaties na
Kaderbrief 2027 | 862 | -16 | -1.069 | -680 Mutaties College-uitvoeringsprogramma 2027** | -1.201 | -684 | -635 | -576 Bezuinigings- en ombuigingsmaatregelen*** | 350 | 838 | 838 | 838 BEGROTINGSSALDO 2027-2030 | 11 | 138 | -866 | -418 *Toelichting Kaderbrief en Actualisatie indexaties: dit betreft indexering van lasten en baten. | Deze zijn niet afzonderlijk in de programma’s | toegelicht t.b.v. een compacte begroting. **Toelichting Mutaties College-uitvoeringsmutaties zijn opgenomen onder de programma’s ***Toelichting Bezuinigings- en ombuigingsmaatregelen Om de financiële positie van de gemeente te versterken, zijn voor 2027–2030 ombuigingen opgenomen. Deze bedragen € 350.000 in 2027 en € 838.000 per jaar in 2028 tot en met 2030. Binnen onderhoud openbare ruimte wordt vanaf 2027 jaarlijks € 75.000 bespaard op de uitvoering van klein onderhoud aan straatwerk. Vanaf 2028 wordt ingezet op een volledig kostendekkende afvalstoffenheffing, zodat de kosten van afvalinzameling en -verwerking volledig uit de heffing worden betaald. Het voordeel vanaf 2028 is € 238.000 per jaar. Binnen programma 2 – Een gezond Wassenaar wordt kritisch gekeken naar de bijdrage van activiteiten aan de beleidsdoelen en naar mogelijkheden om de uitvoering efficiënter te organiseren.
Vanaf 2027 betreft dit het convenant Kanslokaal (€ 50.000) en aanvullende diensten jeugdgezondheidszorg (€ 25.000), waarbij de omvang en invulling van niet-wettelijke activiteiten worden heroverwogen. Gezamenlijke opstapplaatsen maken het leerlingenvervoer efficiënter (€ 25.000). Door taken waar mogelijk over te dragen aan eigen beleidsmedewerkers wordt externe inhuur afgebouwd (€ 50.000). Vanaf 2028 worden subsidies heroverwogen op hun bijdrage aan de beleidsdoelen en mogelijke dubbelingen (€ 50.000), ondersteunende functies bij welzijnsorganisaties gebundeld om overhead te verminderen (€ 25.000) en welzijns- en ontmoetingsvoorzieningen geprioriteerd op basis van de wijkscan (€ 25.000). Meer inzet van collectieve Wmo- voorzieningen moet de kostenontwikkeling afvlakken (€ 125.000). Het aanvullende jongerenwerk wordt Pagina 66 van 81 afgestemd op het bereik en een passende omvang (€ 25.000). Samen bedragen deze ombuigingen € 150.000 in 2027 en € 400.000 per jaar vanaf 2028. Binnen programma 4 – Een lonend Wassenaar wordt vanaf 2027 jaarlijks € 125.000 bespaard. De ondersteuning van statushouders wordt afgestemd op de omvang en samenstelling van de huisvestings | - en opvangopgave (€ 25.000). Daarnaast wordt ingezet op lagere uitvoeringskosten voor werk en inkomen (€ 100.000), vanwege de stijgende kosten, met | name voor overhead.
Dit vraagt om keuzes in de dienstverlening, overhead en het minimabeleid. Het hierboven genoemde begrotingssaldo voor de jaren 2027 tot en met 2030 zijn inclusief incidentele baten en lasten. Om het structurele evenwicht van de begroting weer te geven worden de incidentele baten en lasten geëlimineerd uit dit begrotingssaldo in het volgende overzicht. Tabel 12.2 - Presentatie structureel begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo baten en lasten | -1.309 | -821 | -1.381 | -907 Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | 1.320 | 959 | 514 | 489 Begrotingssaldo (A) | 11 | 138 | -867 | -418 Waarvan incidentele dekking uit reserves | 1.320 | 959 | 514 | 489 Waarvan incidentele baten | - | - | - | - Waarvan incidentele lasten | -1.556 | -979 | -533 | -489 Saldo incidentele posten (B) | -236 | -20 | -19 | - Structureel begrotingssaldo (verschil tussen A en B) | 247 | 114 | -848 | -418 De gemeente Wassenaar heeft voor 2027 een reëel en structureel sluitende begroting.
Pagina 67 van 81 Toelichting baten en lasten Tabel 12.3 Programma | Rekening | Begroot | Begroot bedragen x € 1.000,- | 2025 | 2026 | 2027 ("-"=nadeel/"+"= voordeel ) | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo P1 Een levendig Wassenaar | 2.649 | -4.907 | -2.258 | 4.928 | -8.011 | -3.083 | 2.438 | -4.141 | -1.703 P2 Een gezond Wassenaar | 2.297 | -23.763 | -21.467 | 2.143 | -24.597 | -22.454 | 1.111 | -24.320 | -23.209 P3 Een bruisend Wassenaar | 14.182 | -21.266 | -7.084 | 13.936 | -23.269 | -9.333 | 13.815 | -23.549 | -9.734 P4 Een lonend Wassenaar | 11.008 | -17.058 | -6.051 | 9.613 | -18.635 | -9.022 | 9.325 | -18.625 | -9.300 P5 Een daadkrachtig Wassenaar | 69.066 | -30.289 | 38.777 | 70.623 | -31.771 | 38.852 | 72.854 | -30.216 | 42.638 Saldo van baten en lasten | 99.201 | -97.283 | 1.918 | 101.243 -106.283 | -5.040 | 99.543 -100.852 | -1.309 Onttrekking aan reserves | 4.540 | 0 | 0 | 8.036 | 0 | 0 | 1.785 | 0 | 0 Toevoeging aan reserves | 0 | -2.545 | 0 | 0 | -2.307 | 0 | 0 | -465 | 0 Mutaties reserves | 0 | 0 | 1.995 | 0 | 0 | 5.729 | 0 | 0 | 1.320 Geraamde resultaat | 103.741 | -99.828 | 3.913 | 109.279 -108.590 | 689 | 101.328 -101.317 | 11 programma Toelichting op overzicht baten en lasten De cijfers in de kolom rekening 2025 zijn conform de cijfers in de Jaarstukken 2025 inclusief de resultaatverdeling van het jaar 2025.
De cijfers in de kolom Begroting 2026 zijn inclusief de mutaties van de Voorjaarsnota 2026. Toelichting meerjarenperspectief Tabel 12.4 Programma's | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting bedragen x € 1.000,- | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 ("-"=nadeel/"+"=voordeel) | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo | baten | lasten | saldo P1 Een levendig Wassenaar | 2.438 | -4.141 | -1.703 | 2.438 | -3.634 | -1.196 | 2.438 | -3.616 | -1.178 | 2.438 | -3.585 | -1.147 P2 Een gezond Wassenaar | 1.111 | -24.320 | -23.209 | 1.542 | -23.942 | -22.400 | 1.538 | -22.477 | -20.939 | 1.551 | -22.662 | -21.112 P3 Een bruisend Wassenaar | 13.815 | -23.549 | -9.734 | 14.231 | -24.290 | -10.059 | 14.423 | -24.505 | -10.081 | 14.423 | -24.645 | -10.222 P4 Een lonend Wassenaar | 9.325 | -18.625 | -9.300 | 9.325 | -18.269 | -8.943 | 9.325 | -18.220 | -8.895 | 9.325 | -18.202 | -8.877 P5 Een daadkrachtig Wassenaar | 72.854 | -30.216 | 42.638 | 71.705 | -29.928 | 41.777 | 69.829 | -30.116 | 39.713 | 70.820 | -30.370 | 40.450 Saldo van baten en lasten | 99.543 -100.852 | -1.309 | 99.242 | -100.063 | -821 | 97.553 | -98.934 | -1.381 | 98.558 | -99.465 | -907 Mutaties reserves P1 Een levendig Wassenaar | 368 | 0 | 368 | 103 | 0 | 103 | 3 | 0 | 3 | 3 | 0 | 3 P2 Een gezond Wassenaar | 200 | 0 | 200 | 200 | 0 | 200 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 P3 Een bruisend Wassenaar | 190 |
0 | 190 | 150 | 0 | 150 | 50 | 0 | 50 | 25 | 0 | 25 P4 Een lonend Wassenaar | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 P5 Een daadkrachtig Wassenaar | 1.027 | -465 | 562 | 507 | 0 | 507 | 462 | 0 | 462 | 462 | 0 | 462 Totaal mutaties reserves | 1.785 | -465 | 1.320 | 959 | 0 | 959 | 514 | 0 | 514 | 489 | 0 | 489 Geraamde resultaat | 101.328 -101.317 | 11 | 100.202 | -100.063 | 138 | 98.068 | -98.934 | -866 | 99.047 | -99.465 | -418 Pagina 68 van 81 Incidentele baten en lasten Tabel 12.5 LASTEN | BATEN OMSCHRIJVING (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 P1 Een levendig Wassenaar Uitbreiding woonwagenstandplaatsen | 125 Gebiedsontwikkeling Maaldrift | 90 Toekomstmogelijkheid Hoge Klei | 100 Onderzoek herontwikkeling | 100 St. Jozefschool Bouwloket vergunningverlening | 214 Ondergronds parkeren Kloosterland | 50 Overig | 3 | 3 | 3 | 3 P2 Een gezond Wassenaar Investeringen t.b.v. | 200 | 200 hervormingsagenda Jeugd 2026 P3 Een bruisend Wassenaar Actualisatie beheervisie | 50 Onderzoek verkeersveiligheid | 100 | 50 | 50 | 25 basisscholen en voortgezet onderwijs Veilig oversteken Dr.
Mansveltkade | 50 Aansluiting Katwijkseweg met | 50 parkeerterrein Overig | 40 P4 Een lonend Wassenaar Overig | 3 | 1 P5 Een daadkrachtig Wassenaar Implementatie Omgevingswet | 372 | 372 | 372 | 372 Project KCC in centrum | 50 Lasten volkshuisvesting | 90 | 45 Ontwikkeling Maaldrift | 89 | 89 | 89 Verordening winkeltijden | 50 Overig | 19 | 19 | 19 Subtotaal incidenteel | 1.556 | 979 | 533 | 489 | - | - | - | - Mutaties reserves Overboeking van Algemene Reserve | 465 | 465 naar Reserve Grote Projecten Dekking Algemene Reserve | 505 | 195 | 50 | 25 Dekking Reserve Grote Projecten | 140 | 89 | 89 | 89 Dekking Reserve Volkshuisvesting en | 100 | 100 Duurzaamheid Dekking Reserve Omgevingswet | 375 | 375 | 375 | 375 Dekking Reserve Uitvoering Sociaal | 200 | 200 Domein Totaal incidenteel inclusief | 2.021 | 979 | 533 | 489 | 1.785 | 959 | 514 | 489 mutaties reserves Saldo incidentele baten en lasten | 236 | 20 | 19 | - | - | - | - | - Pagina 69 van 81 Pagina 70 van 81 Toelichting incidentele baten en lasten vanaf € 50.000 Uitbreiding woonwagenstandplaatsen (€ 125.000) Voor de uitbreiding van woonwagenstandplaatsen is in 2027 eenmalig budget opgenomen. Gebiedsontwikkeling Maaldrift (€ 90.000) Voor de opstart- en implementatiefase van gebiedsontwikkeling Maaldrift is in 2027 eenmalig € 90.000 nodig voor expertise en onderzoek. Dit wordt gedekt uit de reserve Grote Projecten.
Toekomstmogelijkheden Hoge Klei (€ 100.000) Voor de voorbereiding van de haalbaarheids- en initiatieffase van mogelijke woningbouw op Hoge Klei is in 2027 € 100.000 opgenomen. Het budget is bestemd voor interne en externe werkzaamheden om de ruimtelijke, financiële en juridische haalbaarheid te onderzoeken. De lasten worden gedekt uit de reserve Volkshuisvesting en Duurzaamheid. Bouwloket vergunningverlening (€ 214.000) Voor het sneller en zorgvuldiger afhandelen van vergunningaanvragen en het verbeteren van de persoonlijke dienstverlening is in 2027 tijdelijke capaciteit nodig voor procesverbetering. Hiervoor is € 57.000 opgenomen voor het realiseren van een bouwloket en € 157.000 voor tijdelijk extra capaciteit bij vergunningverlening. Ondergronds parkeren Kloosterland (€ 50.000) In 2027 wordt onderzocht of een ondergrondse parkeervoorziening op Kloosterland ruimtelijk en financieel haalbaar is. Hiervoor is eenmalig € 50.000 opgenomen, gedekt uit de reserve Grote Projecten. Hervormingsagenda Jeugd (€ 200.000 in 2027 en 2028) Voor de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd is € 200.000 opgenomen. De lasten worden gedekt uit de reserve Uitvoering Sociaal Domein. Actualisatie beheervisie (€ 50.000) Voor de actualisatie van de Beheervisie Openbare Ruimte is in 2027 eenmalig € 50.000 opgenomen, de lasten worden gedekt uit de Algemene reserve.
Onderzoek verkeersveiligheid bij scholen (€ 100.000 in 2027) Het budget wordt ingezet voor onderzoek en maatregelen om de verkeersveiligheid rond acht basisscholen en twee scholen voor voortgezet onderwijs te verbeteren. In 2027 wordt de verkeersveiligheid bij twee basisscholen verbeterd en wordt de situatie rond de scholen voor voortgezet onderwijs onderzocht. De lasten worden gedekt uit het vrij besteedbare deel van de Algemene Reserve. Project KCC (€ 50.000) Voor het project KCC is in 2027 eenmalig € 50.000 opgenomen en wordt een breed onderzoek uitgevoerd naar de toekomstige inrichting van het KCC in het centrum. Tijdelijke lasten (€ 512.000 in 2027) Voor de invoering van de Omgevingswet (€ 372.000), incidentele werkzaamheden op het gebied van volkshuisvesting (€ 90.000) en de verordening winkeltijden (€ 50.000) zijn in 2027 tijdelijke lasten opgenomen. Mutaties reserves per programma Tabel 12.6 Reservemutaties per programma Begroting 2027 | Begroting 2027 | Begroting 2027 (bedragen x € 1.000) | Onttrekking | Toevoeging | Mutaties P1 Een levendig Wassenaar | 368 | - | 368 P2 Een gezond Wassenaar | 200 | - | 200 P3 Een bruisend Wassenaar | 190 | - | 190 P5 Een daadkrachtig Wassenaar | 1.027 | 465 | 562 Totaal mutaties reserves | 1.785 | 465 | 1.20 Meerjarenbeeld mutaties reserves per programma Progr.
| Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Invoering Omgevingswet | 3 | 3 | 3 | 3 1 | Uitbreiding woonwagenstandplaatsen | 125 | - | - | - 1 | Onderzoek herontwikkeling St. Jozefschool | - | 100 | - | - 1 | Toekomstmogelijkheid Hoge Klei | 100 | - | - | - 1 | Ondergronds parkeren Kloosterland | 50 | - | - | - 1 | Ontwikkeling Maaldrift | 90 | - | - | - 2 | Investeringen t.b.v. Hervormingsagenda Jeugd 2026 | 200 | 200 | - | - 3 | Actualisatie beheervisie | 50 | - | - | - 3 | Onderzoek verkeersveiligheid basisscholen en voortgezet onderwijs | 100 | 50 | 50 | 25 3 | Veilig oversteken Dr.
Mansveltkade | - | 50 | - | - 3 | Aansluiting Katwijkseweg parkeerterrein | - | 50 | - | - 3 | Extra groen in wijken | 25 | - | - | - 3 | Toekomstigbestendig restafval inzameling | 15 | - | - | - 5 | Personeelskosten invoering Omgevingswet | 372 | 372 | 372 | 372 5 | Project KCC in het centrum | 50 | - | - | - 5 | Personeelskosten volkshuisvesting | 90 | 45 | - | - 5 | Verordening winkeltijden | 50 | - | - | - 5 | Toevoeging aan Reserve Grote Projecten uit Algemene reserve | -465 | - | - | - 5 | Onttrekking van Algemene reserve naar Reserve Grote Projecten | 465 | - | - | - 5 | Personeelskosten ontwikkeling Maaldrift | - | 89 | 89 | 89 Totaal (per saldo onttrekking) | 1.320 | 959 | 514 | 489 Pagina 71 van 81 Overzicht baten en lasten per taakveld Tabel 12.7 Programma:P1 Een levendig Wassenaar | Begroting 2027 | Begroting 2027 | Begroting 2027 Saldo van baten en lasten per taakveld | Baten | Lasten | Saldo 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden | 87.033 | -781.409 | -694.376 8.1 Ruimte en leefomgeving | 223.979 | -1.757.480 | -1.533.501 8.2 Grondexploitatie (niet bedr.terrein) | 0 | 0 | 0 8.3 Wonen en bouwen | 2.126.690 | -1.602.100 | 524.590 Saldo van baten en lasten programma | 2.437.702 | -4.140.989 | -1.703.287 Programma:P2 Een gezond Wassenaar | Begroting 2027 | Begroting 2027 | Begroting 2027 Saldo van baten en lasten per taakveld | Baten | Lasten | Saldo 4.1 Openbaar
basisonderwijs | 12.542 | -173.189 | -160.647 4.2 Onderwijshuisvesting | 0 | -1.391.470 | -1.391.470 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 110.047 | -1.436.469 | -1.326.422 5.1 Sportbeleid en activering | 34.820 | -589.472 | -554.652 5.2 Sportaccommodaties | 721.270 | -2.010.837 | -1.289.567 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorz. WMO | 46.064 | -949.925 | -903.861 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorz. Jeugd | 0 | -1.163.275 | -1.163.275 6.23 Toegang en eerstelijnsvz. Integraal | 0 | -883.853 | -883.853 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) | 18.308 | -1.100.913 | -1.082.605 6.711 Hulp bij het huishouden (WMO) | 167.981 | -2.543.679 | -2.375.698 6.712 Begeleiding (WMO) | 0 | -839.282 | -839.282 6.713 Dagbesteding (WMO) | 0 | -352.828 | -352.828 6.714 Ov.
Maatwerkarrangementen (WMO) | 0 | 0 | 0 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 0 | -831.180 | -831.180 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 0 | -4.715.936 | -4.715.936 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk | 0 | 0 | 0 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 0 | -73.488 | -73.488 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 0 | -994.924 | -994.924 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 0 | -33.867 | -33.867 6.791 PGB Wmo | 0 | -182.018 | -182.018 6.792 PGB Jeugd | 0 | -176.308 | -176.308 6.821 Jeugdbescherming | 0 | -325.624 | -325.624 6.822 Jeugdreclassering | 0 | -124.366 | -124.366 6.91 Coördinatie en beleid WMO | 0 | -715.717 | -715.717 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd | 0 | -1.019.402 | -1.019.402 7.1 Volksgezondheid | 0 | -1.691.882 | -1.691.882 Saldo van baten en lasten programma | 1.111.032 | -24.319.903 | -23.208.871 Vervolg (vanaf P3) op volgende pagina Pagina 72 van 81 Programma:P3 Een bruisend Wassenaar | Begroting 2027 | Begroting 2027 | Begroting 2027 Saldo van baten en lasten per taakveld | Baten | Lasten | Saldo 2.1 Verkeer en vervoer | 398.957 | -5.359.486 | -4.960.529 2.2 Parkeren | 149.996 | -415.313 | -265.317 2.3 Recreatieve havens | 27.951 | -4.593 | 23.358 2.5 Openbaar vervoer | 0 | -18.187 | -18.187 3.1 Economische ontwikkeling | 0 | -811.006 | -811.006 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | 111.916 | -157.649 | -45.733 3.4 Economische promotie | 2.463.898 |
-107.882 | 2.356.016 5.3 Cultuurpresent.,-prod.en-participa | 63.361 | -563.400 | -500.039 5.5 Cultureel erfgoed | 4.688 | -679.797 | -675.109 5.6 Media | 141.262 | -830.535 | -689.273 5.7 Openbaar groen,(openlucht)recreatie | 243.804 | -4.632.911 | -4.389.107 7.2 Riolering | 3.172.446 | -2.294.639 | 877.807 7.3 Afval | 6.978.426 | -5.501.610 | 1.476.816 7.4 Milieubeheer | 0 | -1.933.225 | -1.933.225 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 58.598 | -239.201 | -180.603 Saldo van baten en lasten programma | 13.815.303 | -23.549.433 | -9.734.131 Programma:P4 Een lonend Wassenaar | Begroting 2027 | Begroting 2027 | Begroting 2027 Saldo van baten en lasten per taakveld | Baten | Lasten | Saldo 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 1.773.171 | -5.761.910 | -3.988.739 6.3 | Inkomensregelingen | 7.552.314 | -10.568.121 | -3.015.807 6.4 | WSW en beschut werk | 0 | -1.195.306 | -1.195.306 6.5 | Arbeidsparticipatie | 0 | -1.100.141 | -1.100.141 Saldo van baten en lasten programma | 9.325.485 | -18.625.478 | -9.299.993 Programma:P5 Een daadkrachtig Wassenaar | Begroting 2027 | Begroting 2027 | Begroting 2027 Saldo van baten en lasten per taakveld | Baten | Lasten | Saldo 0.1 Bestuur | 2.870 | -2.323.725 | -2.320.855 0.2 Burgerzaken | 966.362 | -1.896.379 | -930.017 0.4 Overhead | 4.736.740 | -20.208.246 | -15.471.506 0.5 Treasury | 777.755 | -164.968 | 612.787 0.61 OZB Woningen | 11.186.408
| -367.136 | 10.819.272 0.62 OZB Niet-Woningen | 3.960.967 | -66.888 | 3.894.079 0.64 Belastingen overig | 490.374 | -116.155 | 374.219 0.7 Alg uitk. & ov. uitk. gemeentefonds | 50.623.628 | 0 | 50.623.628 0.8 Overige baten en lasten | 0 | -100.529 | -100.529 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 0 | -2.880.224 | -2.880.224 1.2 Openbare orde en veiligheid | 108.452 | -2.091.670 | -1.983.218 Saldo van baten en lasten programma | 72.853.556 | -30.215.920 | 42.637.636 Saldo van baten en lasten alle programma's | 99.543.078 | -100.851.723 | -1.308.646 Pagina 73 van 81 Reserves | Onttrekking | Toevoeging | Mutaties P1 Een levendig Wassenaar | 367.973 | 0 | 367.973 P2 Een gezond Wassenaar | 200.000 | 0 | 200.000 P3 Een bruisend Wassenaar | 190.000 | 0 | 190.000 P4 Een lonend Wassenaar | 0 | 0 | 0 P5 Een daadkrachtig Wassenaar | 1.027.027 | -465.000 | 562.027 Mutaties reserves | 1.785.000 | -465.000 | 1.320.000 Geraamde resultaat | Baten | Lasten | Saldo Geraamde resultaat | 101.328.078 | -101.316.723 | 11.354 Pagina 74 van 81 Pagina 75 van 81 Bijlagen Totaaloverzicht investeringen Totaal | Nog te | Begroot nog | Begroting beschikbaar | besteden | niet | 2027 | Totale Omschrijving | gesteld | (peildatum | beschikbaar | beschikbaar | Meerjarenbeeld | investering Krediet | 17-8-2026) | gesteld t/m | te stellen 2026 | krediet 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Uitbreiding woonwagenstandplaatsen |
- | - | 1.530.000 | - | - | - | - | 1.530.000 Subtotaal investeringen Programma 1 | - | - | 1.530.000 | - | - | - | - | 1.530.000 Nieuwbouw Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) | 950.500 | - | 11.028.688 | - | - | - | - | 11.979.188 Renovatie en nieuwbouw Kievietschool | 340.469 | -941 | 3.505.441 | - | - | - | - | 3.845.910 Adelbert College | 1.600.000 | 800.000 | - | 2.950.000 | - | 11.990.278 | - | 16.540.278 Herenwegschool | - | - | - | 444.251 | 3.998.259 | - | - | 4.442.510 Nutsschool | - | - | - | - | 254.178 | 2.287.605 | - | 2.541.783 St. Bonifaciusschool | - | - | - | - | - | 361.007 | 3.249.060 | 3.610.067 Montessorischool | - | - | - | - | - | 187.461 | - | 187.461 Subtotaal investeringen Programma 2 | 2.890.969 | 799.059 | 14.534.129 | 3.394.251 | 4.252.437 | 14.826.350 | 3.249.060 | 43.147.196 Investeringen Bruggen | 510.000 | 415.670 | - | 1.065.000 | 175.000 | 100.000 | 100.000 | 1.950.000 Verduurzaming Langstraat 40 | 210.000 | 117.318 | - | - | - | - | - | 210.000 Verduurzaming Kerkehout 6 | 145.000 | 131.324 | - | - | - | - | - | 145.000 Ecologische verbindingszone | 634.020 | 520.216 | - | - | - | - | - | 634.020 Versterking dorpskern | 5.554.000 | 20.362 | - | - | - | - | - | 5.554.000 Uitvoeringsmaatregelen Groene zone | 171.500 | 154.721 | 1.042.000 | 321.500 | - | - | - | 1.535.000 Verledding openbare verlichting (OVL) | 760.000 | 359.552 | -
| 335.000 | 497.000 | 359.000 | - | 1.951.000 Strandvisie inrichting | 2.558.750 | 2.310.476 | - | - | - | - | - | 2.558.750 Strandvisie vervanging asfalt | 2.451.250 | 2.056.865 | - | - | - | - | - | 2.451.250 Warenar parkeerterrein | - | - | - | - | - | 200.000 | - | 200.000 Infrastructuur SKOW | - | - | - | 276.000 | - | - | - | 276.000 Water (cyclisch) | 160.000 | 54.142 | - | 187.000 | 404.000 | 100.000 | - | 851.000 Venstertijden vrachtverkeer | - | - | 500.000 | - | - | - | - | 500.000 Verlagen max. snelheid naar 30 km | - | - | 3.750.000 | - | - | - | - | 3.750.000 De Paauw parkeren | - | - | - | 900.000 | - | - | - | 900.000 Park SKOW | - | - | - | 520.000 | - | - | - | 520.000 Prinsenweg | 1.800.000 | 1.586.199 | - | - | - | - | - | 1.800.000 Rijksdorp | 1.900.000 | 1.244.497 | - | - | - | - | - | 1.900.000 Burmanlaan | 440.000 | - | - | - | - | - | - | 440.000 Herenweg/Hoflaan | 200.000 | 969 | - | - | - | - | - | 200.000 Pagina 76 van 81 Totaal | Nog te | Begroot nog | Begroting beschikbaar | besteden | niet | 2027 | Totale Omschrijving | gesteld | (peildatum | beschikbaar | beschikbaar | Meerjarenbeeld | investering Krediet | 17-8-2026) | gesteld t/m | te stellen 2026 | krediet Wassenaar-zuid voetpaden | 310.000 | 2.441 | - | - | - | - | - | 310.000 Jonkerlaan | 200.000 | 200.000 | - | - | - | - | - | 200.000 Eikenlaan | 140.000 | - | - | - | - | - | - | 140.000
Jagerslaan Noord | 100.000 | 100.000 | - | 300.000 | - | - | - | 400.000 Jaagpad (fietspad) | 200.000 | 174.586 | - | 440.000 | - | - | - | 640.000 Wegen cyclisch | 300.000 | 212.196 | - | 400.000 | 600.000 | 700.000 | - | 2.000.000 Burmanlaan 2e fase | 350.000 | 350.000 | - | - | - | - | 350.000 Oostdorp Dr.Mansveltkade | - | - | - | 450.000 | 300.000 | - | - | 750.000 Groen van Prinstererlaan | - | - | 500.000 | - | - | - | - | 500.000 Wiegmanweg | - | - | - | 110.000 | - | - | - | 110.000 Binnen Klingen | - | - | - | 450.000 | - | - | - | 450.000 Thorbeckestraat | - | - | - | 300.000 | - | - | - | 300.000 Subtotaal investeringen Programma 3 | 19.094.520 | 10.011.535 | 5.792.000 | 6.054.500 | 1.976.000 | 1.459.000 | 100.000 | 34.476.020 Verduurzaming Paauwlaan 12 | 195.000 | 180.023 | - | - | - | - | - | 195.000 2026 VB MFA Kerkehout | 170.000 | 170.000 | - | 80.000 | - | - | - | 250.000 Subtotaal investeringen Programma 4 | 365.000 | 350.023 | - | 80.000 | - | - | - | 445.000 Brug Landgoed De Paauw | 235.000 | 72.171 | - | - | - | - | - | 235.000 Renovatie Warenar | 5.000.000 | 4.955.407 | - | - | - | - | - | 5.000.000 Restauratie/verbouwing Raadhuis De Paauw | 12.230.000 | 10.932.775 | - | - | - | - | - | 12.230.000 Duurzaamheid in eigen panden | 1.050.000 | 974.096 | - | 175.000 | - | - | - | 1.225.000 De Paauw interieur | - | - | - | 1.300.000 | - | - | - | 1.300.000
NIS-2 (Network and Information Security) | 150.000 | 42.052 | - | - | - | - | - | 150.000 Audiovisueel systeem raadszaal | 95.000 | 35.649 | - | - | - | - | - | 95.000 Werkplekken raadsleden VOO | 120.000 | 120.000 | - | - | - | - | 120.000 Mobiele Werkplekken WAS | 25.000 | 25.000 | - | - | - | - | - | 25.000 ICT Investeringen | 180.000 | 124.471 | - | 250.000 | 150.000 | 150.000 | 150.000 | 880.000 ICT-werkplekken | - | - | - | 450.000 | - | - | - | 450.000 ICT Investeringen hardware | - | - | - | 450.000 | - | - | - | 450.000 Verbouwing toekomstige gemeentewinkel | - | - | 3.750.000 | - | - | - | - | 3.750.000 Nieuwe gemeentewerf | - | - | 5.300.000 | - | - | - | - | 5.300.000 Grond gemeentewerf | - | - | 1.500.000 | - | - | - | - | 1.500.000 Investeringen Tractie | 1.547.800 | 1.309.410 | - | 241.500 | - | - | - | 1.789.300 Subtotaal investeringen Programma 5 | 20.632.800 | 18.519.732 | 10.550.000 | 2.866.500 | 150.000 | 150.000 | 150.000 | 34.499.300 Totaal investeringen Programma 1-5 | 42.983.289 | 29.680.349 | 32.406.129 | 12.395.251 | 6.378.437 | 16.435.350 | 3.499.060 | 114.097.516 Pagina 77 van 81 Reserves en voorzieningen Overzicht reserves | Begroting Vermeerde- | Verminde- | Begroting Vermeerde- | Verminde- | Begroting Vermeerde- | Verminde- | Begroting Vermeerde- | Verminde- | Begroting 2026-2030 | per 31 december | 2026 ringen 2027 ringen 2027 | 2027 ringen 2028
ringen 2028 | 2028 ringen 2029 ringen 2029 | 2029 ringen 2030 ringen 2030 | 2030 Algemene reserves Algemene reserve (vrij besteedbaar) | 39.614 | 0 | -970 | 38.644 | 0 | -195 | 38.449 | 0 | -50 | 38.399 | 0 | -25 | 38.374 Algemene reserve weerstandsvermogen | 8.000 | 0 | 0 | 8.000 | 0 | 0 | 8.000 | 0 | 0 | 8.000 | 0 | 0 | 8.000 Totaal algemene reserves | 47.614 | 0 | -970 | 46.644 | 0 | -195 | 46.449 | 0 | -50 | 46.399 | 0 | -25 | 46.374 Bestemmingsreserves BR Volkshuisvesting en duurzaamheid | 1.135 | 0 | -100 | 1.035 | 0 | -100 | 935 | 0 | 0 | 935 | 0 | 0 | 935 BR Uitvoering Sociaal domein | 935 | 0 | -200 | 735 | 0 | -200 | 535 | 0 | 0 | 535 | 0 | 0 | 535 BR Investeringen sport | 129 | 0 | 0 | 129 | 0 | 0 | 129 | 0 | 0 | 129 | 0 | 0 | 129 BR Egalisatie omgevingsvergunningen | 8 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 8 BR Grote projecten | -2 | 465 | -140 | 323 | 0 | -89 | 234 | 0 | -89 | 144 | 0 | -89 | 55 BR Onderhoud Ommedijk | 1.675 | 0 | 0 | 1.675 | 0 | 0 | 1.675 | 0 | 0 | 1.675 | 0 | 0 | 1.675 BR Omgevingswet | 1.500 | 0 | -375 | 1.125 | 0 | -375 | 750 | 0 | -375 | 375 | 0 | -375 | 0 Totaal bestemmingsreserves | 5.380 | 465 | -815 | 5.030 | 0 | -764 | 4.265 | 0 | -464 | 3.801 | 0 | -464 | 3.336 Totaal reserves | 52.993 | 465 | -1.785 | 51.673 | 0 | -959 | 50.714 | 0 | -514 | 50.199 | 0 | -489 | 49.710 Pagina 78 van 81 Overzicht voorzieningen | Begroting