Bijlage 1. Begroting 2026

Bijdrage voor begeleiding Kwadraad in het kader van vroegsignalering (nadeel hogere lasten in 2026 € 27.000) De ondersteuning van gezinnen die zich melden bij de Voedselbank wordt sinds 2024 verzorgd door Kwadraad, omdat de Voedselbank zelf niet is toegerust voor intake en begeleiding. Deze aanpak is onderdeel van het gemeentelijk beleid om vroegtijdig hulp te bieden aan inwoners met financiële en sociale problemen. De inzet van Kwadraad valt inmiddels onder regie van het Sociaal Team Wassenaar (STW), wat zorgt voor betere Pagina 29 van 120

afstemming en effectievere hulpverlening. Gezien de blijvende druk op huishoudens en het belang van vroegsignalering wordt voorgesteld om de huidige inzet voort te zetten in 2026. Structurele ondersteuning Voedselbank (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 10.000) De Stichting Voedselbank Wassenaar voorziet in een groeiende behoefte en is voor haar werkzaamheden grotendeels afhankelijk van donaties van derden. Om minder afhankelijk te zijn van deze fluctuerende inkomsten, wordt vanaf 2026 jaarlijks € 10.000 beschikbaar gesteld. Het bedrag is vastgesteld op basis van Amendement A (PvdA, CDA, D66, GroenLinks) tijdens de Kadernotaraad van 1 juli 2025. Stopzetten mini-maatwerkbudget (voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 30.780) Het mini-maatwerkbudget is ingesteld naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad, met als doel in individuele gevallen aanvullende financiële ondersteuning te bieden wanneer reguliere regelingen niet toereikend zijn. In de praktijk wordt het budget nauwelijks benut. Ondersteuning kan ook via andere kanalen worden gerealiseerd, zoals kerken en charitatieve instellingen. Hierdoor wordt deze voorziening vanaf 2026 beëindigd en valt een structureel voordeel van € 30.780 vrij.

Inloopvoorziening geestelijke gezondheidszorg (ggz) (voordeel lagere lasten vanaf 2027 € 15.000) Voor de invoering van de inloopfunctie ggz, waarbij de huidige activiteiten van Mentaal Lokaal worden voortgezet, is vanaf 2027 budget beschikbaar in de begroting. Bij de verdere uitwerking kan deze functie met minder middelen worden uitgevoerd, terwijl de voorziening behouden blijft. Hierdoor wordt vanaf 2027 een structureel voordeel van € 15.000 gerealiseerd. Preventieve activiteiten Jeugdwet en Wmo (voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 12.000) Deze besparing betreft preventieve activiteiten binnen de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Door kritisch te kijken naar de inzet van middelen en waar mogelijk te financieren uit andere bronnen, zoals de SPUK GALA en IZA, kan het huidige budget worden verlaagd. De structurele besparing van € 12.000 is in de begroting verwerkt vanaf 2026. Vertraging invoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo (nadeel hogere lasten in 2026 € 215.000, in 2027 € 15.000, in 2028 € 40.000; voordeel lagere lasten vanaf 2029 € 32.000) De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage voor Wmo-ondersteuning is door het Rijk opnieuw uitgesteld, nu tot 2027.

Door het invoeren van een hogere eigen bijdrage Wmo is de verwachting dat er een hogere uitstroom van cliënten en een lagere instroom van nieuwe cliënten voor huishoudelijke ondersteuning is. Door de uitstelling wordt de eerder geraamde besparing van € 215.000 in 2026 en verder niet gerealiseerd. Het Rijk heeft dit verlies voor 2026 gecompenseerd met een eenmalige toevoeging van € 281.000 aan het Gemeentefonds.

Pagina 30 van 120

Vertraging invoering besparing Hervormingsagenda Jeugd (nadeel hogere lasten van 2026 t/m 2028 € 200.000; vanaf 2029 € 150.000) De landelijke uitvoering van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd is vertraagd, waardoor de eerder geraamde besparingen voor de gemeente Wassenaar later worden gerealiseerd dan gepland. De Hervormingsagenda Jeugd is medio 2023 vastgesteld met als doel de kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp te verbeteren, het gebruik van specialistische hulp te beperken en de kosten te beheersen, zodat het stelsel financieel houdbaar blijft. Zowel landelijke als regionale maatregelen dragen hieraan bij. Het Rijk heeft voor de overgangsperiode aanvullende middelen via het Gemeentefonds beschikbaar gesteld. Deze worden ingezet om de jeugdzorg voort te zetten tot de hervormingen volledig zijn ingevoerd en de structurele besparingen vanaf 2029 tot stand komen. Terugdraaien efficiencymaatregel SPUK 2026 (nadeel hogere lasten 2026 € 75.000) De in de Kadernota 2025 opgenomen efficiencymaatregel op de specifieke uitkeringen (SPUK’s) is voor 2026 teruggedraaid. Uit de Kamerbrief van 21 mei 2025 is gebleken dat er in 2026 vrijwel geen wijziging plaatsvindt in de SPUK’s die de gemeente Wassenaar van het Rijk ontvangt. Hierdoor zijn de SPUK-gelden in 2026 nog niet vrij besteedbaar. Vooralsnog is de efficiencymaatregel vanaf 2027 nog wel in de begroting opgenomen.

Verdere uitstel of afstel van de maatregel zal in de Kadernota 2027 worden gerapporteerd. Bemoeizorg Openbare geestelijke gezondheidszorg (Oggz) (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 22.000) De instroom in bemoeizorgtrajecten binnen de Openbare geestelijke gezondheidszorg (Oggz) is toegenomen, mede door oplopende wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg. Dit heeft geleid tot structureel hogere lasten van € 18.000. Daarnaast wordt de begeleiding van ex-gedetineerden sinds 2025 structureel uitgevoerd vanuit deze wettelijke taak, waarvoor het budget met € 4.000 is verhoogd. In totaal wordt het Oggz-budget met € 22.000 uitgebreid om blijvend invulling te geven aan deze taak. Meldpunt Zorgwekkend Gedrag (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 16.000) De lasten voor het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag zijn structureel toegenomen door cao-gerelateerde indexatie en een stijging van het aantal meldingen en cliënten. Om blijvend uitvoering te geven aan deze wettelijke taak is het budget structureel met € 16.000 verhoogd. Verhuur Schulpwei (voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 72.623) Het traject om te komen tot meerjarige verhuur van de oude sporthal De Schulpwei is ingezet. Na gunning zullen de exploitatielasten van de hal, zoals de onderhouds- en energielasten, niet meer drukken op de gemeentelijke begroting.

Gelet op de grote belangstelling en de voortgang van het traject kon in 2025 de sporthal in de huidige staat worden overgedragen. Met ingang van 2026 worden de exploitatielasten daarom uit de begroting gehaald.

Pagina 31 van 120

Sportvisie (nadeel hogere lasten in 2026 € 268.000, in 2027 € 333.000 en vanaf 2028 € 388.000) In aanloop naar besluitvorming over de Sportvisie (najaar 2025) worden al middelen gereserveerd voor drie onderdelen die aansluiten op de verwachte pijlers van deze visie. Dit maakt een tijdige uitvoering mogelijk bij een positief raadsbesluit. Jeugdledensubsidie: structurele verhoging van € 18.000 om sportdeelname onder jeugdigen te stimuleren en verenigingen financieel vitaal te houden. Cofinanciering Brede Regeling Combinatiefuncties: vanaf 2027 is een structurele aanvulling van € 65.000 nodig om het gemeentelijke aandeel (60%) in de regeling sluitend te maken. Onderhoud buitensportaccommodaties: planmatig en vervangingsonderhoud wordt vanaf 2026 gemeentelijk opgepakt. Dit leidt tot hogere lasten van € 250.000 in 2026 en 2027, oplopend naar € 305.000 vanaf 2028 vanwege toevoeging van het sportcomplex in Het Kerkehout. De verdere uitwerking vindt plaats in overleg met betrokken sportverenigingen en wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma.

Pagina 32 van 120

P3 Bestuur en middelen

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Wassenaar wil een financieel gezonde gemeente zijn. De gemeente streeft naar rust en evenwicht in het bestuur. Zorgvuldige en transparante besluitvorming vormt het uitgangspunt van ons handelen. Het politieke debat en de gesprekken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden gevoerd op basis van wederzijds respect. De gemeente treedt verbindend op; we doen het immers samen voor Wassenaar. De gemeente behartigt het algemeen belang en heeft oog voor het individu. Doelstellingen 1. De gemeente houdt de financiën op orde met een structureel sluitende begroting 2. Ontwikkeling van de jonge ambtelijke organisatie door de ingeslagen weg na de ontvlechting voort te zetten. 3. Inwoners en ondernemers voelen zich geholpen en gesteund door de gemeente en communicatie tussen gemeente, inwoners en ondernemers is transparant, duidelijk en getuigt van wederzijds respect. 4. De gemeente heeft alleen vastgoed in eigendom, als er een duidelijk maatschappelijk belang is dat om vastgoed vraagt. 5. Een gerestaureerde en als bestuurscentrum ingerichte De Paauw en huisvesting van de overige ambtenaren elders. 6. Het landgoed De Paauw voltooien. 7. Iedereen doet mee, van jong tot oud, Wassenaarder en “international”.

Pagina 33 van 120

Wat gaan we daarvoor doen ?

Belangrijkste resultaten voor 2026 1.1

Er wordt maandelijks gerapporteerd over de financiële positie (bank- en leningstand)

2.1

Voortzetten verdere ontwikkeling van de ambtelijke organisatie

3.1

Uitvoering geven aan Dienstverleningsmodel gemeente Wassenaar

4.1

Vastgesteld beleid kostprijsdekkende huren gemeentelijke panden

4.2

Voortgezette verkoop van gemeentelijk vastgoed (vrijkomende woningen)

4.3

Er wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld voor het gemeentelijk vastgoed

5.1

Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum is in uitvoering

5.2

Nieuwe locatie gemeentewerf en milieustraat is in ontwikkeling

6.1

Voortzetten van het voltooien van Landgoed De Paauw

7.1

Uitvoering gegeven aan de Nota Internationals

1.1

Er wordt maandelijks gerapporteerd over de financiële positie (bank- en leningstand)

In 2026 zal Wassenaar naar verwachting voor het eerst in lange tijd weer gaan lenen. De gemeenteraad zal maandelijks worden geïnformeerd over de hoogte van de bankstand en de hoogte van de leningen die zijn aangegaan. 2.1

Voortzetten verdere ontwikkeling van de ambtelijke organisatie

In het kader van de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie blijven we de ingeslagen weg na de ontvlechting voortzetten. We brengen organisatieontwikkeling continu onder de aandacht van het management, onder meer via de frequent georganiseerde werkplaatsen, waarin de directie en de managers actief werken aan een wendbare, lerende en toekomstbestendige organisatie. Eind 2025 wordt daarnaast het medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uitgevoerd, waarmee we inzicht krijgen in medewerkerstevredenheid en betrokkenheid en waarmee voor 2026 aanvullende acties worden vastgesteld om medewerkers te binden en te boeien. Daarnaast wordt de nieuwe regeling ambtelijke integriteit geïmplementeerd, waarmee we het fundament voor professioneel en integer handelen in alle lagen van de organisatie verder versterken. Dit past bij het eerder in gang gezette traject om de cultuur binnen onze gemeente te verbeteren.

Pagina 34 van 120

3.1

Uitvoering geven aan Dienstverleningsmodel gemeente Wassenaar

Het door het college vastgestelde Dienstverleningsmodel gemeente Wassenaar geeft richting aan de dienstverlening, doelend op iedere interactie tussen inwoners, bedrijven/ondernemers, of instellingen, en de gemeente. Hieronder vallen onder andere de bereikbaarheid van de gemeente, afhandelingen van vragen, verzoeken en klachten, en de informatie en communicatie. Er wordt ook ingezet op het meten en verhogen van de klanttevredenheid. 4.1

Vastgesteld beleid kostprijsdekkende huren gemeentelijke panden

In 2026 zal aan de gemeenteraad een besluit worden voorgelegd over de wijze waarop kostprijsdekkende huren worden ingevoerd voor de verhuur van gemeentelijke panden. Daarnaast wordt een besluit genomen over de wijze waarop maatschappelijke organisaties - indien wenselijk - kunnen worden gecompenseerd. Op basis van deze besluitvorming kan de bezuinigingstaakstelling worden geconcretiseerd. 4.2

Voortgezette verkoop van gemeentelijk vastgoed (vrijkomende woningen)

De woningen die in eigendom van de gemeente zijn, zullen, indien ze vrijkomen, worden afgestoten. 4.3

Er wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld voor het gemeentelijk vastgoed

Voor het beheer van het vastgoed is een meerjarig onderhoudsplan (MJOP) vastgesteld. Op basis hiervan vindt de uitvoering plaats. Toegelicht onder Projecten en investeringen: 5.1 Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum is in uitvoering. 5.2 Nieuwe locatie gemeentewerf en milieustraat is in ontwikkeling. 6.1 Voortzetten van het voltooien van Landgoed De Paauw. 7.1

Uitvoering gegeven aan de Nota Internationals

Mede op basis van de evaluatie van de nota eind 2025 zal in 2026 verder worden ingezet op de uitvoering. De samenwerking met The Hague International Centre (THIC) zal ook in 2026 worden voortgezet.

Verbonden partijen / samenwerkingsverbanden

Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR is een uitvoeringssamenwerking op het gebied van heffen en innen van belastingen. De gemeente Wassenaar gaat zelf over de inhoud. Dit betekent dat de BSGR ook in 2026 haar taak zo efficiënt mogelijk uitvoert. Aandachtspunt zijn en blijven de bezwaren die worden ingediend, mede met behulp van daarin gespecialiseerde organisaties. De BSGR heeft in samenwerking met andere partijen (onder andere de VNG, Waterschappen, Ministeries) actie ondernomen om het WOZ-proces te verbeteren en het aantal bezwaarschriften te doen verminderen.

Pagina 35 van 120

Projecten en investeringen

Bestuurscentrum De Paauw Het Raadhuis De Paauw wordt gerenoveerd zodat we ons bestuurscentrum beter gaan benutten en het Rijksmonument goed onderhouden voor te toekomst. Per 1 mei 2026 wordt Raadhuis De Paauw leeg opgeleverd en kan worden gestart met de renovatie en restauratie conform het raadsbesluit op 3 juni 2025. Eerst vinden er demontagewerkzaamheden plaats en wordt de procedure voor de omgevingsvergunning doorlopen. Al tijdens de vergunningsprocedure start de aanbesteding voor het selecteren van de meest passende aannemer. In de tweede helft van 2026 start het bouw en restauratieproces. Op 31 december 2028 wordt het gerenoveerde pand weer opgeleverd. Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf en milieustraat In september 2025 is aan de gemeenteraad de voorkeurslocatie voor de nieuwe gemeentewerf voorgelegd. Toen is ook een besluit gevraagd over de start van de ruimtelijke procedure voor het terrein aan de Maaldrift hoek Oude Trambaan. In 2026 wordt de ruimtelijke procedure afgerond voor de nieuwe gemeentewerf en kan hopelijk ook gestart worden met de bouwwerkzaamheden. Op 2 november vindt de overdracht van de grond plaats, mits de planologische procedure met succes is doorlopen. Voortzetten van het voltooien van Landgoed De Paauw Na de zomer 2025 wordt gestart met de restauratie van de laatste cementrustieke brug in het Landgoed De Paauw.

Begin 2026 wordt de laatste hand gelegd aan deze restauratie en wordt dit project opgeleverd. Het project ‘Cementrustieke bruggen’ wordt daarmee afgesloten. Na de restauratie van de cementrustieke bruggen wordt in 2026 ook de restauratie van het Theehuis van Ruys opgeleverd. Daarna resteert er nog een aantal cultuurhistorische elementen die aandacht nodig hebben. Dit betreft de restauratie van de Prinsessetuin, het beeld ‘Nike trägt den gefallenen Helden zum Olymp Empor’ (inclusief de plaatsing ervan op de lege sokkel naast de parkeerplaatsen van het college) en het herstel van het Beukenlaantje naar de Prinsessetuin (marmeren bankjes en het terugplaatsen van de sokkels voor de vazen).

Pagina 36 van 120

Effectindicatoren Tabel 3.1 - Effectindicatoren P3 Bestuur en Middelen

Peilwaarde Effectindicator

2025 o.b.v. JR 2024)

Streefwaarde* Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

eind 2025

eind 2026

eind 2027

eind 2028

eind 2029

€ 0 mln.

€ 0 mln.

€ 0 mln.

€ 0 mln.

€ 0 mln.

Rekening-courantverhouding met het Rijk blijft tot 2026

€ 4 mln.

positief * De benoemde effectindicator kijkt tot 2026, namelijk een positieven R/C-verhouding tot 2026, vandaar dat de streefwaardes in de jaren erna (€ 0 mln.) vreemd overkomen. In de volgende coalitieperiode zal een nieuwe effectindicator worden geformuleerd.

Wat gaat het kosten ?

Programma

Tabel 3.2 Baten en lasten P3 Bestuur en middelen Programma: P3 Bestuur en middelen

Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Baten

63.914

65.886

68.309

68.232

66.918

66.648

Lasten

-23.341

-24.230

-24.433

-24.459

-24.394

-24.255

Saldo van baten en lasten

40.574

41.657

43.876

43.774

42.523

42.393

Onttrekking reserves

1.113

959

75

0

0

0

Toevoeging reserves

-990

0

0

0

0

0

( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000

Mutaties reserves Geraamde resultaat

124

959

75

0

0

0

40.697

42.616

43.951

43.774

42.523

42.393

Toelichting begroot 2026 Uitkering gemeentefonds - stand Meicirculaire 2025 (voordeel hogere baten in 2026 € 1.683.000) Op basis van de Meicirculaire 2025 is in voorliggende begroting de raming van de inkomsten uit het gemeentefonds geactualiseerd. Door middel van een raadsinformatiebrief is de gemeenteraad over de Meicirculaire 2025 geïnformeerd. De raming van begrotingsjaar 2025 is in voorliggende begroting nog gebaseerd op de stand van de Decembercirulaire 2024. De uitkering uit het gemeentefonds levert in 2026 ten opzichte van 2025 een voordeel op € 1.683.000. Dit voordeel bestaat voornamelijk uit de indexering van het gemeentefonds naar het prijspeil van 2026 en extra tijdelijk extra middelen in 2026 en 2027 voor jeugdzorg. De middelen geven gemeenten wat extra tijd

Pagina 37 van 120

om de besparingen op jeugdzorg te genereren. De eerder voor 2026 en volgende jaren voorziene korting op de algemene uitkering (het "ravijnjaar") is hierdoor met twee jaar uitgesteld. Deze korting wordt vanaf 2028 wel doorgevoerd wat voor 2028 en 2029 zorgt voor een nadeel ten opzichte van 2025. Installatie audiovisueel (AV)-systeem t.b.v. tijdelijke huisvesting raadszaal (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 18.000) Het audiovisueel systeem in de raadszaal is aan vervanging toe en kan niet worden meeverhuisd naar het politiebureau. Met het vernieuwen van het systeem is gewacht tot de locatie van de tijdelijk huisvesting bekend was. Het nieuwe AV-systeem wordt passend gemaakt voor de opstelling in het politiebureau en daarna wordt ditzelfde systeem geïnstalleerd in de raadszaal in het gerenoveerde Raadhuis De Paauw. Voor de aanschaf van een volledig systeem met opname en uitzendmogelijkheden is een investeringsbedrag van € 90.000 nodig. Het AV-systeem wordt in vijf jaar afgeschreven, wat betekent dat vanaf 2027 € 18.000 extra kapitaallasten moeten worden opgenomen in de begroting. LEEF VTH-software (i.h.k.v.

de Omgevingswet) (budgetneutraal € 75.000 hogere lasten in 2026 met dekking uit de algemene reserve) Voor de vervanging van het VTH-software systeem LEEF (ondersteuning van aanvraag tot vergunning, controle en handhaving) komen de frictie- en transitiekosten op € 75.000 voor de gemeente Wassenaar. Er wordt voorgesteld deze eenmalige lasten te dekken uit de algemene reserve. Algemene personeelskosten (voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 60.000) Algemene personeelskosten betreffen een breed palet aan kosten waaronder HR-werving, Arbo, opleidingen etc. Door hier strakker op te sturen de komende tijd is het mogelijk om 10% te bezuinigen op dit budget. Bestuursondersteuning (voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 80.000) In de periode van de Werkorganisatie Duivenvoorde (WODV) werd gebruik gemaakt van bestuursondersteuningsbudget om vanuit Wassenaar indien gewenst direct te kunnen sturen op dossiers. Nu de gemeente al enkele jaren een zelfstandige organisatie is en sprake is van onderbesteding kan dit budget worden verlaagd. Informatie en Datamanagement DVO •

Publicatiecomponent Wet open overheid (Woo) (nadeel hogere lasten in 2026 € 40.000, hogere lasten vanaf 2027 € 15.000) Deze verzorgt de toegankelijke publicatie van overheidsinformatie conform de wettelijke eisen. De Woo legt een grotere mate van transparantie op aan de gemeentelijke organisatie, per informatiecategorie passen we de actieve openbaarmaking toe.

•

Aanvullende indexatie op automatiseringscontracten. (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 91.000) Vanwege de hogere indexatie van kostenbudgetten van de verschillende leveranciers van ICT- en automatiseringscontracten moet er aanvullend worden geïndexeerd op de kostenbudgetten met 2,4%.

Pagina 38 van 120

•

Aanpassen GEO ICT-landschap (nadeel hogere lasten in 2026 € 95.000) Het huidige GEO ICT-landschap is verouderd en moet worden geactualiseerd. De ambtelijke organisatie is hiervan afhankelijk voor de uitvoering van de primaire processen.

•

Inzet Common Ground voor modernisering informatievoorziening (nadeel hogere lasten in 2026 € 200.000) Dit incidentele budget is voor de modernisering van de informatievoorziening in 2026 door inzet van Common Ground.

•

Vervangen systeem melding Openbare ruimte (nadeel hogere lasten in 2026 € 20.000) Vanuit Common Ground is een modern systeem voor de meldingen Openbare ruimte beschikbaar. Dit budget betreft de frictie- en transitiekosten voor de vervanging van het systeem.

•

Business Intelligence (BI) capaciteit geschrapt (voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 86.450) De formatieplaats Business Intelligence was in de Begroting 2025 al geschrapt, maar nu is besloten deze structureel uit de begroting te halen.

•

Efficiency licenties systemen en software “Nice to haves” (voordeel lagere lasten vanaf 2026 €31.200) Door gerichter te monitoren op het juiste aantal licenties en deelnemers kan hier reeds begroot lastenbudget worden afgeraamd.

•

Opschonen decentrale kosten contractmanagement (voordeel lagere lasten vanaf 2026 €20.000) De eenheid I&D is hier in 2025 al mee begonnen en wil dit in 2026 verder gaan vormgeven. Het gaat hier met name om het centraal afsluiten en beheer van contracten en aanpassingen in de bedrijfsvoering. Conform de DVO I&D met Voorschoten wordt van bovenstaande posten 48% van deze lasten en bezuinigingen verrekend met de gemeente Voorschoten.

•

Implementatie contractbeheersysteem (nadeel hogere lasten in 2026 €20.000) De gemeente Wassenaar overgegaan op een nieuw financieel systeem. Een van de modules van dit systeem is een contractbeheersysteem. Dit budget is voor de implementatiekosten van deze module. De jaarlijkse licentie en onderhoudskosten vallen onder de kosten van het financieel systeem.

•

Vervangen balieprinters Klantcontactcentrum (KCC) (nadeel hogere lasten in 2026 €7.000) De balieprinters zijn aan vervanging toe. Om efficiënt te kunnen werken en de dienstverlening op niveau te houden is vervanging van deze printers noodzakelijk.

•

Correctie DVO I&D Wassenaar Voorschoten (nadeel lagere baten vanaf 2026 € 13.500) De baten voor de DVO Informatie en Datamanagement tussen Voorschoten en Wassenaar zijn te hoog begroot in de Kadernota 2026. De lasten voor de implementatie van het contractbeheersysteem en de vervanging van de balieprinter in het Klantcontactcentrum zijn lasten alleen voor Wassenaar.

Pagina 39 van 120

Effect kapitaallasten (afschrijvingen) (voordeel lagere lasten in 2026 € 923.363 en in 2027 € 125.000) Het actualiseren van projecten en investeringen heeft een effect op de kapitaallasten. Dit betreft onder meer de actualisatie (op basis van de huidige investeringsplanning) van investeringen in wegen (Rijksdorp, Prinsenweg, Oostdorp), tractie (voertuigen), de gemeentewerf en ICT-investeringen. Rente-effect leningen (nadeel hogere lasten in 2027 € 150.000 en vanaf 2028 € 300.000) Vanwege de afname van de bankstand van de gemeente Wassenaar en het huidige ambitieuze investeringsbeleid, is de verwachting dat de gemeente Wassenaar vanaf 2026 leningen moet aangaan. Dit betekent een negatief rente-effect. In de Kadernota 2025 is al rekening gehouden met een lening van € 5.000.000 tegen 3% rente. Voor 2027 en 2028 is er in de Kadernota 2026 rekening gehouden met aanvullende leningen van € 5.000.000 tegen 3% rente. Dit brengt de totale bandbreedte voor leningen in 2028 op een totaal van € 15.000.000. Indexatie gemeentebelastingen (4,9%) (voordeel hogere baten vanaf 2026 € 795.705) De belastingen, leges en rechten worden in de Begroting 2026 verhoogd met 4,9%, hetzelfde percentage als in 2025.

Indexering lonen 2026 conform cao 2025 (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 564.033) Op basis van de recent vastgestelde cao 2025 (looptijd 1 april 2025 t/m 31 maart 2027) is er in 2026 een caokostenstijging van 1,25%. Hiernaast is er een aanvulling van € 35 nominaal per maand voor iedere salarisschaal. Indexering prijzen (2,7%) (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 1.635.000) In de Kadernota 2026 was een percentage van 2,6 voor de indexering van de prijzen opgenomen. Op advies van de toezichthouder van de Provincie Zuid-Holland is dit percentage verhoogd naar 2,7. Hiernaast zijn een aantal budgetten van het sociaal domein (met name voor Jeugdwet en Wmo) geïndexeerd met 3%. Dit laatste om te beperken dat deze budgetten bij de Voorjaarsnota 2026 aanzienlijk moeten worden opgehoogd. Terugdraaien incidentele onttrekking algemene reserve (nadeel lagere baten in 2026 € 1.100.000) In de Kadernota 2025 is conform de nieuwe maatregel, waarin gemeenten vanaf 2024 reserves en overschotten kunnen inzetten voor het dekken van structurele lasten in exceptionele gevallen (i.e. het “ravijnjaar”), een onttrekking uit de algemene reserve gedaan voor € 1.100.000. Gezien het overschot op de Kadernota 2026 voor 2026 is een gedeelte van deze onttrekking uit de reserve voor een bedrag van € 900.000 reeds teruggedraaid in de Kadernota 2026.

Vanwege de ontwikkelingen in het Gemeentefonds en de positieve effecten van de Meicirculaire 2025 voor 2026 is het restant van € 200.000 ook teruggedraaid, in een mutatie na Kadernota 2026. Dit betekent dat deze incidentele onttrekking uit de algemene reserve volledig is teruggedraaid. Pagina 40 van 120

Verlagen dotatie voorziening vastgoed (voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 30.000) De jaarlijkse dotatie aan de voorziening Vastgoed kan met € 30.000 worden verlaagd. Het verlagen van de dotatie heeft tot gevolg dat de voorziening langzaam afneemt. De onderhoudsvoorziening is gebaseerd op een Meerjarenonderhoudsplan (hierna: MJOP) opgesteld voor een periode van 20 jaar. Door deze lagere dotatie zal de omvang van de voorziening na 20 jaar mogelijk negatief uitkomen. Dit wordt voorkomen door wijzigingen in de portefeuille en actualisatie van de onderhoudsplannen. Momenteel wordt gewerkt aan het beheerplan voor de periode 2026-2029. Na deze periode zal een nieuw beheerplan opgesteld worden met een voorstel voor de financiële dekking en een mogelijk aangepaste dotatie.

Pagina 41 van 120

P4 Fysieke leefomgeving

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Wassenaar wil een van de mooiste en aantrekkelijkste woongemeenten van Nederland zijn en blijven. We koesteren de ideale en centrale ligging ten opzichte van de grote steden Den Haag, Rotterdam en Amsterdam, en ons strand, de duinen en de landgoederen. Wij streven ernaar om Wassenaarders van alle leeftijden een zo goed mogelijk leef- en woonkwaliteit te bieden. Doelstellingen 1. Woningen realiseren op de 4 woningbouwlocaties Den Deyl, Gemeentewerf, Het Kerkehout en ANWB, in lijn met regionale afspraken en openstaan voor initiatieven vanuit de markt. 2. De Omgevingsvisie voor Wassenaar en gebiedsuitwerkingen voor noordrand-Groene Zone en zuidrand zijn klaar en geven richting aan de Wassenaarse ruimtelijke ordening en aan de vervulling van de wettelijke verplichtingen. 3. De Wassenaarse schoolgebouwen op zijn minst naar BENG-niveau brengen, te laten voldoen aan de ambities uit het IHP en de lokale energiestrategie. 4. Betere inzet op behoud en toekomstbestendig maken van het erfgoed. 5. Meer adequaat toezicht en handhaving voor het behoud van erfgoedwaarden. 6. Benoemen verbeterpunten die verder een bijdrage leveren aan de energietransitie enerzijds en het behoud van historisch ruimtelijke-en erfgoedkwaliteiten anderzijds. 7. Informeren, stimuleren en faciliteren van passende herbestemmingen, die aansluiten bij de mogelijkheden die het monument en zijn omgeving biedt.

Pagina 42 van 120

Wat gaan we daarvoor doen ?

Belangrijkste resultaten voor 2026 1.1

De voormalige Den Deijlschool is herontwikkeld en woningbouw is begonnen

1.2

De sanering van de gemeentewerf is compleet en de ontwikkeling is in gang gezet

1.3

De procedure voor de woningbouw en de bouw voor de multifunctionele accommodatie in Het Kerkehout is doorlopen

1.4

De procedure voor de herontwikkeling van de ANWB-locatie is doorlopen en de bouw is gestart

1.5

Het woonbeleid en de lokale woonzorgvisie zijn vastgesteld

2.1

Participatietraject Omgevingsvisie is uitgevoerd

2.2

Het Uitvoeringsprogramma Noordrand is gestart met de tankgracht

3.1

Scholen kunnen verduurzamen op basis van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

3.2

Er is een start gemaakt met de nieuwe fusieschool van de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW)

4.1

Geactualiseerde erfgoedvisie en programma opgesteld

4.2

Programma stimulering instandhouding en verduurzaming monumenten opgesteld en gestart

5.1

Erfgoed maakt integraal deel uit van het vast te stellen handhavingsuitvoeringsprogramma

6.1

Actief beleid voor zonnepanelen binnen het beschermd dorpsgezicht en op,-en bij monumenten

7.1

Toekomstbestendig beheer en gebruik van erfgoed

Toegelicht onder projecten: 1.1

De voormalige Den Deijlschool is herontwikkeld en woningbouw is begonnen.

1.2

De sanering van de gemeentewerf is compleet en de ontwikkeling is in gang gezet.

1.3

De procedure voor de woningbouw en de bouw voor de multifunctionele accommodatie in Het Kerkehout is doorlopen.

1.4

De procedure voor de herontwikkeling van de ANWB-locatie is doorlopen en de bouw is gestart.

1.5

Het woonbeleid en de lokale woonzorgvisie zijn vastgesteld

In 2025 wordt de lokale Woonzorgvisie aangeboden aan de gemeenteraad. Daarnaast worden er beleidsregels ontwikkeld die de doorstroming op de woningmarkt in Wassenaar moeten stimuleren. De uitwerking hiervan vindt plaats in 2026. Omdat de gemeente meer regie wil voeren op woningbouwprojecten, instandhoudingstermijnen en doelgroepen, wordt het woonbeleid verankerd in het Omgevingsplan. In 2026 wordt ook de regionale Woonzorgvisie Haaglanden verwacht. Deze visie richt zich vooral op de verdeling van voorzieningen en doelgroepen over de verschillende gemeenten in de regio. Pagina 43 van 120

2.1

Participatietraject Omgevingsvisie is uitgevoerd

Het participatietraject om te komen tot een Omgevingsvisie voor Wassenaar zal in 2026 doorlopen worden. 2.2

Het Uitvoeringsprogramma Noordrand is gestart met de tankgracht

Toelichting onder projecten. 3.1

Scholen kunnen verduurzamen op basis van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

Scholen die wensen te verduurzamen worden ondersteund in de realisatie conform het IHP dat in 2025 is vastgesteld. Zie ook onder Projecten en investeringen: Verduurzaming Adelbert College. 3.2

Er is een start gemaakt met de nieuwe fusieschool van de Stichting Katholiek Onderwijs

Wassenaar (SKOW) Toelichting onder projecten. 4.1 t/m 7.1

Cultureel erfgoed

Na evaluatie van het programma van de Erfgoedvisie in 2025 zal een geactualiseerd programma 2026-2029 begin 2026 ter besluitvorming worden voorgelegd. Ook het uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van toezicht, handhaving en vergunningverlening zijn opgenomen in het erfgoedprogramma. Toekomstbestendig beheer en onderhoud van erfgoed bestaat uit het stimuleren van het aanvragen van reguliere Rijks- en provinciale subsidie voor onderhoud van zowel woonhuis- als niet-woonhuismonumenten, evenals het groene erfgoed.

Pagina 44 van 120

Projecten en investeringen

Herontwikkeling voormalige Den Deijlschool en start van het woningbouwproject de Tuynen van Den Deyl In 2025 is de verkoopprocedure gestart voor 41 woningen. In 2026 vinden de bouwwerkzaamheden plaats. Eind 2026 worden volgens de planning de eerste woningen opgeleverd. De sanering van de gemeentewerf is compleet en de ontwikkeling is in gang gezet Het plan biedt ruimte voor wonen, groen, horeca, spelen en parkeren. Eind 2025 zal de gemeenteraad worden voorgesteld het stedenbouwkundig kader vast te stellen, zodat in 2026 de ruimtelijke procedures worden opgestart. De sanering en de ontwikkeling van de gemeentewerf met woningbouw, vinden plaats zodra er duidelijkheid is over de verplaatsing van de gemeentewerf. Woningbouw en de ontwikkeling van een Multifunctioneel complex (MFC) in Het Kerkehout In november 2025 wordt de gemeenteraad voorgesteld een besluit te nemen over de kredietstelling en de verdere uitwerking van de gebiedsontwikkeling onder de noemer: 'Investeren in Het Kerkehout'. In 2026 is het voornemen een tender uit te schrijven voor de gebiedsontwikkeling, zowel voor het multifunctioneel centrum (MFC) als voor de woningbouwopgave. Herontwikkeling ANWB-locatie en start van het woningbouwproject Residentie Parkzicht Op 27 februari 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan vastgesteld voor de woningbouwontwikkeling van de ANWB-locatie.

Tegen deze plannen is beroep ingesteld door diverse belanghebbenden, waarvoor momenteel een bezwarenprocedure loopt bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State; een uitspraak wordt begin 2026 verwacht. Begin 2026 wordt de omgevingsvergunning aangevraagd voor de ANWB-locatie. In 2026 zal de verdere procedure worden doorlopen voor deze vergunning aanvraag. Volgens de huidige planning zal de uitvoering in het najaar van 2027 starten. Nieuwbouw fusieschool en inrichting omgeving Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) In juni heeft de gemeenteraad ingestemd met een voorbereidingskrediet voor de bouw van de nieuwe school. Onder voorbehoud van eventuele bezwaar- en beroepsprocedures kan het terrein begin 2026 bouwrijp worden gemaakt en kan worden gestart met de bouwwerkzaamheden. Na de vergunningverlening en voorafgaand aan de start van de bouw, wordt de kredietaanvraag ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Gezien de locatie van de nieuwe school worden, naast de reeds opgenomen stichtingskosten in het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan 2024–2039 (hierna: IHP), ook locatiegebonden investeringen verwacht. Deze worden nader toegelicht in de kredietaanvraag, die begin 2026 wordt ingediend.

Eind 2026, nadat het zware bouwverkeer het terrein heeft verlaten, wordt de directe omgeving, doelend op bijvoorbeeld wegen en park, aangepast aan de nieuwe situatie.

Pagina 45 van 120

Verduurzaming Adelbert College Op basis van het IHP dat op 1 april 2025 is aangenomen wordt een deel van de renovatie van het Adelbert College eerder uitgevoerd, te weten in 2027 in plaats van in 2029. Deze aanpassing is verwerkt in de meerjarenraming. Eind december 2025 of begin 2026 zal de gemeenteraad worden voorgesteld het voorbereidingskrediet voor deze renovatie beschikbaar te stellen zodat het Adelbert College kan starten met de verduurzaming van het gebouw. Voor deze verduurzaming heeft het Adelbert College een Rijkssubsidie aangevraagd en ontvangen. Uitbreiding Woonwagenstandplaatsen Lagerweide en Ruigelaan In 2025 zijn in afstemming met de woonwagenbewoners de nieuwe toewijzingsregels opgesteld. Op basis van de toewijzingsregels worden de additionele woonwagenstandplaatsen toegewezen. Voor de uitbreiding van woonwagenstandplaatsen wordt in de begroting geld gereserveerd voor het bouwrijp maken. In 2026 zal de gemeenteraad gevraagd worden de definitieve ontwerpen van de uitbreidingen van de woonwagenstandplaatsen vast te stellen. Herstructurering Oostdorp In Oostdorp worden 62 grondgebonden woningen vervangen door 44 grondgebonden rijwoningen en 57 appartementen door de R.K. Woningbouwvereniging St. Willibrordus. De planning is dat oplevering en woonrijp maken plaats vindt in 2025 en 2026.

Facturering ten behoeve van het plaatsen van ondergrondse containers wordt in rekening gebracht na oplevering. Draf-en renbaan Duindigt Gegeven alle belangstelling van veel partijen voor de gronden van Duindigt heeft het college bij bekendmaking van de executieverkoop, het voorkeursrecht opgelegd. In september 2025 heeft de gemeenteraad dit voorkeursrecht van de gemeente bekrachtigd. Eind 2025 zijn er scenario's uitgewerkt om te bezien welk scenario het beste is voor de lange termijn om het gebied groen en recreatief te houden, waarbij de gemeente de regie houdt op een mogelijke ontwikkeling door derden die een ontwikkeling buiten het omgevingsplan om wensen. Instandhouding Huize Ivicke Na de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is dit project succesvol afgerond. Deze bood de gemeente de mogelijkheid tot het nemen van een herstelbesluit voor de gemaakte kosten. Het is aan de bestuursrechter om te bepalen wat het tijdsverloop wordt van deze procedure. Woningbouw Van Rechterenstraat en Heemstraweg De Wassenaarse Bouwstichting heeft een verzoek ingediend voor een vergunning voor de bouw van 52 sociale huurwoningen aan de Van Rechterenstraat en Heemstraweg in Wassenaar. Na afstemming is het te realiseren aantal sociale huurwoningen vastgesteld op 48, waarvan 33 van 45m2 en 15 van 67m2. Bijhorend zijn 15 bergingen van elk 5 m2 en 43 parkeerplaatsen.

De gekozen locatie biedt de mogelijkheid om zonder uitbreidingsgebieden en zonder de bouw van een nieuwe wijk 48 nieuwe woningen te bouwen. Vanwege de sloop van negen bestaande woningen aan de Heemstraweg 1 t/m 7 en vijf woningen aan de Van Rechterenstraat 1 t/m 9 vertaalt dit aantal zich in netto 39 nieuwe woningen.

Pagina 46 van 120

Het te realiseren appartementencomplex zal vier etages met een totaal van 2490 m2 aan woonruimte kennen. Inclusief bergingen zal het gaan om 2614,5 m2. Desbetreffend appartementencomplex zal vanuit de bouwstroom Haaglanden worden geleverd. In het ontwerp van de feitelijke verschijningsvorm wordt rekening gehouden met de omgeving en relevante sectorale adviezen. Het verzwaard adviesrecht is van toepassing.

Effectindicatoren

Tabel 4.1 - Effectindicatoren P4 Fysieke Leefomgeving

Effectindicator

Peilwaarde (2023)*

Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2026

2027

2028

2029

12.602

12.758

12.881

13.103

(plus 235)

(plus 156)

(plus 123)

(plus 222)

Aantal woningen (plus nieuw toegevoegde woningen o.b.v. Woonvisie 2030, gesaldeerd met

12.367

gesloopte woningen) * Bron: CBS-Statine, voorraad woningen; overige toevoegingen en onttrekkingen, regio.

Opgeleverde woningen: •

2024: 93

•

2025: 0

•

2026: 142 (op basis van het huidige woningbouwprogramma 16 september 2025)

De aantallen 2027 t/m 2029 zijn gebaseerd op ons huidige woningbouwprogramma: •

2028: 132 woningen minus 9 sloop= 123

•

2029: 323 woningen minus 101 sloop= 222

Pagina 47 van 120

Wat gaat het kosten ?

Programma

Tabel 4.2 Baten en lasten P4 Fysieke leefomgeving Programma: P4 Fysieke leefomgeving

Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Baten

2.392

2.827

2.084

2.071

2.071

2.071

Lasten

-6.036

-7.835

-4.498

-4.341

-4.542

-4.542

Saldo van baten en lasten

-3.644

-5.008

-2.414

-2.271

-2.471

-2.471

Onttrekking reserves

915

3.112

180

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

Mutaties reserves Geraamde resultaat

915

3.112

180

0

0

0

-2.729

-1.896

-2.234

-2.271

-2.471

-2.471

Toelichting begroot 2026 Buitenruimte Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) (nadeel hogere lasten in 2026 € 100.000) In het raadsbesluit van 4 juni 2024 met betrekking tot de definitieve locatie van de nieuwe basisschool voor de SKOW is onder het derde beslispunt opgenomen dat in de Kadernota 2026 € 100.000 wordt opgenomen ten behoeve van extra inpassing en kwaliteitsverbetering van het park. Uitbreiding woonwagenstandplaatsen Lagerweide en Ruigelaan (nadeel hogere lasten vanaf 2027 € 38.250) Voor 2025 is in de Voorjaarsnota 2025 budget beschikbaar gesteld voor de voorbereiding van, planning voor en onderzoek naar de uitbreidingsmogelijkheden van de woonwagenstandplaatsen Ruigelaan en Lagerweide. Voor de realisatie van de woonwagenstandplaatsen is via de Kadernota 2026 investeringskrediet gevraagd voor een bedrag van € 1.530.000. Voor het beschikbaar stellen van dit krediet zal een raadsvoorstel worden voorbereid waarin ook voorbereidingsbudget voor 2026 wordt gevraagd, met een bijbehorend dekkingsvoorstel. Rekening is gehouden met een afschrijvingstermijn van veertig jaar, wat vanaf 2027 jaarlijkse kapitaallasten van € 38.250 laat zien.

Pagina 48 van 120

P5 Natuur, klimaat en mobiliteit

Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's)

Visie Onze gemeente is en blijft een van de mooiste gemeenten van Nederland met veel en veelzijdige natuur: het strand, de duinen, het agrarisch landschap, de vele landgoederen en parken. We beschermen de unieke, grote biodiversiteit in onze Natura 2000-gebieden en we bieden inwoners en bezoekers rust en ruimte om te ademen. Wassenaar wil een goed bereikbare gemeente zijn met veilige wegen en straten voor iedere weggebruiker. Op het gebied van energie en warmte zetten we de transitie per buurt / wijk door en volgen we minimaal de landelijke ambities. De Wassenaarder produceert veel afval en dat moet in de toekomt omlaag, door betere scheiding van restafval. Verder is het belangrijk voor Wassenaar dat het centrum, het winkelgebied Stadhoudersplein en het strand aantrekkelijk blijven voor inwoners en bezoekers. Doelstellingen 1. Behoud en de versterking van de identiteit en kwaliteiten van Wassenaar op het gebied van cultuur-, natuur- en landschapswaarden en het tevens duurzaam, toekomstbestendig en toegankelijk houden daarvan. 2. Een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is met minimale oneffenheden. 3. Een levendige dorpskern, die met mooie winkels en goede voorzieningen bijdraagt aan een gezellig dorpshart met economische activiteit en sociale verbinding. 4.

De Wassenaarse Slag is duurzamer, toegankelijker en toekomst bestendiger en heeft het karakter van een familiestrand. 5. De Wassenaarse bedrijventerreinen zijn toekomstbestendig en ondernemers hebben duidelijkheid over waar ruimte is voor ondernemerschap in Wassenaar. 6. Vergroten van verkeersveiligheid en leefbaarheid. 7. Het karakter van de N44 past bij ons parklandschap.

Pagina 49 van 120

8. We houden Wassenaar toekomstbestendig en zetten in op energie-,warmte- en water transitie. Ook besteden we aandacht aan klimaatadaptatie om schade door extreem weer te beperken (hitte, droogte, wateroverlast of overstromingen). 9. We gaan verantwoord om met ons afval.

Wat gaan we daarvoor doen ?

Belangrijkste resultaten voor 2026 1.1

Start herstel Landgoed De Wittenburg

1.2

Start Uitvoeringsprogramma Groen- en watervisie 2026-2030

2.1

Er is een onderhoudsvoorziening groen ingesteld

3.1

De herontwikkeling van de dorpskern is afgerond

4.1

Er is uitvoering gegeven aan de visie voor De Wassenaarse Slag

5.1

Er wordt uitvoering gegeven aan de Economische Visie

6.1

Vastgesteld nieuw parkeerbeleid

7.1

Er wordt ingezet op een combinatie van leefbaarheid en mobiliteit Rijksstraatweg N44

8.1

Warmtetransitie

8.2

Lokale aanpak isolatie

8.3

Regionale Energiestrategie (RES)

9.1

Plan om restafval te reduceren

9.2

Communicatie gevoerd voor verbeteren gescheiden afval inzamelen

1.1

Start herstel Landgoed De Wittenburg

Voor Landgoed de Wittenburg is een herstelplan gemaakt. Dit is tot stand gekomen door te participeren met de buurten. De laatste aanpassingen worden aangebracht n.a.v. de afsluitende bewonersbijeenkomst. N.a.v. dit herstelplan zullen de werkzaamheden worden uitgevoerd. 1.2

Start Uitvoeringsprogramma Groen- en watervisie 2026-2030

De evaluatie en actualisatie is afgerond. Na de vaststelling van het uitvoeringsprogramma 2026-2029 wordt geprioriteerd voor projecten in 2025 en 2026. Voor de financiering van de projecten worden incidentele beschikbare middelen gebundeld met de inzet van mogelijke subsidies.

Pagina 50 van 120

We zetten incidenteel 15% van het investeringsbudget bij rioleringsprojecten in voor groene en klimaatadaptieve maatregelen. Dit is vastgelegd in het Integraal Waterketenplan (IWKP) 2024-2028. 2.1

Er is een onderhoudsvoorziening groen ingesteld

Er wordt een onderhoudsvoorziening groen ingesteld om grote uitgaven voor onderhoud van groen in de toekomst te kunnen betalen. Denk hierbij aan het verder opknappen van de landgoederen en bij grootschalige renovatie van wegen en riolen, waardoor er bomen en ander groen moeten worden vervangen. Deze voorziening wordt gevoed vanuit het resultaat van Groenbeheer. Het onderhoud van de landgoederen in Wassenaar zullen onderdeel uit gaan maken van de bezuinigingsmaatregel Efficegroenvoorziening. 3.1

De herontwikkeling van de dorpskern is afgerond

We blijven doorgaan met het werken aan een levendig centrum met goede winkels en voorzieningen voor alle Wassenaarders. De nieuwe inrichting is eind 2025 gereed en de dorpskern is weer volledig toegankelijk voor het winkelend publiek. Daarnaast is in de Economische visie opgenomen dat we concrete initiatieven ontplooien om leegstand tegen te gaan, binnen de rol die de gemeente past. 4.1

Er is uitvoering gegeven aan de visie voor De Wassenaarse Slag

De in 2025 vastgestelde visie voor De Wassenaarse Slag wordt uitgevoerd. Zo behouden wij ons familiestrand voor de toekomst met nieuwe faciliteiten zoals een fietsenstalling. 5.1

Er wordt uitvoering gegeven aan de Economische Visie

Onze ondernemers dragen bij aan een levendig Wassenaar en aan onze voorzieningen zoals winkels, sport- en vrijwilligersorganisaties en arbeidsplaatsen. Op 22 september 2025 is de Economische Visie unaniem door de gemeenteraad aangenomen. De daaruit volgende projecten zullen in 2026 worden opgestart, zoals het geven van ruimte aan ondernemers, betere samenwerking met ondernemers en de regio. 6.1

Vastgesteld nieuw parkeerbeleid

Om ontwikkelingen in het dorp (Wassenaar) mogelijk te maken, is het gewenst na te denken over parkeerbeleid en -normen. Daarom wordt in 2026 nieuw parkeerbeleid voorgelegd aan de gemeenteraad. 7.1

Er wordt ingezet op een combinatie van leefbaarheid en mobiliteit Rijksstraatweg N44

In 2026 blijven we streven naar een betere verbinding tussen beide zijden van de Rijksstraatweg. We onderzoeken ook hoe de verkeersdruk in Wassenaar kan worden verminderd en hoe het defensieterrein Maaldrift beter bereikbaar kan worden. Door de gemeente Wassenaar is een zienswijze op het ontwerp nationale beleidsvisie nationaal programma ruimte voor Defensie (Wassenaars bod) verzonden naar het ministerie van Defensie. Daarin is een drietal mogelijke verkeersvarianten beschreven om de ontsluiting van Maaldrift te verbeteren. 8.1

Warmtetransitie

In 2025 is het Warmteprogramma van Wassenaar gestart als opvolger van de Transitievisie warmte, met onderzoek naar duurzame warmtebronnen en buurtgerichte oplossingen. Dit wordt gecombineerd met een participatietraject dat loopt tot eind 2026, wanneer het definitieve programma wordt vastgesteld. Pagina 51 van 120

Samenwerking met de Warmtecoöperatie De Paauw ondersteunt de uitvoering in het zuidelijke deel van de gemeente. In het noordelijk deel worden nieuwe buurtinitiatieven verkend en ondersteund. 8.2

Lokale aanpak isolatie

In 2026 wordt de subsidieregeling ‘Lokale Aanpak Isolatie’ (LAI) voortgezet, gericht op woningen met woningwaarde lager dan €836.000 en een slecht energielabel. Rijksbijdragen voor tranche 1, 2 en 3 worden ingezet om circa 600 woningen te isoleren met één of twee maatregelen. Afronding van de LAI wordt eind 2027 verwacht. Hiermee wordt Buurtisolatieplan 2 versterkt en worden ook VvE-woningen geholpen met verduurzaming. 8.3

Regionale Energiestrategie (RES)

Om de doelstellingen van de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) te behalen, werkt de gemeente intensief samen met de Wassenaarse Energie Coöperatie (WEC). Samen worden projecten zoals de Solarcarports aan de Dr. Mansveltkade voorbereid voor realisatie in 2026. Binnen de RES is ook afstemming met regiopartners gaande rondom opwekking, opslag en distributie van energie. 9.1

Plan om restafval te reduceren

Omdat de reductie van restafval zowel financieel als qua duurzaamheid is na te streven, is in 2025 de gemeenteraad geïnformeerd over de mogelijkheden om restafval verder te reduceren. In 2026 zullen er mogelijk vervolgstappen worden gezet. 9.2

Communicatie gevoerd voor verbeteren gescheiden afval inzamelen

Een belangrijk middel om te komen tot het verbeteren van het scheiden van afval door de inwoners (GFT, papier, blik en glas) is communicatie. Dit wordt structureel uitgevoerd door onder andere artikelen op de gemeentepagina in de krant en via sociale media.

Pagina 52 van 120

Verbonden partijen / samenwerkingsverbanden

Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) De gemeente heeft de uitvoering van wettelijke milieutaken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in de Omgevingswet genoemde regelingen, gedelegeerd aan de ODH. Deze taken worden niet zelfstandig door de gemeente uitgevoerd en zijn veelal vanuit landelijke wetgeving verplicht. Avalex Inzameling van afvalstoffen is geheel in handen gelegd van de Gemeenschappelijke regeling regionaal reinigingsbedrijf Avalex. Samen met Avalex is in de afgelopen jaren op het gebied van afval een breed palet aan beleid doorgevoerd. Denk hierbij onder andere aan de uitvoering van het nascheiden van PMD (Plastic, Metaal en Drankenkartons), het plaatsen van containers voor GFT bij hoogbouw, de strippenkaart op de milieustraat, de inzameling via het zijbeladingsvoertuig. Naar de toekomst wordt gekeken om een verdere bijdrage te leveren aan de visie van een afvalloze regio en om de stijging van de afvalstoffenheffing zoveel mogelijk te beperken. Hierbij letten we op de service aan inwoners en op duurzaamheidsdoelen. Zo wordt door middel van blijvende communicatieve en educatie aandacht gegeven aan het verder voorkomen en het beter scheiden van afval. Ook is in 2025 zijbelading van de minicontainers verder ingevoerd.

Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) In de MRDH werken 21 gemeenten samen aan het versterken van het economisch vestigingsklimaat in de regio en het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio. Wassenaar ontvangt subsidies van de MRDH voor projecten op het gebied van verkeer en vervoer. In 2026 zal een nieuwe Strategische Agenda worden opgesteld. Hierin worden de ambities van de 21 gemeenten op de kerntaken van de MRDH, het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid vastgelegd. Samenwerkingsverbanden Duin Horst en Weide, Nationaal Park Hollandse Duinen en Tafel Fysieke Leefomgeving Haagse Regio Wassenaar neemt actief deel aan drie samenwerkingsverbanden die bijdragen aan het realiseren van de Wassenaarse ambities voor het behoud en de versterking van een krachtige groene en gezonde leefomgeving. •

In de Landschapstafel Duin Horst en Weide werken de gemeenten Wassenaar, Voorschoten, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer, Den Haag en Leiden samen met diverse andere belanghebbenden om het groene karakter van de leefomgeving authentiek, vitaal en leefbaar te houden en te versterken.

•

De gemeente Wassenaar werkt met zes kustgemeenten samen met de Stichting Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD) om naast het uitvoeringsprogramma in te zetten op officiële erkenning als Nationaal Park.

•

De negen gemeenten in de regio Haaglanden (Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, MiddenDelfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer) en het Hoogheemraadschap van Delfland vormen het samenwerkingsverband Tafel Fysieke Leefomgeving, om

Pagina 53 van 120

zo op effectieve en adequate wijze onderwerpen binnen het fysieke domein gezamenlijk te agenderen bij andere overheden, zoals bij de Ruimtelijke Puzzel, een traject dat zich ook in 2026 voortzet.

Projecten en investeringen

Lokale Energiestrategie Warmtetransitie In 2025 is het warmteprogramma gestart als opvolger van de transitievisie warmte. Het programma omvat een onderzoek naar duurzame warmtebronnen en een technisch-economische analyse van buurtgerichte oplossingen voor de hele gemeente. Deze verplichte aanpak wordt gecombineerd met een bewonersparticipatietraject dat doorloopt tot eind 2026, wanneer het definitieve warmteprogramma voor Wassenaar wordt vastgesteld. Dit programma is vijf jaar geldig. Samenwerking met Warmtecoöperatie De Paauw biedt structuur om gezamenlijk invulling te geven aan warmteoplossingen en isolatie binnen het warmteprogramma en Buurtisolatieplan 1 (zuid). Deze samenwerking loopt door in 2026 en zal naar verwachting in volgende jaren worden voortgezet. Voor het noordelijke deel van de gemeente (Buurtisolatieplan 2) wordt gezocht naar nieuwe buurtinitiatieven en waarbij lopende initiatieven waar mogelijk worden ondersteund. Lokale aanpak isolatie In 2026 wordt de subsidieregeling ‘Lokale Aanpak Isolatie’ (LAI) voortgezet, gericht op woningen met woningwaarde lager dan €836.000 en een slecht energielabel. Rijksbijdragen voor tranche 1, 2 en 3 worden ingezet om circa 600 woningen te isoleren met één of twee maatregelen. Afronding van de LAI wordt eind 2027 verwacht. Hiermee wordt Buurtisolatieplan 2 versterkt en worden ook VvE-woningen geholpen met verduurzaming.

Regionale Energiestrategie (RES) Om de doelstellingen van de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) te behalen, werkt de gemeente intensief samen met de Wassenaarse Energie Coöperatie (WEC). Samen worden projecten zoals de Solarcarports aan de Dr. Mansveltkade voorbereid voor realisatie in 2026. Binnen de RES is ook afstemming met regiopartners gaande rondom opwekking, opslag en distributie van energie. Klimaattafel De klimaattafel is een actief bewonersnetwerk. Hoewel de avonden goed bezocht worden, is meer betrokkenheid van jongvolwassenen gewenst. Daarom wordt het thema verbreed naar duurzaamheid waarbij ook biodiversiteit en klimaatadaptatie worden meegenomen. In 2026 worden bewoners actiever geïnformeerd over deze onderwerpen toepasbaar in hun directe omgeving, om zo de betrokkenheid te vergroten. Met ingang van 2026 zal het format van de klimaattafel veranderd worden als ook de naam.

Pagina 54 van 120

Netcongestie buurtaanpak In 2025 is met netwerkbeheerder Liander een intentieovereenkomst gesloten voor de ‘Pilot buurtgerichte netverzwaring elektriciteit’. Doel is uitbreiding van het laagspanningsnet als stap richting een toekomstbestendig elektriciteitsnet in 2050. Door een gerichte aanpak moet het aantal transformatorhuisjes worden verdubbeld. Samen met buurtbewoners wordt gekeken naar de meest geschikte plek voor de transformatorhuisjes. De aanpak is inmiddels in een eerste buurt gestart en levert een methode op voor de volgende buurten. Dit leidt in 2026 tot een samenwerkingsovereenkomst tussen Liander en gemeente voor alle buurten in Wassenaar. Prinsenweg Na goedkeuring van het Wegencategoriseringsplan en afronding van de inwonersparticipatie start in het tweede kwartaal van 2026 de aanbesteding voor de Prinsenweg. De planning is om dan in het derde kwartaal van 2026 een start te maken met de werkzaamheden. Deze omvatten vervanging van de riolering, watertransportleiding en wegconstructie. De uitvoering is een ingewikkelde casus met verkeer, voornamelijk omdat de bussen van de EBS moeten blijven rijden. Mocht het wegcategoriseringplan niet worden aangenomen, dan moet er een apart raadsvoorstel worden opgesteld en treedt er vertraging op. Projecten Noordrand Het college heeft in 2025 het Programma Noordrand vastgesteld.

Voor de uitvoering stelt de Provincie ZuidHolland in het kader van het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied een subsidie van circa € 6 miljoen beschikbaar. De uitvoering is gestart in 2025 met de tankgracht en loopt door t/m 2029. Aanvullende provinciale bijdragen voor grondwaardering en toekomstig beheer worden momenteel uitgewerkt. Eind 2025 wordt duidelijk om welke bedragen het gaat. De gemeente Wassenaar werkt samen met de gemeente Katwijk aan de inrichting van Mient Kooltuin, waarvoor zij subsidie ontvangen, en ook actief aan de inrichting van de overgangszone. Herinrichting Rijksdorp Rijksdorp is een herinrichtingsproject waarbij het asfalt verwijderd wordt en daarvoor in de plaats straatbakstenen terug dienen te komen in verband met de 30km/uur zonering. Door de netverzwaring van Liander heeft het project twee jaar vertraging opgelopen. Dit is inmiddels afgerond en aan de hand hiervan zijn ook het bestek en de tekeningen voor het voor het herbestratingsproject aangepast. Verwachting is dat het project in het derde kwartaal van 2026 van start kan gaan. Hofcampweg en Burmanlaan De Hofcampweg en de Burmanlaan worden opnieuw ingericht. Het project is momenteel in uitvoering. Er zijn rioolwerkzaamheden uitgevoerd en de weg wordt ingericht volgens de richtlijnen van duurzaam veilig (30km/uur). De verwachting is dat het werk voor de zomer van 2026 gereed is.

Pagina 55 van 120

Effectindicatoren

Tabel 5.1 - Effectindicatoren P5 Natuur, Klimaat en Mobiliteit

Effectindicator

Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde

Peilwaarde (peiljaar)

Totaal kg huishoudelijk restafval

205 kg

per inwoner

(2025)

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2026

2027

2028

2029

190 kg

185 kg

180 kg

175 kg

Toelichting: er wordt te allen tijde gestreefd naar een zo hoog mogelijke reductie van het restafval. Het streven is naar een reductie van ongeveer 20kg per inwoner in de komende jaren, wat neer komt op ongeveer 50kg per aansluiting.

Wat gaat het kosten ?

Programma Tabel 5.2 Baten en lasten P5 Natuur, klimaat en mobiliteit Programma: P5 Natuur, klimaat en

Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Baten

14.054

13.375

13.524

13.763

13.941

14.156

Lasten

-19.502

-20.224

-20.412

-20.464

-20.604

-20.836

Saldo van baten en lasten

-5.449

-6.849

-6.888

-6.700

-6.663

-6.679

Onttrekking reserves

206

471

197

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

206

471

197

0

0

0

-5.243

-6.378

-6.691

-6.700

-6.663

-6.679

mobiliteit ( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000

Mutaties reserves Geraamde resultaat

Toelichting begroot 2026 Extra onderhoudslasten als gevolg van overname Katwijkseweg (N441) (nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 171.000) Op 29 april 2025 heeft het college een positief besluit genomen m.b.t. de overname van de Katwijkseweg (N441) van de Provincie Zuid-Holland. Deze overname betekent extra jaarlijkse lasten van € 171.000 voor het onderhoud van de infrastructuur rondom de N441. De gemeente ontvangt van de Provincie Zuid-Holland een eenmalig bedrag van € 155.000 ter compensatie van nog uit te voeren onderhoudswerkzaamheden.

Pagina 56 van 120

Efficiency groot onderhoud groen (voordeel lagere lasten in 2026 en 2027 € 50.000, vanaf 2028 € 100.000) Door een betere planning van groot onderhoud van groen, het scherper inkopen en een scherpere budgetbewaking kan structureel worden bezuinigd op groot onderhoud van groen. Om eventuele toekomstige uitgavenpieken op te kunnen vangen wordt bekeken of voor groot onderhoud van groen een onderhoudsvoorziening kan worden gevormd. De middelen in deze onderhoudsvoorziening kunnen dan vervolgens worden ingezet om een aantal specifieke gebieden zoals de parken op onderhoudsniveau B te brengen en het toegankelijk houden van fiets- en voetpaden. Tijdens de behandeling van de Kadernota 2026 is de toezegging gedaan aan de gemeenteraad om deze bezuiniging te verzachten. Voor 2026 en 2027 is deze bezuiniging gehalveerd en in de begroting verwerkt. Avalex (neutraal hogere lasten vanaf € 126.000 met dekking uit de afvalstoffenheffing) De ontwerpbegroting 2026 Avalex wordt vertaald naar een bijdrage voor de gemeente Wassenaar op basis van de af te sluiten Dienstverleningsovereenkomst (DVO). In de ontwerpbegroting is op basis van de huidige DVO 2025 een schatting gemaakt van € 4.749.000. Voor de gemeente Wassenaar is dit een voorlopige kostenstijging van € 126.000 ten opzichte van 2025. De oorzaak van deze kostenstijging is voornamelijk te wijten aan een stijging op loon- en inhuurkosten.

Deze kostenstijging zal worden gedekt door middel van een verhoging van de tarieven afvalstoffenheffing. Energietransitie (voordeel hogere baten voor de jaren 2026 tot en met 2029 € 520.000) De Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) vervalt per 1 januari 2026. In haar begrotingscirculaire 2026 bevestigt de Provincie Zuid-Holland dat het Rijk budget heeft gereserveerd voor de klimaatgelden gedurende de begrotingsperiode 2026-2029. De bijdrage voor die jaren is gebaseerd op het uitkeringsniveau van 2023, het startjaar van de tijdelijke regeling. Het is nog niet duidelijk in welke vorm (via specifieke of algemene uitkering) de Tijdelijke regeling CDOKE wordt gecontinueerd.