Bijlage 1 Begroting 2025 - geamendeerd
Tekst van het document
De verwachting is dat dit budget voldoende is om de beoogde planning- en onderzoekskosten tot en met de besluitvorming te dekken alsook de beoogde vervolgstappen tot en met begin 2025. Doel in 2025 is de verkennende fase af te ronden en een keuze te maken over de toekomst van De Schulpwei zodat deze een mooie nieuwe bestemming krijgt.
Pagina 30 van 136
Effectindicatoren
Tabel 2.1 - Effectindicatoren P2 Mens en Maatschappij
Bron peilwaarde: CBS Effectindicator
Peilwaarde
Streefwaarde 2025 (%)
Streefwaarde 2026 (%)
Streefwaarde 2027 (%)
Streefwaarde 2028 (%)
% inwoners met schuldenproblematiek
6,9 (2023)
5,9
5,9
5,9
5,9
Aantal inwoners met bijstandsuitkering (per 1.000 inw)*
13,9 (2023)
13,8
13,7
13,6
13,5
% jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp**
9,05 (2023)
8,5
8,4
8,4
8,4
% eenzaamheid***
51,1 (2022)
47
46
45
45
* Aantal uitkeringen aan huishoudens op grond van de Participatiewet ** Hulp en zorg zoals bedoeld en beschreven in de Jeugdwet *** Percentage 18+ dat aangeeft matig tot (zeer) ernstig eenzaam te zijn.
Pagina 31 van 136
Wat gaat het kosten ? Investeringen Tabel 2.2 - Investeringen P2 Mens en Maatschappij
Programma 2
Totaal beschikbaar gesteld krediet
Nog te besteden (peildatum september 2024)*
Begroot nog niet beschikbaar gesteld t/m 2024
Begroting 2025: beschikbaar te stellen krediet
Omschrijving
Sporthal de Duinpan Infravoorz. Sporthal de Duinpan Verduurzaming Langstraat 40 Verduurzaming Paauwlaan 12
Totale investering
Meerjarenbeeld
2025
2026
2027
2028
7.411.000
-309.258
7.411.000
645.000
178.953
645.000
210.000
117.318
-
-
-
-
-
210.000
195.000
195.000
-
-
-
-
-
195.000
-
-
-
8.461.000
Totaal 8.461.000 182.013 * nog te besteden is investeringskrediet minus realisatie minus verplichtingen.
Programma Tabel 2.3 - Baten en lasten P2 Mens en Maatschappij Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Baten
9.688
13.309
12.099
12.041
11.188
11.188
Lasten
-36.647
-42.597
-40.391
-39.524
-38.464
-38.217
Saldo van baten en lasten
-26.959
-29.288
-28.292
-27.483
-27.276
-27.029
Onttrekking reserves
699
1.161
0
0
0
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
699
1.161
0
0
0
0
-26.260
-28.127
-28.292
-27.483
-27.276
-27.029
Mutaties reserves Geraamde resultaat
Toelichting begroot 2025 Internationale taalklas (structureel lagere lasten en baten € 600.000) Op 9 juli heeft het college besloten om de Internationale Taalklas (ITK) vanaf augustus 2024 over te hevelen naar de Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW). Dit betekent dat de ITK niet langer onder de financiële verantwoordelijkheid van de gemeente valt en dat de uitvoering van de ITK niet meer belegd is bij de gemeente. De Internationale Taalklas biedt onderwijs aan kinderen van statushouders en arbeidsmigranten in de leeftijd van 4 t/m 13 jaar. Het betreft schakelonderwijs, na een periode van maximaal 1,5 jaar stromen de kinderen uit naar het reguliere onderwijs binnen Wassenaar.
Pagina 32 van 136
Opvoeren begrotingssubsidie voor Internationale Taalklas en NT2 (neutraal door dekking vanuit specifieke uitkering Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid budget) Om het financiële risico voor de SKOW te beperken, verleent de gemeente een subsidie van ten hoogste € 111.000 aan de SKOW. Wanneer de SKOW hogere nieuwkomersbekostiging vanuit het Rijk ontvangt dan waarvan is uitgegaan bij de berekening van de hoogte van de subsidie, wordt dit verrekend in de vaststelling van de subsidie en valt de gemeentelijke subsidie lager uit. De Schooladviesdienst Wassenaar (SAD) biedt ondersteuning aan de acht basisscholen in Wassenaar ter versterking van de educatie- en zorgstructuur. De financiering hiervan is gebaseerd op het convenant “Financiering Schooladviesdienst Wassenaar 2024, 2025, 2026 en 2027”. In dit convenant is de ITK niet meegenomen. De subsidie “Nederlands als tweede taal (NT2)” aan de SAD van ten hoogste € 50.000 maakt het mogelijk dat de SAD haar reguliere taken op het gebied van het versterken van de educatie- en zorgstructuur ook voor de ITK uit kan voeren. Beide subsidies hebben één begunstigde: voor de ITK subsidie is dit de SKOW, voor de NT2-subsidie is dit de SAD. Volgens artikel 4:23 lid 3c Abw is het mogelijk een subsidie te verstrekken zonder wettelijk voorschrift (d.w.z.
subsidieregeling), wanneer de begroting de subsidieontvanger vermeldt en het bedrag waarop de subsidie ten hoogste kan worden vastgesteld. Bovenschoolse opleidingscoördinator (hogere lasten in 2025 € 45.000) Door een gemeentelijke bijdrage te leveren aan de lasten voor een bovenschoolse opleidingscoördinator, is het voor de scholen mogelijk ook in 2025 een opleidingscoördinator te bekostigen, die inzet op het aantrekken van onderwijzend personeel in de huidige uitdagende arbeidsmarkt. Afschaffen regeling vergoeding boventallig personeel scholen (structureel lagere lasten vanaf 2026 € 159.000) De bijdrage vanuit de gemeente met betrekking tot boventallig personeel is gebaseerd op het Raadsbesluit van 29 maart 1993 “Gedragslijn boventallig onderwijzend personeel”. Deze oude regeling past niet meer bij de huidige verhoudingen tussen onderwijsinstellingen en de gemeente en de inmiddels meermaals herziene financiering(systematiek) vanuit het Rijk. Scholen voor het basisonderwijs en speciaal onderwijs krijgen vanaf 1 januari 2023 een basisbedrag per leerling en per school. Schoolbesturen kunnen dit geld voor personeel en materieel, zoals leermiddelen en onderhoud van gebouwen, naar eigen inzicht besteden. De vergoeding wordt met ingang van 1 januari 2026 beëindigd, om de scholen een jaar de tijd te geven om maatregelen te treffen.
Uitwerking sportvisie (hogere lasten in 2025 € 52.000) In de loop van 2024 en begin 2025 zullen diverse beleidsvisies en onderzoeken aan de Raad worden voorgelegd, zoals de Sportvisie, de Strandvisie en het haalbaarheidsonderzoek naar herbestemming van de Warenar. Om direct na de vaststelling van deze visies en onderzoeken een aanzet te kunnen maken met uitvoering ervan, wordt een budget hiervoor gereserveerd. De exacte toedeling en inzet van dit budget is nader te bepalen in, bij de visies behorende, uitvoeringsprogramma's.
Pagina 33 van 136
Sporthal De Duinpan (hogere lasten van 2025 t/m 2028 € 125.000) Medio 2024 is sporthal De Duinpan geopend en in gebruik genomen door de vrijwilligers van de exploitatie B.V. Vele verenigingen, maatschappelijke organisaties en sporters maken inmiddels gebruik van dit mooie sportcomplex. Nu de sporthal definitief in gebruik is genomen, is het tijd om de jaarlijkse lasten voor de gemeente op te nemen in de toekomstige begrotingen. De Raad heeft besloten dat het financiële kader hierbij is gesteld op 750.000 euro over vier jaar bij het raadsbesluit destijds (raadsbesluit Z-12519/138849 dd. 16 juli 2019), maar dit was nog niet verwerkt in de begroting. Om de exploitatie van de sporthal voor de toekomst veilig te stellen en de begroting robuust te houden, worden de lasten nu opgenomen in de begroting en het meerjarig beeld. De exploitant streeft in navolging van de bepalingen in de daartoe op 25 juli 2019 getekende intentie-overeenkomst naar optimalisatie van de exploitatie. Met een bedrag van € 125.000 voor de jaren 2025-2028 blijft de kostenpost binnen het financiële kader zoals de Raad heeft vastgesteld. Professionalisering en certificering bibliotheek (hogere lasten 2025 € 35.000) In 2026 gaat een wijziging in van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen, waardoor voor gemeenten vanaf dan een zorgplicht gaat gelden.
Deze houdt in dat gemeenten de wettelijke taak krijgen om ervoor te zorgen dat inwoners toegang hebben tot een volwaardige bibliotheek. De audit voor de certificering die hiervoor benodigd is, wordt in 2025 opnieuw uitgevoerd. Onder de certificering liggen maatregelen die doorgevoerd dienen te worden. De bibliotheek zet onder meer in op methoden om nog efficiënter te werken en zo extra bezuinigingen te kunnen realiseren. Werk en Inkomen (W&I) vrij besteedbaar en advieskosten (structureel lagere lasten € 125.000) De Participatiewet is een openeinderegeling. Dat gezegd hebbende zien we op enkele posten in de begroting jaarlijks een onderbesteding. Het gaat hierbij o.a. om een onderbesteding op de posten ‘W&I vrij besteedbaar’ en ‘advieskosten’. De voorgestelde bezuiniging laat nog enige handelingsruimte voor de uitvoering. Afwikkeling kinderopvangtoeslagaffaire (neutraal hogere baten en lasten in 2025 € 120.000) De kosten van de afwikkeling kinderopvangtoeslagaffaire worden volledig gedekt door een Specifieke uitkering van het Rijk. Op grond van de ontwikkelingen en realisatie in 2024 wordt er in 2025 € 120.000 verwacht aan uitvoerings- en uitkeringslasten. Efficiency inkoop sociaal domein/gerichter inzetten subsidies sociaal domein (structureel lagere lasten vanaf 2026 € 350.000) In 2024 wordt nieuw subsidiebeleid opgesteld, dat in 2026 in werking treedt.
Dit nieuwe beleid zal er onder meer op gericht zijn subsidies gerichter en efficiënter in te zetten, op (beleids)doelen die de gemeente vooraf vastgesteld heeft. Ook willen we de afbakening tussen subsidie en inkoop verduidelijken. Op deze manier kan op de subsidies en de inkoop voor het sociaal domein vanaf 2026 een taakstelling gerealiseerd worden van € 350.000. De uitwerking hiervan start in de begroting 2025 voor het jaar 2026.
Pagina 34 van 136
Gerichtere uitvoering Inclusieagenda (structureel lagere lasten € 30.000) Bij het vaststellen van de startnotitie heeft de Raad eenmalig € 20.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van de agenda. Daarnaast is structureel € 30.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de agenda, bedoeld voor ambtelijke begeleiding ervan. De coördinator Inclusie stelt een uitvoeringsagenda op met actiepunten. Voor de uitvoering van deze actiepunten is in de kadernota 2023 structureel € 60.000 beschikbaar gesteld. Door de actiepunten reëler te plannen in de tijd (temporiseren), kan het jaarlijkse budget voor de uitvoering van actiepunten naar beneden worden bijgesteld. Vraagafname door eigen bijdrage Wmo (structureel lagere lasten 2026 € 215.000, 2027 € 305.000; 2028 € 400.000) De inkomensafhankelijke eigen bijdrage op Wmo-ondersteuning wordt naar verwachting in 2026 weer ingevoerd. Vanaf het moment dat het wettelijk verplicht is, gaat de gemeente Wassenaar over tot de uitvoering. De memorie van toelichting bij de voorgestelde wettelijke verplichting geeft enige zekerheid en onderbouwing voor besparingen. Deze besparingen bestaan uit de verwachte uitstroom van cliënten en een lagere instroom van nieuwe cliënten voor huishoudelijke ondersteuning op grond van de Wmo en een hogere realisatie van de inkomsten uit de eigen bijdragen.
Direct na de invoering van het abonnementstarief in 2020, waardoor de eigen bijdrage beperkt werd tot maximaal € 19 per maand, is er een enorme toename geweest van het beroep op huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo. De verwachting is dat een deel van de cliënten, die onder de nieuwe wet de nieuwe maximale eigen bijdrage van € 275 per maand moeten gaan betalen, zullen uitstromen. Dit zorgt voor lagere lasten vanaf 2026. Door het inkomensafhankelijk maken van de eigen bijdrage is de verwachting dat de realisatie van de te ontvangen bedragen (te innen via het CAK) vanaf 2026 zal stijgen. Besparingen Jeugdwet door Hervormingsagenda Jeugd & lokale maatregelen (structureel lagere lasten 2025 € 450.000, 2026 € 550.000, 2027 € 775.000, 2028 € 875.000) Medio 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. De Hervormingsagenda Jeugd bestaat uit een pakket aan beleidsmaatregelen en besparingen. Om de doelen van die maatregelen te realiseren, en daarmee de agenda tot een succes te maken, is zowel lokale als regionale implementatie noodzakelijk. Regionale maatregelen Bij veel van de thema’s uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn ook de jeugdhulpregio’s in meer of mindere mate betrokken, zoals de verplichte regiovorming, standaardisatie van inkoop en de afbouw van residentieel verblijf (dat regionaal wordt ingekocht).
De jeugdhulpregio Haaglanden is een van de koplopers waar de maatregelen al in de praktijk werden gebracht nog voor de landelijke vaststelling van de agenda. Toch wordt ook op regionaal niveau extra ingezet op de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd, en het verbinden van de agenda aan onze regionale samenwerking. Hiervoor wordt ingezet op een viertal actielijnen (aanpak verblijf, begeleiding, zorg-onderwijs en sturing zorglandschap) die vanaf 2027 voor de gemeente Wassenaar gezamenlijk bijdragen aan een jaarlijkse besparing oplopend tot € 275.000. Gemeentelijke maatregelen In Wassenaar zijn we ter voorbereiding op de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd op lokaal niveau al gestart met de integrale toegang, het Sociaal Team Wassenaar en de inzet van praktijkondersteuners ggz jeugd. Pagina 35 van 136
De aanvullende maatregelen hebben betrekking op de efficiëntere inzet van de (geïndiceerde) hulpverlening, kritischere beoordeling van de noodzaak tot verlenging van zorg en het beperken van de instroom door het optimaliseren van diverse interne processen en door waar mogelijk te verwijzen naar het preventieve veld. De effecten van deze maatregelen bouwen zich in de loop van de jaren op. De oplopende besparingen die hier jaarlijks vanaf 2025 uit voortvloeien bedragen in 2028 € 325.000. Dit vraagt wel om het in stand houden van het preventieve veld zoals dat nu binnen het Sociaal Team Wassenaar opgezet is. Bestaande ruimte in de begroting In 2022 is er extra budget toegevoegd voor de jeugdhulp in de verwachting dat de kostenstijging, die zich in 2022 heeft voorgedaan, ook in de jaren erna zou doorzetten. In 2023 heeft deze stijging zich niet of nauwelijks voorgedaan en ook voor 2024 zijn er geen aanwijzingen dat de stijging boven het indexatiepercentage zal komen. Dit betekent dat een gedeelte van het beschikbare budget in de begroting vanaf 2025 bij de besparingen kan worden verwerkt. Dit betreft een bedrag van € 380.000 in 2025 aflopend naar € 275.000 in 2028.
Afbouwen begeleiding Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (Amv'ers) (structureel lagere lasten vanaf 2026 € 60.000, 2027 € 90.000, 2028 € 123.000) De begeleiding van Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (Amv'ers) wordt momenteel bekostigd door de gemeente. Wassenaar vangt op twee gemeentelijke locaties minderjarige vluchtelingen op. De huidige opvanglocaties worden afgeschaald door natuurlijk verloop (uitstroom) op het moment dat de Amv-ers 18 worden. Nieuwe instroom vindt plaats via het COA op de AZC locatie Duinrell. Daarmee voldoet de gemeente ruimschoots aan haar verantwoordelijkheid voor opvang. Efficiency Sociaal Team Wassenaar (STW) (structureel lagere lasten 2025 € 50.000, vanaf 2026 € 100.000) Bij de start en eerste inrichting van het Sociaal Team Wassenaar (STW) was het van groot belang om voldoende middelen in de begroting te hebben om het STW een goede start te bezorgen. Op dit moment is de implementatie van het STW bijna afgerond en is de uitvoering, na de ontvlechting van het sociaal domein met Voorschoten, in onze eigen eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling en Ondersteuning (MO&O) opgenomen. Door de uitvoering in onze eigen eenheid MO&O te organiseren is het ook mogelijk om een efficiencyslag te maken.
Deze efficiency-slag kunnen we bereiken doordat we na (bijna) een jaar werken met het Sociaal Team, beter zicht hebben op de benodigde inzet van personeel en wat er nodig is voor de uitvoering. We hebben de volledige begroting van het STW goed in beeld en opnieuw beoordeeld. Op grond van deze beoordeling is een nieuw bestedingsplan gemaakt met een doorkijk naar de komende jaren. Dit heeft het mogelijk gemaakt om vanaf 2025 budget in te leveren zonder dat dit gevolgen heeft voor de ontwikkeling en dienstverlening van het STW. Inzet gedeelte IZA-budget voor bestaande activiteiten (lagere lasten voor 2025 en 2026 € 50.000) Dit betreft de regionale Specifieke uitkering behorend bij het Integraal Zorgakkoord (IZA), gericht op preventie. Hiermee wordt onder meer het Trimbos-programma OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) gedekt in de gemeente Wassenaar. Een deel van het overige budget zal ingezet worden om bestaande initiatieven te behouden in plaats van nieuwe uit te voeren.
Pagina 36 van 136
Inzet gedeelte GALA-budget voor bestaande activiteiten (lagere lasten voor 2025 en 2026 € 50.000) De lokale Specifieke Uitkering behorend bij het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is net als IZA bestemd voor het nemen van preventieve maatregelen, met als doel zwaardere zorg te vermijden. Deze specifieke uitkering wordt deels ingezet om nieuwe activiteiten uit te kunnen voeren en deels ingezet om bestaande activiteiten te kunnen behouden. Efficiency Specifieke Uitkeringen (SPUK's) (structureel lagere lasten vanaf 2026 € 75.000) De gemeente ontvangt op dit moment budgetten via bijna 20 SPUK regelingen. Volgens het Hoofdlijnenakkoord van de nieuwe regering worden bijna alle SPUK gelden vanaf 2026 niet meer apart uitgekeerd, maar na een korting van 10% via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds verdeeld. Alleen de specifieke uitkering voor bijstandsuitkeringen (BUIG) wordt hierin niet meegenomen. In de huidige situatie komt het voor dat nietbestede middelen aan het eind van het jaar terugbetaald moeten worden aan het Rijk, omdat deze niet voor andere doelen ingezet mogen worden. De voorgestelde aanpassing betekent dat deze gelden vanaf 2026 vrij besteedbaar zijn en door de gemeente Wassenaar zelf kunnen worden ingezet voor verschillende doeleinden.
Bij tijdige uitwerking van en besluitvorming over deze aanpassing door het Rijk is er vanaf 2026 een taakstelling van € 75.000 haalbaar op het totaal van de SPUK-gelden door het maken van keuzes. Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) (hogere lasten € 10.000) De extra bijdrage voor 2025-2028 bedraagt € 10.000 meer dan actueel begroot. Dit bedrag vloeit voort uit de verwerking van de meerjarenbegroting 2025-2028 van de gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Gemeenschappelijke regeling GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden (structureel hogere lasten € 35.000) De extra bijdrage voor 2025 -2028 bedraagt € 35.000 meer dan actueel begroot. Dit bedrag vloeit voort uit de verwerking van de meerjarenbegroting 2025-2028 van de gemeenschappelijke regeling GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden. Gemeenschappelijke regeling Werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (KDB) (hogere lasten 2025 € 40.000, 2026 €114.000, 2027 € 57.000, 2028 € 37.000) De extra bijdrage voor 2025 -2028 bedraagt meer dan actueel begroot. Dit bedrag vloeit voort uit de verwerking van de meerjarenbegroting 2025-2028 van de Gemeenschappelijke Regeling KDB.
Gemeenschappelijke regeling Werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (KDB) (neutraal hogere lasten en baten 2025 € 77.000, 2026 € 80.000, 2027 € 77.000, 2028 € 78.000) De extra toegekende middelen uit de Meicirculaire 2024 voor de uitvoering van de Wsw zijn in de begroting van programma 2 verwerkt. De dekking hiervoor staat in programma 3.
Pagina 37 van 136
P3 Bestuur en middelen
Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen
Visie Wassenaar wil een financieel gezonde gemeente zijn. De gemeente streeft naar rust en evenwicht in het bestuur. Zorgvuldige en transparante besluitvorming vormt het uitgangspunt van ons handelen. Het politieke debat en de gesprekken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden gevoerd op basis van wederzijds respect. De gemeente treedt verbindend op; we doen het immers samen voor Wassenaar. De gemeente behartigt het algemeen belang en heeft oog voor het individu. Doelstellingen 1.
De gemeente houdt de financiën op orde met een structureel sluitende begroting
2.
Ontwikkeling van de jonge ambtelijke organisatie door de ingeslagen weg na de ontvlechting voort te zetten
3.
Inwoners en ondernemers voelen zich geholpen en gesteund door de gemeente en communicatie tussen gemeente, inwoners en ondernemers is transparant, duidelijk en getuigt van wederzijds respect
4.
De gemeente heeft alleen vastgoed in eigendom, als er een duidelijk maatschappelijk belang is dat om vastgoed vraagt.
5.
Een gerestaureerde en als bestuurscentrum ingerichte De Paauw en huisvesting van de overige ambtenaren elders
6.
Het landgoed De Paauw voltooien
7.
Iedereen doet mee, van jong tot oud, Wassenaarder en “international”
Pagina 38 van 136
Wat gaan we daarvoor doen ? Belangrijkste resultaten voor 2025 1.1 Bezuinigen door het beperken van externe inhuur en nog efficiënter inkopen 2.1 VNG-trainees zijn ingezet voor de organisatie 2.2 Maatregelen verbetering (bestuurs)cultuur worden geïmplementeerd 3.1 Handhaven korte wachttijd in de paspoortpiek 3.2 Hogere klanttevredenheid door onze dienstverlening verder te verbeteren 3.3 Goede communicatie met inwoners, instellingen en ondernemers 4.1 Implementatie kostprijsdekkende huren panden, accommodaties en gronden 4.2 Opgesteld vastgoed- en accommodatiebeleid 4.3 Voortgang verkoop van gemeentelijk vastgoed uitgevoerd 4.4 Beheerplan en verduurzaming vastgoed 5.1 Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum aanbesteed 5.2 Nieuw locatie gemeentewerf & milieustraat is in ontwikkeling 6.1 Cementrustieke bruggen in het landgoed De Paauw zijn hersteld 7.1 Uitvoering Nota Internationals 1.1
Bezuinigen door het beperken van externe inhuur en nog efficiënter inkopen
Een van de onderdelen van de bezuinigingsoperatie om tot een sluitende begroting te komen is besparen op de eigen organisatie. Deze besparing (in totaal € 325.000 per jaar) wordt gerealiseerd door externe inhuur te beperken en meer werk uit te voeren met eigen medewerkers. Een andere efficiencyslag betreft het realiseren van voordelen op inkoop. Beide resultaten dragen bij aan het financieel op orde houden van de gemeente. 2.1
VNG-trainees zijn ingezet voor de organisatie
Ook in 2025 zullen er VNG- trainees ingezet worden binnen de ambtelijke organisatie van de gemeente Wassenaar. 2.2
Maatregelen verbetering (bestuurs)cultuur worden geïmplementeerd
Het College gaat verder op de ingeslagen weg van verbetering bestuurscultuur in samenwerking met de organisatie. In 2025 wordt e.e.a. verankerd in de lijn en zal het huidige afzonderlijke programmamanagement worden afgebouwd. Verankering van maatregelen in de organisatie betreffen onder andere dat reglementen, protocollen en regelingen op het gebied van sociale veiligheid en omgangsvormen geactualiseerd worden. Daarnaast zal er bij nieuwe medewerkers aandacht besteed worden aan omgangsvormen. Dit maakt onderdeel Pagina 39 van 136
uit van de het introductieprogramma van nieuwe medewerkers dat een breder aanbod kent dan alleen cultuuraspecten. Het grootste deel van het introductieprogramma wordt door eigen medewerkers verzorgd. Dit zorgt voor verbinding. Naast aandacht voor alle (nieuwe) medewerkers is er ook extra aandacht voor het management en strategen om de gewenste cultuur uit te dragen. Hierbij wordt samengewerkt met het College. 3.1
Handhaven korte wachttijd in de paspoortpiek
In 2024 hebben we het aanvraagproces voor paspoorten en andere reisdocumenten aanzienlijk verbeterd. Door extra capaciteit, gefinancierd met de inkomsten uit paspoortaanvragen, en door processen te optimaliseren, is de gemiddelde wachttijd nu teruggebracht tot slechts twee dagen. De verwachting is dat de piek in paspoortaanvragen in 2025 zal aanhouden. Met dagelijkse monitoring zorgen we ervoor dat de wachttijd niet langer dan twee dagen wordt. De komende jaren zullen we nog steeds de effecten zien van de piek in aanvragen vanwege de tienjarige geldigheid van de paspoorten. Met de invoering van iBurgerzaken is het voor inwoners gemakkelijker geworden om op een geschikt moment hun reisdocument aan te vragen of online zaken te regelen. 3.2
Hogere klanttevredenheid door onze dienstverlening verder te verbeteren
We zetten in op een integrale aanpak van onze communicatiekanalen, zodat de gemeente bereikbaar is op de manier die het beste bij onze inwoners past. Op dit moment doen we een uitgebreid onderzoek naar een continu proces voor het meten van klanttevredenheid. De gesprekken met verschillende betrokken partijen verlopen goed en we analyseren zorgvuldig om beslissingen te nemen die de tevredenheid van onze inwoners verbeteren. In 2024 hebben we een nieuwe visie op dienstverlening vastgesteld, die we in 2025 concreet gaan uitwerken. Daarbij leggen we de focus op:
Verbetering van de kwaliteit van onze dienstverlening: door middel van metingen van de klanttevredenheid.
Gastheerschap: niet alleen verbeteren we de dienstverlening door efficiëntere processen, maar we willen ook dat inwoners zich persoonlijk, betrokken en met respect behandeld voelen. Dit doen we onder andere door het inzetten van een burgerpanel en het aanpassen van onze communicatiekanalen.
Interne samenwerking en monitoring: zodat elke vraag over dienstverlening snel en adequaat wordt beantwoord en inwoners tijdig en correct antwoord krijgen.
3.3
Goede communicatie met inwoners, instellingen en ondernemers
Een belangrijk aandachtspunt is de communicatie met inwoners, instellingen en ondernemers. De website wordt geactualiseerd met een Engelstalige versie, zodat internationale inwoners en bezoekers ook goed geïnformeerd zijn. Tegen het derde kwartaal van 2025 verwachten we dat de Engelstalige versie van de website volledig operationeel is, met minimaal 90% van de inhoud beschikbaar in het Engels. Wassenaar heeft een relatief grote internationale gemeenschap. We willen hen voorzien van goede en toegankelijke dienstverlening. Om dit te verbeteren, streven we naar een meer gerichte communicatie. Intern stellen we richtlijnen op over welke informatie in welke talen wordt aangeboden, zodat dit kan worden opgenomen in onze standaarddienstverlening. Daarnaast gaan we via een burgerpanel in gesprek met deze gemeenschap om te onderzoeken waar wij als gemeente beter kunnen ondersteunen of onze producten kunnen aanpassen aan hun behoeften.
Pagina 40 van 136
4.1
Implementatie kostprijsdekkende huren panden, accommodaties en gronden
Naar verwachting zal de Raad eind 2024 een besluit nemen over de invoering van kostprijsdekkende huren. In 2025 zal uitvoering gegeven worden aan deze keuze. Hierbij zullen de gebruikers van het gemeentelijke vastgoed geïnformeerd worden over de gevolgen. Dat zal in het eerste kwartaal van 2025 gedaan worden. Tevens zal dit betekenen dat de bestaande huurcontracten, die veelal afgesloten waren inclusief gas, licht en water, schoonmaak, verzekering, belastingen en heffingen, opgezegd worden en er nieuwe voor in de plaats komen. De nieuwe contracten zullen gebaseerd zijn op de nieuwe voorgestelde kostprijsdekkende huurprijzen. Standaard worden de nieuwe contracten losgekoppeld van energie en water. Deze overeenkomsten zullen na de opzegtermijn van het huidige contract in 2026 ingaan. 4.2
Opgesteld vastgoed- en accommodatiebeleid
In 2024 is binnen de beschikbare capaciteit prioriteit gegeven aan de doorrekening van kostprijsdekkende huren en het opstellen van het (herijkt) beleid daaromtrent. Het opstellen van vastgoed-en accommodatiebeleid is daarom doorgeschoven naar 2025. 4.3
Voortgang verkoop van gemeentelijk vastgoed uitgevoerd
Ook in 2025 zal overgegaan worden tot het afstoten van woningen zodra deze vrijkomen. Beleidslijn is dat alle kosten die daarvoor nodig zijn in mindering worden gebracht op de verkoopopbrengst van het desbetreffende object. 4.4
Beheerplan en verduurzaming vastgoed
Met de actualisatie van het Beheerplan Vastgoed is in 2024 een begin gemaakt. Daarin wordt de verduurzaamheidsopgave meegenomen. Dit vergt meer tijd dan gedacht. Naar verwachting is de actualisatie met de financiële vertaling uiterlijk begin 2025 afgerond. De financiële gevolgen zullen bij de Kadernota 2026 worden betrokken. Toegelicht onder Projecten: 5.1: Renovatie en restauratie Rijksmonument De Paauw tot een bestuurscentrum aanbesteed 5.2: Nieuwe locatie gemeentewerf en milieustraat is in ontwikkeling 6.1: Cementrustieke bruggen in het landgoed De Paauw zijn hersteld 7.1
Uitvoering Nota Internationals
In de tweede helft van 2024 is de Nota Internationals ter besluitvorming voorgelegd aan de Raad. In 2025 zal gestart worden met de uitvoering van de door de Raad besloten activiteiten, die gericht zijn op het maximaal benutten van de meerwaarde van de Internationals voor de gemeenschap van Wassenaar.
Pagina 41 van 136
Verbonden partijen / samenwerkingsverbanden
Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR is een uitvoeringssamenwerking op het gebied van heffen en innen van belastingen. Wassenaar gaat zelf over de inhoud. Dit betekent dat de BSGR ook in 2024 haar taak zo efficiënt mogelijk uitvoert. Aandachtspunt zijn de bezwaren die worden ingediend, mede met behulp van daarin gespecialiseerde organisaties. De BSGR onderneemt in samenwerking met andere partijen (o.a. de VNG, Waterschappen, Ministeries) actie om het WOZ-proces te verbeteren en het aantal bezwaarschriften te doen verminderen.
Projecten en investeringen
5.1
Bestuurscentrum De Paauw
In de eerste helft van 2025 is het definitief ontwerp (DO) voor het interieur van Raadhuis De Paauw gereed. Na vaststelling van dit plan start het vergunningstraject, de formele subsidieaanvragen en de procedure om eind 2025 de aannemer te kunnen contracteren. Dit betekent dat in het laatste kwartaal van 2025 het pand leeg moet zijn om de technisch ontwerpfase (TO) te starten. In deze TO-fase worden de bestekken geschreven en is de ontmanteling gestart om goed zicht te krijgen op de noodzakelijke werkzaamheden. De tijdelijke uithuizing start in de zomer 2025 met de Raad die tijdens de werkzaamheden zal vergaderen in het politiebureau aan de Hofcampweg. Ook het gemeentekantoor zal veel intensiever worden gebruikt in de periode dat er geen gebruik kan worden gemaakt van Raadhuis De Paauw. 5.2
Ontwikkeling nieuwe gemeentewerf en milieustraat
Onder de voorwaarde dat in 2024 overeenstemming is bereikt over de aankoop van een terrein, wordt in 2025 de ontwerpfase afgerond en start het vergunningstraject. De inzet is om eind 2025 te starten met de realisatie van de nieuwe gemeentewerf, zo mogelijk in combinatie met de verplaatsing van de milieustraat. Mocht het nieuwe terrein vanwege huur- of pachtovereenkomsten niet direct beschikbaar zijn dan wordt een besluit voorgelegd om een tijdelijke voorziening voor de gemeentewerf te accommoderen. 6.1
Cementrustieke bruggen
De restauratie en renovatie van de cementrustieke bruggen wordt afgerond. In het voorjaar van 2025 zijn alle rondwandelmogelijkheden weer beschikbaar, omdat de drie bruggen in hun oude allure zijn hersteld en onderdeel uitmaken van het recreatieve netwerk.
Pagina 42 van 136
Effectindicatoren
Tabel 3.1 - Effectindicatoren P3 Bestuur en Middelen
Peilwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Effectindicator
Rekening-courantverhouding met het Rijk blijft tot 2026 positief
2024 o.b.v.
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
JR 2023)
eind 2024
eind 2025
eind 2026
eind 2027
eind 2028
€ 18 mln.
€ 11 mln.
€ 4 mln.
€ 0 mln.
€ 0 mln.
€ 0 mln.
Pagina 43 van 136
Wat gaat het kosten ? Investeringen Tabel 3.2 - Investeringen P3 Bestuur en Middelen
Programma 3
Totaal beschikbaar gesteld krediet
Nog te besteden (peildatum september 2024)*
Begroot nog niet beschikbaar gesteld t/m 2024
Begroting 2025: beschikbaar te stellen krediet
Omschrijving
Rest/verbouw Raadhuis De Paauw De Paauw bruggen De Paauw aanlichten Verbouwing toekomstige gemeente winkel Warenar (renovatie) Duurzaamh. eigen panden ICT Investeringen NIS-2 (Network and Information Security)
Totale investering
Meerjarenbeeld
2025
2026
2027
2028
Totaal
12.230.000
10.623.727
-
-
-
-
-
12.230.000
430.000
375.183
-
-
-
-
-
330.000
86.000
86.000
-
-
-
-
86.000
-
-
-
-
3.750.000
-
-
3.750.000
-
-
1.000.000
-
-
-
-
1.000.000
350.000
345.463
175.000
350.000
350.000
-
-
1.225.000
319.868
140.192
-
60.000
-
1.000.000
-
1.379.868
-
-
-
150.000
-
-
-
150.000
125.000
89.182
-
-
-
-
-
125.000
Totaal 13.540.868 11.659.747 1.175.000 560.000 4.100.000 * nog te besteden is investeringskrediet minus realisatie minus verplichtingen.
1.000.000
-
20.375.868
Tractie
Programma
Tabel 3.3 - Baten en lasten P3 Bestuur en Middelen Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Baten
59.468
61.387
64.233
62.316
62.906
62.933
Lasten
-19.783
-22.443
-23.203
-22.891
-22.780
-22.813
Saldo van baten en lasten
39.685
38.945
41.030
39.425
40.126
40.120
Onttrekking reserves
2.183
1.573
320
1.100
0
0
Toevoeging reserves
-610
-130
0
0
0
0
Mutaties reserves
1.573
1.444
320
1.100
0
0
41.257
40.388
41.350
40.525
40.126
40.120
( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000
Geraamde resultaat
Pagina 44 van 136
Toelichting begroot 2025 Effect kapitaallasten (lagere lasten 2025 €139.600, 2026 €28.000, 2027 €137.000, 2028 €138.000) Het actualiseren van projecten en investeringen heeft een effect op de kapitaallasten. Door het later opleveren en temporiseren van een aantal investeringen, worden de kapitaallasten vooruitgeschoven. Dit wordt hier als verzamelpost meegenomen. Dit betreft onder meer Rijksdorp, De Wassenaarse Slag en de Kievietschool. Cyber beveiliging: NIS2-richtlijn (Network and Information Security directive) (hogere lasten 2025 € 191.450, vanaf 2026 € 126.450) De afgelopen jaren zien we dat diverse ontwikkelingen in toenemende mate de veiligheid van onze maatschappij en economie onder druk zetten. Denk daarbij aan de coronapandemie, de oorlog in Oekraïne, en cyberdreigingen. In het licht van deze ontwikkelingen is er sinds 2020 door de Europese Unie gewerkt aan de Network and Information Security (NIS2) directive. Deze richtlijn is gericht op een verbetering van de digitale en economische weerbaarheid van Europese lidstaten. De NIS2-richtlijn is omgezet in de Cyberbeveiligingswet, die naar verwachting in het derde kwartaal van 2025 van kracht wordt. Deze nieuwe wet vervangt onder andere de huidige Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) en zal de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) wettelijk verankeren.
Daarmee krijgen we te maken met flinke eisen op gebied van een zorgplicht, toezicht en een meldplicht om passende maatregelen te nemen op gebied van cyberbeveiliging. Vooralsnog is er geen financiële compensatie in zicht vanuit het gemeentefonds. De nieuwe Network and Information Security (NIS2)-richtlijnen vragen ook om aanvullende ICT-investeringen. Inwerkingtreding Omgevingswet (structureel hogere lasten € 216.286. Dekking voor het gedeelte van Wassenaar (52%) vanuit de leges Omgevingsvergunning: structureel hogere baten € 112.500) Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet definitief in werking getreden en is de beheerfase gestart. De Omgevingswet levert aanvullende taken en een verzwaring van de huidige taken op, met name op het gebied van ICT. Het betreft in dit geval het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Aangezien de lasten in het kader van het in werking treden van de Omgevingswet verband houden met het afgeven van Omgevingsvergunningen wordt gekozen voor dekking van deze kosten door ophoging van de leges met betrekking tot de Omgevingsvergunningen. E-depot (structureel hogere lasten 2025 €75.000, vanaf 2026 € 50.000) Een e-depot is een voorziening waarin digitale informatie wordt bewaard, beheerd en voor lange termijn toegankelijk gesteld.
Net als fysieke stukken, zoals charters of papieren bouwvergunningen, moet digitale informatie ook ‘tot in eeuwigheid’ beheerd en bewaard blijven. Deze digitale informatie is kwetsbaar. Bestanden kunnen onleesbaar worden. Bestandsformaten raken snel verouderd. Om die reden is in de Archiefwet opgenomen dat voor permanent te bewaren digitale bestanden overbrengen naar een e-depot verplicht is. Conform de DVO I&D met Voorschoten worden 48% van de lasten doorbelast aan de gemeente Voorschoten.
Pagina 45 van 136
Uitkering gemeentefonds - stand meicirculaire 2024 (hogere baten 2025 € 2.070.000) Gemeenten ontvangen vanuit het gemeentefonds geld van het Rijk om hun taken uit te voeren. Het gemeentefonds bestaat uit twee onderdelen, de algemene uitkering en de integratie/decentralisatieuitkeringen. De uitkeringen uit het gemeentefonds in de Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 zijn berekend op basis van de meicirculaire 2024. De algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2024 levert voor 2025 ten opzichte van 2024 een voordeel op van € 2.070.000. Dit voordeel bestaat voornamelijk uit loonen prijscompensatie. Dit voordeel in 2025 ten opzichte van 2024 is eenmalig. Vanaf 2026 zal de algemene uitkering voor Wassenaar structureel met een kleine € 4 miljoen worden verlaagd als gevolg van een nieuwe financieringssystematiek. Dit is ook bekend als het zgn. "ravijnjaar". Cao-ontwikkeling 2025 (4,4%) (structureel hogere lasten € 1.008.000) We gaan op dit moment uit van een cao-stijging in 2025 van 4,4%. Dit betreft een inschatting op basis van de CEP-index. Indexering kostenbudgetten, inclusief sociaal domein (2,6%) (structureel hogere lasten € 925.000) Het indexpercentage voor prijsstijgingen is gebaseerd op het niveau van de geharmoniseerde consumentenprijsindex (hicp) uit het Centraal Economisch Plan. Voor 2025 bedraagt dit 2,6%.
Back office applicatie Wmo en Jeugdwet (structureel hogere lasten € 80.000, hogere lasten 2025 € 120.000 met dekking uit de algemene reserve) Voor een efficiëntere en gebruiksvriendelijkere inrichting van de administratieve processen (o.a. vastleggen besluiten maatwerkvoorzieningen, betalingen, vastleggen berichtenverkeer, etc.) en informatievoorziening voor de Wmo en Jeugdwet is een nieuwe digitale applicatie noodzakelijk. Op dit moment wordt gewerkt met verschillende applicaties die niet naadloos op elkaar aansluiten en die qua functionaliteit niet optimaal zijn. Het kost veel tijd en geld om de administratie op deze manier te voeren en te beheersen. Het incidentele deel van de aanbestedingskosten, implementatie en (interim)-projectleiding voor de applicatie van €120.000 zal worden gedekt uit de algemene reserve. De structurele kosten 2025-2028 komen ten laste van de exploitatie. Het goede voorbeeld: beperken externe inhuur eigen organisatie (structureel lagere lasten € 150.000) Door de huidige doorontwikkeling van de organisatie zijn er steeds meer vacatures vervuld met eigen vaste medewerkers. Hierdoor kan de externe inhuur worden beperkt. We verwachten hiermee een bedrag van minimaal € 150.000 te kunnen besparen door scherper te kijken naar waar externe inhuur nodig is en tegen welk tarief. Dit betreft een taakstelling op de bedrijfsvoering.
Het goede voorbeeld: beperken inkoop/efficiencyslag eigen organisatie (structureel lagere lasten € 175.000) Door in 2025 te sturen op het realiseren van (structurele) voordelen op inkoop zal er een bedrag van € 175.000 worden bespaard. Gedurende het jaar zal worden gerapporteerd over de exacte invulling van deze besparing. Pagina 46 van 136
Kostprijsdekkende huren voor panden (structureel hogere baten vanaf 2027 € 50.000, vanaf 2028 € 75.000) Het invoeren van kostprijsdekkende huren vanaf 2027, wat stapsgewijs en beperkt kan worden ingevoerd zal resulteren in hogere huuropbrengsten vanaf 2027. Ontvlechting sociaal domein Voorschoten (neutraal hogere lasten 2025 € 200.000 met dekking uit de algemene reserve) In 2023 heeft Voorschoten de dienstverleningsovereenkomst (DVO) Sociaal Domein opgezegd. De werkzaamheden voor het Sociaal Domein zijn per 1 mei 2024 door Wassenaar zelfstandig overgenomen. In 2025 is nog een bedrag van € 200.000 benodigd voor de verdere transitie en opbouw van het team MO&O. Deze lasten worden gedekt vanuit de Algemene Reserve.
Pagina 47 van 136
P4 Fysieke leefomgeving
Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen
Visie Wassenaar wil een van de mooiste en aantrekkelijkste woongemeenten van Nederland zijn en blijven. We koesteren de ideale en centrale ligging ten opzichte van de grote steden Den Haag, Rotterdam en Amsterdam, en ons strand, de duinen en de landgoederen. Wij streven ernaar om Wassenaarders van alle leeftijden een zo goed mogelijk leef- en woonkwaliteit te bieden. Doelstellingen 1.
Woningen realiseren op de 4 woningbouwlocaties Den Deyl, Gemeentewerf, Het Kerkehout en ANWB, in lijn met regionale afspraken en openstaan voor initiatieven vanuit de markt.
2.
De Omgevingsvisie voor Wassenaar en gebiedsuitwerkingen voor noordrand-Groene Zone en zuidrand zijn klaar en geven richting aan de Wassenaarse ruimtelijke ordening en aan de vervulling van de wettelijke verplichtingen.
3.
De Wassenaarse schoolgebouwen op zijn minst naar BENG-niveau brengen, te laten voldoen aan de ambities uit het IHP en de lokale energiestrategie.
4.
Betere inzet op behoud en toekomstbestendig maken van het erfgoed.
5.
Meer adequaat toezicht en handhaving voor het behoud van erfgoedwaarden.
6.
Benoemen verbeterpunten die verder een bijdrage leveren aan de energietransitie enerzijds en het behoud van historisch ruimtelijke-en erfgoedkwaliteiten anderzijds
7.
Informeren, stimuleren en faciliteren van passende herbestemmingen, die aansluiten bij de mogelijkheden die het monument en zijn omgeving biedt.
Pagina 48 van 136
Wat gaan we daarvoor doen ? Belangrijkste resultaten voor 2025 1.1 Opgestelde regionale- en lokale woonzorgvisie verwerkt 1.2 Gewijzigde regionaal afgestemde Huisvestingsverordening 1.3 Opgestelde en ondertekende meerjarige prestatieafspraken 1.4 Opgesteld volkshuisvestelijk programma 1.5 Doelgroepenverordening opgesteld 1.6 Herstructurering Oostdorp (plan Woningbouwvereniging St. Willibrordus) 1.7 Herontwikkeling ANWB-locatie 1.8 Herontwikkeling van de voormalige Den Deylschool 1.9 Sanering en ontwikkeling gemeentewerf 1.10 Ontwikkeling Multifunctioneel Complex met woningbouw in Het Kerkehout 1.11 Nieuw gefuseerde school Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) 2.1 Eerste versie Omgevingsvisie is gereed en besproken met de Raad 2.2 Regionale samenwerkingsverbanden in het fysieke domein 3.1 Scholen kunnen verduurzamen op basis van het IHP 4.1 Geactualiseerde erfgoedvisie en programma opgesteld 4.2 Programma stimulering instandhouding en verduurzaming monumenten opgesteld en gestart 5.1 Erfgoed maakt integraal deel uit van het vast te stellen handhavingsuitvoeringsprogramma 6.1 Actief beleid voor zonnepanelen binnen het beschermd dorpsgezicht en op,-en bij monumenten 7.1 Toekomstbestendig beheer en gebruik van erfgoed 1.1
Opgestelde regionale en lokale woonzorgvisie verwerkt
De vaststelling van de verdeelafspraken vanuit het Regionale Woonzorgvisietraject vindt eind 2024 plaats. Deze vormen het kader voor de lokale Woonzorgvisie, die dan aan de raad in het 3e kwartaal van 2025 wordt voorgelegd. 1.2
Gewijzigde regionaal afgestemde Huisvestingsverordening
In het najaar van 2025 worden wijzigingsvoorstellen ten behoeve van de Huisvestingsverordening gemeente Wassenaar 2023 voorgelegd aan de Raad. 1.3
Opgestelde en ondertekende meerjarige prestatieafspraken
In 2025 worden de meerjarige prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties en hun huurdersverenigingen opgesteld voor de aankomende jaren. In het 4e kwartaal van 2025 worden deze vastgesteld. Pagina 49 van 136
1.4
Opgesteld volkshuisvestelijk programma
In het 4e kwartaal van 2025 wordt het eerste volkshuisvestelijk programma vastgesteld. Dit zal de huidige woonvisie vervangen en geldt als bouwsteen onder de omgevingsvisie. 1.5
Doelgroepenverordening opgesteld
Uitgangspunten voor woning doelgroepen worden gelijktijdig met de opstelling van het volkshuisvestelijk programma meegenomen en afgestemd met het omgevingsbeleid waar dit uiteindelijk verankerd wordt. De doelgroepenverordening wordt in het 4e kwartaal 2025 aan de Raad voorgelegd. Toegelicht onder projecten: 1.6 Herstructurering Oostdorp (plan Woningbouwvereniging St. Willibrordus) 1.7 Herontwikkeling ANWB-locatie 1.8 Herontwikkeling van de voormalige Den Deylschool 1.9 Sanering en ontwikkeling gemeentewerf 1.10 Ontwikkeling Multifunctioneel Complex met woningbouw in Het Kerkehout 1.11 Nieuw gefuseerde school Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW) 2.1
Eerste versie Omgevingsvisie is gereed en besproken met de Raad
De eerste versie van de omgevingsvisie is gereed en wordt in 2025 als ontwerp ter inzage gelegd. Vóór 1 januari 2027 moet de gemeente over een nieuwe omgevingsvisie beschikken. Het College heeft in 2024 het Transitieplan Omgevingsplan vastgesteld. Dit is de routekaart richting een geheel Omgevingsplan voor de gemeente Wassenaar vóór 1 januari 2032. Dit is een voor de gemeente majeure ontwikkeling en vraagt veel ambtelijke inzet en externe inhuur. Op basis van de werkwijze en planning zullen in de loop van 2025 de eerste stappen worden genomen om het Omgevingsplan in te richten. 2.2
Regionale samenwerkingsverbanden in het fysieke domein
Door deel te nemen aan verschillende samenwerkingsverbanden, nemen we als gemeente een positie in binnen deze netwerken, zodat we de ruimtelijke en grensoverschrijdende belangen van Wassenaar beter kunnen behartigen. Na het vaststellen van het geactualiseerde uitvoeringsprogramma van de Landschapstafel Duin Horst & Weide 2024-2028 worden in 2025 fondsen en subsidies geworven voor de realisatie van de verschillende programma's. Dat geldt ook voor het in 2024 opgestelde nieuwe meerjarenprogramma van het Nationaal Park Hollandse Duinen dat hierbij aansluit. Voor de tafel van de fysieke leefomgeving van de Haagse Regio wordt het in 2024 vastgestelde handelingsperspectief toegepast op een aantal nader vast te stellen thema's, die in regionaal verband worden uitgevoerd. Het behoud en de versterking van de Wassenaarse gebiedsidentiteit hebben daarbij prioriteit. 3.1
Scholen kunnen verduurzamen op basis van het IHP
In het IHP wordt voor alle schoolgebouwen die in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw toekomstperspectief geboden. We gaan bekijken of oudere schoolgebouwen, die niet binnen de horizon van het IHP grootschalig kunnen worden aangepakt, een handelingsperspectief kunnen krijgen hoe zij hun bestaande gebouw kunnen verduurzamen naar een energiezuinig, goed geventileerd en onderhoudsvriendelijk gebouw.
Pagina 50 van 136
4.1 t/m 7.1
Cultureel erfgoed
Bij het opstellen van een geactualiseerd programma van de erfgoedvisie wordt aangesloten bij de doelstellingen uit het coalitieakkoord en de huidige wetgeving, evenals bij de trends en ontwikkelingen. Daarnaast wordt het programma Stimulering instandhouding en verduurzaming monumenten opgesteld. Hiermee wordt binnen een nieuw financieel kader een bijdrage geleverd aan de duurzame instandhouding van het gebouwde en groene erfgoed.
Projecten en investeringen
1.6
Herstructurering Oostdorp (project Woningbouwvereniging St. Willibrordus)
In Oostdorp worden 62 grondgebonden woningen vervangen door 44 grondgebonden rijwoningen en 57 appartementen. De aanvraag omgevingsvergunning is in september 2023 ingediend, en heeft ter inzage gelegen. De planning is dat in 2024 wordt gestart met sloop en de nieuwbouw. De oplevering is gepland in 2026. 1.7
Herontwikkeling ANWB-locatie
In 2025 wordt de aanvraag omgevingsvergunning voor de ANWB-locatie op basis van het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan Residentie Parkzicht afgerond. De gemeente faciliteert dit proces. De ontwikkelende partij bepaalt wanneer zij de aanvraag doet. De verwachting is dat dit rond de zomer van 2025 zal zijn. 1.8
Herontwikkeling voormalige Den Deylschool
Voor de gemeente wordt dit project afgerond. De locatie is verkocht aan de ontwikkelaar EFY- Driestar. Als in de eerste helft van 2025 de vergunning wordt afgegeven en onherroepelijk is, vindt ook de overdracht van de locatie en de betaling van € 1.559.000 aan de gemeente plaats. De realisatie is een verantwoordelijkheid van de ontwikkelaar. De gemeentelijke taak is beperkt tot toezicht op de realisatie van de omgevingsvergunning en op de afspraken uit de ontwikkelovereenkomst. Na overdracht vallen de onderhoudskosten van de voormalige school vrij. Ook de onderhoudslasten van het Deylerhuis vallen vrij, maar worden (deels) als dekking ingezet voor huurcompensatie aan de Wijkgemeenschap Groot Deyleroord. De hoogte van deze compensatie wordt in de loop van 2025 bepaald. 1.9
Sanering en ontwikkeling gemeentewerf
Het nieuwe plan voorziet in ruimte voor groen, horeca, ontmoeten, spelen, parkeren en wonen. Begin 2025 wordt door de Raad het 'Financieel kader' en 'Stedenbouwkundig Programma van Eisen' vastgesteld. In 2026 wordt het “Ontwerp-omgevingsplan” aangeboden ter besluitvorming aan de Raad. De intentie is om 30% sociale, 40% middel-dure en 30% dure woningen te bouwen voor heel Wassenaar. Eind 2025 kan worden gestart met de langverwachte sanering van het terrein. Wij doen daarmee recht aan wat onze inwoners is toegezegd; eerst saneren, dan bouwen. Allereerst worden de huidige activiteiten van de gemeentewerf elders belegd. Dit wordt ter besluitvorming separaat aan de Raad voorgelegd. De huidige planning is dat omstreeks medio 2025 een nieuwe plek is gevonden en in gebruik genomen. Daarna kan in 2026/2027 worden gestart met de realisatie van woningbouw. Pagina 51 van 136
1.10
Ontwikkeling Multifunctioneel Complex met woningbouw Het Kerkehout
Het nieuwe plan voorziet in een nieuw multifunctioneel complex voor de kinderopvang van Norlandia, een kantine en kleedkamers voor S.V. Wassenaar en ruimte voor Buurtvereniging Het Kerkehout en Omstreken. Verder zal op een deel van het veld van S.V. Wassenaar woningbouw worden gerealiseerd. Bedoeling is dat begin 2025 door de Raad het 'Financieel kader' en 'Stedenbouwkundig Programma van Eisen' wordt vastgesteld. In 2026 wordt het “Ontwerp-omgevingsplan” ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd. Er zijn woningen gepland in de sector, 30% sociaal, 40% midden-dure en 30% duur. 1.11
Nieuw gefuseerde school Stichting Katholiek Onderwijs Wassenaar (SKOW)
Locatie SKOW: Nu de locatie voor de gefuseerde school door de Raad is bepaald, ligt de eerste verantwoordelijkheid voor de realisatie bij de SKOW. De SKOW fungeert als bouwheer voor het nieuwe schoolgebouw. Met een architectenbureau worden door hen de plannen voor het nieuwe gebouw uitgewerkt. De vergunningaanvraag wordt in 2025 verwacht en hopelijk kan vóór het einde van het jaar een vergunning worden afgegeven. Bij de gemeente ligt nog wel de verantwoordelijkheid om de beoogde locatie bouwrijp op te leveren. Om de SKOW in de gelegenheid te stellen met de bouwwerkzaamheden te starten zal, afhankelijk van de vergunningsdatum, eind 2025 een (tijdelijke) bouwweg en bouwplaats ingericht moeten worden. Voor deze werkzaamheden en het bouwrijp maken van de locatie is in 2025 een eenmalig bedrag nodig van € 40.000. Schoolgebouw SKOW: De verwachting is dat er in 2025 een voorbereidingskrediet voor de nieuwbouw zal worden aangevraagd, tot maximaal 10% van de geplande investeringen. Overige projecten en investeringen (doorlopend): Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) In het kader van de herijking IHP worden in het 4e kwartaal van 2024 de uitgangspunten van het IHP ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd.
Het IHP zal in de eerste helft van 2025 worden aangeboden, hiervoor zijn in de kadernota voor de opeenvolgende jaren 2025–2028 de investeringskosten onderwijshuisvesting geraamd. Bouw/renovatie Kievietschool In het verleden is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor renovatie en nieuwbouw van de school. De investering is reeds opgenomen in het huidige IHP 2019-2034 en zal worden betrokken in de actualisatie van het IHP, dat na verwachting in de eerste helft van 2025 aan de Raad zal worden aangeboden. De investeringsaanvraag volgt in de tweede helft van 2025. Herontwikkeling Duindigt Op 19 februari 2024 heeft de initiatiefnemer, de Stichting Beheer Renbaan Duindigt, een gewijzigd plan ingediend voor de revitalisering van de renbaan. Dit plan wijkt af van het Stedenbouwkundig Plan van Eisen, dat eind 2021 door de Raad is vastgesteld. Er is additionele informatie nodig om te komen tot een realiseerbaar plan. Belangrijk onderdeel van dat overleg is de nieuwe bebouwing in verhouding met de omliggende natuurbestemming, de afstemming met de provincie, de financiële kaders en de verdere duurzame ontwikkeling van dit gebied. Pagina 52 van 136
Uitbreiding Woonwagenstandplaatsen In 2023 is het college gestart om het aantal standplaatsen voor woonwagens uit te breiden op de locaties Lagerweide en Ruigelaan. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de Woonvisie Wassenaar 2021-2025. De plannen worden voorbereid in overleg met de huidige bewoners. Alle bewoners zijn uitgenodigd voor de regelmatige overleggen die hiervoor worden gehouden. In 2024 heeft dit geleid tot een plan voor zowel de ruimtelijke opzet als de verdeling van de standplaatsen. De planning is dat de uitvoering in de loop van 2025 kan starten. Op 24 januari 2023 heeft de Raad budget beschikbaar gesteld voor procesbegeleiding. Zodra het project richting uitvoering gaat en de voorbereiding van de aanvraag omgevingsvergunning/ruimtelijke procedure start, zal er een aanvullend budget nodig zijn. Instandhouding Huize Ivicke De gemeente is afhankelijk van het Openbaar Ministerie wanneer de juridische procedures kunnen worden afgerond voor naleving van de instandhoudingsplicht (Erfgoedwet) van Huize Ivicke, waarvoor een last onder bestuursdwang is opgelegd. In eerste aanleg heeft de veroorzaker van de overtreding de gemaakte kosten van circa € 1 miljoen onder protest betaald. Wanneer er een uitspraak ligt van de Raad van State, dan kan financiële eindafwikkeling plaatsvinden.
Pagina 53 van 136
Effectindicatoren
Tabel 4.1 - Effectindicatoren P4 Fysieke Leefomgeving
Peilwaarde
Effectindicator
(2023)
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
12.460
12.637
12.770
12.903
(plus 65)
(plus 177)
(plus 133)
(plus 133)
Aantal woningen (plus nieuw toegevoegde woningen o.b.v.
12.367
Woonvisie 2030, gesaldeerd met gesloopte woningen)
Wat gaat het kosten ? Investeringen
Tabel 4.2 - Investeringen P4 Fysieke Leefomgeving
Programma 4
Totaal beschikbaar gesteld krediet
Nog te besteden (peildatum september 2024)*
Begroot nog niet beschikbaar gesteld t/m 2024
Omschrijving
Rijnlands Lyceum Rijnlands Lyceum Meubilair Renovatie en nieuwbouw Kievietschool SKOW Nieuwbouw Jan Baptist /St. Jozefschool Herenweg school Verduurz. Kerkehout 6
Begroting 2025: beschikbaar te stellen krediet
Totale investering
Meerjarenbeeld
2025
2026
2027
2028
Totaal
6.116.211
1.888.627
-
-
-
-
-
6.116.211
370.656
370.656
-
-
-
-
-
370.656
271.379
-
3.800.000
-
-
-
-
4.071.379
-
-
1.740.000
4.700.000
4.360.000
-
-
10.800.000
-
-
-
-
-
2.600.000
2.600.000
5.200.000
145.000
131.324
-
-
-
-
-
145.000
177.200
86.163
-
-
-
-
-
177.200
Totaal 7.080.446 2.476.770 5.540.000 4.700.000 4.360.000 * nog te besteden is investeringskrediet minus realisatie minus verplichtingen.
2.600.000
2.600.000
26.880.446
Tractie
Pagina 54 van 136
Programma
Tabel 4.3 - Baten en lasten P4 Fysieke Leefomgeving Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
( "-"= nadeel / "+"= voordeel ) bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Baten
2.361
2.828
2.366
2.071
2.171
2.221
Lasten
-6.100
-7.809
-5.055
-4.399
-4.279
-4.363
Saldo van baten en lasten
-3.738
-4.981
-2.689
-2.328
-2.108
-2.142
Onttrekking reserves
405
2.431
920
180
0
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
405
2.431
920
180
0
0
-3.334
-2.550
-1.769
-2.148
-2.108
-2.142
Mutaties reserves Geraamde resultaat
Toelichting begroot 2025 Kostprijsdekkende huren voor accommodaties en gronden (structureel hogere baten vanaf 2027 € 100.000, vanaf 2028 € 150.000) Wat betreft de kostendekkendheid van accommodaties en gronden zal een zelfde inventarisatie plaatsvinden zoals toegelicht onder programma 3 voor wat betreft de panden. Ook hierbij wordt uitgegaan van hogere inkomsten vanaf 2027, zodat dit stapsgewijs en beperkt kan worden ingevoerd. Ontwikkeling omgevingsplan (neutraal: hogere lasten 2025 en 2026 € 180.000, met dekking uit de Reserve egalisatie omgevingsvergunningen) Dit betreft de wettelijke verplichting om een omgevingsplan afgerond te hebben. Hiervoor heeft de gemeente nog tijd (tot 2032), maar het is belangrijk om op tijd hiermee te beginnen. Na vaststelling van het Transitieplan omgevingsplan zal het daadwerkelijk opstellen van zo’n plan starten. Het genoemde bedrag is gebaseerd op eerdere ervaringen. Er zal ook nog een business case worden opgesteld. De dekking komt uit de Reserve egalisatie omgevingsvergunningen. Sanering grond gemeentewerf (neutraal: hogere lasten 2025 € 500.000 met dekking uit de Algemene reserve) In de begroting 2023 is een bedrag van € 1 miljoen opgenomen voor het saneren van de gemeentewerf in 2024. Deze inschatting was te laag. Naar huidig inzicht is € 0,5 miljoen extra benodigd voor 2025. Dit bedrag was reeds opgenomen in de Begroting 2024.
Locatie SKOW (neutraal: hogere lasten 2025 € 40.000, met dekking uit de Reserve grote projecten) Voor het realiseren van de nieuwbouwlocatie voor de gefuseerde SKOW-school moet de grond bouwrijp worden geleverd aan de initiatiefnemers. Dit loopt vooruit op de twee vrijkomende woningbouwlocaties als de school is verhuisd. De verwachting is dat die ontwikkellocaties opbrengsten zullen genereren. Om de SKOW in de gelegenheid te stellen met de bouwwerkzaamheden te starten zal, afhankelijk van de vergunningsdatum, eind 2025 een (tijdelijke) bouwweg en bouwplaats ingericht moeten worden. Voor deze werkzaamheden en het Pagina 55 van 136
bouwrijp maken van de locatie, waarmee in het benodigd krediet van het IHP geen rekening is gehouden is, in 2025 een eenmalig bedrag nodig van € 40.000 dat gedekt wordt uit de Reserve grote projecten. RO-procedure nieuwbouw SKOW (Sint Jozefschool/Sint Jan Baptistschool) inclusief participatie (neutraal hogere lasten 2025 € 200.000 met dekking uit Reserve grote projecten) Voor de realisatie van een nieuwe gefuseerde school voor de SKOW zal een ruimtelijke procedure opgesteld moeten worden. Dat bestaat uit het opstellen van een ruimtelijk plan (€ 70.000) en de kosten voor de publiekrechtelijke toetsing (€ 105.000). Te zijner tijd komen de huidige locaties van de Sint Jozefschool en de Sint Jan Baptistschool vrij ten behoeve van woningbouw. Voor de realisatie van woningbouw op beide locaties zal een ruimtelijke procedure opgesteld moeten worden. Dat bestaat uit het opstellen van een ruimtelijk plan (€ 95.000) en de kosten voor de publiekrechtelijke toetsing (€ 105.000). Deze lasten worden gedekt vanuit uit de Reserve grote projecten. Privaatrechtelijke vergoeding St. Willibrordus (Oostdorp) (hogere baten 2025 € 220.000) Op basis van een anterieure overeenkomst met de St. Willibrordus ontvangt de gemeente Wassenaar in 2025 een éénmalig bedrag van € 220.000 in plaats van het heffen van precariobelasting
Pagina 56 van 136
P5 Natuur, klimaat en mobiliteit
Wat willen we bereiken ? Bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen
Visie Onze gemeente is en blijft een van de mooiste gemeenten van Nederland met veel en veelzijdige natuur: het strand, de duinen, het agrarisch landschap, de vele landgoederen en parken. We beschermen de unieke, grote biodiversiteit in onze Natura 2000-gebieden en we bieden inwoners en bezoekers rust en ruimte om te ademen. Wassenaar wil een goed bereikbare gemeente zijn met veilige wegen en straten voor iedere weggebruiker. Op het gebied van energie en warmte zetten we de transitie per buurt / wijk door en volgen we minimaal de landelijke ambities. De Wassenaarder produceert veel afval en dat moet in de toekomt omlaag, door betere scheiding van restafval. Verder is het belangrijk voor Wassenaar dat het centrum, het winkelgebied Stadhoudersplein en het strand aantrekkelijk blijven voor inwoners en bezoekers. Doelstellingen 1.
Behoud en de versterking van de identiteit en kwaliteiten van Wassenaar op het gebied van cultuur-, natuur- en landschapswaarden en het tevens duurzaam, toekomstbestendig en toegankelijk houden daarvan.
2.
Een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is met minimale oneffenheden
3.
Een levendige dorpskern, die met mooie winkels en goede voorzieningen bijdraagt aan een gezellig dorpshart met economische activiteit en sociale verbinding.
4.
De Wassenaarse Slag is duurzamer, toegankelijker en toekomst bestendiger en heeft het karakter van een familiestrand.
5.
De Wassenaarse bedrijventerreinen zijn toekomstbestendig en ondernemers hebben duidelijkheid over waar ruimte is voor ondernemerschap in Wassenaar