2021-10-26 Raad - begroting verslag.doc

Ik denk dat wij, niet anders dan de anderen van de raad, proberen de mogelijkheden die we hebben om invloed te hebben bij de provincie, de gemeente Katwijk en het Rijksvastgoedbedrijf aan te wenden. We kunnen de hele discussie over Valkenburg houden, maar 12

ik zeg hier alleen dat het onze aandacht blijft houden. We zien ook dat er continu nieuwe ontwikkelingen in dit dossier zijn en daar moeten we vanuit Wassenaars perspectief heel alert op zijn. Ik denk dat duidelijk is wat we willen, maar we verschillen weleens van mening over het hoe. De voorzitter: Dank u wel. Nog een vervolgvraag van de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Dank u wel voorzitter. Het is niet mijn bedoeling om het ValkenburgValkenhorstdossier over te doen, ik heb daar de afgelopen zeven jaar met uw buurman al de uren aan besteed. Het gaat mij om het volgende. U verwoordde dat u trots was en dat u vindt dat er veel gepresteerd is. Ik haal deze specifieke beslissing aan en ik begrijp natuurlijk dat je nooit alles in je eentje besluit, maar mijn vraag is: bent u tevreden over het standpunt dat u toen hebt ingenomen, in deze raadsperiode, over de verkleining van de buffer naar 900 meter en later de verhoging van het aantal woningen van 5000 naar 5600? De voorzitter: De heer Weyn. De heer Weyn: Voor zover ik weet zijn wij nooit specifiek met deze punten akkoord gegaan, het is alleen de realiteit van hoe je omgaat met de situatie die zich voordoet. Wij hebben nooit gezegd 'zullen we het aantal woningen eens naar 5600 brengen'. De discussies die we gehad hebben gingen over welke invloed je nog kunt uitoefenen.

We hadden eerder in deze raadsperiode een stevige discussie over of we de deur bij Katwijk moeten dichtgooien of dat we aan tafel moeten blijven zitten. Als u aan dat besluit refereert, denk dat we kunnen zeggen dat we daar geen spijt van hebben, maar dat wil niet zeggen dat we altijd tevreden waren over de uitkomsten, maar ik sta achter de besluiten die we hebben genomen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Paulides nog op dit punt. De heer Paulides: Even een kort punt van orde. We hebben afgesproken tweemaal kort te interrumperen en ik vraag of u zich daaraan wilt houden, dat het zo gebeurt want ik zie het weer uitlopen. De voorzitter: Ik houd de tijd nauwlettend in de gaten, maar dank voor de oproep tot matiging, die deel ik. De heer Weyn. De heer Weyn: Dan ga ik verder. Ik heb ondermijning genoemd, de recente ontwikkelingen ondersteunen dat wegkijken hier geen optie meer is. De coronapandemie lijkt vooralsnog over haar hoogtepunt heen, maar dat kan zo weer veranderen en de psychosociale gevolgen behoeven aandacht. 'Iedereen doet mee' betekent ook hier aandacht voor degenen die achterblijven door fysieke, mentale of financiële beperkingen. Participatie is en blijft belangrijk voor draagvlak en dit betreft ook wonen, bijvoorbeeld bij de herontwikkeling vanaf de Den Deylschool, de ANWB-locatie en de Gemeentewerf.

Wij zijn verheugd dat het college invulling heeft kunnen geven aan de motie van Lokaal Wassenaar! over meer ruimte voor bewoners bij het onderhoud van hun woonomgeving. Het verbeteren van wegen en stoepen in alle buurten, maar ik noem hier met name even de achterstand in bijvoorbeeld Kerkehout en Jeruzalem, is voor ons van belang voor de leefbaarheid en veiligheid. Wij vragen de wethouder de toezegging om extra aandacht en prioriteit te geven aan achterstanden in de genoemde wijken en wij steunen het amendement om het onderhoudsniveau van de wegen van C naar B te brengen. Onze fijne woonomgeving is ook anderen opgevallen en dat heeft natuurlijk voordelen, toerisme betekent geld en werkgelegenheid, maar het heeft ook negatieve effecten zoals overlast door extra verkeer en meer bezoekers dan een gebied aankan. Denk hierbij aan Meijendel en wij vragen hiervoor blijvende aandacht. Wij kijken uit naar de nota Internationals, het is goed om in kaart te brengen wat deze inwoners voor Wassenaar betekenen en om hen meer bij de publieke zaak te betrekken. Wat betreft verfraaiing heeft de ingang van Wassenaar door de restauratie van Huize Den Deijl een upgrade gekregen, maar helaas is dat al jaren niet het geval vanuit de richting Leiden en dit is een mooie opdracht om mee te geven aan een nieuw college. Ten slotte een meer formeel punt.

De begroting is op een aantal punten mogelijk tekstueel enigszins achterhaald door recente raadsbesluiten en we merken wellicht ten overvloede op dat in deze gevallen de besluiten vanzelfsprekend precedent zijn mocht er tegenstrijdigheid zijn met de onderliggende begroting. Hiermee wil ik mijn eerste termijn besluiten. De voorzitter: Ik dank u wel. U hebt inmiddels het amendement over het subsidiebeleid ingediend en dat maakt nu deel uit van de beraadslagingen. Ik dank u wel en dan gaan we nu over naar de heer Van Sloten.

13

De heer Van Sloten: Dank voorzitter. Dit is de laatste begroting van dit college en waarschijnlijk ook mijn laatste begroting als fractievoorzitter van GroenLinks. Ik hoop het stokje bij de volgende verkiezingen te kunnen overdragen en dat geeft aanleiding tot een positief verhaal. Als ik kijk naar de begroting zie ik als ik eerlijk ben echter een weinig inspirerend verhaal. Er is niet echt iets om tegen te zijn, maar er is ook niet echt iets waar ik enthousiast van word. Ook niet de vermindering van de verhoging van de ozb, die zie ik echt als een doorzichtig verkiezingscadeautje, dit was het moment geweest om echt door te pakken. Dit zou het kroonstuk moeten zijn op vier jaar werk, maar als ik kijk naar de sporthal, de gymzaal, de Den Deylschool, het O&O-gebouw, de strandopgang, het haventerrein, het verkeersplan, de afschaffing van de kapvergunning, de Warenar en niet te vergeten de parkeerplaats bij Ivicke, allemaal zaken die vier jaar geleden ook op de lijst stonden en van al deze punten is eigenlijk nog niets echt helemaal afgerond. We hebben stappen gezet zoals dat zo mooi heet en dat is spijtig want met iets meer lef, meer daadkracht en standvastigheid hadden deze zaken al afgerond moeten zijn en ik had graag gezien dat de finish al was behaald in plaats van dat we stappen hebben gezet.

Als ik naar de reserve kijk dan lijkt het wel of we koste wat kost een flink bedrag op de bank willen hebben, een bedrag dat we volgens mij veel beter kunnen inzetten, waarom investeren we nu niet in tijden van overvloed als ik alle moties, amendementen en vragen over de ozb-verhoging zie? Investeer bijvoorbeeld in duurzaamheid, waarom accepteert de gemeente nog steeds dat er scholen zijn met enkelglas, zonder ventilatie en met slechte isolatie, waarom nog steeds geen plan voor verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, waarom blijven we het normaal vinden dat er in Wassenaar 600 huishoudens onder de armoedegrens leven? Bij de helft van deze gezinnen is dat al langer dan drie jaar het geval en ook de Voedselbank is in Wassenaar nog steeds nodig. Dat zijn zaken die we niet helemaal kunnen oplossen, maar die we ook niet uit het oog moeten verliezen. Ik las dat het college zich inspant om te voorkomen dat tekorten worden afgewenteld op inwoners die onder de armoedegrens leven. Ik ben blij dat de PvdA daar later waarschijnlijk nog wat meer over gaat zeggen, ik vind dat echt een bizarre zin. Juist deze groep krijgt de komende jaren te maken met stijgende kosten voor verwarming, voedsel, marginaal stijgende inkomsten en flinke uitdagingen. Door de inflatie neemt de waarde van onze reserves standaard af en dat is zonde als er zoveel kansen zijn om te investeren.

Ik wil ook kort iets zeggen over de ambtenaren van de gemeente want ik lees dat dit genoemd is als risico, niet de ambtenaren zelf, maar wel de gevolgen van ontvlechting. Ik zie daar als beheersmaatregel dat het een optie is om het ambitieniveau bij te stellen en ik zou graag zien dat het college dit echt op tijd doet. We hebben de afgelopen jaren op diverse dossiers gezien dat het college niet kan leveren wat de raad verwacht of dat de ambities van de raad en het college te veel uit elkaar lopen. Dat is echt zonde, dat zorgt voor veel negatieve energie en dat moeten we gewoon koste wat het kost vermijden. Dus een oproep aan het college om het op tijd te signaleren als zaken niet gaan zoals verwacht. De maatregel die er nu staat is volgens mij dat we het slimmer gaan doen en dat is allemaal prachtig mooi opgeschreven, maar dat moet zich in de praktijk nog maar bewijzen. Ik had liever gezien dat er nu een reservering was opgenomen om te zorgen dat we de tekorten enigszins kunnen opvangen of dat we structureel in onze eigen ambtenaren kunnen gaan investeren. Ik hoop dat het college en de komende raad wat meer standvastigheid kunnen laten zien, staan voor keuzes, eerlijk communiceren als iets minder goed verloopt en doorpakken waar kan. 'Een college van doeners' hoorde ik de fractievoorzitter van de VVD eerder zeggen, laten we hopen dat dit er inderdaad komt.

Ik mis te vaak standvastigheid en staan voor je keuzes in de manier waarop we in dit dorp beleid maken en uitvoeren of, zoals het te vaak gaat, niet of met grote vertraging uitvoeren, maar ook het lef om misstanden te benoemen, ook als de boodschap soms lastig is of de persoon aan wie de boodschap gericht is een mede-raadslid is. Ik wil afsluiten met woorden van een aantal jaren geleden, een citaat uitgesproken bij een afscheid uit de raad. Ik denk dat die woorden nog steeds actueel zijn en ik hoor graag of iemand weet wie ze heeft uitgesproken. "Wat dat aangaat, dat zou ik ook wel willen meegeven, er was hier soms wel eens een bestuursstijl, als we er niet helemaal uitkomen dan nemen we maar even geen besluit. Dat kun je een tijdje volhouden, op sommige dossiers een jaar of zeven, maar op een gegeven moment verwacht de samenleving toch echt dat er besluiten worden genomen. Wat dat aangaat, zou ik liever het motto hanteren 'als je een moeilijke keuze hebt, ga er goed voor zitten, kijk elkaar diep in de ogen en neem gewoon een besluit" en even verder in datzelfde citaat: "Ik zou u willen meegeven dat het heel verstandig is om de komende jaren toch te kijken of er meer en intensiever geïnvesteerd zou kunnen worden in het groen van Wassenaar. We zijn steeds een beetje aan het lappen.

Ik denk dat Wassenaar het lef zou moeten hebben om een groot investeringsprogramma te beginnen om zeker die delen van Wassenaar die na dertig tot veertig jaar een beetje opzoomering kunnen gebruiken stevig aan te pakken. Het is een investering in groen en dat is volgens goed besteed geld". Volgens mij zijn deze citaten na een jaar of zeven nog steeds actueel, zouden we er goed aan doen om hier nogmaals naar te kijken en ze naast de laatste begroting te leggen en de komende verkiezingsprogramma's te leggen, zodat we zorgen dat we de komende periode een college krijgen dat dit soort dingen echt gaat

14

aanpakken. Ik moet aangeven dat ik het resterende gedeelte van mijn tijd graag aan het CDA geef. De voorzitter: Ja, zo gaan die regelingen niet, maar de heer Koetsier gaat er ongetwijfeld uitkomen. Dank u wel. Iedereen denkt nu natuurlijk na over wie dat raadslid was en dat gaan we vandaag ontdekken. We gaan naar de heer Koetsier. De heer Koetsier: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Drie jaar geleden werd ik gebeld om in de raad te gaan en nu zit ik hier. Een beetje anders kan verwacht en ook best wel spannend om nu als woordvoerder te kunnen bijdragen aan het wel en wee van Wassenaar, dat vind ik supermooi, nogmaals mijn excuses dat Ronald er niet is. Ik heb met veel mensen gesproken en vaak gehoord hoe mooi Wassenaar is, Wassenaar is echt een van de mooiste gemeenten van Nederland om in te wonen, te werken en te leven. Het is niet voor niets dat we als raadsleden en politieke partijen staan voor de zelfstandigheid van Wassenaar. Dat brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee, we hebben de plicht om het dorp in stand te houden en gezond en groen door te geven aan de volgende generatie. Grote winst hebben we gehaald op het terrein van de zelfstandigheid van Wassenaar, we hebben weer een echte eigen burgemeester, inmiddels ook een geheel eigen ambtenarenapparaat en of dat nog niet genoeg is, hebben we nu ook een schitterend gerestaureerde Paauw, aan de buitenkant weliswaar.

We zijn nu zelf verantwoordelijk en we hebben nu ook echt de mogelijkheid en de middelen om Wassenaar in te richten zoals wij willen, maar zijn we daar organisatorisch klaar voor? Een vraag aan de wethouder: hoe zit het nu concreet met de opbouw van ons eigen ambtelijk apparaat met de vaste 186 fte, wanneer zijn we op sterkte en hebben we nog te maken met normale frictievacatureruimte? Een volledige organisatie met de juiste mensen geeft ons niet alleen besluitkracht, maar ook uitvoeringskracht. We hebben ideeën en de besluitvaardigheid loopt wel aardig, maar de uitvoering laat op zich wachten. Er komen grote infraprojecten die ontzettend belangrijk zijn voor ons dorp en waar nu hard aan getrokken moet worden zoals de Warenar, Den Deijl, Kerkehout, de werf en De Paauw. Een vraag aan de wethouder: moet er niet iemand worden aangesteld om specifiek de voortgang van deze bouwprojecten te trekken? Deze portefeuille wordt de komende jaren zwaar en nu we besluiten nemen, zou het jammer zijn als deze mogelijkheden op de plank blijven liggen.

Hoe zit het bijvoorbeeld met het invullen van de positie van de Warenar? De intentie is ver voor de zomer getekend, wanneer komt er een vervolg? Wij moeten de inwoners toch laten zien dat we iets kunnen en niet alle scholen zeven jaar leeg laten staan voordat er iets gebeurt of een tramhuisje verplaatsen, afbreken, opbouwen en dan weer opnieuw afbreken en opbouwen. De jaarlijkse inkomsten en uitgaven zien er zeer gezond uit, volgens de begroting voor de komende jaren. Een positief resultaat van € 1,4 miljoen en er komen nog extra gelden bij voor de jeugdzorg en ook de drie daaropvolgende jaren is er een positief saldo. Dat zullen lang niet alle gemeenten om ons heen presteren, daar kunnen we trots op zijn. College en raad goed gedaan, maar het zet ons ook in een luxepositie en we moeten ons niet rijk rekenen want er gebeuren toch wel rare dingen om ons heen zoals de energieprijzen, wie had dat gedacht en gaat het zwembad het redden bij deze gasprijzen? Ook onze vermogenspositie ziet er gezond uit, wel gaat de omvang van de liquide middelen erg snel omlaag, misschien wel te snel. Het is een goede zaak om de ozb niet verder te verhogen dan noodzakelijk, zo gaan de tarieven niet met 10%, maar met 5% omhoog.

Ook wordt de afvalstoffenheffing niet geheel doorbelast, dat is fijn voor alle Wassenaarders, en nu kijken wat de nascheiding ons gaat brengen, brengt dat inderdaad de beloofde kostenbesparingen? Het CDA is erg benieuwd. Het blijft een gemiste kans om de PMD-proef in Zuid niet te volbrengen, het ging zo goed. Nu zakjes met plastic in de grijze container, het is en blijft krom. Toch moeten we voorzichtig blijven met onze financiën, er blijven drie grote onzekerheden, het Gemeentefonds, de WMO en de jeugdzorg. We zijn bezig om de tekorten in het Sociaal Domein onder controle te krijgen en we krijgen ook voor de jeugdzorg eindelijk een bijdrage van het rijk die een stuk realistischer is. De resultaten van de maatregelen die we op de jeugdzorg hebben genomen zijn ongewis en niet helemaal duidelijk in de begroting. Ook stijgen de jeugdkosten nog in 2022, pagina 89, dus we moeten echt alert zijn, echt op de maatregelen zitten en sturen op resultaten. Het aantal jongeren met jeugdzorg gaat niet naar omlaag, maar neemt helaas verder toe van 9,9% naar 10,2%. Nog niet zo lang geleden was dat in Wassenaar 5% en het is belangrijk om deze trend om te buigen.

Een vraag aan de wethouder: waarom wordt het bestedingsplafond voor de jeugdzorg conform de aangenomen motie voor het komende jaar niet met € 200.000,00 verlaagd? We hebben twee weken geleden belangrijke beslissingen over de WMO genomen, het is goed om niet te blijven zitten en te staren hoe het misgaat, maar ook zelf actie te ondernemen. Goed gedaan wethouder, nu hier een goed en fatsoenlijk vervolg aan geven en mocht er nog wat geld uit Den Haag komen, alles helpt. Zoals gezegd gaat het goed met de financiën van Wassenaar, maar niet met de financiën van alle Wassenaarders. Ook in onze gemeente zijn gezinnen die in armoede leven, die slachtoffer van de toeslagenaffaire werden en die onevenredig getroffen zijn door COVID-19. We moeten er scherp op zijn dat zij niet in de schulden komen en er op tijd bij zijn 15

voordat de schulden te groot zijn en schuldsanering dreigt. Zorg dat de gemeente met hulp van het maatschappelijk middenveld zorgt en er is voor de burger in nood. We zijn nog lang niet klaar met Wassenaar, er is nog steeds veel te doen en te verbeteren, zo is een aantal onderwerpen cruciaal voor onze toekomst en ik noem er vier: vergroening en mobiliteit, de andere kant van internationalisering, wonen en volkshuisvesting en clubs en verenigingen die het verschil maken. Rond verduurzaming en de energietransitie volstaat het college financieel met pm'en, ik moest aan de wethouder vragen wat dat betekent en dat is pro memorie. Dat raakt ons, dat moet veel en veel beter kunnen. We hebben te maken met een klimaatcrisis en daar past geen pm bij, maar concrete maatregelen, ook als gemeente moeten we vooral verdergaan. Verduurzaming komt er in de begroting erg karig vanaf, een vraag aan de wethouder: waarom gaat u niet van start met bijvoorbeeld een planontwikkeling van de parkeerplaats De Kuil of gewoon echt iets waar de gemeente de leiding in neemt, bijvoorbeeld haar eigen onroerend goed of laat u het vooral aan de burgers zelf over, zonnepanelen, isolatie et cetera.

Zoals gezegd wonen we heel mooi in Wassenaar en we beschikken over prachtige natuur zoals de duinen, maar de natuur is niet van ons en die willen we ook graag delen, maar soms wordt het wel heel druk met mensen en auto's. Het CDA is voor het beperken van het aantal auto's richting Meijendel en het aanmoedigen van fietsen en scooters. Dat betekent bijvoorbeeld het gebruik van park-and-ride, maar ook van het openbaar vervoer, fietsen en misschien ook wel een autoloze zondag. Wij zijn voor het stimuleren van het gebruik van elektrische deelscooters en e-bikes in Wassenaar en dat bij de start optimaal te organiseren met speciale parkeervakken en stallingsmogelijkheden, hierbij moet er wel op worden gelet dat het niet te druk wordt op onze fietspaden en er te grote snelheidsverschillen ontstaan. Bij dezen wil ik mijn motie Deelscooter indienen. De voorzitter: Prima, dank u wel. Dan maakt die deel uit van de beraadslagingen. De heer Koetsier Het CDA maakt zich zorgen over de toename van het aantal internationals in ons dorp en daarmee bedoel ik geen voetballers van het Nederlands elftal. Het is fijn dat ze ons dorp uitkiezen om te wonen, maar het brengt ook verandering met zich mee waar we bedacht op moeten zijn. De inwoners leven steeds meer langs elkaar, er zijn minder vrijwilligers en ook sportclubs worden erdoor geraakt.

Woningen worden voor nog meer Wassenaarders onbetaalbaar en dat zijn ze al voor de gewone mensen. Veel Wassenaarse kinderen gaan buiten de gemeente naar de middelbare school en zullen later een woning buiten Wassenaar moeten zoeken. Wij kijken met spanning uit naar de nota over internationals, die gaan we volgende week behandelen. We hebben een enorm tekort aan betaalbare woningen voor gewone bijzondere Wassenaarders, tekorten aan woningen voor reguliere woningzoekenden, statushouders, de uitstroom uit instellingen, jongeren en spoedzoekers. Hierin moeten stappen worden gezet en ook in mogelijkheden worden gedacht, we hebben bijvoorbeeld twee hotels in het dorp die geen toekomst als hotel meer hebben, zijn er mogelijkheden om deze hotels te gebruiken voor de volkshuisvesting en het wonen? Vraag aan de wethouder: kan het college stappen zetten om deze voormalige hotels samen met de corporaties en de vastgoedondernemers om te bouwen naar huisvesting en appartementen voor de Wassenaarse behoefte? Ik was op 25 oktober jl. bij de participatiegesprekken bij de ANWB en er zijn veel mensen op zoek naar een woning, in dit geval betrof het allemaal mensen die een woning achterlieten. Het is zo belangrijk om de goede woningen te bouwen en doorstroming te creëren.

Nogmaals onze oproep om een soort woningvoortrekker binnen de gemeente aan te trekken, we moeten uitvoeren en dat gaat nu met een slakkengangetje. Goede sportmogelijkheden zijn belangrijk voor beweging, participatie en de gezondheid van de Wassenaarders. Het is mooi dat de Beweegbox bijna klaar is, we kijken uit naar de opening en we kijken nog meer uit naar de eerste paal van de nieuwe sporthal. Dat is een lang proces geweest en complimenten dat het nu bijna gelukt is, maar laten we hier ook een les uit trekken, als we iets willen, maak het dan niet te gecompliceerd, uitvoerbaarheid maakt ook deel uit van de plannen en een sporthal is geen voorbeeld van simpliciteit. Niet alleen sporthallen zijn aan vervanging toe, ook sportvelden en blijkbaar ook steigers zijn af en toe aan vervanging toe en de vraag aan de wethouder is: wordt hier in de begroting ook rekening mee gehouden? Ten aanzien van het centrum en de Langstraat. Daar is veel te veel leegstand, straks liggen alle mooie steentjes er en is de Langstraat mooi gemaakt, maar daar hoort ook een mooi gevarieerd winkelbestand bij. Dat is niet gemakkelijk te realiseren, maar college graag veel contact met de ondernemers in het dorp om dit waar mogelijk aan te pakken. Middenin de Langstraat staat de bibliotheek, volgens mij onderdeel van een succesvol nieuwbouwproject, dus dat kan wel.

Het was geen gemakkelijke tijd voor de bibliotheek met een strak budget in COVID-19-tijd, maar daar hebben zij zich goed doorheen geslagen. Als een van de eerste, zo niet de eerste boeken uitlenen in COVID-19-tijd, dat hebben ze heel mooi gedaan. Ondanks de extra taken als VVV en Cultuuranker, maar ook verschillende gemeentelijke taken heeft de bibliotheek een exploitatietekort, en dat ondanks 200 vrijwilligers, en komt de bodem van het eigen vermogen in zicht. Omdat de bibliotheek zo'n centrale functie heeft en ook taallessen geeft aan nieuwkomers 16

stellen wij voor de financiering van de bibliotheek te verhogen en van een lumpsum te veranderen naar een bedrag per inwoner en wel van € 10,60 naar € 13,60. Dit ter voorkoming van toekomstige tekorten en om de continuïteit te borgen. Hierbij dien ik het amendement in. De voorzitter: Dank u wel. Dan maakt het deel uit van de beraadslagingen. Kunt u richting een afronding komen? De heer Koetsier: Dan wil ik hierbij afsluiten, dank u wel mijnheer de burgemeester. Rest mij alleen nog te zeggen dat het een hele mooie positieve begroting is, maar dat er nog zeker financiële risico's zijn, dus we dienen wel scherp te blijven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw inbreng, u hebt het toch maar even mooi overgenomen. Dat klonk als een herkenbaar geluid, dus gefeliciteerd daarmee. De heer Van Noort. De heer Van Noort: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, dit is voor mij de dertiende begrotingsvergadering van de gemeente Wassenaar waaraan ik als fractievoorzitter van de PvdA mag deelnemen. De eerste periode was van 1989 tot 1990 en van 1990 tot 1994 en nu van 2014 tot 2022. Het aardige is dat je daar een patroon in gaat zien.

In de eerste begrotingsbehandeling van een nieuw college hoor je steevast dat er op financieel gebied donkere wolken boven Wassenaar hangen en in de laatste begrotingsbehandeling van zo'n college komt er altijd een opsomming van de successen die de coalitie heeft behaald, dat patroon zit nu eenmaal in ons politieke systeem. Coalitiepartijen gaan met de goede resultaten naar de kiezer toe, de oppositie gaat de kiezer vertellen hoe het anders en beter moet en dan is het aan de kiezer om daarover te oordelen. Voorzitter, dit college geeft wel een erg rooskleurig beeld van de afgelopen periode. Men zegt dat er veel is bereikt, maar enige nuance is wel op zijn plaats. Er is vooral veel onderzoek gedaan, verkeersonderzoek, onderzoek over de N44, Rozenplein, De Paauw, Warenar, Kerkehout, Gemeentewerf en havengebied. Veel onderzoek, veel geld, weinig daden en nog minder resultaten waar de inwoners van Wassenaar echt iets aan hebben. Er is ook best wel redelijk knoeiwerk inzake Valkenburg, het Koffiehuisje en een woonhuis aan het laantje geleverd en er is beloofd dat er in het najaar van 2021 een nieuwe sporthal zou staan en nu moeten we maar hopen dat er in 2022 echt wordt begonnen. De conclusie is eigenlijk dat het college op de winkel heeft gepast.

U hoort het voorzitter, ook wij zitten al in de verkiezingsstand, maar wij zijn niet van plan om te roepen dat het afgelopen jaar allemaal waardeloos was, er zijn natuurlijk ook heel veel zaken gewoon goed gegaan. Er is ieder jaar een sluitende begroting gepresenteerd, Wassenaar is een zelfstandige gemeente gebleven en heeft een nieuwe door de kroon benoemde burgemeester gekregen die zich overigens goed profileert in onze samenleving en inmiddels vormt zich gestaag een nieuwe ambtenarenorganisatie en is er uitstekend gereageerd op de lastige coronatijd. Allemaal zaken waarvan we tegen de kiezers kunnen zeggen dat dit bereikt is met een goede samenwerking tussen het college en de hele gemeenteraad. U hoort het voorzitter, de PvdA probeert mee te snoepen in de successtory, maar toch nog enige vragen en kanttekeningen over het Sociaal Domein. Het college geeft aan dat het zich inspant om mensen onder de armoedegrens niet de dupe te laten worden van het tekort op het Sociaal Domein. Voor de PvdA is dit nobele streven niet voldoende en wij willen met een motie de goede intentie van dit beleid aanscherpen want het moge duidelijk zijn dat in een rijke gemeente als Wassenaar inwoners die in armoede leven, en heus dat komt veel meer voor dan wij soms denken, nog verder in de verdrukking komen. We hopen ook dat de aanwezigen hier de motie volop zullen steunen.

De voorzitter: Dan maakt de motie inzake begroting Sociaal Domein hierbij deel uit van de beraadslagingen. Dank u wel. De heer Van Noort: Voorzitter, tevens maken wij ons een beetje zorgen over de bezuinigingen op de WMO, de financiële zelfredzaamheid bij de huishoudelijke ondersteuning. Inkomenspolitiek ligt hier op de loer en we hopen maar dat we niet landelijk op de vingers worden getikt. Inzake woningbouw staat in het coalitieprogramma dat de bouw van 75 woningen per jaar niet wordt gehaald, maar initiatieven van derden, lees de corporaties, hebben er toch voor gezorgd dat er wellicht op redelijke termijn wordt gebouwd, ondanks in plaats van dankzij het college. Ik doel hier natuurlijk op de Stompwijckstraat, de Ridderlaan, burgerinitiatieven in Kerkehout en de Stokstaartjes als aanjager voor de locatie Gemeentewerf. Voorzitter, een van de belangrijkste, zo niet het belangrijkste thema van deze tijd is het tegengaan van klimaatverandering. Wij zien de toenemende desastreuze effecten om ons heen, dichtbij huis, in Zuid-Limburg en verder zo'n beetje overal ter wereld. Ook Wassenaar moet zich inspannen om letterlijk het tij te keren en ons steentje bij te dragen.

In het kader van een beter leefmilieu dienen wij samen met GroenLinks en D66 een motie in die de bedoeling heeft het college te ondersteunen en in samenspraak met de inwoners het beleid te versnellen en te verbeteren. 17

De voorzitter: Ik dank u wel. Dat is de motie inzake hernieuwde ambitie gemeente Wassenaar op CO2-reductie en energietransitie. Die maakt hierbij onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank. De heer Van Noort: Voorzitter, het college vermeldt in de begroting dat de aanpassingen op de N44 zullen leiden tot schonere lucht en dat bevreemdt ons omdat de vragen van Hart voor Wassenaar om de kwaliteit van deze lucht te onderzoeken steevast niet werden gehonoreerd omdat daar geen aanleiding toe was. Is er nu wel aanleiding om te zeggen dat er dus geen schone lucht is? Tot slot, het is te betreuren dat het college er ondanks ons jarenlange aandringen er niet in is geslaagd een inclusieagenda op te stellen en hopelijk zal een nieuw college met de inbreng van progressieve partijen dit gaan oppakken. Het aanstellen van een speciale ambtenaar klinkt goed, maar het gaat om de concrete acties die hier daadwerkelijk uit voortvloeien omdat je inmiddels wel op korte termijn mag verwachten dat er iets gebeurt want het VN-verdrag is al in 2016 geratificeerd. Voorzitter, u zult merken dat ik de laatste tijd redelijk mild ben. Dat viel mijzelf ook op en na rijp beraad heb ik dan ook besloten dat deze dertiende begrotingsraad tevens mijn laatste zal zijn. Ik doe een stapje terug, zodat de PvdA weer als vanouds constructief kan vlammen en ik zal dat als lijstduwer op gepaste afstand volgen.

Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel mijnheer Van Noort. Ja, een terechte enthousiaste reactie op uw bijdrage, mooi dat u dit persoonlijke punt ook zo memoreert, dank daarvoor. Dan gaan we over naar mevrouw Gout. Mevrouw Gout: Dank u voorzitter. De fractie van D66 wil graag beginnen met het geven van complimenten voor het resultaat van al het werk dat is verricht om hier een hele goede leesbare begroting te kunnen bespreken. Dat is een hele prestatie van zowel de betrokken ambtenaren als van het college als we kijken naar de omstandigheden waaronder het afgelopen jaar is gewerkt want naast alle coronabeperkingen was er natuurlijk ook de start van een nieuwe gemeentelijke organisatie per 1 september 2021. Verder willen we de griffie en de ambtenaren bedanken die ons hebben geholpen bij de voorbereiding van het debat van vandaag, dank u wel. Voorzitter, tijdens de behandeling van de begroting in 2020 heeft de fractie van D66 gepleit voor het inrichten van een programmaplan Duurzaamheid, hoewel dat volgens het wettelijk kader, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten, niet verplicht is. We hebben gezien dat het college hier deels opvolging aan heeft gegeven door een aparte paragraaf Duurzaamheid op te nemen met daarin de belangrijkste onderdelen op het gebied van duurzaamheid.

Op de inhoud kom ik later terug, maar mijn eerste vraag aan het college is of het met ons van mening is dat deze paragraaf een eerste stap is en dat, gezien het belang van duurzaamheid, een eigen programma de voorkeur zou moeten hebben. Voorzitter, de fractie van D66 vindt dat er met de voorliggende begroting invulling is gegeven aan onze belofte aan de inwoners van Wassenaar om met een meerjarig structureel sluitende begroting te komen. We kunnen dan ook op hoofdlijnen met deze begroting instemmen. We hebben natuurlijk nog vragen en we zijn indiener of mede-indiener van een aantal moties en amendementen. Deze begroting ondersteunt onze gezamenlijke wens om Wassenaar zelfstandig te houden want zelfstandigheid vraagt een stevige financiële positie en dat is naar de mening van onze fractie het geval. Eigenlijk is het zelfstandig blijven van Wassenaar bijna geen onderwerp van discussie meer en dat toont aan hoever we met elkaar zijn gegaan en hoeveel meters we hebben gemaakt. Uw benoeming als voorzitter en natuurlijk burgemeester was een mooie stap en ook dat we nu onze eigen ambtelijke organisatie hebben, maakt dat alle ingrediënten voor succes kloppen. Een structureel sluitende meerjarige begroting, een door de kroon benoemde burgemeester en een eigen ambtelijk apparaat.

Niet zozeer benoemd, maar wel belangrijk is dat de raad zich de afgelopen jaren heeft weten neer te zetten als solide en betrouwbaar. De fractie van D66 heeft zich samen met anderen ingezet om samen een betrouwbare raad te vormen die gericht is op het algemeen belang van Wassenaar, waarbij er uiteraard voldoende ruimte was voor het politieke debat en wij zullen dit als fractie ook zeker blijven doen. Voorzitter, omdat het nu een moment is om terug te kijken, kijken we ook naar wat we hadden beloofd in ons coalitieakkoord en ik wil even stilstaan bij de vijf grote projecten. Hoewel minder snel dan verwacht, wordt in 2022 toch gestart met de multifunctionele sporthal. De aanloop naar deze hal kent een lange geschiedenis met veel obstakels en de planning is dat hij in de eerste helft van 2023… Ik zei dat die hal wordt opgeleverd, maar het is de gymzaal die dan wordt opgeleverd. Mijn vraag is wel of de wethouder met ons van mening is dat er nog veel obstakels moeten worden overwonnen om uiteindelijk de sporthal te realiseren. Dan komen we bij De Paauw. De buitenkant is prachtig geworden, we hebben uiteindelijk de renovatie met elkaar gevierd en het is ook belangrijk dat we het besluit hebben genomen om een bestuurscentrum van onze mooie locatie hier te maken.

Het is een versterking voor de bestuurskracht van Wassenaar, burgemeester, wethouders en ambtelijke ondersteuning samen onder één dak, maar wij vragen wel aandacht voor de huisvestingssituatie van onze ambtenaren in de overgangsperiode. De 18

restauratie aan de binnenkant van het gebouw duurt tot 2025 en mijn vraag aan het college is op welke wijze het gaat zorgen voor een verantwoorde huisvesting van onze ambtenaren in de tussenliggende periode. Er staat dat er zo goed mogelijk wordt gezorgd voor de instandhouding van het gemeentekantoor, maar wat betekent dat dan precies? De WODV bestaat niet meer en we hebben nu onze eigen organisatie. In de begroting staat dat de inhuur iets afneemt, maar onze fractie maakt zich toch wel zorgen over het grote aantal vacatures en vraagt het college daarom hoe het daar op dit moment tegenaan kijkt en vooral tegen de relatie vaste mensen in dienst versus de inhuur omdat we bang zijn dat de verhouding nog steeds niet is zoals die zou moeten zijn. Het afstoten van de Warenar is voorzien in 2022 en daaraan is een lastenverlichting verbonden. Wat is de inschatting van het college voor het verloop van de onderhandelingen met de betrokken partijen? Natuurlijk hebben we met elkaar gezorgd dat na de afstoting die theaterfunctie in de Warenar blijft en daar zijn we erg positief over, maar wat is precies de planning? Er staat 2022, is dat begin 2022, de zomer of het najaar? Graag daar meer informatie over.

We zullen op dit moment niet veel over Avalex zeggen, er is nog heel veel werk aan de winkel, de kosten voor de burgers zijn hoog en we slagen er onvoldoende in om het aantal kilo afval per inwoner te laten dalen, maar de discussie over vooral de governance zullen we vervolgen in de commissie Fysieke Leefomgeving. Voorzitter, het dossier Wonen en bouwen heeft het afgelopen begrotingsjaar vaak op onze agenda gestaan en gelukkig hebben we goede stappen kunnen zetten, we staan volledig achter de ambities van het college. Gelukkig is er een woonvisie met een integrale benadering, maar wij blijven wel aandacht vragen voor een evenredig woningaanbod voor de verschillende doelgroepen en het verkorten van de wachtlijsten. We vragen het college te blijven kijken naar een goede mix van woningen voor jongeren, starters en ouderen en ook vragen we het college om de inwonersparticipatie bij die bouwplannen optimaal te blijven organiseren want tijd investeren aan de voorkant in deze participatie wint absoluut tijd bij de uitvoering. Dan het onderwerp Duurzaamheid. Hoewel er nu een paragraaf Duurzaamheid in de begroting is opgenomen, hadden we liever een apart programma gezien.

We vinden verder dat het een wat ondergeschoven rol heeft gekregen, het werkelijk realiseren van de benodigde energietransitie en dus het verlagen van de CO2-uitstoot vraagt enorme inzet en wij zijn dan ook mede-indiener van de genoemde motie die collega Van Noort heeft toegelicht. We zijn een welvarend dorp en de aangewezen speler bij uitstek om hier betekenisvolle stappen te zetten en dat betekent niet dat we alleen met teksten moeten komen, maar ook met acties. Mijn vraag aan het college gaat ook over de p.m.-post waar het gaat over een aanvullend budget voor de transitievisie Warmte. Er staat 'we wachten de rijksbijdragen af' en een p.m.-post voor wat het college denkt bij te dragen moet nog worden ingevuld, graag wat meer duidelijkheid daarover. Onze eigen inwoners zijn met een heel goed initiatief gekomen, 'Samen slim rijden'. Dit initiatief met deelauto's is in de gemeente Zeist gestart en onze enthousiaste Wassenaarders hebben zich daarbij aangesloten. Met beperkte financiële steun van de gemeente zijn er nu twee deelauto's, maar wij dienen bij dezen een amendement in om dat uit te breiden naar vier. Dat betekent dat er een eenmalige uitgave moet worden gedaan en die hebben we in ons amendement verwerkt. Het amendement is door bijna iedereen ondertekend, Lokaal Wassenaar!, VVD, fractie Mulder, CDA, GroenLinks.

DLW, PvdA en Hart voor Wassenaar, en is bij dezen ingediend. De voorzitter: Dank u wel. Dan maakt het amendement 'Samen slim rijden' deel uit van de beraadslagingen. Dank. Mevrouw Gout: Wij steunen ook het initiatief over de deelscooters. Ten slotte voorzitter, want ik zie dat ik uit de tijd loop, wil ik graag aandacht vragen voor het Sociaal Domein. Daar is heel veel om te doen, we hebben het afgelopen jaar natuurlijk gezien dat de coronapandemie bij iedereen voor stress heeft gezorgd, maar vooral bij gezinnen waar al zorgen waren door stapeling van problemen en we steunen dan ook de motie over het ontzien van de groepen die onder de armoedegrens leven waar het gaat om bezuinigingen in het Sociaal Domein. Mijn laatste vraag is aan de wethouder over de jeugdzorg. Wat is de voortgang van het met één regisseur werken voor de huishoudens waar jeugdzorg aan de orde is? Wij zijn mede-indiener van de amendementen Bibliotheek, Subsidiebeleid, Wegenonderhoud en het technische amendement over de begrotingsdiscipline. Voorzitter, wij zijn tevreden over wat voor ons ligt, er zijn grote stappen gezet, maar er zijn zeker nog heel veel uitdagingen. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Het technische amendement hangt nog ergens boven de markt, maar ik weet dat u daar heel erg blij van wordt. Oké, dan gaan we daar de heer Mulder. De heer Mulder: Dank u wel voorzitter.

Ik had eigenlijk verwacht dat de heer Zoutendijk aan het woord zou komen, maar helemaal goed. Wij willen graag onze complimenten geven aan de ambtenaren en het college die dit stuk gemaakt hebben, dank. Het is zeer goed leesbaar en de inhoud is een uitvloeisel van solide financieel beleid, waarbij de tegenslagen inmiddels goed zijn 19

opgevangen en er zelfs een overschot op de begroting is. Ook een compliment aan onze collega's in de raad die de moeite hebben genomen om tijdig de amendementen en moties aan te leveren en door te sturen, waardoor zelfs in de mailbox al interessante op- en aanmerkingen konden worden gemaakt. Is een overschot op de begroting een reden om meer geld uit te geven? Nee, in onze optiek is dit een goed moment om geplande bezuinigingen niet in te voeren of een aantal bezuinigingen terug te draaien. Zo staat onze handtekening onder het amendement over het verhogen van het onderhoudsniveau van wegen van C naar B. Dit brengt een jaarlijkse dotatie van € 250.000,00 met zich mee, waarbij rekening dient te worden gehouden met dat de extra kosten nu al zo'n € 30.000,00 per jaar bedroegen vanwege het lagere onderhoudsniveau. Hiermee worden deze extra kosten in de toekomst voorkomen. Je kunt immers bezuinigen op het verven van je huis door dat een jaar uit te stellen, maar als je vervolgens al je kozijnen moet vervangen, kom je bedrogen uit en dat wil je voorkomen. Daarnaast is de afgesproken verhoging van de ozb niet volledig nodig. De ozb is een lumpsumbedrag dat wordt omgeslagen over de totale WOZ-waarde van de woningen. In een recent artikel in De Wassenaarse Krant hebben we gelezen dat de stijging van de WOZ flink cashen is voor de gemeente, maar gelukkig is dat niet het geval.

Wij vinden dat het geld van de inwoners dat in de begroting overblijft in principe moet worden teruggegeven aan de inwoners of dat dit middels maatschappelijk rendement wordt ingezet voor de inwoners, niet om kapitaal te vernietigen, maar juist om te investeren in voorzieningen zoals het versterken van de positie van de bibliotheek en uiteraard het behouden van de subsidies voor onder andere de kinderboerderij. Wij vinden de begroting ook recht doen aan het feit dat er in 2022 verkiezingen zijn en dat deze periode kan beginnen met een relatief schone begroting. Ja, er zijn grote besluiten genomen die investeringen vergen, maar dit is overzichtelijk en duidelijk te verwerken in een overdracht aan de nieuwe raad. De risico's in de begroting zijn zoals altijd de dingen die we nog niet weten of waarvoor een medeoverheid verantwoordelijk is. Een dotatie uit het Gemeentefonds zal wellicht negatief uitpakken voor Wassenaar, maar zolang dit niet duidelijk is, kun je er ook nog niet op inspelen. Andere zorgen zijn natuurlijk de kosten voor jeugdzorg en de WMO. Ook de extra kosten voor projecten waartoe nu besloten is baren ons zorgen, alles wordt duurder en daardoor zullen de gerealiseerde investeringen hoger uitvallen dan initieel begroot waardoor in de toekomst ook de kapitaallasten iets zullen verschuiven.

Deze begroting maakt ook duidelijk wat er de afgelopen vier jaar is bereikt, een periode waarin wij verantwoordelijkheid hebben genomen voor de belangen van Wassenaar en die van de ruim 2000 stemmers op ons programma, in onze optiek een juiste keuze. Een belangrijke verkiezingsbelofte die ik veel heb gedaan in ons prachtige dorp is de wekelijkse inzameling van het grijze huisvuil, waarbij in eerste instantie PMD zou worden nagescheiden, maar belangrijker, een hogere service tegen aannemelijk lagere kosten in de nabije toekomst. De voorzitter: Mijnheer Mulder, er is een interruptie van de heer Hendrickx. De heer Hendrickx: Ja voorzitter. Ik houd ervan om correcte cijfers te gebruiken, ik gebruik ze zelf tenminste altijd. Hart voor Wassenaar heeft bij de verkiezingen 1869 stemmen gekregen waarvan 455 voor het echtpaar Mulder en het gaat dus wat ver om een claim te leggen op 2000 stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Mulder. De heer Mulder: Daar reageer ik natuurlijk graag op. Ik zei niet dat er 2000 stemmen voor ons waren, maar ik zei dat er 2000 stemmen op ons programma waren. Als u goed geluisterd had, wat u nu waarschijnlijk wel gaat doen, dan kunt u van de cijfers op aan.

De voorzitter: Volgens mij is dit wat terugkijken en ik heb de indruk dat u vandaag al volop bezig bent of om vooruit te kijken, zullen we die blik maar aanhouden? De heer Hendrickx: Dan toch. Op het moment dat er dingen over Hart voor Wassenaar worden gezegd door mensen die niet bij Hart voor Wassenaar horen, is dat een hele grote bijzonderheid en dan vind ik dat ik een iets groter recht heb om daar iets over te zeggen. Ons programma was het programma van Hart voor Wassenaar en het is mij niet bekend dat de heer en mevrouw Mulder namens Hart voor Wassenaar in deze raad zitten. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Mulder. Volgens mij is het punt gemaakt en was u bij afval. De heer Mulder: Ik zou daar nog graag op reageren, maar ik ga gewoon verder met het afval. De belangrijke verkiezingsbelofte van dat programma die ik aan velen heb gedaan in ons prachtige dorp is de wekelijkse inzameling van het grijze huisvuil, waarbij in eerste instantie PMD zou worden nagescheiden, maar belangrijker, een hogere service tegen aannemelijk lagere kosten in de nabije 20

toekomst. Wij vinden het dan ook ongewenst dat de kosten voor inzameling ongefundeerd omhooggaan. Daarnaast lezen wij op de site van Avalex dat alle PMD-verzamelcontainers al worden nagescheiden, ik lees letterlijk: "Bij de verwerking worden alle zakken opengesneden, zodat de inhoud kan worden gesorteerd". Aangezien wij al drie jaar op rij vragen of het mogelijk is om de PMD in bovengrondse containers na te scheiden, horen we graag van de wethouder hoe dit kan en dat het dus klopt dat 60 tot 70% van alle voorgescheiden PMD in de bovengrondse containers wordt afgekeurd vanwege het gebruik van niet-doorzichtige zakken en door slechte scheiding aan de bron. Een andere verkiezingsbelofte die we deze periode hebben bereikt, is een zelfstandig Wassenaar met u als kroonbenoemde burgemeester in de mooiste woonomgeving van Zuid-Holland, een verkiezingsbelofte van alle partijen die is ingelost, solide gemeentefinanciën en degelijk en betrouwbar bestuur. Grote visies voor de verbetering van het verkeer met als kroonjuweel de poort naar de Hollandse Duinen zijn in stelling gebracht, waardoor het grootste deel van het sluipverkeer onder andere via de N44 uit Wassenaar zal verdwijnen. Met de toevoeging van hoogfrequent hoogwaardig openbaar vervoer zal de aansluiting van het OV tussen de Bollenstreek, Leiden, Den Haag en Rotterdam verbeteren.

Dan de kwaliteitsimpuls aan de voorzieningen in Wassenaar, het nieuwe centrumplan, de sporthal en de gymzaal, de overgang naar onze eigen ambtenarenorganisatie en het gebruiken van De Paauw als bestuurscentrum voor deze ambtenaren. Voor de aankomende bouw van Valkenhorst heeft Wassenaar zich constructief getoond en bereiken wij dat meepraten ook meebeslissen is over alle punten die Wassenaar aangaan. We moeten in de komende periode besluiten hoe we de win-win uit de bouw van Valkenhorst kunnen halen. We hebben het theater voor de gemeente behouden en met de financiële impuls die jaarlijks wordt gegeven kan er een mooi programma worden samengesteld. Wij danken ook de Stichting Beheer Warenar voor alle inspanningen net als die van de parochie. Voorzitter, je zou het bijna vergeten, maar dit punt is erg belangrijk voor ons, namelijk: iedereen doet mee in Wassenaar. Wie niet zelf kan, wordt geholpen en de mensen die helpen worden goed verzorgd. Niet voor iedereen gaat het snel genoeg, maar het is duidelijk dat er hard aan wordt gewerkt om voor zover dit haalbaar is geheel inclusief te zijn. Een mooi voorbeeld hiervan is dat bij het opknappen van de Wassenaarse Slag in lijn met het coalitieakkoord de motie die wij eerder hebben ingediend en die raadsbreed werd gesteund, is uitgevoerd.

Er is een uiting gekomen dat iedereen zichzelf mag zijn in Wassenaar, dit door middel van de realisatie van een regenboogvlag op de rotonde. Voorzitter, ik sluit af. Overall zijn we erg tevreden met het werk van het college en de inspanningen om dit nog iets aan te scherpen met de voorgestelde amendementen. We hebben één verduidelijkende vraag gesteld over het PMD in de bovengrondse containers waarop we graag een antwoord willen. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Ten slotte is het woord aan de heer Zoutendijk. De heer Zoutendijk: Dank u wel voorzitter. Vandaag is de programmabegroting voor de komende vier jaar aan de orde. In de meerjarenbegroting laat het college zien wat de verwachte ontwikkelingen voor de komende jaren zijn, op welke resultaten wordt gekoerst, welke kosten hiervoor zijn begroot en hoe deze kosten worden gedekt. Het meerjarenbeeld is positief, ondanks de te verwachten toenemende uitgaven in het kader van jeugdhulp en maatschappelijk ondersteuning en de te verwachten herijking van het Gemeentefonds. Ik wil dan ook het college en in het bijzonder de wethouder van Financiën feliciteren met het mooie resultaat, dat mag ook weleens gezegd worden na vaak alarmistische berichten in de lokale media van sommige partijen.

Onze gemeente kent een fors eigen vermogen, de solvabiliteitsratio schommelt de laatste jaren in Wassenaar tegen de 70 terwijl die in de meeste gemeenten rond de 50 is. Dit kan naar onze mening niet anders dan leiden tot forse maatschappelijke investeringen want vermogen oppotten is wat ons betreft niet de bedoeling, ook als dat betekent dat de gemeente op langere termijn wellicht geld moet lenen. Ik denk bij die investeringen aan het tegengaan van ondermijning, handhaving, de aanpak van verkeersknelpunten zoals op het Rozenplein en de Rijksstraatweg, een lokale sociale en educatieve infrastructuur waaronder concrete acties om het gebruik van alcohol en drugs terug te brengen, en hoogwaardig onderhoud van het groen in Wassenaar. Ten aanzien van het Sociaal Domein zou de gemeente meer dan nu een domeinoverstijgend en datagedreven beleid moeten voeren waarin zij de aangewezen partij is om de regie te voeren in nauwe samenwerking met maatschappelijke organisaties en kerkelijke instellingen. Daarbij zou de gemeente vaker gebruik moeten maken van maatschappelijke kosten-batenanalyses om zo meer effect te kunnen bereiken. Voorzitter, Wassenaar heeft dringend behoefte aan voldoende betaalbare woningen voor onze inwoners en daarbij moet er meer aandacht komen voor alternatieve woonvormen.

Ik roep het college daarom op om in samenwerking met de werkgroep Kleinschalig en Collectief Wonen met voorstellen te komen op het gebied van collectieve en andere woonvormen geïnspireerd op de tien beleidssuggesties van het manifest 'Passend beleid voor collectieve en andere woonvormen'. Kan het college de stand van zaken op dit onderwerp aangeven? Mijn fractie maakt zich ernstige zorgen over de Regionale Energiestrategie en de binnenkort te verschijnen Warmtevisie. Op 21

landelijk niveau is een zeer selecte groep belanghebbenden zonder diepe wortels in de samenleving aan vijf zogeheten klimaattafels gezet met de opdracht om met elkaar een klimaatakkoord te sluiten. Energiebedrijven, handige ondernemers en buitenlandse bedrijven wisten tijdig de royale subsidiepotten te bereiken, maar de burgers zaten niet aan tafel en stonden op het menu. De landelijke ambities hebben mondiaal een verwaarloosbaar effect op de wereldwijde CO2-uitstoot en kosten bakken met geld dat wij veel beter voor andere doelen kunnen gebruiken. Wassenaar moet dan ook uiterst kritisch zijn op deze plannen, zich verzetten tegen een mogelijke verplichting tot afkoppeling van het aardgas en voorkomen dat het dorp wordt volgeplempt met lelijke zonnepanelen die vaak door dwangarbeiders zijn gefabriceerd en die het milieu ernstig belasten. Voorzitter, ik rond af. Ik vraag het college te zorgen voor zoiets praktisch als voldoende openbare aangepaste wc's en ik dien daarom mede namens de PvdA en DLW een amendement op de begroting in. Voor de motivering hiervan verwijs ik kortheidshalve naar de toelichting in het amendement. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan maakt het amendement hierbij deel uit van de beraadslagingen.

Dan komen we aan het einde van de eerste termijn aan de zijde van de raad en volgens het schema dat is opgesteld lopen we tien minuten voor, complimenten daarvoor, dank u wel. Dat betekent dat we conform wat we hebben afgesproken een halfuur de tijd nemen voor een schorsing, zodat het college de beantwoording in eerste termijn kan gaan voorbereiden. Dat betekent dat ik de vergadering schors tot 17.00 uur. Schorsing De voorzitter: Het is 17.00 uur, hierbij heropen ik de vergadering. Dan starten we met de eerste termijn aan de zijde van het college en ik geef het woord aan de wethouder van Financiën. De klok is net aangezet en er is 75 minuten. Ik ga als allerlaatste de vragen beantwoorden en wie weet houd ik nog wat tijd over. Het is aan u. Wethouder Schokker: Ja dank u wel voorzitter. Hartelijk dank aan de raad voor de positieve opmerkingen over de begroting aan het college en in het bijzonder aan de ambtenaren voor het vele werk dat is verricht, die complimenten geleid ik heel graag door. Ik ben er ook erg trots op dat we in deze ingewikkelde coronaperiode erin zijn geslaagd om een goed sluitende begroting op te stellen, het is van groot belang voor de gemeente Wassenaar en ook voor onze inwoners dat de basis goed op orde is. Zoals velen van u hebben aangegeven is het begrotingsbeeld positief.

We hebben gedurende de coalitieperiode een aantal ingrijpende bezuinigingsmaatregelen moeten treffen en de eerlijkheid gebiedt natuurlijk ook te zeggen dat we sterk afhankelijk zijn van wat er bij het rijk gebeurt, uiteindelijk is het Gemeentefonds onze belangrijkste inkomstenbron. Al met al zou ik het fatsoenlijk-positief willen noemen en het college wil echt benadrukken dat een aantal zaken onze blijvende aandacht vraagt. De raad heeft de afgelopen periode stevige maatregelen getroffen op het gebied van jeugdzorg en de WMO, er staat in de risicoparagraaf hoe zich dat verder ontwikkelt dus dat monitoren we, daarnaast is er een nieuwe organisatie en ik wil nog even expliciet de herijking van het Gemeentefonds noemen. Een aantal van u heeft het misschien gevolgd, de Raad voor het Openbaar Bestuur is vorige week met een reactie gekomen en had erg veel kritiek op het nu voorliggende voorstel en die kritiek is er ook vanuit de VNG. Dus daar zijn we nog lang niet, we horen daar deze hele periode al over en ik denk dat het echt nog wel even gaat duren, er is natuurlijk ook nog geen nieuw kabinet, voordat dit daadwerkelijk geëffectueerd wordt. Er is altijd een discussie tussen de winnaars en de verliezers en daar zijn ze nog niet zomaar uit.

De verwachting is dat dit nog even gaat duren, maar niettemin hebben we het nadrukkelijk in de risicoparagraaf opgenomen en tegen de risico's in de risicoparagraaf is natuurlijk gewoon ook een weerstandsbuffer beschikbaar. We hebben vorige week een informatiebrief gestuurd over het saldo vanwege de verwerking van de septembercirculaire en daar krijgen we wederom, ook vanwege de jeugdzorg, wat extra geld. Het is wel goed om even aan te geven dat daar ook wel wat extra uitgaven tegenover staan, vooral ook in de richting van loon- en prijscompensatie, caoaanpassingen, en daarbij moet u toch wel denken aan de orde van grootte van € 500.000,00. We komen hier bij de najaarsnota op terug, maar het leek me goed om dat hier ook nog even te benoemen. Na deze algemene opmerkingen wil ik doorgaan met de meer specifieke vragen die zijn gesteld. Er is eerst een vraag gesteld door Hart voor Wassenaar over de voor- en nadelen in verband met de aanpassing van de ozb. Als je een duurder huis bezit, heb je daar ook meer voordeel van. Nou ja goed, dat is helder en het financiële voordeel is gelijk voor alle water- en energiegebruikers. De voorzitter: Wethouder, er is een interruptie van de heer Hendrickx.

22

De heer Hendrickx: Ja voorzitter, ik begin bij mezelf bij de eerste vraag die ik heb gesteld, maar ik weet echt niet waar dit over gaat, welke van mijn vragen dit antwoord betreft. Wethouder Schokker: Dit is de vraag die u hebt gesteld over de aanpassing van de ozb, maar als u de vraag niet herkent, gaan we door naar de volgende vraag. De heer Hendrickx: Zo gemakkelijk is het niet, ik stel een vraag. Sorry voorzitter. De voorzitter: Ter verduidelijking. De heer Hendrickx: Dank. Een vraag over de ozb. De enige vraag die ik over de ozb heb gesteld is in relatie tot het precario, doelt u daarop? Als u dat herkent en uw antwoord dat betreft, kan ik verder luisteren. Anders ben ik u echt kwijt. Wethouder Schokker: Ja die vraag is ook nog gesteld, maar u hebt een aantal vragen gesteld. Ik heb hier meerdere vragen, er is ook nog een vraag over verlaging van de ozb en de investeringsagenda. Er zijn meerdere vragen over de ozb gesteld. De voorzitter: Nu komt er een antwoord op een vraag die misschien niet gesteld is en dan wordt het heel verwarrend. Misschien kunt u zich even herpakken of die vraag anders even parkeren want nu snapt echt niemand meer welke vraag beantwoord wordt. Ik stel voor om even door te gaan, u zat volgens mij nog in uw algemene inleiding. Wethouder Schokker: Ik was van de algemene inleiding naar de eerste vraag gegaan.

Er zijn ook vragen aan andere wethouders gesteld, die worden straks beantwoord en daarbij hoort ook deze vraag over de ozb. Het precario is de € 1,8 miljoen en ongeveer de helft daarvan is via ozb verlopen. Er is ook een vraag over de afvalstoffenheffing gesteld, hoe dat verdergaat. We hebben nu die 90% opgenomen, voor 2022 hebben we 10% gezegd en dat komt uit het exploitatiesaldo. Dat laten we in 2022 aflopen tot 95% en dat gaat geleidelijk naar volledige kostendekkendheid. Dat hangt uiteindelijk af van wat er met het restafval gebeurt en of we het restafval daadwerkelijk kunnen terugbrengen. Dat is het antwoord op die vraag. Ik probeer uw vragen te beantwoorden mijnheer Hendrickx. De voorzitter: Gaat u door. Wethouder Schokker: Het volgende punt gaat over of de tekorten in de ozb de komende jaren zullen leiden tot een ozb-explosie. Dat is niet de verwachting, we zijn nu uitgegaan van 5% ozbverhoging en de relatie tussen de verlaging van de ozb… De voorzitter: Mijnheer Hendrickx, de wethouder zit nog middenin zijn zin. U geeft aan dat u een interruptie hebt, u krijgt straks het woord. De heer Hendrickx: Nee voorzitter, dan maak ik er een punt van orde van. De voorzitter: Er wordt via de voorzitter gesproken en als u niet spreekt, gaat de microfoon uit, dat geldt ook voor de wethouder. U hebt nu een punt.

De heer Hendrickx: Wanneer ik een zweem van herhaling van mijn vraag hoor, maar de vraag volledig verkeerd wordt geformuleerd, weet ik ook dat het antwoord er niet op aansluit. Wat de wethouder hier zegt, is een herhaling van mijn vraag, maar niet de juiste herhaling van mijn vraag waarop ik dus vervolgens zit te wachten op een verkeerd antwoord. Dat is het punt. Dat betekent dat ik best mijn mond wil houden tot de volgende, maar dan herhaal ik alle vragen die ik in mijn stuk heb gesteld heb en die niet goed zijn behandeld, ik stel ze niet voor niets. Ik vind het heel vervelend dat ik verrast moet zijn over of het een vraag van mij of van Lokaal Wassenaar! is en wat het betreft, ik kan echt geen chocola maken van wat ik hier te horen krijg en ik verzoek echt om ten aanzien daarvan een hele goede volgorde aan te houden en die vragen voor mijn part te herhalen, zodat we weten waar we het over hebben want dit leidt nergens toe. De voorzitter: Dat was een verzoek en ik herformuleer hem. De vraag aan de wethouder is om misschien wat explicieter te maken bij welke vragensteller u welke antwoorden geeft, zodat voor de steller duidelijk is: hé, mijn vraag wordt beantwoord.

23

Wethouder Schokker: Dat begrijp ik voorzitter, dank u wel. Ik ben bezig met vragen van de heer Hendrickx. Ik heb zojuist antwoord gegeven op de vraag over de afvalstoffenheffing, was dat ook de vraag die hij gesteld heeft? De heer Hendrickx: De vraag die ik heb gesteld is: is het eenmalig of niet? Ik begreep uit uw antwoord dat die korting van 10% in twee jaar wordt afgebouwd naar 5% en naar 0%. Dat is de vraag die ik herhaald heb zien worden en waarop ik een bevredigend antwoord heb gekregen. Dank u wel, maar dat was niet de eerste vraag, dat was al vraag 6. Wethouder Schokker: Ja en u krijgt straks van de collega-wethouders antwoord op de andere vragen. Dan ga ik nu graag door naar de volgende vraag. U stelde een vraag over de verlaging van de ozb met de investeringsagenda. Dat is eigenlijk dat de ozb-verhoging deze periode is aangekondigd met 20% te verhogen en of dat ook daadwerkelijk mogelijk is. Is dat de vraag die u hebt gesteld? De heer Hendrickx: De vraag die er het dichtstbij in de buurt komt is de volgende. Ik heb het volgende gezegd: u reduceert in het licht van dit alles in een begroting voor vier jaar de voorgenomen ozb-verhoging met 5% tot 5% omdat u een overschot ziet van € 1,3 miljoen dat u zelf al amendeert.

Is het in het licht van de termijn van deze begroting, vier jaar, verantwoordelijk om de stijging van de ozb te reduceren tot 5%? Daarna volgen ongetwijfeld stevige verhogingen en daar heb ik een aantal voorbeelden van gegeven. Wethouder Schokker: Voorzitter, in reactie daarop. Ja, het is verantwoord om het nu van 10% terug te brengen naar 5%, gelet op het hele financiële beeld en op wat ik net aan algemene opmerkingen maakte. Het is natuurlijk wel de vraag of er bij de begroting van 2023-2024 wellicht een andere afweging moet worden gemaakt, maar op dit moment acht het college dat verantwoord. Dan de vraag over wanneer duidelijk wordt dat er een financieel probleem is als de cijfers niet voor zich spreken. Daar ben ik eigenlijk in de algemene beantwoording al op ingegaan, namelijk dat we in de financiële risicoparagraaf een aantal risico's hebben benoemd. Daarvoor wordt op die manier ook kapitaal gereserveerd, maar is dat ook de vraag die u hebt gesteld? De voorzitter: Ik zoek wel even want dit wordt… Wethouder Schokker: Dit is de laatste vraag die ik van de heer Hendrickx heb staan en ik wil die zo goed mogelijk beantwoorden. De voorzitter: Dat lijkt me wel verstandig. Mijnheer Hendrickx aan u werd de vraag gesteld of dit de vraag is die u hebt gesteld.