Programmabegroting 2024 - 2027

2023

2024

2025

2026

2027 totaal

Oplossen verkeersknelpunten

Investering

90

100

100

100

100

Onderzoekskosten verkeersknelpunten

Exploitatie

15

Totaal beschikbaar

105

490 15

100

100

100

100

505

Bedragen * € 1.000 We stellen een verkeerscirculatieplan op In vervolg op de visie op mobiliteit stellen we een verkeerscirculatieplan op. Hierin worden de maatregelen opgenomen die nodig zijn om de doelstellingen uit de visie op mobiliteit te halen. We gaan verder aan de slag met het gebied tussen Gouwe en Reeuwijk-Dorp We ronden het plan van aanpak af voor de haalbaarheid van de maatregelen uit het verkeersonderzoek naar de verkeersknelpunten op de Brugweg en omgeving. Op basis daarvan werken we de meest haalbare maatregelen uit. We stellen een Regionale Visie Deelmobiliteit op In samenwerking met regiogemeenten stellen we een visie op om deelmobiliteit te stimuleren. Economie We starten met een lokale visie op duurzame bedrijventerreinen In aanvulling op de regionale bedrijventerreinenstrategie starten we met het opstellen van een lokale bedrijventerreinenvisie. Deze lokale visie gaat in op de plaatsing en kwaliteit van bedrijventerreinen en de relatie tot de leefomgeving.

18 Groeiende gemeente

We spreken met 75% van de winkels en horeca in deze bestuursperiode We moedigen winkels en horeca aan om maatregelen te treffen die de fysieke toegankelijkheid verbeteren. Dit doen we door hierover in gesprek te gaan met koppelorganisaties en vertegenwoordigers en knelpunten te benoemen. We voeren samen met het bedrijfsleven en het onderwijs het Economisch Koersdocument uit In 2022 is door de stuurgroep van het Economisch Koersdocument het uitvoeringsprogramma vastgesteld. Door het koersdocument samen met de ondernemers uit te voeren versterken we het economisch klimaat in de gemeente en zorgen we ervoor dat Waddinxveen een ondernemersvriendelijke gemeente is en blijft. We werken samen met ondernemers om het tuinbouwcluster in het Oostland te versterken In 2020 is het werkboek ‘kansen voor de glastuinbouw Oostland’ vastgesteld door de colleges van de Oostland gemeenten (Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp, Waddinxveen en Zuidplas). Het beschrijft kansen om het tuinbouwcluster in het Oostland te versterken. We werken samen met de ondernemers aan de uitwerking van die kansen. Ruimtelijke ordening Perspectief Waddinxveen 2050: visie op groei Met de huidige gebiedsontwikkelingen zijn de woningbouwlocaties in Waddinxveen rond 2030 volgebouwd. Waddinxveen zal dan ongeveer 40.000 inwoners tellen.

Willen we verder groeien, dan is het noodzakelijk nu een richtinggevende keuze te maken in verband met een voorbereidingstijd van ongeveer 10 jaar. Bovendien is de vraag actueel omdat enkele gebieden om een gebiedsontwikkeling vragen. Een verdere groei heeft effect op meerdere beleidsterreinen en op de gemeentelijke organisatie. In 2024 buigen we ons over deze vraag zodat de raad in het eerste kwartaal van 2025 een richtinggevende keus kan maken over een eventuele groei. Besluiten die nodig zijn rond kavels of onderdelen om huidige plannen en ontwikkelingen door te zetten, stellen we niet uit. We stellen een gebiedsvisie De Sniep op Op sportpark De Sniep zijn veel ontwikkelingen gaande. Om de ontwikkelingen in goede banen te leiden is een eindbeeld nodig. Op basis van dit eindbeeld kan gestuurd en geïnvesteerd worden. Er wordt in 2024 gewerkt aan de visie. We nemen het thema langer zelfstandig wonen mee in gebiedsvisies en ruimtelijke projecten Het aantal mensen dat zelfstandig woont en een zorgvraag heeft, groeit snel. Dit komt bijvoorbeeld door verandering in de langdurige zorg en het landelijke beleid dat mensen langer zelfstandig moeten blijven wonen. De klassieke verzorgingshuizen bestaan (bijna) niet meer. Langer zelfstandig wonen is een van de thema’s in de woonzorgvisie.

Een groot deel van deze groep bestaat uit ouderen, maar ook anderen die hulp en/of zorg nodig hebben bij het zelfstandig wonen vallen onder deze doelgroep. In gebiedsvisies en ruimtelijke projecten is het thema langer zelfstandig thuis wonen een van de kaders. Denk aan levensloopbestendige woningen en de nabijheid van voorzieningen. We maken bij alle ruimtelijke ontwikkelingen afspraken met de initiatiefnemer In grondexploitaties en overeenkomsten met initiatiefnemers leggen we vast welk programma er op een locatie gerealiseerd wordt. Er worden onder andere afspraken gemaakt over het woningbouwprogramma, de hoeveelheid en de inrichting van het groen en de hoeveelheid parkeerplaatsen. Het gemeentelijk vastgestelde beleid is hierbij altijd het uitgangspunt. Ook staan in deze overeenkomsten afspraken over kostenverhaal, de rol van de gemeente en de rol van de ontwikkelaar, bijvoorbeeld bij participatie. Per project worden afspraken gemaakt over de wijze van participatie. Hiermee geven we uitvoering aan de toezegging aan de raad van 28 juni 2023 om meer structuur aan te brengen in het participatieproces. We actualiseren de nota grondbeleid In de nota grondbeleid nemen we mee welke vormen van grondbeleid er zijn en in welke gevallen deze het beste kunnen worden ingezet. Per ontwikkelgebied/ontwikkellocatie kijken we welke vorm het beste past.

We passen het grondbeleid aan, zodat deze toekomstbestendig is en past bij de doelstellingen die we als gemeente hebben. Hiermee stellen we kaders voor actief en faciliterend grondbeleid. Onderdeel van de nota grondbeleid zijn ook de grondprijzen en gronduitgifte. We actualiseren de nota kostenverhaal De komst van de omgevingswet zorgt ervoor dat de nota kostenverhaal geactualiseerd moet worden. Hierbij wordt ook gekeken naar het Fonds Bovenwijkse Voorzieningen en de mogelijkheden voor verevening van onder andere sociale woningbouw, groen en parkeren binnen gebiedsontwikkelingen.

19 Groeiende gemeente

Klimaatactie en biodiversiteit (Duurzaamheid) We blijven inwoners helpen bij energie besparen We voeren de Transitievisie warmte uit en het meerjarenprogramma gemeente brede aanpak energiebesparing inwoners. We zetten stevig in op het vraagstuk van Energiearmoede door energiecoachgesprekken en (financiële) ondersteuning bij grotere maatregelen voor koopwoningen (isolatie en zonnepanelen). We benutten de verstrekte en nog te verstrekken Rijksmiddelen (NIP, SPUK). In 2024 is het doel dat er bij 100 woningen ten minste 1 bouwdeel wordt geïsoleerd. Daarnaast informeren we inwoners via de website van de gemeente en andere communicatiekanalen over hun mogelijkheden van verduurzaming in relatie tot de planning van de transitie naar aardgasvrije woningen. We gaan door om de eerste buurt aardgasvrij te maken We gaan verder met het aardgasvrij maken van de eerste buurt. We hebben in de transitievisie warmte gekozen voor een integrale aanpak. Daarom kijken we ook naar andere (duurzaamheids-)opgaven in de buurt. We nemen de inwoners in de startbuurt mee in de verandering. We gaan verder met de participatie in de eerste buurten van GVPH. We gaan door met de energietransitie glastuinbouw Zuidplaspolder De Glastuinbouw in de Zuidplaspolder wil hun energievoorziening verduurzamen. We werken mee met het energieakkoord Greenport West-Holland en de Warmte Samenwerking Oostland.

We werken met hen verder aan de regionale restwarmte infrastructuur Oostland met concrete koppeling aan WarmtelinQ en het doortrekken B3 Hoekleiding naar Zuidplaspolder met de gemeente Zuidplas en de Warmtecoöperatie ZPP. We blijven werken aan regionale schone energieopwekking We werken door aan de Regionale Energie Strategie. Deze strategie moet concrete zoeklocaties opleveren voor het opwekken van duurzame energie. We nemen deze waar mogelijk op in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Initiatiefnemers kunnen volgens het regionale programma Zon op veld initiatieven indienen voor nieuwe zonne-energieprojecten. Verder monitoren we landelijke ontwikkelingen. Binnen de RES ondersteunen we het Servicepunt Energie Transitie bedrijven (SEB) Midden-Holland om ondernemers en bedrijventerreinen te helpen verduurzamen met energiebesparing en zon op daken. We werken samen met ondernemersplatform, SEB en de netbeheerders aan oplossingen voor aanleg van zon op dak binnen de beperkingen van netcongestie. We gaan voor meer (divers) groen in plaats van stenen bij onze inwoners thuis Door samen te werken met maatschappelijke partijen en het opbouwen van een vrijwilligersnetwerk gaan we verder aan slag met het inwoners en ondernemers vertrouwd maken met onderwerpen als klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulair leven. We zorgen voor kortdurende initiatieven om te kijken wat werkt.

En we zorgen voor veel verschillende initiatieven om zoveel mogelijk inwoners te bereiken. Door op deze manier in gesprek te gaan streven we ernaar dat in 2025 ruim 200 huishoudens extra hun privéterrein geschikt hebben gemaakt voor het klimaat van de toekomst en meer biodiversiteit. Zo bouwen we aan de beweging We maken het inzicht in de toekomstige ondergrondse infrastructuur af We spelen in op de toekomstige behoefte van onze eigen ondergrondse infrastructuur en op de behoefte van de marktpartijen. We reserveren ruimte voor het aanbrengen van nieuwe structuren zoals een warmtenet en het elektrisch laden van auto’s. We zetten de circulaire economie in beweging bij ondernemers en inwoners Schone Buurt Coaches gaan inwoners helpen om de kwaliteit van de grondstoffen te waarborgen. Samen met Cyclus en de buurgemeenten Gouda, Bodegraven-Reeuwijk en Krimpen aan den IJssel werken we aan initiatieven voor Circulaire Ambachstcentra. Alle scholen in Waddinxveen worden benaderd om afvalvrij te werken. We starten nieuwe of faciliteren bestaande initiatieven om bij ondernemers de circulaire economie te bevorderen. We zetten daarbij in op een diversiteit aan initiatieven om zo veel mogelijk ondernemers te bereiken.

Zo maken we onderscheid in initiatieven ten behoeve van een specifiek thema of sector (zoals de circulaire maakindustrie), en initiatieven waar ondernemers in brede zin over circulariteit en duurzaamheid kunnen discussiëren, leren en ontwikkelen (zoals intervisie groepen voor ondernemers en Living Lab Glastuinbouw). We zetten daarbij in op het vormen van samenwerkingsverbanden tussen ondernemers, hogescholen en universiteiten. We brengen waar mogelijk de initiatieven in, in hun brede onderzoeksprogramma van meerdere jaren om relevante kennis te ontwikkelen en naar Waddinxveen te brengen.

20 Groeiende gemeente

We monitoren integraal de voortgang en organiseren een jaarlijks transitiegesprek met de gemeenteraad Transities gaan niet vanzelf en kennen onzekerheden. We ontwikkelen stapsgewijs een instrument om de voortgang te volgen (monitoring). We monitoren de voortgang van de 4 transities. We blijven in gesprek met de gemeenteraad of wij en de samenleving verder komen in de transities. Periodiek beoordelen we of de gekozen rol nog het beste past. Waar we negatieve ontwikkelingen zien (zoals energiearmoede) stellen we beleidsmaatregelen voor of haken we in op landelijke maatregelen. We schuiven de actualisatie van de Transitievisie Warmte 1 jaar op In het Collegeprogramma 2022-2026 waren we van plan om al in 2024 te starten met de actualisatie van de Transitievisie Warmte, straks onder de omgevingswet. Omdat de actualisatie pas in 2026 vereist is, schuiven we dit 1 jaar op. We doen nader onderzoek naar droogte Droogte is een relatief nieuw verschijnsel in Nederland waarvan we nog onvoldoende specifiek de risico’s voor inwoners, ondernemers en de gemeenten inzichtelijk hebben. We integreren de duurzaamheidsopgaven in onze werkprocessen Veel duurzaamheidsvraagstukken zijn innovatief en nieuw.

Op basis van wat we hebben geleerd en wat we ook vanuit nationaal beleid kunnen verwachten gaan we de duurzaamheidsopgaven al verwerken in onze werkprocessen en in de eventuele impact op de grondexploitatie. We werken dit in 2024 verder uit voor de processen rondom gebiedsontwikkeling en gebiedsreconstructie. We maken een integrale gebiedsgerichte planning De 4 sociale transities maken dat we bewust beweging in gang zetten in de samenleving. Daar liggen kansen op versterking tussen projecten van verschillende in- en externe partners. Daarom zetten we in op integrale gebiedsgerichte planning. Deze integrale planning wordt ook gebruikt om thematische detailplanningen op te stellen. Een voorbeeld hiervan is het projectenboek Openbare Ruimte (Programma 4).

Beleidsindicatoren Economie Indicator

Jaar

Functiemenging

2022

Vestigingen (van bedrijven)

2022

Eenheid Verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Aantal per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar

W'veen

Midden-H.

52,6

51

162,4

174,8

Eenheid Gewenste woningvoorraadtoename volgend de trendraming 2020

W'veen

Midden-H.

356

295

Eenheid Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

W'veen

Midden-H.

31,2

11,3

Eenheid % Elektriciteit afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld

W'veen

Midden-H.

18,7

14

Eenheid % personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar

W'veen

MIdden-H.

75,9

76,1

Wonen Indicator

Jaar

Woningvoorraad

2021

Grondbeleid Indicator

Jaar

Nieuw gebouwde woningen

2022

Duurzaamheid Indicator

Jaar

Hernieuwbare elektriciteit

2021

Ruimtelijke ordening Indicator Demografische druk

Jaar 2023

21 Groeiende gemeente

Verbonden Partijen Omgevingsdienst Midden-Holland De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving Dit doet de ODMH door milieutaken en bouw- en woningtoezichttaken uit te voeren die zijn vastgelegd in het jaarprogramma. Hieronder vallen in ieder geval vergunningen die aangevraagd worden op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en diverse milieuwetgeving. Ook het toezicht en de handhaving op die vergunningen voert de OMDH uit. Daarnaast voert de ODMH taken uit als milieuadviseur in ruimtelijke procedures en binnen het duurzaamheidsveld. De Omgevingswet treedt per 1 januari 2024 in werking. De taken die de ODMH uitvoert blijven grotendeels gelijk. Door de wet verandert de grondslag op basis waarvan de ODMH haar werkzaamheden verricht. Zowel de ODMH als de (regio)gemeenten zijn grotendeels klaar voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De financiële gevolgen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden neutraal ingeschat. Wanneer er meer zicht is op de financiële gevolgen wordt hierover gecommuniceerd. De jaren 2024 - 2027 zullen in het teken staan van het leren werken met de Omgevingswet, werkprocessen opstellen én perfectioneren.

Grondbank RZG Zuidplas De gemeente Waddinxveen werkt samen in een gemeenschappelijke Grondbank in het gebied van de Zuidplaspolder De Grondbank is in 2004 opgericht met als doelstelling strategische grondverwerving in de Zuidplaspolder. De gemeente Waddinxveen is voor 5% eigenaar van de Grondbank. We doen dit samen met de gemeente Rotterdam (40%), Gouda (6%), Zuidplas (9%) en de provincie Zuid-Holland (40%). Het eigendom van de Grondbank zijn grote percelen grond m.u.v. 1 ha in de gemeente Waddinxveen dat naar verwachting in 2023 aan Waddinxveen zal worden verkocht. Deze zijn bedoeld voor de ontwikkeling van een groot nieuw dorp in de gemeente Zuidplas. Op 1 juli 2021 is een overeenkomst gesloten met de gemeente Zuidplas dat ze de Grondbank gaat overnemen. Er is hiervoor een bestuurlijke overeenkomst gesloten en een verkoopovereenkomst. Hierin zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het nieuwe dorp en de prijs van de grond. Dit betekent dat de formele samenwerking gaat stoppen. Het is de bedoeling dat dit gebeurt met ingang van 2025. De gemeente Waddinxveen betaalt vanaf 2021 niet meer voor de samenwerking (deelnemersbijdrage).

GEM CV Park Triangel Voor de ontwikkeling van de wijk Park Triangel is een Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij opgericht (GEM) Inmiddels is de ontwikkeling van de Triangel al fors gevorderd en is ongeveer voor 65% van de totale woningbouwopgave gerealiseerd. De afronding van het project staat gepland voor 2028, maar is afhankelijk van de marktomstandigheden.. Stichting Greenport regio Boskoop Stichting Greenport regio Boskoop versterkt de boomteelt- en sierteeltsector De stichting zorgt ervoor dat deze sector en de regio als een aantrekkelijke markt- en vestigingsplaats en kennisbron wordt gezien. Ook heeft de stichting als doel dat de boomteelt- en sierteeltsector op een goede manier past in de regio. Hier houden we rekening met de thema’s: • Wonen • Water • Natuur • Recreatie • Landschap Waddinxveen maakt onderdeel uit van het bestuur van de Stichting Greenport regio Boskoop. Het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van: • Gemeente Alphen aan den Rijn • Gemeente Bodegraven-Reeuwijk • Gemeente Waddinxveen • Hoogheemraadschap van Rijnland

22 Groeiende gemeente

De provincie Zuid-Holland is als adviseur betrokken. Vijf mensen vanuit de Stichting Belangenbehartiging Greenport Boskoop vertegenwoordigen het bedrijfsleven.

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 3

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-26.232

-20.731

-21.208

-29.212

-27.787

-23.629

Baten

25.471

14.865

16.762

25.248

23.352

20.462

-83

-8

-8

-8

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming

-761

-5.866

-4.530

-3.972

-4.443

-3.175

Stortingen

-7.729

-5.605

-4.087

-6.094

-1.642

-4.337

Onttrekkingen

3.885

4.777

2.649

4.289

672

2.624

-4.604

-6.693

-5.968

-5.776

-5.413

-4.888

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-7.537

-8.292

-7.070

-6.924

-6.663

-5.932

Baten

5.356

914

887

870

870

870

-83

-8

-8

-8

-5.801

-5.070

Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Waarvan overige beleidsproducten: Programma 3 Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming

-2.182

-7.378

-6.265

-6.062

Stortingen

-3.632

-3.741

-2.017

-3.719

0

-1.624

Onttrekkingen

1.617

4.543

2.391

4.081

464

1.882

-4.197

-6.575

-5.891

-5.700

-5.336

-4.811

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-18.695

-12.439

-14.139

-22.288

-21.124

-17.697

Baten

20.116

13.951

15.875

24.378

22.482

19.592

1.421

1.512

1.736

2.091

1.357

1.895

Stortingen

-4.097

-1.864

-2.070

-2.375

-1.642

-2.713

Onttrekkingen

2.268

234

258

208

208

742

-407

-118

-76

-76

-76

-76

Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Waarvan grondexploitaties: Programma 3 Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000

23 Groeiende gemeente

Toelichting Lagere incidentele lasten woningen en panden In 2024 zijn de lasten van panden € 125.000 lager. Dit komt o.a. door de sloop van de panden Peter Zuidlaan 2 en 5 in 2023 (€ 173.000), welke lasten gedekt worden door een onttrekking aan de algemene bedrijfsreserve algemene dienst. De structurele lasten stijgen o.a. door aankoop grond Henegouwerweg (€ 39.000). Lagere incidentele lasten economische ontwikkeling In 2024 zijn de lasten lager omdat er in 2023 € 140.000 beschikbaar is voor ontwikkeling economische agenda en lokale visie bedrijventerreinen. Hogere structurele lasten economische ontwikkeling Vanaf 2024 stijgen de lasten € 60.000 vanwege de uitvoering van het economische koersdocument. Lagere incidentele lasten ruimtelijke ordening In 2024 zijn de lasten € 1.288.000 lager omdat in 2023 o.a. budgetten opgenomen zijn voor implementatie van de omgevingswet (tlv reserve), scouting Klimop, opstellen gebiedsvisies en stedenbouwkundig plan Noordkade. Hogere structurele lasten strategisch vastgoed Vanaf 2024 zijn de lasten € 104.000 hoger door kapitaallasten Kerkweg-Oost 226 (Hotel de Unie). Dit pand wordt gebruikt voor de opvang van Oekraïners en wordt meegenomen in de exploitatie 2024 die verwerkt wordt in de 2 e Burap 2023. Verschil Cao gemeenten Vanaf 2024 zijn de lasten € 183.000 hoger dan in 2023.

Dit komt doordat de nieuwe Cao Gemeenten die in is gegaan vanaf 2023 nu nog geraamd staat bij overige dekkingsmiddelen en onvoorzien. In de 2 e burap 2023 wordt dit naar de programma’s doorbelast. Grondbedrijfsfunctie De grondexploitaties, facilitaire projecten en bovenwijkse voorzieningen worden toegelicht in paragraaf 7 (grondbeleid) en zijn hierboven weergegeven in een aparte tabel. De bovenwijkse voorzieningen maken onderdeel uit van het investeringsprogramma 2024-2027. Door investeringen in bovenwijkse voorzieningen en de vorming van afschrijvingsreserves zijn er veel wijzingen in de reserves in 2024.

24 Groeiende gemeente

Programma: Aantrekkelijke gemeente

4. Aantrekkelijke gemeente Een schone en veilige openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Het is belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Zwerfafval hoort in die ruimte niet thuis. Natuur- en recreatiegebieden hebben een belangrijke recreatieve waarde. Die waarde neemt toe als deze gebieden meer dan nu met elkaar verbonden zijn. Daarnaast is het belangrijk dat de hoeveelheid restafval afneemt. .

Wat willen we bereiken? We willen een aantrekkelijke openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Inwoners willen niet alleen passende woonruimte.. Ze willen ook naar buiten. Daarom is het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Dat vraagt in de inrichting en het beheer om aandacht voor gebruik, bereikbaarheid en veiligheid van de openbare ruimte. We willen het openbaar groen laten meegroeien met de groei van Waddinxveen Het is belangrijk om het openbaar groen te laten meegroeien met de groei van Waddinxveen, met het oog op de realisatie van doelen op het gebied van klimaatverandering. Tegelijk willen we in het openbaar groen meer biodiversiteit. We willen minder en schonere voertuigkilometers realiseren Dit doen we door de overstap naar duurzame vormen van mobiliteit te stimuleren, te ondersteunen en waar nodig te reguleren. We willen daarom dat inwoners in hun eigen wijk en bij maatschappelijke voorzieningen hun auto kunnen opladen, waarbij voldoende aanbod op wijkniveau leidend is. We willen een verantwoorde parkeerbalans We willen dat de hoeveelheid parkeerplekken zoveel mogelijk overeenkomen met vastgestelde parkeernormen. We willen behoud en waar mogelijk verbinding van natuurgebieden Het groen om onze gemeente heen heeft vaak ook een recreatieve waarde.

We willen de natuur- en recreatiegebieden die er zijn behouden en waar mogelijk met elkaar verbinden. Dit geldt ook voor nieuwe natuuren recreatiegebieden. We willen de hoeveelheid restafval verder naar beneden brengen Ter bevordering van onze doelen op het gebied van een circulaire economie moet de hoeveelheid restafval verder naar beneden. We willen zwerfafval in de openbare ruimte tegengaan Zwerfafval hoort in de openbare ruimte niet thuis. Daarom streven we naar een vermindering van zwerfafval.

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Openbare ruimte We stellen onderdelen op van de Visie Duurzame Leefomgeving De Visie Duurzame Leefomgeving wordt gebaseerd op uitgangspunten van verschillende onderdelen in de openbare ruimte. In deze visie staan aantrekkelijkheid, toegankelijkheid, bereikbaarheid, veiligheid en duurzaamheid van de openbare ruimte centraal. In 2024 beschrijven we de uitgangspunten voor passende typen natuurvriendelijke oevers en onze uitgangspunten voor ecologisch beheer van bermen en gazons. We inventariseren de belemmeringen als het gaat om de toegankelijkheid van de openbare ruimte Op basis van het in 2023 opgestelde proces inventariseren we jaarlijks de toegankelijkheid van de openbare ruimte in samenspraak met de samenleving. Waar mogelijk nemen we belemmeringen weg. We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij integrale projecten of regulier onderhoud in de openbare ruimte. We verhelpen tenminste 50% van de belemmeringen uit de jaarlijkse top 10.

25 Aantrekkelijke gemeente

We delen en evalueren van alle projecten in de openbare ruimte de participatiemomenten via het participatieplatform We maken bij projecten in de openbare ruimte gebruik van het participatieplatform Waddsup. Op die manier kunnen inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden wensen kenbaar maken. Waar mogelijk nemen we deze mee in onze projecten. Ook evalueren we deze participatiemomenten. We optimaliseren het proces voor het gebruik van het meldingssysteem openbare ruimte Via ons meldingssysteem Fixi kunnen gebruikers meldingen maken over de staat van de openbare ruimte. In 2024 gaan we verder met het traject om het proces van meldingen maken te verbeteren. We geven verder uitvoering aan de Pilot ‘Samen Beslissen Speelruimteplan’ In 2023 heeft de raad kaders meegegeven als uitgangspunt bij het nieuwe speelruimteplan, dat via deze pilot opgesteld en vastgesteld wordt door de samenleving. In 2024 geven we hier aan de hand van de vastgestelde participatieplan verder uitvoering aan. We gaan verder met het project behoud identiteit Plasweg In 2024 werken we op basis van het vastgestelde plan van aanpak Behoud Identiteit Plasweg verder aan de planvoorbereiding om te komen tot een ontwerp voor de Plasweg. Bij de totstandkoming van het ontwerp betrekken we bewoners en andere belanghebbenden. Voor de uitvoering van dit project is uitvoeringsbudget nodig.

Bij de actualisatie van het integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) nemen we dit mee. Op basis hiervan wordt in de loop van 2024 duidelijk of en hoeveel aanvullend uitvoeringsbudget nodig is om dit project volledig uit te kunnen voeren. In deze programmabegroting is daarom nog geen rekening gehouden met de financiële gevolgen. We planten jaarlijks ongeveer 300 nieuwe bomen Bomen vormen een belangrijk onderdeel van ons openbaar groen. De komende 10 jaar planten we jaarlijks gemiddeld 300 bomen We voeren de activiteiten van het Uitvoeringsplan Groen 2021-2024 uit In 2024 gaan we aan de slag met de uitvoeringsactiviteiten ‘foerageergebieden vleermuizen’, ‘boomfeestdag’ ‘opfleurplekken’, ‘vergroenen van speelplekken’ en ‘kansen voor biodiversiteit’. Voor de realisatie van dit uitvoeringsplan zetten we een gedeelte van de middelen in die door het rijk beschikbaar zijn gesteld vanuit de Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie. We koppelen 3% van ons rioolsysteem af We treffen klimaatadaptieve maatregelen aan onze riool- en watervoorzieningen. Hierdoor verdwijnt minder regenwater in het riool. Deze maatregelen worden zo veel mogelijk meegenomen bij de integrale projecten. We zetten in op een overgang naar Ledverlichting voor onze openbare verlichting in 2030 Voor de openbare verlichting zijn we aan de slag met de overgang naar led lichtbronnen.

Parkeren We geven uitvoering aan het beleid voor de plaatsing van openbare laadinfrastructuur In 2021 is het beleid voor de plaatsing van openbare laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen door de raad vastgesteld. Dit beleid is onze visie op de gewenste laadinfrastructuur voor elektrische auto’s. We gaan verder met het opstellen van nieuwe parkeerbeleid Er is in Waddinxveen veel veranderd sinds de vaststelling van ons huidige parkeerbeleid. Daarom is het nodig nieuw parkeerbeleid met nieuwe normen op te stellen. We hebben in 2023 een parkeeronderzoek uitgevoerd, waarna we zijn begonnen met het opstellen van nieuw parkeerbeleid. We gaan verder met het onderzoek naar een parkeerzone in het centrumgebied Er wordt parkeeroverlast ervaren in het centrumgebied. Met het onderzoek naar een parkeerzone onderzoeken we of we deze overlast weg kunnen nemen met een parkeerzone in het centrumgebied. Natuur en recreatie We gaan verder met het opstellen van een visie op natuur- en recreatiegebieden We willen behoud en waar mogelijk verbinding van natuur- en recreatiegebieden. Daarnaast moeten we anticiperen op een andere rol voor de gemeente in het ontwikkelen en onderhouden van natuur- en recreatiegebieden doordat de provincie Zuid-Holland in 2018 uit de Groenalliantie is gestapt.

We zijn daarom in 2023 gestart met de ontwikkeling van een visie op natuur- en recreatiegebieden in Waddinxveen. Hiervoor is in

26 Aantrekkelijke gemeente

2024 incidenteel € 50.000 extra nodig. De structurele gevolgen van de ambities uit de visie zijn nog niet bekend en daarom niet meegenomen in deze programmabegroting. We ontwikkelen natuur- en recreatiegebied Vredenburghzone We gaan verder met de werving van grond in de Vredenburghzone. Daarnaast richten we verschillende percelen in als natuur- en recreatiegebied. Dit zijn de percelen die de gemeente in eigendom heeft langs de Zuidelijke Rondweg, de Tweede Bloksweg en de Vredenburghlaan. Ook richten we het perceel langs het Moerkapellepad in als hondenlosloopgebied. We werken samen met de Stuurgroep Bentwoud aan de ontwikkeling van het Bentwoud In 2022 heeft de Stuurgroep Bentwoud, bestaande uit Provincie Zuid-Holland, Staatsbosbeheer en de gemeenten Zoetermeer, Alphen aan den Rijn en Waddinxveen, het Ontwikkelperspectief Bentwoud vastgesteld en als vervolg hierop in 2023 een uitvoeringsprogramma. Op basis van het uitvoeringsprogramma wordt een samenwerkingsovereenkomst opgesteld waarin de beheerkosten worden verdeeld over de verschillende partijen. We schatten in dat we € 40.000 structureel gaan bijdragen aan de totale beheerkosten van het Bentwoud. Afval We leggen aan onze inwoners uit wat het nut is van goed afval scheiden We informeren onze inwoners actief door de inzet van Schone Buurt Coaches als onderdeel van onze gedragsbeïnvloedingscampagne.

Onze inwoners weten dan waarom zij afval scheiden en welke nieuwe producten er van gemaakt worden. We scheiden het afval op het Grondstoffenplein beter Door bruikbare materialen uit het afval te halen, daalt de hoeveelheid (grof)huishoudelijk afval. Via onze gedragsbeïnvloedingscampagne vragen we meer aandacht voor het thuis voorscheiden van afval voor een efficiënt bezoek aan het grondstoffenplein. Ook wordt samenwerking gezocht met de maakindustrie om materialen circulair in te zetten. We gaan samen met Cyclus aan de slag met de motie ‘afval in bakken en niet in zakken’ Uit de jaarlijkse evaluatie van ons afvalbeleid moeten wijzigingen in het inzamelen en verwerken van afval helpen om de doelstellingen voor het verminderen van de overlast door zwerfafval als gevolg van PMD-inzameling te realiseren. In 2024 bereiden we een andere manier van inzamelen voor zodat we nieuwe inzameling kunnen uitrollen in 2025. Incidentele lasten die hiermee gemoeid zijn in 2024 worden onttrokken aan de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing. We voeren ons plan van aanpak Zwerfafval en de gedragsbeïnvloedingscampagne uit In het plan van aanpak Zwerfafval zijn kaders opgenomen om zwerfafval verder terug te dringen. Ook in onze gedragsbeïnvloedingscampagne is er aandacht voor zwerfafval.

Met de inzet van Schone Buurt Coaches worden inwoners actief opgezocht en geïnformeerd over waarom het belangrijk is de openbare ruimte schoon te houden. Ook onderzoeken we de mogelijkheden voor containertuintjes om dumpingen en bijplaatsingen te voorkomen. Beleidsindicatoren Openbare ruimte Indicator Aantal bomen Indicator Oppervlakte openbaar groen

Jaar 2021 Jaar 2023

Eenheid

Waddinxveen

Streefwaarde (2032)

Stuks

10.026

13.046

Eenheid

Waddinxveen

Streefwaarde (2026)

45,57

48,00

m2 per inwoner

Parkeren Indicator Aantal laadpalen Afval Indicator Fijn huishoudelijk restafval

Jaar 2023

Eenheid

Waddinxveen

MiddenHolland

Streefwaarde (2024)

10,8

7,6

13

Laadpalen per 1.000 inwoners

Jaar 2022

Eenheid Kg per inwoner

Waddinxveen

Midden-Holland

101

124

27 Aantrekkelijke gemeente

Indicator Afval per inwoner (grof en fijn huishoudelijk)

Jaar

Indicator

Jaar

2022

Scheidingspercentage

Indicator Kg restafval

Indicator Fixi-meldingen zwerfafval

2022

Jaar 2023

Jaar 2023

Eenheid

Waddinxveen

Midden-Holland

120

143

Waddinxveen

Midden-Holland

70%

68%

Kg Eenheid Percentage van het gescheiden ingezameld huishoudelijk afval

Eenheid

Waddinxveen

Streefwaarde (2024)

140

120

Eenheid

Waddinxveen

Streefwaarde (2024)

Stuks

35

35

Kg per inwoner

Verbonden Partijen Groenalliantie Midden Holland (hierna Groenalliantie) Groenalliantie zet zich in voor het onderhoud en de ontwikkeling van natuur- en recreatiegebieden Dit doet de Groenalliantie voor verschillende gemeenten. Voor gemeente Waddinxveen is de Groenalliantie verantwoordelijk voor het onderhoud en ontwikkeling van het Gouwebos en ’t Weegje. Groenalliantie beschermt de belangen van natuur en recreatie en draagt positief bij aan maatschappelijke opgaven als bewegen, gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en de energietransitie. Groenalliantie krijgt de komende jaren minder inkomsten en moet vanaf 2026 andere keuzes maken De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uit de Groenalliantie gestapt (en ook uit alle andere provinciale natuur- recreatieschappen). Vanaf 2022 ontvangt de Groenalliantie hierdoor minder middelen van de provincie voor het onderhoud van de gebieden. Dit vangt de Groenalliantie op met een extra bijdrage van de gemeente Krimpenerwaard. Hoe de provinciale bijdrage voor het onderhoud er vanaf 2026 uit gaat zien is nog niet duidelijk. Er zijn gesprekken met de provincie over de manier waarop de provincie een bijdrage blijft leveren aan het onderhoud van de gebieden van de Groenalliantie. Cyclus N.V.

(hierna Cyclus) Cyclus haalt in Waddinxveen afval op en draagt zorgt voor de verwerking van afval en grondstoffen We maken jaarlijks afspraken met Cyclus over inzamelen en verwerken van afval. Cyclus verzorgt het contact met inwoners en de communicatie rondom afvalinzameling. Ook adviseert Cyclus de gemeente over de manier van afvalinzameling. Samen met Cyclus werken we aan de doelen in het Uitvoeringsprogramma VANG Huishoudelijk Afval. We geven uitvoering aan het Rijksprogramma ‘Van Afval naar Grondstoffen’ (VANG) Pilots, nieuwe ontwikkelingen en successen uit andere gemeenten worden besproken met Cyclus. En bij gebleken geschiktheid samen met Cyclus uitgevoerd in Waddinxveen. We onderzoeken de mogelijkheden om onze grondstoffen zoveel als mogelijk circulair te maken en daarmee het recycling percentage omhoog te krijgen. De VANG- en circulaire doelstelling van Waddinxveen realiseren betekent ook dat er capaciteit nodig is. Deze incidentele lasten in 2024 worden onttrokken aan de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing. We moeten rekening houden met een stijging van de verbrandingsbelasting en de introductie van een CO2-tax op restafval De verbrandingsbelasting en de CO2-tax worden geheven over de hoeveelheid restafval die we verbranden. Vanaf 2024 stijgt de hoogte van de verbrandingsbelasting.

De CO2-tax houdt in dat de overheid uitstoot van koolstofdioxide gaat doorbelasten op basis van een wettelijke maatregel aan restafval verwerkende verbrandingscentrales. Deze CO2-tax wordt zeer waarschijnlijk een-op-een doorbelast aan de gemeente. Dit zal dan op termijn leiden tot een verhoging van de afvalstoffenheffing.

28 Aantrekkelijke gemeente

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 4

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-13.802

-15.517

-17.020

-16.983

-17.188

-17.319

Baten

8.942

9.186

10.016

10.091

10.166

10.235

-90

-40

-40

-40

-7.094

-6.932

-7.062

-7.124

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming

-4.860

-6.331

Stortingen

-2.455

-1.650

Onttrekkingen

2.873

1.945

409

255

200

144

-4.443

-6.036

-6.684

-6.676

-6.862

-6.980

Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting Hogere structurele lasten openbaar groen en wegen Vanaf 2024 stijgen de kapitaallasten met ruim € 500.000 door investeringen vanuit het beheerplan groen. Vanaf 2024 dalen de kosten regulier onderhoud groen met € 85.000 door bijstellingen in 2023. Voor de kosten van areaaluitbreiding is een aanvullend bedrag opgenomen van € 369.000. Lagere incidentele lasten wegen In 2024 zijn de lasten lager omdat er in 2023 € 147.000 beschikbaar is voor behoud identiteit Plasweg. Lagere structurele baten snippergroen Vanaf 2024 zijn de opbrengsten verkoop snippergroen € 140.000 lager dan in 2023. Hogere structurele lasten en baten riolering Vanaf 2024 nemen de kapitaallasten met € 209.000 toe. De opbrengsten uit rioolheffing nemen vanaf 2024 toe met € 95.000. De onttrekking aan de voorziening volgend uit de kostendekkendheid riolering is in 2024 € 139.000 hoger dan in 2023. Hogere structurele lasten en baten afval Vanaf 2024 stijgen de kosten afvalverwerking met € 478.000. De opbrengsten uit afvalstoffenheffing nemen vanaf 2024 toe met € 626.000. De opbrengsten glas/papier/ijzer stijgen met € 183.000. De onttrekking aan de voorziening volgend uit de kostendekkendheid afvalstoffenheffing is in 2024 € 57.000 lager dan in 2023. Verschil Cao gemeenten Vanaf 2024 zijn de lasten € 209.000 hoger dan in 2023.

Dit komt doordat de nieuwe Cao Gemeenten die in is gegaan vanaf 2023 nu nog geraamd staat bij overige dekkingsmiddelen en onvoorzien. In de 2 e burap 2023 wordt dit naar de programma’s doorbelast. Stortingen en onttrekkingen reserves In 2023 is de afschrijvingsreserve Vredenburghzone aangevuld ten laste van de reserve bovenwijkse voorzieningen. Vanaf 2024 vinden onttrekkingen aan de afschrijvingsreserve Vredenburgh plaats.

29 Aantrekkelijke gemeente

Programma: Slagvaardige gemeente

5. Slagvaardige gemeente Een toegankelijke en transparante gemeente Inwoners voelen zich niet altijd gehoord of genoeg betrokken door de overheid. Ook voelen inwoners zich niet altijd veilig.

Wat willen we bereiken? We willen heldere en transparante participatieprocessen Voorwaarde voor goede samenlevingsparticipatie is dat de samenleving kan volgen wat de gemeente doet met haar inbreng. Vooraf moeten de kaders voor het participatieproces duidelijk zijn. Achteraf moet duidelijk zijn waarom de gemeente iets wel of niet doet. Wanneer participatie onderdeel is van een college- en/of raadsvoorstel, maken we de vooraf gestelde kaders en de achteraf genomen beslissingen ook duidelijk voor het college en/of de gemeenteraad. We willen dat inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven in Waddinxveen Inwoners willen in een buurt of wijk wonen die schoon, veilig en levendig is. Het is belangrijk dat onze inwoners zich verantwoordelijk voelen voor de leefbaarheid van hun directe woonomgeving en we stimuleren en faciliteren een actieve bijdrage daaraan. Inwoners willen namelijk ook meer betrokken worden bij de aanpak van leefbaarheid (bron: Burgerpeiling Waarstaatjegemeente 2021). We willen het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroten en overlast verminderen Veiligheid is een basisvoorwaarde voor het welzijn van inwoners. En is continue aan verandering onderhevig. We hebben daarin naar de inwoners een stimulerende, faciliterende en ondersteunende rol. Die rol vullen wij onder andere door de inzet van boa’s.

We willen dan ook dat inwoners ervaren dat de zichtbaarheid van de boa’s is vergroot. Daarnaast willen wij voorkomen dat door criminele activiteiten de veiligheid en de leefbaarheid wordt aangetast. We willen onze dienstverlening verbeteren We willen dat onze inwoners contact krijgen met iemand die hen helpt. En dat ze niet verdwalen in de bureaucratie van de overheid. De overheid is namelijk niet altijd even toegankelijk. Soms lopen mensen vast in de wirwar van regels. Of ze maken mee dat overheden, domeinen of ketenpartners naar elkaar wijzen. Ook moeten alle inwoners ons gemakkelijk en snel kunnen bereiken. En moeten ze eenvoudig zaken met ons kunnen afhandelen. We blijven oog houden voor mensen die moeite hebben met de digitalisering van de samenleving. Zoals mensen die niet zo goed met een computer of mobiele telefoon kunnen omgaan. Digitale diensten zijn namelijk niet voor iedereen te begrijpen. Door daar rekening mee te houden, sluiten we niemand uit en kan iedereen meedoen. We helpen inwoners bij het vinden van de juiste (digitale) weg.

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Bestuurlijk We zijn betrokken op en in verbinding met onze omgeving Het college wil betrokken en zichtbaar in verbinding met de inwoners en ondernemers staan. we hebben richtlijnen en uitgangspunten voor de representatie van onze gemeente bij bepaalde gelegenheden. Door het beschrijven van deze uitgangspunten wordt een duidelijk, gerechtvaardigd en uniform beeld gemaakt. We benoemen een kinderburgemeester Sinds een aantal jaren heeft de gemeente een kinderburgemeester en is er een ambitie voor verdere betrokkenheid van kinderen bij de lokale politiek. Met het installeren van een kinderburgemeester wordt geprobeerd kinderen op vroege leeftijd in aanraking te brengen met lokale democratie. Ook kan de kinderburgemeester een brug vormen tussen lokale politiek en basisschoolleerlingen. In 2024 installeren we de vijfde kinderburgemeester. We inventariseren de behoefte aan een kinderraad en verbinden daar in 2025 conclusies voor het vervolg aan.

30 Slagvaardige gemeente

Samenlevingsparticipatie We maken de kaders voor participatieprocessen duidelijk In 2023 zijn en worden diverse acties ondernomen om hieraan te werken en medewerkers hierin te trainen. Het resultaat is in 2024 terug te zien in de participatieprocessen waar inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen aan deelnemen. In programma 3 wordt onder ruimtelijke ordening beschreven waar we aan werken bij participatie in het ruimtelijke domein. De verordening samenlevingsparticipatie gaat in Vanuit landelijke wet- en regelgeving en vanwege de komst van de Omgevingswet is het nodig om een verordening over samenlevingsparticipatie vast te stellen. Deze verankert het huidige participatiebeleid in de lokale wet- en regelgeving. We stellen een participatieverordening op en leggen deze aan de gemeenteraad voor. Vooraf voeren we met de gemeenteraad het gesprek over zijn rol bij participatie. We zorgen dat de participatieverordening in lijn is met het wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau. Dit wetsvoorstel wordt naar verwachting later vastgesteld dan de participatieverordening. Langer wachten is in verband met het ingaan van de Omgevingswet echter niet verstandig. Wijkregie We gaan werken met een gecoördineerde buurtgerichte aanpak Door deze aanpak verbeteren we met gerichte acties de leefbaarheid en sociale verbinding in de wijk.

Dat doen we samen met onze inwoners en ketenpartners zoals woonconsulenten van Woonpartners, wijkagenten, jongerenwerk en maatschappelijk werk. De wijkregisseurs voeren hierop de regie. We starten met de buurten in Waddinxveen Noord. We beogen hiermee bij te dragen aan prettig wonen en leven in buurten en wijken in Noord. We gaan bewonersinitiatieven op buurt- en wijkniveau aanmoedigen en faciliteren We richten ons daarbij op de zelfsturing van onze inwoners. Dit doen we door inwoners te stimuleren om bijvoorbeeld openbaar groen of afvalbakken te adopteren. We stellen wijkbudget beschikbaar om bewonersinitiatieven en activiteiten mogelijk te maken. Door meer inwoners meer verantwoordelijk te geven voor hun directe woonomgeving wordt de binding met de buurt beter en ontstaat een hogere kwaliteit van de openbare ruimte. En door samen de openbare ruimte te onderhouden ontstaan meer sociale contacten. Daarnaast steunen we Stichting Wijkwallet met subsidie om activiteiten te stimuleren die de sociale samenhang en de levendigheid in de buurten en wijken vergroten. We helpen initiatiefnemers de juiste wegen te vinden om hun initiatief uit te kunnen voeren. Soms met meer regie als dat nodig is, soms met duwtjes in de rug van initiatiefnemers. We stellen hiervoor aanvullend geld beschikbaar.

We breiden hiervoor onze formatie uit met 0,5 fte en hebben structureel budget voor gebiedspromotie. Dat lasten hiervan zijn vanaf 2024 € 52.000. De wijkregisseurs gaan meer in de wijken werken Hierdoor komen we meer te weten wat er in de samenleving speelt. Door in de wijken inloopspreekuren te houden en te werken, kunnen inwoners laagdrempeliger contact leggen met de gemeente. We kunnen hen ook helpen bij het vinden van de juiste weg binnen de gemeentelijke organisatie. Veiligheid We stellen het beleidsplan veiligheid 2024-2027 vast In dit beleidsplan staan onze doelen voor de komende 4 jaar. Aan de hand van dit beleidsplan stellen we ons uitvoeringsprogramma voor 2024 en 2025 op. Hierin worden concrete acties vastgesteld die bijdragen aan het behalen van onze doelen voor de komende 4 jaar. We vergroten de aanwezigheid en zichtbaarheid van de boa’s Door de aanwezigheid van de boa’s op straat, bij evenementen en bijeenkomsten met inwoners en/of buurtpreventierondes zijn de boa’s zichtbaar. Door meer informatie-gestuurd te werken op basis van meldingen en eigen waarnemingen, kunnen de boa’s gerichter worden ingezet in gebieden waar de kans op een (mogelijke) overlast groter is. In de aanpak van overlast gaan we de samenwerking met ketenpartners verder versterken.

We investeren in het ophalen van signalen en meldingen van onze inwoners Op het gebied van ondermijning richten wij ons op het naar binnen halen van signalen. Hiervoor gaan wij actief naar onze inwoners en ondernemers toe. Wij bieden een mogelijkheid om meldingen door te geven aan de gemeente. Hierbij bieden wij ook een mogelijkheid om dit anoniem te doen. Ook zorgen wij voor een verdere verbetering van de bestuurlijke aanpak van ondermijning. We breiden hiervoor onze formatie uit met 1,0 fte. Dat kost per jaar structureel € 95.000. We voeren onze beleidslijn Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) verder in Op grond van de Wet Bibob is het mogelijk een diepgaand onderzoek te doen naar de achtergrond van een persoon of onderneming die bijvoorbeeld een vergunning aanvraagt of betrokken is bij een vastgoedtransactie. Met de in 2023 vastgestelde Beleidslijn Wet Bibob is er de mogelijkheid om de Bibob-toets op meerdere terreinen toe te passen. We gaan verder met de gefaseerde invoering van de nieuwe beleidslijn op de diverse terreinen.

31 Slagvaardige gemeente

Dienstverlening We voeren ons beleid rondom dienstverlening uit Daarbij maken we gebruik van het uitvoeringsplan dienstverlening 2024-2025. Dit plan kan in 2024 vastgesteld worden. We willen onze dienstverlening hiermee verder ontwikkelen. Ook pakken we het extra werk voor het organiseren van verkiezingen op. We breiden hiervoor onze formatie uit met 0,5 fte. De lasten hiervan zijn vanaf 2024 € 50.000. We vangen de extra druk op de balie op We verwachten in 2024 meer paspoort aanvragen Dat komt ten eerste door stijging van het aantal inwoners in Waddinxveen. Ten tweede is de geldigheidsduur van paspoorten in 2014 verlengd van 5 naar 10 jaar, deze paspoorten worden in 2024 vernieuwd. Een derde oorzaak ligt in de verandering van het namenrecht in 2024. Daardoor kunnen ouders hun kind bij geboorte de achternaam van de moeder, de vader of van beiden geven. Ook dit zal incidenteel extra druk op de balie geven. We proberen dit op te vangen binnen de bestaande capaciteit en de flexibele schil. Als dit niet toereikend blijkt treffen wij uiteraard gepaste maatregelen voor het behoud van een goede dienstverlening en een acceptabele wachttijd. Wij informeren u hier dan over in de bestuursrapportage. Beleidsindicatoren

Dienstverlening Indicator

Jaar

Eenheid

W’veen

Samenwerking 2021 Burgerpeiling waarstaatjegemeente met inwoners Bron: burgerpeiling waarstaatjegemeente Dienstverlening Indicator Serviceregels

5,9

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners 6,0

Jaar Q4 2022

Eenheid % binnen de nieuwe serviceregels afgehandelde aanvragen of meldingen Bron: serviceregels gemeente Waddinxveen Indicator

Jaar

Dienstverlening van de gemeente

2021

Eenheid

W’veen 72%

W’veen

13 vragen over afhandelingstijd, meedenken, inleven, deskundigheid, verrassende service en taalgebruik Dienstverlening 2019 13 vragen over afhandelingstijd, van de meedenken, inleven, gemeente deskundigheid, verrassende service en taalgebruik Dienstverlening 2019 16 vragen over openingstijden, aan de balie bereikbaarheid, wachttijden, vriendelijkheid, deskundigheid, inleven, privacy en kosten Bron: burgerpeiling waarstaatjegemeente

6,7

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners 6,7

6,74

6,74

8,32

N.v.t.

Veiligheid Indicator

Jaar

Eenheid

Leefbaarheid in de 2019 Veiligheidsmonitor woonbuurt Leefbaarheid in de 2021 Veiligheidsmonitor woonbuurt Bron: Trendanalyse Veiligheidsmonitor Waddinxveen 2021

W’veen

Nederland

7,5

Eenheid Den Haag 7,4

7,7

7,5

7,6

7,6

32 Slagvaardige gemeente

Openbare orde en veiligheid Indicator

Jaar

Eenheid

Verwijzingen Halt 2022 per 1.000 jongeren Winkeldiefstallen 2022 per 1.000 jongeren Geweldsmisdrijven 2022 per 1.000 jongeren Diefstallen uit woningen 2022 per 1.000 jongeren Vernielingen en 2022 per 1.000 jongeren beschadigingen (in de openbare ruimte) Bron: Gemeenterapportage Halt 2022, Tabellenboek politie

W’veen

Midden-H

6,8 0,4 2,2 0,4 2,5

6,8 1,6 2,7 1,2 3,6

Verbonden Partijen Regio Midden-Holland We werken samen met Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard en Zuidplas Dat doen we op basis van een gemeenschappelijke regeling, het betreft een lichte netwerksamenwerking. We werken samen op de thema’s:  Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt;  Verkeer en Vervoer;  Ruimte en Wonen;  Duurzaamheid;  Cultuur (later toegevoegd als taak);  Sociaal Domein (op basis van de samenwerkingsovereenkomst Jeugd en Wmo 2022-2024). Het werk binnen de gemeenschappelijke regeling richt zich vooral op lobby en belangenbehartiging van de regio. Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regio heeft op basis van een onderzoek van Berenschot en de Rijksuniversiteit Groningen naar het Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem in de regio Midden-Holland besloten te werken aan een Verhaal van Midden-Holland. De uitvoeringscapaciteit is in 2023 verstevigd om zo tot meer realisatie te komen. Afhankelijk van de besluitvorming in de raden wordt de formatie in 2024 uitgebreid, het gaat dan om uitvoerings- en lobbycapaciteit. Voor de uitvoering van geïndiceerde hulp in het kader van de Jeugdwet en de Wmo is een robuuste regionale werkorganisatie (RWO) ingericht. In 2024 wordt besloten over de rechtsvorm van deze organisatie. Gedacht wordt vooralsnog over de vorming van een afzonderlijke GR. Voorstellen hierover worden aan de raden voorgelegd.

Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) Bescherming van onze inwoners tegen rampen en crises blijft belangrijk Op basis van de Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) maken we onderdeel uit van de VRHM. Het doel van de wet is het realiseren van een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie. De belangrijkste taak van de VRHM is het beschermen van de inwoners tegen de risico’s van rampen en crises. De Wvr schrijft voor dat het bestuur van de veiligheidsregio ten minste éénmaal in de vier jaar een beleidsplan vaststelt. De opgaven waaraan de veiligheidsregio in de beleidsperiode 2024-2027 gaat werken, zijn het:  staan voor onze rol als deskundig partner en adviseur in (fysieke) veiligheid;  verder bouwen aan een moderne en daadkrachtige hulpverlenings- en crisisorganisatie;  tonen van onze maatschappelijke verantwoordelijkheid;  werken aan een wendbare organisatie die is ingericht op veranderende en complexere opgaven.

33 Slagvaardige gemeente

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 5

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-7.533

-6.170

-6.710

-6.695

-6.814

-6.783

Baten

4.068

617

754

754

754

754

-197

-197

-197

-197

-5.553

-6.153

-6.138

-6.258

-6.226

-5.553

-6.153

-6.138

-6.258

-6.226

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming

-3.466

Bestaand beleid Stortingen

-19

Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

-3.484

Bedragen x € 1.000 Toelichting Hogere structurele lasten veiligheid De bijdrage aan de Veiligheidsregio Hollands-Midden is € 363.000 hoger dan in 2023. Hogere structurele baten en lasten leges Vanaf 2024 zijn de lasten € 81.000 en baten € 137.000 op persoonsdocumenten hoger dan in 2023. Lagere lasten Griffie In 2024 zijn de kosten van Griffie € 32.000 lager door een incidentele bijstelling in 2023. Giro 555 In 2024 zijn de lasten € 33.000 lager doordat er € 1 per inwoner is gedoneerd in 2023. Verschil Cao gemeenten Vanaf 2024 zijn de lasten € 182.000 hoger dan in 2023. Dit komt doordat de nieuwe Cao Gemeenten die in is gegaan vanaf 2023 nu nog geraamd staat bij overige dekkingsmiddelen en onvoorzien. In de 2 e burap 2023 wordt dit naar de programma’s doorbelast.

34 Slagvaardige gemeente

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

6.Ov. algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Een solide en gedegen financieel beleid om blijvend te kunnen investeren in goede voorzieningen Dit onderdeel van de Programmabegroting heeft betrekking op de onderwerpen die niet in andere programma’s zijn opgenomen.

Lokale heffingen In dit deel van de begroting zijn de lokale heffingen opgenomen. De lokale heffingen zijn de onroerendezaakbelasting en de toeristenbelasting. Deze heffingen zijn niet opgenomen in andere delen van de begroting. De besteding is namelijk niet toe te wijzen aan een bepaald onderdeel in de begroting. Een uitleg op deze heffingen kunt u lezen in Paragraaf 1 Lokale heffingen. Beleidsindicatoren Indicator

Jaar

Eenheid

W'veen

Midden-H.

Gemiddelde WOZ waarde

2022

* 1.000 euro

€ 319

€ 322

Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden

2023

euro

€ 937

€ 1.020

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

2023

euro

€ 963

€ 1.080

Verbonden Partijen Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) zorgt ervoor dat we onze belastingen betaald krijgen. De BSGR regelt de heffing en invordering van alle lokale belastingen en de meeste retributies. De BSGR doet dit zoveel mogelijk geautomatiseerd. Bezwaren worden zo eenvoudig mogelijk afgewikkeld. De BSGR heeft hiermee een hoge kwaliteit en service tegen lage kosten. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.1

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Bestaand beleid Lasten

-421

-457

-527

-527

-527

-527

Baten

9.374

9.038

9.038

9.038

9.038

9.038

8.952

8.581

8.511

8.511

8.511

8.511

8.952

8.581

8.511

8.511

8.511

8.511

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting De deelnemersbijdrage aan de BSGR is vanaf 2024 € 70.000 hoger door indexering. 35 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Algemene uitkering Met de algemene uitkering krijgen gemeenten geld uit het gemeentefonds van het rijk. Hiermee kunnen gemeenten een deel van hun lasten betalen. Gemeenten bepalen zelf waar ze dit geld aan besteden. Hoeveel geld gemeenten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van diverse kenmerken en de belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen en wordt bepaald door de totale WOZ-waarde van alle woningen en niet-woningen in de gemeente. Naast de algemene uitkering ontvangen gemeenten ook integratie- of decentralisatie- of specifieke uitkeringen. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen in een circulaire: In mei op basis van de Voorjaarsnota; In september op basis van de Miljoenennota; In december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De circulaires bevatten ook actuele informatie die op een later tijdstip in de rijksbegroting wordt verwerkt. De mededelingen in de circulaires zijn steeds onder het voorbehoud van parlementaire goedkeuring. In deze begroting zijn de gevolgen van de Meicirculaire 2023 verwerkt. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.2

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

55.550

56.316

60.948

60.638

55.765

55.025

55.550

56.316

60.948

60.638

55.765

55.025

56.316

60.948

60.638

55.765

55.025

Bestaand beleid Lasten Baten Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen

319

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

55.868

Bedragen x € 1.000 Toelichting Meicirculaire De ramingen van de baten algemene uitkering hebben we gebaseerd op de Meicirculaire 2023 en de op dat moment bekende areaal gegevens. Dit is inclusief onze verwachting van het aantal woningen en inwoners per 1 januari 2023. Over de gevolgen van deze circulaire voor de begrotingsjaren 2023 – 2027 is de raad met een memo bij de 1e Burap 2023 geïnformeerd. In de meicirculaire en deze begroting zijn ook de herverdeeleffecten van de herijking verdeling gemeentefonds en de gevolgen voor de algemene uitkering vanaf 2023 verwerkt. Dit inclusief het bijbehorend ingroeipad. De VNG, het IPO en het Rijk hebben daarna verdere afspraken gemaakt over de verwerking van de Hervormingsagenda Jeugd in de begrotingsjaren 2024 tot en met 2026. Deze afspraken zijn verwerkt. Een meer diepgaande toelichting is opgenomen in de Toelichting op het overzicht baten en lasten in deze begroting.

36 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Treasury inclusief aandelen en dividend In Paragraaf 4 – Financiering van deze begroting geven we uitleg over het rentebeleid. Dit rentebeleid staat in de Notities Grondexploitaties 2016 en Rente 2017 van de commissie BBV. Het rentebeleid voor de gemeente Waddinxveen is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2017. Vanaf 2017 komen op de exploitatie in de gemeente Waddinxveen alleen nog rentelasten voor op rente die gaat over het vreemd vermogen en de rente van de Reserve bovenwijkse voorzieningen. Een goed beeld over de ontwikkeling van de financieringsbehoefte is hierbij noodzakelijk. Dit beeld kregen we uit de ontwikkeling van de meerjarige uitgaande en inkomende kasstromen. De renteomslag zoals deze in paragraaf 4.2 van de Paragraaf 4 - Financiering is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. Het saldo van dit onderdeel van de begroting heeft betrekking op het ‘Renteresultaat op het taakveld Treasury’ inclusief aandelen en dividend. We bezitten aandelen in de BNG Bank N.V., Oasen N.V. en Cyclus N.V. Ook hebben we deelnemingen in de Commanditair BV Triangel, de GEM Triangel Beheer BV en de GEM CV Park Triangel.

Verbonden Partijen BNG Bank N.V. De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang De BNG loopt een klein risico bij het geven van leningen. Dit komt omdat:  Gemeenten, provincies en de Staat eigenaar zijn van deze bank;  De statuten bepalen dat er een kleine groep van klanten is. De BNG voegt de verschillende vragen van klanten samen tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide onderdelen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen. Het dividend in 2021 bedroeg € 2,28 per aandeel. Oasen N.V. Oasen N.V. is een drinkwaterbedrijf met een maatschappelijke taak Door verbetering en innovatie wil Oasen een betere kwaliteit leveren. Beter drinkwater, een beter transportsysteem en betere klantinteractie.. Schoon drinkwater is belangrijk voor onze inwoners. Cyclus N.V. Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 4 Aantrekkelijke gemeente. GEM CV Park Triangel Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 3 Groeiende gemeente. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.3

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

-1.751

-1.868

-2.764

-2.836

-2.937

-2.930

Baten

2.073

2.440

3.126

3.300

3.423

3.220

322

572

362

464

486

290

322

572

362

464

486

290

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting Renteresultaat (budgettair neutraal) De renteomslag zoals deze in Paragraaf 4 – Financiering onder 4.2 is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. De rekenrente voor 2024 is ongewijzigd op 1,5% vastgesteld. In de begroting 2024 is ook 37 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

rekening gehouden met de lasten voortvloeiend uit het aantrekken van nieuwe langlopende financieringsmiddelen in verband met het grote investeringsvolume.

Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Financieel overzicht met toelichting Programma 6.4