Programmabegroting 2023-2026 DEF

We werken mee met het energieakkoord Greenport West-Holland en de Warmte Samenwerking Oostland. We werken met hen verder aan de regionale restwarmte infrastructuur Oostland met concrete koppeling aan warmtelinQ en het doortrekken B3 Hoekleiding naar Zuidplaspolder met de gemeente Zuidplas en de Warmtecoöperatie ZPP. De kosten incidenteel zijn € 75.000 in 2023 t/m 2025 en daarnaast is structureel vanaf 2023 hiervan € 80.000 nodig.

18 Groeiende gemeente

We blijven werken aan regionale schone energieopwekking en besparing We werken door aan de Regionale Energie Strategie. Deze strategie moet concrete zoekgebieden opleveren. We zetten waar mogelijk deze in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Binnen de RES ondersteunen we het Servicepunt Energie Transitie bedrijven (SEB) Midden-Holland om ondernemers te helpen verduurzamen. Voor de begeleiding hiervan wordt de formatie uitgebreid met een 0,5 fte en de kosten hiervoor zijn structureel in 2023 € 28.000 en vanaf 2024 € 37.000. Daarnaast is incidenteel in 2023 t/m 2025 € 50.000 nodig. We stellen een beleidskader op over hernieuwbare energieprojecten Dat hernieuwbare energieprojecten worden geaccepteerd door onze inwoners is belangrijk. Daarom willen we de lusten en lasten van hernieuwbare energieprojecten goed verdelen. We stellen hiervoor een beleidskader lokaal eigenaarschap op. We stellen een afwegingskader op voor nieuwe lokale hernieuwbare energieprojecten Als iemand een idee heeft voor een hernieuwbaar energieproject zoals zon- en windenergie in onze gemeente dan willen we kunnen beslissen hoe we daarmee omgaan. We stellen een afwegingskader op om dat per idee te kunnen beoordelen. Om de energietransitie te ondersteunen is formatie voor beleidsadvisering opgenomen.

De formatie wordt uitgebreid met 1 fte en de kosten hiervoor zijn structureel € 71.000 in 2023 en vanaf 2024 € 95.000. We starten met de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie en biodiversiteit We starten in 2023 met de uitvoering met de in 2022 vastgestelde uitvoeringsagenda. Voor de begeleiding hiervan wordt de formatie uitgebreid met 1 fte en de kosten hiervoor zijn in 2023 € 71.000 en vanaf 2024 € 95.000. In 2023 is incidenteel € 20.000 nodig voor aanvullende beleidsontwikkeling. We gaan voor meer (divers) groen in plaats van stenen bij onze inwoners thuis Door samen te werken met maatschappelijke partijen en vrijwilligersorganisaties gaan we aan slag met het inwoners en ondernemers vertrouwd maken met onderwerpen als klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulair leven. Door op deze manier in gesprek te gaan streven we ernaar dat in 2025 ruim 200 huishoudens extra hun privéterrein geschikt hebben gemaakt voor het klimaat en meer biodiversiteit. We willen onze inwoners en ondernemers helpen om subsidie kansen te pakken Het Rijk stelt regelmatig subsidiemogelijkheden voor de gemeente inwoners of ondernemers beschikbaar. We hebben hier een goed subsidieproces voor nodig. We willen gaan samenwerken met een subsidiebureau om dit proces voor onze inwoners en ondernemers te organiseren. De kosten hiervoor zijn incidenteel t/m 2025 € 20.000.

We onderzoeken de mogelijkheden voor een stimuleringsregeling We onderzoeken de mogelijkheden voor een geïntegreerde stimuleringsregeling voor de transities. De kosten hiervoor zijn incidenteel in 2023 € 30.000. Structureel zijn de kosten vanaf 2023 € 5.000 en vanaf 2025 € 9.000. We bouwen verder aan de beweging De 4 transities zijn niet alleen technisch, maar bovenal sociaal. Om alle inwoners betrokken te krijgen werken we het ‘bouwen aan de beweging’ zoals staat in de duurzaamheidskoers verder uit. Zo moet het aantal actief betrokken inwoners groeien. De kosten hiervoor zijn structureel vanaf 2023 € 143.000 en vanaf 2024 € 138.000 Vanaf 2024 wordt de formatie uitgebreid met 1 fte en de kosten hiervoor zijn € 88.000 en komt in de plaats van het budget voor inhuur € 95.000 in 2023. We monitoren integraal de voortgang en organiseren een jaarlijkse transitiegesprek met de gemeenteraad Transities gaan niet vanzelf en kennen onzekerheden. We ontwikkelen stapsgewijs een instrument om de voortgang te volgen (monitoring). We monitoren de voortgang van de 4 transities. We blijven in gesprek met de gemeenteraad of wij en de samenleving verder komen in de transities. Periodiek beoordelen we of de gekozen rol nog het beste past. Waar we negatieve ontwikkelingen zien (zoals energiearmoede) stellen we beleidsmaatregelen voor of haken we in op landelijke maatregelen.

De kosten hiervoor bedragen structureel vanaf 2023 € 45.000. Daarnaast wordt de formatie uitgebreid met 0,2 fte en de kosten hiervoor zijn structureel vanaf € 17.000. We gaan eerst leren en stellen daarna beleid op Veel duurzaamheidsvraagstukken zijn innovatief en nieuw. Bijvoorbeeld hoe moeten we circulaire gebiedsontwikkeling vormgegeven. Daarom gaan we in projecten leren hoe het voor Waddinxveen werkt. De ervaringen die we opdoen kunnen leiden tot beleid. De kosten om dat beleid op te stellen zijn incidenteel in 2023 € 60.000 en in 2024 € 75.000.

19 Groeiende gemeente

We werken samen met kabelexploitanten en maken de ondergrondse infrastructuur inzichtelijk We spelen in op de toekomstige behoefte van onze eigen ondergrondse infrastructuur en op de behoefte van de marktpartijen. We reserveren ruimte voor het aanbrengen van nieuwe structuren zoals een warmtenet en het elektrisch laden van auto’s. De kosten hiervoor zijn incidenteel in 2023 en 2024 € 50.000. Beleidsindicatoren

Wonen Indicator

Jaar

Woningvoorraad

2021

Indicator

Jaar

Nieuw gebouwde woningen

2021

Economie Indicator

Jaar

Functiemenging

2021

Vestigingen (van bedrijven)

2021

Duurzaamheid Indicator

Jaar

Hernieuwbare elektriciteit

2020

Ruimtelijke ordening Indicator

Jaar

Demografische druk

2022

Eenheid Gewenste woningvoorraadtoename volgend de trendraming 2020

W'veen

Midden-H.

Zuid-H.

464

295

16.804

Eenheid Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

W'veen

Midden-H.

Zuid-H.

19,8

11,3

7,9

Eenheid Verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Aantal per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar

W'veen

Midden-H.

Zuid-H.

52,2

50,7

51,6

152,1

164,3

149,9

Eenheid % Elektriciteit afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld

W'veen

Midden-H.

Zuid-H.

18,8

11,8

12,2

Eenheid % personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar

W'veen

MIdden-H.

Zuid-H.

76,4

76,2

68,1

Verbonden Partijen Omgevingsdienst Midden-Holland De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving Dit doet de ODMH door milieutaken en bouw- en woningtoezichttaken uit te voeren die zijn vastgelegd in het jaarprogramma. Hieronder vallen in ieder geval vergunningen die aangevraagd worden op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en diverse milieuwetgeving. Ook het toezicht en de handhaving op die vergunningen voert de OMDH uit. Daarnaast voert de ODMH nog taken uit als milieuadviseur in ruimtelijke procedures en voert zij taken uit binnen het duurzaamheidsveld. De Omgevingswet treedt (naar verwachting) per 1 januari 2023 in werking. De taken die de ODMH uitvoert blijven grotendeels gelijk. Door de wet verandert de grondslag op basis waarvan de ODMH haar werkzaamheden verricht. Zowel de ODMH als de (regio)gemeenten zijn grotendeels klaar voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De financiële gevolgen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet werden neutraal ingeschat. Wanneer er meer zicht is op de financiële gevolgen wordt hierover gecommuniceerd. De jaren 2023 2026 zal in het teken staan van het leren werken met de Omgevingswet, werkprocessen opstellen én perfectioneren.

20 Groeiende gemeente

Grondbank RZG Zuidplas De gemeente Waddinxveen werkt samen in een gemeenschappelijke Grondbank in het gebied van de Zuidplaspolder Voor de ontwikkeling is een gemeenschappelijk Grondbank opgericht. De gemeente Waddinxveen is voor 5% eigenaar van de Grondbank. We doen dit samen met de gemeente Rotterdam (40%), Gouda (6%), Zuidplas (9%) en de provincie Zuid-Holland (40%). Het eigendom van de Grondbank zijn grote percelen grond. Deze zijn bedoeld voor de ontwikkeling van een groot nieuw dorp in de gemeente Zuidplas. Op 1 juli 2021 is een overeenkomst gesloten met de gemeente Zuidplas dat ze de Grondbank gaat overnemen. Er is hiervoor een bestuurlijke overeenkomst gesloten en een verkoopovereenkomst. Hierin zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het nieuwe dorp en de prijs van de grond. Dit betekent dat de formele samenwerking gaat stoppen. Het is de bedoeling dat we de samenwerking op 1 januari 2025 kunnen stoppen. De gemeente Waddinxveen betaalt vanaf 2021 ook niet meer voor de samenwerking (deelnemersbijdrage). Bedrijvenschap Regio Gouda (Gouwepark) De gemeente Waddinxveen werkt samen in het Bedrijvenschap Regio Gouwepark Hiervoor is het Bedrijvenschap Regio Gouda opgericht. Het doel van het Bedrijvenschap is om bedrijventerrein Gouwe Park 1 te ontwikkelen. We doen dit samen met de gemeente Gouda en de gemeente Zuidplas.

We zijn alle drie voor 1/3 eigenaar van het Bedrijvenschap. De ontwikkeling van Gouwe Park 1 is bijna klaar. Alle kavels zijn verkocht aan bedrijven. In 2020 is het Bedrijvenschap gestart met het uitbetalen van winst. Dit loopt door tot 2022. Op 31 december 2022 willen we de samenwerking stoppen. De gemeente Zuidplas gaat zelfstandig bedrijventerrein Gouwe Park 2 ontwikkelen. GEM CV Park Triangel Voor de ontwikkeling van de wijk Park Triangel is een Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij opgericht (GEM) Inmiddels is de ontwikkeling van de Triangel al fors gevorderd en is ongeveer voor 60% van de totale woningbouw opgave gerealiseerd. De afronding van het project staat gepland voor 2028, maar is afhankelijk van de marktomstandigheden. Momenteel wordt afronding verwacht tussen 2026 en 2028. Stichting Greenport regio Boskoop Stichting Greenport regio Boskoop versterkt de boomteeltsector De stichting zorgt ervoor dat deze sector en de regio als een aantrekkelijke markt- en vestigingsplaats en kennisbron wordt gezien. Ook heeft de stichting als doel dat de boomteeltsector op een goede manier past in de regio. Hier houden we rekening met de thema’s: • • • • •

Wonen Water Natuur Recreatie Landschap

Waddinxveen maakt onderdeel uit van het bestuur van de Stichting Greenport regio Boskoop. Het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van: • Gemeente Alphen aan den Rijn • Gemeente Bodegraven-Reeuwijk • Gemeente Waddinxveen • Hoogheemraadschap van Rijnland De provincie Zuid-Holland is als adviseur betrokken. Vijf mensen vanuit de Stichting Belangenbehartiging Greenport Boskoop vertegenwoordigen het bedrijfsleven.

21 Groeiende gemeente

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 3

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Bestaand beleid Lasten

-27.026

-29.667

-20.690

-22.615

-15.639

-15.706

Baten Nieuw beleid

29.423

27.656

17.960

20.364

13.464

13.653

-2.040

-2.068

-1.917

-1.650

Lasten Baten Saldo voor bestemming

2.397

-2.011

-4.770

-4.319

-4.092

-3.703

Stortingen

-6.057

-5.599

-4.636

-3.444

-5.598

-2.098

Onttrekkingen Nieuw beleid

1.781

1.322

3.905

2.378

4.457

1.040

-1.879

-6.288

221 -5.280

221 -5.163

221 -5.012

221 -4.540

Bestaand beleid

Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000 Waarvan grondexploitaties: Programma 3

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Bestaand beleid Lasten

-21.185

-23.105

-15.693

-18.145

-11.382

-11.519

Baten Nieuw beleid

24.819

24.224

17.046

19.477

12.594

12.782

-263

-263

-213

-213

Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid

3.634

1.119

1.089

1.068

998

1.050

Stortingen

-4.582

-1.440

-1.583

-1.407

-1.300

-2.098

793

30

155

-154

-290

221 -118

Onttrekkingen Nieuw beleid

742

Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

221 -118

221 -81

221 -84

22 Groeiende gemeente

Waarvan overige beleidsproducten: Rekening Programma 3 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Bestaand beleid Lasten

-5.841

-6.562

-4.997

-4.469

-4.257

-4.187

Baten Nieuw beleid

4.604

3.432

914

888

870

870

Lasten

-1.777

-1.805

-1.704

-1.437

Baten Saldo voor bestemming

0 -5.387

0 -5.090

0 -4.754

-1.237

-3.130

0 -5.860

-1.476

-4.159

-3.053

-2.036

-4.298

988

1.292

3.750

2.378

4.457

298

-1.725

-5.997

-5.162

-5.045

-4.931

-4.456

Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000 Toelichting Grondbedrijfsfunctie De grondexploitaties, facilitaire projecten en bovenwijkse voorzieningen worden toegelicht in paragraaf 7 (grondbeleid) en zijn hierboven weergegeven in een aparte tabel. De bovenwijkse voorzieningen maken onderdeel uit van het investeringsprogramma 2023-2026. Door investeringen in bovenwijkse voorzieningen en de vorming van afschrijvingsreserves zijn er veel wijzingen in de reserves in 2023. Lagere Incidentele lasten en baten Woningen en panden In 2023 zijn de kosten voor panden € 329.000 lager. Dit komt o.a. door de sloop van het pand Peter Zuidlaan 5 in 2022. In 2022 levert de verkoop van Heggewinde 22a een bedrag op van € 420.000. Onder aftrek van de verkoopkosten wordt een bedrag van € 393.000 gestort in de Algemene Bedrijfsreserve Algemene Dienst. Lagere incidentele lasten Economische ontwikkeling In 2023 zijn de lasten lager omdat er in 2022 € 180.000 beschikbaar is voor ontwikkeling van de economische agenda. Lagere Incidentele lasten en baten Duurzaamheid In 2023 zijn de lasten en baten lager omdat er in 2022 € 644.000 meer beschikbaar is voor diverse projecten Duurzaamheid. Tegenover de kosten van deze projecten stond in 2022 een bate van € 119.000.

Hogere structurele lasten en lagere incidentele last strategisch vastgoed Vanaf 2023 zijn er kosten geraamd voor aankoop van hotel de Unie (€ 137.000). In 2022 is er een budget van € 500.000 opgenomen voor kosten Kerkweg-Oost 226. Incidentele bate en last Ruimtelijke Ordening In 2022 is er een winstuitkering vanuit Gouwepark van € 1.933.000. Deze wordt gestort in de Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijf. Stortingen en onttrekkingen reserves niet-grondbedrijf Door het vormen van afschrijvingsreserves ten laste van de andere reserves zijn er aanzienlijke stortingen en onttrekkingen die per saldo tegen elkaar wegvallen.

23 Groeiende gemeente

Programma: Aantrekkelijke gemeente

4. Aantrekkelijke gemeente Een schone en veilige openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is De openbare ruimte dicht bij huis en verder weg is niet overal even aantrekkelijk en toegankelijk. Natuur- en recreatiegebieden zijn nu nog te weinig met elkaar verbonden. Daarnaast is er in Waddinxveen overlast door afval.

Wat willen we bereiken? Openbare ruimte We willen een aantrekkelijke openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Inwoners willen niet alleen passende woonruimte om in te wonen. Ze willen ook naar buiten. Daarom is het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Dat vraagt om continue aandacht voor bereikbaarheid en veiligheid van de openbare ruimte. We willen het openbaar groen laten meegroeien met de groei van Waddinxveen Het openbaar groen willen we laten meegroeien met de groei van Waddinxveen, mede met het oog op de realisatie van doelen op het gebied van klimaatverandering. Tegelijk willen we in het openbaar groen meer biodiversiteit. We willen dat inwoners in hun eigen wijk en bij maatschappelijke voorzieningen hun auto kunnen opladen We maken een visie op de gewenste laadinfrastructuur voor elektrische auto’s, waarbij voldoende aanbod op wijkniveau leidend is. Natuur en recreatie We willen behoud en waar mogelijk verbinding van natuurgebieden Het groen om ons dorp heen heeft vaak ook een recreatieve waarde. We willen de natuurgebieden die er zijn behouden en waar mogelijk met elkaar verbinden. Dit geldt ook voor nieuwe natuur- en recreatiegebieden. Voor gebieden verder weg geldt bovendien dat de waarde van recreëren toeneemt als de omliggende natuurgebieden meer dan nu met elkaar verbonden zijn.

Afval We willen zwerfafval in de buitenruimte tegengaan Zwerfafval hoort in de buitenruimte niet thuis. We willen de hoeveelheid restafval verder naar beneden brengen De hoeveelheid restafval moet verder naar beneden, ter bevordering van onze doelen op het gebied van een circulaire economie.

Wat gaan we daarvoor doen in 2023? Openbare ruimte We actualiseren en stellen verschillende visies op die betrekking hebben op de openbare ruimte Zo stellen we visies op voor ecologisch beheer en natuurvriendelijke oevers (zie hieronder). Deze en andere visies komen samen in de Visie Duurzame Leefomgeving. In deze visie staan aantrekkelijkheid, toegankelijkheid, bereikbaarheid, veiligheid en duurzaamheid van de openbare ruimte centraal. Deze visie krijgt een plek in de Omgevingsvisie. Voor het opstellen en uitvoeren van deze visies is incidenteel in 2023 € 75.000 nodig en structureel vanaf 2023 € 95.000 aan formatie. We inventariseren de belemmeringen als het gaat om de toegankelijkheid van de openbare ruimte We richten hiervoor een proces in. De jaarlijkse inventarisatie vindt plaats in samenspraak met het Platform Gehandicapten & Chronisch Zieken. Waar mogelijk nemen we deze belemmeringen weg. We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij herinrichtingen.

24 Aantrekkelijke gemeente

We delen en evalueren van alle projecten in de openbare ruimte de participatiemomenten via het participatieplatform We maken bij projecten in de openbare ruimte gebruik van het participatieplatform Waddsup. Op die manier kunnen inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden wensen kenbaar maken. Waar mogelijk nemen we deze mee in onze projecten. Ook evalueren we deze participatiemomenten. We optimaliseren het proces voor het gebruik van het meldingssysteem openbare ruimte Via ons meldingssysteem Fixi kunnen gebruikers meldingen maken over de staat van de openbare ruimte. We starten een traject om het proces van meldingen maken te verbeteren. We organiseren de Pilot ‘Samen Beslissen Speelruimteplan’ Het huidige Speelruimteplan 2015 - 2025 is verouderd en moet worden geactualiseerd. In 2021 heeft de gemeenteraad aangegeven uitvoering te willen geven aan een pilot ‘Samen Beslissen’. Door de pilot ‘Samen Beslissen’ te verbinden aan de actualisatie van het Speelruimteplan wordt uitvoering gegeven aan de Leidraad Samenlevingsparticipatie. We gaan verder met het project behoud identiteit Plasweg Na vaststelling van het plan van aanpak, starten we in 2023 met de planvoorbereiding om te komen tot een ontwerp voor de Plasweg. Bij de totstandkoming van het ontwerp betrekken we bewoners en andere belanghebbenden.

Zodra de kaders duidelijk zijn zal er om dit project volledig uit te kunnen voeren aanvullend budget nodig zijn. In deze programmabegroting is nog geen rekening gehouden met de financiële gevolgen daarvan. We maken een monitor om de omvang van ons openbaar groen bij te houden We streven naar 48 m2 openbaar groen per inwoner. Dit betekent een toename van 3 m 2 per inwoner. Om dit te kunnen meten gaan we een monitor maken ‘omvang openbaar groen’. Dit doen we om bij te kunnen houden hoe het openbaar groen meegroeit met de groei van Waddinxveen. We maken monitors om de omvang van onze boommassa en het aantal bomen bij te houden Bomen vormen een belangrijk onderdeel van ons openbaar groen. We streven naar een gezond bomenbestand. Dit betekent dat er soms ook bomen gekapt worden. Via de monitor ‘compensatie boommassa’ maken we inzichtelijk of de verloren massa van de gekapte boom opnieuw in de openbare ruimte terugkomt. Ook geven we uitvoering aan de Motie ‘Voor Elk Huishouden Eén Boom’. Om inzichtelijk te maken hoeveel bomen er meer zijn geplant in de openbare ruimte, maken we een monitor ‘uitvoering motie bomen’. We voeren de activiteiten van het Uitvoeringsplan Groen 2021-2024 uit In 2023 bereiden we de uitvoeringsactiviteit ‘foerageergebieden vleermuizen’ voor. Ook voeren we de uitvoeringsactiviteit ‘zorg voor bomen’ en ‘kansen voor biodiversiteit’ uit.

Verder gaan we aan de slag met de voorbereiding en uitvoering van de ‘wijk kwaliteitsimpuls’. We zijn bij het ingaan van de Omgevingswet verantwoordelijk voor de bodemtaken Verschillende provinciale bodemtaken en verantwoordelijkheden worden overgenomen door ons als gemeente. Voor de uitvoering van deze bodemtaken is vanaf 2023 € 54.000 structureel nodig. We voeren parkeeronderzoek uit en geven uitvoering aan het nieuwe parkeerbeleid We willen een verantwoorde parkeerbalans. Doordat er sinds ons huidige parkeerbeleid veel is veranderd is het nodig een nieuw parkeerbeleid met nieuwe normen vast te laten stellen. Uit het parkeeronderzoek komen de hoeveelheid parkeerplekken en de bezetting van deze parkeerplekken. Er wordt hierbij niet alleen gekeken naar de parkeerdruk, maar ook naar de hoeveelheid autobezit per woning en het type woning. We gaan een vergunningstelsel oprichten voor een parkeerzone rondom het Centrum We gaan met vergunningen werken voor parkeren rondom het Centrum. De kosten voor inrichten van het vergunningenstelsel zijn in 2023 incidenteel € 125.000 en in 2024 incidenteel € 105.000. Voor de daaropvolgende jaren zijn de kosten nog niet duidelijk en niet meegenomen in de programmabegroting 2023-2026. We doen een aanvraag voor de Tijdelijke Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie 2021-2027 In 2023 doen we een aanvraag voor de rijkssubsidie.

Deze subsidie kunnen we bij projecten in de openbare ruimte gebruiken. Hiermee stimuleren we een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van Waddinxveen. We koppelen 3% van ons rioolsysteem af We treffen klimaatadaptieve maatregelen aan onze riool- en watervoorzieningen. Deze maatregelen worden zo veel mogelijk meegenomen bij de herinrichtingen. Hierdoor verdwijnt minder regenwater in het riool.

25 Aantrekkelijke gemeente

We zetten in op een overgang naar LED-verlichting voor onze openbare verlichting in 2030 Voor de openbare verlichting gaan we aan de slag met de overgang naar LED lichtbronnen. Hiervoor stellen we in 2023 een routekaart ‘100% LED in 2030’ op. We houden 2 pilots met verlichting op zonne-energie Een innovatie op het gebied van openbare verlichting is verlichting op zonne-energie. Aan de hand van 2 pilots testen we of de toepassing van verlichting op zonne-energie bijdraagt aan het duurzaam verlichten van de openbare ruimte. We starten met het opstellen van een visie op ecologisch beheer van bermen en gazons Ecologisch beheer houdt in minder maaien, meer gefaseerd maaien en afvoeren van maaisel. In 2023 starten we met het opstellen van een visie op ecologisch beheer van bermen en gazons. Zodra de visie klaar is verbinden we hieraan een onderhoudsplan zodat een eenduidig beeld ontstaat over de beheersmaatregelen, passend bij ecologisch beheer van bermen en gazons. We starten met het opstellen van visie op typen natuurvriendelijke oevers Een natuurvriendelijke oever heeft een geleidelijke overgang van water naar land. In 2023 starten we met het opstellen van een visie op passende typen natuurvriendelijke oevers in Waddinxveen. Dit doen we in samen met de hoogheemraadschappen Rijnland en Schieland en de Krimpenerwaard.

Natuur en recreatie We starten met het opstellen van een visie op natuur- en recreatiegebieden Doordat de provincie Zuid-Holland uit de Groenalliantie is gestapt, moeten we anticiperen op een andere rol voor de gemeente in het ontwikkelen en behouden van natuur- en recreatiegebieden. We starten daarom met de ontwikkeling van een visie op natuur- en recreatiegebieden in Waddinxveen. Voor het opstellen van deze visie is incidenteel in 2023 en 2024 € 68.000 nodig. De structurele gevolgen hiervan zijn niet bekend en niet meegenomen in deze programmabegroting. We ontwikkelen de Vredenburghzone We gaan verder met het kopen van grond in de Vredenburghzone. Daarnaast realiseren we verschillende deelgebieden. Dit zijn de percelen die de gemeente in eigendom heeft langs de Zuidelijke Rondweg en de Vredenburghlaan. Ook starten we voor een deelgebied langs het Moerkapellepad het ontwerptraject. Het is de bedoeling dat dit een gebied wordt waar honden los kunnen lopen. Afval We stellen plannen op en voeren die uit om zwerfafval tegen te gaan We stellen een actieplan met daarbij horend actieplan op in de 1e helft van 2023. Vanaf de 2e helft 2023 gaan we die uitvoeren. In onze huidige gedragsbeïnvloedingscampagne nemen we zwerfafval op. Voor het opstellen van het actie- en communicatieplan is in 2023 incidenteel € 45.000 nodig.

Structureel is er formatie-uitbreiding nodig in 2023 € 25.0000 (half jaar) en vanaf 2024 € 50.0000. We scheiden het afval op het Grondstoffenplein beter Dit doen we door de samenwerking aan te gaan in het verminderen van de hoeveelheid grof huishoudelijk afval dat op ons Grondstoffenplein wordt ingeleverd. Bruikbare materialen in ons grof huishoudelijk afval zijn ergens anders grondstoffen. Door deze bruikbare materialen eruit te halen, daalt de hoeveelheid (grof)huishoudelijk afval. De kosten voor het beter scheiden zijn structureel vanaf 2023 € 90.000 en leiden tot een structurele verhoging tarief afvalstoffenheffing. We maken in 2023 afspraken voor een nieuw contract voor inzamelen en verken van afval We gebruiken uitkomsten uit een evaluatie (2022) van het afvalbeleid en de samenwerking met Cyclus NV om een nieuw contract (2024 en verder) op te stellen. Met dit contract willen we de circulaire doelstelling van de gemeente Waddinxveen behalen. Aandacht hierbij ligt op het terugdringen van de hoeveelheid restafval en zwerfafval (als gevolg van PMD) en communicatie naar onze inwoners. Samen met Cyclus gaan we aan de slag met pilots en extra activiteiten waardoor inwoners nog beter een steentje kunnen bijdragen aan het terugdringen van de hoeveelheid restafval. Met een communicatiecampagne informeren we onze inwoners om hun afval nog beter te kunnen scheiden.

Aandachtspunt hierbij is ook de vervuiling in GFT, papier/karton en PMD. De incidentele lasten in 2023 € 125.000 worden onttrokken aan de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing. Structureel zullen de lasten voor Cyclus toenemen in 2023 € 150.000 toenemen en vanaf 2024 € 400.000. Dit zal leiden tot een hoger tarief afvalstoffenheffing.

26 Aantrekkelijke gemeente

We evalueren het afvalbeleid Uit een evaluatie van het afvalbeleid moet blijken, welke wijzigingen in het inzamelen en beheren van afval ons gaat helpen om de doelstellingen voor het verminderen van de overlast door zwerfafval (als gevolg van PMDinzameling) en de hoeveelheid restafval te verminderen. We geven uitvoering aan het Rijksprogramma ‘Van Afval naar Grondstoffen’ (VANG) Pilots, nieuwe ontwikkelingen en successen uit andere gemeenten worden besproken met Cyclus. En bij gebleken geschiktheid samen met Cyclus uitgevoerd in Waddinxveen. We leggen aan onze inwoners uit wat het nut is van goed afval scheiden We informeren onze inwoners over wat er met gescheiden grondstoffen gebeurt. Onze inwoners weten dan waarom zij afval scheiden en welke nieuwe producten ervan gemaakt worden. Beleidsindicatoren Indicator

Jaar

Fijn huishoudelijk restafval Indicator Afval per inwoner huishoudelijk)

2021 Jaar

(grof

Indicator Scheidingspercentage

en

fijn

2021 Jaar 2021

Eenheid Kg per inwoner Eenheid kg Eenheid Percentage van het gescheiden ingezameld huishoudelijk afval

Waddinxveen

Midden-Holland

113

110

Waddinxveen

Midden-Holland

140

176

Waddinxveen

Midden-Holland

72%

73%

Verbonden Partijen Groenalliantie Midden Holland (hierna Groenalliantie) Groenalliantie zet zich in voor het onderhoud en de ontwikkeling van natuur- en recreatiegebieden Dit doet de Groenalliantie voor verschillende gemeenten. Voor gemeente Waddinxveen is de Groenalliantie verantwoordelijk voor het onderhoud en ontwikkeling van het Gouwebos en ’t Weegje. Groenalliantie heeft verschillende doelen  De verschillende kenmerken binnen de gebieden behouden en versterken;  De verbindingen tussen de verschillende gebieden versterken;  Het toerisme aantrekkelijk maken;  Biodiversiteit vergroten. Groenalliantie geeft uitvoering aan verschillende activiteiten om deze doelen te bereiken  Zorgen voor het onderhoud en de ontwikkeling van de gebieden, waarbij controles worden gehouden in de gebieden en inwoners op verschillende manieren worden geïnformeerd als er iets verandert;  Gaat aan de slag met nieuwe plannen op het gebied van recreatie, bewegen, gezondheid, biodiversiteit, klimaat en energie;  Neemt deel aan verschillende vormen van samenwerking binnen het Groene Hart;  Werkt de samenwerking met Staatsbosbeheer verder uit. De Groenalliantie krijgt de komende jaren minder inkomsten en moet vanaf 2026 andere keuzes maken De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uit de Groenalliantie gestapt (en ook uit andere provinciale recreatieschappen).

Vanaf 2022 ontvangt de Groenalliantie hierdoor minder geld van de provincie. Dit vangt de Groenalliantie op met een extra bijdrage van de gemeente Krimpenerwaard. Vanaf 2026 gaat de provincie nog minder betalen. Er zijn gesprekken met de provincie over de manier waarop en hoeveel de provincie blijft betalen aan de Groenalliantie. Cyclus N.V. Cyclus N.V. haalt in Waddinxveen afval op en draagt zorgt voor de verwerking van afval en grondstoffen Cyclus verzorgt het contact met inwoners en de communicatie rondom afvalinzameling. Ook adviseert Cyclus de gemeente over de manier van afvalinzameling. Samen met Cyclus werken we aan de doelen in het Uitvoeringsprogramma VANG Huishoudelijk Afval.

27 Aantrekkelijke gemeente

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 4 Bestaand beleid Lasten Baten Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

-13.023

-14.095

-14.143

-14.490

-14.689

-14.907

9.323

8.696

8.719

8.926

8.982

9.062

-3.700

-5.399

-851 275 -5.875

-881 400 -6.045

-689 400 -5.995

-689 400 -6.134

-485 241

-2.455 2.873

-1.650 1.945

409

255

200

-3.944

-4.981

-5.580

-5.636

-5.740

-5.934

Toelichting Hogere structurele lasten wegen Vanaf 2023 stijgen de kapitaallasten structureel met € 225.000 door investeringen in wegen. Structurele en incidentele lasten openbare ruimte en groen In 2023 zijn de kosten lager omdat in 2022 er € 150.000 beschikbaar is voor behoud identiteit Plasweg. In 2022 is ook rekening gehouden met een prijsstijging voor het jaarlijks onderhoud openbaar groen (€ 132.000) en zijn kosten gemaakt voor herstel van stormschade (€ 50.000). Vanaf 2023 is voor de kosten van areaaluitbreiding openbare ruimte een aanvullend bedrag opgenomen van € 196.000. Hogere structurele lasten en baten riolering Vanaf 2023 nemen de kapitaallasten met € 152.000 toe. De opbrengsten uit rioolheffing nemen vanaf 2023 toe met € 363.000. De onttrekking aan de voorziening volgend uit de kostendekkendheid riolering is in 2023 € 161.000 lager dan in 2022. Hogere structurele lasten en baten afval Vanaf 2023 stijgen de kosten afvalverwerking met € 138.000 en dalen de kapitaallasten met € 31.000. De opbrengsten uit afvalstoffenheffing nemen vanaf 2023 toe met € 198.000.

28 Aantrekkelijke gemeente

Programma: Slagvaardige gemeente

5. Slagvaardige gemeente Een toegankelijke en transparante gemeente Inwoners voelen zich niet altijd gehoord of genoeg betrokken door de overheid. Daarnaast voelen inwoners zich niet altijd veilig. We willen heldere en transparante participatieprocessen Voorwaarde voor goede samenlevingsparticipatie is dat de samenleving kan volgen wat de gemeente doet met haar inbreng. Vooraf moeten de kaders voor het participatieproces duidelijk zijn. Achteraf moet duidelijk zijn waarom de gemeente iets wel of niet doet. Wanneer participatie onderdeel is van een college- en/of raadsvoorstel, maken we de vooraf gestelde kaders en de achteraf genomen beslissingen ook duidelijk voor het college en/of de gemeenteraad. We willen het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroten, minder overlast en minder vernielingen We zetten ons in voor meer wijkagenten. We vergroten de aanwezigheid en zichtbaarheid van de politie en de boa’s in de wijken door een slimmere inzet. Ook in de avonduren. We stimuleren buurtpreventie en buurtapps. Waar nodig en mogelijk zetten we cameratoezicht in. We willen onze dienstverlening verbeteren We willen dat onze inwoners contact krijgen met iemand die hen helpt. En dat ze niet verdwalen in de bureaucratie van de overheid. De overheid is namelijk niet altijd even toegankelijk. Soms lopen mensen vast in de wirwar van regels.

Of ze maken mee dat overheden, domeinen of ketenpartners naar elkaar wijzen. Ook moeten alle inwoners ons gemakkelijk en snel kunnen bereiken. En moeten ze eenvoudig zaken met ons kunnen afhandelen. We blijven in elk geval oog houden voor mensen die moeite hebben met de digitalisering van de samenleving. Zoals mensen die niet zo goed met een computer of mobiele telefoon kunnen omgaan. Digitale diensten zijn namelijk niet voor iedereen te begrijpen. Door daar rekening mee te houden, sluiten we niemand uit en kan iedereen meedoen. We helpen inwoners bij het vinden van de juiste (digitale) weg.

Wat gaan we daarvoor doen in 2023? Samenlevingsparticipatie We maken de kaders voor participatieprocessen duidelijk We trainen de gemeentelijke organisatie in het duidelijk maken van kaders aan het begin van participatieprocessen. Dit geldt voor participatieprocessen waar inwoners aan mee kunnen doen. Het geldt ook, wanneer dit van toepassing is, voor het weergeven van de kaders van participatie in college- en/of raadsvoorstellen. We stellen een verordening samenlevingsparticipatie op Vanuit landelijke wet- en regelgeving is het nodig om een verordening over samenlevingsparticipatie vast te stellen. Deze verankert het huidige beleid in de lokale wet- en regelgeving. De verwachting is dat dit deze wetgeving in 2023 vanuit de Rijksoverheid naar de gemeente komt. De kosten voor het opstellen van deze verordening zijn incidenteel in 2023 € 5.000. Wijkregie We betrekken onze inwoners meer bij de inrichting en het onderhoud van hun directe woonomgeving En we delen de verantwoordelijkheid voor zorg van de openbare ruimte met onze inwoners. Dit doen we door inwoners bijvoorbeeld openbaar groen en afvalbakken te laten adopteren. Belangrijk hierbij is dat inwoners zelf aan zet zijn. Via Waddsup en themapagina’s in Hart van Holland stimuleren we inwoners met initiatieven te komen. Burgerinitiatieven faciliteren we waar nodig.

Voor sociale burgerinitiatieven werken we samen met de Stichting Wijkwallet Waddinxveen. Via themapagina’s in Hart van Holland promoten we het gebruik van Fixi en wijzen we onze inwoners op hun eigen verantwoordelijkheid voor een schone en hele openbare ruimte.

29 Slagvaardige gemeente

Dienstverlening We maken een nieuw uitvoeringsplan Dienstverlening Het huidige plan loopt tot 2023. De basis voor het uitvoeringsplan is onze visie op externe dienstverlening ‘we zijn er voor u’. We zorgen voor een medewerker die inwoners helpt bij het vinden van de juiste weg Sommige inwoners lopen vast in een wirwar aan regels. Daarom zorgen we voor een onafhankelijk verbinder die zich verantwoordelijk voelt. Die door de hele organisatie heen werkt en ook zicht heeft op andere overheden en ketenpartners van de gemeente. Veiligheid We vergroten de aanwezigheid en de zichtbaarheid van de boa’s in de wijken Door gerichte inzet ook in de avonduren. Verder stimuleren we buurtpreventie en buurtapps. We zetten in op een verdere versterking van de samenwerking met de politie. En we zetten cameratoezicht in waar het nodig en mogelijk is. We schaffen voor € 60.000 een dienstauto aan voor de boa’s. De kapitaallasten hiervan zijn vanaf 2024 € 13.000. We stellen een coördinator Bibop aan De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. We willen via deze wet criminele activiteiten voorkomen die de veiligheid, leefbaarheid, rechtsorde of bestuurlijke slagkracht aantasten. Door aanpassingen in de wet in 2021 is de toepassing van de wet verruimd.

Dit is de aanleiding om ons Bibob-beleid te actualiseren en een coördinator Bibob aan te stellen voor 0,5 fte. De kosten hiervoor zijn structureel vanaf 2023 € 42.000. Beleidsindicatoren Openbare orde en veiligheid Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woningen Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

2021 2021 2021 2021

per 1.000 jongeren Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners

7 0,7 3,3 1,3

6 1,6 3,4 1,7

ZuidH. 8 2 5,5 1,3

2021

Per 1.000 inwoners

3,8

4,7

6,1

Jaar

Eenheid

W'veen

MIdden-H.

Verbonden Partijen Regio Midden-Holland We werken samen met Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard en Zuidplas Dat doen we op basis van een gemeenschappelijke regeling. In de praktijk heeft de samenwerking een netwerkkarakter. We werken samen op een aantal onderwerpen, namelijk:  economie, onderwijs en arbeidsmarkt  ruimte en wonen  verkeer en vervoer  duurzaamheid Met ingang van dit begrotingsjaar is het Sociaal Domein geen apart programma meer binnen de begroting. In 2021 is een nieuwe Regiovisie Jeugdhulp en WMO opgesteld. Gezien de grote belangen en intensieve samenwerking op Jeugd en WMO zijn nadere afspraken gemaakt tussen de colleges om de regionale taken goed uit te voeren en (boven)regionale afstemming te organiseren. Deze nadere afspraken zijn vastgesteld in de samenwerkingsovereenkomst Jeugd en WMO 2022-2024. Dit betekent dat niet langer de gemeenschappelijke regeling van de regio Midden-Holland, maar de samenwerkingsovereenkomst de basis vormt voor uitvoering van de gemeenschappelijke taken sociaal domein. Naast deze programma’s is aan de gemeenschappelijke regeling de taak Cultuur toegevoegd, het betreft de stimulering culturele regionale samenwerking. De activiteiten worden vanuit de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit mogelijk gemaakt separaat van de begroting van de regio.

We blijven ook in de toekomst kritisch kijken of deze manier van organiseren past bij de opgaven waar we voor staan.

30 Slagvaardige gemeente

Lobby en belangenbehartiging zijn een belangrijk onderdeel van de samenwerking De samenwerking in de Regio Midden-Holland wordt als netwerk vormgegeven vanuit de vijf MiddenHollandgemeenten. Op de inhoudelijke programma’s geven we uitvoering aan de regionale ambities voor groei, bereikbaarheid en economische vitaliteit. Deze drie kernthema’s worden beschreven in een positioneringsdocument. Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) Bescherming van onze inwoners tegen rampen en crises blijft belangrijk De VRHM is er voor de inwoners van de hele regio. De belangrijkste taak is het beschermen van de inwoners tegen de risico’s van rampen en crises. Zo zorgt de VRHM dat de inwoners veilig zijn. Wat de VRHM in 2023 doet staat uitgelegd in het Regionaal Beleidsplan VRHM 2020-2023 ‘Veiligheid in samenhang’. In dit beleidsplan zijn alle taken (meldkamer, brandweerzorg, GHOR, risico- en crisisbeheersing en bevolkingszorg) van de VRHM opgenomen.

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 5

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Bestaand beleid Lasten Baten Nieuw beleid

-5.387

-6.109

-6.129

-6.075

-6.090

-6.101

621

572

612

612

612

612

-47

-54

-54

-54

-5.564

-5.517

-5.531

-5.543

-5.564

-5.517

-5.531

-5.543

Lasten Baten Saldo voor bestemming

-4.766

-5.537

Stortingen

0

-19

Onttrekkingen Nieuw beleid

52

Bestaand beleid

Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

-4.715

-5.556

Toelichting Hogere structurele baten en lasten leges We hebben vanaf 2023 meer kosten en opbrengsten op persoonsdocumenten.

31 Slagvaardige gemeente

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

6. Ov. algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Een solide en gedegen financieel beleid om blijvend te kunnen investeren in goede voorzieningen Dit onderdeel van de Programmabegroting heeft betrekking op de onderwerpen die niet in andere programma’s zijn opgenomen.

Lokale heffingen In dit deel van de begroting zijn de lokale heffingen opgenomen. De lokale heffingen zijn de onroerendezaakbelastingen en de toeristenbelasting. Deze heffingen zijn niet opgenomen in andere delen van de begroting. De besteding is namelijk niet toe te wijzen aan een bepaald onderdeel in de begroting. Een uitleg op deze heffingen kunt u lezen in Paragraaf 1 Lokale heffingen. Beleidsindicatoren Indicator

Jaar

Eenheid

W'veen

Midden-H.

Zuid-H.

Gemiddelde WOZ waarde

2021

* 1.000 euro

€ 282

€ 298

€ 283

Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden

2022

euro

€ 909

€ 966

€ 819

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

2022

euro

€ 935

€ 1.031

€ 913

Verbonden Partijen Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) zorgt ervoor dat we onze belastingen betaalt krijgen. Ze doet voor onze gemeente de heffing en invordering van alle belastingen en de meeste retributies. De BSGR doet dit zoveel mogelijk geautomatiseerd. Ze houden rekening om bezwaren zo eenvoudig mogelijk af te wikkelen. De BSGR heeft hiermee een hoge kwaliteit en service tegen zo laag mogelijke kosten. Financieel overzicht met toelichting Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-390

-427

-457

-457

-457

-457

Baten

8.356

8.353

8.353

8.353

8.353

8.353

7.966

7.927

7.896

7.896

7.896

7.896

7.966

7.927

7.896

7.896

7.896

7.896

Programma 6.1

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

Toelichting De deelnemersbijdrage aan de BSGR is vanaf 2023 geïndexeerd.

32 Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien

Algemene uitkering Met de algemene uitkering krijgen gemeenten geld uit het gemeentefonds van het rijk. Hiermee kunnen gemeenten een deel van hun lasten betalen. Gemeenten bepalen zelf waar ze dit geld aan besteden. Zij moeten dit wel verantwoorden aan de raad. Hoeveel geld gemeenten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van hun kenmerken en belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen en wordt bepaald door de totale WOZ-waarde van alle woningen en nietwoningen in de gemeente. Naast de algemene uitkering ontvangen gemeenten ook integratie/decentralisatieuitkeringen. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen in de vorm van circulaires: In mei op basis van de Voorjaarsnota; In september op basis van de Miljoenennota; In december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De circulaires bevatten ook actuele informatie die op een later tijdstip in de rijksbegroting wordt verwerkt. De mededelingen in de circulaires zijn steeds onder het voorbehoud van parlementaire goedkeuring. In deze begroting zijn de gevolgen van de Meicirculaire 2023 verwerkt. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.2

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

46.313

52.741

54.048

54.834

54.992

50.173

46.313

52.741

54.048

54.834

54.992

50.173

52.741

54.048

54.834

54.992

50.173

Lasten Baten Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Stortingen

-517

Onttrekkingen

369

Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

46.165

Toelichting Meicirculaire De ramingen van de baten algemene uitkering hebben we gebaseerd op de Meicirculaire 2022 en de op dat moment bekende areaal gegevens. Dit inclusief onze verwachting van het aantal woningen en inwoners per 1 januari 2023. Over de gevolgen van deze circulaire voor de begrotingsjaren 2022 – 2026 hebben we de raad in een memo bij de 1e Burap 2022 geïnformeerd. In de meicirculaire en deze begroting zijn ook de herverdeeleffecten van de herijking verdeling gemeentefonds en de gevolgen voor de algemene uitkering vanaf 2023 verwerkt. Dit inclusief het bijbehorend ingroeipad. De VNG, het IPO en het rijk hebben daarna verdere afspraken gemaakt over de verwerking van de Hervormingsagenda jeugdzorg in de begrotingsjaren 2024 tot en met 2026. Deze afspraken zijn verwerkt. Een meer diepgaande toelichting is opgenomen in de Toelichting op het overzicht baten en lasten in deze begroting.

33 Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien

Treasury inclusief aandelen en dividend In Paragraaf 4 – Financiering van deze begroting geven we uitleg over het rentebeleid. Dit rentebeleid staat in de Notities Grondexploitaties 2016 en Rente 2017 van de commissie BBV. Het rentebeleid voor de gemeente Waddinxveen is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2017. Deze stelde de gemeenteraad op 5 juli 2017 vast. Vanaf 2017 komen op de exploitatie in de gemeente Waddinxveen alleen nog rentelasten voor op rente die gaat over het vreemd vermogen en de rente van de Reserve bovenwijkse voorzieningen. Een goed beeld over de ontwikkeling van de financieringsbehoefte is hierbij noodzakelijk. Dit beeld kregen we uit de ontwikkeling van de meerjarige uitgaande en inkomende kasstromen. De renteomslag zoals deze in paragraaf 4.2 van de Paragraaf 4 - Financiering is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. Het saldo van dit onderdeel van de begroting heeft betrekking op het ‘Renteresultaat op het taakveld Treasury’ inclusief aandelen en dividend. We bezitten aandelen in de BNG Bank N.V., Oasen N.V. en Cyclus N.V. Ook hebben we deelnemingen in de Commanditair BV Triangel, de GEM Triangel Beheer BV en de GEM CV Park Triangel.

Verbonden Partijen BNG Bank N.V. De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang De BNG loopt een klein risico bij het geven van leningen. Dit komt omdat:  Gemeenten, provincies en de Staat eigenaar zijn van deze bank;  De statuten bepalen dat er een kleine groep van klanten is. De BNG voegt de verschillende vragen van klanten samen tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide onderdelen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen. Het dividend in 2021 bedroeg € 2,28 per aandeel. Oasen N.V. Oasen N.V. is een drinkwaterbedrijf met een maatschappelijke taak Door veel verbetering en innovatie wil Oasen een nog betere kwaliteit leveren. Nog beter drinkwater, een nog beter transportsysteem en nog betere klantinteractie. Dat doen ze door de verantwoordelijkheid en het vakmanschap van hun medewerkers centraal te stellen, te benutten en te stimuleren. Schoon drinkwater is belangrijk voor onze inwoners. Cyclus N.V. Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 4 Aantrekkelijke gemeente. GEM CV Park Triangel Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 3 Groeiende gemeente. Financieel overzicht met toelichting Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-1.889

-1.974

-2.094

-2.547

-2.402

-2.496

Baten

2.111

2.163

2.821

2.997

2.936

2.912

222

189

727

449

534

416

222

189

727

449

534

416

Programma 6.3

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

34 Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien

Toelichting Renteresultaat (budgettair neutraal) De renteomslag zoals deze in paragraaf 4.2.van Paragraaf 4 - Financiering is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. De rekenrente is vanaf 2021 van 1,25% naar 1,5% gewijzigd. De werkelijke lasten liggen momenteel lager. Dit betekent dat er meer rente wordt doorberekend naar de programma’s waardoor hier een renteresultaat ontstaat. Per saldo is het voordeel hier een nadeel op de programma’s.

Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Financieel overzicht met toelichting Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-429

-607

-2.501

-2.542

-2.524

-2.520

Baten

305 -49

-61

-61

-61

-2.550

-2.603

-2.585

-2.581

-2.550

-2.603

-2.585

-2.581

Programma 6.4

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming

-124

-607

Stortingen

-228

Onttrekkingen

107

13

Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

-245

-594

Toelichting Voor een toelichting op het nieuw beleid en beleidskeuzes, inclusief financiële gevolgen, verwijzen we naar de betreffende onderdelen van de begroting. Hieronder worden de lasten 2023 specifiek toegelicht omdat vergelijken met 2022 geen informatieve waarde heeft. Stelpost prijspeil kosten derden (incl. subsidies) In deze begroting is een aparte structurele stelpost voor prijsontwikkeling 2023 opgenomen van circa € 985.000. Stelpost loonstijgingen Er is nog geen nieuwe cao-gemeenteambtenaren voor 2023 en volgende jaren. Daarom is in deze begroting voor 2023 een structurele stelpost voor loonontwikkeling opgenomen van € 600.000. Deze stelpost is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de loonvoet sector overheid in 2023 (volgens Meicirculaire 2022) van +/+ 3,6%. Stelpost loon-/prijsstijging De inflatie is de afgelopen periode dusdanig sterk gestegen, dat er in de begroting structureel een aanvullende stelpost is opgenomen van € 400.000. Stelpost onvoorzien In het kader van de ombuigingen in de begroting 2020 – 2023 is deze stelpost m.i.v. 2020 gesteld op € 1 per jaar voor de gehele gemeente. Stelpost garantiebanen De middelen die beschikbaar zijn in 2023 voor garantiebanen zijn structureel € 175.000. Stelpost kantoorkosten In het Collegeprogramma 2022 – 2026 zijn structurele uitbreidingen van de formatie, inclusief kantoorkosten, opgenomen.

Deze zijn verwerkt in deze begroting. De structurele stelpost voor kantoorkosten bedraagt vanaf 2023 € 166.000.

35 Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead De definitie van overhead in het BBV duidelijker gemaakt en moet het voor de vergelijkbaarheid afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt. Overhead is “het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”. De kosten van overhead bestaan uit kosten voor personeel, huisvesting, ICT en verbonden partijen die overheadtaken uitvoeren. In een apart hoofdstuk van de begroting en jaarrekening staan alle bedrijfskosten verzameld op het taakveld overhead. Het is niet mogelijk deze kosten direct toe te rekenen aan een programma. De totale kosten voor overhead in de jaren 2023-2026 zijn begroot op: 2023 Totale overhead -10.894

2024

2025

2026

-10.478

-10.478

-10.379

Bedragen x € 1.000 Toelichting Investeringen, grondbedrijf en groot onderhoud Aan investeringen, het grondbedrijf en groot onderhoud dat ten laste komt van een voorziening (beheerplannen) is een deel van de overhead toegerekend. In dit hoofdstuk staan de kosten vermeld die worden toegerekend aan deze producten. De toerekening van overhead vindt plaats door overheadtoeslag op het aantal direct productieve uren dat aan de producten wordt besteed. De berekening is, de totale begrote kosten van overhead gedeeld door het aantal begrote productieve uren voor besteding van externe producten. Het tarief uit deze berekening is vermenigvuldigd met het aantal begrote uren voor de specifieke producten waarvoor toerekening nog mogelijk is. Hieruit komen bedragen die aan de producten zijn toegerekend. Het gaat hierbij om de volgende bedragen: Overhead toegerekend aan beheerplannen, investeringen en het grondbedrijf - Groot onderhoud ten laste van de voorziening

2023

2024

2025

2026

-303

-297

-304

-305

- Investeringen

-

-

-

-

- Grondbedrijf

-327

-319

-328

-328

Totaal Bedragen x € 1.000

-630

-616

-632

-633

Na aftrek van de overhead, die wordt toegerekend aan de hierboven genoemde producten, blijven onderstaande begrote bedragen over op het taakveld overhead. Dit is de overhead die in de betreffende jaren ten laste komt van de exploitatie van de algemene dienst.

Saldo overhead op taakveld overhead Bedragen x € 1.000

2023

2024

2025

2026

-10.264

-9.863

-9.845

-9.746

Producten met een kostendekkende heffing De inkomsten uit de rioolheffing, afvalstoffenheffing en begraafrechten mogen de kosten die voor deze producten gemaakt worden maximaal voor honderd procent dekken. De kosten van overhead mogen bij de berekening van de kostendekkendheid wel meegenomen worden. Voor de berekening van overhead die wordt meegerekend als kosten van de genoemde producten gebruiken we dezelfde methodiek als eerder is beschreven voor investeringen, het grondbedrijf en groot onderhoud. Dit geeft de volgende kosten van overhead voor kostendekkende producten: Overheadkosten kostendekkende producten

2023

2024

2025

2026

- Rioolheffing

-369

-364

-372

-372

- Afvalstoffenheffing

-250

-248

-252

-253

- Begraafrechten

-97

-96

-98

-98

Totaal

-715

-707

-722

-723

Bedragen x € 1.000

36 Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien

Verbonden Partijen Streekarchief Midden-Holland (SAMH) Het Streekarchief Midden-Holland is werkzaam als het historisch documentatiecentrum voor de aangesloten gemeenten. Het streekarchief verleent een complete dienst bij het opvragen van informatie voor inwoners en andere belangstellenden. De Programmabegroting 2023 - 2026 van Streekarchief Midden-Holland heeft een tweetal speerpunten: het duurzaam bewaren van de digitale overheidsinformatie en het e-depot vergroten van de digitale dienstverlening aan burger en deelnemende gemeentes. Financieel overzicht met toelichting Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-9.757

-10.540

-10.096

-9.701

-9.683

-9.584

Baten

246 -168

-162

-162

-162

-10.540

-10.264

-9.863

-9.845

-9.746

-10.540

-10.264

-9.863

-9.845

-9.746

Programma 6.5

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming

-9.511

Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000

49 -9.462

Toelichting Cao-gemeenteambtenaren 2021-2022 In 2022 is de cao-gemeenteambtenaren 2021-2022 ingegaan. Voor Waddinxveen stijgen de lasten in 2022 voor zowel incidenteel als structureel met € 534.000 en vanaf 2023 met € 266.000. In de 1e Burap 2022 is dit in de begroting verwerkt. Duurzaamheidskoers De duurzaamheidskoers heeft ook gevolgen voor de formatie die in de overhead valt. Denk aan communicatie, juridische zaken en maatschappelijk vastgoed. Vanaf 2023 wordt de formatie uitgebreid met 1,7 fte van € 138.000. Daarnaast is er een structureel budget vanaf 2023 van € 25.000 beschikbaar voor het verduurzamen van het gemeentehuis.

Wet Vennootschapsbelasting (Vpb) Vanaf 1 januari 2016 is de Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheden ingevoerd. De Vpb-last wordt verwacht vanuit de grondbedrijfsfunctie.

37 Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien

Financieel overzicht met toelichting Programma 6.6

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

-27

-15

-15

-15

-15

-15

-27

-15

-15

-15

-15

-15

-27

-15

-15

-15

-15

-15

Lasten Baten Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting Op basis van de huidige berekeningen zal er naar verwachting in de jaren 2023-2026 nagenoeg geen vennootschapsbelasting worden betaald.

38 Overige dekkingsmiddelen en onvoorzien

Paragrafen

Paragraaf 1 Lokale heffingen 1.1.

Inleiding

In het Europees Handvest voor Lokale autonomie, waaraan ook Nederland zich heeft gebonden, is bepaald, dat lokale overheden ten minste voor een deel van hun inkomsten dienen te beschikken over een eigen belastinggebied. Dit belastinggebied wordt gevormd door heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente (onroerende-zaakbelasting en toeristenbelasting) en heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen van de gemeente (afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges). De “Paragraaf lokale heffingen” bevat de beleidsvoornemens voor de lokale heffingen en een overzicht in hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een toelichting op de opbouw van heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn, een duiding van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

1.2.

Beleidskaders

In het kader van het beleid voor lokale heffingen zijn onder andere de volgende onderwerpen van belang:  druk van de lokale belastingen en heffingen.  kostendekkendheid.  kwijtscheldingsbeleid.

1.3 .

Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen

In dit onderdeel wordt de ontwikkeling van de geraamde opbrengsten van de onroerende-zaakbelastingen, de toeristenbelasting, de precariobelasting, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de begraafrechten nader toegelicht. Daarnaast wordt gekeken naar de kostendekkendheid van de heffingen en leges waarop dit van toepassing is, dit als gevolg van de vernieuwing van het BBV. Kostendekkendheid leges Vanaf 1 januari 2013 wordt gestreefd naar een kostendekkingsgraad van 99% per leges titel. Uit de tabellen bij onderdeel 1.3.4. blijkt dat dit uitgangspunt in deze begroting niet volledig wordt gerealiseerd. Dit heeft onder andere te maken met de tarieven van persoonsdocumenten, deze tarieven worden vastgesteld door het Rijk. Toerekening kosten straatreiniging In 2020 is het Gemeentelijk Riolerings Plan geactualiseerd (dit heet hierna Gemeentelijk Waterplan (GWP)). Naar aanleiding van dit plan is de toerekening van kosten straatreiniging geactualiseerd. Van straatvegen wordt 50% naar riolering en 50% naar de afval doorbelast. De kosten voor verzorgend onderhoud wegen wordt gelijkmatig verdeeld tussen riolering, afval, wegen en groen.

1.3.1. Precariobelasting Precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen De precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen van nutsbedrijven is per 1 juli 2017 afgeschaft. Voor gemeenten die op 10 februari 2016 een verordening met tarief hadden vastgesteld voor de precariobelasting op kabels en leidingen geldt een overgangstermijn tot 1 januari 2022, zodat gemeenten in deze periode de effecten van de inkomstenderving kunnen opvangen. De gemeente Waddinxveen voldoet hieraan. Onder de overgangsregeling van 5 jaar kan een gemeente maximaal heffen naar het tarief zoals dat gold op 10 februari 2016, de datum waarop het wetsvoorstel voor afschaffing van de precariobelasting is aangekondigd. De gemeente Waddinxveen heft deze precariobelasting in volledige vorm tot en met het begrotingsjaar 2021. Vanaf 2022 valt in de periode 2022-2026 de reservering cumulatief vrij dalend met 10%. In 2023 valt 40% vrij aflopend naar 10% in 2026.

39 Lokale heffingen

1.3.2. Onroerende zaakbelastingen en toeristenbelasting Het volgende overzicht geeft inzicht in de ontwikkeling van de opbrengsten onroerende zaakbelastingen: 2022

2023

2024

2025

2026

Woningen eigenaren

4.138

4.138

4.138

4.138

4.138

Niet-woningen gebruikers

1.705

1.705

1.705

1.705

1.705

Niet-woningen eigenaren

2.477

2.477

2.477

2.477

2.477

Totaal Bedragen x € 1.000

8.320

8.320

8.320

8.320

8.320

De Waddinxveense ondernemersverenigingen werken mee aan het ondernemersfonds en dragen jaarlijks middels een opslag OZB niet woningen € 50.000 bij aan dat Fonds. De gemeente draagt vanaf 2023 geen € 50.000 meer bij in het ondernemersfonds. Hiervoor komt een waarschijnlijk een extra opslag in de OZB niet woningen. Bij het opstellen van de programmabegroting is die opslag nog niet bekend en nog niet verwerkt. De opbrengsten Onroerendezaakbelastingen en de gevolgen voor de algemene uitkering wijzigen in 2023 niet ten opzichte van 2022. De actualisatie van 2022 en de gevolgen voor 2023 en verder zullen worden meegenomen in de 2e Burap 2022. Het tarief voor de toeristenbelasting in Waddinxveen bedraagt met ingang van 2023 € 1 per persoon per overnachting. We blijven daarmee onder het landelijk gemiddelde van € 3,07 en hebben in de regio het laagste tarief. De bovenstaande ramingen zijn gebaseerd op een statische begroting. Dit betekent dat hierin voor de jaren 2023 tot en met 2026 nog geen rekening is gehouden met opbrengsten uit areaaluitbreidingen.

1.3.3. Heffingen die onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen De gemeente Waddinxveen heeft als uitgangspunt dat de tarieven voor afvalstoffenheffing, rioolheffing en begraafrechten 100% kostendekkend dienen te zijn. Indien deze tarieven al 100% kostendekkend zijn, worden de tarieven niet automatisch gecorrigeerd voor inflatie. Dit is op grond van de Gemeentewet niet toegestaan. De tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn inclusief compensabele BTW op de kosten van derden. Om schoksgewijze tariefsaanpassing over de jaren te voorkomen zijn voor de heffingen die onderdeel uitmaken van de specifieke dekkingsmiddelen egalisatievoorzieningen in het leven geroepen. Overhead wordt door de vernieuwing van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) met ingang van 2017 niet meer doorbelast naar externe producten, maar mag voor de heffingen nog wel extracomptabel als last worden meegerekend bij de berekening van de kostendekkendheid.