Bijlage 3 Koersdocument Circulair Waddinxveen Circulair dd 6-12-2021
Tekst van het document
Circulaire economie is een breed en integraal concept dat om nieuwe samenwerkingen (zowel binnen als buiten de gemeente) vraagt. Om deze benodigde nieuwe samenwerkingen en structuren tot stand te laten komen, moet het gedachtegoed rondom circulaire economie breed binnen de eigen organisatie worden gedragen. Gemeente Waddinxveen kan daarom een gemeente-breed CE traject opstellen, waarin A. duidelijk de circulaire ambities van de gemeente naar voren komen, en B. de relatie tot de verschillende beleidsthema’s duidelijk naar voren komen. Circulaire ambassadeurs zijn nodig binnen alle hiërarchieën van de gemeentelijke bedrijfsvoering. Idealiter zijn er tot en met de gemeenteraad mensen betrokken bij het CE kennistraject, en ontstaat er zo een breed gedragen circulair verantwoordelijkheidsgevoel.
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
40
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Visie
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 2 ACTIERICHTING
UITWERKEN CIRCULAIRE VERANTWOORDELIJKHEDEN PER BELEIDSTHEMA
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
De circulaire ambities moeten worden vertaald naar elk van de verschillende beleidsthema’s binnen gemeente Waddinxveen. Dit kan worden uitgevoerd middels een kort werktraject waarin medewerkers reflecteren op de gestelde doelen en het circulaire actieprogramma in relatie tot hun eigen werkzaamheden, onder begeleiding van een expert in de circulaire economie. Gemeente Waddinxveen kan (begeleide) sessies organiseren, waarin stapsgewijs aan de hand van gekozen ambities in het Koersdocument Duurzaamheid wordt toegewerkt naar concreet beleid. Het opnemen van circulaire ambities in beleid moet ervoor zorgen dat de noodzaak voor het maken van circulaire keuzes door de hele keten van besluitvorming worden erkend en ondersteund.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
41
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Visie
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 3 ACTIERICHTING
COMMUNICATIECAMPAGNE CIRCULAIRE AMBITIES
Als eerste stap worden het onderwerp van de circulaire economie en de opgestelde ambities uit dit Koersdocument meegenomen in het document Strategische Communicatie Duurzaamheid wat ontwikkeld gaat worden.
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Aanjagen
42
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Visie
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen communiceert haar circulaire ambities duidelijk naar lokale ondernemers, bewoners en regionale partijen (bv. de provincie, Groene Hart Werkt). Hiervoor gebruikt de gemeente verschillende communicatiekanalen (digitaal en fysiek). In gesprek met lokale partijen probeert de gemeente gedeelde verantwoording te creëren over de gestelde circulaire doelen.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 4 ACTIERICHTING
INZICHT VERKRIJGEN IN DE VOETAFDRUK EN GRONDSTOFSTROMEN VAN DE EIGEN ORGANISATIE
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Beheer
43
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Visie
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Om als gemeente het goede voorbeeld te geven en de transitie naar een circulaire economie in te zetten is inzicht nodig in de voetafdruk van de gemeentelijke organisatie. Door het energie-, water-, en materiaalgebruik van de gemeente zelf inzichtelijk te maken (van zowel activiteiten als publiek vastgoed) kan een helder en inspirerend verduurzamingstraject worden opgezet. Met dit inzicht kan ook worden ingezet op daar waar de meeste impact te behalen valt. Aandachtspunten zijn vervoersbewegingen; gemeentelijke vastgoed en geassocieerd energieverbruik; electronica; voedselconsumptie.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 5 ACTIERICHTING
CIRCULAIR INKOPEN IN FACILITAIR DOMEIN
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
• Bij inkoop van verbruiksartikelen wordt gestuurd op een minimale milieu-impact en gescheiden reststromen om hoogwaardige verwerking mogelijk te maken. Dit is van toepassing op objecten zoals printpapier, maar ook catering. Gemeente Waddinxveen koopt catering uitsluitend duurzaam in, waarin een In 2030 staatligt de circulaire economie centraal binnen gemeentelijke organisatie en vormtmet het een integraalwordt raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische nadruk op vegetarisch, biologisch, lokaal de en eigen seizoensgebonden. In samenwerking de cateraar inzichtelijk gemaakt worden wat de ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder impact is van de geserveerde maaltijden in de kantine. Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk • Bij inkoop van gebruiksartikelen (bv. meubilair, bedrijfskleding) wordt een retourmodel en retourwaarde afgesproken aan het einde van de levensduur. Er gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
kan worden gestuurd op het inkopen van Product-as-a-Service (PaaS), waarin de producent verantwoordelijk houdt voor het product. Omdat eigenaarschap niet wordt overgedragen, ligt er een grote potentie voor circulaire economie en hoogwaardig gebruik van grondstoffen door de leveraar van het product.
HOOFDSTUK 02
Nadat het begrip circulair inkopen is gedefinieerd is het van belang om concrete handvatten op te stellen zodat de organisatie, o.a. inkoop, hiermee aan de slag kan. Hierbij is het van belang dat er vastgesteld beleid als onderlegger aanwezig is. Hierin kan de ‘circulaire hiërarchie’ worden benoemd met als uitgangspunt dat iets niet inkopen het meest circulair is. Uitgangspunten als levensduurverlenging, hergebruik, of producten overbodig maken (bv. papierloos werken) dienen dan eerst overwogen te worden. Daarnaast wordt eind 2021 het Actieplan MVI geactualiseerd binnen gemeente Waddinxveen. Er zijn reeds ambities uitgesproken om hier circulaire criteria in mee te nemen. Voorbeelden van criteria om op te nemen in dit actieplan zijn als volgt:
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
44
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Beheer
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 6 ACTIERICHTING
PILOT TOTAL COST OF OWNERSHIP (TCO) AANKOPEN
Een mogelijk beginpunt is om te experimenteren met TCO is in de aanbesteding van infrastructuur in de openbare ruimte. Lessen uit dit experiment worden vastgelegd in nieuwe aanbestedingsprocessen, om zo stap voor stap TCO vast te leggen in inkoopbeleid.
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn
Economische drijfveren
45
kort
middellang
lang
2023
2025
2030
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Beheer
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
De transitie naar een circulaire economie vraagt dat we andere financierings- en rekenmodellen gebruiken, waarin aandacht wordt gegeven aan materialen en hun waardebehoud. Daar heeft gemeente Waddinxveen in 2025 minimaal 3 aanbestedingen uitgevoerd waarin alternatieve verdienmodellen, zoals Total Cost of Ownership (TCO), zijn toegepast.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 7 ACTIERICHTING
VERSTERKEN REGIONALE SAMENWERKING OMTRENT CIRCULAIRE ECONOMIE
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Er gebeurt veel rondom circulaire economie in provincie Zuid-Holland. Rotterdam draait al enkele jaren een circulair programma, de provincie heeft sterke circulaire ambities, de omgevingsdiensten hebben veel kennis rondom reststromen en verschillende organisaties stimuleren circulair ondernemerschap (bv. Circulair West & Groene Hart Werkt). Gemeente Waddinxveen kan actief verbinding zoeken met deze organisaties in projecten om circulaire economie gezamenlijk aan te jagen. Deze partijen kunnen waardevolle kennispartners zijn op het gebied van circulaire economie. Waar nodig kunnen gezamenlijk projecten worden geïnitieerd die een regionaal belang hebben (bv. actierichting 26: “Opzetten van regionale circulaire start-up incubator”, of actierichting 29: “Pilot hoogwaardige verwerking organisch afval”).
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
46
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEMEENTELIJKE ORGANISATIE 8 ACTIERICHTING
VERDUURZAMEN PUBLIEKE INSTELLINGEN IN WADDINXVEEN
• Productie duurzame energie en verlagen energiebehoefte • Circulair inkopen met lage milieu-impact en gebruik hernieuwbare materialen • Hoogwaardig scheiden en lokaal verwerken van reststoffen • Circulair watergebruik In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Er zijn in Waddinxveen meerdere publieke instellingen en sportverenigingen die zich bezighouden met verduurzaming. Door hun maatschappelijke functie zijn deze partijen vaak sneller gemotiveerd stappen te zetten op het gebied van duurzaamheid in naam van het maatschappelijk belang. Gemeente Waddinxveen kan samen met deze partijen een concreet plan maken om te verduurzamen met aandacht voor:
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
47
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER In 2050 is circulaire economie de norm in Waddinxveen: van demontabele gebouwen van bio-based materialen tot aan opwaardering van reststromen tot waardevolle producten door lokale grondstofverwerkers.
Lokale ondernemers bieden een breed scala aan circulaire producten aan en stimuleren bewoners om voor duurzamere producten te kiezen. Ook de grotere maakindustrie in en rondom Waddinxveen draagt hieraan bij. Op de aanwezige (bedrijventerrein)ruimte in Waddinxveen vestigen bedrijven die expliciet functioneren volgens de waarden van een circulair economisch systeem, in balans met lokale en mondiale ecosystemen. Waddinxveen werkt intensief samen met haar lokale maakindustrie om tot circulaire verdienmodellen te komen. De gemeente heeft een faciliterende, aanjagende rol in een optimale samenwerking met koplopers en andere ondernemer.
HOOFDSTUK 02
De gemeente geeft het goede voorbeeld: ze koopt circulair in, ontwikkelt een circulaire gebouwde omgeving, en neemt een ondersteunende, stimulerende rol in met betrekking tot haar bewoners en ondernemers. Bewoners in Waddinxveen zijn bekend met circulariteit en passen circulaire principes toe in hun dagelijks leven. Ze gebruiken vernieuwende circulaire faciliteiten zoals repair cafés en kringloopwinkels om spullen van hoge kwaliteit in circulatie te houden. Dit wordt hen vanaf jongs af aan al meegegeven via onderwijstrajecten waarin lokale circulaire initiatieven worden opgezet en ondersteund.
HOOFDSTUK 03
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
48
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 9 ACTIERICHTING
OPSTELLEN HANDBOEK CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING HOOFDSTUK 02
Er kan momenteel al veel op het vlak van circulaire bouw, gebiedsontwikkeling en gebiedsbeheer. Kennis is echter nog verspreid en nog niet alom aanwezig binnen gemeente Waddinxveen. De gemeente kan een handboek opstellen met richtlijnen en aandachtspunten die praktisch en concreet bijdragen aan het circulair ontwerpen en onderhouden van de bebouwde omgeving. Deze richtlijnen kunnen worden toegepast bij eigen bouwprojecten en worden meegegeven aan lokale bouwers die circulair willen bouwen. Dit kan de volgende elementen bevatten:
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Aanjagen
49
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Visie
HOOFDSTUK 03
1. Verminderen van primair materiaalgebruik (levensduurverlenging; vermindering bouwafval; scheiden reststromen) 2. Toekomstbestendigheid vancentraal materialen (adaptatie, remontabiliteit; materialenpaspoort; ketenverantwoordelijkheid) In 2030 staat de circulaire economie binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische 3. Beperken van gemaakt. de negatieve impact opwordt mensvertaald en milieu (minimale MPG-score; ketens;kennisuitwisseling duurzaam gewonnen) afwegingen worden Het raamwerk naar circulair handelen doorsociaal middelverantwoorde van circulaire doelen, en duidelijk eigenaarschap onder 4. Ontwerpen om een circulaire levensstijl te faciliteren Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 10 ACTIERICHTING
OPSTELLEN CIRCULAIRE CRITERIA IN DE GWW
Voor inkoop binnen de GWW worden de volgende principes gehanteerd:
HOOFDSTUK 02
Om circulaire economie in bouwprojecten te integreren kunnen veel circulaire criteria worden opgenomen. Gemeente Waddinxveen kan haar beleid sterk aanscherpen door meer van deze criteria mee te nemen in (markt)uitvragen en het gronduitgifte proces in de grond-, weg- en waterbouw (gWW). Hiervoor moeten concrete en bruikbare richtlijnen worden opgesteld die kunnen worden gehanteerd.
• Inkoop vindt plaats op basis van Total Cost of Ownership over de ontwerplevensduur. Daarbij worden tevens de milieukosten voor realisatie en onderhoud meegenomen. Mogelijk wordt middels het uitvragen van Product-as-a-Service gestuurd op hoogwaardig grondstoffengebruik.
gegeven aan innovatieve oplossingen (in het ontwerp) en materiaalkeuzes (in de realisatie) om bij te dragen aan deze doelstellingen.
• Er wordt een materiaalpaspoort uitgevraagd, waarin alle toegepaste materialen zijn gespecificeerd. Dit materiaalpaspoort is de basis voor onderhoudswerkzaamheden na oplevering.
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Regulatie
50
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Beheer
HOOFDSTUK 03
• Bij staat inkoop onderhoudscontracten wordt de gestuurd op het realiseren van klimaatneutrale enintegraal circulaire prestaties. In contracten wordensociale KPI’s opgenomen In 2030 devan circulaire economie centraal binnen eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een raamwerk waarbinnen economische, en ecologische op dezeworden thema’s, mogelijk een groeipad tijdens de contractperiode. Hetdoor welmiddel of niet van halen van diedoelen, prestaties vormt – samen de geleverde kwaliteit afwegingen gemaakt. Hetmet raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen circulaire kennisuitwisseling enmet duidelijk eigenaarschap onder – de basisambtenaren. voor eventuele contractverlenging. Waddinxveense Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied devan Gemeente Waddinxveen zichprojecten op een reeks circulaire icoonprojectenen encirculaire gebiedsontwikkelingen, volgendmeegenomen. op de succesvolle ontwikkeling van de circulaireruimte sporthal. • Bijfocust inkoop realisatie voor nieuwe worden klimaatneutrale ambities integraal Daarbij wordt waar mogelijk
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 11 ACTIERICHTING
CIRCULAIR INKOPEN VAN MAATSCHAPPELIJK VASTGOED
De volgende principes dragen bij aan circulair maatschappelijk vastgoed:
HOOFDSTUK 02
De gemeente beheert een groot aantal gebouwen met een maatschappelijke functie, zoals sportzalen, scholen en buurthuizen. Bij het onderhoud en de renovatie van deze gebouwen liggen ook veel mogelijkheden voor het toepassen van circulaire principes.
• Bij inkoop van realisatie voor nieuwe projecten worden klimaatneutrale en circulaire ambities integraal meegenomen. Daarbij wordt waar mogelijk ruimte gegeven aan innovatieve oplossingen (in het ontwerp) en materiaalkeuze (in de realisatie) om bij te dragen aan deze doelstellingen.
• Er wordt een materiaalpaspoort uitgevraagd, waarin alle toegepaste materialen en onderlinge verbindingen zijn gespecificeerd. Dit materiaalpaspoort is de basis voor onderhoudswerkzaamheden na oplevering.
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Regulatie
51
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Beheer
HOOFDSTUK 03
• Inkoop vindt plaats op basis van Total Cost of Ownership over de ontwerplevensduur. Daarbij worden tevens de milieukosten voor realisatie en onderhoud meegenomen. In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt wordt gestuurd vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder • Bij inkoop van onderhoudscontracten op het realiseren van klimaatneutrale en circulaire prestaties. In contracten worden KPI’s opgenomen Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk op deze thema’s, mogelijk met een groeipad tijdens de contractperiode. Het wel of niet halen van die prestaties vormt – samen met de geleverde kwaliteit gebied de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal. – focust de basis voor eventuele contractverlenging.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 12 ACTIERICHTING
CIRCULAIR INKOPEN EN BEHEER OPENBARE RUIMTE EN KAPITAALGOEDEREN
• Bij inkoop van onderhoudscontracten wordt gestuurd op het realiseren van klimaatneutrale en circulaire prestaties. In contracten worden KPI’s opgenomen op deze thema’s, mogelijk met een groeipad tijdens de contractperiode. Het wel of niet halen van die prestaties vormt – samen met de geleverde kwaliteit – de basis voor eventuele contractverlenging.
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
• Bij de inkoop van nieuwe bouwwerkzaamheden in de openbare ruimte of de inkoop van kapitaalgoederen worden klimaatneutrale en circulaire ambities integraal meegenomen. Daarbij wordt waar mogelijk ruimte gegeven aan innovatieve oplossingen (in het ontwerp) om materiaalgebruik te besparen, bijvoorbeeld door minder verharding aan te leggen en meer ruimte te laten voor groen in de stad, of door slank ontwerp van kapitaalgoederen. In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische • Daarnaast wordt middels de materiaalkeuze (in de realisatie) gestuurd op impact reductie door uit te vragen hoe gestuurd wordt op een verlaging van de CO2afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder impact. Er wordt voortgebouwd op de lokaal aanwezige materialen, zoals bijvoorbeeld de materialen die lokaal beschikbaar komen door sloopwerkzaamheden. Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk • Inkoop plaats op basis vanzich Total of Ownership over de ontwerplevensduur van objecten inop dedeopenbare ruimte.
Daarbij worden tevens de gebied focustvindt de Gemeente Waddinxveen op Cost een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal. milieukosten voor realisatie en onderhoud meegenomen.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen heeft een grote taak in het beheer van de openbare ruimte en de daarin aanwezige kapitaalgoederen. De bouw en renovatie van openbare ruimte gaan gepaard met grote materiaalstromen, voornamelijk beton en asfalt gebruikt. Door circulaire criteria mee te nemen voor het inkopen, ontwerp en beheer van de openbare ruimte kan de impact van de openbare ruimte worden gereduceerd, en draagt deze maximaal bij aan de leefbaarheid van de stad. De volgende principes worden meegenomen in het beheer van de openbare ruimte en kapitaalgoederen:
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
52
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Beheer
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 13 ACTIERICHTING
VERPLICHTEN MATERIALENPASPOORT BIJ ALLE NIEUWBOUW IN WADDINXVEEN
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Het materialenpaspoort is een belangrijke stap in de transitie naar een bouwsector zonder onnodige verspilling. Door alle materialen en grondstoffen in een gebouw te documenteren, en dus een ‘identiteit’ te geven, wordt bouwafval voorkomen. De gemeente Waddinxveen zorgt door de implementatie van dit materialenpaspoort voor de mogelijkheid om bouwwerken aan het einde van hun (financiële/technische) levensduur effectief te demonteren en de materialen een nieuw leven te geven.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
53
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Regulatie
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 14 ACTIERICHTING
PILOT & INSTITUTIONALISERING CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING DE DREEF
Enkele voorbeelden van circulaire richtlijnen die hierin meegenomen kunnen worden zijn:
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Beheer
54
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Visie
HOOFDSTUK 03
• Inzetten op levensduurverlenging van bestaande bebouwing. • Minimaliseren primair materiaalgebruik bij nieuwbouw. • Maximaliseren lokaal hergebruik van binnen bouwmaterialen. In 2030 staat de circulaire economie centraal de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische • Reduceren energievraag in de bouw- en gebruiksfase. afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk • Reduceren watervraag in de bouw- en gebruiksfase. gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal. • Natuurinclusief bouwen. • Klimaatadaptief bouwen. • Ontwerp voor demontage/remontage. • Toepassen van materialen met een lage milieu-impact. • Uitvragen materialenpaspoort BIM (conform nationale richtlijnen). • Uitvragen circulaire gebiedseigenschappen (door bijvoorbeeld innovatieve technieken of deelconcepten).
HOOFDSTUK 02
Gedurende het circulair ontwikkelen van De Dreef wordt een stappenplan ontwikkeld voor het proces van circulaire gebiedsontwikkeling en gebiedsbeheer in gemeente Waddinxveen, welke vervolgens wordt vastgelegd als een blauwdruk voor alle gebiedsontwikkeling in Waddinxveen vanaf 2023. Dit bevat circulaire principes m.b.t. de ontwerp-, realisatie-, de gebruiksfase en de beheerfase.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 15 ACTIERICHTING
MAKEN CIRCULAIRE PRESTATIEAFSPRAKEN MET WOONPARTNERS
Relevante gemeentelijke instrumenten Aanjagen
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Regulatie
55
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Visie
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Woningcorporaties zijn een belangrijke speler in de gebouwde omgeving, en in de bouw-, sloop- en renovatie-activiteiten die plaatsvinden. Daarnaast hebben corporaties een maatschappelijke opgave, en willen dus relatief graag mee in de transitie. In de jaarlijkse afspraken met Woonpartners worden circulaire afspraken gemaakt omtrent onderwerpen als circulaire renovatie, circulaire onderhoud, en waar relevant circulaire nieuwbouw. Hierbij kan worden voortgebouwd op reeds opgedane inzichten, zoals de publicatie Circulair bouwen door woningcorporaties: ‘Waar te beginnen?’. Van Cirkelstad, waarin inzichten uit de praktijk worden gedeeld.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 16 ACTIERICHTING
PILOT DEMONTABELE HOUTBOUW HOOFDSTUK 02
Om minder beton te gebruiken, is houtbouw een duurzaam en vaak interessant alternatief. Door het toepassen van houtbouw neemt de CO2-impact van bouwmateriaal af. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn het gebruik van zo lokaal mogelijk hout (Nederland of Noord-West Europa), en het beperken van logistieke bewegingen van en naar houtzagerijen. Om een goede afweging te maken tussen hout en beton is het daarbij van belang om de gehele levensduur – van winning van grondstoffen tot en met demontage uit een gebouw – mee te nemen. Om houtbouw in Waddinxveen te stimuleren kunnen de volgende stappen worden ondernomen:
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Beheer
56
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Aanjagen
HOOFDSTUK 03
• Meenemen van houtbouw in circulaire gronduitgifte; • Stimuleren van lokale opdrachtgevende partijen (woningbouwcorporaties e.d.) met aanraamwerk de slag te gaan; In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en om vormt hethoutbouw een integraal waarbinnen economische, sociale en ecologische • Verkennen vangemaakt. mogelijkheden voor regionale houtzagerij-industrie afwegingen worden Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder • Opzetten interne werkgroep ‘lokale houtbouw’ met lokaleeigen houtzagers, en aannemersen om lokaal hout te van gebruiken omvastgoed. huizen te Op bouwen. Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeftvastgoedambtenaren, het goede voorbeeld middels inkoop, afvalscheiding het (ver)bouwen haar eigen ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal. In het aanbesteden van houtbouwprojecten moet rekening worden gehouden met eventuele beperkingen met betrekking tot Europese aanbestedingen.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE GEBIEDSONTWIKKELING EN -BEHEER 17 ACTIERICHTING
STIMULEREN LOKAAL CIRCULAIR BOUWCLUSTER
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
Mogelijk kan de gemeente hierbij ook samenwerking stimuleren tussen lokale ondernemers en regionale of landelijke kennispartijen zoals Cirkelstad. Met dit consortium kunnen uitdagingen omtrent circulaire bouw worden aangegaan, pilots worden opgezet en experimenten worden gedaan die de bouweconomie stap voor stap meer in lijn met circulaire waarden brengt. Ook kan de gemeente haar ambities voor circulaire bouw duidelijk communiceren naar lokale bouwpartijen en huidige bouwpartners, om zo gezamenlijk uit te werken hoe gemeente Waddinxveen in de komende jaren in toenemende mate circulair kan In 2030 de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische gaanstaat bouwen. afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Waddinxveen kent al enkele bedrijven die zich bezighouden met elementen van circulaire bouw. De gemeente kanactief een sturende en aanjagende rol innemen om bedrijven onderling samen te brengen en zo circulaire innovatie in de bouw te stimuleren, en Waddinxveen te positioneren als waardevolle kennispartner rondom het onderwerp van circulaire bouw. In gesprek met de lokale Bouwacademie worden circulaire bouwvaardigheden gestimuleerd.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
57
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN In 2050 is circulaire economie de norm in Waddinxveen: van demontabele gebouwen van bio-based materialen tot aan opwaardering van reststromen tot waardevolle producten door lokale grondstofverwerkers.
Lokale ondernemers bieden een breed scala aan circulaire producten aan en stimuleren bewoners om voor duurzamere producten te kiezen. Ook de grotere maakindustrie in en rondom Waddinxveen draagt hieraan bij. Op de aanwezige (bedrijventerrein)ruimte in Waddinxveen vestigen bedrijven die expliciet functioneren volgens de waarden van een circulair economisch systeem, in balans met lokale en mondiale ecosystemen. Waddinxveen werkt intensief samen met haar lokale maakindustrie om tot circulaire verdienmodellen te komen. De gemeente heeft een faciliterende, aanjagende rol in een optimale samenwerking met koplopers en andere ondernemers.
HOOFDSTUK 02
De gemeente geeft het goede voorbeeld: ze koopt circulair in, ontwikkelt een circulaire gebouwde omgeving, en neemt een ondersteunende, stimulerende rol in met betrekking tot haar bewoners en ondernemers. Bewoners in Waddinxveen zijn bekend met circulariteit en passen circulaire principes toe in hun dagelijks leven. Ze gebruiken vernieuwende circulaire faciliteiten zoals repair cafés en kringloopwinkels om spullen van hoge kwaliteit in circulatie te houden. Dit wordt hen vanaf jongs af aan al meegegeven via onderwijstrajecten waarin lokale circulaire initiatieven worden opgezet en ondersteund.
HOOFDSTUK 03
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
58
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 18 ACTIERICHTING
OPSTELLEN SECTORSPECIFIEKE AFSPRAKEN OMTRENT DUURZAAMHEID (CONVENANT)
Relevante sectoren in Waddinxveen om mee te beginnen zijn: • De bouwsector • De (glas)tuinbouw • Logistieke partijen
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
Om gewicht aan de afspraken te geven en om enthousiasme te creëren kunnen de convenanten feestelijk ondertekend worden. Na het ondertekenen komt de werkgroep halfjaarlijks bijeen om elkaar op de hoogte te houden van de voortgang, ‘best practices’ te delen en de gestelde doelen te monitoren. Onderwerpen om te bespreken zijn onder andere: In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische • Het opzetten van retourlogistiek netwerken van producten afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder • Het verlagen van de milieu-impact van producten Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk • Reductie het primair materiaalgebruik gebied focust devan Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal. • Stimulatie van de levensduur en repareerbaarheid van goederen
HOOFDSTUK 02
Door het opstellen van sectorspecifieke convenanten stuurt de gemeente op het verduurzamen van ondernemend Waddinxveen. Middels werksessies met betrokkenen van de gemeente en desbetreffende sector worden breed gedragen verduurzamingsafspraken gemaakt. Deze afspraken zijn niet bindend, maar geven wel richting aan de sector. Met deze afspraken wordt eerst ingezet op de voorlopers die middels hun voorbeeldfunctie andere partijen meenemen. Zij kunnen met hun kennis van de sector uitdagingen goed inschatten en kansen gezamenlijk aanpakken.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
59
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Regulatie
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 19 ACTIERICHTING
ORGANISEREN REGIONALE INNOVATIETAFELS
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
Vervolgens kunnen partijen bij wie duurzaamheid nog niet centraal staat ook worden betrokken bij nieuwe projecten rondom het verduurzamen van de betreffende sector. Tijdens deze sessie wordt gefocust op voordehandliggende maatregelen om circulaire impact te maken en gezamenlijk gezocht naar missende schakels en samenwerkingen die verduurzaming van de sector kunnen stimuleren. In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
In samenwerking met regionale partijen als Groene Hart Werkt organiseert gemeente Waddinxveen sector gerichte, circulaire innovatietafels. Het doel van deze sessies is het creëren van integrale samenwerking tussen ondernemers en relevante gemeentelijke medewerkers. Tijdens deze innovatietafels maken de aanwezige partijen gezamenlijk concrete plannen voor het behalen van de gestelde circulaire doelstellingen. De gemeente zet haar beschikbare instrumenten actief in en werkt samen met circulaire ondernemers en andere koplopers om de transitie te versnellen.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
60
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 20 ACTIERICHTING
AANBIEDEN CIRCULAIRE BEDRIJFSSCAN OF ONTWIKKELTRAJECT
Een van de manieren om deze (co-)financiering vorm te geven is door “kennisvouchers” aan te bieden. Bedrijven kunnen cofinanciering ontvangen voor specifieke, door de gemeente geselecteerde activiteiten, zoals:
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn
Economische drijfveren
61
kort
middellang
lang
2023
2025
2030
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Aanjagen
HOOFDSTUK 03
• Het ontwikkelen en testen van een prototype (in b.v. een laboratoriumomgeving). In 2030 de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische • Hetstaat inhuren van externe onderzoeksfaciliteiten of testruimte. afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder • Verkennend marktonderzoek. Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk • Onderzoek naar interne procesverbeteringen. gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen ondersteunt lokale ondernemers door een Circo-traject aan te bieden, middels (co-)financiering door de gemeente. Prioriteit wordt gegeven aan de lokale bedrijven met de grootste materiaalstromen en -impact. Daarnaast kan de gemeente op termijn ook een circulaire bedrijfsscan aanbieden door de inzet van een externe adviesbureau te co-financieren.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 21 ACTIERICHTING
VERGROTEN INZICHT IN MATERIAALSTROMEN LOKALE MAAKINDUSTRIE
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen en lokale partijen brengen in kaart welke bedrijven binnen de gemeente verantwoordelijk zijn voor de grootste materiaalstromen (consumptie en restroom). Hiervoor werkt de gemeente samen met het platform Circulair.biz, en wordt ervoor gezorgd dat data goed op het platform wordt verwerkt. Daarnaast werkt gemeente Waddinxveen met haar lokale ondernemers om de opgedane inzichten in materiaalstromen om te zetten in circulaire initiatieven.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
62
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 22 ACTIERICHTING
STIMULEREN (ONLINE) DEELPLATFORM LOKALE BEDRIJVENTERREINEN
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Om circulariteit binnen huidige en toekomstige bedrijventerreinen te stimuleren wordt het gebruik van een (online) deelplatform uitgerold bij alle bedrijventerreinen in Waddinxveen. Het doel is hierbij om in 2030 bij minstens 70% van de bedrijventerreinen gebruik te maken van een (online) deelplatform. Gemeente Waddinxveen neemt hiervoor een actieve, aanjagende rol in.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
63
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 23 ACTIERICHTING
CIRCULAIRE GRONDUITGIFTE VOOR NIEUWE BEDRIJVEN
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
Sub-actie: Opnemen circulaire ambities in regionale bedrijventerreinenstrategie Medio 2022 wordt er een aanzet gedaan tot een nieuwe regionale bedrijventerreinenstrategie voor regio Midden-Holland. Door een actieve rol in te nemen in dit proces en helder de circulaire ambities van de gemeente op tafel te leggen, kunnen circulaire ambities een plek krijgen in deze strategie. In dit document In 2030 staat circulaireuitgangspunten economie centraal binnengehanteerd: de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische kunnen dedevolgende worden afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Waddinxveen goede voorbeeld middels eigen en het (ver)bouwen vancirculaire haar eigeneconomie vastgoed. in Op2050. ruimtelijk • Waddinxveen wil alleenGemeente nog nieuwe bedrijvengeeft doenhet vestigen wiens activiteiten in lijninkoop, staanafvalscheiding met de transitie naar een volledig gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
• Partijen moeten actief aantonen hoe ze de door gemeente Waddinxveense circulaire doelstellingen richting 2030 en 2050 beogen te behalen.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen stelt circulaire criteria op die als uitgangspunt dienen voor het uitgifteproces van bedrijventerrein. Hiervoor wordt ook gekeken naar waar er in de komende jaren veranderingen zullen plaatsvinden in de structuur van huidige bedrijventerreinen, en hoe dit kansen biedt voor circulaire ontwikkeling van deze terreinen. Zo zorgt gemeente Waddinxveen dat alleen partijen zich vestigen die functioneren volgens de principes van de circulaire economie, of dit volgens bindende afspraken in de nabije toekomst zullen doen.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
64
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Regulatie
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 24 ACTIERICHTING
OPSTELLEN CIRCULAIR GEMEENTELIJK LOKET
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
Voor de gemeente levert dit op: In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische • Inzichten in de obstakels waar medewerkers en ondernemers tegenaan lopen, waarop beleid kan worden afgestemd afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder • Een centraal punt om opgedane kennis te delen, met tot: middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft hetbetrekking goede voorbeeld • Circulaire gebied focust debusiness Gemeentecases Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal. • Subsidietrajecten • Circulaire processtappen
HOOFDSTUK 02
Het Circulariteitsloket biedt ondernemers de mogelijkheid om vragen omtrent circulair ondernemerschap te stellen of om obstakels te rapporteren waar zij tegenaan lopen in het zetten van circulaire stappen, opdat de Gemeente hier hulp kan bieden. Het circulair gemeentelijk loket bestaat uit een groep medewerkers van de gemeenten met kennis van en affiniteit voor het onderwerp van de circulaire economie. Deze groep is zowel intern als extern het aanspreekpunt van gemeente Waddinxveen op het gebied van circulaire economie, en helpt met haar kennis en contacten in het verder brengen van de transitie. Het loket is nauw verbonden met de verschillende afdelingen binnen de gemeente, en staat daarnaast in nauw contact met de omgevingsdiensten. Om lokale ondernemers effectiever te kunnen ondersteunen en kennis te delen is het raadzaam om aan te sluiten bij bestaande platformen, zoals bij Groene Hart Werkt.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
65
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Anjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 25 ACTIERICHTING
UITBREIDEN CIRCULAIRE ARBEIDSPLAATSEN VOOR MENSEN MET AFSTAND TOT DE ARBEIDSMARKT
Gemeente Waddinxveen kan inzetten op het creëren van lokale circulaire arbeidsplaatsen voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Kansen liggen in het inzamelen en opwaarderen van materialen en producten, of in sociale stadslandbouwinitiatieven.
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Beheer
66
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Aanjagen
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Met de transitie naar een circulaire economie veranderen ook de banen. Groei zal plaatsvinden in sectoren zoals reparatie en onderhoud, grondstoffenbeheer en leasing. Hierin liggen baankansen voor zowel hoog- als laaggeschoolden. Ook is de sociale economie ingebed in de circulaire economie, in de vorm van sociale arbeidsplaatsen. Zo liggen er kansen om een circulaire ook een inclusieve economie te maken.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR ONDERNEMEN 26 ACTIERICHTING
OPZETTEN VAN REGIONALE CIRCULAIRE START-UP INCUBATOR
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In het realiseren van een dergelijke circulaire start-up incubator werkt gemeente Waddinxveen nauw samen met omringende gemeenten. In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Naast het bieden van kennis aan MKB-ers en startende ondernemers op het gebied van circulaire verdienmodellen kan de gemeente Waddinxveen circulaire start-ups ook faciliteren middels het bieden van een werkplek. In een ‘start-up incubator’ komen verschillende start-ups samen om gedurende enkele maanden (op kosten van de Gemeente, externe sponsors en samenwerkingspartners als Impact Hub of Climate KIC) gebruik te maken van gedeelde faciliteiten (b.v. een makerspace), elkaars kennis en coaching door experts. Door samen te werken met lokale kennisinstellingen en bedrijven wordt er een breed netwerk gecreëerd dat startende ondernemers helpt de eerste stappen te zetten richting circulaire innovatie. In Waddinxveen zou een dergelijke incubator zich voor de eerste ronde kunnen focussen op de hoogwaarde lokale verwaarding van reststromen uit de (glas)tuinbouw.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
67
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE (GLAS)TUINBOUW Gemeente Waddinxveen stelt zich actief op als een circulaire aanjager binnen de (glas)tuinbouwregio en enthousiasmeert zowel andere gemeenten als ondernemers in de (glas)tuinbouw in te zetten op circulaire economie.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen stimuleert en ondersteunt lokale ondernemers en bedrijven in de land- en tuinbouw in de verduurzaming van hun eigen bedrijfsvoering, het verwaarden van producten en reststromen en schoner te produceren. Daarnaast ondersteunt de gemeente onderzoek naar herontwerp van productiesystemen, zodat circulariteit ook op de lange termijn kan worden geïntegreerd.
HOOFDSTUK 03
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
68
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE (GLAS)TUINBOUW 27 ACTIERICHTING
LOKALE (GLAS)TUINBOUW BEDRIJVEN ONDERSTEUNEN MET CIRCULAIRE LEERTRAJECTEN
• Sluiten waterkringloop • Hoogwaardig verwaarden organische reststromen, waarin plantinhoudstoffen worden gebruikt. • Beperken input en impact van primaire materialen (voornamelijk plastic en keramiek) • Ontwikkelen van toekomstbestendige productiesystemen
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn
Economische drijfveren
69
kort
middellang
lang
2023
2025
2030
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Aanjagen
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Waddinxveen heeft veel (glas)tuinbouw. Gemeente Waddinxveen kan focussen op haar eigen lokale (glas)tuinbouw bedrijven, en de grootste bedrijven een Circo-traject of vergelijkbaar traject aanbieden. Hierbij ligt de focus op de volgende vier koersrichtingen:
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE (GLAS)TUINBOUW 28 ACTIERICHTING
FACILITEREN INNOVATIETAFELS CIRCULAIRE (GLAS)TUINBOUW
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Er gebeurt al veel op het gebied van duurzame innovatie rondom de regionale (glas)tuinbouw. Gemeente Waddinxveen kan het huidige momentum verder versterken door haar lokale glastuinders te stimuleren regionaal beleid te vertalen naar lokale acties. De gemeente kan dit faciliteren door middel van kennistafels, werkgroepen en bijeenkomsten.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
70
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE (GLAS)TUINBOUW 29 ACTIERICHTING
PILOT HOOGWAARDIGE VERWERKING ORGANISCH AFVAL
Relevante gemeentelijke instrumenten
HOOFDSTUK 03
In 2030 staat de circulaire economie centraal binnen de eigen gemeentelijke organisatie en vormt het een integraal raamwerk waarbinnen economische, sociale en ecologische afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
De (glas)tuinbouw produceert grote organische reststromen. Gemeente Waddinxveen stimuleert pilots om de stromen hoogwaardig lokaal te verwerken. Ze doet dit door ondernemers, kennisinstituten en organisaties bij elkaar te brengen rondom een concreet project. Hierbij kan worden voortgebouwd op het reeds lopende onderzoekstraject van de Greenport West-Holland. Mogelijke onderwerpen om te onderzoeken zijn hoe organische reststromen zo hoogwaardig mogelijk lokaal kunnen worden verwerkt, zoals door bijvoorbeeld door biomaterialen te creëren uit vezelrijke reststromen.
Termijn middellang
lang
2023
2025
2030
71
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
kort Aanjagen
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIRE (GLAS)TUINBOUW 30 ACTIERICHTING
VERGROTEN AANBOD REGIONAAL GEPRODUCEERD VOEDSEL
Relevante gemeentelijke instrumenten
Termijn kort
middellang
lang
2023
2025
2030
Aanjagen
72
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
Visie
HOOFDSTUK 03
Sub-actie: co-creatie plan van aanpak Gemeente Waddinxveen werkt samen met lokale ketenpartijen (producenten, distributeurs, verwerkers, verkopers en bereiders van voedsel) en omringende gemeenten om een plan van aanpak te ontwerpen om de consumptie van regionaal geproduceerd voedsel te bevorderen. Monitoring en informatievoorziening In 2030 staat de een circulaire economie centraalevenals binnen de gemeentelijke organisatie en vormt(bijvoorbeeld het een integraal economische, en ecologische zijn hiervan integraal onderdeel, heteigen vinden of ontwikkelen van markten bijraamwerk scholen, waarbinnen ziekenhuizen en andere sociale maatschappelijke afwegingen worden gemaakt. Het raamwerk wordt vertaald naar circulair handelen door middel van circulaire doelen, kennisuitwisseling en duidelijk eigenaarschap onder instellingen) en bedrijfsmodellen om de mogelijke meerprijs van regionaal duurzaam voedsel te financieren. Waddinxveense ambtenaren. Gemeente Waddinxveen geeft het goede voorbeeld middels eigen inkoop, afvalscheiding en het (ver)bouwen van haar eigen vastgoed. Op ruimtelijk gebied focust de Gemeente Waddinxveen zich op een reeks circulaire icoonprojecten en gebiedsontwikkelingen, volgend op de succesvolle ontwikkeling van de circulaire sporthal.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen stelt zich op als lokale afnemer van groenten en fruit vanuit de regionale (glas)tuinbouw, waar nodig in samenwerking met omringende gemeenten om de juist schaalgrootte te behalen. Daarnaast stuurt de gemeente op het verbouwen van lokaal voedsel binnen de stedelijke omgeving en in de openbare ruimte. Zo kan met lokale boomkwekers en andere eetbare plantenkwekers worden gewerkt om bij te dragen aan voedselproductie binnen de stad en het bevorderen van klimaatadaptatie.
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR LEVEN EN CONSUMEREN In 2030 is circulaire economie zichtbaar en tastbaar voor bewoners in Waddinxveen. Middels gemeenschapsgerichte fysieke locaties worden jongeren en ondernemers betrokken, geïnformeerd en opgeleid op het gebied van circulaire economie.
HOOFDSTUK 02
Gemeente Waddinxveen stimuleert haar bewoners circulair te consumeren en zet gebruik en aanschaf van tweedehands materialen centraal. Het Waddinxveense afvalbeleid volgt landelijke scheidings- en recyclingsdoelen en stimuleert het lokaal verwaarden van stromen (bijvoorbeeld via initiatieven als Repair Cafe and Gered Gereedschap of compostering).
HOOFDSTUK 03
CIRCULAIR WADDINXVEEN
HOOFDSTUK 04
73
HOOFDSTUK 01
CIRCULAIR LEVEN EN CONSUMEREN 31 ACTIERICHTING
OPLEIDEN “CIRCULAIRE COACHES” HOOFDSTUK 02
Om de transitie naar circulaire economie meer te gronden in bewoners en het dagelijks leven leidt gemeente Waddinxveen tot 2023 minstens drie lokale circulaire coaches op. Deze coaches stimuleren circulair consumentengedrag, zijn een vraagbaak voor andere bewoners en werken samen met scholen en lokale initiatieven om de bewustwording en kennis rondom circulaire economie te vergroten. Idealiter zijn deze circulaire coaches sterk betrokken bij het recentelijk opgezette participatieplatform Waddsup. De coaches stimuleren en delen circulaire projecten via het platform. Daarnaast kunnen binnen de gemeentelijke organisatie mensen worden aangewezen als circulaire vraagbaak op het gebied van circulaire economie, die als gesprekspartner kunnen meedenken op het behalen van circulaire ambities.