Bijlage 1: Jaarstukken 2025

Onderwijshuisvesting Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We gaan verder met de voorbereiding van de bouw van een nieuw schoolgebouw, kinderopvang en gezondheidscentrum 2. We realiseren vier nieuwe lokalen voor kindcentrum de Kas

3. We financieren lesmiddelen voor extra leerlingen op de Bethel en Rehobothschool 4. We beoordelen aanvragen voor meer capaciteit op basis van het IHP (Integraal HuisvestingsPlan) 5. We maken de grond voor de uitbreiding van de Theo Thijssenschool bouwrijp en dragen deze over 6. We stellen de verordening “voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Waddinxveen 2017” bij

21 2. Ruimte voor iedereen

7. Wij zorgen voor adequate onderwijshuisvesting als een nieuwe basisschool zich wil vestigen

We gaan verder met de voorbereiding van de bouw van een nieuw schoolgebouw, kinderopvang en gezondheidscentrum (1) De bouw van de multifunctionele accommodatie (MFA) Park Vredenburgh is begin mei 2025 van start gegaan. Eind mei is samen met de leerlingen van Christelijke basisschool TOV het eerste paalmoment gevierd. Eind van 2025 was de MFA Park Vredenburgh wind- en waterdicht. Tegelijkertijd is besluitvorming over de derde bouwlaag voorbereid. Hierbij ging het om het toevoegen van ruimte voor onderwijshuisvesting op de casco derde bouwlaag. We realiseren vier nieuwe lokalen voor kindcentrum de Kas (2) De lokalen zijn nog niet gerealiseerd. Samen met stichting De Groeiling hebben we de te nemen vervolgstappen besproken. De Groeiling heeft aangegeven zelf bouwheer te willen zijn van deze uitbreiding. We hebben een beschikking verstuurd naar Stichting De Groeiling met de kaders en voorwaarden voor deze uitbreiding. We financieren lesmiddelen voor extra leerlingen op de Bethel en Rehobothschool (3) De Rehobothschool en KC de Kas hebben een aanvraag ingediend voor de eerste inrichting. We hebben deze aanvragen voor de eerste inrichting voor onderwijsleerpakket en meubilair beoordeeld en toegekend. We beoordelen aanvragen voor meer capaciteit op basis van het IHP (Integraal HuisvestingsPlan) (4) We hebben in 2025 geen aanvragen ontvangen.

Wel hebben we in 2025 het Integraal Huisvestingsplan 20252029 (IHP) vastgesteld. Dit IHP geeft kaders voor onderwijshuisvesting mee voor de (middel)lange termijn. Het IHP is ook ondertekend door de schoolbesturen. We maken de grond voor de uitbreiding van de Theo Thijssenschool bouwrijp en dragen deze over (5) Op de hoofdlocatie van de Theo Thijssenschool hebben we een gewijzigd bestemmingsplan vastgesteld. Dit bestemmingsplan maakt het planologisch mogelijk uit te breiden met 4 leslokalen en een speelzaal. Er is een beroep ingediend tegen het bestemmingsplan. Hierdoor ontstaat vertraging. We zijn afhankelijk van de Raad van State voor de behandeling van dit beroep. Ter voorbereiding op de bouwplannen zijn de gebouwen op de uitbreidingslocatie gesloopt en is de omvang van de bodemverontreiniging in kaart gebracht. We stellen de verordening “voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Waddinxveen 2017” bij (6) We hebben besloten te wachten met het updaten van de verordening. Reden hiervoor is het vertraagde wetsvoorstel ’planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting’’. Aan de hand van het wetsvoorstel komt een nieuwe modelverordening vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Deze zou in 2025 komen, maar is uitgesteld naar 2026.

Wij zorgen voor adequate onderwijshuisvesting als een nieuwe basisschool zich wil vestigen (7) We hebben geen aanvragen ontvangen voor nieuw te vestigen basisscholen in Waddinxveen. Wij zorgen voor adequate onderwijshuisvesting voor het Voortgezet onderwijs(8) Voor het voortgezet onderwijs, het Coenecoop College, hebben we extra tijdelijke huisvesting gerealiseerd. We hebben gewerkt aan de verbouwing van het schoolgebouw aan de Oude Dreef 6. De verbouwing heeft twee fases. In de eerste fase is de begane grond gerenoveerd, met uitzondering van het gym- en praktijkonderwijsdeel. Ook zijn belangrijke stappen gezet in de voorbereidingen voor fase 2 van het project, de bovenverdieping. Het buitenterrein is opgeknapt en de sloopwerkzaamheden van de bovenverdieping zijn zo goed als afgerond. Kinderopvang Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We faciliteren en handhaven kwalitatief goede kinderopvang en voldoende Voor- en Vroegschoolse educatie-plekken

We faciliteren en handhaven kwalitatief goede kinderopvang en voldoende Voor- en Vroegschoolse educatie-plekken (1) We hebben initiatieven om nieuwe kinderopvanglocaties te starten gefaciliteerd. Bijvoorbeeld voor een multifunctionele locatie in Park Vredenburgh en de Parklaan. De kwaliteit van de kinderopvang hebben wij bewaakt door de uitvoering van ons handhavingsbeleid. Wij hebben enkele keren van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) het signaal gehad dat handhaving noodzakelijk is. In deze gevallen keken we samen met de aanbieder naar wat er aangepast kon worden. Het aantal plekken voor voor- en vroegschoolse educatie (vve) is stabiel gebleven.

22 2. Ruimte voor iedereen

Cultuur Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We voeren het cultuurbeleid uit

2. Renoveren herdenkingsmonument de Naald

We voeren het cultuurbeleid uit (1) ‘Cultuurgroep Leiden’ en ‘Stichting Vonk’ voeren de cultuureducatie voor het primair onderwijs uit. We zijn gestart met het evalueren van de cultuurnota. De Cultuurprijs is uitgereikt en er is aan diverse organisaties subsidie verleend als stimulering voor een actief en bruisend cultureel leven in Waddinxveen. Renoveren herdenkingsmonument de Naald (2) In 2025 hebben we de voorbereidingen getroffen voor het renoveren van het herdenkingsmonument de Naald. Maatschappelijk vastgoed Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We stellen een uitvoeringsplan maatschappelijk vastgoed op.

2. We gaan een meerjarig onderhoudsplan voor de verduurzaming van ons vastgoed maken 3. We gaan door met het gasloos maken van ons vastgoed

We stellen een uitvoeringsplan maatschappelijk vastgoed op (1) We zijn door capaciteitsgebrek later gestart met het opstellen van de uitvoeringsplan maatschappelijk vastgoed. We gaan een meerjarig onderhoudsplan voor de verduurzaming van ons vastgoed maken (2) In het vierde kwartaal van 2025 hebben we het meerjarenonderhoudsplan voor 2026-2029 Verduurzaming van onze gebouwen is onderdeel van deze plannen.

vastgesteld.

We gaan door met het gasloos maken van ons vastgoed (3) Door de netcongestie zijn we gedwongen om het gasloos maken van de laatste 20% van ons vastgoed te vertragen. Duurzaamheid Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We besteden aandacht aan de duurzaamheid en ventilatie van schoolgebouwen

We besteden aandacht aan de duurzaamheid en ventilatie van schoolgebouwen (1) Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is vastgesteld. Hierin is voor 5 basisscholen inzichtelijk gemaakt hoe de duurzaamheid en ventilatie verbeterd kan worden. De raad heeft besloten om hier budget voor vrij te maken in het budget voor duurzaamheid.

23 2. Ruimte voor iedereen

Beleidsindicatoren Sport Waddinxveen

MiddenHolland

55

55

Waddinxveen

MiddenHolland

Aantal niet ingeschreven leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar

3,2

2,6

2024

Aantal leerplichtigen wel ingeschreven, maar ongeoorloofd afwezig, per 1.000 inwoners 5-18 jaar

40

42

2024

% deelnemers aan Voortgezet onderwijs en Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) (voorlopige cijfers)

1,3

1,6

Indicator

Jaar

Eenheid

Niet-sporters

2024

%

Indicator

Jaar

Eenheid

Absoluut verzuim

2024

Relatief verzuim

Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Onderwijs

Verbonden partijen Hecht Hecht werkt aan gezondheid en veiligheid voor iedereen in Hollands Midden In de regio Hollands Midden werken we met zeventien andere gemeenten samen in de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Midden (GGD HM), die onderdeel uitmaakt van Hecht. Het doel van de GGD HM is om de gezondheid en de veiligheid van inwoners in de regio te bewaken en te verbeteren. Hiervoor voert Hecht taken uit binnen een aantal eenheden, namelijk: de Regionale Ambulancezorg Voorziening, Gezondheidsbescherming en Toezicht, Jeugdgezondheidszorg, Zorgen Veiligheidshuis, Gezondheidsbevordering en Onderzoek en Coronabestrijding. In 2025 is de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) overgegaan naar Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM). Dit had invloed op de gemeentelijke bijdrage aan Hecht, die samen met de uitvoer van de taken is verschoven naar de VRHM. Gedurende 2025 is gebleken dat een deel van de GHOR-gerelateerde taken toch beter bij Hecht thuishoren. Om deze taken te bekostigen is een budgetneutrale verschuiving van budget tussen VRHM en Hecht bewerkstelligd. Gemeenteraden hebben de mogelijkheid gehad om hierover een zienswijze in te dienen, maar omdat het een budgetneutrale verschuiving van budgetten betreft heeft de gemeenteraad van Waddinxveen hiervan afgezien.

Daarnaast is de Maternale Kinkhoest Vaccinatie door de rijksoverheid toegevoegd als extra taak aan jeugdgezondheidszorg en daarmee onderdeel geworden van de dienstverlening van Hecht. De gemeente is hiervoor gecompenseerd in het gemeentefonds.

Wat heeft het gekost? Financieel overzicht programma met toelichting Programma 2 Begroting 2025 voor wijziging Lasten Baten

-15.575

Rekening 2025

Verschil 2025

-16.199

78

na wijziging -16.277

3.308

3.710

3.471

-239

-12.267

-12.567

-12.728

-161

Stortingen

-498

-11.365

-11.365

0

Onttrekkingen

2.276

14.023

14.023

0

-10.489

-9.910

-10.070

-161

Saldo baten en lasten

Resultaat Bedragen x € 1.000

24 2. Ruimte voor iedereen

Lasten 4.2

Ruimte voor iedereen Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie e.d.

5.6

Media (bibliotheek)

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

7.1

Begroot Realisatie Saldo -4.454 -4.502 48 -1.102 -1.193 91 -249

-305

-56

-5.055

-4.994

61

-940

-880

60

-574

-573

1

-1.462

-1.616

-153

Volksgezondheid

-2.303

-2.276

27

Mutatie reserves

-11.365 -27.642

-11.365

0 78

-27.564

Bedragen x € 1.000 Baten 4.2

Ruimte voor iedereen Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie e.d.

5.6

Begroot Realisatie Saldo 88 105 -17 1.045

744

-301

201

124

-77

1.753

1.916

163

246

251

5

Media (bibliotheek)

30

30

0

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

28

46

18

7.1

Volksgezondheid

302

271

-31

Mutatie reserves

14.023 17.733

14.023

0 -239

17.494

Bedragen x € 1.000 Toelichting 430 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 210.000 Nadeel Het nadeel van € 210.000 ontstaan door enerzijds een voordeel van € 152.000 aan de lastenzijde en een nadeel van € 362.000 aan de batenzijde. De subsidies van € 244.000 aan de basisscholen worden in 2026 uitgekeerd, om het uitbetaalschema te uniformeren (voordeel). Het project centraal aanmeldsysteem is vroegtijdig gestopt vanwege de privacywetgeving, dit resulteert in een voordeel van € 8.000. Tot slot bestaat er een nadeel van € 100.000 doordat de middelen in het Nationaal Programma Onderwijs verkeerd verantwoord zijn bij de Jaarrekening van 2023, dat bij de vaststelling van het rijk in 2025 aan het licht is gekomen. Aan de batenzijde bestaat een nadeel van € 362.000 doordat de volledige SPUK Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) is opgenomen als baten in de begroting, en uiteindelijk € 683.000 aan activiteiten uit de SPUK OAB zijn gerealiseerd. Dit verschil ontstaat doordat het Rijk de SPUK OAB gedurende 2025 met 10% heeft gekort, en een gedeelte van de SPUK OAB mee wordt genomen naar 2026 voor de uitbetaling van de subsidies aan de scholen. 510 Sportbeleid en activering € 133.000 Nadeel Aan de lastenzijde is ten opzichte van de tweede Bestuursrapportage 2025 een groter deel van de kosten voor buurtsportcoaches met de SPUK GALA gedekt, wat een voordeel van € 12.000 oplevert.

Andere passende sport gerelateerde activiteiten zijn ten laste van de SPUK GALA geboekt. Met deze lasten was eerder geen rekening gehouden in de begroting, wat resulteert in een nadeel van € 69.000. Verder was het streven de volledige SPUK GALA te besteden, daarom waren de baten volledig begroot. Uiteindelijk zijn de baten € 75.000 lager dan begroot. 530 Cultuur € 66.000 Voordeel Aan de lastenzijde is een voordeel van € 61.000. Dit voordeel ontstaat door lagere lasten van € 23.000 op het beschikbare werkbudget voor een multifunctionele accommodatie aan de Dreef. Doordat de evaluatie van de cultuurnota nog niet is afgerond, zijn er lagere lasten van € 5.000 voor de cultuurmakelaar. Ook zijn er € 28.000 lagere lasten voor de vuurwerkshow. De uiteindelijke invulling van de vuurwerkshow is namelijk door een andere partij uitgevoerd, die de show voor een lagere prijs kon verzorgen. Tot slot een voordeel van € 5.000 op de verleende subsidies.

25 2. Ruimte voor iedereen

Aan de batenzijde is er een voordeel van € 5.000 door hogere huuropbrengsten van Cultuurhuys De Kroon, omdat de begroting van de huuropbrengsten niet geïndexeerd is. 520 Sportaccommodaties (binnen- en buitensport) € 140.000 Voordeel In 2025 waren de inkomsten uit verhuur van sportaccommodaties (inclusief horeca) incidenteel € 143.000 lager vanwege onder andere de verbouwing van sporthal de Duikelaar. Hier tegenover staat dat de lasten € 155.000 lager zijn dan begroot, omdat het regulier onderhoud vanwege de renovatie niet hoefde te worden uitgevoerd. Daarnaast vereisen de nieuwe sportzalen (zoals Gouwehal en Tennishal) ook minder onderhoud dan is begroot. In de tweede Bestuursrapportage 2025 is een risico van € 145.000 aangegeven voor het langer openhouden van de sportzalen, zoals de Dreef en Coenecoop College. Dit bedrag is rechtstreeks in de exploitatie van buitensportaccommodaties begroot in plaats van in de voorziening bij de binnensportaccommodaties op te nemen. Dit risico heeft zich niet voorgedaan en het budget is daardoor niet besteed. Daarnaast is er een klein nadeel van ongeveer € 17.000. 520 Zwembad € 84.000 Voordeel In 2025 waren voor het zwembad (net als in 2024) aanzienlijk hogere lasten voor het regulier onderhoud. Daarnaast hebben ook meer werkzaamheden plaatsgevonden vanwege de ouderdom van het pand en zwembadinstallaties.

Met name het in gebruik houden van de installaties zorgt voor hoge kosten. Dit levert een structureel nadeel van € 104.000 op. Daarnaast zijn extra inkomsten vanuit het leszwemmen en het recreatief gebruik van het zwembad gerealiseerd en dit levert een voordeel op van € 27.000 In december 2025 is de nieuwe financiële verordening met terugwerkende kracht per 01-01-2025 vastgesteld. Artikel 16 is nieuw en gaat over de voorbereidingskosten maatschappelijke voorzieningen die wel of niet geactiveerd kunnen worden. Het voorbereidingskrediet voor het nieuwe zwembad is nog vastgesteld onder het oude regime waarbij de kosten van inhuur van de projectleiders worden geactiveerd. Aan de raad wordt voorgesteld om deze kosten (€ 114.000 nadeel) vanaf 2025 niet meer te activeren, maar via resultaatbestemming ten laste te brengen van de reserve maatschappelijke voorzieningen. In december 2025 hebben we van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een compensatie ontvangen van € 275.000, wat betrekking heeft op de jaren 2022 en 2023 inzake de hogere energielasten als gevolg van de oorlog in Oekraïne. 610 Wijkaccommodaties € 135.000 Nadeel Door het niet kunnen terug leveren van energie op het netwerk zijn de energiekosten van met name de Mauritslaan € 119.000 hoger dan begroot.

Overige kleine nadeel van € 16.000 Binnen programma 2 kennen we daarnaast voor een totaal van € 50.000 nadelig resultaat toe aan diverse kleinere verschillen.

26 2. Ruimte voor iedereen

Programma: Groeiende gemeente

3. Groeiende gemeente Een passende woonruimte voor iedere Waddinxvener en ruimte voor ondernemerschap in een goed bereikbaar Waddinxveen We werken aan een goede balans tussen woningbouw, maatschappelijke voorzieningen, een groene en gezonde leefomgeving, de energietransitie en bedrijvigheid. Dit blijft een uitdaging, onder andere door de groei van Waddinxveen. Er is een grote vraag naar passende en betaalbare woonruimte. Daarnaast heeft Waddinxveen verschillende vraagstukken op het gebied van verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Bedrijven zitten niet altijd op de beste locatie voor henzelf of de omgeving. Daardoor ontstaat er mogelijk een spanning tussen bedrijvigheid en leefbaarheid.

Wat willen we bereiken? Wonen We willen bouwen naar behoefte en voor iedere Waddinxvener een passende woonruimte We willen bouwen naar behoefte en voor iedere Waddinxvener passende woonruimte. Nu én in de toekomst. We willen daarom bouwen en verbouwen voor alle doelgroepen, waaronder starters op de woningmarkt. Daarbij kan sprake zijn van flexibele en vaste oplossingen. Innovatieve oplossingen gaan we niet uit de weg. Ook transformatie van bestaande gebouwen of gebieden is een optie. Daarnaast is ons doel het bevorderen van de doorstroom, waar mogelijk binnen de eigen wijk, bijvoorbeeld door het realiseren van levensloopbestendige huurwoningen. Bereikbaarheid We willen dat Waddinxveen goed bereikbaar en fietsvriendelijk is Waddinxveen is goed bereikbaar en fietsvriendelijk. Ook in de toekomst moet het verkeer goed doorstromen. Aandacht voor verkeersveiligheid staat daarbij niet ter discussie. We geven prioriteit aan het oplossen of beheersbaar maken van een aantal verkeersknelpunten. Autoverkeer rondom scholen willen we nog meer terugdringen. We willen minder en schonere voertuigkilometers realiseren We stimuleren en ondersteunen de overstap naar duurzame vormen van mobiliteit. Waar nodig reguleren we dit. De gemeente wil dit bereiken door deelmobiliteit te vergroten, meer schone (bestel)auto’s en door minder zakelijke kilometers binnen de gemeentegrens te laten rijden.

Economie We willen dat bedrijven zich op de meest wenselijke plek kunnen vestigen De bedrijvigheid in Waddinxveen ontwikkelt zich goed. Soms levert dit een spanningsveld op met de leefbaarheid van het dorp. We willen dat een groene en prettige leefomgeving niet wordt aangetast door bedrijven. We willen dat winkels en horeca nabij en toegankelijk zijn voor inwoners De situering van detailhandel moet passen, mede gelet op de groei van Waddinxveen. Winkels en horeca moeten toegankelijk zijn voor inwoners en nabij inwoners zijn, zeker als zij minder mobiel zijn. Ruimtelijke ordening We willen een goede balans tussen het behoud van de beste eigenschappen en groei van Waddinxveen We streven naar een goede balans tussen woningbouw, ruimte voor maatschappelijke voorzieningen, een groene en gezonde leefomgeving, de energietransitie en bedrijvigheid. Daarnaast willen we op de korte en middellange termijn inzetten op het ontwikkelen van inbreidingslocaties. Op wijkniveau willen we voldoende (groene) voorzieningen. Duurzaamheid We willen deze periode flinke stappen zetten in het realiseren van de doelstellingen uit het koersdocument duurzaamheid De transities op het gebied van warmte en energie, klimaatadaptie, biodiversiteit en grondstoffengebruik zijn ingrijpend voor iedereen.

De doelstellingen die eraan gekoppeld zijn, zijn ambitieus en vergen van inwoners, het bedrijfsleven en alle overheden serieuze inspanningen. De vraagstukken zijn complex en kennen verschillende mogelijke oplossingsrichtingen met bijbehorende onzekerheden. Een integrale inzet op alle vier de transities is daarbij belangrijk. Immers de transities versterken elkaar. Aandacht voor haalbaarheid en betaalbaarheid voor inwoners is van groot belang. Ook moet het voor inwoners en verenigingen van eigenaren duidelijk zijn welke duurzaamheidsmaatregelen op welk moment zinvol zijn.

27 3. Groeiende gemeente

We willen onzekerheden die gepaard gaan met de energie- en warmtetransitie zoveel mogelijk wegnemen voor inwoners en ondernemers Wat betekent bijvoorbeeld het voldoen aan onze energieopgave voor onze leefomgeving? Dit vergt duidelijke en tijdige keuzes van de gemeente op het gebied van de energie-infrastructuur op wijkniveau. In deze bestuursperiode perspectief bieden aan onze inwoners weegt daarbij het zwaarst.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025? Wonen Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We voeren het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie uit

2. We actualiseren het woningbouwprogramma

3. We maken jaarlijks prestatieafspraken

4. We realiseren een asielzoekerscentrum (azc) en flexwoningen

5. We stellen beleid op voor huisvesting van arbeidsmigranten

6. We actualiseren de woonzorgvisie voor het thema woonwagens

7. We vertalen de regionale woonzorgvisie naar lokaal beleid

8. We geven uitvoering aan nieuwe landelijke wetgeving op gebied van wonen

We voeren het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie uit (1) Het opstellen van een woonzorgvisie was een verplichting voor gemeenten op grond van de Woningwet. Deze is vervangen door de plicht om op grond van de Omgevingswet een omgevingsvisie en omgevingsprogramma's vast te stellen. Ook is op 3 juli 2025 het (aangepaste) wetsvoorstel Versterking regie op volkshuisvesting vastgesteld. Deze wet treedt naar verwachting per 1 juli 2026 in werking. Hierin is opgenomen dat het beleid rondom Wonen verder uitgewerkt dient te worden in een volkshuisvestelijk programma (VHP). We zijn in 2025 gestart met het opstellen van een VHP. In het VHP vertalen we de woonzorgvisie en het bijbehorende uitvoeringsprogramma naar de nieuwe richtlijnen uit de wet Versterking regie op Volkshuisvesting. Ook wordt in het VHP de regionale woonzorgvisie vertaald naar specifieke opgaven voor Waddinxveen. We hebben in 2025 de ‘bestemmingsreserve betaalbare woningen’ in kunnen zetten voor een financiële bijdrage aan de ontwikkeling van betaalbare woningen binnen 't Suyt 2. We actualiseren het woningbouwprogramma (2) Samen met de regiogemeenten hebben we in 2025 de Regionale Projectenlijst Woningbouw Midden-Holland (RPW) bijgewerkt. Nieuwbouwprojecten zijn getoetst aan de doelstellingen uit de Woonzorgvisie Waddinxveen 2035 en het bijbehorende uitvoeringsprogramma.

We maken jaarlijks prestatieafspraken (3) We hebben in 2025 de ‘Prestatieafspraken Waddinxveen 2026’ vastgesteld en ondertekend. Hierin staat hoe Woonpartners Midden-Holland en de stichting Huurdersbelangen Regio Hollands-Midden (HRHM) uitvoering willen geven aan het woonbeleid. De afspraken gaan over de verschillende thema’s uit de Woonzorgvisie zoals betaalbaarheid en beschikbaarheid, wonen, zorg en welzijn voor bijvoorbeeld ouderen en over duurzaamheid en leefbaarheid. We realiseren een asielzoekerscentrum (azc) en flexwoningen(4)

28 3. Groeiende gemeente

We hebben in 2025 het perceel voor de opvanglocatie en de flexwoningen aangekocht. In september 2025 is er een raadsbesluit genomen over de uitbreiding van flexwoningen naar 48 stuks. Ook is er in dezelfde raad een besluit genomen over de gebiedsexploitatie van de opvanglocatie en de flexwoningen. Hiermee is er budget voor de realisatie. De realisatie kan pas starten als er een vergunning is verleend. We stellen beleid op voor huisvesting van arbeidsmigranten (5) In 2025 zijn we gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma (VHP), omdat naar verwachting de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting op 1 juli 2026 in werking treedt. Hierin is opgenomen dat het beleid rondom Wonen verder uitgewerkt dient te worden in een VHP. In het VHP vertalen we de regionale woonzorgvisie naar specifieke opgaven voor Waddinxveen. Hieronder valt ook het beleid op de huisvesting van arbeidsmigranten. We actualiseren de woonzorgvisie voor het thema woonwagens (6) In 2025 zijn we gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma (VHP), omdat naar verwachting de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting op 1 juli 2026 in werking treedt. Hierin is opgenomen dat het beleid rondom Wonen verder uitgewerkt dient te worden in een VHP. In het VHP vertalen we de regionale woonzorgvisie naar specifieke opgaven voor Waddinxveen. Hieronder valt ook het thema woonwagens.

We vertalen de regionale woonzorgvisie naar lokaal beleid (7) In 2025 zijn we gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma (VHP), omdat naar verwachting de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting op 1 juli 2026 in werking treedt. Hierin is opgenomen dat het beleid rondom Wonen verder uitgewerkt dient te worden in een VHP. In het VHP vertalen we de regionale woonzorgvisie naar specifieke opgaven voor Waddinxveen. Hieronder valt ook de huisvesting van ouderen met een (toekomstige) lichte of zware zorgbehoefte en mensen met lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking. We geven uitvoering aan nieuwe landelijke wetgeving op gebied van wonen (8) In 2025 zijn we gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma (VHP), omdat naar verwachting de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting op 1 juli 2026 in werking treedt. Hierin is opgenomen dat het beleid rondom Wonen verder uitgewerkt dient te worden in een VHP. In het VHP vertalen we de regionale woonzorgvisie naar specifieke opgaven voor Waddinxveen. Dit betreft de huisvesting van ouderen met een (toekomstige) lichte of zware zorgbehoefte en mensen met lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking. In het VHP wordt naast deze doelgroep ook aandacht besteed aan verschillende doelgroepen zoals arbeidsmigranten, ouderen (met en zonder zorgvraag), starters en woonwagenbewoners.

Bereikbaarheid Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We werken samen met provincie en gemeenten aan de doorfietsroute Gouda-Alphen aan den Rijn 2. We ondersteunen de provincie bij de vaststelling van het inpassingsplan N207-Zuid 3. We werken continue aan de verbetering van de verkeersveiligheid in Waddinxveen 4. We gaan door met een oplossing voor het verkeersknelpunt aan de Brugweg

5. We realiseren bushaltes bij Station Triangel en geven bushaltes Coenecoop een upgrade 6. We stellen een Regionaal Uitvoeringsprogramma Deelmobiliteit op

7. We faciliteren pilots deelmobiliteit met initiatief nemende bedrijven

We werken samen met provincie en gemeenten aan de doorfietsroute Gouda-Alphen aan den Rijn (1) We hebben in 2025 een start gemaakt met de uitwerking van de Doorfietsroute. We hebben daarbij in hoofdlijnen onderzocht hoe we de afzonderlijke delen van de doorfietsroute konden koppelen aan projecten in het integraal beheerplan openbare ruimte. We hebben regelmatig overleg gehad met de provincie Zuid-Holland en de

29 3. Groeiende gemeente

Fietsersbond. We hebben de delen van de doorfietsroute in de projecten ‘Bosboom Toussaintsingel’ en ‘Alberdingk Thijmenlaan’ uitgevoerd. We ondersteunen de provincie bij de vaststelling van het inpassingsplan N207-Zuid (2) Het provinciaal inpassingsplan (PiP) is begin 2025 ingediend bij Gedeputeerde State ter vaststelling. Naast de inbreng aan het PiP hebben we in deze samenwerking ook informatieavonden gehouden voor onze inwoners. Het PiP is op 28 januari 2026 vastgesteld door Provinciale Staten. We werken continu aan de verbetering van de verkeersveiligheid in Waddinxveen (3) We hebben in samenwerking met zowel de Regionale werkgroep Verkeersveiligheid als Veilig Verkeer Nederland (VVN) de volgende acties uitgevoerd: • Fietsverlichting • De scholen zijn weer begonnen • Praktisch verkeersexamen leerlingen van groep 7 • Dodehoeklessen • Deelname aan de veiligheidsdag met de simulator. Ook hebben we een aantal aanpassingen gedaan aan fietspaden om deze te verbeteren. Waar nodig zijn snelheidsremmende maatregelen toegepast. We gaan door met een oplossing voor het verkeersknelpunt aan de Brugweg (4) We hebben een ontwerpverkeersbesluit opgesteld voor het afsluiten van de Brugweg voor vrachtverkeer op bepaalde tijden. Daarna hebben we een start gemaakt met het beantwoorden van alle binnengekomen zienswijzen in een reactienota.

Voor de korte termijn hebben we kleine maatregelen uitgevoerd om de verkeersveiligheid te vergroten: • extra borden 30 km/h; • extra markering en • een voorrangsregeling bij de wegversmallingen. Eind van het jaar zijn we gestart met participatie om te komen tot een reconstructie van de Brugweg, het fietspad langs de Zwarteweg en de Bloemendaalseweg. Voor de lange termijn hebben we een onderzoek uit laten voeren naar twee mogelijke varianten om de verkeersproblematiek op de Brugweg op te lossen. We realiseren bushaltes bij Station Triangel en geven bushaltes Coenecoop een upgrade (5) Er was onvoldoende budget beschikbaar om alle bushalte te realiseren of aan te passen. We hebben in 2025 de bushaltes bij station Triangel aangelegd. En we hebben de bushaltes die niet meer nodig zijn verwijderd. We hebben de overgebleven bushaltes geen upgrade kunnen geven. We stellen een Regionaal Uitvoeringsprogramma Deelmobiliteit op (6) Wij hebben in 2025 meegedacht met de Regio Midden-Holland over deelauto's en deelfietsen. Hierdoor kon de Regio Midden-Holland het Actieplan Deelmobiliteit afmaken. We hebben het Actieplan ambtelijk en bestuurlijk besproken. We faciliteren pilots deelmobiliteit met initiatief nemende bedrijven (7) Wij hebben, o.a. via Zuid-Holland Bereikbaar, gevraagd aan bedrijven welke behoefte er is voor verbetering van deelmobiliteit.

Er is vooral behoefte aan meer deelfietsen. In Waddinxveen is een plan gemaakt in overleg met een leverancier van deelfietsen voor 25 extra deelfietsen. Monitoring en evaluatie zijn onderdeel van het plan. Economie Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We actualiseren de omgevingsvisie voor thema bedrijventerreinen

2. We stimuleren de fysieke toegankelijkheid van winkels en horeca

3. We voeren samen met het bedrijfsleven en het onderwijs het Economisch Koersdocument uit 4. We werken samen met ondernemers om het tuinbouwcluster in het Oostland te versterken

30 3. Groeiende gemeente

We actualiseren de omgevingsvisie voor thema bedrijventerreinen (1) De geactualiseerde omgevingsvisie is in februari 2025 vastgesteld. Het is niet gelukt om de actualisatie voor het thema bedrijventerreinen hierin mee te nemen. We zijn in 2025 begonnen met de voorbereiding van de actualisatie van de omgevingsvisie voor het thema economie waar ook de bedrijventerreinen onder vallen. We stimuleren de fysieke toegankelijkheid van winkels en horeca (2) We hebben in 2025 samen met de organisatie Ongehinderd gewerkt aan een project om de toegankelijkheid van winkels en horecagelegenheden te verbeteren voor mensen met een fysieke beperking. Binnen het project is gewerkt met verkenners, ambassadeurs en inspecteurs. Inspecteurs hebben locaties beoordeeld en ondernemers voorzien van advies. Iedere aangesloten onderneming bij het project heeft een adviesrapport ontvangen met concrete verbeterpunten om de toegankelijkheid van hun onderneming te verbeteren. We voeren samen met het bedrijfsleven en het onderwijs het Economisch Koersdocument uit (3) In 2025 hebben we samen met het Ondernemersplatform Waddinxveen verder uitvoering gegeven aan het Economisch Koersdocument. Dit is een continu proces. Door het Economisch Koersdocument samen met de ondernemers uit te voeren versterken we het economisch klimaat in de gemeente.

En we zorgen ervoor dat Waddinxveen een ondernemersvriendelijke gemeente is en blijft. We werken samen met ondernemers om het tuinbouwcluster in het Oostland te versterken (4) Met de Oostlandgemeenten is in 2025, zowel ambtelijk en bestuurlijk, gewerkt aan de kansen die in het Werkboek Oostland zijn benoemd. Ruimtelijke ordening Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We stellen het Perspectief Waddinxveen 2050: visie op groei op

2. We actualiseren de omgevingsvisie voor een aantal gebieden

3. We nemen het thema langer zelfstandig wonen mee in gebiedsvisies en ruimtelijke projecten 4. We maken bij alle ruimtelijke ontwikkelingen afspraken met de initiatiefnemer

5. We actualiseren de omgevingsvisie voor thema kerken en gebedshuizen

We stellen het Perspectief Waddinxveen 2050 vast: visie op groei (1) In mei 2025 heeft de gemeenteraad het Perspectief Waddinxveen 2050 vastgesteld. We actualiseren de omgevingsvisie voor een aantal gebieden (2) en stellen verschillende gebiedsvisies op De eerste actualisatie van de Omgevingsvisie is vastgesteld in de gemeenteraad van februari 2025. Ook hebben we het perspectief Waddinxveen 2050 vastgesteld. Hierdoor zijn twee gebiedsvisies, G van der Kroonweg en ten oosten van de Gouwe, uitgesteld. Voor het sportpark De Sniep is in 2025 de visie vastgesteld. In deze visie is ook de locatie van het nieuwe zwembad vastgesteld. We hebben gewerkt aan een gebiedsvisie voor het Sleutelkwartier Noord. In september heeft de gemeenteraad een voorbereidingskrediet verstrekt om de plannen uit te werken naar een gebiedsvisie. We zijn in 2025 begonnen met de voorbereiding van de eerste grote actualisatie, versie 2.0 van de omgevingsvisie. Hierin worden o.a. meegenomen de uitkomsten van het Perspectief Waddinxveen 2050, het door de gemeenteraad vastgesteld sectoraal beleid en de vastgestelde gebiedsvisies. We nemen het thema langer zelfstandig wonen mee in gebiedsvisies en ruimtelijke projecten (3) Het thema langer zelfstandig wonen hebben we verwerkt in de regionale woonzorgvisie Midden-Holland 20252030.

De doelgroepen van de regionale woonzorgvisie zijn de doelgroepen die door Rijksbeleid (langer) zelfstandig thuis moeten blijven wonen. In 2025 is de regio gestart met het opstellen van het afsprakenkader Regionale Woonzorgvisie Midden-Holland We maken bij alle ruimtelijke ontwikkelingen afspraken met de initiatiefnemer (4) We hebben in 2025 afspraken gemaakt met ontwikkelaars en initiatiefnemers van verschillende ruimtelijke ontwikkelingen. Er zijn afspraken gemaakt over onder andere woningbouwprogramma’s, hoeveelheid en inrichting

31 3. Groeiende gemeente

van groen, parkeerplaatsen en maatregelen die de biodiversiteit en klimaatadaptatie ten goede komen. Ook over participatie bij ontwikkelingen zijn er afspraken gemaakt. We actualiseren de omgevingsvisie voor thema kerken en gebedshuizen (5) In samenwerking met de gebedshuizen in Waddinxveen hebben we in 2025 de visie voor gebedshuizen opgesteld. Omdat de Omgevingsvisie in februari 2025 is vastgesteld hebben we de visie voor gebedshuizen hier niet in kunnen meenemen. Duurzaamheid Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We blijven inwoners helpen bij energie besparen

2. We gaan door om de eerste buurt aardgasvrij te maken

3. We gaan door met de energietransitie glastuinbouw Zuidplaspolder

4. We verkennen en borgen de mogelijke levering van duurzame warmte aan de gebouwde omgeving 5. We starten met de actualisatie van de Transitievisie Warmte

6. We blijven werken aan regionale schone energieopwekking

7. We gaan voor meer (divers) groen in plaats van stenen bij onze inwoners thuis 8. We gaan verder om de circulaire economie in beweging te krijgen bij ondernemers en inwoners 9. We monitoren integraal de voortgang van de duurzaamheidstransities

We blijven inwoners helpen bij energie besparen (1) In 2025 hebben we meer dan 200 inwoners kunnen ondersteunen met het isoleren van 1 bouwdeel. In type isolatie waren we beperkt door de vertraging bij de beoordeling van het Soorten Management Plan (SMP). In januari 2025 is hiervoor een aanvraag ingediend bij de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) voor een Omgevingsvergunning. Met die vergunning kunnen inwoners van Waddinxveen hun woning isoleren en worden tegelijkertijd vogels en vleermuizen beschermd die in woningen leven. De ODH heeft niet volgens de wettelijk bepaalde termijn van 6 maanden een besluit genomen over de vergunningsaanvraag voor het SMP. Daardoor konden we in 2025 niet alle isolatiemaatregelen aanbieden aan inwoners. Voor energiearmoede hebben we een witgoedregeling opgesteld en zijn we gestart met de uitvoering. Hierin werken vrijwillige energiecoaches, een lokale witgoedspecialist en sleutelfiguren nauw samen. Ondanks het stoppen van onze uitvoeringspartner hebben we in 2025 zo'n 40 inwoners met verhoogd risico op energiearmoede kunnen ondersteunen. In veel gevallen kon de vrijwillige energiecoach een advies geven om te besparen op energiecontracten. Dat heeft significante impact op de energierekening van deze kwetsbare doelgroep.

We gaan door om de eerste buurt aardgasvrij te maken (2) In 2025 hebben we samen met stakeholders in de startbuurt gewerkt aan een voorkeursrichting voor een andere duurzame oplossing in plaats van aardgas. Meerderheid van de inwoners en partners hebben aangeven dat zij een warmtenet verder uitgewerkt willen zien. Ook zijn we voor de inwoners gestart met het ontwikkelen van een ondersteuningsaanbod om hen te helpen bij het verduurzamen van hun woning. Door vertraging op het regionale warmtenet is ook de besluitvorming over het warmtealternatief voor de startbuurt vertraagd.

32 3. Groeiende gemeente

We gaan door met de energietransitie glastuinbouw Zuidplaspolder (3) In 2025 heeft de beoogde regionale netbeheerder hard gewerkt aan het opstellen van een business case voor het regionale warmtenet naar de Zuidplaspolder. Netverder opereert zelfstandig en onafhankelijk. In het najaar heeft zij besloten dat de business case niet haalbaar is en dat aanvullende financiering vereist is van het Rijk. We verkennen en borgen de mogelijke levering van duurzame warmte aan de gebouwde omgeving (4) In 2025 zijn de condities voor een lokaal warmtenet vastgesteld door gemeente en Woonpartners MiddenHolland. Ook is een voorkeur voor de manier van werken van een warmtebedrijf vastgesteld. Een netbeheerder heeft aangegeven interesse te hebben om in Waddinxveen een warmtenet aan te leggen. Nadat via de voorkeursstemmen in de startbuurt voldoende draagvlak bleek, hebben de gemeente, Woonpartners MiddenHolland en de netbeheerder een intentieovereenkomst ondertekend. Vervolgens is de netbeheerder gestart met een haalbaarheidsonderzoek. We starten met de actualisatie van de Transitievisie Warmte (5) In 2025 zijn we gestart met de wettelijke herziening van de Transitievisie Warmte (TVW). Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de TVW een programma onder deze wet en is deze hernoemd tot het Warmteprogramma.

We hebben samen met de omgevingsdienst en andere gemeenten in de regio MiddenHolland gewerkt aan het opstellen van het Warmteprogramma. We blijven werken aan regionale schone energieopwekking (6) We hebben het opwekpotentieel binnen de gemeentegrenzen berekend. De provincie heeft in de OmgevingsEffectenRapportage (OER) nieuwe windlocaties aangewezen, waaronder een grootschalige nieuwe clusterlocatie in de Achterofsche polder. We hebben hiertegen een bezwaarbrief ingediend, met als inzet het stoppen van deze ontwikkeling en het vasthouden aan de door de raad vastgestelde windlocaties. Voor zon op dak is in 2025 ingezet op de twintig grootste bedrijfsdaken. Het aantal zonnepanelen op grote daken is met 13% toegenomen ten opzichte van 2024. Binnen het programma zon op veld heeft de locatie Waddinxveense Knoop een wenselijk advies ontvangen van Regionale Energiestrategie Midden-Holland (RES-MH). Vanaf september 2025 is het ontwikkelingstraject Energiegenerator gestart, gericht op het lokaal eigendom binnen participatieplannen voor grootschalige energieprojecten. Na de afkondiging van netcongestie in december 2024 zijn in 2025 ongeveer zestig korte-termijnprojecten gestart. Voor een deel hiervan is gericht advies gegeven om vertraging bij ver- of nieuwbouw te voorkomen.

Daarna is gestart met het voorbereiden van structurele oplossingen voor de langere termijn (na 2028), waaronder het faciliteren van energyhubs op meerdere locaties in Waddinxveen. We gaan voor meer (divers) groen in plaats van stenen bij onze inwoners thuis (7) In 2025 is doormiddel van het project Groene Tuinen uitvoering gegeven aan het stimuleren van klimaatadaptatie en biodiversiteit bij inwoners door middel van praktische en laagdrempelige initiatieven. We hebben een gevelscanactie, (270 deelnemers) en een geveltuinactie (26 deelnemers) gehouden. Ook heeft de tegeltaxi in 2025 6.108 tegels verwijderd. De inzet van tuincoaches leidde in 2025 tot 13 aanvragen. In totaal zijn sinds de start van het project tot en met december 2025 ongeveer 180 tuinen vergroend. We gaan verder om de circulaire economie in beweging te krijgen bij ondernemers en inwoners (8) We hebben via het Kennisplatform Circulair Ondernemen vijf bijeenkomsten georganiseerd. Hierdoor zijn er nu 18 in plaats van 8 betrokken ondernemers. Ook deden we mee met de MKB Deal Metaal Circulair samen met de Metaalunie Zuid-Holland. Daarbij hebben we gesprekken gevoerd met ondernemers om de eerste circulaire kansen te inventariseren. Ook zijn we actief aangesloten bij regionale initiatieven binnen Groene Hart Werkt Circulair. Daardoor is er meer interesse en activiteit bij ondernemers en in de regio.

Het behalen van de lange termijn doelstellingen is nog niet binnen bereik. We monitoren integraal de voortgang van de duurzaamheidstransities (9) In 2025 hebben we in een themabijeenkomst voor de gemeenteraad een overzicht van de stand van zaken van de verschillende transities gepresenteerd. Beleidsindicatoren Economie Waddinxveen

MiddenHolland

Verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken).

52,5

51,9

Aantal per 1.000 inwoners 15 tot en met 74 jaar

160,5

167,0

Indicator

Jaar

Eenheid

Functiemenging

2024

Vestigingen (van bedrijven)

2024

33 3. Groeiende gemeente

Wonen Indicator

Jaar

Eenheid

Woningvoorraad

2023

Gewenste woningvoorraadtoename volgend de trendraming 2020

Indicator

Jaar

Eenheid

Nieuwgebouwde woningen

2024

Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

Indicator

Jaar

Eenheid

Hernieuwbare elektriciteit

2022

% elektriciteit afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld

Indicator

Jaar

Eenheid

Demografische druk

2025

% personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar

Waddinxveen

MiddenHolland

434

Niet bekend

Waddinxveen

MiddenHolland

25,3

12,1

Waddinxveen

MiddenHolland

28,7

20,5

Waddinxveen

MiddenHolland

75,6

76,9

Grondbeleid

Duurzaamheid

Ruimtelijke ordening

Verbonden Partijen Omgevingsdienst Midden-Holland De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving De ODMH werkt met ons aan een veilige leefomgeving door wettelijke taken op het gebied van bouwen en toezicht (BWT) uit te voeren. Zo heeft zij omgevingsvergunningen verleend, toezicht gehouden op bouwwerkzaamheden en gehandhaafd waar dat nodig was. Op juridisch vlak heeft ze namens ons de bezwaren en beroepen afgehandeld. De ODMH heeft ons ondersteund bij het creëren van een duurzame en gezonde leefomgeving door ons specialistisch advies te geven op het gebied van milieuonderwerpen, zoals bodem, geluid, luchtkwaliteit, externe veiligheid, ecologie, archeologie, en duurzaamheid. Los van deze structurele taken verzorgde de ODMH ook advisering en ondersteuning bij projecten en onderwerpen die niet structureel zijn. Zo organiseerde zij bijvoorbeeld regionale samenwerking voor het opnemen van milieuregels uit de bruidsschat in het omgevingsplan en adviseerde bij het maken van het programma Duurzame Leefomgeving. Een nieuwe taak waar de ODMH voor ons aan bijdraagt is uitvoering van de wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur).

Grondbank RZG Zuidplas De gemeente Waddinxveen werkt samen in een gemeenschappelijke Grondbank in het gebied van de Zuidplaspolder In 2025 heeft de gemeente Zuidplas gesprekken gehad om de zienswijzen van Rijkswaterstaat en het Waterschap te beantwoorden. In die gesprekken is gezocht naar oplossingen voor de ingebrachte punten. Hieruit kwamen aanvullende maatregelen binnen het plan voor Cortelande. Op basis hiervan verwacht de gemeente Zuidplas verder te kunnen met de ontwikkeling van Cortelande. Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij CV Park Triangel Voor de ontwikkeling van de wijk Park Triangel is een Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij opgericht (GEM) Er is verder gebouwd en de laatste deelprojecten (Parkrijk, Parktuin, Parkhoeve en Park Vredenburgh) zijn verder uitgewerkt. Er zijn in totaal 131 woningen in 2025 opgeleverd. Stichting Greenport regio Boskoop Stichting Greenport regio Boskoop versterkt de boomteelt- en sierteeltsector De strategische agenda van Greenport Boskoop is vastgesteld op 1 oktober 2025. In 2025 is ook gestart met het opstellen van de Visie Greenport Boskoop 2050, waarin een ambitieuze langetermijnkoers is neergezet. Vanwege deze ambitie is geconcludeerd dat een nieuwe governance-structuur noodzakelijk en wenselijk is. Daarbij is de

34 3. Groeiende gemeente

ontwikkeling richting een langjarige publiek-private uitvoeringsorganisatie verkend en is vastgesteld dat een passende governance-structuur daarbij noodzakelijk is, met het oog op bestuurlijke, juridische en politieke houdbaarheid, ook voor Waddinxveen. In 2025 is het herijkingsproces van de uitvoeringsagenda gestart. De stichting Greenpoort regio Boskoop is een samenwerking aangegaan met andere Greenpoort regio's. Vanuit deze samenwerking is de regiodeal ontstaan. De samenwerkingsafspraken tussen de partijen zijn vastgelegd in een overeenkomst. Dit alles met als doel om de brede welvaart en de toekomstbestendigheid van de regio te versterken.

Wat heeft het gekost? Financieel overzicht programma met toelichting Programma 3

Begroting 2025 voor wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

na wijziging

Lasten

-30.719

-29.415

-27.793

1.622

Baten

27.307

23.206

22.632

-574

Saldo baten en lasten

-3.412

-6.209

-5.161

1.048

Stortingen

-6.121

-3.330

-5.205

-1.875

Onttrekkingen

4.212

3.710

5.055

1.345

Resultaat

-5.321

-5.829

-5.310

519

Bedragen x € 1.000

Lasten 2.1

Groeiende gemeente Verkeer en vervoer

Begroot Realisatie Saldo -731 -621 110

3.1

Economische ontwikkeling

-609

-539

70

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-559

-105

453

3.3

Bedrijfsloket en -regelingen

0

0

0

5.5

Cultureel erfgoed

-31

-26

5

7.4

Milieubeheer

-3.868

-3.519

349

8.1

Ruimtelijke ordening

-1.740

-2.839

-1.100

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

-18.270

-16.681

1.589

8.3

Wonen en bouwen

-3.598

-3.462

136

Mutatie reserves

-3.340

-5.205

-1.865

Totaal

-32.745

-32.998

-253

Bedragen x € 1.000 Baten 2.1

Groeiende gemeente Verkeer en vervoer

Begroot

3.1

Economische ontwikkeling

0

0

0

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

559

389

-170

3.3

Bedrijfsloket en -regelingen

9

9

0

5.5

Cultureel erfgoed

0

0

0

7.4

Milieubeheer

899

943

43

8.1

Ruimtelijke ordening

2.274

1.748

-525

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

17.481

16.846

-635

8.3

Wonen en bouwen

1.985

2.698

712

Mutatie reserves

3.710

5.055

1.345

Totaal

26.916

27.687

771

0

Realisatie Saldo 0

0

Bedragen x € 1.000

35 3. Groeiende gemeente

Toelichting 210 Verkeer en vervoer € 110.000 Voordeel Dit voordeel wordt veroorzaakt door twee incidentele budgetten: pilot Faciliteren deelmobiliteit (€ 35.000 voordeel) en duurzame vervoerwijze (€ 24.000 voordeel). In 2025 hebben geen afrekeningen plaatsgevonden voor de pilot Facilitairen deelmobiliteit. Hier zijn door ons geen uitgaven gedaan, wel uren besteed aan het organiseren van locaties voor deelfietsen. De bijdrage voor duurzame vervoerwijze (concessie laadinfra) was lager dan verwacht. Het voordeel op het structurele budget van € 45.000 wordt veroorzaakt door een gebrek aan capaciteit en personele wisselingen. 310 Economische ontwikkeling € 70.000 Voordeel Voor de uitvoering van het Economisch Koersdocument (EKD) was in 2025 een bedrag van € 60.000 begroot. De uitvoering van het EKD heeft in 2025 minder geld gekost, omdat we veelal werk zelf en met partners hebben uitgevoerd. Daarnaast zijn enkele grotere verwachte uitgaven die hieronder vallen, waaronder de bijdrage aan Groene Hart Circulair en de bijdrage aan SEB, doorgeschoven naar 2026. Dit hangt samen met het feit dat de uitvoering en de bijbehorende betalingen in 2026 plaatsvinden. 320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur € 283.000 Voordeel Voor een toelichting op de grondexploitaties van de bedrijfsterreinen wordt verwezen naar paragraaf 7 Grondbeleid. 330 Bedrijfsloket en -regelingen 550 Cultureel erfgoed

nihil € 5.000 Voordeel

740 Milieubeheer € 392.000 Voordeel Dit taakveld bestaat uit de onderdelen milieubeheer, duurzaamheid en ongediertebestrijding. Het nadeel van € 113.000 bij milieubeheer wordt veroorzaakt doordat de kosten niet zijn doorbelast aan de projecten (actief en facilitair). Tevens kwamen de kosten van het jaarprogramma milieu 2025 op basis van de nacalculatie hoger uit. Het voordeel van € 506.000 op Duurzaamheid is ontstaan doordat de overheveling uit 2024 niet in 2025 gebruikt is, maar ingepland is voor gebruik in 2029 en 2030. We nemen dit gedeelte dan ook mee naar de komende jaren. Verder hebben we minder uitgegeven aan inhuurkosten dan begroot, zijn de kosten voor deelname aan de RES gunstiger uitgevallen en hebben we een aantal verwachte facturen pas in 2026 betaald waardoor zij buiten het boekjaar van 2025 zijn gevallen. Voorgesteld wordt aan de raad om het voordeel op Duurzaamheid over te hevelen naar 2028 (€ 280.000) en 2029 (€ 237.000) en via resultaatbestemming toe voegen aan de bestemmingsreserve budgetoverheveling. 810 Ruimtelijke ordening € 1.625.000 Nadeel Dit taakveld bestaat uit de onderdelen ruimtelijke ordening (€ 1.013.000 nadeel) en facilitair grondbeleid (€ 612.000 nadeel). Ruimtelijke Ordening: Onlangs is een maatregelenpakket voor de ontwikkeling van Cortelande opgesteld.

Een van de maatregelen is dat de gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas een financiële bijdrage moet doen van € 22 miljoen. Op basis het maatregelenpakket is de verwachting dat de gronden in 2026 overgedragen zullen worden aan de gemeente Zuidplas. Dit betekent dat de marktwaarde van de gronden, zijnde de verwachte verkoopprijs aan de gemeente Zuidplas, € 22 miljoen lager is dan de boekwaarde van de gronden. De gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas zal op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) de gronden in de jaarrekening 2025 moeten afwaarderen naar deze lagere marktwaarde en hiervoor in de jaarrekening een verliesvoorziening moeten opnemen. Verliezen moeten genomen worden zodra zij zich voordoen. De deelnemers van de gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas staan op de basis van de regeling garant voor het ontstane tekort en moeten in hun jaarrekening 2025 een voorziening treffen, elk voor hun aandeel in het tekort van € 22 miljoen. Voor ons betekent dit op basis van een aandeel van 5% een verliesvoorziening van 1,1 mln die is verwerkt in het boekjaar 2025. Ten behoeve van de scoutingvereniging de Klimopgroep is bij de tweede Bestuursrapportage 2025 een extra investeringssubsidie van € 53.000 beschikbaar gesteld. Uitbetaling van deze subsidie heeft in januari 2026 plaatsgevonden.

Aan de raad wordt voorgesteld om dit bedrag via de reserve over te hevelen naar 2026. Ten behoeve van de uitwerking scenariostudie Sleutelkwartier is in 2025 een budget beschikbaar gesteld voor 2025 (€ 217.339) en 2026 (€ 326.378). Aan de raad wordt voorgesteld om het voordeel van € 33.000 uit 2025 via de reserve over te hevelen naar 2026 voor o.a. de voorbereidingen van een planprocedure.

36 3. Groeiende gemeente

Facilitair grondbeleid: Voor een toelichting op het facilitair grondbeleid wordt verwezen naar paragraaf 7 Grondbeleid. 820 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) € 226.000 Nadeel Voor het opstellen van diverse taxaties en algemene beleidsadvisering op het grondbeleid is een nadeel ontstaan van € 180.000 Op het actieve grondbeleid is een nadeel ontstaan van € 109.000. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 7 grondbeleid. Het onderdeel strategisch vastgoed kent een voordeel van € 63.000. Hotel de Unie is gelegen in het Sleutelkwartier Noord. In 2025 is er gewerkt aan de toekomstvisie voor dit gebied. Kosten voor de gebiedsvisie worden gedekt uit het voorbereidingskrediet Sleutelkwartier Noord. Verdere onderzoeken naar de toekomstige invulling van Hotel de Unie borduren voort op de gebiedsvisie. Na vaststelling van de gebiedsvisie is er budget nodig om verder onderzoek te doen naar de toekomstige invulling van Hotel de Unie en de voorbereiding daarvan (€ 50.000 voordeel). Aan de raad wordt voorgesteld om dit bedrag via de reserve over te hevelen naar 2027. 830 Wonen en bouwen € 838.000 Voordeel Woningen en panden en grond: € 118.000 nadeel Dit nadeel wordt veroorzaakt door hogere uitgaven op het regulier onderhoud en energiekosten van diverse panden, zoals Kerkstraat 13 (€ 35.000) en Wingerd 45 (€ 82.000).

We hebben bijvoorbeeld de Wingerd verbouwd, omdat de scholen dit pand weer hebben verlaten. Tegenover het gebruik van deze panden staan minimale inkomsten. Bouwen: € 125.000 nadeel Over het jaar 2025 is het verstrekken van bouwvergunningen niet kostendekkend geweest. Het tekort bedraagt € 269.000 Dit bedrag is onttrokken aan de egalisatiereserve bouwvergunningen. De hoogte van de egalisatiereserve bedraagt na deze onttrekking € 490.713. In de meicirculaire 2025 is een bedrag van € 144.000 opgenomen als decentralisatie/integratie-uitkering ten behoeve van de invoeringskosten omgevingswet. Aan de raad wordt voorgesteld om dit bedrag via resultaatbestemming aan de reserve omgevingswet toe te voegen. Bij de tweede Bestuursrapportage 2025 is een bedrag aan deze reserve onttrokken van € 77.200 ten behoeve van Plan van aanpak transitie Omgevingsplan. Volkshuisvesting: € 1.062.000 voordeel Een voordeel van € 25.000 ontstaat doordat het onderzoek Uitvoering geven aan nieuwe Wet versterking volkshuisvesting doorloopt in 2026. Aan de raad wordt voorgesteld om dit budget via de reserve over te hevelen naar 2026. Het overig voordeel van € 29.000 bestaat uit diverse kleine posten. Vanuit de Single Information Single Audit (SiSa) regeling Realisatiestimulans kunnen we vanuit het Rijk een uitkering verwachten van € 1.008.000.

Omdat deze regeling pas eind december 2025 bekend is geworden en door het Rijk wordt aangegeven om dit in 2025 te verwerken, geeft dat een incidenteel voordeel van € 1.008.000. GEO en Basisregistratie: € 19.000 voordeel Reserves De afwijkingen op de reserves worden veroorzaakt door de actieve en facilitaire projecten die worden toegelicht in paragraaf 7 Grondbeleid.

37 3. Groeiende gemeente

Programma: Aantrekkelijke gemeente

4. Aantrekkelijke gemeente Een schone en veilige openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Het is belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Zwerfafval hoort in die ruimte niet thuis. Natuur- en recreatiegebieden hebben een belangrijke recreatieve waarde. Die waarde neemt toe als deze gebieden meer dan nu met elkaar verbonden zijn. Daarnaast is het belangrijk dat de hoeveelheid restafval afneemt.

Wat willen we bereiken? We willen een aantrekkelijke openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Inwoners willen niet alleen passende woonruimte. Ze willen ook naar buiten. Daarom is het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Dat vraagt in de inrichting en het beheer om aandacht voor gebruik, bereikbaarheid en veiligheid van de openbare ruimte. We willen het openbaar groen laten meegroeien met de groei van Waddinxveen Het is belangrijk om het openbaar groen te laten meegroeien met de groei van Waddinxveen, met het oog op de realisatie van doelen op het gebied van klimaatverandering. Tegelijk willen we in het openbaar groen meer biodiversiteit. We willen minder en schonere voertuigkilometers realiseren Dit doen we door de overstap naar duurzame vormen van mobiliteit te stimuleren, te ondersteunen en waar nodig te reguleren. We willen daarom dat inwoners in hun eigen wijk en bij maatschappelijke voorzieningen hun auto kunnen opladen, waarbij voldoende aanbod op wijkniveau leidend is. We willen een verantwoorde parkeerbalans We willen dat de hoeveelheid parkeerplekken zoveel mogelijk overeenkomen met vastgestelde parkeernormen. We willen behoudt en waar mogelijk verbinding van natuurgebieden We willen de natuur- en recreatiegebieden die er zijn behouden en waar mogelijk met elkaar verbinden.

Natuur wordt sterker als het verbonden is en voor recreanten is het van meerwaarde. Dit geldt ook voor nieuwe natuur- en recreatiegebieden zoals de Vredenburghzone. We willen de hoeveelheid restafval verder naar beneden brengen Ter bevordering van onze doelen op het gebied van een circulaire economie moet de hoeveelheid restafval verder naar beneden. We willen zwerfafval in de openbare ruimte tegengaan Zwerfafval hoort in de openbare ruimte niet thuis. Daarom streven we naar een vermindering van zwerfafval.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025? Openbare ruimte Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We stellen het Omgevingsprogramma Duurzame Leefomgeving op

2. We lossen belemmeringen voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte zoveel mogelijk op 3. We delen en evalueren van alle projecten in de openbare ruimte de participatiemomenten via het participatieplatform 4. We voeren de Pilot ‘Samen Beslissen Speelruimteplan’ verder uit

5. We gaan door met het project behoud identiteit Plasweg

38 4. Aantrekkelijke gemeente

6. Motie Levensbomenbos

7. We koppelen 8% van ons rioolsysteem af in deze collegeperiode

8. We actualiseren de omgevingsvisie voor het thema water

9. We zetten in op een overgang naar Ledverlichting voor onze openbare verlichting in 2030

We stellen het Omgevingsprogramma Duurzame Leefomgeving op (1) Het Omgevingsprogramma duurzame leefomgeving is in 2025 vastgesteld door het college. Dit is een integraal programma waarin uitgangspunten voor ontwerp en beheer staan voor natuur, recreatie, klimaatadaptatie, circulariteit, energietransitie, gezondheid en parkeren. Dit Omgevingsprogramma biedt (samen met de Omgevingsvisie) het kader voor ruimtelijke ontwikkelingen in Waddinxveen. We lossen belemmeringen voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte zoveel mogelijk op (2) In 2025 hebben we 5 meldingen ontvangen over de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Deze 5 meldingen hebben we opgelost. De meldingen waren een paal en lichtmast die in de weg stonden en opritten die niet toegankelijk waren. We delen en evalueren van alle projecten in de openbare ruimte de participatiemomenten via het participatieplatform (3) We hebben de projecten Limaweg en Woubrechterf afgerond en geëvalueerd volgens de participatieverordening. Op de evaluatie hebben we weinig reacties ontvangen. De reden hiervoor was de interactie tijdens de projecten met de bewoners. We voeren de Pilot ‘Samen Beslissen Speelruimteplan’ verder uit (4) We hebben een nieuw Speelruimteplan 2025-2035 laten maken door de inwoners van Waddinxveen.

In samenwerking met kinderen, volwassen en vele andere partijen is het nieuwe Speelruimteplan in december 2025, door een aantal leden van de werkgroep aan de gemeenteraad aangeboden. We gaan door met het project behoud identiteit Plasweg (5) We hebben begin 2025 een dekkingsvoorstel gemaakt dat door de gemeenteraad is goedgekeurd. Na het beschikbaar stellen van de benodigde middelen zijn we verdergegaan met de technische uitwerking en voorbereiding van de werkzaamheden. Bij de diverse stappen heeft participatie met de inwoners plaatsgevonden. De aanbestedingsprocedure is gestart. Het project loopt volgens de afgesproken planning. Motie Levensbomenbos (6) We hebben verschillende locaties binnen de gemeente bekeken op geschiktheid. Deze plekken hebben al een bestaande of geplande bestemming, bijvoorbeeld voor woningbouw of natuurontwikkeling. Op dit moment is geen geschikte ruimte beschikbaar binnen de gemeentegrenzen van Waddinxveen om een Levensbomenbos aan te leggen. We koppelen 8% van ons rioolsysteem af in deze collegeperiode (7) In 2025 hebben we waterdoorlatende verharding toegepast op de locaties: • Parkeerterrein Willem de Rijkelaan; • Limaweg en omgeving; • Otto-erf; • Woubrechterf en • De Noordkade. Ook hebben we verharding vervangen door groen. Hiermee infiltreert het water in de bodem. Dat zorgt voor ontlasting van het riool.

De doelstelling van 2025 is hiermee behaald. We actualiseren de omgevingsvisie voor het thema water (8) We hebben in 2025 het gemeentelijk waterplan (GWP) geactualiseerd. Omdat de Omgevingsvisie in februari 2025 is vastgesteld hebben we de Omgevingsvisie op dit onderdeel nog niet geactualiseerd.

39 4. Aantrekkelijke gemeente

We zetten in op een overgang naar Ledverlichting voor onze openbare verlichting in 2030 (9) Eind december 2025 is de aanbesteding voor de overgang van de resterende 34% openbare verlichting naar LED met goed gevolg afgerond. Parkeren Beleidsdoelstelling