Bijlage 1: Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2020 Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 3 1. Juiste zorg voor iedereen .................................................................................................................. 12 2. Ruimte voor iedereen ........................................................................................................................ 19 3. Groeiende gemeente ......................................................................................................................... 27 4. Aantrekkelijke gemeente ................................................................................................................... 38 5. Slagvaardige gemeente..................................................................................................................... 44 6.Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ........................................................................ 51 Paragraaf 1 Lokale heffingen ................................................................................................................

59 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................... 64 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaal-goederen .......................................................................................... 70 Paragraaf 4 Financiering ....................................................................................................................... 76 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ................................................................................................................... 81 Paragraaf 6 Verbonden partijen............................................................................................................. 88 Paragraaf 7 Grondbeleid ....................................................................................................................... 93 Paragraaf 8 Duurzaamheid ................................................................................................................. 101 Balans .................................................................................................................................................. 103 Overzicht van baten en lasten .............................................................................................................

105 Grondslagen en waardering ................................................................................................................ 106 Toelichting op de balans ....................................................................................................................... 111 Toelichting op het overzicht van baten en lasten................................................................................. 127 Overzicht van incidentele baten en lasten ........................................................................................... 129 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (semi-) publieke sector (WNT) .................................. 131 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen .............................................................................. 133 Bijlage 1: Overzicht af te sluiten investeringskredieten 2025 .............................................................. 138 Bijlage 2: Overzicht restantkredieten 2025 .......................................................................................... 139 Bijlage 3: Taakvelden ........................................................................................................................... 143 Bijlage 4: Overzicht prestatie-indicatoren Jaarrekening 2025 ............................................................. 146

2

Jaarrekening 2025 in het kort Het grootste deel van onze inkomsten komt uit het gemeentefonds dat de Rijksoverheid beschikbaar stelt. Dit fonds wordt gevuld door landelijke belastingen. Elke gemeente krijgt hieruit een bijdrage. Hoe hoog de bijdrage is hangt af van het aantal inwoners, de oppervlakte, het aantal jongeren en nog veel meer. Er zijn ook andere inkomsten, bijvoorbeeld uit de verkoop van gronden. Dat speelt vooral op de locaties waar nieuwbouw komt. Andere inkomsten zijn de gemeentelijke belastingen zoals de Onroerendezaakbelasting (OZB). Waddinxveen groeit en daardoor zijn deze inkomsten allemaal hoger dan in 2024.

Totale inkomsten 2025

Totale uitgaven 2025

Totaal: €139.341

Totaal: €132.979 Juiste zorg voor iedereen Overige baten

€15.744 Overige bijdragen Rijk

€14.208

€42.274 Ruimte voor iedereen

€16.200 Groeiende gemeente

Afvalstoffen- en rioolheffing

€9.201 Onroerende zaakbelastingen

€10.844 Grondbeleid

€18.577 Algemene uitkering gemeentefonds

€27.792 Aantrekkelijke gemeente

€17.961 Slagvaardige gemeente

€12.827 Algemene dekkingsmiddelen

€15.925

€70.767 De gemeente Waddinxveen sluit het jaar 2025 met een positief resultaat. In 2026 blijven er net als vorig jaar financiële onzekerheden voor de toekomst. Uit de begroting van het Rijk volgt beperkte duidelijkheid over het gemeentefonds. Daardoor hebben gemeenten te maken met onzekerheden en dit heeft gevolgen voor het kunnen aanbieden van een sluitende meerjarenbegroting. Voor het nieuwe college ligt er een grote uitdaging voor het opstellen van de Programmabegroting 2027-2030.

€ 42.274

Juiste zorg voor iedereen

- We hebben een uitvoeringsprogramma Jeugd opgesteld. - We hebben een witgoedregeling opgestart voor inwoners met een laag inkomen. - We hebben een Plan van Aanpak Sociaal Domein opgesteld. - We hebben met de organisaties binnen preventieteam Wadwijzer gewerkt aan de doorontwikkeling van Wadwijzer.

€ 10.693 Inkomen

€ 18.265 Jeugd

€ 6.315 Wmo

Ruimte voor iedereen

€ 1.453 Kunst & cultuur

€ 16.200

€ 670 Economie

€ 16.681 Grondbeleid

€ 3.519 Milieu & duurzaamheid

€ 2.839 Ruimtelijke ordening

€ 621 Verkeer

€ 3.462 Wonen

€ 17.961

Aantrekkelijke gemeente -

We hebben het Gemeentelijk Waterplan opgesteld. We hebben de reconstructie Woubrechterf en Ottoerf afgerond. We hebben het IBOR 2026-2030 is opgesteld. We hebben het Speelruimteplan 2025-2035 ‘samen beslissen, samen spelen’ opgesteld. - We hebben de mijlpaal ‘voor ieder huishouden een boom’ behaald.

€ 1.616 Nieuwe & kwetsbare groepen € 4.608 Afval

€ 5.299 Sport

€ 27.792

- We zijn gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma. - We hebben bushaltes bij station Triangel aangelegd. - De omgevingsvisie is geactualiseerd. - Perspectief Waddinxveen 2050 en de visie sportpark De Sniep zijn vastgesteld.

€ 7.001 Werk

- We hebben het Gezond en Actief Leven Akkoord uitgevoerd. - De locatie voor het nieuwe zwembad is vastgesteld, we hebben het programma van eisen opgesteld en de architect is geselecteerd. - Sporthal de Gouwehal is opgeleverd. - Op sportpark de Sniep zijn de bestaande korfbalvelden en voetbalvelden vervangen en is een multiveld aangelegd. - We hebben het integraal huisvestingplan onderwijs uitgevoerd.

€ 5.556 Educatie

Groeiende gemeente

€ 5.192 Groen & Water

€ 2.604 Riolering

€ 5.557 Wegen

€ 2.276 Volksgezondheid

Slagvaardige gemeente

€ 12.827

- We hebben samen met inwoners, van tekentafel tot en met uitvoering, een nieuwe speelplek met adoptiegroen gerealiseerd. - We hebben de overeenkomst voor het gebruik van de opvanglocatie voor de Oekraïense ontheemden aan de Noordkade verlengd tot en met 31 december 2027. - We hebben samen met de (jeugd)brandweer een brandoefening georganiseerd voor de Oekraïense jongeren om de bewustwording rondom brandveiligheid te vergroten. - Het kindercomité groeide verder. Het kindercomité hielp samen met de kinderburgemeester bij het werken aan nieuwe ideeën en praktische verbeteringen. - We hebben 83% van de ruim 15.000 eerste, veel voorkomende vragen van onze inwoners in één keer beantwoord.

€ 944 Algemeen bestuur

€ 2.543 Brandweer

€ 2.540 Dagelijks bestuur

€ 909 Openbare orde & veiligheid

€ 2.050 Publiekszaken

€ 319 Wijkregie

€ 3.522 Ontheemden

Jaarverslag 2025

Leeswijzer Voorwoord en inleiding Het jaarverslag start met een voorwoord, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2025. In de inleiding staat het voorstel bestemmingsresultaat beschreven.

Programma's Daarna volgt de verantwoording van de programma's en van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Het collegeprogramma en de Jaarrekening kent de volgende programma’s: 1: Juiste zorg voor iedereen 2: Ruimte voor iedereen 3: Groeiende gemeente 4: Aantrekkelijke gemeente 5: Slagvaardige gemeente Elk programma heeft een aantal onderwerpen. Programma

Onderwerpen

Juiste zorg voor iedereen

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Jeugd Werk Inkomen

Ruimte voor iedereen

Volksgezondheid Educatie Nieuwe en kwetsbare groepen Kunst en cultuur Sport

Groeiende gemeente

Ruimtelijke ordening Grondbeleid Verkeer Duurzaamheid & Milieu Economie Wonen

Aantrekkelijke gemeente

Groen en water Wegen Riolering Afval

Slagvaardige gemeente

Algemeen bestuur Dagelijks bestuur Publiekszaken Openbare orde en veiligheid Wijkregie Brandweer

Alle programma’s zijn op dezelfde wijze ingedeeld. Het maatschappelijk vraagstuk is de start. De verantwoording gebeurt met de volgende 3 W-vragen: • • •

Wat willen we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost?

Bij het antwoord op de vraag ‘Wat heeft het gekost?’ zijn de volgende aandachtspunten: -

Toegelicht worden de afwijkingen op zowel de baten als de lasten groter dan € 50.000; De taakvelden zijn opgenomen in de programma’s;

Leeswijzer

3

Activiteit is maximaal 1 jaar vertraagd en is niet kritisch Activiteit is meer dan 1 jaar vertraagd of is kritisch

Leeswijzer

5

-

De overzichten van investeringen zijn opgenomen in de Bijlagen 1 en 2; De toelichtingen op de reserves en voorzieningen staan in de Toelichting op de Balans en De toelichting op de risico’s zijn opgenomen in de Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Paragrafen In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Specifiek is aandacht voor onderwerpen waar politieke of financiële risico’s aan verbonden zijn. De paragraaf Duurzaamheid is programma overstijgend. Het beleid dat daaruit voortvloeit staat beleidsmatig en met financieel gevolg in de programma’s toegelicht.

Jaarrekening Deze omvat de financiële verantwoording over 2025 en het zogenaamde overzicht van baten en lasten en de balans. Ook het overzicht "Single information Single audit" maakt hier deel van uit.

Controleverklaring De Jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole en leidt tot een controleverklaring van de onafhankelijke accountant met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van de Jaarrekening.

Besluit en bijlagen De jaarstukken worden gecompleteerd met het voorgestelde raadsbesluit en enkele bijlagen.

De volgende symbolen worden in het jaarverslag gebruikt: Algemeen beeld realisatie

☺  

Voortgang ligt vóór of op schema Voortgang is niet als verwacht Doel is niet gehaald

Met dit symbool wordt een algemeen beeld van de uitvoering van het beleidsonderwerp aangeduid. Daarbij gaat het om de doelstelling, de activiteiten en de planning. De reikwijdte hiervan is ruimer dan de hieronder aangegeven onderdelen. Daardoor kan het zijn dat er een afwijking is op een onderdeel, maar dat gelet op de omvang van het beleidsdoel de algemene voortgang alsnog groen is. Het kan zijn dat alleen het symbool voor algehele realisatie is opgenomen. In dat geval is deze groen en betekent dat dat de voortgang op het beleidsdoel op schema of vóór of op schema ligt. Doelen en activiteiten Wanneer zich een afwijking voordoet ten aanzien van doelen of activiteiten worden onderstaande symbolen gebuikt.

Afwijking (beleids-)doel Afwijking activiteit Wanneer welke kleur De afwijking wordt aangeduid door het symbool een oranje of rode kleur te geven.

Doel is voor een belangrijk deel gehaald (50 – 75% als schatting) Doel is voor minder dan 50% gehaald of de gewenste richting ontbreekt

Leeswijzer

4

Voorwoord Als college bieden we u de jaarrekening 2025 aan. Hierin kijken we terug op de behaalde resultaten op basis van de programmabegroting 2025-2028. Onze financiële situatie knelt en dat betekende soms keuzes maken. Desondanks zetten we ons ook afgelopen jaar in voor een Thuis in Waddinxveen waar het prettig wonen is, de juiste zorg beschikbaar is voor de samenleving en we haalbare duurzame stappen zetten. Prettig wonen: woningbouwprogramma, maatschappelijke voorzieningen en verkeersveiligheid Ook dit jaar werkten we aan een woningbouwprogramma met een goede woningmix. De bouw in ’t Suyt 2 is gestart, waarbij de sociale huurwoningen mede mogelijk zijn gemaakt dankzij een financiële bijdrage uit de ‘bestemmingsreserve betaalbare woningen’. We hebben de grond aangekocht voor het tijdelijk opvangcentrum vluchtelingen (AZC). En we besloten om naast het AZC 48 flexwoningen te realiseren voor spoedzoekers en statushouders. We zijn gestart met het opstellen van een volkshuisvestelijk programma (VHP). In het VHP vertalen we de woonzorgvisie naar de nieuwe richtlijnen en kijken we naar specifieke opgaven voor Waddinxveen. Prettig wonen gaat over meer dan huizen bouwen. We stelden het uitvoeringsprogramma maatschappelijke voorzieningen vast.

Helaas ontbreken de financiële middelen om ook alles uit te voeren dat we op basis van dit programma zouden willen en hebben we keuzes moeten maken. Sporthal de Gouwehal is opgeleverd en op Sportpark de Sniep legden we een nieuw multikunstgrasveld en drie nieuwe voetbalvelden aan. In Triangel is een extra bouwlaag toegevoegd aan de multifunctionele accommodatie (MFA) Park Vredenburgh. In dit gebouw komt een nieuw schoolgebouw, kinderopvang en een gezondheidscentrum. We troffen voorbereidingen voor de uitbreiding van twee scholen. Ook de voorbereidingen voor het nieuwe zwembad gingen door. Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) voor een duurzame en veilige openbare ruimte is voor 5 jaar vastgesteld. We werken continue aan de verbetering van de verkeersveiligheid in Waddinxveen. Samen met VVN voerden we meerdere acties uit. Voor de Brugweg is een ontwerpverkeersbesluit opgesteld om de weg af te sluiten voor vrachtverkeer op bepaalde tijden. Voor de korte termijn zijn er kleine maatregelen uitgevoerd om de verkeersveiligheid te vergroten. De juiste zorg: toenemende vraag, betaalbaarheid, hulp en praktische tips De vraag naar zorg en ondersteuning groeide in de afgelopen jaren. Door meerdere ontwikkelingen stijgen de kosten van de zorg, bijvoorbeeld door een toename van het gebruik van jeugdhulp. Toch is het belangrijk dat zorg betaalbaar blijft.

We sturen actief op het voorkomen en op tijd verminderen van zwaardere zorg. Ook bieden we verschillende regelingen aan en maken we die beter bekend, bijvoorbeeld met de budgetgids ‘WAD voor weinig’ en een jaarkalender waarin elke maand een regeling centraal staat die we onder de aandacht brengen. Omdat we zien dat het kunnen betalen van de energierekening of het kunnen investeren in verduurzaming niet voor iedereen haalbaar is, helpen we inwoners praktisch. Energiecoaches geven bijvoorbeeld advies aan huis over besparen. En met de nieuwe witgoedregeling konden inwoners onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor een nieuwe en energiezuinige wasmachine of koelkast. Haalbaar duurzaam: acties, groene ontwikkelingen en minder afval Onze ambities op Duurzaamheid gingen onverminderd door. We hielpen inwoners bij het verduurzamen en vergroenen door praktische en laagdrempelige initiatieven. Er waren acties met een gevelscan, geveltuin, tegeltaxi en tuincoaches. In totaal zijn ongeveer 180 tuinen vergroend. Ook legden we een ecolint aan op de Zuidplaslaan met bomen, struiken, bloemrijk gras en een natuurvriendelijke oever. En hebben we belangrijke stappen gezet in de realisatie van het natuur- en recreatiegebied Vredenburghzone. We werkten verder aan het aardgasvrij maken van de eerste buurt van Waddinxveen.

Nadat een meerderheid aangaf dat zij een warmtenet verder uitgewerkt wilde zien, is deze optie verder verkend en is een intentieovereenkomst getekend met de woningcorporatie en een warmtebedrijf. Het warmtebedrijf onderzoekt de haalbaarheid. We richtten ons het terugdringen van zwerfafval. Een aantal containers is door leerlingen aangekleed met tekeningen. En schone buurt coaches hebben extra aandacht gevraagd voor het 6 Voorwoord

scheiden van afval en de kwaliteit van de aangeboden PMD. Met resultaat, want de hoeveelheid afgekeurd PMD is afgenomen. Bestuurlijk: contact met de inwoner, veiligheid en organisatieontwikkeling In 2025 hebben we ook ingezet op het verbeteren van het contact met de inwoner, veiligheid en de capaciteit van de ambtelijke organisatie. We werkten volgens het participatiebeleid en onze participatieverordening en rondden de pilot ‘Samen Beslissen’ af. In deze pilot heeft een groep inwoners meegedacht en meebeslist over het nieuwe Speelruimteplan. We installeerden de zesde kinderburgemeester en het derde kindercomité. Wijkregisseurs hebben gewerkt aan een buurtgerichte aanpak voor Waddinxveen Noord en konden 26 van de 33 ingediende bewonersinitiatieven uitvoeren. We werkten verder aan het tegengaan van digitale criminaliteit en ondermijnende criminaliteit. We stelden de beleidslijn Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen (Bibob) vast en pasten dit toe. Jeugd en veiligheid kreeg extra aandacht. We werkten samen met meer netwerkpartners op het gebied van jeugd en kregen er chillplekken bij. We ronden 2025 positief af en wensen het volgende college veel wijsheid en succes In de jaarrekening wordt duidelijk dat we ondanks de financiële uitdagingen veel van onze doelen hebben gehaald. Sommige liepen vertraging op, soms werden andere keuzes gemaakt.

Daarmee hebben we in 2025 de laatste stappen gezet in het realiseren van onze ambities uit het collegeprogramma van 2022-2026. De volgende jaarrekening is van een nieuw college. De uitdaging voor komende jaren is het samenbrengen van de plannen, wensen en ambities met de actuele begroting. Het college ontkomt daarbij niet aan het maken van moeilijke keuzes. Het college van burgemeester en wethouders Waddinxveen, 2 juni 2026

7 Voorwoord

Inleiding Aan de raad Hierbij bieden wij u de Jaarstukken 2025 aan. Deze Jaarstukken omvatten het jaarverslag, bestaande uit de programmaverantwoording en de paragrafen en de Jaarrekening. Het college van burgemeester en wethouders legt hiermee verantwoording af over het in 2025 gevoerde beleid. Uitgangspunt bij de samenstelling van deze Jaarstukken was de Programmabegroting 2025 - 2028. Resultaat 2025 Het werkelijk resultaat 2025 bedraagt € 6.362.000 voordelig. Over 2025 is een positief resultaat van € 6.4 miljoen behaald. Bij de 2 e bestuursrapportage werd al een positief resultaat verwacht van € 4,1 miljoen. Het hogere resultaat wordt grotendeels veroorzaakt door de hogere algemene uitkering vanuit de september en de decembercirculaire. Daarnaast is een bedrag van 1 miljoen in het resultaat opgenomen vanuit de realisatiestimulans woningbouw. Hier tegenover staan 1,5 miljoen hogere kosten dan begroot voor de jeugdzorg. Op basis van de nieuwe regelgeving van het Besluit Begroting en Verantwoording is het verplicht tussentijds winst te nemen bij grondexploitatieprojecten, indien deze gerealiseerd is. De tussentijdse winstneming voor 5 projecten is € 2.044.000.

Bestemming werkelijk resultaat 2025 Het bestemmingsvoorstel voor het voordelig resultaat van € 6.362.000 is als volgt: Dotaties reserves Dotatie egalisatiereserve sociaal domein € 1.053.000 Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar 2025 met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. Voor Waddinxveen gaat het om een incidenteel voordeel in 2025 van € 1.053.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag conform het memo dat in februari 2026 is behandeld in de Raad toe te voegen aan de egalisatiereserve sociaal domein. Dotatie reserve maatschappelijke voorzieningen € 1.792.652 Volgens de huidige berekeningen is de reserve Maatschappelijke Voorzieningen in 2030 niet van voldoende omvang om alle geplande voorbereidingskosten uit te bekostigen. In de meerjarenbegroting 2026-2029 was al een tekort zichtbaar van € 1.004.000 eind 2029. Dotatie reserve betaalbare woningen € 1.008.000 Deze reserve is ingesteld voor de bouw van meer betaalbare woningen (sociale huur, middenhuur, goedkope koop). De dotatie is gelijk aan de realisatie stimulans over 2025.

Met de realisatiestimulans wil het kabinet de bouw van betaalbare woningen in heel Nederland stimuleren. Overheveling budgetten naar 2026 Afsluiten grondexploitatie Coenecoop III € 152.000 Dit budget is nodig om in het gebied de resterende werkzaamheden van het woonrijp maken uit te voeren Bijdrage meicirculaire 2025 uitvoering omgevingswet € 144.000 In de meicirculaire 2025 is een bedrag opgenomen als decentralisatie/integratie-uitkering ten behoeve van de invoeringskosten omgevingswet. Omdat bij tweede Bestuursrapportage 2025 eveneens een bedrag aan de reserve omgevingswet is onttrokken ten behoeve van Plan van aanpak transitie Omgevingsplan wordt voorgesteld dit bedrag aan de reserve omgevingswet toe te voegen.

Human Resource Management (HRM) € 35.000 Het incidentele budget voor extra capaciteit om de basis op orde te brengen in het personeels- en salarisadministratie systeem is in 2025 niet ingezet. Er is pas eind 2025 passende ondersteuning gevonden om deze taak uit te voeren.

8 Inleiding

Kwaliteitsimpuls Sociaal team €169.095 In 2025 zijn incidentele middelen toegekend aan het Sociaal Team om de vertaling van de visie naar een krachtige uitvoeringspraktijk mogelijk te maken. De middelen zijn nog niet volledig ingezet en worden overgeheveld naar volgend jaar om verdere invulling te geven aan de benodigde kwaliteitsimpuls. Hotel de Unie voorbereidingsbudget € 50.000 Hotel de Unie is gelegen in het Sleutelkwartier Noord. In 2025 is er gewerkt aan de toekomstvisie voor dit gebied. Kosten voor de gebiedsvisie worden gedekt uit het voorbereidingskrediet Sleutelkwartier Noord. Na vaststelling van de gebiedsvisie is budget nodig om verder onderzoek te doen naar de toekomstige invulling van Hotel de Unie en de voorbereiding daarvan. Voorgesteld wordt om dit budget door te schuiven van 2025 naar 2027. Visie duurzame leefomgeving € 34.383 Dit budget wordt in 2026 aangewend voor dekking van de kosten voor monitoring van het Soortenmanagementplan. Ecolint Zuidplaslaan € 35.788 Het subsidiebedrag is in 2025 van de provincie ontvangen. De aanleg van een ecolint van 825 meter (o.a. aanplanten inheemse bosschages, omvormen verharding naar bloemrijk/ kruidenrijk gras) is in 1e kwartaal 2026 uitgevoerd. Scouting Klimop € 53.000 Ten behoeve van de Scouting Klimop is bij de tweede Bestuursrapportage 2025 een extra budget van € 53.000 beschikbaar gesteld.

Uitbetaling van deze subsidie heeft in januari 2026 plaatsgevonden. Wet versterking volkshuisvesting € 25.012 Het onderzoek is in 2025 opgestart en loopt door in 2026. De laatste facturen worden in 2026 betaald. Duurzaamheid € 517.000 Bij de tweede Bestuursrapportage 2024 is besloten om de middelen met betrekking tot duurzaamheid als een gesloten systeem te betitelen, zodat overheveling van middelen mogelijk is via de bestemmingsreserve budgetoverheveling. Voorgesteld wordt een bedrag van € 517.000 over te hevelen van jaar 2025 naar jaar 2028 (€ 280.000) en 2029 (€ 237.000). Gebiedsvisie Sleutelkwartier Noord € 34.387 Ten behoeve van de uitwerking scenariostudie Sleutelkwartier is in 2025 een budget beschikbaar gesteld voor 2025 en 2026. Aan de raad wordt voorgesteld om het voordeel van € 33.000 uit 2025 via de reserve over te hevelen naar 2026 voor o.a. de voorbereidingen van een planprocedure. Fietsplan € 15.652 Het fietsplan is een secundaire arbeidsvoorwaarde binnen de gemeente Waddinxveen, onderdeel van het Individueel Keuzebudget (IKB). Medewerkers kunnen hiermee een deel van hun IKB fiscaal vriendelijk uitruilen voor een fiets, waardoor zij geen loonbelasting betalen over dat bedrag. Dit levert de medewerker financieel voordeel op en stimuleert duurzame mobiliteit. Budget moet beschikbaar blijven voor de uitvoering van het fietsplan.

Voorgesteld wordt het restant over te hevelen naar 2026. Theo Thijssenschool € 52.858 In 2025 zijn er voorbereidingen getroffen voor de uitbreiding van de Theo Thijssenschool, waaronder de vaststelling van het bestemmingsplan en bodemonderzoek. Tegen het bestemmingsplan is beroep ingediend en de grond dient gesaneerd te worden. De juridische kosten van de beroepsprocedure en de saneringskosten van de locatie vallen voornamelijk in 2026 en mogelijk ook 2027. Om de kosten te dekken is het nodig om het resterende budget door te schuiven van 2025 naar 2026 Tijdelijke huisvesting Coenecoop College € 58.082 In mei 2025 heeft de raad ingestemd met een budget ten behoeve van de voorbereidingskosten voor de tijdelijke huisvesting van het Coenecoop College. Aan de raad wordt voorgesteld om het resterende gedeelte van € 58.082 door te schuiven naar 2026 ten behoeve van de realisatie van fase 2. Reserve omgevingswet € 31.252 Ten behoeve van het opstellen Plan van aanpak Transitie Omgevingsplan is bij de tweede Bestuursrapportage 2025 een bedrag aan de reserve Omgevingswet onttrokken van € 77.200. De werkelijke kosten in 2025 bedroegen € 45.948. Voorgesteld wordt om het restant van € 31.252 terug te storten in de reserve. Reserve opvang vluchtelingen € 344.027 In september 2025 is de gebiedsexploitatie IJsermanweg door de gemeenteraad vastgesteld.

Het geraamde bedrag voor de dekking van de voorbereidingskosten in 2025 is niet geheel ingezet in 2025. Bovendien is in 2025 een

9 Inleiding

subsidie van de provincie ontvangen van € 80.000. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat van € 344.027 terug te storten in de reserve opvang Vluchtelingen. Reserve opvang vlucthtelingen € 118.000 De specifieke uitkering voor de opvang ontheemden Oekraïne is toereikend geweest om de kosten voor de opvang van Oekraïners te dekken. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat van € 118.000 te storten in de reserve Opvang Vluchtelingen. Reserve organisatieontwikkeling Wadsmore € 154.683 In de begroting 2025 was een onttrekking aan deze reserve begroot van € 700.000. De werkelijke kosten bedroegen € 545.317. Voorgesteld wordt om het restant terug te storten in de reserve om de lasten voor de organisatieontwikkeling in 2026 te kunnen dekken. Reserve POK gelden (POK is Parlementaire Ondervragingscommisie Kinderopvangtoeslag) € 1.891 In de eerste Bestuursrapportage 2024 is voor het Uitvoeringsplan Dienstverlening 2024-2025 een bedrag van € 7.054 beschikbaar gesteld uit de reserve POK-gelden. Deze reserve is bedoeld voor het dekken van kosten met betrekking tot het versterken van de dienstverlening en de ondersteuning van kwetsbare mensen. Voorgesteld wordt om het restant terug te storten in de reserve POK-gelden. Dotatie algemene reserve Het restant van het resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve.

€ 482.312

Saldo incidentele lasten en baten In de toelichting op de staat van baten en lasten 2025 is een overzicht incidentele baten en lasten over 2025 opgenomen. Dit overzicht is van belang voor het verkrijgen van inzicht in de structurele en incidentele component van het werkelijk voordelig resultaat 2025 van € 6.362.000. De structurele component is € 4.516.000 voordelig en de incidentele component is € 1.846.000 voordelig. Gemeenschappelijke regelingen In de Paragraaf 6 - Verbonden partijen is over 2025 per verbonden partij de geraamde en de werkelijke uitgaven opgenomen. De werkelijke uitgaven zijn gebaseerd op de informatie die we tot en met 1 april 2026 van de betreffende partijen hebben ontvangen. Afrekeningen op basis van de Jaarrekening van de verbonden partijen die na die datum zijn ontvangen, worden in de Jaarrekening 2026 verantwoord. In deze jaarstukken zijn de inhoudelijke bijdragen van de verbonden partijen opgenomen bij de programma’s. Op mogelijke risico’s die zich bij de verbonden partijen voor kunnen doen wordt, indien noodzakelijk, in de Paragraaf 2 - Weerstandsvermogen en risicomanagement nader ingegaan.

10 Inleiding

Voorstel Wij stellen u voor: 1. 2. 3. 4. 5.

De jaarstukken 2025 vast te stellen. Een bedrag van € 1.053.000 toe te voegen aan de egalisatiereserve sociaal domein. Een bedrag van € 1.008.000 toe te voegen aan de reserve betaalbare woningen. Een bedrag van € 1.792.652 toe te voegen aan de reserve Maatschappelijke voorzieningen. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 152.000 over te hevelen naar 2026 voor resterende werkzaamheden woonrijp maken Coenecoop. 6. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 144.000 over te hevelen naar 2026 voor uitvoering omgevingswet. 7. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 35.000 over te hevelen naar 2026 voor HRM (op orde brengen personeels- en salarissysteem). 8. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 169.095 over te hevelen naar 2026 voor kwaliteitsimpuls sociaal team. 9. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 50.000 over te hevelen naar 2026 voor Hotel de Unie voorbereidingskrediet. 10. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 34.383 over te hevelen naar 2026 voor de visie duurzame leefomgeving. 11. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 35.788 over te hevelen naar 2026 voor Ecolint Zuidplaslaan. 12. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 53.000 over te hevelen naar 2026 voor Scouting Klimop. 13.

Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 25.012 over te hevelen naar 2026 voor het onderzoek Wet versterking volkshuisvesting 14. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 280.000 over te hevelen naar 2028 en een bedrag van € 237.000 naar 2029 voor duurzaamheid. 15. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 34.387 over te hevelen naar 2026 voor de gebiedsvisie Sleutelkwartier Noord. 16. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 15.652 over te hevelen naar 2026 voor het Fietsenplan. 17. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 52.828 over te hevelen naar 2026 voor de Theo Thijssenschool 18. Via de bestemmingsreserve budgetoverheveling een bedrag van € 58.082 over te hevelen naar 2026 voor de tijdelijke huisvesting Coenecoop College 19. De lagere lasten dan begroot voor plan van aanpak Transitieplan Omgevingsplan voor een bedrag van € 31.252 terug te storten in de reserve omgevingswet. 20. De lagere lasten dan begroot voor opvang vluchtelingen voor een bedrag van € 344.027 terug te storten in de reserve opvang vluchtelingen. 21. De lagere lasten dan begroot voor de opvang ontheemden Oekraïne voor een bedrag van € 118.000 terug te storten in de Reserve opvang vluchtelingen 22.

De lagere lasten dan begroot voor de organisatieontwikkeling voor een bedrag van € 154.683 terug te storten in de reserve organisatieontwikkeling. 23. De lagere lasten dan begroot voor de versterking dienstverlening aan kwetsbare inwoners (POKgelden) voor een bedrag van € 1.891 terug te storten in de reserve POK-gelden 24. Restant overschot voor een bedrag € 482.312 te doteren aan de algemene reserve.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Mevrouw J.M. van Vugt

De heer E.J. Nieuwenhuis

11 Inleiding

Programma: Juiste zorg voor iedereen

1. Juiste zorg voor iedereen Iedereen telt en doet mee De vraag naar zorg en ondersteuning is in de afgelopen jaren toegenomen. De verwachting is dat de groei van onze gemeente leidt tot meer gebruik van noodzakelijke zorg. Vergrijzing leidt tot meer inwoners met dementie. Ook zien we een toename van psychosociale problematiek en eenzaamheid. Door deze ontwikkelingen stijgen de kosten van de zorg. Daarnaast constateren we dat het kunnen betalen van de energierekening of het kunnen investeren in verduurzaming niet voor iedereen haalbaar is.

Wat willen we bereiken? We willen dat iedereen in Waddinxveen op een gelijke manier mee kan doen Niet voor iedereen is dat mogelijk. In die gevallen is het belangrijk dat onze inwoners hulp en zorg krijgen die hen goed helpen om mee te kunnen doen in de samenleving. We willen dat iedereen kan meedoen aan verduurzaming van de gebouwde omgeving De duurzaamheidskoers is leidend voor de energietransitie. Het vraagstuk van energiearmoede en het voor iedereen mogelijk maken om bij te dragen aan verduurzaming van de gebouwde omgeving nemen we daarin mee. Het omlaag brengen van het energiegebruik moet uiteindelijk ook bijdragen aan het verminderen van de energiearmoede. We willen dat iedereen die echt zorg nodig heeft, die zorg ook krijgt Om ook in de toekomst de noodzakelijke zorg te kunnen blijven bieden, is het belangrijk dat de zorg betaalbaar blijft. Een rechtvaardige en tegelijk zorgvuldige aanpak in het sociaal domein vraagt om een stevige sturing. We monitoren en sturen sterk op onder andere het voorkomen en op tijd verminderen van zwaardere zorg. We werken samen met andere gemeenten in de regio om dit te bereiken en letten hierbij ook op het behalen van onze eigen gestelde doelen. Dit vraagt om een gemeente die hier zowel lokaal als regionaal aandacht voor heeft. De vraag naar zorg en ondersteuning neemt al jaren toe.

Dit komt onder andere door de veranderingen in de samenstelling van de bevolking (zoals steeds meer ouderen). We zetten in op effectieve preventie. Dat betekent dat we preventie niet als doel op zich zien, maar dat we laten zien hoe preventie kan helpen bij lichtere, veilige zorg. We zetten ons in voor een veilige leefomgeving voor mensen met dementie. We kiezen daar waar mogelijk voor zorg vanuit (eigen) netwerk en de samenleving. Zo normaliseren we de hulpvraag. We ondersteunen diegenen die de informele zorg verlenen. We vinden het mentaal welzijn van onze inwoners belangrijk. Meer ouderen in vergelijking met jongeren leidt tot vragen over bijvoorbeeld dementie en/of eenzaamheid. Door nieuwbouw, zoals in Triangel, komen er steeds meer jeugdigen naar de gemeente. Dit zien we terug in de maatschappelijke ondersteuningen in de jeugdzorg.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025? Iedereen telt en doet mee Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We willen dat iedereen tot zijn recht komt en zichzelf kan redden in de samenleving 2. We stellen een uitvoeringsplan op voor de Visie Jeugd

3. We helpen bij het vinden van werk

12

4. We ondersteunen in het zo goed mogelijk inzetten van talenten en kwaliteiten 5. We zorgen voor passende dagbesteding

6. We stellen vertrouwen in inwoners

We willen dat iedereen tot zijn recht komt en zichzelf kan redden in de samenleving (1) In 2025 hebben we inwoners actief ondersteund om zo zelfstandig mogelijk mee te doen in de samenleving. Waar nodig hebben we gerichte begeleiding of een maatwerkvoorziening ingezet, die aansluit bij de persoonlijke situatie en mogelijkheden van inwoners. We stellen een uitvoeringplan op voor de Visie Jeugd (2) We stelden in 2025 een Uitvoeringsprogramma Jeugd 2026 op waarin de eerste concrete stappen zijn gezet om de ambities uit de Beleidsvisie Jeugd 2025-2029 te realiseren. We helpen bij het vinden van werk (3) We brachten werkzoekenden en lokale ondernemers die op zoek zijn naar personeel bij elkaar. We werkten daarin samen met het regionale Werkgevers Servicepunt (WSP) en de arbeidsmarktregio. Binnen de arbeidsmarktregio stemden we werkgeversinstrumenten, zoals job coaching of proefplaatsingen op elkaar af. In de eerste helft van 2025 liepen we enigszins achter met de uitstroom naar werk. Het ging hier vooral om een administratieve achterstand. Deze achterstand is in de tweede helft van 2025 ingehaald. We ondersteunen in het zo goed mogelijk inzetten van talenten en kwaliteiten (4) We spraken onze werkzoekende inwoners en ondersteunden hen bij het inzetten van hun talenten en kwaliteiten.

Dit deden we door: • begeleiding op de werkplek; • sollicitatietraining; • een taaltraject; • een sportabonnement. We zorgen voor passende dagbesteding (5) Voor inwoners die niet (zelfstandig) kunnen werken, hebben we gezorgd voor passende dagbesteding. Met dagbesteding zorgden we voor structuur en dat heeft de zelfstandigheid vergroot. We stellen vertrouwen in inwoners (6) We vertrouwden erop dat inwoners juiste en volledige informatie verstrekten om het recht op een bijstandsuitkering vast te stellen. Indien nodig is sprake geweest van handhaving van wet- en regelgeving. We deden dit op basis van vastgesteld beleid waarin oog is voor de inwoner en de situatie. Minimabeleid Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We zetten een geactualiseerd minimabeleid in

2. We ondersteunen bij het betalen van de energierekening

We zetten een geactualiseerd minimabeleid in (1) We hebben de inwoners ondersteund door het aanbieden van verschillende regelingen. De veranderingen die in 2024 in gang zijn gezet, zijn in 2025 doorgezet. We hebben nieuwe manieren gebruikt om de inwoners te bereiken. Een mooi voorbeeld hiervan is de budgetgids ‘WAD voor Weinig’. Ook werkten we met een jaarkalender waarin elke maand één regeling wordt uitgelicht op onze communicatiekanalen. We ondersteunen bij het betalen van de energierekening (2) We hebben energiecoaches ingezet om bij inwoners thuis advies te geven over grote isolerende maatregelen en kleine energiebesparende maatregelen. Ook zijn we in 2025 een witgoedregeling gestart. Inwoners konden hierbij

13 1. Juiste zorg voor iedereen

onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor bijvoorbeeld een nieuwe en energiezuinige wasmachine of koelkast. Zorg krijgen wanneer nodig Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We beheersen de kosten en sturen binnen het sociaal domein

2. We sluiten nieuwe contracten met aanbieders voor jeugdhulp en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) voorzieningen

We beheersen de kosten en sturen binnen het sociaal domein (1) We hebben een Plan van Aanpak Sociaal Domein opgesteld. Dit plan van aanpak beschrijft een helder beeld van de noodzakelijke maatregelen en veranderingen om invulling te geven aan de opgelegde taakstelling. Het plan van aanpak bevat een overzicht van 28 maatregelen, variërend in aard, omvang en impact, waarmee we zorgen dat we ook in de toekomst de kosten voor zorg en ondersteuning kunnen blijven betalen. We sluiten nieuwe contracten met aanbieders voor jeugdhulp en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) voorzieningen (2) Op 1 januari 2025 is de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland (GR JW) gestart. De GR JW sloot in 2025, namens de vijf gemeenten in Midden-Holland, nieuwe meerjarige contracten af met aanbieders voor jeugdhulp en Wmo-voorzieningen. Effectieve preventie Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We versterken effectieve preventie

We versterken effectieve preventie (1) Met onze belangrijkste subsidiepartners hebben wij indicatoren bepaald waarover zij tussentijds en na afloop van het jaar rapporteren. Deze indicatoren zijn expliciet opgenomen in de subsidiebeschikkingen die deze organisaties in 2025 hebben ontvangen voor de uitvoering van hun activiteiten in 2026. Hierdoor krijgen wij in 2026 een beter beeld van de bijdrage die deze partijen leveren aan ons preventieve aanbod. Met de organisaties binnen het preventieteam Wadwijzer is gewerkt aan de doorontwikkeling van Wadwijzer. Dit heeft geleid tot het besluit van het college dat het nieuwe Wadwijzer één organisatievorm wordt. Het nieuwe Wadwijzer is een partner van de gemeente en uitvoerder voor preventie, welzijn en basishulp en krijgt een eigen toegang en telefoonnummer.

Mantelzorgers Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We ondersteunen mantelzorgers en zorgvrijwilligers

We ondersteunen mantelzorgers en zorgvrijwilligers (1) Wij hebben in 2025 het uitvoeringsplan Informele Zorg opgesteld. Ook hebben we mantelzorgers en zorgvrijwilligers geholpen door het verstrekken van de jaarlijkse mantelzorgwaardering. Volgens het uitvoeringsplan voor een dementievriendelijke gemeente zijn lokale initiatieven gesubsidieerd. Ook is in samenwerking met Alzheimer Nederland en Vrijwilligerswerk Waddinxveen een bijeenkomst georganiseerd voor verenigingen en vrijwilligers in het kader van Samen dementievriendelijk. We namen deel aan een regionaal overleg gericht op de doorontwikkeling van het dementiebeleid. Er is door de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland (GR JW) een cursus ‘dementie; gedeelde zorg’ aangeboden. Om inwoners bewust te

14 1. Juiste zorg voor iedereen

maken van het thema eenzaamheid is er, samen met Palet Welzijn en Gro-up invulling gegeven aan onder andere de Week tegen de Eenzaamheid. Nieuw gezondheidsbeleid De vaststelling van de nieuwe Landelijke Nota Gezondheid (LNG) heeft vertraging opgelopen. Daardoor zijn we in 2025 nog niet begonnen aan het opstellen van nieuw gezondheidsbeleid. Beleidsindicatoren Jeugd Indicator

Jaar

Eenheid

Werkloze jongeren

2024

% werklozen (16-22-jarigen)

Kinderen in een uitkeringsgezin

2023

% kinderen tot 18 jaar

Jongeren met jeugdhulp

2024

% van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met delict voor rechter

2023

Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering

Waddinxveen

MiddenHolland

1

1

2

4

12,3

13,4

% 12-21-jarigen

1

1

2024

% van alle jongeren tot 18 jaar

1,1

1,2

2022

% van alle jongeren 12-23 jaar

0,2

0,3

Indicator

Jaar

Eenheid

Waddinxveen

MiddenHolland

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

2025

Aantal per 10.000 inwoners

410

548

Indicator

Jaar

Eenheid

Waddinxveen

MiddenHolland

Banen

2024

Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar

719,3

729,06

Netto arbeidsparticipatie

2024

% werkzame beroepsbevolking ten opzichte van (potentiële) beroepsbevolking

77,7

75,8

Lopende re-integratie voorzieningen

2024

Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar

75,4

152,24

2025

Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder

203,8

229,8

Wet maatschappelijke ondersteuning

Werk en inkomen

Personen met een bijstandsuitkering

Verbonden partijen Promen We streven naar een inclusieve arbeidsmarkt De gemeente Waddinxveen neemt deel in de Gemeenschappelijke regeling Promen. Promen is een sociaal werkontwikkelbedrijf dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleidt naar passend werk. Promen voert de Wet sociale werkvoorziening uit voor de gemeenten in de gemeenschappelijke regeling. Daarnaast biedt Promen (beschutte) werkplekken en (garantie-)banen. Hiermee draagt Promen bij aan een inclusieve samenleving en het verminderen van het aantal inwoners in de bijstand. Daarnaast voert Promen trajecten uit in het kader van de Z-route binnen de Nieuwe wet Inburgering 2021. Het hoofdlijnenbesluit Promen is eind 2025 afgelopen. Voor de doorontwikkeling van Promen is in 2025 een toekomstverkenning opgestart. Hierin wordt onderzocht hoe Promen ook de komende 10 tot 15 jaar bloeiende kan blijven. Dit onderzoek loopt nog. Daarom is het hoofdlijnenbesluit verlengd met maximaal 2 jaar.

Overige samenwerking Regionale samenwerking sociaal domein Gezamenlijke inkoop, contractmanagement en uitvoering regionale taken sociaal domein Per 1 januari 2025 bestaat de nieuw ingerichte Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland (GR JW). Sinds die datum voert de GR JW de taken uit die voorheen door de Regionale Werkorganisatie werden gedaan. Het doel van de GR JW is een doelmatig regionaal zorg- en ondersteuningsaanbod voor de inwoners van Midden-Holland en het waarborgen van de kwaliteit, continuïteit en rechtmatigheid van het zorg- en ondersteuningsaanbod. Per 2025 gelden de nieuwe contracten voor het via de GR JW ingekochte zorgaanbod.

15 1. Juiste zorg voor iedereen

Wat heeft het gekost? Financieel overzicht programma met toelichting Programma 1 Begroting 2025 voor wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

na wijziging

Lasten

-37.721

-40.356

-42.274

-1.918

Baten

7.285

8.920

9.560

640

-30.436

-31.436

-32.714

-1.279

0

-100

-100

0

107

589

97

-492

-30.329

-30.947

-32.718

-1.771

Saldo baten en lasten Stortingen Onttrekkingen Resultaat Bedragen x € 1.000

Lasten

Juiste zorg voor iedereen

Begroot

Wmo

Realisatie

Saldo

-6.476

-6.315

161

Jeugdwet 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-15.831 -964

-17.379 -886

-1.548 78

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-1.230

-1.342

-112

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

-2.977

-2.986

-8

6.3 Inkomensregelingen

-10.240

-10.693

-454

6.4 Begeleide participatie

-2.139

-2.179

-39

-498

-495

3

6.5 Arbeidsparticipatie instrumenten Mutatie reserves Totaal

-100

-100

0

-40.456

-42.374

-1.918

Bedragen x € 1.000 Baten

Juiste zorg voor iedereen Wmo

Begroot

Realisatie

Saldo

186

354

168

Jeugdwet 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

0 15

0 8

0 -7

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

686

599

-87

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

22

17

-5

6.3 Inkomensregelingen

8.012

8.582

571

6.4 Begeleide participatie

0

0

0

6.5 Arbeidsparticipatie instrumenten

0

0

0

589

97

-492

9.509

9.657

148

Mutatie reserves Totaal Bedragen x € 1.000 Toelichting

Jeugdwet € 1.548.000 nadeel Bij het opstellen van de begroting voor 2025 was reeds bekend dat er forse financiële uitdagingen zijn op het gebied van jeugdhulp. In 2025 is in totaal een nadeel op jeugdhulp ontstaan van € 1.548.000. Bij het opstellen van de begroting voor 2025 is rekening gehouden met toenemende kosten op basis van de groei van het aantal inwoners (volumegroei). Echter blijkt voor de doelgroep 0-18 jaar dat de zorgvraag meer dan evenredig stijgt met de groei, wat een deel van het tekort verklaard. Landelijk is ingezien dat de opgelegde besparing op jeugd onder de Hervormingsagenda vooralsnog niet realistisch is. Het Rijk heeft in de meicirculaire 2025 de aangekondigde besparing teruggedraaid voor 2025, 2026 en 2027. De hiermee extra toegezegde middelen voor 2025 zijn toegevoegd aan de algemene middelen.

16 1. Juiste zorg voor iedereen

Het ontstane nadeel kan onder andere worden verklaard door: -

De stijging van het gebruik van jeugdhulp (10%) groter is dan de voorspelde volumegroei voor inwoneraantal (5%) Er is een groei te zien in de inzet van specialistische begeleiding. Externe verwijzers spelen een grote rol in verwijzingen naar dit type ondersteuning. De problematiek die hieronder valt is onder andere: o Thuiszitters, vaak in combinatie met complexe problematiek o Echtscheidingsproblematiek. Woningnood zorgt ervoor dat mensen langer (noodgedwongen) onder één dak wonen met meer spanning en escalatie tot gevolg. o Criminaliteit onder jeugdigen o Aanvragen diagnostiek, meestal in combinatie met begeleiding.

Dit tekort benadrukt het belang van uitvoering van het Plan van Aanpak voor het sociaal domein zoals deze bij de begroting 2026 is opgesteld. We informeren de raad nader over de analyse van de zorgkosten aan de hand van een aanvullend memo. Wet maatschappelijke ondersteuning € 329.000 Voordeel De gemeente heeft een bijdrage ontvangen uit de compensatieregeling Beschermd Wonen. Dit resulteert in een voordeel van € 147.000. Deze regeling vormt de financiële uitwerking van de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, waarbij inwoners zoveel mogelijk lokaal passende hulp en ondersteuning ontvangen. De hoogte van de compensatie wordt pas aan het einde van het jaar door de centrumgemeente Gouda vastgesteld, omdat dan de benodigde gegevens beschikbaar zijn. Om die reden is deze bijdrage niet eerder in de bestuursrapportage verwerkt en ook niet vooraf begroot. Er is daarnaast minder besteed aan dagbesteding dan geraamd, wat leidt tot een voordeel van € 84.000. In de begroting 2025 is rekening gehouden met hogere lasten als gevolg van tariefstijgingen en een verwachte toename van het gebruik in verband met bevolkingsgroei. Hoewel het gebruik is toegenomen, is deze stijging achtergebleven bij de prognose. Verder is er minder gebruikgemaakt van het collectief vraagafhankelijk vervoer dan voorzien, wat resulteert in een voordeel van € 121.000.

Bij zowel hulp bij het huishouden als begeleiding is er sprake van afwijkingen ten opzichte van de begroting. Er is sprake van een voordeel van € 61.000. Er is een hoger bedrag aan persoonsgebonden budgetten (PGB's) afgegeven dan begroot, wat zorgt voor een nadeel van € 71.000. Tot slot zijn er enkele kleine afwijkingen die resulteren in een nadeel van € 12.000. 430 Leerlingenvervoer € 71.000 voordeel In 2025 is € 2.000 aan kosten (nadeel) gemaakt voor extern advies over de aanpassingen van de beleidsregels voor leerlingenvervoer. Hier is in de begroting geen rekening mee gehouden. Uit de voorlopige cijfers blijkt dat gebruik van het leerlingenvervoer piekte in schooljaar 2024-2025 op 250 actieve voorzieningen, waarvan 183 aangepast vervoer (AV, taxi). Vanaf schooljaar 2025-2026 lijkt een voorzichtige daling te zijn ingezet, mogelijk als gevolg van de aanscherping van de beleidsregels halverwege 2025. Vanaf dit schooljaar liepen 227 actieve voorzieningen, waarvan 167 AV. Als gevolg van een daling van het aantal actieve voorzieningen zijn de kosten in 2025 lager uitgevallen dan begroot. Aan de lastenzijde is er een voordeel van € 80.000 aan lagere kosten voor Connexxion. En aan de batenzijde is er een nadeel van € 7.000 doordat de eigen bijdrage lager is uitgevallen dan begroot.

610 Inburgering € 199.000 nadeel De gemeente ontvangt op basis van de Wet inburgering 2021 en de taakstelling huisvesting statushouders een specifieke uitkering (SPUK) voor de kosten met betrekking tot het aanbieden van inburgeringsvoorzieningen. Begin 2025 hadden we een achterstand van 40 personen op de taakstelling. Deze achterstand hebben we geheel ingelopen. Dat betekent dat we hogere kosten hebben gemaakt, dit resulteert aan de lastenzijde in € 186.000 nadeel. Daarnaast is € 51.200 teruggevorderd van Vluchtelingenwerk op basis van de subsidieverantwoording 2024. Ook is € 87.000 van de SPUK nog niet besteed, omdat trajecten jaar overschrijdend zijn. Dit leidt tot een nadeel aan de batenzijde. De niet bestede SPUK-middelen blijven beschikbaar op de balans. Tot slot zijn de communicatiekosten Wadwijzer € 22.400 lager uitgevallen dan begroot. 630 Minima € 145.000 voordeel In 2025 is gestart met een nieuwe aanbieder voor schuldhulpverlening. Dit resulteert in een voordeel van € 84.000 op de lastenzijde. Daarnaast is de vaststelling compensatie toeslagenaffaire 2024, die in 2025 is ontvangen, € 9.000 hoger dan begroot. De verwachte compensatie toeslagenaffaire 2025 is € 69.000. Het is gelukt om meer inwoners te bereiken; in 2025 is meer gebruik gemaakt van de minimaregelingen en bijzondere bijstand waardoor een nadeel van € 75.000 ontstaat op de lastenzijde.

Een andere verklaring is dat in 2025 een inhaalslag is gemaakt in de huisvesting van statushouders. Statushouders ontvangen bij toewijzing van een woning inrichtingskosten via bijzondere bijstand. Dit wordt verstrekt als lening, waardoor er tegelijkertijd ook baten tegenover staan. De baten uit terugbetalingen en terugvorderingen onder dit budget vielen € 58.000 hoger uit dan begroot (voordeel).

17 1. Juiste zorg voor iedereen

De specifieke uitkering Energiearmoede levert aan de lastenkant een nadeel op van € 141.000 en aan de batenkant een voordeel van € 141.000. Per saldo budget neutraal. 630 Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen € 42.000 nadeel Ten opzichte van de begroting zijn in 2025 minder kosten gemaakt voor handhavingswerkzaamheden. Dit levert een voordeel van € 30.000 op. Er is sprake van € 387.000 hogere uitkeringslasten dan begroot. Dit is grotendeels gecompenseerd door hogere uitkering/inkomsten vanuit het Rijk van € 355.000 extra ten opzichte van de voorlopige uitkering, wat resulteert in een nadeel van € 32.000. De € 20.000 die begroot was voor de woonzorgvisie is niet besteed (voordeel). Tot slot is sprake van een nadeel doordat we € 61.000 minder hebben teruggevorderd dan we hadden begroot. Reserves € 492.000 Nadeel In tweede Bestuursrapportage 2025 is een onttrekking uit de egalisatiereserve sociaal domein voorgesteld, omdat het definitieve BUIG budget nog niet gepubliceerd was. Inmiddels zijn begin oktober de budgetten gepubliceerd en de middelen reeds ontvangen en toereikend om de kosten te kunnen dekken. De onttrekking uit de egalisatiereserve is daarom niet gedaan. Daarnaast is in 2024 een onttrekking uit de egalisatiereserve sociaal domein begroot in 2024 en 2025 voor het programma sturen op kosten. Deze onttrekking is niet gedaan.

Binnen programma 1 kennen we daarnaast voor een totaal van € 34.000 nadelig resultaat toe aan diverse kleinere verschillen.

18 1. Juiste zorg voor iedereen

Programma: Ruimte voor iedereen

2. Ruimte voor iedereen De voorzieningen groeien mee met de groei van Waddinxveen Waddinxveen groeit snel. Een aantal maatschappelijke voorzieningen is niet berekend op de verwachte groei van het aantal inwoners.

Wat willen we bereiken? We willen dat de voorzieningen meegroeien met de groei van het aantal inwoners Waddinxveen is de afgelopen jaren hard gegroeid. En ook de komende jaren groeit Waddinxveen fors. Het aanbod van voorzieningen in Waddinxveen is daar op dit moment niet op ingericht. We willen een passend en gevarieerd aanbod van voorzieningen als sport, kunst, cultuur, zwemles, onderwijs, kinderopvang, gezondheid, evenementen en ontmoeting. Hier zijn goede plekken en gebouwen voor nodig. We willen voor het basis- en het voortgezet onderwijs kwalitatief goede en voldoende huisvesting Om een toekomstbestendige huisvesting van scholen te garanderen, hebben we blijvend aandacht voor het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs. We willen de positieve gezondheid van onze inwoners bevorderen Positieve gezondheid gaat over meer dan alleen lichamelijke gezondheid. Het gaat ook over een betekenisvol leven hebben. Een betere positieve gezondheid staat voor een hogere kwaliteit van leven. Dit doen we onder andere door een passend en laagdrempelig formeel en informeel beweegaanbod te stimuleren. Mensen die voldoende bewegen, zitten beter in hun vel en hebben minder kans op overgewicht en chronische aandoeningen.

We willen dat iedereen die cultureel actief wil zijn dat zoveel mogelijk lokaal kan doen Dit doen we door het culturele aanbod zo veel mogelijk kenbaar en toegankelijk te maken op lokaal niveau. Bij voorkeur is dit aanbod uitdagend, kritisch, vernieuwend en verbindend. Het aanbod moet blijven bestaan uit verschillende disciplines, genres en allerlei mengvormen daartussen. Deze veelzijdigheid zorgt ervoor dat de kunst in de gemeente van, voor en door iedereen is. We willen voor ons maatschappelijk vastgoed de energietransitie maken Daar waar voorzieningen de vorm hebben van maatschappelijk vastgoed, houden we rekening met de energietransitie.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025? Maatschappelijke voorzieningen Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We vertalen de visie op maatschappelijke voorzieningen naar geld en ruimte

2. We realiseren maatschappelijk voorzieningen in Park Triangel

We vertalen de visie op maatschappelijke voorzieningen naar geld en ruimte (1) In maart 2025 is door het college het Uitvoeringsprogramma maatschappelijke voorzieningen vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma is opgesteld in samenspraak met de verschillende belanghebbende partijen. In het uitvoeringsprogramma staat welke acties we wanneer uitvoeren voor de huisvesting van maatschappelijke voorzieningen. Op basis hiervan hebben we een investeringsprogramma voor de komende 10 jaar opgesteld. En daarna verwerkt in de begroting. We realiseren maatschappelijk voorzieningen in Park Triangel (2) De kosten voor de multifunctionele accommodatie (MFA) Parklaan waren hoger dan verwacht. Daarom hebben we in 2025 onderzocht hoe het ontwerp aangepast kan worden. Het onderzoek was nog niet afgerond in 2025.

19 2. Ruimte voor iedereen

Gezondheid en Sport Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We geven uitvoering aan ons leefstijlplan

2. We gaan verder met de voorbereiding van het nieuwe zwembad

3. We leveren sporthal de Gouwehal op

4. We houden enkele sportzalen langer open

5. We gaan vier nieuwe korfbalvelden aanleggen voor korfbalvereniging Korbis

6. We gaan drie voetbalvelden van voetbalvereniging ASW vernieuwen

7. We gaan nieuwe beheerplannen voor de buitensport opstellen

We geven uitvoering aan ons leefstijlplan (1) We hebben invulling gegeven aan de ketenaanpakken rondom: • Valpreventie, • Welzijn op recept, • Kansrijke Start, • Kind naar gezond gewicht en • de Gezonde Leefstijl Interventie. Deze aanpakken zijn beschreven in ons Leefstijlplan dat onderdeel uitmaakt van het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA). Er zijn twee beweegmakelaars begonnen die activiteiten organiseren om inwoners aan te sporen tot beweging en het lokale beweegaanbod in de gemeente te laten zien. We gaan verder met de voorbereiding van het nieuwe zwembad (2) In 2025 hebben we gewerkt aan de voorbereiding van het nieuwe zwembad: • Het programma van eisen is afgerond. • Een architect is geselecteerd. • Het structuurontwerp is zo goed als afgerond. • Er is een onderzoek gestart naar bezuinigingsmogelijkheden naar aanleiding van de besluitvorming bij de Kaderbrief 2026-2029. • De locatie voor het nieuwe zwembad is vastgesteld met de gebiedsvisie voor Sportpark De Sniep. We leveren sporthal de Gouwehal op (3) De Gouwehal is opgeleverd in het eerste kwartaal van 2025. We houden enkele sportzalen langer open (4) Om voldoende ruimte te bieden voor bewegingsonderwijs voor het basisonderwijs hebben we sporthal De Dreef en de twee gymzalen bij het voormalige Coenecoop College opengehouden.

We gaan vier nieuwe korfbalvelden aanleggen voor korfbalvereniging Korbis (5) Voor Sportpark De Sniep hebben we een multikunstgrasveld aangelegd. Dit veld is ingericht met drie korfbalvelden voor korfbalvereniging Korbis. Ook hebben we het bestaande grasveld vervangen door een kunstgrasveld. Hiermee heeft korfbalvereniging Korbis vier nieuwe korfbalvelden. Het realiseren van een waterberging was op de locatie van Korbis niet haalbaar. Om die reden is de waterberging verplaatst naar ASW.

20 2. Ruimte voor iedereen

We gaan drie voetbalvelden van voetbalvereniging ASW vernieuwen (6) Op Sportpark De Sniep hebben we twee kunstgrasvoetbalvelden bij ASW een nieuwe toplaag gegeven. Het natuurgrasveld is omgezet naar een kunstgrasveld. Tussen veld 1 en veld 2 is een waterberging gerealiseerd. We gaan nieuwe beheerplannen voor de buitensport opstellen (7) Door personele wisselingen en capaciteitsgebrek zijn de nieuwe 2025 niet opgesteld.

beheerplannen

Buitensport in

Onderwijs Beleidsdoelstelling

Algehele realisatie

Aandacht voor

1. We zetten een Centraal Aanmeldsysteem op voor basisscholen in Waddinxveen 2. We werken in de regio samen om voldoende onderwijs voor nieuwkomers mogelijk te blijven maken 3. We pakken samen met de scholen onderwijsachterstanden aan

We zetten een Centraal Aanmeldsysteem op voor basisscholen in Waddinxveen (1) In 2025 is onderzoek gedaan naar de juridische gevolgen van het werken met een centraal aanmeldsysteem. Vanwege privacywetgeving is een centraal aanmeldsysteem niet haalbaar. Samen met de schoolbesturen is geconcludeerd dat afspraken rondom aanmelden en inschrijven wel noodzakelijk zijn. Het heeft de voorkeur de onderlinge samenwerkingsafspraken vast te leggen. Dit wordt nog verder uitgewerkt. We werken in de regio samen om voldoende onderwijs voor nieuwkomers mogelijk te blijven maken (2) Voor zowel het primaire onderwijs als voor het voortgezet onderwijs wordt op een locatie in Gouda nieuwkomersonderwijs gegeven voor kinderen uit de verschillende gemeenten in de regio. Op die manier kan beter geregeld worden dat er voldoende onderwijsplekken voor de nieuwkomers beschikbaar zijn. We pakken samen met de scholen onderwijsachterstanden aan (3) Ook in 2025 is Alert4You voortgezet. We hebben uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) en het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) budget gekregen voor de aanpak van onderwijsachterstanden. Het geld wat is overgebleven na het verstrekken van de reguliere subsidies, is verdeeld onder de scholen en als aanvullende subsidie verstrekt. Deze subsidies zijn op de scholen voornamelijk ingezet voor het terugdringen van taal- en rekenachterstanden.