1. Jaarstukken 2024 DEF
Tekst van het document
Beleidsdoelstelling 1. We leggen aan onze inwoners uit wat het nut is van goed afval scheiden 2. We scheiden het afval op het Grondstoffenplein beter
3. We gaan samen met Cyclus aan de slag met de motie ‘afval in bakken en niet in zakken’ 4. We voeren ons plan van aanpak Zwerfafval en de gedragsbeïnvloedingscampagne uit
Aandacht voor
☺ ☺ ☺ ☺
We leggen aan onze inwoners uit wat het nut is van goed afval scheiden (1) Door regelmatig over afvalscheiding te communiceren hebben wij in 2024 het onderwerp op verschillende manieren bij onze inwoners onder de aandacht gebracht. Schone Buurt Coaches hebben hierbij geholpen door persoonlijk contact te zoeken met inwoners om vragen te beantwoorden en het nut van afval scheiden te benadrukken. Ook hebben zij geholpen om het nut en de noodzaak van de verandering in onze inzamelwijze voor plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken PMD (Van Zak naar Bak) uit te leggen voor inwoners die hier vragen over hadden. We scheiden het afval op het Grondstoffenplein beter (2) De openingstijden van het Grondstoffenplein zijn uitgebreid om beter te kunnen voldoen aan de wensen van onze inwoners en de wachttijden te verkorten. Zo is het serviceniveau van ons grondstoffenplein in 2024 sterk verbeterd, wat heeft geleid tot een zeer positieve beoordeling in het klanttevredenheidsonderzoek van Cyclus. We gaan samen met Cyclus aan de slag met de motie ‘afval in bakken en niet in zakken’ (3) In 2024 is het project “Van Zak naar Bak” van start gegaan.
Laagbouwwoningen in de gemeente hebben een minicontainer voor PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken) uitgereikt gekregen, wat voor deze inwoners de losse plastic zak heeft vervangen als inzamelmiddel. Dit heeft in korte tijd geleid tot een afname in de hoeveelheid zwerfafval op straat. We voeren ons plan van aanpak Zwerfafval en de gedragsbeïnvloedingscampagne uit (4) In 2024 is er op meerdere momenten in de communicatiecampagne aandacht geweest voor het terugdringen van zwerfafval. Er is contact gezocht met scholen om in samenwerking met Cyclus de containertuintjes te ontwerpen. Er is een geschikte school gevonden en er wordt in overleg verder gewerkt aan de plaatsing hiervan. Beleidsindicatoren Afval Waddinxveen
MiddenHolland
Kilogram per inwoner
111
124
2023
Percentage
68
68
2023
Kilogram
21
25
Indicator
Jaar
Eenheid
Fijn huishoudelijk restafval
2023
Scheidingspercentage van het ingezameld huishoudelijk afval Grof huishoudelijk restafval per inwoner
Aantrekkelijke gemeente
38
Verbonden Partijen Groenalliantie Midden-Holland (hierna Groenalliantie) Groenalliantie zet zich in voor het onderhoud en de ontwikkeling van natuur- en recreatiegebieden Klein en groot onderhoud en verschillende activiteiten op het gebied van communicatie en toezicht en handhaving. De Groenalliantie heeft gewerkt aan nieuwe plannen en uitvoering van projecten vanuit “Groen voor iedereen” Daarnaast heeft de Groenalliantie klein en groot onderhoud en verschillende activiteiten op het gebied van communicatie en toezicht en handhaving uitgevoerd. Groenalliantie krijgt de komende jaren minder inkomsten en moet vanaf 2026 andere keuzes maken De tekorten over 2026 en 2027 worden uit een speciaal hiervoor gemaakte reserve gedekt. In 2025 gaan we met de Groenalliantie bespreken welke bezuinigingsmaatregelen passend zijn voor de jaren na 2027. De subsidie van de provincie moet elk jaar opnieuw worden aangevraagd. Dat maakt het lastig om een sluitende meerjarenbegroting op te stellen. Groenalliantie is in overleg met de provincie om de beheersubsidie om te zetten naar een structurele subsidie. De provincie heeft toegezegd meer geld beschikbaar te stellen voor de provinciale beheersubsidie. De kans is daardoor groot dat Groenalliantie kan uitgaan van jaarlijks 40% subsidie van de beheer-, toezichts- en handhavingstaken.
Er is nog steeds onduidelijkheid over welke gebieden we mogen meetellen bij de subsidieaanvraag. Voorlopig houdt de provincie vast aan de 100 hectare grens. Cyclus N.V. (hierna Cyclus) Cyclus haalt in Waddinxveen afval op en draagt zorgt voor de verwerking van afval en grondstoffen In 2024 is onderhandeld over een nieuwe dienstverleningsovereenkomst, die per 1 januari 2025 van kracht is. Deze onderhandeling vindt elk jaar plaats over de diensten die wij als gemeente afnemen en de kosten die hiermee gemaakt worden, maar deze nieuwe dienstverleningsovereenkomst actualiseert daarnaast de algemene afspraken die wij als gemeente met Cyclus maken, en de wederzijdse verwachtingen die hierbij horen. We geven uitvoering aan het Rijksprogramma ‘Van Afval naar Grondstoffen’ (VANG) Onderdeel van de uitvoering van dit programma is het inzetten op een vermindering van de hoeveelheid zwerfafval dat in de praktijk altijd als restafval wordt aangeboden aan onze verwerkers. In samenwerking met Cyclus is in 2024 de inzamelmethode voor PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken) gewijzigd (“Van Zak naar Bak”). Dit heeft gezorgd voor een afname van de hoeveelheid zwerfafval.
Wat heeft het gekost? Financieel overzicht programma met toelichting Programma 4
Begroting 2024
Rekening 2024
Verschil 2024
voor wijziging
na wijziging
Lasten
-17.110
-16.948
-16.341
607
Baten
10.016
10.218
11.314
1.096
Saldo baten en lasten
-7.094
-6.729
-5.027
1.703
Stortingen Onttrekkingen Resultaat Bedragen x € 1.000
0
-230
-230
0
409
273
273
0
-6.684
-6.687
-4.984
1.703
Toelichting Algemeen Als gevolg van een hogere renteopbrengst op de rekening van het schatkistbankieren en omdat in 2024 nog geen financiering benodigd was, is de renteomslag verlaagd van 1,5% op begrotingsbasis naar 0,5%. De lagere renteomslag is niet aangepast bij de tweede Bestuursrapportage van 2024. Dit betekent een incidenteel nadeel op de bespaarde rente binnen het taakveld treasury. Dit leidt tot een voordeel van in totaal € 538.000 op de diverse taakvelden in programma 4. Wegen € 1.229.000 Voordeel Het voordeel op Wegen wordt veroorzaakt door een lagere toerekening van rente, in verband met een lagere renteomslag van € 197.000. De kosten voor belastingen en onderhoud zijn per saldo € 36.000 lager uitgevallen. Aantrekkelijke gemeente
39
Op 22 januari 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de verlenging van de IBOR 2024 (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte). Onderdeel van dit besluit was om de onverdeelde posten groot onderhoud wegen te laten vrijvallen, aangezien besteding niet meer zal plaatsvinden. De vrijval uit de voorziening beheer openbare ruimte bedraagt € 978.000 en geeft een incidenteel voordeel. De legesopbrengsten zijn € 18.000 hoger dan begroot. Wegen, straten en pleinen regulier onderhoud € 171.000 Voordeel Het voordeel is het gevolg van lagere energiekosten openbare verlichting. Tevens was in 2024 sprake van een aanbestedingsvoordeel op de aanbesteding onderhoud wegen. Openbaar groen € 100.000 Voordeel De baten zijn € 146.000 hoger dan begroot. Het voordeel is grotendeels ontstaan doordat de ontvangen provinciale subsidie voor het soortenmanagementplan (€ 135.000) niet was begroot. Het nadeel aan de lastenkant ter hoogte van € 46.000 is ontstaan door diverse kleine verschillen. Parkeren € 43.000 Voordeel De budgetten zijn in 2024 niet volledig benut in verband met aangepaste planning en het niet ontvangen van facturen in 2024 maar in 2025. Riolering Neutraal We streven naar 100% kostendekkendheid. Als gevolg van een lagere renteomslag is de toegerekende rente aan het product riolering € 260.000 lager.
Ook zijn de kosten vanuit het raamcontract reinigingen en inspecteren riool € 36.000 lager uitgevallen dan begroot. De opbrengsten rioolrechten kwam € 57.000 lager uit dan begroot, door een optimistische berekening bij de tweede Bestuursrapportage 2024. Als gevolg hiervan kan per saldo een bedrag van € 239.000 gestort worden in de egalisatievoorziening rioolrechten. Afval Neutraal In 2024 waren de kosten per saldo € 90.000 hoger dan begroot. Een groot deel van deze hogere lasten zit in de afvalkosten van Cyclus (€ 120.000). En er is een voordeel op de toegerekende rente van € 30.000. De opbrengsten uit leges en overige kwamen uit op een voordeel van € 54.000. Om de tarieven 100% kostendekkend te krijgen was een extra onttrekking van € 46.000 uit de voorziening Afvalstoffenheffing noodzakelijk. Zie paragraaf 1 Lokale Heffingen (afvalstoffenheffing). Binnen programma 4 kennen we daarnaast voor een totaal van € 231.000 voordelig resultaat aan diverse verschillen onder de € 50.000 afwijking, waaronder per saldo € 43.000 voordelig op de kostenplaats voor zwerfafval, € 43.000 op de kostenplaats culturele kunstwerken en € 47.000 op de kostenplaats speelruimte.
Aantrekkelijke gemeente
40
Programma: Slagvaardige gemeente
5. Slagvaardige gemeente Een toegankelijke en transparante gemeente Inwoners voelen zich niet altijd gehoord of genoeg betrokken door de overheid. Ook voelen inwoners zich niet altijd veilig.
Wat willen we bereiken? We willen heldere en transparante participatieprocessen Voorwaarde voor goede samenlevingsparticipatie is dat de samenleving kan volgen wat de gemeente doet met haar inbreng. Vooraf moeten de kaders voor het participatieproces duidelijk zijn. Achteraf moet duidelijk zijn waarom de gemeente iets wel of niet doet. Wanneer participatie onderdeel is van een college- en/of raadsvoorstel, maken we de vooraf gestelde kaders en de achteraf genomen beslissingen ook duidelijk voor het college en/of de gemeenteraad. We willen dat inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven in Waddinxveen Inwoners willen in een buurt of wijk wonen die schoon, veilig en levendig is. Het is belangrijk dat onze inwoners zich verantwoordelijk voelen voor de leefbaarheid van hun directe woonomgeving en we stimuleren en faciliteren een actieve bijdrage daaraan. Inwoners willen namelijk ook meer betrokken worden bij de aanpak van leefbaarheid (bron: Burgerpeiling Waarstaatjegemeente 2021). We willen het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroten en overlast verminderen Veiligheid is een basisvoorwaarde voor het welzijn van inwoners. En is continue aan verandering onderhevig. We hebben daarin naar de inwoners een stimulerende, faciliterende en ondersteunende rol. Die rol vullen wij onder andere door de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s).
We willen dan ook dat inwoners ervaren dat de zichtbaarheid van de boa’s is vergroot. Daarnaast willen wij voorkomen dat door criminele activiteiten de veiligheid en de leefbaarheid wordt aangetast. We willen onze dienstverlening verbeteren We willen dat onze inwoners contact krijgen met iemand die hen helpt. En dat ze niet verdwalen in de bureaucratie van de overheid. De overheid is namelijk niet altijd even toegankelijk. Soms lopen mensen vast in de wirwar van regels. Of ze maken mee dat overheden, domeinen of ketenpartners naar elkaar wijzen. Ook moeten alle inwoners ons gemakkelijk en snel kunnen bereiken. En moeten ze eenvoudig zaken met ons kunnen afhandelen. We blijven oog houden voor mensen die moeite hebben met de digitalisering van de samenleving. Zoals mensen die niet zo goed met een computer of mobiele telefoon kunnen omgaan. Digitale diensten zijn namelijk niet voor iedereen te begrijpen. Door daar rekening mee te houden, sluiten we niemand uit en kan iedereen meedoen. We helpen inwoners bij het vinden van de juiste (digitale) weg.
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2024? Bestuurlijk Beleidsdoelstelling 1. We zijn betrokken op en in verbinding met onze omgeving 2. We benoemen een kinderburgemeester en een kindercomité
Algehele realisatie
Aandacht voor
☺ ☺
We zijn betrokken op en in verbinding met onze omgeving (1) Het bestuur is betrokken en zichtbaar in verbinding met de inwoners en ondernemers. We hebben in 2024 richtlijnen en uitgangspunten voor de representatie van onze gemeente bij bepaalde gelegenheden opgesteld. Een voorbeeld hiervan is dat we in 2024 verschillende onderscheidingen en/of officiële bedankjes hebben uitgereikt aan mensen die iets bijzonders in onze gemeente hebben gedaan. Zo lieten we onze waardering zien en blijft de band met onze inwoners sterk.
Slagvaardige gemeente
41
We benoemen een kinderburgemeester en een kindercomité (2) In 2024 hebben we onze vijfde kinderburgemeester en het tweede kindercomité geïnstalleerd. In 2024 is het kindercomité verdubbeld in grootte ten opzichte van 2023. Steeds meer kinderen denken mee over belangrijke onderwerpen in onze gemeente. Zo hebben de kinderen meegedacht over natuur en spelen, zoals het ontwerpen van de speeltuin in het plukbos ’t Suyt. Ook dachten zij mee over verkeersveiligheid en hielpen ze met het plaatsen van de lampjes op fietsrotondes. Zo geven we onze jongste inwoners een stem. Samenlevingsparticipatie Beleidsdoelstelling 1. We maken de kaders voor participatieprocessen duidelijk 2. De verordening samenlevingsparticipatie gaat in
Algehele realisatie
Aandacht voor
☺ ☺
We maken de kaders voor participatieprocessen duidelijk (1) In 2024 hebben we binnen het trainingsprogramma ‘Participatie’ het accent gelegd op verwachtingsmanagement en terugkoppeling. We managen de verwachtingen bij participatietrajecten door aan de voorkant de kaders duidelijk te maken. Na een participatietraject laten we in een eindverslag zien hoe de opbrengst van het participatietraject in het beleid of project landt. Aan welke eisen voldaan moet worden, staat in het Participatiebeleid en in de Participatieverordening. De Participatieverordening gaat in (2) De per 1 januari 2027 verplichte participatieverordening is in Waddinxveen op 18 september 2024 vastgesteld. Samen met het participatiebeleid geeft deze verordening duidelijkheid hoe we de samenleving betrekken bij beleid en projecten. Alle beleidsadviseurs en projectleiders die volgens deze participatieverordening moeten werken zijn in 2024 getraind in de juiste werkwijze. Wijkregie Beleidsdoelstelling 1. We gaan werken met een gecoördineerde buurtgerichte aanpak 2. We gaan bewonersinitiatieven op buurt- en wijkniveau aanmoedigen en faciliteren 3. De wijkregisseurs gaan meer in de wijken werken
Algehele realisatie
Aandacht voor
☺ ☺ ☺
We gaan werken met een gecoördineerde buurtgerichte aanpak (1) We hebben in 2024 de samenwerking met onze ketenpartners (zoals woonconsulenten van Woonpartners MiddenHolland, wijkagenten, jongeren- en maatschappelijk werk) geïntensiveerd. We schakelen nu makkelijker met onze partners en weten elkaar goed te vinden. We stemmen vaker af over wat er speelt in de buurt. In 2025 vertalen we dit in een nog gecoördineerdere aanpak. We gaan bewonersinitiatieven op buurt- en wijkniveau aanmoedigen en faciliteren (2) Om initiatieven op te halen hebben we 2 keer een themapagina in het Hart van Holland gezet. We hebben vervolgens 35 bewonersinitiatieven ontvangen. Dat waren er veel meer dan in voorgaande jaren. Denk aan groenadopties, adoptie-picknickbanken en adoptie-afvalbakken. Maar ook buurtkoffie in de Wingerd, kinderactiviteiten in de Wingerd, Halloween en het Oktoberfest. Verder hebben we om initiatieven uit de samenleving op te halen een vragenlijst op Waddsup gezet. Hierop hebben ongeveer 180 inwoners gereageerd. We hebben deze 180 reacties gebundeld. Omdat er meerdere eensluidende reacties waren over een bepaald type evenement/activiteit. Na het bundelen bleven er ongeveer 20 over. We hebben die samen met een aantal initiatiefnemers teruggebracht tot 3 concrete initiatieven. Deze 3 worden door de initiatiefnemers zelf voorbereid.
Slagvaardige gemeente
42
De wijkregisseurs gaan meer in de wijken werken (3) Elke week organiseerden we een spreekuur in een (andere) wijk. Tijdens deze wijkspreekuren konden inwoners praten met de wijkregisseurs. Inwoners konden de wijkspreekuren natuurlijk ook gebruiken om andere dingen dan initiatieven te bespreken. Bijvoorbeeld als men vastliep in onze- of (een) andere organisatie(s). Maar ook zorgen om buren en Fixi-meldingen werden besproken. Naast dat we inwoners op een laagdrempelige wijze kunnen helpen, leren we ook van hen. En borgen we een en ander in onze organisatie. In 2024 bezochten ongeveer 60 inwoners de wijkspreekuren. Tijdens de spreekuren hebben de inwoners desgevraagd aangegeven de inloopspreekuren in de wijk erg te waarderen: dicht bij huis en zonder afspraak. Naast de wijkspreekuren gingen de wijkregisseurs ook langs bij andere inloopmomenten in Waddinxveen. Zoals bij markten, speeltuin-/ wijkverenigingen, kerken, de Bruispunten, de Lentefair en WadCultureel. Ze gingen daar naartoe om met inwoners in gesprek te gaan. En ideeën op te halen. We hebben onze inwoners meer weten te betrekken bij hun directe woonomgeving. Initiatieven Het aantal inwoners dat vrijwillig openbaar groen, afvalbak of zitbank adopteert was eind 2024 ongeveer 110. Voor sociale burgerinitiatieven werkten we ook in 2024 nauw samen met de Stichting WijkWallet Waddinxveen.
Schoon Het aantal inwoners dat vrijwillig dagelijks/wekelijks zwerfafval opruimt nam in 2024 toe tot ongeveer 300 vrijwilligers. We hebben deze vrijwilligers in het najaar allemaal in het zonnetje gezet als dank voor hun inzet. Veilig Ook in 2024 hebben ongeveer 40 buurtpreventie teamleden zich vrijwillig ingezet voor een veilige woonomgeving door dagelijks/wekelijks rondes te lopen door de buurten en wijken. Ook deze vrijwilligers hebben we in het najaar in het zonnetje gezet. We hebben 9.493 ‘meldingen openbare ruimte’ ontvangen (21% meer dan vorig jaar), waarvan: • 3.820 via de Fixi website • 4.053 via de Fixi app; • 1.372 via de telefoon; • 248 via overige kanalen. Het is positief dat zoveel inwoners hun meldingen bij ons deden. Dit leverde wel een extra werklast voor met name de boa’s op. Deze meldingen gingen over de categorieën handhaving (2.590 meldingen), afval (1.939 meldingen), openbaar groen (1.402 meldingen), bestrating (1.043 meldingen), openbare verlichting (855 meldingen), onderhoud verkeer (401 meldingen), straatmeubilair (379 meldingen), riolering (343 meldingen), spelen (187 meldingen), dieren (139 meldingen), watergangen (83 meldingen) en overige (129 meldingen). Hiervan zijn er 8.625 meldingen binnen 24 uur in behandeling genomen (91%). Bij 6.589 meldingen wilde de melder een terugkoppeling (69%).
Hiervan hebben we 4.680 meldingen binnen de servicenorm van 1 week beantwoord (71%). Veiligheid Beleidsdoelstelling 1. We stellen het beleidsplan veiligheid 2024-2027 vast 2. We vergroten de aanwezigheid en zichtbaarheid van de boa’s
3. We investeren in het ophalen van signalen en meldingen van onze inwoners 4. We voeren onze beleidslijn Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) verder in
Algehele realisatie
Aandacht voor
☺ ☺ ☺
We stellen het beleidsplan veiligheid 2024-2027 vast (1) We hebben dit beleidsplan veiligheid in 2024 vastgesteld. Hierin staan onze doelen voor de komende 4 jaar. Aan de hand van dit beleidsplan stellen we ons uitvoeringsprogramma voor 2025 op. Hierin worden concrete acties vastgesteld die bijdragen aan het behalen van onze doelen voor het komende jaar.
Slagvaardige gemeente
43
We vergroten de aanwezigheid en zichtbaarheid van de boa’s (2) We zorgden ervoor dat boa’s vaker en beter zichtbaar waren op straat, bij evenementen en tijdens buurtpreventierondes. Boa’s reageerden bij voorkeur mondeling op meldingen en namen regelmatig deel aan het wijkspreekuur met de wijkregisseurs. Waar mogelijk voerden ze hun surveillance uit op de fiets en gingen ze in gesprek met inwoners. Door meldingen en eigen waarnemingen te gebruiken, konden we boa’s gerichter inzetten in gebieden waar meer kans op overlast was. We versterkten ook de samenwerking met andere partners om overlast aan te pakken. We investeren in het ophalen van signalen en meldingen van onze inwoners (3) Afgelopen jaar zijn we actief naar onze inwoners en ondernemers toe gegaan. We hebben persoonlijk contact gelegd door middel van persoonlijke gesprekken en campagnes. Hierbij zijn waardevolle inzichten verzameld, die beeld geven over de veiligheid in onze gemeente. We werkten verder aan een mogelijkheid om meldingen door te geven aan de gemeente. Hierbij bieden we ook een mogelijkheid om dit anoniem te doen. Ook werkten we verder aan de verbetering van de bestuurlijke aanpak van ondermijning.
We voeren onze beleidslijn Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) verder in (4) Het huidige Bibob-beleid wordt aangepast om goed in te spelen op veranderende wet- en regelgeving. Dit beleid is in het tweede kwartaal 2025 gereed. Hierdoor sluit het beleid beter aan op de praktijk. We voeren de nieuwe beleidslijn stap voor stap in. Om verdere onderzoeken uit te voeren, kan het nodig zijn hiervoor externe, gespecialiseerde kennis in te kopen. Dienstverlening Beleidsdoelstelling 1. We voeren ons beleid rondom dienstverlening uit 2. We vangen de extra druk op de balie op
Algehele realisatie
Aandacht voor
☺ ☺
We voeren ons beleid rondom dienstverlening uit (1) Daarbij maken we gebruik van het uitvoeringsplan dienstverlening 2024-2025 dat we in februari 2024 vaststelden. Hierin staan 20 resultaten rondom onze dienstverlening die we in 2024 en 2025 willen bereiken. Om zo onze organisatie brede dienstverlening verder te ontwikkelen en verbeteren. Uit onze tussenevaluatie van dit uitvoeringsplan aan het einde van 2024 bleek dat de meeste acties op schema lopen, op korte termijn worden opgepakt of inmiddels zijn afgerond. Zoals het begrijpelijker maken van uitgaande brieven vanuit ons Sociaal Team, het organiseren van wekelijkse inloopspreekuren in de wijken en het uitbreiden van uren dat inwoners en ondernemers met ons kunnen chatten. We vangen de extra druk op de balie op (2) In 2024 hebben we de extra aanvragen om afgifte van reisdocumenten vanwege de paspoortpiek goed opgevangen door extra inzet op communicatie. Zodat de afspraken met een goede spreiding konden plaatsvinden en met extra inzet van een flexibele schil. Verder werd in 2024 de Wet Introductie Gecombineerde Geslachtsnaam (WIGG) ingevoerd. Daardoor konden ouders in 2024 met terugwerkende kracht hun kinderen een dubbele geslachtsnaam geven. Ook deze extra aanvragen zijn goed opgevangen aan de balie. Onze dienstverlening is daarbij op peil gebleven en er zijn geen langere wachttijden geweest.
Verkiezingen In juni 2024 organiseerden we de verkiezing van de leden van het Europees Parlement. Daarbij hebben we geëxperimenteerd met de inrichting van een extra toegankelijk stembureau in gebouw Wereldwijd. Dit stembureau was vooral bedoeld voor kiezers die door een (lichte) beperking in alle rust en op hun gemak hun stem wilden uitbrengen. De opkomst was beperkt (83 uitgebrachte stemmen), maar werd wel zeer gewaardeerd. Ook verwachten we dat dit stembureau bij de kiezers nog meer bekendheid kan krijgen. Dit kan resulteren in een beter gebruik van deze stemlocatie voor de betreffende doelgroep. Bij deze verkiezing telden we de uitgebrachte stemmen weer op een centrale plaats. Dat gebeurde op de dag na de verkiezingsdag. De verkiezing is rechtmatig verlopen. Vragenafhandeling Frontoffice In 2024 hebben we 67% van de vragen van onze inwoners in één keer beantwoord. Dat waren vragen die via de telefoon of e-mail aan ons werden gesteld. De meeste vragen gingen over Burgerzaken (37%), Ruimte (13%) en het Sociaal Team (10%). We zijn eind 2024 gestart met een doorontwikkeling om tot een nog betere monitoring hiervan te komen. Zodat verbeteracties kunnen resulteren in een hoger percentage van vragen die in één keer Slagvaardige gemeente
44
worden beantwoord. Ook is ingezet op training van de medewerkers voor niet alleen tijdige, maar ook kwalitatieve verbetering van de gespreksvoering richting onze inwoners. Overig Opvang vluchtelingen (AZC) We hebben in juni 2024 gekozen voor een definitieve locatie voor de tijdelijke opvang van vluchtelingen. De locatie komt tussen de Vredenburghlaan, Plasweg en IJsermanweg. Met een in- en uitgang via de IJsermanweg. Dit gebeurde na een intensief selectieproces. Hieraan droegen ook onze inwoners hun steentje bij. Ze leverden maar liefst 180 mogelijke locaties aan. Deze ideeën zijn daarna gescoord met een wegingskader. De locaties die daar als meest kansrijk uitkwamen, hebben we vervolgens besproken met een vertegenwoordiging van omwonenden. En werden ook beoordeeld door experts van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), provincie ZuidHolland en onze gemeente. Uitvoering regeling opvang ontheemden Oekraïne In de 2 locaties (Noordkade en voormalig hotel De Unie) hebben we 173 personen opgevangen die gevlucht zijn uit Oekraïne. De huurperiode van het pand Noordkade is verlengd tot 31 december 2025. In de extra ruimte op die locatie hebben we meer keuken- en douchevoorzieningen gerealiseerd. Ook hebben we met ingang van 1 november 2024 een verplichte eigen bijdrage vluchtelingen Oekraïne (voor gas, water en elektriciteit) ingevoerd.
Beleidsindicatoren Openbare orde en veiligheid Waddinxveen
MiddenHolland
per 1.000 jongeren
5
7
2024
per 1.000 inwoners
1,4
1,8
2024
per 1.000 inwoners
3,0
3,1
Diefstallen uit woningen
2024
per 1.000 inwoners
1,4
1,6
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
2024
per 1.000 inwoners
2,5
3,7
Indicator
Jaar
Eenheid
Verwijzingen Halt
2024
Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven
Bron: voorlopige cijfers voor het jaar 2024 via www.waarstaatjegemeente.nl
Verbonden Partijen Regio Midden-Holland We werken samen met Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard en Zuidplas Dat doen we op basis van een gemeenschappelijke regeling, het gaat om een lichte netwerksamenwerking. We werken samen op de thema’s: • Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt; • Verkeer en Vervoer; • Ruimte en Wonen; • Duurzaamheid; • Cultuur (later toegevoegd als taak); Het werk binnen de gemeenschappelijke regeling richt zich vooral op lobby en belangenbehartiging van de regio. Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regio heeft op basis van een onderzoek van Berenschot en de Rijksuniversiteit Groningen naar het Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem in de regio Midden-Holland besloten te werken aan een ‘Verhaal van Midden-Holland’. De uitvoeringscapaciteit is in 2023 verstevigd om zo tot meer realisatie te komen. In 2024 hebben de raden besloten de capaciteit voor uitvoering en lobby uit te breiden. Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) Bescherming van onze inwoners tegen rampen en crises blijft belangrijk Deze gemeenschappelijke regeling draagt zorgt voor het realiseren van een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie.
Dit om inwoners tegen de risico’s van rampen en crises te beschermen In 2024 werd binnen de VRHM het Regionaal Crisisplan (RCP) 2024-2027 vastgesteld. Dit RCP is een beschrijving van de organisatie, de verantwoordelijkheden, de taken en bevoegdheden in het kader van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing. Daarbij werkte de VRHM verder aan: • De opgaven uit het regionaal beleidsplan 2024-2027; • De rol als deskundig partner en adviseur in (fysieke) veiligheid; • Het thema ‘maatschappelijke weerbaarheid’ en ‘hybride en militaire dreigingen’; Op deze wijze bouwt de VRHM aan een moderne, wendbare en daadkrachtige hulpverlenings- en crisisorganisatie.
Slagvaardige gemeente
45
Wat heeft het gekost? Financieel overzicht programma met toelichting Programma 5
Begroting 2024
Rekening 2024
Verschil 2024
voor wijziging
na wijziging
Lasten
-6.907
-11.389
-10.995
395
Baten
754
4.786
5.767
981
-6.153
-6.603
-5.227
1.376
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
308
63
-245
-6.153
-6.295
-5.164
1.131
Saldo baten en lasten
Resultaat Bedragen x € 1.000
Toelichting College van burgemeester en wethouders € 465.000 Nadeel De dotatie aan de voorziening wachtgeld- en pensioenen (oud-)wethouders is € 470.000 hoger dan begroot. Dit betreft vooral pensioenen. Op basis van recent ontvangen actuariële berekeningen van de pensioenverplichtingen van wethouders en oud-wethouders wordt per einde van het jaar de hoogte van de voorziening bepaald. Als gevolg van rentewijzigingen moet de voorziening verhoogd worden met ruim € 578.000. Begroot was een bedrag van € 131.500. De personele lasten voor het college zijn in 2024 € 5.000 lager uitgevallen dan begroot. Organisatieontwikkeling WadsMore Neutraal In 2024 waren de projectkosten voor de organisatieontwikkeling WadsMore € 238.000 lager dan geraamd. Een groot deel van de in 2024 geraamde kosten worden in het jaar 2025 gemaakt. Het gaat om de noodzakelijke inzet voor begeleiding van de reorganisatie, recruitment, frictiekosten en juridische kosten. De onttrekking aan de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling ter dekking van de in 2024 gemaakte kosten is ook € 238.000 lager dan geraamd. Per saldo is het resultaat neutraal. Opvang Oekraïne € 1.095.000 Voordeel De specifieke uitkering voor de opvang ontheemden Oekraïne is toereikend geweest om de kosten voor de opvang van Oekraïners te dekken.
Voorgesteld wordt om het positieve resultaat van € 1.095.567 te storten in de reserve Opvang Vluchtelingen. Opvang vluchtelingen € 366.000 Voordeel Het geraamde bedrag voor de dekking van de organisatiekosten duurzame opvang Vluchtelingen is door uitloop van het project niet geheel ingezet in 2024. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat van € 365.559 te storten in de reserve opvang Vluchtelingen. Persoonsdocumenten € 24.000 voordeel Door de zogenoemde paspoortpiek en door de groei van het aantal inwoners worden er meer reisdocumenten aangevraagd dan verwacht. Hierdoor zijn in 2024 hogere legesinkomsten van € 42.000 ontvangen. Zowel het bedrag aan ontvangen leges als de afdrachten aan het Rijk nemen toe. De afwijking aan de lastenkant bedraagt € 18.000, doordat er meer producten (paspoortboekjes en dergelijke) worden ingekocht bij het Rijk. Veiligheid € 76.000 Voordeel In 2024 werden extra inkomsten ontvangen uit een geïnde dwangsom. Daarnaast werden meer inkomsten ontvangen uit de huurovereenkomst van de brandweerkazerne in Waddinxveen.
Binnen programma 5 kennen we daarnaast voor een totaal van € 43.000 voordelig resultaat aan diverse kleinere verschillen.
Slagvaardige gemeente
46
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
6.Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Een solide en gedegen financieel beleid om blijvend te kunnen investeren in goede voorzieningen In dit deel van de jaarrekening staan de onderwerpen die niet in andere programma’s zijn opgenomen. Financieel overzicht programma Programma 6
Begroting 2024
Rekening 2024
Verschil 2024
-16.867
-17.049
-182
73.112
78.226
77.508
-718
56.757
61.359
60.458
-900
Stortingen
0
-26
-26
0
Onttrekkingen
0
32
32
0
56.757
61.365
60.465
-900
voor wijziging
na wijziging
Lasten
-16.355
Baten Saldo baten en lasten
Resultaat Bedragen x € 1.000
Lokale heffingen De lokale heffingen zijn de onroerendezaakbelasting en de toeristenbelasting. De besteding hiervan is niet toe te wijzen aan een bepaald onderdeel in de begroting. Een uitleg van deze heffingen staat in Paragraaf 1 Lokale heffingen. Beleidsindicatoren Indicator
Jaar Eenheid
Gemiddelde WOZ-waarde Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
2024 maal 1.000 euro
389
MiddenHolland 392
2024 euro
966
1.109
2024 euro
992
1.175
Waddinxveen
Verbonden Partijen Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) zorgt ervoor dat we onze belastingen betaald krijgen. De BSGR regelt de heffing en invordering van alle lokale belastingen en de meeste retributies. De BSGR doet dit zoveel mogelijk geautomatiseerd. Bezwaren worden zo eenvoudig mogelijk afgewikkeld. De BSGR heeft hiermee een hoge kwaliteit en service tegen lage kosten.
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
47
Financieel overzicht met toelichting Programma 6.1 Lokale heffingen
Begroting 2024 voor wijziging
Rekening 2024
Verschil 2024
na wijziging
Lasten
-527
-576
-542
34
Baten
9.038
9.981
10.182
201
Saldo baten en lasten
8.511
9.405
9.640
235
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
8.511
9.405
9.640
235
Resultaat Bedragen x € 1.000
Toelichting OZB (Onroerende Zaak Belasting) woningen € 88.000 Voordeel De opbrengsten OZB woningen zijn € 54.000 hoger dan begroot. Dit heeft te maken met de laatste opgelegde aanslagen in november en december 2024, die bij tweede Bestuursrapportage 2024 nog niet bekend waren. Daarnaast hebben we per saldo een voordeel van € 34.000 wat te maken heeft met de invorderingsopbrengsten, die op voorhand niet te begroten zijn. OZB niet-woningen € 150.000 Voordeel De opbrengsten OZB niet-woningen zijn hoger dan verwacht. Dit heeft onder andere te maken met de afwikkeling van de taxaties Waardering Onroerende Zaken (WOZ) van bedrijfspanden, waardoor de aanslagen pas eind 2024 zijn opgelegd. Ook de areaaluitbreiding in panden geeft dit voordeel. Het bedrag is een structureel voordeel.
Algemene uitkering Met de algemene uitkering krijgen gemeenten geld uit het gemeentefonds van het Rijk. Hiermee kunnen we een deel van onze lasten betalen. Gemeenten bepalen zelf waar ze dit geld aan besteden. Hoeveel geld gemeenten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van diverse kenmerken en de belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. Dit wordt bepaald door de totale WOZ-waarde (waardering onroerende zaken-waarde) van alle woningen en niet-woningen in de gemeente. Naast de algemene uitkering ontvangen we ook integratie- of decentralisatie- of specifieke uitkeringen. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen in een circulaire: In mei op basis van de Voorjaarsnota; In september op basis van de Miljoenennota; In december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De circulaires bevatten ook actuele informatie die op een later tijdstip in de rijksbegroting wordt verwerkt. De mededelingen in de circulaires zijn steeds onder het voorbehoud van parlementaire goedkeuring. In de begroting 2024 na wijziging zijn de gevolgen tot en met de septembercirculaire 2024 verwerkt. In de jaarrekening 2024 zijn de gevolgen tot en met de decembercirculaire verwerkt.
Financieel overzicht met toelichting Programma 6.2 Algemene uitkering
Begroting 2024
Rekening 2024
Verschil 2024
voor wijziging
na wijziging
Lasten
0
0
0
0
Baten
60.948
64.862
65.227
365
Saldo baten en lasten
60.948
64.862
65.227
365
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
60.948
64.862
65.227
365
Resultaat Bedragen x € 1.000
Toelichting Algemene uitkering € 365.000 Voordeel De algemene uitkering heeft in 2024 een incidenteel voordeel van € 365.000. De voornaamste oorzaak zijn de gevolgen van de decembercirculaire 2024 die niet konden worden verwerkt in de tweede Bestuursrapportage 2024. Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
48
Treasury inclusief aandelen en dividend In Paragraaf 4 – Financiering van deze jaarrekening geven we uitleg over het rentebeleid. Dit rentebeleid staat in de Notities Grondexploitaties 2016 en Rente 2017 van de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Het rentebeleid voor de Gemeente Waddinxveen is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2017. Vanaf 2017 komen op de exploitatie in de gemeente Waddinxveen alleen nog rentelasten voor op rente die gaat over het vreemd vermogen en de rente van de Reserve bovenwijkse voorzieningen. Een goed beeld over de ontwikkeling van de financieringsbehoefte is hierbij noodzakelijk. Dit beeld krijgen we uit de ontwikkeling van de meerjarige uitgaande en inkomende kasstromen. De renteomslag zoals deze in paragraaf 4.2 van de Paragraaf 4 - Financiering is opgenomen heeft in dit onderdeel van de jaarrekening zijn weerslag. Het saldo van dit onderdeel van de jaarrekening heeft betrekking op het ‘Renteresultaat op het taakveld Treasury’ inclusief aandelen en dividend. We bezitten aandelen in de BNG Bank N.V. (Bank Nederlandse Gemeenten), Oasen N.V. en Cyclus N.V. Ook hebben we deelnemingen in de Commanditair BV Triangel, de GEM Triangel Beheer BV en de GEM CV Park Triangel.
Verbonden Partijen BNG (Bank Nederlandse Gemeenten) Bank N.V. De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang De BNG loopt een klein risico bij het geven van leningen. Dit komt omdat: • Gemeenten, provincies en de Staat eigenaar zijn van deze bank; • De statuten bepalen dat er een kleine groep van klanten is. De BNG voegt de verschillende vragen van klanten samen tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide onderdelen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen. Het dividend in 2024 bedroeg € 2,51 per aandeel. De nettowinst van BNG Bank over 2024 bedraagt € 294 miljoen (2023: € 254 miljoen). Over 2024 is voorgesteld om een dividend uit te keren van € 140 miljoen, een pay-out van 48 %. Dit is conform het beleid van de bank tot 2024. Het dividend bedraagt € 2,51 per aandeel van nominaal € 2,50 (2023: € 2,16 per aandeel). Het dividend voor gemeente Waddinxveen bedraagt € 44.736 bij 17.823 aandelen. Oasen N.V. Oasen N.V. is een drinkwaterbedrijf met een maatschappelijke taak Door verbetering en innovatie wil Oasen een betere kwaliteit leveren. Beter drinkwater, een beter transportsysteem en beter contact met klanten. Schoon drinkwater is belangrijk voor onze inwoners.
De nettowinst van Oasen over 2023 bedraagt circa € 2,5 miljoen (2022: circa € 3,2 miljoen). Over 2023 is in 2024 geen dividend uitgekeerd. Het resultaat 2023 is, conform het advies van de RvC, volledig toegevoegd aan de overige reserves van Oasen. Cyclus N.V. Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 4 Aantrekkelijke gemeente. GEM CV Park Triangel Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 3 Groeiende gemeente. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.3 Treasury
Begroting 2024
Rekening 2024
Verschil 2024
voor wijziging
na wijziging
Lasten
-2.764
-1.843
-1.709
134
Baten
3.126
3.383
1.698
-1.685
362
1.540
-10
-1.551
Stortingen
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
362
1.540
-10
Saldo baten en lasten
Resultaat Bedragen x € 1.000
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
-1.551
49
Toelichting Treasury € 1.551.000 Nadeel Als gevolg van een hogere renteopbrengst op de rekening van het schatkistbankieren en omdat in 2024 nog geen financiering benodigd was, is het gevolg dat de renteomslag verlaagd is van 1,5% op begrotingsbasis naar 0,5%. De lagere renteomslag is niet aangepast bij de tweede Bestuursrapportage van 2024, dat betekent een incidenteel nadeel op de bespaarde rente binnen het taakveld treasury. Het voordeel komt terug op de overige taakvelden in de programmarekening.
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien In dit onderdeel van de Jaarstukken zijn overige baten en lasten verwerkt. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.4 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Begroting 2024
Rekening 2024
Verschil 2024
voor wijziging
na wijziging
Lasten
-2.139
-429
-611
-182
Baten
0
0
30
30
-2.139
-429
-581
-151
0
0
0
0
Saldo baten en lasten Stortingen Onttrekkingen Resultaat Bedragen x € 1.000
0
0
0
0
-2.139
-429
-581
-151
Toelichting Overige baten en lasten € 106.000 Nadeel Aan het einde van het jaar worden de openstaande debiteuren beoordeeld op inbaarheid. Op basis van de inbaarheid van de vordering wordt de voorziening dubieuze debiteuren bepaald. Dit heeft voor 2024 tot gevolg dat er een bedrag van € 124.000 aan de voorziening is toegevoegd. Op basis van de controle van een extern bureau voor de labelling van de BTW (Belasting Toegevoegde Waarde) over de jaren 2020 tot en met 2022 blijkt dat er te veel BTW ontvangen is uit het BTW-compensatiefonds voor een bedrag van € 125.000. Voor WW-uitkeringen draagt de gemeente de lasten. In 2024 hebben er geen uitkeringen plaatsgevonden, dit geeft een incidenteel voordeel van € 143.000.
Overhead De definitie van overhead in het Besluit Begroting en Verantwoording is duidelijker gemaakt en moet voor de vergelijkbaarheid afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt. Overhead is “het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”. De kosten van overhead bestaan uit kosten voor personeel, huisvesting, ICT (informatie- en communicatietechnologie) en verbonden partijen die overheadtaken uitvoeren. In een apart hoofdstuk van zowel de begroting als de jaarrekening staan alle bedrijfskosten verzameld op het taakveld overhead. Het is niet mogelijk deze kosten direct toe te rekenen aan een programma.
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
50
Financieel overzicht met toelichting Programma 6.5 Overhead (bruto)
Begroting 2024
Rekening 2024 Verschil 2024
voor wijziging na wijziging Lasten
-10.315
-13.394
-13.482
-88
Baten
0
0
370
370
Saldo baten en lasten
-10.315
-13.394
-13.112
282
Stortingen
0
-26
-26
0
Onttrekkingen
0
32
32
0
-10.315
-13.388
-13.106
282
Resultaat Bedragen x € 1.000
Investeringen, grondbedrijf en groot onderhoud Aan investeringen, het grondbedrijf en groot onderhoud dat ten laste komt van een voorziening (beheerplannen) is een deel van de overhead toegerekend. In dit hoofdstuk staan de kosten vermeld die zijn toegerekend aan deze producten. Het gaat hierbij om de volgende bedragen: Overhead toegerekend aan beheerplannen, investeringen en het grondbedrijf
Rekening 2024
Begroting 2024 voor wijziging
Groot onderhoud ten laste van voorziening/investeringen Grondbedrijf
Verschil 2024
na wijziging
-287
-287
-287
0
-308
-308
-225
83
Overige projecten
0
0
-157
-157
Resultaat Bedragen x € 1.000
-595
-595
-669
-74
Na aftrek van de overhead, die wordt toegerekend aan de hierboven genoemde producten, blijven onderstaande begrote bedragen over op het taakveld overhead. Dit is de overhead die in de betreffende jaren ten laste komt van de exploitatie van de algemene dienst. Programma 6.5 Overhead (netto)
Begroting 2024
Rekening 2024 Verschil 2024
voor wijziging na wijziging Lasten
-10.910
-13.989
-14.151
-162
Baten
0
0
370
370
-10.910
-13.989
-13.781
208
0
-26
-26
0
Saldo baten en lasten Stortingen Onttrekkingen Resultaat Bedragen x € 1.000
0
32
32
0
-10.910
-13.982
-13.775
208
Toelichting HRM € 67.000 Voordeel We hebben minder dan verwacht gebruik gemaakt van de inzet van gespecialiseerde werving- en selectiebureaus bij moeilijk vervulbare vacatures. De voorbereidingen van de arbeidsmarktcampagne zijn in 2024 van gestart gegaan. De grootschalige campagne en daarbij horende kosten gaan echter in 2025 van start. Dit maakt dat de kosten in 2024 lager zijn uitgevallen. Automatisering € 56.000 Voordeel ICT Gouwe-IJssel heeft incidenteel kosten bespaard en de planning van de facturering van de jaarlijkse kosten aangepast. Dit geeft een eenmalig voordeel. Informatisering € 64.000 Voordeel De structurele kosten voor de software voor het sociaal domein zijn na de aanbesteding in 2022 gedaald van € 227.000 naar € 57.000. Totdat we nieuwe structurele kosten voor andere nieuwe software niet meer kunnen dekken geeft dit vooralsnog een structureel afnemend voordeel.
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
51
Producten met een kostendekkende heffing De inkomsten uit de rioolheffing, afvalstoffenheffing en begraafrechten mogen de kosten die voor deze producten gemaakt worden maximaal voor 100 procent dekken. De kosten van overhead mogen bij de berekening van de kostendekkendheid meegenomen worden. Dit geeft de volgende kosten van overhead voor kostendekkende producten: Overheadkosten kostendekkende producten
Begroting 2024
Rekening 2024 Verschil 2024
voor wijziging na wijziging Rioolheffing
-365
-365
-354
11
Afvalstoffenheffing
-249
-249
-243
6
Begraafrechten
-97
-97
-96
1
Resultaat Bedragen x € 1.000
-711
-711
-693
18
Indicatoren Indicator
Jaar
Eenheid
Begroting 2024 Rekening 2024
Formatie
2024
fte per 1.000 inwoners
8,4
7,1
Bezetting
2024
fte per 1.000 inwoners
7,4
6,5
Apparaatskosten
2024
kosten per inwoner
€ 715
€ 750
Externe Inhuur
2024
% van totale kosten personeel
13,08%
28,92%
Overhead
2024
% van totale lasten
11%
10,23%
Toelichting De formatie is gebaseerd op de streefformatie voor 2024 in fte (fulltime-equivalent). De bezetting is bepaald gemiddelde aantal fte in 2024 door de stand per 1/1 en per 31/12 op te tellen en te delen door 2. Het verschil met de formatie betreft vacatureruimte. De apparaatskosten betreft de werkelijke kosten 2024. De externe inhuur betreft de totale werkelijke lasten van externe inhuur van medewerkers. Overhead is bepaald op basis van de werkelijke kosten 2024 op het taakveld Overhead.
Verbonden Partijen Streekarchief Midden-Holland (SAMH) Het Streekarchief Midden-Holland is werkzaam als het historisch documentatiecentrum voor de aangesloten gemeenten. Het streekarchief verleent een complete dienst bij het opvragen van informatie voor inwoners en andere belangstellenden.
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
52
Wet Vennootschapsbelasting (Vpb) In dit onderdeel van de jaarstukken is de sinds 2016 wettelijk verplichte Vpb voor overheden verwerkt. De Vpb-last wordt verwacht vanuit de grondbedrijfsfunctie. Deze Vpb last is verantwoord in paragraaf 7 “Grondbeleid”. Voor de algemene dienst is er alleen sprake van Vpb-druk op reclameopbrengsten. Financieel overzicht Programma 6.6 Vennootschapsbelasting
Begroting 2024
Rekening 2024 Verschil 2024
voor wijziging
na wijziging
-15
-30
Lasten Baten
-37
-7
0
0
0
0
-15
-30
-37
-7
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
-15
-30
-37
-7
Saldo baten en lasten
Resultaat Bedragen x € 1.000
Binnen programma 6 kennen we naast de in dit programma toegelichte verschillen voor een totaal van € 34.000 voordelig resultaat aan diverse kleinere verschillen.
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
53
Paragrafen
Paragraaf 1 Lokale heffingen 1.1 Inleiding Lokale overheden dienen ten minste voor een deel van hun inkomsten te beschikken over een eigen belastinggebied. Dit belastinggebied wordt gevormd door heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van algemene dekkingsmiddelen van de gemeente (zoals onroerende-zaakbelastingen en toeristenbelasting) en heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen van de gemeente (dat is afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges). De Paragraaf Lokale heffingen geeft een overzicht in hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een toelichting op de opbouw van heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn. Een overzicht van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
1.2 Beleidskaders In het kader van het beleid voor lokale heffingen zijn onder andere de volgende onderwerpen van belang: • • •
Druk van de lokale belastingen en heffingen. Kostendekkendheid Kwijtscheldingsbeleid
1.3 Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen In dit onderdeel wordt de ontwikkeling van de geraamde opbrengsten van de onroerendezaakbelastingen, de toeristenbelasting, de precariobelasting, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de begraafrechten nader toegelicht. Daarnaast wordt gekeken naar de kostendekkendheid van de heffingen en leges waarop dit van toepassing is, dit als gevolg van de vernieuwing van het Besluit Begroting en Verantwoording. Kostendekkendheid leges Vanaf 1 januari 2013 wordt gestreefd naar een kostendekkingsgraad van 99% per leges titel. Uit de tabellen bij het onderdeel “leges” blijkt dat dit uitgangspunt niet volledig wordt gerealiseerd. Dit heeft onder andere te maken met de tarieven van persoonsdocumenten, deze tarieven worden vastgesteld door het Rijk. Toerekening kosten straatreiniging In 2020 is het Gemeentelijk Riolering Plan geactualiseerd (dit heet hierna Gemeentelijk Waterplan (GWP)). Naar aanleiding van dit plan is de toerekening van kosten straatreiniging geactualiseerd. Van straatvegen wordt 50% naar riolering en 50% naar afval doorbelast. De kosten voor verzorgend onderhoud wegen wordt gelijkmatig verdeeld tussen riolering, afval, wegen en groen.
1.3.1 Precariobelasting Precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen De precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen van nutsbedrijven is per 1 juli 2017 afgeschaft. De gemeente Waddinxveen heeft tot en met het begrotingsjaar 2021 precariobelasting geheven. Vanaf 2022 valt in de periode 2022-2026 de reservering cumulatief vrij dalend met 10%. In 2024 is 30% vrijgevallen.
1.3.2 Onroerendezaakbelastingen en toeristenbelasting In 2024 zijn de tarieven onroerendezaakbelastingen woningen en niet-woningen niet verhoogd. Het tarief toeristenbelasting is in 2024 niet verhoogd.
Lokale heffingen
54
Het volgende overzicht geeft inzicht in de ontwikkeling van de opbrengsten onroerendezaakbelastingen (OZB): Begroting 2024 voor wijziging
Rekening 2024
na wijziging
Woningen eigenaren
4.328
4.719
4.773
Niet woningen gebruikers
1.948
2.197
2.270
Niet woningen eigenaren
2.729
3.032
3.109
Totaal Bedragen x € 1.000
9.005
9.948
10.152
Het voordeel op de OZB woningen ter hoogte van € 54.000 wordt veroorzaakt door een laatste aanslagoplegging in november en december 2024, waarvan de opbrengst bij 2e Bestuursrapportage 2024 nog niet bekend was. Het voordeel op de OZB niet woningen eigenaren en gebruikers voor een totaal bedrag van € 150.000 vindt zijn oorzaak in de laatste herwaarderingen van bedrijfsobjecten eind 2024, die bij de tweede Bestuursrapportage van 2024 nog niet bekend waren. De aanslagen OZB zijn gecombineerd met de WOZ-beschikkingen. De waarde van de WOZ-beschikking is de grondslag voor de aanslag OZB. In 2024 heeft de gemeente Waddinxveen 528 (2023: 1.044) bezwaarschriften ontvangen tegen de WOZ-beschikkingen van 497 (2023: 995) woningen en 31 (2023: 49) bedrijven. Deze bezwaarschriften hebben geleid tot het verlagen van de waarde van 121 (2023: 280) woningen en 1 (2023: 13) bedrijven. Tegen 5 (2023: 6) uitspraken hebben de betreffende belanghebbenden beroep ingesteld. De geraamde opbrengst toeristenbelasting was in het begrotingsjaar 2024 € 33.000. De werkelijke opbrengst is uitgekomen op € 30.000.
1.3.3 Heffingen die onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen De gemeente Waddinxveen heeft als uitgangspunt dat de tarieven voor afvalstoffenheffing, rioolheffing en begraafrechten 100% kostendekkend dienen te zijn. Indien deze tarieven al 100% kostendekkend zijn, worden de tarieven niet automatisch gecorrigeerd voor inflatie. Dit is op grond van de Gemeentewet niet toegestaan. De tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn inclusief compensabele BTW (Belasting Toegevoegde Waarde) op de kosten van derden. Om schoksgewijze tariefsaanpassing over de jaren te voorkomen zijn voor de heffingen die onderdeel uitmaken van de specifieke dekkingsmiddelen egalisatievoorzieningen in het leven geroepen. Overhead wordt door de vernieuwing van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) met ingang van 2017 niet meer doorbelast naar externe producten, maar mag voor de heffingen nog wel extracomptabel als last worden meegerekend bij de berekening van de kostendekkendheid.
1.3.3.1 Afvalstoffenheffing Begroting 2024 voor wijziging
Rekening 2024
na wijziging
Opbrengst afvalstoffenheffing
5.341
5.341
5.184
Totaal Bedragen x € 1.000
5.341
5.341
5.184
Lokale heffingen
55
De berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing ziet er voor 2024 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing Begroting
Realisatie
Kosten afvalverwerking inclusief omslagrente
-4.792
-4.821
inkomsten afvalverwerking exclusief heffingen
380
513
-4.412
-4.308
Overhead
-176
-163
Compensabele BTW (Belasting Toegevoegde Waarde)
-832
-806
Totale kosten afvalverwerking
-5.420
-5.277
Afvalstoffenheffing
5.341
5.184
79
92
Totale opbrengst afvalverwerking
5.420
5.276
Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000
-100%
-100%
Storting egalisatievoorziening Netto kosten afvalverwerking Toe te rekenen kosten afvalverwerking:
Onttrekking egalisatievoorziening
Voor 2024 is de mutatie in de Voorziening egalisatie afvalstoffenheffing een onttrekking van € 92.000. Het saldo van de Voorziening egalisatie afvalstoffenheffing bedraagt per 31 december 2024 € 452.000.
1.3.3.2 Rioolheffing Begroting 2024 voor wijziging
Rekening 2024
na wijziging
Opbrengst rioolheffing
3.275
3.395
3.338
Totaal Bedragen x € 1.000
3.275
3.395
3.338
Lokale heffingen
56
De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing ziet er voor 2024 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de rioolheffing Begroting
Realisatie
-2.835
-2.442
2 0
2 -239
-2.833
-2.679
Overhead
-346
-346
BTW
-390
-313
Totale kosten rioleringstaak
-3.569
-3.338
Rioolheffing
3.275
3.338
294
0
Totale opbrengst rioleringstaak
3.569
3.338
Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000
-100%
-100%
Kosten rioleringstaak exclusief heffingen Inkomsten rioleringstaak exclusief heffingen Storting aan de egalisatiereservevoorziening tarieven rioolrechten Netto kosten rioleringstaak Toe te rekenen kosten rioleringstaak:
Onttrekking aan de egalisatievoorziening tarieven rioolrechten
Voor 2024 is de mutatie in de Voorziening egalisatie tarieven rioolrechten een storting van € 239.000 (begroot onttrekking van € 294.000) Het saldo van de Voorziening egalisatie tarieven rioolrechten bedraagt per 31 december 2024 € 2.271.000.
1.3.3.3 Begraafrechten Begroting 2024 voor wijziging
Rekening 2024
na wijziging
Opbrengst begraafrechten
373
373
368
Totaal Bedragen x € 1.000
373
373
368
Lokale heffingen
57
De berekening van de kostendekkendheid van de begraafrechten ziet er voor 2024 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de begraafrechten Begroting
Realisatie
-331
-304
Kosten begraafplaats inclusief omslagrente Storting egalisatievoorziening begraafplaatsen
0
Netto kosten begraafplaats
-331
-304
Overhead
-96
-96
Totale kosten begraafplaats
-427
-400
Opbrengsten begraafplaats
373
368
Onttrekking egalisatievoorziening begraafplaatsen
54
32
Totale opbrengst begraafplaats
427
400
-100%
-100%
Toe te rekenen kosten begraafplaats:
Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000
Voor 2024 is de mutatie in de Voorziening egalisatie begraafplaatsen een onttrekking van € 32.000 (begroot onttrekking € 54.000). Het saldo van de Voorziening egalisatiereserve begraafplaatsen bedraagt per 31 december 2024 € 316.000.
1.3.4 Leges De kostendekkendheid van de leges is als volgt: Kostendekkendheid van leges Titel I Begroting
Realisatie
Hoofdstuk
Lasten
Huwelijk
-46.342
41.981
Kostendekking % 90,59%
-39.467
30.116
Kostendekking % 76,31%
Persoonsdocumenten
-445.344
406.419
91,26%
-678.430
592.903
87,39%
Verstrekkingen en Nasporingen
-22.394
16.831
75,16%
-51.699
31.307
60,56%
0
0
0,00%
0
0
0,00%
Handel en (APV-)vergunningen
-4.082
2.232
54,68%
-2.650
2.385
90,00%
Telecommunicatie
-33.335
42.202
126,60%
-40.276
61.589
152,92%
Verkeer en vervoer
-15.674
3.304
21,08%
-33.482
10.418
31,12%
Rioolaansluiting
-1.920
2.448
127,50%
-1.380
1.712
124,06%
-569.091
515.417
90,57%
-847.384
730.430
86,20%
Huisvesting
Totaal
Baten
Lasten
Baten
Kostendekkendheid van leges Titel II Begroting
Realisatie
Hoofdstuk
Lasten
Baten
Bouwvergunningen
-772.030
772.030
Kostendekking % 100,00%
Totaal
-772.030
772.030
Lokale heffingen
Lasten
Baten
-1.484.100
1.102.050
Kostendekking % 74,25%
100,00% --1,484,100
1.102.050
74,25%
58
Kostendekkendheid van leges Titel III Begroting
Realisatie
Horeca Organiseren evenementen of markten Brandbeveiligingsverordening
-2.258
2.316
Kostendekking % 102,57%
-7.779
5.484
70,50%
0
0
0,00%
0
0
0,00%
Totaal
-10.037
7.800
77,71%
-7.673
5.328
69,44%
Hoofdstuk
Lasten
Baten
-5.609
3.569
Kostendekking % 63,63%
-2.064
1.759
85,22%
Lasten
Baten
1.4 Kwijtscheldingsbeleid In de begroting 2024 is bij de afvalstoffenheffing € 170.000 geraamd voor het verlenen van kwijtschelding. De werkelijke lasten bedragen € 178.000.
1.4 Lokale lastendruk Onderstaande tabellen geven inzicht in de belastingdruk in 2024 in de gemeente Waddinxveen ten opzichte van de gemeenten in de regio Midden-Holland.
Gemeente
Gemiddelde taxatiewaarde
Tarief Onroerend Zaken Belasting woningen eigenaren
Tarief Tarief rioolheffing afvalstoffenheffing
Waddinxveen
389.000
0,0877%
393
222
Bodegraven - Reeuwijk
450.000
0,1280%
363
402
Gouda
335.000
0,0916%
412
530
Zuidplas
435.000
0,1021%
340
197
Krimpenerwaard
405.000
0,0875%
345
269
Gemiddelde
402.800
0,0994%
371
324
Totale belastingdruk bij regio Midden-Holland gemeenten in 2024: Gemeente Waddinxveen
Totale belastingdruk 992
Bodegraven - Reeuwijk
1.353
Gouda
1.296
Zuidplas
1.043
Krimpenerwaard Gemiddelde Bron: Coelo Atlas van de lokale lasten 2024 en Waarderingskamer
Lokale heffingen
995 1.136
59
Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.1 Inleiding Het beleid voor het risicomanagement is geactualiseerd en vastgesteld op 22 januari 2025. In het beleidskader zijn de volgende doelen opgenomen: 1.
2.
3. 4.
5.
Kaderstelling raad en formuleren van beleidsuitgangspunten: De raad is verantwoordelijk voor een sluitende begroting. De raad heeft een kaderstellende, budgetterende en controlerende taken. Vanuit deze rollen geeft de raad de kaders met betrekking tot het weerstandsvermogen en het risicomanagement aan en stelt de raad hiervoor het beleid vast waarbinnen de gemeente Waddinxveen dient te opereren. Voldoen aan wet- en regelgeving: Beleid over weerstandsvermogen en risicomanagement wordt via wet- en regelgeving (Besluit Begroting en Verantwoording, Gemeentewet en Financiële verordening) verplicht gesteld. Door het vaststellen van deze nota en een actualisatie hiervan voldoet de gemeente Waddinxveen aan weten regelgeving Verhogen van het risicobewustzijn: Risico’s meer inzetten als tool voor bestuur en management met als doel het verhogen van het risicobewustzijn. Borgen van aandacht voor het managen van risico’s door het nemen van beheersmaatregelen: Het signaleren van de risico´s is de eerste stap. Maar vervolgens moeten de maatregelen worden benoemd die genomen worden om de risico´s zo veel mogelijk te beheersen. Op deze manier wordt er proactief met risico’s omgegaan, in plaats van reactief. Meer terugkijken en leren van het effect van de beheersmaatregelen.
Zorgen voor beter bestuur en voor vertrouwen in bestuur: Een goed risicomanagement zorgt ervoor dat de burgers vertrouwen hebben in de gemeente en haar bestuurders, want zij hechten belang aan een goedwerkende gemeente.
2.1 Risico-kaart Er wordt gebruik gemaakt van een risicokaart voor de beheersing van risico’s met een hoge kans op waarschijnlijkheid en groot financieel gevolg. De risicokaart geeft (in dit geval) de risico’s weer naar de klassen voor de kans en het financieel gevolg. De beheersing van de risico’s die in de rode en oranje vlakken van de risicokaart vallen, worden nader toegelicht in onder “risico inventarisatie”. Risico;s die toezien op imago, planning of anderzijds zijn niet binnen deze risicokaart opgenomen, maar worden wel periodiek gemonitord en zijn onderdeel van het risicoframework van gemeente Waddinxveen.
Figuur 1: Risicokaart Zichtbaar is dat er nu 13 financiële risico’s zijn geïnventariseerd die méér dan € 50.000 ,- bedragen. Risico’s onder de € 50.000 euro worden niet meegenomen bij de berekening van het weersvermogen.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
60
2.2 Risico-inventarisatie Vanuit het risicomanagement systeem zijn de risico’s geactualiseerd en berekend. Conform de geactualiseerde nota Risicomanagement en weerstandsvermogen, worden in onderstaande tabel de risico’s benoemd die in de risicokaart in de rode of oranje vlakken zijn gepositioneerd en de grootste financiële risico’s voor gemeente Waddinxveen zijn. Po sit ie
Risico
1
Structurele korting van rijkswege op 70% 3.000.000 2.326.667 Algemene Gemeentefonds. Het ravijnjaar 2026 dekkingsmiddelen verwijst naar een periode waarin en onvoorzien gemeenten te maken krijgen met aanzienlijke financiële uitdagingen door veranderingen in het gemeentefonds. Beheersmaatregelen Vroegtijdige planning: Gemeente Waddinxveen kan haar begroting en financiële plannen herzien om rekening te houden met de verwachte bezuinigingen indien dit nodig is. Dit sturingmiddel kan helpen om onverwachte tekorten te voorkomen Kostenbeheersing: Door blijvend op zoek te zijn naar efficiëntieverbeteringen en waar dat kan kostenbesparende maatregelen door te voeren, proberen uitgaven verminderen. Netcongestie voor aansluiting 10% 1.500.000 1.248.446 Ruimte voor woningbouwprojecten en maatschappelijke iedereen voorzieningen
2
3
4
5
Kans (in %)
Financieel gevolg (in €)
Gewogen risicobedrag (Monte Carlo)
Programma risico
Beheersmaatregel: Samenwerken met netbeheerders: Door vroegtijdig in gesprek te gaan met netbeheerders, kunnen we als gemeente beter anticiperen op toekomstige capaciteitsproblemen en samen oplossingen vinden, zoals bijvoorbeeld het plaatsen van extra transformatorstations Flexibele planning: Waddinxveen probeert om bouw- en ontwikkelingsplannen flexibel in te richten, zodat projecten kunnen worden aangepast aan de beschikbaarheid van netcapaciteit. Open einde regeling Jeugdwet & Wmo 70% 1.500.000 1.248.446 Juiste zorg voor Door het ontbreken van een iedereen bestedingsplafond of extra stijging van jeugdzorguitgaven moet gemeente in zorg voorzien waar onvoldoende financiële dekking tegenover staat. Beheersmaatregel: Egalisatiereserve: Gemeente Waddinxveen beschikt over een egalisatiereserve om kortstondig financiële pieken te kunnen opvangen.