1. Jaarstukken 2023
Tekst van het document
40
voorbereiden van een participatieverordening. Daardoor kon de participatieverordening niet in 2023 afgerond worden, maar komt deze in het 2e kwartaal van 2024 in de gemeenteraad. Jongerenparticipatie Sinds een aantal jaren heeft de gemeente een kinderburgemeester en is er een ambitie voor een kinderraad. Met het installeren van een kinderburgemeester wordt geprobeerd kinderen op vroege leeftijd in aanraking te brengen met lokale democratie, maar ook kan de kinderburgemeester een brug vormen tussen lokale politiek en basisschoolleerlingen. In 2023 is de vierde kinderburgemeester geïnstalleerd en zijn we gestart met een kindercomité. Dit zijn kinderen in de leeftijdscategorie van groep 8. Het kindercomité is een initiatief dat de stem van de jeugd in Waddinxveen wil versterken en ervoor zorgt dat de ideeën en behoeften van de jeugd worden gehoord. Het comité is een plek waar kinderen hun ideeën kunnen neerleggen, problemen kunnen aankaarten en actief kunnen meewerken aan het beleid dat direct invloed heeft op hun leefomgeving. Uitvoering Regeling opvang ontheemden Oekraïne We hebben in februari naast de opvang locatie aan de Noordkade ook voormalig hotel De Unie in gebruik genomen voor de opvang van Oekraïners. Totaal kunnen wij nu 174 mensen opvangen.
Wijkregie Beleidsdoelstelling 1 .We betrekken onze inwoners meer bij de inrichting en het onderhoud van hun directe woonomgeving
Algehele realisatie
Aandacht voor
We betrekken onze inwoners meer bij de inrichting en het onderhoud van hun directe woonomgeving (1) We hebben onze inwoners meer weten te betrekken bij hun directe woonomgeving. Via Waddsup en een themapagina in Hart van Holland hebben we inwoners gestimuleerd om met initiatieven te komen. We hebben hierdoor 10 burgerinitiatieven meer dan in 2022 ontvangen voor het adopteren van openbaar groen, afvalbakken en zitbanken. Voor sociale burgerinitiatieven werkten we nauw samen met de Stichting Wijkwallet Waddinxveen. Via een themapagina in het Hart van Holland en via social media heeft Stichting Wijkwallet zichzelf gepromoot. Dit heeft geleid tot 20 stuks meer aanvragen bij Wijkwallet dan in 2022. Initiatieven Schoon Het aantal vrijwillige inwoners dat dagelijks/wekelijks zwerfafval opruimt is toegenomen tot ongeveer 250 vrijwilligers. Het aantal vrijwillige inwoners dat openbaar groen, afvalbak of zitbank adopteert is toegenomen tot ongeveer 100. Al deze vrijwilligers hebben we in het najaar in het zonnetje gezet als dank voor hun inzet. Heel We hebben 7.844 nieuwe ‘meldingen openbare ruimte’ ontvangen waarvan: 3.703 via de Fixi website; 2.633 via de Fixi app; 1.308 via de Frontoffice van Publieksplein; 200 via overige kanalen.
Deze meldingen gingen over de categorieën handhaving (1.922 meldingen), afval (1.527), groen (1.196), bestrating (949), openbare verlichting (798), straatmeubilair (352), onderhoud verkeer (304), riolering (268), speelvoorzieningen (177), dieren (126), watergangen (123), milieu-incidenten (36), bruggen en tunnels (29), gladheidsbestrijding (18), sportvelden (12) en kunstwerken (7). Hiervan zijn er 7.213 binnen 24 uur in behandeling genomen (92%). Bij 5.519 meldingen wilde de melder een terugkoppeling (70%). Hiervan hebben we 4.196 meldingen binnen de servicenorm van 1 week beantwoord (76%). Veilig Ook afgelopen jaar hebben de buurtpreventieteams zich ingezet voor een veilige woonomgeving door dagelijks/wekelijks rondes te lopen door de buurten en wijken. De buurtpreventieteams hebben een workshop ‘ondermijning in de wijk’ gevolgd. Daarnaast hebben 8 inwoners zich aangemeld voor buurtWhatsApp-groepen. Ook deze vrijwilligers hebben we in het najaar in het zonnetje gezet.
41
Dienstverlening Beleidsdoelstelling
Algehele realisatie
1 We maken een nieuw uitvoeringsplan Dienstverlening
2. We zorgen voor een medewerker die inwoners helpt bij het vinden van de juiste weg
Aandacht voor
We maken een nieuw uitvoeringsplan Dienstverlening (1) Door de organisatie van de niet geplande Tweede Kamerverkiezing op 15 november 2023 liep het nieuwe uitvoeringsplan Dienstverlening enige vertraging op. Inmiddels hebben we het uitvoeringsplan Dienstverlening 2024-2025 vastgesteld. Hierin zijn 20 resultaten benoemd die we in 2024 en 2025 willen bereiken. We zorgen voor een medewerker die inwoners helpt bij het vinden van de juiste weg (2) Sinds oktober 2022 hebben we via Kwadraad Maatschappelijk werk een ombudsfunctie/sociaal raadslid in onze gemeente. In het eerste halfjaar 2023 heeft deze medewerker 72 mensen geholpen die vragen hadden. Het ging daarbij met name over het geven van informatie en advies op juridisch- en belastingtechnisch gebied en over uitkeringen. Er zijn minder aanvragen vanuit de ombudsfunctie ontvangen. Vanaf medio 2023 zijn de arbeidsuren van deze gecombineerde functie structureel verhoogd van 12 naar 18 uur per week. Voorwaarde daarbij is wel dat de ombudsfunctie letterlijk meer zichtbaarheid krijgt en een laagdrempelige benadering. Verkiezingen In maart 2023 organiseerden we de gecombineerde verkiezing van de leden van Provinciale Staten en het algemeen bestuur van de Waterschappen Rijnland en Schieland en de Krimpenerwaard. In juli 2023 viel kabinet Rutte IV.
Hierdoor organiseerden we op 15 november 2023 ook de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer. Bij beide verkiezingen telden we de uitgebrachte stemmen op een centrale plaats. Dat gebeurde op de dag na de verkiezingsdag. Alle verkiezingen zijn rechtmatig verlopen. Vragenafhandeling Frontoffice In 2023 hebben we 61% van de ruim 17.000 eerste, veelvoorkomende vragen van onze inwoners in één keer beantwoord. Dat waren vragen die via de telefoon of e-mail aan ons werden gesteld. De meeste vragen gingen over Burgerzaken (34%), het Sociaal Team (12%) en Ruimte (11%). Pilot Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) In mei 2023 hebben we in samenwerking met de IDO-ambassadeur voor Waddinxveen en bibliotheek De Groene Venen een pilot georganiseerd voor digitaal oncomfortabele inwoners. Eén van de aanbevelingen uit deze pilot hebben we opgenomen in het nieuwe uitvoeringsplan dienstverlening. Veiligheid Beleidsdoelstelling 1 .We vergroten de aanwezigheid en de zichtbaarheid van de boa’s in de wijken 2. We stellen een coördinator Bibob aan
Algehele realisatie
Aandacht voor
We vergroten de aanwezigheid en zichtbaarheid van de boa’s in de wijken (1) Door de krapte op de arbeidsmarkt heeft de invulling van de formatie de nodige tijd in beslag genomen. Maar er staat inmiddels een jong en enthousiast team. De boa’s zorgen voor terugkoppelingen bij Fixi meldingen en passen dit structureel toe. Ze zijn aanwezig bij de bijeenkomsten van Buurtpreventie en Wijkregie en nemen deel aan de schouw in het kader van het KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen). Ook zijn de boa’s aanwezig bij de grotere evenementen in Waddinxveen, zoals Koningsdag en de festiviteiten rondom de intocht van Sinterklaas. Voor een snellere en betere afhandeling van hun dagelijkse werkzaamheden hebben de boa’s per 6 april 2023 een herkenbare auto in gebruik genomen.
42
We stellen een coördinator Bibob aan (2) We hebben een coördinator Bibob aangesteld. Het inwerktraject is eind 2023 gestart. Ook hebben we Bibob beleid vastgesteld. Beleidsindicatoren Openbare orde en veiligheid Indicator
Jaar
Eenheid
W'veen
Verwijzingen Halt 2023 per 1.000 jongeren 7,5 Winkeldiefstallen 2023 Per 1.000 inwoners 1,3 Geweldsmisdrijven 2023 Per 1.000 inwoners 0,1* Diefstallen uit woningen 2023 Per 1.000 inwoners 0,8 Vernielingen en beschadigingen (in 2023 Per 1.000 inwoners 2,8 de openbare ruimte) * De politie heeft deze cijfers m.i.v. 2023 anders samengesteld dan voorgaande jaren.
6,0 1,9 0,2* 1,3
ZuidH. 8,2 2,7 0,2* 1,0
3,6
4,1
MIdden-H.
Verbonden Partijen Regio Midden-Holland De regio Midden-Holland is een netwerksamenwerking, een structuur waarbinnen we bestuurlijke afstemming organiseren. We werken binnen deze gemeenschappelijke regeling samen op een aantal onderwerpen, namelijk: economie, onderwijs en arbeidsmarkt; o het belangrijkste resultaat voor de tafel Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt in 2023 was de vaststelling van de Regionale kwalitatieve bedrijventerreinenstrategie Midden-Holland. Samen met een brede vertegenwoordiging van het bedrijfsleven en onderwijs hebben de samenwerkende gemeenten in Midden-Holland een bedrijventerreinenstrategie opgesteld over de kwaliteit van bedrijventerreinen. ruimte en wonen; o belangrijkste resultaat in 2023 was de opstelling van de Regionale Projectenlijst Woningbouw Midden-Holland (RPW) door de Regionale Agenda Wonen (RAW). In het Waddinxveense aandeel zijn de nieuwbouwprojecten getoetst aan de doelstellingen uit de Woonzorgvisie Waddinxveen 2035 en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. o ook is in 2023 de startnotitie voor een regionale woonzorgvisie Midden-Holland vastgesteld. In deze regionale woonzorgvisie worden uitvoeringsafspraken opgenomen voor de regio en per gemeente. Oplevering van de visie volgt in 2024. Uitkomsten hiervan worden meegenomen bij keuzes in nieuwe woningbouwontwikkelingen en verwerkt in het lokale woonbeleid.
verkeer en vervoer; o belangrijkste resultaat in 2023 was de OV concessie voor het busvervoer die op 1 januari 2025 ingaat. Qbuzz wordt voor de duur van deze concessie de uitvoerder van het busvervoer in de regio. Voor de regio en voor Waddinxveen zit er positieve vooruitgang in het aanbod en de kwaliteit. o Daarnaast is er regionaal veel aandacht geweest voor verkeersveiligheid. duurzaamheid; o belangrijk resultaat in 2023 was de realisatie van een regionale kansenkaart voor biodiversiteit. cultuur; o het belangrijkste resultaat in 2023 was dat er in de regio een culturele belevingsroute is ontwikkeld die de 5 deelnemende gemeenten verbindt via het thema ‘Fietsen onder NAP’. In Waddinxveen is deze route officieel in gebruik genomen tijdens het WadCultureel weekend. De fietsroute van zo’n 25 kilometer leidt je door en langs ‘De Parel aan de Gouwe’. Ook zijn er gesprekken gevoerd over hoe de Regio Midden-Holland is georganiseerd en hoe dit netwerk wordt ondersteund. Adviesbureau Berenschot leverde een rapport op over het Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem. Hieruit bleek dat de slagkracht en de meerwaarde van de regionale samenwerking kan worden vergroot door de uitvoeringskracht te versterken. De gesprekken hierover zijn in 2023 gevoerd en krijgen in 2024 een vervolg.
Sociaal domein Met ingang van 2023 is het onderwerp sociaal domein uit de begroting van de regio Midden-Holland gehaald. De werkzaamheden voor het sociaal domein zijn afzonderlijk ondergebracht in een Regionale Werkorganisatie (RWO). Deze RWO krijgt de vorm van een Gemeenschappelijke Regeling. Besluitvorming hierover volgt in 2024.
43
Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) Bescherming van onze inwoners tegen rampen en crises blijft belangrijk De VRHM is er voor de inwoners van de hele regio. De belangrijkste taak is het beschermen van de inwoners tegen de risico’s van rampen en crises. Zo zorgt de VRHM dat de inwoners veilig zijn. Wat de VRHM in 2023 heeft gedaan staat uitgelegd in het Regionaal Beleidsplan VRHM 2020-2023 ‘Veiligheid in samenhang’. In dit beleidsplan zijn alle taken (meldkamer, brandweerzorg, GHOR, risico- en crisisbeheersing en bevolkingszorg) van de VRHM opgenomen. Er zijn in 2023 op verschillende terreinen stappen gezet. Zo is de VRHM gestart met de doorontwikkeling van medewerkers op het gebied van crisisbeheersing. Hierbij zijn nieuwe manieren bekeken om medewerkers vakbekwamer te maken en te houden. Eén van de voorbeelden is de digitale leeromgeving OPEN, waar literatuur, cursussen en evaluaties te vinden zijn voor alle crisisfunctionarissen. Daarnaast is aan de preventieve kant een doorontwikkeling gestart op het gebied van kennishouders en accounthouders. Dit is een belangrijke ontwikkeling voor het toekomstbestendig en risicogericht adviseren. Ten slotte is de brandweer gestart met de uitrol van de nieuwe Tankautospuiten. Dit was op het einde van het jaar nog niet afgerond.
Operationele prestaties Brandweer Hollands-Midden
2023
2022
2021
2020
Totaal aantal incidenten in regio Hollands Midden
6.647
7.932
6.977
7.121
Percentage opkomsttijd Officier van Dienst (OvD) en/of Hoofdofficier van Dienst (HOvD) sneller dan- of gelijk aan de wettelijke norm (15 minuten na alarmering OvD en 30 minuten na alarmering HOvD) in Hollands Midden
81,3%
82,2%
78,6%
82,1%
Adviezen omgevingsveiligheid (Wabo) voor Waddinxveen
95
84
93
67
Percentage adviezen omgevingsveiligheid (Wabo) binnen de afgesproken behandeltermijn afgehandeld voor Waddinxveen
82,1%
85,7%
84,9%
82,1%
Controles brandveiligheid in Waddinxveen
18
24
9
8
Totaal aantal incidenten in Waddinxveen (exclusief Brandweer First Responders)
279
293
229
282
Percentage opkomsttijd incidenten prio 1 binnen 9 minuten
42,1%
31,7%
36,6%
28,9%
Totaal aantal meldingen kazerne Waddinxveen
202
245
178
210
44
Wat heeft het gekost? Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging Lasten Baten
Verschil 2023
na w ijziging
-6.176
-9.666
-9.365
301
612
5.507
5.992
485
-5.564
-4.159
-3.373
787
Stortingen
0
-3.280
-3.280
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
-5.564
-7.439
-6.652
787
Saldo baten en lasten
Resultaat
Bedragen *€ 1.000
College B&W
€ 126.000,- Voordeel
De personele lasten voor het college zijn voor 2023 met € 3.000,- hoger uitgevallen. Het betreft de kosten van salarissen, opleidingen, personele kosten (bijv. treinreizen) en representatiekosten. De dotatie aan de voorziening wachtgeld- en pensioenen wethouders is € 105.000,- lager dan was begroot. Voor een uitkering aan een oud-wethouder is een vergoeding van de arbeidsongeschiktheidsverzekering ontvangen van ongeveer € 18.000,-.
Veiligheid
€ 424.000 Voordeel
Op het regulier budget en afrekening van projecten zijn lagere kosten € 13.000,- gerealiseerd. Bij Veiligheid zijn opbrengsten uit dwangsommen gerealiseerd, in totaal € 411.000,-, (Staringlaan, Coenecoop en Kromme Esse).
Burgerzaken
€ 29.000 Voordeel
Er zijn extra opbrengsten, in totaal € 24.000,-, gerealiseerd vanuit Naturalisatie. Voor de persoonsdocumenten zijn er voor de rijbewijzen en gezondheidsverklaringen 75+ minder lasten van € 5.000,- gerealiseerd.
Opvang Oekraïners
€ 208.000 Voordeel
De specifieke uitkering voor de opvang ontheemden Oekraïne is toereikend geweest om de kosten voor de opvang van Oekraïners te dekken. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat van € 208.000 te storten in de bestaande reserve Opvang Vluchtelingen.
45
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
6. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Inleiding Het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien heeft betrekking op onderwerpen die niet onder andere programma’s kunnen worden opgenomen.
Lokale heffingen De lokale heffingen zijn de onroerendezaakbelastingen en de toeristenbelasting. Deze heffingen worden hier opgenomen omdat de besteding niet gebonden is aan één van de andere programma’s. Voor een toelichting op deze heffingen verwijzen we naar de in deze jaarstukken opgenomen Paragraaf 1 Lokale heffingen. Beleidsindicatoren Indicator
Jaar
Gemiddelde WOZ waarde
Eenheid
W'veen
Midden-H.
Zuid-H.
2023 * 1.000 euro
€ 372
€ 375
€ 359
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
2023 euro
€ 937
€ 1.020
€ 871
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
2023 euro
€ 963
€ 1.080
€ 968
Verbonden Partijen Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) zorgt ervoor dat we onze belastingen betaald krijgen. De BSGR doet voor onze gemeente de heffing en invordering van alle belastingen en de meeste retributies. De BSGR doet dit zoveel mogelijk geautomatiseerd. De BSGR heeft hiermee een hoge kwaliteit en service tegen zo laag mogelijke kosten. Financieel overzicht met toelichting Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Lasten
-457
-525
-509
16
Baten
8.353
9.586
9.785
198
Saldo baten en lasten
7.896
9.061
9.276
215
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
7.896
9.061
9.276
215
Resultaat
Bedragen x € 1.000
Algemene uitkering Het gemeentefonds is in Nederland een begrotingsfonds, waaruit gemeenten worden gesubsidieerd. Het Rijk stopt jaarlijks een deel van zijn belastingopbrengsten in het gemeentefonds. Gemeenten ontvangen geld van het Rijk om hun taken uit te voeren. Het gemeentefonds bestaat uit twee onderdelen, de algemene uitkering en de integratie/decentralisatie-uitkeringen.
46
Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen in de vorm van circulaires: In mei op basis van de Voorjaarsnota; In september op basis van de Miljoenennota; In december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De circulaires bevatten ook actuele informatie die op een later tijdstip in de rijksbegroting wordt verwerkt. De mededelingen in de circulaires zijn steeds onder het voorbehoud van parlementaire goedkeuring. In de begroting 2023 na wijziging zijn de gevolgen tot en met de Septembercirculaire 2023 verwerkt. In de rekening 2023 zijn de gevolgen tot en met de Decembercirculaire 2023 verwerkt. Financieel overzicht met toelichting Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Lasten
0
0
0
0
Baten
54.048
57.516
58.694
1.178
Saldo baten en lasten
54.048
57.516
58.694
1.178
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
54.048
57.516
58.694
1.178
Resultaat
Bedragen x € 1.000
Treasury inclusief aandelen en dividend In dit onderdeel van de jaarstukken is het saldo van het renteresultaat op treasury en dividend op aandelen inzichtelijk gemaakt. We bezitten aandelen in de BNG Bank N.V., Oasen N.V. en Cyclus N.V. Ook hebben we deelnemingen in de Commanditair BV Triangel, de GEM Triangel Beheer BV en de GEM CV Park Triangel.
Verbonden Partijen BNG Bank N.V. De BNG Bank N.V. is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang De BNG loopt een klein risico bij het geven van leningen. Dit komt omdat: Gemeenten, provincies en de Staat eigenaar zijn van deze bank; De statuten bepalen dat er een kleine groep van klanten is. De BNG voegt de verschillende vragen van klanten samen tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide onderdelen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen. Het dividend in 2023 bedroeg € 2,16 per aandeel. De nettowinst van BNG Bank over 2023 bedraagt € 254 miljoen (2022: € 300 miljoen). Over 2023 is voorgesteld om een dividend uit te keren van € 120 miljoen een pay-out van 50.%. Dit is conform het beleid van de bank tot 2023. Het dividend bedraagt € 2,16 per aandeel van nominaal € 2,50 (2022: € 2,50 per aandeel). Het dividend voor gemeente Waddinxveen bedraagt € 38.498 bij 17.823 aandelen. Oasen N.V. Oasen N.V. is een drinkwaterbedrijf met een maatschappelijke taak Door veel verbetering en innovatie wil Oasen een nog betere kwaliteit leveren. Nog beter drinkwater, een nog beter transportsysteem en nog betere klantinteractie.
Dat doen ze door de verantwoordelijkheid en het vakmanschap van hun medewerkers centraal te stellen, te benutten en te stimuleren. Schoon drinkwater is belangrijk voor onze inwoners. De nettowinst van Oasen over 2022 bedraagt circa € 3,1 (2021: circa € 5,6 miljoen). Over 2022 is in 2023 geen dividend uitgekeerd. Het resultaat 2022 is, conform het advies van de RvC, volledig toegevoegd aan de overige reserves van Oasen.
Cyclus N.V. Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 4 Leefbaar Dorp.
47
GEM CV Park Triangel Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 3 Dorp in ontwikkeling.
Wat heeft het gekost? Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Lasten
-2.094
-1.868
-1.767
101
Baten
2.821
2.926
2.105
-821
727
1.058
338
-720
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
727
1.058
338
-720
Saldo baten en lasten
Resultaat
Bedragen x € 1.000
Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien In dit onderdeel van de jaarstukken zijn overige baten en lasten verwerkt.
Wat heeft het gekost? Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Lasten
-2.550
-433
-528
-95
Baten
0
0
42
42
Saldo baten en lasten
-2.550
-433
-486
-53
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
-2.550
-433
-486
-53
Resultaat
Bedragen x € 1.000
48
Overhead In dit onderdeel van de jaarstukken zijn de baten en lasten van de overhead verwerkt.
Wat heeft het gekost? De totale bruto kosten voor overhead zien er in 2023 als volgt uit: Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging Lasten
Verschil 2023
na w ijziging
-10.264
Baten
-11.362
-11.929
-567
0
0
290
290
-10.264
-11.362
-11.639
-277
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
-10.264
-11.362
-11.639
-277
Saldo baten en lasten
Resultaat
Bedragen x € 1.000 Investeringen, grondbedrijf en groot onderhoud Van de totale kosten van overhead is in 2023 toegerekend aan investeringen, groot onderhoud en grondbedrijf: Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Investeringen/Groot onderhoud
-303
-303
-334
-31
Grondbedrijf
-265
-265
-194
71
Overige projecten
-62
-62
-26
36
Resultaat
-630
-630
-554
76
Producten met een kostendekkende heffing Van de totale kosten van overhead is in 2023 toegerekend aan kostendekkende heffingen: Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Rioolheffing
-369
-369
-357
12
Afvalstoffenheffing
-250
-250
-238
12
Begraafplaatsen
-97
-97
-97
0
Resultaat
-715
-715
-692
24
De totale netto kosten voor overhead zien er in 2023 als volgt uit. Dit zijn de bruto kosten overhead verminderd met de toerekening aan investeringen, groot onderhoud en grondbedrijf:
49
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Lasten
-9.634
-10.732
-11.375
-643
Baten
0
0
290
290
Saldo baten en lasten
-9.634
-10.732
-11.085
-353
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
-9.634
-10.732
-11.085
-353
Resultaat
Beleidsindicatoren Indicator
Jaar
Eenheid
W'veen
Trend meerjarig
Formatie
2023
fte per 1.000 inwoners
6,3
8,3
Bezetting
2023
fte per 1.000 inwoners
5,8
7,4
Apparaatskosten
2023
kosten per inwoner
€ 635
2024: € 696
Externe Inhuur
2023
% van totale kosten personeel
19,22%
2024: 8,1%
Overhead
2023
% van totale lasten
9,62%
2024: 9,7%
Vennootschapsbelasting (Vpb) In dit onderdeel van de jaarstukken is de sinds 2016 wettelijk verplichte Vpb voor overheden verwerkt. De Vpblast wordt verwacht vanuit de grondbedrijfsfunctie. Deze Vpb last is verantwoord in paragraaf 7 “Grondbeleid”. Voor de algemene dienst is er alleen sprake van Vpb-druk op reclameopbrengsten.
Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Lasten
-15
-25
-18
7
Baten
0
0
0
0
-15
-25
-18
7
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
-15
-25
-18
7
Saldo baten en lasten
Resultaat
Bedragen x € 1.000
50
Wat heeft het gekost? (TOTAAL) Program m a
Begroting 2023
Rekening 2023
voor w ijziging
Verschil 2023
na w ijziging
Lasten
-15.380
-14.213
-14.752
-538
Baten
65.223
70.029
70.917
888
Saldo baten en lasten
49.843
55.815
56.165
350
Stortingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
49.843
55.815
56.165
350
Resultaat
Bedragen x € 1.000
OZB niet-woningen
€ 205.000 Voordeel
De opbrengsten OZB niet-woningen zijn hoger dan verwacht. Dit heeft onder andere te maken met de afwikkeling van de taxaties Waardering Onroerende Zaken (WOZ) van bedrijfspanden, waardoor pas eind 2023/begin 2024 de aanslagen zijn opgelegd. En ook met areaal uitbreiding in panden. Het bedrag is een structureel voordeel.
Algemene uitkering
€ 1.178.000 Voordeel
De algemene uitkering heeft in 2023 een incidenteel voordeel van € 1.178.000. De voornaamste oorzaak is de gevolgen van de Decembercirculaire 2023 die niet konden worden verwerkt in de 2 e Burap 2023.
Treasury
€ 720.000 Nadeel
Als gevolg van een hogere renteopbrengst op de rekening van het schatkistbankieren is het gevolg dat de renteomslag verlaagd is van 2,5% op begrotingsbasis naar 1,5%. De lagere renteomslag is niet aangepast bij de 2e Burap 2023, dat betekent een incidenteel nadeel op de bespaarde rente binnen het taakveld treasury. Het voordeel komt terug op de overige taakvelden in de programmarekening.
Lagere WW-uitkering
€ 101.000 Voordeel
Voor WW-uitkeringen draagt de gemeente de lasten. Deze zijn in 2023 € 101.000 lager dan begroot. Dit geeft een incidenteel voordeel.
Verlofsparen
€ 242.000 Nadeel
Met ingang van 1 januari 2022 is het voor medewerkers mogelijk om verlof te sparen. Per 31 december 2022 is op basis van een overzicht bovenwettelijke verlofuren een voorziening gevormd voor een bedrag van € 98.000 berekend tegen een gemiddeld uurloon. Voor het jaar 2023 heeft er wederom een berekening plaatsgevonden van bovenwettelijke verlofuren. Dit betekent dat de voorziening verlofsparen hoogd moet worden met een bedrag van € 242.000 tot een saldo van € 340.000.
Huisvesting en werkplek
€ 68.000 Nadeel
De energiekosten voor het gemeentehuis zijn in de begroting veel lager opgenomen dan werkelijk is uitgegeven.
Formatie en inhuur
€ 388.000 Nadeel
De lasten vielen uiteindelijk hoger uit. Het was in 2023 wederom moeilijk om vacatures in te vullen, waardoor er externen ingehuurd moesten worden tegen hogere lasten.
Automatisering (taakspecifieke applicaties) € 186.000 Voordeel Er is sprake van een incidenteel voordeel op taakspecifieke applicaties .
51
Opleidingskosten
€ 98.000 Voordeel
Er is in 2023 minder deelgenomen aan opleidingen. Ook is er vooral aan onlineopleidingen deelgenomen, die vaak goedkoper zijn dan opleidingen die fysiek plaatsvinden. Dit is een incidenteel voordeel .
52
Paragrafen
Paragraaf 1 Lokale heffingen Inleiding Lokale overheden dienen ten minste voor een deel van hun inkomsten te beschikken over een eigen belastinggebied. Dit belastinggebied wordt gevormd door heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van algemene dekkingsmiddelen van de gemeente (zoals onroerende-zaakbelastingen en toeristenbelasting) en heffingen die een belangrijk onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen van de gemeente (dat is afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges). De Paragraaf Lokale heffingen geeft een overzicht in hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een toelichting op de opbouw van heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn. Een overzicht van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
Beleidskaders In het kader van het beleid voor lokale heffingen zijn onder andere de volgende onderwerpen van belang:
Druk van de lokale belastingen en heffingen. Kostendekkendheid Kwijtscheldngsbeleid
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen In dit onderdeel wordt de ontwikkeling van de geraamde opbrengsten van de onroerendezaakbelastingen, de toeristenbelasting, de precariobelasting, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de begraafrechten nader toegelicht. Daarnaast wordt gekeken naar de kostendekkendheid van de heffingen en leges waarop dit van toepassing is, dit als gevolg van de vernieuwing van het BBV. Kostendekkendheid leges Vanaf 1 januari 2013 wordt gestreefd naar een kostendekkingsgraad van 99% per leges titel. Uit de tabellen bij het onderdeel “leges” blijkt dat dit uitgangspunt niet volledig wordt gerealiseerd. Dit heeft onder andere te maken met de tarieven van persoonsdocumenten, deze tarieven worden vastgesteld door het Rijk. Toerekening kosten straatreiniging In 2020 is het Gemeentelijk Riolering Plan geactualiseerd (dit heet hierna Gemeentelijk Waterplan (GWP)). Naar aanleiding van dit plan is de toerekening van kosten straatreiniging geactualiseerd. Van straatvegen wordt 50% naar riolering en 50% naar afval doorbelast. De kosten voor verzorgend onderhoud wegen wordt gelijkmatig verdeeld tussen riolering, afval, wegen en groen.
Precariobelasting Precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen De precariobelasting op ondergrondse kabels en leidingen van nutsbedrijven is per 1 juli 2017 afgeschaft. De gemeente Waddinxveen heeft tot en met het begrotingsjaar 2021 precariobelasting geheven. Vanaf 2022 valt in de periode 2022-2026 de reservering cumulatief vrij dalend met 10%. In 2023 is 40% vrijgevallen.
Onroerendezaakbelastingen en toeristenbelasting In 2023 zijn de tarieven onroerendezaakbelastingen woningen en niet-woningen niet verhoogd. Het tarief toeristenbelasting is in 2023 niet verhoogd. Het volgende overzicht geeft inzicht in de ontwikkeling van de opbrengsten onroerendezaakbelastingen:
53
Begroting 2023 voor wijziging na wijziging
Rekening 2023
Woningen eigenaren Niet woningen gebruikers
4.138 1.705
4.519 2.090
4.516 2.219
Niet woningen eigenaren Totaal Bedragen x € 1.000
2.477 8.320
2.944 9.553
3.021 9.756
De aanslagen OZB zijn gecombineerd met de WOZ-beschikkingen. De waarde van de WOZ-beschikking is de grondslag voor de aanslag OZB. In 2023 heeft de gemeente Waddinxveen 1.044 (2022: 658) bezwaarschriften ontvangen tegen de WOZ-beschikkingen van 995 (2022: 543) woningen en 49 (2022: 115) bedrijven. Deze bezwaarschriften hebben geleid tot het verlagen van de waarde van 280 (2022: 183) woningen en 13 (2022: 13) bedrijven. Tegen 6 (2022: 18) uitspraken hebben de betreffende belanghebbenden beroep ingesteld. De geraamde opbrengst toeristenbelasting was in het begrotingsjaar 2023 € 33.000. De werkelijke opbrengst is uitgekomen op € 29.000.
Heffingen die onderdeel vormen van de specifieke dekkingsmiddelen De gemeente Waddinxveen heeft als uitgangspunt dat de tarieven voor afvalstoffenheffing, rioolheffing en begraafrechten 100% kostendekkend dienen te zijn. Indien deze tarieven al 100% kostendekkend zijn, worden de tarieven niet automatisch gecorrigeerd voor inflatie. Dit is op grond van de Gemeentewet niet toegestaan. De tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn inclusief compensabele btw op de kosten van derden. Om schoksgewijze tariefsaanpassing over de jaren te voorkomen zijn voor de heffingen die onderdeel uitmaken van de specifieke dekkingsmiddelen egalisatievoorzieningen in het leven geroepen. Overhead wordt door de vernieuwing van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) met ingang van 2017 niet meer doorbelast naar externe producten, maar mag voor de heffingen nog wel extracomptabel als last worden meegerekend bij de berekening van de kostendekkendheid.
Afvalstoffenheffing Begroting 2023 voor wijziging na wijziging Opbrengst afvalstoffenheffing Bedragen x € 1.000
4.795
Rekening 2023
4.815
4.845
De berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing ziet er voor 2023 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing 4.175 -117 0 4.058
Realisatie 4.505 -.437 0 4.068
176 719
176 717
Totale kosten afvalverwerking
4.953
4.961
afvalstoffenheffing Onttrekking egalisatievoorziening Totale opbrengst afvalverwerking
4.795 158 4.953
4.845 96 4.941
Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000
100%
100%
Begroting Kosten afvalverwerking inclusief omslagrente inkomsten afvalverwerking exclusief heffingen Storting egalisatievoorziening Netto kosten afvalverwerking Toe te rekenen kosten afvalverwerking: Overhead Compensabele BTW
Voor 2023 is de mutatie in de Voorziening egalisatie afvalstoffenheffing een onttrekking van € 96.000. Het saldo van de Voorziening egalisatie afvalstoffenheffing bedraagt per 31 december 2023 € 544.000.
54
Rioolheffing Bedragen x € 1.000 Opbrengst rioolheffing Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 voor wijziging 3.180
Rekening 2023
na wijziging 3.050
3.033
De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing ziet er voor 2023 als volgt uit: Berekening van kostendekkendheid van de rioolheffing Begroting 2.745
Kosten rioleringstaak exclusief heffingen Inkomsten rioleringstaak exclusief heffingen
Realisatie 2.360
-2
-2
2.743
2.358
Overhead
355
355
BTW
375
320
Totale kosten rioleringstaak
3.474
3.033
Rioolheffing
3.180
3.033
294
0
3.474
3.033
100%
100%
Netto kosten rioleringstaak Toe te rekenen kosten rioleringstaak:
Onttrekking aan de egalisatievoorziening tarieven rioolrechten Totale opbrengst rioolstaak Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000
Voor 2023 is de mutatie in de Voorziening egalisatie tarieven rioolrechten een onttrekking van € 0 (begroot € 294.000) Het saldo van de Voorziening egalisatie tarieven rioolrechten bedraagt per 31 december 2023 € 2.032.000.
Begraafrechten Bedragen x € 1.000 Opbrengst begraafrechten Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 voor wijziging na wijziging 366
366
Rekening 2023 424
55
De berekening van de kostendekkendheid van de begraafrechten ziet er voor 2023 als volgt uit:
Berekening van kostendekkendheid van de begraafrechten Begroting
Realisatie
314 0
305
314
327
97
97
-
-
411
424
Opbrensten begraafplaats
366
424
Onttrekking egalisatievoorziening begraafplaatsen
44
Kosten begraafplaats inclusief omslagrente Storting egalisatievoorziening begraafplaatsen Netto kosten begraafplaats
22
Toe te rekenen kosten begraafplaats: Overhead BTW Totale kosten begraafplaats
Totale opbrengst begraafplaats
Dekkingspercentage Bedragen x € 1.000
411
424
100%
100%
Voor 2023 is de mutatie in de Voorziening egalisatie begraafplaatsen een storting van € 22.000 (begroot onttrekking € 44.000). Het saldo van de Voorziening egalisatiereserve begraafplaatsen bedraagt per 31 december 2023 € 348.000.
Leges De kostendekkendheid van de leges is als volgt:
Kostendekkendheid van leges Titel I: BEGROTING Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Huwelijk
-32.655
33.113
101,40%
Persoonsdocumenten
-328.648
310.236
94,40%
Verstrekkingen en Nasporingen
-23.271
17.866
76,77%
-0
0
0,00%
Huisvesting Handel en (APV-)vergunningen
-4.082
2.232
54,67%
Telecommunicatie
-14.326
18.420
128,58%
Verkeer en vervoer
-15.732
4.154
26,40%
Rioolaansluiting
-1.584
2.388
150,73%
-420.298
388.409
92,41%
Totaal
56
Kostendekkendheid van leges Titel I REALISATIE Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Huwelijk
-27.587
26.186
94,92%
Persoonsdocumenten
-309.083
291.722
94,38%
Verstrekkingen en Nasporingen
-26.533
24.083
90,77%
Huisvesting
-90
188
207,45%
Handel en (APV-)vergunningen
-777
290
37,32%
Telecommunicatie
-27.993
43.759
156,32%
Verkeer en vervoer
-13.807
5.787
41,91%
Rioolaansluiting
- 1.736
2.448
141,02%
-407.606
394.463
96,78%
Totaal
Kostendekkendheid van leges Titel II BEGROTING Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Bouwvergunningen
-1.407.000
1.407.000
100,00%
Totaal
-1.407.000
1.407.000
100,00%
Lasten
Baten
Kostendekking %
Bouwvergunningen
-1.228.000
1.228.000
100,00%
Totaal
-1.228.000
1.228.000
100,00%
Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Horeca
-2.571
2.313
89,96%
Organiseren evenementen of markten
-4.997
3.290
65,83%
-
-
-
-7.568
5.603
74,04%
Hoofdstuk
Lasten
Baten
Kostendekking %
Horeca
-5.265
5.928
112,59%
-617
1.044
169,21%
-
-
-
-5.882
6.972
118,53%
Kostendekkendheid van leges Titel II REALISATIE Hoofdstuk
Kostendekkendheid van leges Titel III BEGROTING
Brandbeveiligingsverordening Totaal
Kostendekkendheid van leges Titel III REALISATIE
Organiseren evenementen of markten Brandbeveiligingsverordening Totaal
57
Kwijtscheldingsbeleid In de begroting 2023 is bij de afvalstoffenheffing € 164.000 geraamd voor het verlenen van kwijtschelding. De werkelijke lasten bedragen € 171.000.
Lokale lastendruk Onderstaande tabellen geven inzicht in de belastingdruk in 2023 in de gemeente Waddinxveen ten opzichte van de gemeenten in de regio Midden-Holland.
Gemeente
Gemiddelde taxatiewaarde
Waddinxveen Bodegraven - Reeuwijk Gouda Zuidplas Krimpenerwaard Gemiddelde
370.000 432.000 323.000 412.000 388.000 385.000
Tarief OZB woningen eigenaren 0,0892% 0,1260% 0,0841% 0,1022% 0,0858% 0,0974%
Tarief afvalstoffenheffing
Tarief rioolheffing
368 354 373 322 430 369
209 337 477 197 319 308
Totale belastingdruk bij regio Midden-Holland gemeenten in 2023: Gemeente
Totale belastingdruk
Waddinxveen Bodegraven - Reeuwijk Gouda Zuidplas Krimpenerwaard Gemiddelde Bron: Coelo Atlas van de lokale lasten 2023 en Waarderingskamer
963 1.306 1.175 1.006 925 1.075
58
Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het beleid voor het risicomanagement is vastgesteld op 5 juli 2017. In het beleidskader zijn de volgende doelen opgenomen: 1. Kaderstelling raad en formuleren van beleidsuitgangspunten: De raad is verantwoordelijk voor een sluitende begroting. De raad heeft een kaderstellende, budgetterende en controlerende taken. Vanuit deze rollen geeft de raad de kaders met betrekking tot het weerstandsvermogen en het risicomanagement aan en stelt de raad hiervoor het beleid vast waarbinnen de gemeente Waddinxveen dient te opereren. 2. Voldoen aan wet- en regelgeving: Beleid over weerstandsvermogen en risicomanagement wordt via wet- en regelgeving (BBV, Gemeentewet en Financiële verordening) verplicht gesteld. Door het vaststellen van deze nota en een actualisatie hiervan voldoet de gemeente Waddinxveen aan wet- en regelgeving 3. Verhogen van het risicobewustzijn: Risico’s meer inzetten als tool voor bestuur en management met als doel het verhogen van het risicobewustzijn. 4. Borgen van aandacht voor het managen van risico’s door het nemen van beheersmaatregelen: Het signaleren van de risico´s is de eerste stap. Maar vervolgens moeten de maatregelen worden benoemd die genomen worden om de risico´s zo veel mogelijk te beheersen. Op deze manier wordt er proactief met risico’s omgegaan, in plaats van reactief.
Meer terugkijken en leren van het effect van de beheersmaatregelen. 5. Zorgen voor beter bestuur en voor vertrouwen in bestuur: Een goed risicomanagement zorgt ervoor dat de burgers vertrouwen hebben in de gemeente en haar bestuurders, want zij hechten belang aan een goedwerkende gemeente. Er moet worden gezorgd dat het optreden van risico’s zo weinig mogelijk effect heeft op de uitvoering van het bestaande beleid. Daarbij beoordeelt de gemeente het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente mogelijke risico’s op kan vangen zonder dat de continuïteit van beleid of bedrijfsvoering in gevaar komt. Risicomanagement is het samenspel van activiteiten om de nadelige gevolgen van risico’s zoveel mogelijk binnen de grenzen te houden. Het is een dynamisch proces. De raad bepaalt de grenzen en de spelregels. Deze liggen vast in het beleidskader. Gedurende het jaar worden de risico’s en beheersmaatregelen geactualiseerd. Er moet worden gezorgd dat het optreden van risico’s zo weinig mogelijk effect heeft op de uitvoering van het bestaande beleid. Daarbij beoordeelt de gemeente het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente mogelijke risico’s op kan vangen zonder dat de continuïteit van beleid of bedrijfsvoering in gevaar komt. Hierover wordt gerapporteerd in de jaarstukken en in de programmabegroting.
In het proces van risicobeheersing worden steeds de volgende stappen doorlopen: identificeren, analyseren, beoordelen, maatregelen ontwerpen en implementeren en als laatste evalueren en rapporteren. Volgens het beleid zijn de risico’s van het grondbedrijf niet in deze paragraaf opgenomen wegens de geheel eigen methodiek. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 7 Grondbeleid. Wel is het weerstandsvermogen van het grondbedrijf gecorrigeerd op de beschikbare weerstandscapaciteit van de algemene dienst, zodat het beschikbare weerstandsvermogen, opgenomen in deze paragraaf, een totaalbeeld geeft. Deze paragraaf is als volgt opgebouwd. Allereerst rapporteren we over de risico-inventarisatie. Op basis hiervan wordt de benodigde weerstandscapaciteit berekend. Daarnaast hebben we de beschikbare weerstandscapaciteit in kaart gebracht. Op basis van de benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit wordt het weerstandsvermogen berekend. Tenslotte worden de kengetallen over de financiële positie van de gemeente weergegeven.
Risico-inventarisatie Het risicoprofiel omvat 52 risico’s. Vanuit het risicomanagement systeem zijn alle risico’s geactualiseerd. Hieronder staan de financiële risico´s met een gewogen risico vanaf € 100.000. Daarbij hebben we ook – conform de nota – de beheersmaatregel weergegeven. De berekeningswijze is conform de spelregels in het beleidskader. Hieruit komt de volgende top 4 naar voren. Deze golden ook al bij de vorige risicoinventarisatie. De bij dit risico genoemde investeringsbedragen betreffen – conform de afgesproken systematiek - de kalenderjaren 2023 en 2024.
Het ‘gewogen risicobedrag’ geeft de vermenigvuldiging van kans en financieel gevolg weer. Dit is het bedrag waar in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit rekening mee wordt gehouden.
59
Positie
1
2
Risico
Hogere uitgaven dan geraamd voor het sociale domein
Kans (in %)
Financieel gevolg (in €)
Gewogen risicobedrag
Programma risico
20%
3.935.000
786.900
Participatie in samenhang
Beheersmaatregelen Een behoudende raming in de begroting dekt een deel van de risico’s al af. Bestuurlijke invloed verbonden partijen Heldere contractafspraken met uitvoerders Interne beheer op uitgaven sociale domein Zo nodig beleidskader en/of regelingen aanpassen Deelneming van € 4.900.000 via 10% 4.900.000 490.000 Commandiet Triangel B.V. in C.V. Triangel.
Algemeen (Tresury)
Beheersmaatregel: Invloed via Deelneming Triangel GEM beheer BV. Resultaten vanuit gemeente nauwlettend gevolgd. 3
Mogelijk beroep op gemeentegarantie bij de ingebrekestelling terugbetaling € 15 miljoen (kredietfaciliteit) door C.V. Triangel aan BNG.
4%
8.000.000
320.000
Algemeen (Treasury)
150.000
Algemeen (Treasury)
Beheersmaatregel: 50% contragarantie BPD. Invloed via Deelneming Triangel GEM beheer BV. Resultaten vanuit gemeente nauwlettend gevolgd. 4
Schending van de AVG; zoals datalekken, een onjuiste grondslag, onzorgvuldigheden of het niet naleven van het recht van betrokkene.
30%
500.000
Beheersmaatregel: Privacy beleidskader en verwerkingsregister opgesteld. Er zijn verwerkersovereenkomsten afgesloten. Protocollen opgesteld voor bijvoorbeeld een datalek. Cyberverzekering afgesloten. De tabel hierboven biedt, in lijn met het vastgestelde beleidskader rondom risicomanagement, inzicht in de top 4 risico’s, die gezamenlijk voor driekwart het gewogen risico van alle risico’s totaal bepalen. Er is een aantal onderwerpen waarvoor (nog) geen financieel gevolg bij de risico-inventarisatie is meegenomen, maar die wel van belang zijn om als risico te herkennen. Dit neemt niet weg dat er geen aandacht is voor de overige risico’s.
Benodigde weerstandscapaciteit Financieel gevolg De ontwikkeling van het aantal risico’s en het totaal aan maximaal financieel gevolg is als volgt.
(bedragen x € 1.000)
Aantal geïnventariseerde risico’s Maximaal financieel gevolg alle risico’s
Jaarrekening 2022
Begroting 2024-2027
Jaarrekening 2023
48
47
52
20.617
21.131
20.835
Bedragen x € 1.000 Risicosimulatie Natuurlijk zullen de risico´s zich niet allemaal tegelijk voordoen. Van alle risico´s is de kans bepaald dat het risico zich zal voordoen. Volgens een statistische berekening kan vervolgens bepaald worden welk bedrag nodig is om de risico´s af te dekken. Met een zekerheid van 90% kunnen de risico's worden afgedekt met een bedrag van € 3.830.000 (benodigde weerstandscapaciteit). Dit was bij inventarisatie van de vorige begroting € 3.941.000.
60
(bedragen x € 1.000)
Jaarrekening 2022
Benodigde weerstandscapaciteit
Begroting 2024-2027
3.863
Jaarrekening 2023
3.899
3.899
Bedragen x € 1.000
Beschikbare weerstandscapaciteit Incidentele en structurele weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit kan worden onderscheiden in incidentele weerstandscapaciteit (vermogen om eenmalige financiële gevolgen van risico’s op te vangen) en structurele weerstandscapaciteit (vermogen om structureel de financiële gevolgen van risico’s op te vangen). We gebruiken in eerste instantie de incidentele weerstandscapaciteit om zowel incidentele als structurele tegenvallers te dekken. Indien zich gedurende een jaar structurele tegenvallers voordoen, zonder dat daar meevallers tegenover staan, dan worden deze eerst incidenteel afgedekt vanuit de incidentele weerstandscapaciteit. Vervolgens wordt hiervoor bij de samenstelling van de eerstvolgende begroting structurele dekking gezocht binnen de structurele begrotingsruimte. Indien dit niet lukt dan kan de structurele weerstandscapaciteit ingezet worden als dekkingsmiddel. Incidentele weerstandscapaciteit De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel aan incidentele middelen van de algemene dienst vermeerderd met het saldo in de incidentele weerstandscapaciteit van het grondbedrijf. Dit wordt hieronder weergegeven. Met ingang van de 1 e Burap 2020 wordt er bij de bepaling van de hoogte van de algemene bedrijfsreserve rekening gehouden met toekomstige beslagen tot en met het einde van de begrotingsperiode.
De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit is als volgt: Elementen incidentele weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000)
Vrije algemene bedrijfsreserve algemene dienst
Jaarrekening 2022
Begroting 2024-2027
Jaarrekening 2023
21.221
17.397
18.744
Algemene bedrijfsreserve Zwembad
-
-
-
Post onvoorzien (met ingang van 2020 € 1)
-
-
-
10
10
10
Totale incidentele weerstandscapaciteit algemene dienst
21.231
17.407
18.754
Saldo weerstandscapaciteit Grondbedrijf, zie Par. 7 Grondbeleid
-1.400
-2.367
-823
Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit
19.831
15.040
17.931
Stille reserve
In de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen is opgenomen dat ook stille reserves in de beschikbare weerstandscapaciteit wordt meegenomen. De mogelijke stille reserves zijn onderzocht. De stille reserves betreffen het positieve verschil tussen de directe verkoopwaarde (actuele waarde) en de boekwaarde (waardering). Het kan hierbij gaan om materiële bezittingen en/of financiële bezittingen (deelnemingen). Van een stille reserve in materiële bezittingen kan pas worden uitgegaan als de bijbehorende activa niet duurzaam aan de bedrijfsuitoefening zijn verbonden en dat de activa vrij verhandelbaar zijn. Voor de gemeente doet dat zich alleen voor bij onroerende zaken die in eigendom zijn van de gemeente en niet meer benodigd zijn voor de bedrijfsuitoefening. De stille reserves zijn geactualiseerd met de jaarrekening 2021. Er is 1 kleine stille reserve. Een aantal gebouwen is in het kader van het IHP niet meer voor onderwijs in gebruik en toegevoegd aan de voorraad ‘(strategisch) vastgoed’. Mogelijk zijn hier stille reserves. Maar gezien de hoge mate van onzekerheid van toekomstig gebruik en bijbehorende waarde, zijn deze niet in de weerstandscapaciteit opgenomen. Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit van onze gemeente wordt toegelicht in de paragraaf Kengetallen.
Benodigde versus beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt een relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en daarbij benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die
61
berekening maakt het mogelijk om een ratio voor het weerstandsvermogen te bepalen. Om de ratio van het weerstandsvermogen te beoordelen wordt gebruik gemaakt van normen die ontwikkeld zijn in samenwerking met de Universiteit Twente en bij meerdere gemeenten worden toegepast. ratio
>2.0
Betekenis
1.4-2.0
uitstekend
ruim voldoende
1.0-1.4
0.8-1.0
<0.6 ruim onvoldoende
Jaarrekening 2022
Begroting 2024-2027
Jaarrekening 2023
Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit
19.831
15.040
17.659
Benodigde weerstandscapaciteit
3.863
3.808
3.899
Ratio weerstandsvermogen Ratio betekenis
matig
0.6-0.8 onvoldoende
(bedragen x € 1.000)
Voldoende
5,1
3,9
4,5
uitstekend
Uitstekend
uitstekend
Kengetallen financiële positie De kengetallen moeten worden opgenomen in deze paragraaf om de raad in onderlinge samenhang eenvoudig inzicht te verschaffen in de financiële positie van de gemeente en daarmee een bijdrage te leveren aan de (verdere) invulling van de kaderstellende en controlerende rollen van de raad. Ze moeten inzichtelijker maken over hoeveel (financiële) ruimte een gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Door de Provincie ZuidHolland zijn normen gedefinieerd, die in het vervolg als referentie worden gebruikt. De kleuren van de verschillende ratio’s per kengetal zijn groen, oranje (volgens website geel) en rood (volgens website oranje). Bij de toelichting op de kengetallen worden de ratio’s per kengetal verklaard. Het verloop van de kengetallen kan als volgt worden samengevat: Jaarrekening 2022
Begroting 20242027
Jaarekening 2023
Netto schuldquote
46%
85%
50%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen
45%
85%
49%
Solvabiliteitsratio
46%
40%
48%
Grondexploitatieratio
11%
8%
13%
Structurele exploitatieruimte
0,70%
5,30%
4,70%
Belastingcapaciteit
108%
102%
96%
Kengetallen
Toelichting: Netto schuldquote Kengetal dat een indicatie geeft van de hoogte van de schuld. Daarmee kan een oordeel worden gevormd over de mate waarin de baten, exclusief reservemutaties, van de gemeente toereikend zijn om de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Het percentage komt tot stand door de aangetrokken gelden minus de uitgezette gelden te delen door de jaarinkomsten. Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van < 90% groen, bij 90% - 130% oranje (volgens website geel) en bij > 130% rood (volgens website oranje). De netto schuldquote is in 2023 verslechterd. De schuldquote is de verhouding tussen schulden en het totaal van de baten. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij dit kengetal worden de doorgeleende gelden van de financiële activa gecorrigeerd op de netto schuldquote. Verder is de toelichting op de netto schuldquote van toepassing, inclusief referentiewaarden. Solvabiliteitsratio Kengetal dat weergeeft in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd vanuit het eigen vermogen. De ratio wordt berekend door het eigen Vermogen (de reserves) te delen door het balanstotaal.
Volgens de website “staatvan.zuidholland.nl” is de kleur bij een ratio van > 50% groen, bij 20% - 50% oranje (volgens website geel) en bij < 20% rood (volgens website oranje). De solvabiliteit is in 2023 toegenomen. Grondexploitatieratio Kengetal dat een indicatie geeft van de hoogte van de voorraad bouwgrond en de stand van het onderhanden werk bouwgrondexploitatie. De balanswaarde hiervan minus de voorzieningen voor negatieve grondexploitaties wordt gedeeld door de jaarinkomsten om tot deze ratio te komen. De hoogte van dit kengetal geeft aan wat het terugverdienrisico is op
62
de grondexploitaties ten opzichte van de totale inkomsten van de gemeente. Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van < 20% groen, bij 20% - 35% oranje (volgens website geel) en bij > 35% rood (volgens website oranje). Volgens de eerdergenoemde website is de bandbreedte van deze ratio bij de diverse gemeenten groot. Of een gemeente een beheers- of een ontwikkelgemeente is heeft een grote invloed op deze ratio. Ten opzichte van de jaarrekening 2022 is deze ratio gestegen. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten. Dit kengetal brengt de structurele weerstandscapaciteit of robuustheid van de meerjarenbegroting tot uitdrukking. De structurele exploitatieruimte heeft een positieve invloed op de solvabiliteit als hiermee het eigen vermogen wordt versterkt. Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van > 0% groen, 0% oranje (volgens website geel) en bij < 0% rood (volgens website oranje). De score is positief (groen) en toegenomen ten opzichte van jaarrekening 2022. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk (jaar t) in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde (jaar t-1).
Volgens de website ‘staatvan.zuid-holland.nl’ is de kleur bij een ratio van < 95% groen, bij 95% 105% oranje (volgens website geel) en bij > 105% rood (volgens website oranje). De tarieven zijn bij de gemeente Waddinxveen hoger dan gemiddeld in Nederland. Financiële kengetallen begroting 2023 – 2026 in samenhang De gemeente Waddinxveen is een ontwikkelgemeente. Dit betekent dat de financiële begroting jaarlijks sterk kan wisselen. Dit is van invloed op het verloop van de Netto schuldquote, de Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, de Solvabiliteit en de Grondexploitatieratio, die hierdoor een griilig karakter kunnen vertonen
63
Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen 3.1 Inleiding Kapitaalgoederen maken een groot deel uit van het kapitaal van een gemeente. De kapitaalgoederen in eigendom van de gemeente Waddinxveen bestaan uit wegen, bruggen, openbare verlichting, openbaar groen en bomen, speelplaatsen, het rioolstelsel, watergangen, sportvelden, gemeentelijke gebouwen en begraafplaats Thijmhof. De gemeente heeft de taak deze kapitaalgoederen in stand te houden. De kwaliteit en het onderhoud van onze kapitaalgoederen is bepalend voor de (jaarlijkse) lasten. Om het beoogde beheerniveau te waarborgen, stellen we voor de verschillende kapitaalgoederen beheerplannen op. Bij het in stand houden van de kapitaalgoederen maken we een onderscheid tussen jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De budgetten voor jaarlijks onderhoud zijn per jaar op een gelijkblijvend niveau opgenomen binnen de exploitatiebegroting van het programma. Deze paragraaf richt zich op het groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Groot onderhoud vindt plaats om de levensduur van een kapitaalgoed te verlengen. Om het groot onderhoud zonder fluctuaties te bekostigen treffen we voorzieningen. Jaarlijks wordt een evenredig bedrag gestort in de voorzieningen vanuit de exploitatie. De uitgaven voor groot onderhoud in een bepaald jaar onttrekken we uit de voorzieningen.
Als kapitaalgoederen aan het eind van de levensduur zijn, vindt een vervangingsinvestering plaats. De kosten van de vervangingsinvesteringen worden geactiveerd en afgeschreven met ingang van het jaar na realisatie op basis van de levensduur van het nieuwe kapitaalgoed. Openbare Ruimte We beheren en onderhouden onze kapitaalgoederen in de openbare ruimte volgens gedifferentieerde beheerniveaus We zetten in op kwalitatief goed beheer en onderhoud van onze kapitaalgoederen voor de disciplines wegen, groen en riolering. De kwaliteit van onze kapitaalgoederen moet zo goed zijn dat we ze kunnen blijven gebruiken. We beheren en onderhouden de openbare ruimte daarom volgens gedifferentieerde beheerniveaus, zoals vastgesteld in de Visie Beheer Openbare Ruimte. Dit zijn de verschillende niveaus waarop de kapitaalgoederen bijgehouden worden. Hierbij spelen we in op de wensen van onze partners en voldoen we aan onze zorgplichten. De beheerniveaus zijn als volgt onderverdeeld: Jaarlijks onderhoud Groot onderhoud Vervangingsinvesteringen
Centra A A A
Hoofdwegen B B B
Woonwijken B B B
Bedrijven B B B
Buitengebied C C C
Deze beheerniveaus kunnen als volgt worden toegelicht: Code A B C
Kwaliteit Hoog Basis Laag
Technische staat Weinig op aan te merken Lichte schade, een en ander op aan te merken Duidelijke schade, veel op aan te merken
Verzorging Schoon Matig schoon, niet storend Vuil, storend
We geven uitvoering aan het Projectenboek Openbare Ruimte 2021-2024 In het projectenboek staat de planning van onze integrale projecten. Integrale projecten zijn projecten waar verharding, groen en riolering zo veel mogelijk op hetzelfde moment worden opgeknapt. We delen deze planning met onze partners. Zo kunnen we werkzaamheden afstemmen en waar mogelijk combineren. Ook kiezen we bij onze integrale projecten een passend participatietraject met betrokkenen. Waar mogelijk verwerken we de wensen in de nieuwe inrichting. We hebben in 2023 verschillende integrale projecten in de openbare ruimte uitgevoerd, namelijk de projecten Papaverveld en omgeving, de Beethovenlaan, de Oude dreef en de Schielandweg. Hierdoor hebben deze locaties weer een toekomstbestendige inrichting gekregen. Ook hebben we de voorbereiding getroffen voor de projecten Wilhelminaplein-Willem de Zwijgerlaan, Limaweg en omgeving, Woubrechterf-Otto-erf, fietspad Roosje Voshoeve, parkeerterrein Willem de Rijkelaan en Machtelderf en omgeving.
64
Gemeentelijke Gebouwen We geven uitvoering aan het Meerjaren Onderhoudsplan Voor het beheer en onderhoud van onze gebouwen wordt eens in de vier jaar een Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) opgesteld. Hiervoor worden de gebouwen geïnspecteerd en de gegevens ingevoerd in het onderhoudsprogramma, waarbij het beheerniveau ‘sober en doelmatig’ uit de NEN2767 wordt aangehouden. Duurzaamheid wordt een belangrijk onderdeel bij het opstellen van het MJOP 2024-2027. Begraafplaats Thijmhof Een kwalitatief goede begraafplaats draagt bij aan het welzijn van onze samenleving Gemeente Waddinxveen beheert en exploiteert de algemene begraafplaats Thijmhof, gelegen aan de Alberdingk Thijmlaan 8. Door de begraafplaats in kwalitatief goede staat te houden, dragen we bij aan het welzijn van onze samenleving. Voor de begraafplaats geldt daarom het beheerniveau A.
3.2 Onderhoud kapitaalgoederen Binnen de kapitaalgoederen zijn onze beheerdisciplines onderverdeeld in wegen, groen, riolering, gemeentelijke gebouwen en begraafplaatsen. Om de kapitaalgoederen te beheren en onderhouden stellen we beheerplannen op. De disciplines wegen, groen en riolering hebben we verwerkt in het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024. Voor de discipline gemeentelijke gebouwen en begraafplaatsen hanteren we een meerjaren onderhoudsplan. Wegen Beleidskader Onder de beheerdiscipline wegen vallen de disciplines wegen, civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. We beheren en onderhouden deze disciplines op basis van het beleid uit de Visie Beheer Openbare Ruimte. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en de richtlijnen die worden opgesteld door het CROW, zoals de richtlijnen van Duurzaam Veilig. Ook het politiekeurmerk Veilig Wonen is een richtlijn die we voor openbare verlichting hanteren. Het beheer van deze disciplines is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024.
WEGEN
Bedragen *€ 1.000
6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0
investering
voorziening
Beschikbaar Krediet 2023 (incl.onverdeeld)
5.536
2.020
Besteding 2023
1.619
980
Restant 2023
3.917
1.040
Overhevelen 2024
3.917
1.040
In 2023 hebben we naast de integrale projecten ook groot onderhoud gepleegd aan onze asfaltwegen op de Dreef, de Oude Dreef en het fietspad Spoorpad. Daarnaast hebben we op diverse locaties asfalt reparaties uitgevoerd om de levensduur van de wegen te verlengen. In onze openbare verlichting hebben we stappen gezet op het gebied van verduurzamen door 830 armaturen te vervangen voor LED en door het aanbrengen van verlichting op zonne-energie aan de Bloemendaalseweg, de Zwarteweg en de Middelburgseweg. Verder is er groot onderhoud gepleegd aan de spoorwegovergangen.
65
Groen Beleidskader Onder de beheerdiscipline groen vallen de disciplines openbaar groen, spelen en buitensport. We beheren en onderhouden deze disciplines op basis van het beleid uit de Visie Beheer Openbare Ruimte. Daarnaast hanteren we de richtlijnen van onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en de richtlijnen uit het Handboek Bomen 2018 van het Norminstituut Bomen. Ook hanteren we voor onze speeltoestellen de eisen van het Warenbesluit Attractie- en speeltoestellen. Voor spelen geldt dat veiligheid leidend is en niet de beeldkwaliteit. Voor buitensport geldt een minimale cultuurtechnische en sporttechnische kwaliteit met betrekking tot de buitensportvelden. Het beheer van deze disciplines is verder geconcretiseerd en vastgelegd in het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2024.
Groen 2.000 1.800 1.600
Bedragen *€ 1.000
1.400 1.200 1.000 800 600 400 200
0
investering
voorziening
Beschikbaar Krediet 2023 (incl.onverdeeld)
1.723
320
Besteding 20233
396
159
Restant 2023
1.326
160
Overhevelen 2024
1.326
160
In 2023 hebben we verschillende deelprojecten uit het Uitvoeringsplan Groen 2021-2024 uitgevoerd, namelijk actualisatie en digitalisering foerageergebieden vleermuizen, Nationale Boomfeestdag, vergroening van Diederik van Schagenplantsoen en vergroening van de Molenbuurt en hondenlosloopgebied Willem de Rijkelaan. We zijn daarnaast ook gestart met de voorbereiding van deelprojecten die in 2024 worden uitgevoerd. Verder hebben we de speelplekken Junolaan, Mercuriusweg en Papaverveld vervangen en zijn we gestart met de voorbereiding van de vervanging van de speelplekken Wingerd, Anna van Saksenlaan en Jupiterlaan. Ook hebben we twee kunstgrasvelden vervangen en het hoofdveld omgevormd naar een kunstgrasveld op sportpark ’t Suyt en zijn we gestart met de voorbereidingen om bij korfbalvereniging Korbis vier kunstgrasvelden te realiseren. Riolering Beleidskader Voor het beheer en onderhoud van de riolering sturen we op twee aspecten, namelijk de technische staat en de afvoercapaciteit. Beheer op basis van een verschillende beheerniveaus is dan ook niet aan de orde. We beheren en onderhouden de riolering op basis van het beleid uit het Gemeentelijk Waterplan (GWP). In het GWP wordt voor de periode 2021-2025 ingegaan op manier waarop we invulling geven aan onze zorgplichten voor afval hemel- en grondwater.