Verslag raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

Wanneer het Rijk van ons als gemeente verwacht dat we de verantwoordelijkheid dragen voor het oplossen van de asielcrisis en alle gevolgen van dien, dient het Rijk de verantwoordelijkheid te dragen om de gepaarde kosten ervan te dekken. Uit de antwoorden op de vraag blijkt dat het college bezig is met het regelen van de financiën bij het Rijk. En dat is een positieve ontwikkeling, die de VVD ondersteunt. We horen graag Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

34

van de wethouder hoe deze gesprekken lopen. De rekening van bijna drie ton mag dan, wat ons betreft, ook opgevoerd worden als bijkomende kosten voor een tijdelijke opvanglocatie langs de Bevrijdingsweg. Maar mocht het Rijk niet het financiële tekort van bijna drie ton willen dichten, dan mag het college, wat de VVD betreft, ook een beroep doen op omliggende gemeenten, die gebruikmaken van onze regionale ISK. Om daar werk van te maken, dienen we vanavond samen met Lokaal Belang, D66 en de SGP, uit mijn hoofd, een motie in. Kortom, laten we doen wat nodig is, om ervoor te zorgen dat al onze kinderen zo snel mogelijk in het vaste onderkomen kunnen leren rekenen, lezen en schrijven. Dat het onderwijs voor de internationale schakelklas geregeld wordt en dat de factuur van deze opgave bij het Rijk wordt neergelegd. Motie 1: Huisvesting Internationale Schakelklas met ingang van schooljaar 2023-2024

De raad, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

De tijdelijke opvanglocatie van statushouders en Oekraïners langs de Bevrijdingsweg in Sprang-Capelle voor een grotere druk zorgt op het (ISK) onderwijs in de gemeente Waalwijk; De te regelen huisvestingslocatie voor de Internationale Schakel Klas gepaard gaat met een kostenpost van € 285.000 die momenteel gedekt moet worden uit eigen middelen; Afspraken zijn gemaakt tussen het Rijk en de gemeente Waalwijk over de (bijkomende) kosten die vanuit het Rijk worden gedekt voor de tijdelijke opvanglocatie van statushouders en Oekraïners langs de Bevrijdingsweg in Sprang-Capelle.

Overwegende dat: -

-

Het voor alle kinderen beter is om in een vast onderkomen onderwijs te krijgen dan in een noodlokaal; Het onderwijs voor de leerlingen van de Internationale Schakel Klas geregeld moet worden; Het Rijk in beginsel zou moeten betalen voor de toenemende druk op onze lokale voorzieningen, zoals onderwijs(huisvesting), als gevolg van de tijdelijke opvanglocatie langs de Bevrijdingsweg in Sprang-Capelle; De raad op moment van besluitvorming geen zekerheid heeft dat het Rijk het tekort in financiering voor zijn rekening neemt; Het ongunstig is dat alleen de gemeente Waalwijk opdraait voor de huisvestingskosten van de Internationale Schakel Klas, terwijl omliggende gemeenten ook gebruikmaken van de voorziening om hun jongeren ISK-onderwijs te bieden; Het op zoek blijven gaan naar alternatieve huisvestingslocaties ervoor kan zorgen dat onze kinderen zo snel mogelijk geen gebruik meer hoeven te maken van noodlokalen.

Verzoekt het college:

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

35

1. Zich in de gesprekken met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen maximaal in te spannen om ervoor te zorgen dat het tekort in de financiering van € 285.000 voor de huisvestingslocatie van de Internationale Schakel Klas vergoed wordt door het Rijk. 2. Het financiële tekort van € 285.000 voor de huisvestingslocatie van de Internationale Schakel Klas in de eerste instantie op te voeren als bijkomende kosten die direct samenhangen met de opvanglocatie van statushouders en Oekraïners langs de Bevrijdingsweg in Sprang-Capelle. 3. Wanneer de financiële tekortkoming van € 285.000 niet gedekt wordt vanuit het Rijk omliggende gemeenten die gebruikmaken van het ISK-onderwijs in de gemeente Waalwijk te vragen om een bijdrage te leveren. 4. Verder te gaan met de zoektocht naar alternatieve huisvestingslocaties om ervoor te zorgen dat onze kinderen zo snel mogelijk geen gebruik meer hoeven te maken van noodlokalen om onderwijs te volgen. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik vragen of de ondersteuning van deze motie inderdaad VVD, Lokaal Belang, D66 en SGP is, of dat ik nog iemand vergeet? Is er een andere fractie. Nee? Dan zijn dit de fracties. Dank u wel. Dan wil ik Lokaal Belang het woord geven. Mevrouw Veraa: Goedenavond, voorzitter. Voor ons ligt het raadsvoorstel rondom de huisvesting van de internationale schakelklas.

Laten we beginnen met het feit dat wij ervoor moeten zorgen dat onze jongeren in de gemeente de juiste mogelijkheid moeten krijgen om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Als gemeente hebben wij geen invloed op het onderwijsprogramma of andere onderwijskundige keuzes die een school maakt. Wat we wel kunnen doen, is ervoor zorgen dat de voorwaarden goed zijn, om goed onderwijs te kunnen bieden in onze gemeente. Lokaal Belang vindt het zorgen voor goede huisvesting voor onderwijs belangrijk en wij zijn tevreden met de plannen, die er in de gehele gemeente liggen rondom nieuwbouw of renovatie. Nu ligt ons het raadsvoorstel voor, om ervoor te zorgen dat de internationale schakelklassen ook de juiste voorwaarden krijgen om goed onderwijs te kunnen geven. Wij zijn blij met de meedenkende houding van het college en het snel acteren op deze kwestie. Toch hebben wij een aantal punten van zorg. Als gemeente Waalwijk hebben we de luxe dat wij een ISK hebben in onze gemeente. Veel leerlingen maken gebruik van deze klas, vanuit onze gemeente, maar ook vanuit buurgemeentes. Mede door de komst van de opvanglocatie aan de Bevrijdingsweg is er een grote groei ontstaan in deze onderwijsvoorziening. Maar moeten wij daar als gemeente alle financiële gevolgen voor dragen? Dit vinden wij lastig.

Wij willen daarom met klem aan de portefeuillehouder vragen om aan het Rijk dit dilemma voor te leggen, zodat wij gecompenseerd kunnen worden voor deze extra kosten. Daarnaast spreken we onze zorg uit over de prognose rondom de leerlingenaantallen. Er is een extra locatie genoemd, waarbij genoeg ruimte is voor de huidige leerlingenaantallen voor de start van het volgend schooljaar. Wij kunnen zeker niet in de toekomst kijken, maar maken ons wel zorgen rondom het toenemen van de leerlingenaantallen. Er is weinig ruimte voor groei en wij hopen dat het college met wat het in zijn macht heeft, niet voor een leerlingstop wil gaan. Iedereen heeft recht op onderwijs. Iedere medaille heeft een keerzijde. Voor de ISK heeft het college een locatie gevonden voor het huisvesten van hun onderwijs. Maar dit heeft gevolgen voor andere onderwijsinstellingen, namelijk Villa Vlinderhof, een onderwijsinstelling die de afgelopen jaren reeds veel heeft moeten verplaatsen en nu weer moet verplaatsen. De voorgestelde oplossing zijn de noodgebouwen bij De Slagen. Afrondend, voorzitter, Lokaal Belang stemt met het raadsvoorstel in en dient samen met de VVD, D66 en de SGP de motie in.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

36

De voorzitter: Dank u wel. Tijd voor debat, reacties, vragen. De heer Spohr: Voorzitter, even een reactie op de motie zoals die net ook gepresenteerd is. Op zichzelf deelt onze fractie ook wel de zorgen, de financiële zorgen, die achter deze motie zitten. En met name ook de onduidelijkheid over de toekomst, waardoor de financiën inderdaad ook wel een rol spelen. Aan de andere kant moet ons wel van het hart dat het wel erop lijkt dat de financiën eigenlijk gaan boven de hulp die wij in Waalwijk wensen te bieden aan vluchtelingen, of waar ze dan ook vandaan komen. En dat kan wat ons betreft niet het geval zijn. Vluchtelingen gaan voor en daar hebben wij ook de consequenties van te dragen als wij die keuzes maken. En dus kunnen wij die motie ook niet steunen. De heer Bokšan: Dank. Heel even over het laatste, wat de heer Spohr zei over het feit dat financiën voorgaan op het onderwijs. Volgens mij hebben we in onze bijdrage heel genuanceerd gereageerd op dit lastige vraagstuk dat we nu hebben. En we moeten beide regelen. De motie die gaan we indienen over het financiële stuk van dit vraagstuk, daarin staat zelfs bij de overwegingen, als u de motie goed leest, dat het onderwijs voor de ISK geregeld moet worden. En dat is de uitgangspunt. De heer Spohr: Ja, dat kan zijn dat u dat in de bijdrage nuanceert. Ik lees het in de motie niet terug.

En de motie neemt wel heel prominente plaats in. Het staat ook in het laatste punt van de motie. Wij vinden dat onevenredig. Dat verdienen vluchtelingen op deze manier in ieder geval niet. De heer Bokšan: Ja, dank u wel, voorzitter. In de constateringen en overwegingen staat dat en ik kan wel gewoon meedelen dat de VVD gaat instemmen met het raadsvoorstel. Dus we hebben hier helemaal geen meningsverschil over het feit of financiën of vluchtelingen voorgaan. Wij willen dat allebei geregeld wordt. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Op dat laatste punt wil ik ook wel inhaken, want ik vind dat de motie de sfeer ademt van, wij willen best vluchtelingen opvangen, best vluchtelingenkinderen onderwijs bieden, als het ons maar niks kost. En dat is wel heel jammer. En het verbaast mij dat er drie coalitiefracties deze motie indienen, waarin het college wordt opgeroepen om in Den Haag aan te kloppen. Maar ik denk dat ze helemaal geen motie nodig hebben, om dat signaal in Den Haag af te geven. Sterker nog, ik denk dat ze daarmee bezig zijn. Waarbij ik me ook nog afvraag of het geld van OCW zou moeten komen, of van het budget dat beschikbaar is voor de opvang van vluchtelingen.

En het laatste, wat ik in de richting van de sprekers van de VVD en Lokaal Belang zou willen zeggen, in Nederland wordt het onderwijssysteem als volgt bekostigd, de gemeenten waar de schoolgebouwen staan, ongeacht waar de leerlingen vandaan komen, krijgen via het gemeentefonds daarvoor de middelen. En niet de gemeente waar de kinderen vandaan komen, of waar de kinderen wellicht ondergebracht hadden moeten worden, maar die nu in het NH-hotel zitten. De heer Bokšan: Dank u wel, voorzitter. Twee punten hoorde ik van de heer Van Groos. Het eerste waar ik op wil ingaan, is dat ik het echt jammer vind dat zowel de ChristenUnie als het CDA nu met deze motie, het hier schetsen in deze raad alsof de VVD, Lokaal Belang, D66 en nu ook de SGP, de financiën vóór de kinderen stelt. Dat geeft u net in uw bijdrage aan, dat het daar de schijn van heeft. En ik vind het echt kwalijk dat u dat doet op die manier, meneer Van Groos. Het tweede punt over het feit, de financiering ervan. Het klopt inderdaad de drie ton die we krijgen, de ene helft, waarvan het Rijk nu niet bijspringt, dan krijgen we per leerling een budget, als ik het goed begrijp, voor elke ISKleerling, ongeacht uit welke gemeente deze komt. Dus als er een leerling is uit Heusden, die in Waalwijk bij de ISK zit, krijgen wij het budget van die leerling die uit Heusden komt. Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

37

Maar die andere drie ton. Ik kan me heel goed voorstellen – de wethouder zal daar vast wel meer over weten, dat is ook gelijk de vraag aan de wethouder, voor het reguliere onderwijs kan ik het heel goed begrijpen. Maar als wij een regionale functie vervullen met de ISK, waarvan ik ook heb opgezocht dat binnen een straal van 20 kilometer rondom Waalwijk er geen enkele ISK is, dan kan ik me voorstellen dat misschien die regels anders zijn. Vandaar dat we dat ook in die motie opnemen. Maar ik hoor graag straks ook een toelichting van de wethouder. De heer Van Groos: Nou, ik wil wel reageren, voorzitter, want ik vind dat de heer Bokšan geen recht doet aan mijn uitspraak, dat ik vind dat de motie ademt dat we wel kinderen willen opvangen, maar het moet ons niks kosten. Ik heb niet tegen meneer Bokšan gezegd, of daarover gezegd, dat de VVD, Lokaal Belang en D66 van mening zijn dat die vluchtelingenkinderen hier in Waalwijk geen onderwijs zouden moeten krijgen. Dan zou het nog een keer erger zijn, dan zou u mij veel verdere uitspraken hebben horen doen dan dat ik dat nu heb gedaan. Maar u zegt van, ja goed, we willen dat regelen, dat geld, maar dat geld moet terugkomen, Den Haag. En als het niet uit Den Haag komt, dan moet het ergens anders vandaan komen. Als wij het maar niet hoeven te betalen. Dat is de teneur van de motie.

En als u zegt dat is de teneur van de motie niet, kunt u mij dat dan uitleggen, want ik heb het dan nog niet begrepen. De heer Bokšan: Ik kan gewoon herhalen, wat ik net heb gezegd. We hebben hier een debat gevoerd. Ik heb net een bijdrage gehad, waarin we in zijn gegaan op het feit wat wij met de motie willen. Dat het onderwijs geregeld moet worden en dat daarnaast het financiële vraagstuk, over de helft van de financiën, ons zorgen baart. En ik denk dat dat ook een terechte zorg is. Omdat, zoals waar ik mee begon, we zien dat de grootste oorzaak van de stijging in het aantal leerlingen dat nu bij de ISK zit, komt door de tijdelijke opvang langs de Bevrijdingsweg. Ik vind dat gewoon een heel terechte zorg die wij als raad, of als raadsfracties, mogen hebben. En als u dan de motie niet begrijpt, ja, dan verwijs ik naar de motie om hem te lezen. Hij heeft op het RIS gestaan. Ja, ik kan hier verder niks aan toevoegen, voorzitter. De heer Van Groos: Dit is dan mijn laatste opmerking hierover. Volgens mij was het prima geweest als meneer Bokšan zijn zorg op dat punt had uitgesproken. Dat was meer dan genoeg geweest om dat punt te maken. Maar u kiest ervoor om een motie neer te leggen met een opdracht aan het college en een motie die zegt koste wat het kost, het geld moet komen. En is het niet uit Den Haag, dan maar uit de gemeenten om ons heen. Dat is wat u zegt in de motie.

En dat is iets anders dan de zorg. Zo lees ik dat. Zo hebt u het misschien niet bedoeld, maar zo komt het op mij over. De voorzitter: Oké. Laten we niet gaan herhalen. De heer Bokšan: Koste wat het kost? In de motie staat, maximaal inspannen. Dat zijn volgens mij twee heel verschillende manieren om het te benaderen en volgens mij kiest en de heer Van Groos heel specifiek zijn woorden. Dat vind ik jammer. De heer Van Groos: Toch nog een laatste punt. Er staat ook in, haal het in Den Haag op, we hebben recht op het geld uit Den Haag en als Den Haag het niet geeft, haal het dan bij de andere gemeenten op. Dat is wat er staat. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Ik wil ook even terugkomen op de eerste opmerking van de heer Van Groos. Wij willen benadrukken vanuit Lokaal Belang dat het onderwijs voor de leerlingen het allerbelangrijkste is. Maar wij vinden dat we samen de

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

38

verantwoordelijkheid moeten dragen en dat we samen moeten kijken naar de kosten. En dat is wat de heer Bokšan ook aangeeft. Zo staan we daar namens Lokaal Belang in. De heer Van Zelst: Voorzitter, dank u wel. Meneer Van Groos, ik hoor wat u zegt. Wij hebben de motie mee ingediend. Ik ben blij met de motie. Er wordt het college niks opgedragen, er wordt gevraagd aan het college om op zoek te gaan naar geld in Den Haag, met een logica die meneer Bokšan net uitgelegd heeft. En dat heeft niks te maken met dat wij die kinderen geen onderwijs willen geven, omdat die hier niet welkom zijn. Ik wil die indruk even wegnemen, want ik voel me medeverantwoordelijk voor de motie, omdat wij hem mee ingediend hebben. En ja, ik wil dat toch even recht zetten. De heer Van Groos: Voorzitter, ik moet dus concluderen, begrijp ik uit de reacties, ook van meneer Van Zelst, dat die kinderen hier mogen komen, maar het moet ons niks kosten. Dat is de conclusie, die ik al eerder heb getrokken. En het college heeft aangegeven dat ze hebben gezien en dat is ook gemeld, volgens mij bij de VNG, dat hier een gat zit in de regelgeving. En Den Haag zou de morele plicht hebben, daar hebben we het vanavond al eerder over gehad, om dat gat te repareren. Het college geeft aan, we gaan op zoek naar het geld voor deze situatie.

De heer Van Zelst: Nou wordt mij weer iets in de schoenen geschoven wat ik niet gezegd heb en wat ik ook niet vind. Die leerlingen, die moeten onderwijs hebben en dat onderwijs voor die leerlingen, dat wordt gewoon betaald. Wij gaan gewoon dat voorstel steunen, alleen wij vragen het college van, kunt u niet eens even kijken of dat niet ergens anders vandaan komt? Want het is ook niet zo dat hier nou alles overloopt van het geld. Dus ik denk dat het een heel terecht verzoek is aan het college, om te kijken kunnen we daar op een andere manier middelen voor vinden? En meneer Bokšan gaf het net al aan, voor regionaal onderwijs kun je ook best bij de buren een keer iets vragen. Geen enkel probleem. En dat is helemaal niet omdat die mensen geen onderwijs zouden mogen krijgen, of omdat we dat niet willen betalen. Daar gaat het helemaal niet om. De voorzitter: Zullen we niet gaan herhalen? Dus alleen als u nog een aanvulling hebt of iets anders in te brengen. Meneer Van Groos graag een reactie want meneer Van Zelst heeft meneer Bokšan ondersteund. De heer Van Groos: Ik heb nu drie keer iets gezegd en toch wordt het me weer in de schoenen geschoven. Daar heb ik moeite mee. We zullen horen wat de wethouder zegt. Of de wethouder zegt van, o, dat is een goed idee, daar hadden wij nog helemaal niet aan gedacht. Of dat ze zegt, we zijn er al mee bezig.

En dan hoor ik wel of er vertrouwen is in deze zaal of het college daarmee voldoende aan de gang gaat. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Ik wil benadrukken dat wij het belangrijk vinden dat we dit gezamenlijk oppakken. Dus daarin bedoelen we, we willen met meerderen, we willen gezamenlijk de verantwoordelijkheid dragen en daarbij dus ook gezamenlijk de kosten delen, omdat we niet alleen het kunnen dragen. We willen dat gezamenlijk doen en daarom hebben we deze motie zo opgesteld. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Veraa. Ja? Hiermee is het debat in de eerste termijn afgerond, dan komt nu de wethouder aan het woord. En zoals ik eerder heb verteld, bij punt 3 geef ik hier wat meer ruimte, om vragen die u nog wilt stellen beantwoord te krijgen door de wethouder. Dus hier wordt iets meer ruimte voor een gesprek met de wethouder gefaciliteerd.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

39

Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Voordat ik inga op wat er gezegd is, wil ik eigenlijk eerst reageren op de motie, want dat maakt, denk ik, een hoop duidelijk. Als we kijken naar punt 1 van de motie, dan zijn we daar inderdaad al mee bezig. Stond ook in het raadsvoorstel, dat we dat zouden doen. En ik had gehoopt dat ik vandaag een reactie had gekregen vanuit OCW. Maar helaas, het is ons wel toegezegd dat we voor het einde van deze week een reactie zouden kunnen verwachten. Dus ik hoop morgen, maar anders volgende week, of er vanuit de specifieke uitkering nog ruimte zit om dit te bekostigen. Dus die vraag ligt er. De bevestiging is er, dat het daar besproken wordt. Dat is er dus, wellicht is heel dit debat straks voor niks geweest. Maar goed, het zij zo. Dus punt 1 is eigenlijk al aan de orde en daar zijn we op antwoord aan het wachten. Als we kijken naar punt 2 van de motie, dan staat daarin, de kosten op te voeren als bijkomende kosten die direct samenhangen met de opvanglocatie. En dat is niet zo. Dat kunnen we niet hard maken. Misschien voor een deel, maar dat kunnen we niet helemaal hard maken. Want de ISK biedt onderwijs aan Oekraïense leerlingen, statushouders die ook gewoon bij ons in de gemeente wonen, arbeidsmigranten, kinderen die hier zijn of jongere arbeidsmigranten die hier zijn, migranten die naar Nederland komen verhuizen, de nareizigers.

Dus het is een heel breed spectrum aan leerlingen. Dus hoe kun je dat een-op-een doorrekenen naar de bekostiging van de opvanglocatie? Dat wordt een heel lastige, want dan moet je daar ook een berekeningssystematiek aan hangen. Dus dat vind ik lastig. Als we kijken naar 3, als het niet door het Rijk bekostigd wordt, of we dan naar de omliggende gemeenten willen gaan. Nou, ik hoop niet dat de omliggende gemeenten zoals Tilburg en Den Bosch bij ons komen aankloppen voor het mboonderwijs, of universiteit, of hbo-onderwijs. Want dit is gewoon de afspraak die we met elkaar hebben. Waar de school staat, daar krijg je de bekostiging en dit is niet een initiatief wat je even met drie of vier gemeenten gezamenlijk opneemt. We hebben deze voorziening al vanaf, even uit mijn hoofd, 2015 en al die jaren hebben we de bekostiging ook prima kunnen doen. Dit is een maatschappelijke ontwikkeling en ik weet niet of het helaas is, maar wij hebben die voorziening. En ik ben blij dat we zoveel voorzieningen hebben. De eerstvolgende ISK die ik ken, zit in Tilburg. En ik weet dat ze daar ook behoorlijk aan het uitbreiden zijn geweest. Als we kijken naar punt 4, een zoektocht naar een andere of een alternatieve huisvestingslocatie. Dat is ook heel ingewikkeld.

Want wat we nu gedaan hebben, daarom heb ik even dat plaatje geschetst, is dat we een leegstaand schoolgebouw en wat ook nog twee à drie jaar leeggestaan heeft, nu volledig gaan benutten voor de ISK. Dus het probleem van de ISK is opgelost. Voor de leerlingen van Villa Vlinderhof komen er keurige units op een terrein, waarbij ze zoveel mogelijk in een normale omgeving worden neergezet. Het zijn kwalitatief goede units, waar airco in zit, waar een keukentje in zit, alles erop en eraan. Ik denk misschien wel dat de kwaliteit zelfs beter is dan waar ze nu zaten, de binnenkwaliteit en dergelijke. En om dan over een half jaar, of een jaar, weer met die kinderen te sleuren naar een andere locatie, daar voel ik niks voor. Want die kinderen, het gaat om groepen 6, 7 en 8, moeten we ook de rust en de ruimte gunnen om daar hun school af te maken. Want daarna gaan ze van school af. Dus het gaat om de bovenste groepen. Dus het lijkt me niet handig. Dus daarom willen we ook met het bedrijf een contract sluiten voor drie jaar eigenlijk. Maar een optie zou zijn om een contract voor twee jaar, met optioneel een jaar erbij. Want als we drie jaar doen en we gaan na twee jaar het contract opzeggen, zijn we toch de kosten kwijt. Dus dat zou nog een keuze zijn.

Wellicht dat we daar na twee jaar al kunnen stoppen, omdat Villa Vlinderhof voldoende gekrompen is, dat ze die extra ruimte niet nodig hebben. Want daar zit ook een BSO bij, dus Mikz zit er ook nog bij, die moet ik ook niet vergeten. Dus dat is de situatie, waardoor ik eigenlijk niet anders kan zeggen dan dat deze motie, buiten punt 1 wat we al doen, eigenlijk bijna niet uitvoerbaar is. De voorzitter: Reacties op de wethouder?

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

40

De heer Bokšan: Dank u voor de uitgebreide toelichting en beschouwing op de motie. Ik heb volgens mij twee vragen. De eerste vraag gaat over het tweede punt in de motie. De wethouder gaf aan dat we de kosten niet direct zouden kunnen verbinden aan de opvanglocatie die we hebben langs de Bevrijdingsweg. Maar dan ben ik heel even benieuwd. Volgens mij, ik hoor graag die bevestiging, als die opvanglocatie er niet zou zijn geweest, mede gezien die stijging in het aantal jongeren dat ISK volgt, dan zou deze alternatieve huisvesting niet nodig zijn. Is dat correct of niet? Mevrouw Veraa: Dat is niet helemaal correct. Want als u kijkt naar de stijging in het aantal leerlingen, we hebben ook zelf een verhoogde opgave voor statushouders, om ze te huisvesten. Maar ook de nareizigers, die worden niet meer als statushouders gezien. Die komen als onze inwoners binnen. Die zitten daar ook bij. Maar er zitten 83 Oekraïense kinderen op dit moment op de ISK, er gaat ook een grote groep weer uitstromen. Het is ook niet zo dat al die 83 allemaal van de NH-locatie komen. Een deel komt uit Altena, een ander deel komt uit Heusden, een ander deel komt uit Loon op Zand. Dus ze komen ook uit de regio. Dan moeten we echt gaan kijken van, hoeveel van die 83 komen van de NHlocatie en op basis daarvan een berekeningsmethodiek en dat dan doorrekenen naar het Rijk.

Ik hoop gewoon echt dat we deze week, of volgende week, vanuit de specifieke uitkering die daarvoor is, dat we de bekostiging krijgen. En dan is dit probleem opgelost. Ja, en als we het niet krijgen, dan wordt het echt heel ingewikkeld. Want ik zag de motie, dus ik heb ook met de buurgemeenten contact gehad. Zij komen ook van, joh, jullie hoeven daarvoor niet bij ons aan te kloppen, jullie krijgen ook de rijksmiddelen daarvoor. De heer Bokšan: Ja, voorzitter, voor de helft dus blijkbaar niet. Maar ik hoop net als de wethouder van ganser harte dat dit debat allemaal voor niks is geweest, dat we gewoon het geld van het Rijk krijgen. Hiervoor ik heb nog een tweede vraag. Over de motie, het lijkt me goed om zo meteen tijdens een schorsing met de indieners naar de motie zelf te kijken. Ik heb nog wel even een tweede vraag over de noodlokalen, want als ik het goed begrijp, ik weet niet of ik het heb gemist, maar de groepen 6, 7 en 8 van de Villa Vlinderhof, die gaan gebruikmaken van de noodlokalen. De wethouder gaf ook aan dat nu ervoor is gekozen om een contract van drie jaar, een overeenkomst van drie jaar te sluiten, maar dat er ook een optie is om twee jaar en eventueel een jaar niet. Maar dat snap ik niet.

Waarom is die keuze dan niet nu al gemaakt? Is er onzekerheid op dat punt? Want als ik pur sang naar de groepen kijk, los van ook nog de Mikz, die erbij zit, op een gegeven moment gaan die noodlokalen leeglopen. Dus ik ben daar nog wel even benieuwd naar, wat de overwegingen zijn. Mevrouw Veraa: We hebben met Villa Vlinderhof, want daar gaat nu om, het gaat niet meer om de ISK, het gaat nu om de Villa Vlinderhof, gesprekken gehad. Je hebt de buitenschoolse opvang waar je lokalen voor nodig hebt, daar komen ook kinderen van andere scholen, die worden daar opgevangen. En je hebt de lokalen voor groep 5, 6 en 7, de exacte aantallen, die de school verlaten, daar zit nog een speling in. In principe hebben ze drie jaar nodig. Dat is de afspraak die we met ze gemaakt hebben. Maar omdat er vooraf ook vragen zijn gesteld, hebben wij bij het bedrijf waar we de units bestellen, die vraag gesteld van, stel dat we ze voor drie jaar huren en we zeggen het na twee jaar op, wat betekent dat dan? En toen werd gezegd, ja, dat kan wel, maar de huurinkomsten, die moeten jullie als boete betalen, dus dat heeft geen nut. Dus heb ik als alternatief bedacht, als de raad dat wil, ja, dan gaan we naar twee plus één. Maar de afspraak met de Villa is dat we ze echt wel drie jaar nodig hebben voor die afbouw. De voorzitter: Voldoende?

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

41

De heer Bokšan: We kijken zo meteen nog even, in de schorsing, naar de motie. Ik dank de wethouder voor de toelichting. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog andere vragen aan de wethouder? Nee? Meneer Bokšan, hoe lang wilde u schorsen? Tot kwart voor 11 schorsen we. Daarna kijken we ook of we vanavond gaan afmaken. En ik vrees dat het antwoord daarop nee is, gezien de agenda. Schorsing De voorzitter: We gaan verder met de vergadering. Meneer Bokšan, mag ik u het woord geven na de schorsing? De heer Bokšan: Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben net even een schorsing gebruikt om met de indieners van de motie heel even te overleggen wat we met de motie willen. We vonden de toelichting van de wethouder op hetgeen ze denkt dat wel en niet kan, heel helder en we hebben het volgende verzoek aan de wethouder om een toezegging. Het eerste punt in de motie was eigenlijk al een bevestiging van de aanname die wij hadden en het vertrouwen dat wij hebben in het college. Dus dat punt, daar zijn we het volledig mee eens, wat de wethouder ook bevestigde.

En we willen eigenlijk het tweede punt, dat gaat dan over de financiering bij het Rijk in het kader van de tijdelijke opvang, die we hebben, of zij kan toezeggen dat zij eventueel met de wethouder, die gaat over opvang en integratie, mevrouw Schuijffel, om bij de gesprekken of onderhandelingen die met het COA en met het Rijk zijn, om dit daarbij te betrekken. Zodat we in ieder geval nog een andere lijn hebben, waarin we dit onderwerp ook nog eens kunnen bespreken, als het gaat om de kosten. Dus op dat punt graag een toezegging. En in dat geval trekken wij de motie in, wethouder. Mevrouw Veraa: In die ene minuut dat ik naar mijn collega liep, heb ik het daar even over gehad. Ik hoop dat het allemaal niet nodig is, dat even vooropgesteld. Dus ik hoop dat we morgen of maandag een berichtje krijgen dat het akkoord is. En dan hebben we heel deze discussie niet. Maar wat zij ook net aangeeft, is, je moet aantonen dat het eenop-een te koppelen is aan de opvanglocatie. Dus stel dat het gaat om tien kinderen, dan krijgen we een bekostiging, misschien voor tien kinderen, als we dat voor mekaar krijgen. Als u daar genoegen mee neemt, prima, dan kunnen we het daar in de gesprekken meenemen. Maar totale bekostiging, ik begrijp van mijn collega dat dat heel ingewikkeld gaat worden. Meneer Bokšan: Mijn vraag is of de wethouder dat kan uitzoeken.

In welke vorm of welke aantallen dat is, daar gaat de wethouder over, dat is niet een ding waar de raad over gaat. Mevrouw Veraa: Prima. Dus in deze vorm prima. De voorzitter: De toezegging is gedaan. Ja? Goed. Een tweede termijn. Of hebt u nog vragen aan de wethouder? Want u mocht in dezen wat uitgebreider aan de wethouder vragen stellen. De heer Spohr: Ik vind het eigenlijk jammer, zoals de heer Bokšan eigenlijk reageert. De motie blijft een buitengewoon onvriendelijke uitstraling houden. Het moet wel gefinancierd worden, want anders dan vinden we dit eigenlijk een heel moeilijk besluit dat we genomen hebben. Meneer Bokšan blijft er maar op hameren dat die financiering

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

42

er moet komen. Dat we in ieder geval al het mogelijke moeten doen om de financiën te krijgen. Ik denk op zichzelf is het prima, om naar het geld te vragen. Maar de manier waarop u het nu doet, lijkt het inderdaad toch wel, zoals ook de heer Van Groos al zei, dat geld boven vluchtelingen gaat en dat vind ik Waalwijk-onwaardig. De heer Van der Pluijm: Dank u wel. Twee praktische vragen aan de wethouder. De voorzitter: Dat kan niet meer in de tweede termijn. Maar u kunt wel een tweede termijn doen. Als u iets mee wil geven aan het college. De heer Van der Pluijm: Ik kan het proberen. Nou, dan probeer ik het. Zijn de schoolvoorzieningen klaar voor het nieuwe schooljaar zowel voor ISK als voor Villa Vlinderhof? De voorzitter: Daar krijgt u nu geen antwoord op, maar dat kan de wethouder op een ander moment dan nog even aan u meedelen. Waarschijnlijk wel, hoor ik stiekem uit een hoek. Dan gaan we nu het raadsvoorstel in stemming brengen. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Nee? Dan gaat de digitale stemming open. Het raadsvoorstel is aangenomen. Unaniem, 26 stemmen voor, 0 stemmen tegen. Aldus besloten. Dank u wel. En ik begrijp dat de motie hiermee is ingetrokken, dus daar hoeven we niet meer over te stemmen. Dan sluit ik de bespreking van dit onderwerp af. En het is 10 voor 11. We zijn bij punt 17 op de agenda.

We hebben nog een heel aantal onderwerpen te gaan, tot en met punt 21. Dus ik stel voor dat wij de vergadering schorsen tot dinsdag aanstaande half 8. Mevrouw Klerks: Mijn voorstel zou zijn om het wel nog af te maken. Als we dat doen, kan ik in ieder geval aangeven dat rondom SALHA mijn betoog 30 seconden duurt. Dat helpt misschien. En als we het vanavond afmaken, trekken wij ons betoog over Meerjarenbeleidsstukken Veiligheidsregio in. Dat kunnen we ook met een stemverklaring afdoen. Dus ik ben benieuwd of meerdere fracties eventueel nog iets anders zouden doen. Anders gaan we daar dinsdag. Maar ik denk dat het voor iedereen fijn is om niet nog een keer terug te komen. De voorzitter: We hebben punt 17 Baanbrekers nog staan, we hebben SALHA staan, we hebben Budget voorbereiding Landgoed Driessen nog staan, we hebben meerjarenbeleid, dat is dan alleen voor de VVD, dus dat wordt dan een A-punt. En we hebben Hart van Brabant nog staan. Dat zijn zo'n vier à vijf agendapunten. Ik kijk even naar rechts. Want ik begreep ook vorige keer dat er echt wel vragen waren, om tijdig te stoppen met deze vergadering. De heer Tiemstra: Ik vind het lastig om te zeggen. Als we het in een half uurtje af kunnen werken, dan blijf ik wel. Maar dan doet dat misschien ook weinig recht aan degenen die de stukken grondig hebben voorbereid en ook recht op hun aandacht hebben. Dat vind ik lastig.

De voorzitter: Als ik dit inschat, verwacht ik zeker een uur, dus wat mij betreft verdagen we naar dinsdag. Ik wil er eigenlijk niet over gaan stemmen, omdat we vorige keer hebben gestemd en toen een aantal mensen weg zijn gegaan. Dat vind ik geen recht doen. Dus ik zou nu willen voorstellen, om dit te verdagen, gezien dat we vier à vijf agendapunten hebben. Ik zie u aanstaande dinsdag om half 8. De vergadering is geschorst.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

43

De vergadering wordt geschorst tot dinsdagavond 30 mei 2023, 19.30 uur 1.

Heropening en mededelingen

De vergadering wordt heropend om 19.30 uur. De voorzitter: We gaan starten. Welkom allemaal. Bij deze wil ik de vergadering heropenen, na de vergadering van afgelopen donderdag, die we op dat moment geschorst hebben vanwege het tijdstip. We hebben een afmelding van de heer Van Dijk, de heer Van der Pluijm, mevrouw Koptagel, de heer Gijs den Braven, de heer Ottens en wethouder Klerx. En mevrouw De Jongste, maar dat weet ik niet zeker. En ik wil u vragen, degenen die het presentieboek niet hebben getekend, dat toch nog een keer te doen. We zitten te twijfelen of we dat wel of niet moeten, maar het is goed in het vervolg van deze vergadering om te weten, wie er nu ook bij zijn. Dus graag het presentieboek alsnog tekenen. We gaan de vergadering vervolgen met de bespreekstukken en voordat we dat doen, wil ik – eigenlijk was ik ermee gestopt om de regels uit te leggen van hoe we met mekaar omgaan –, maar ik wil één ding toch nog even toelichten, want daar is wat verwarring over, ook vorige keer in de vergadering. Wat we doen is dat iedereen de pitches achter elkaar doet. Vervolgens kunt u met elkaar in debat. Dan komt het college en zij reageren op moties, op amendementen en eventueel leggen zij politieke verantwoording af aan u. Dat betekent dat u niet met het college in debat gaat, maar dat u hen wel ter verantwoording kunt roepen. Maar dat doen we kort.

Ik geef degenen die daarvoor hun hand op hebben gestoken, het woord. Vervolgens kunt u nog één keer reageren op deze reactie van het college en daarna is het klaar, afgrond. Ja? In de bespreking van de evaluatie van het vergadermodel over twee weken, zullen we dit meenemen en komen we al dan niet tot een aanpassing daarvan. Dit is wat we tot op heden hebben afgesproken. Dan gaan we naar punt 17 op de agenda.

Ter bespreking en vaststelling bespreekstukken 17.

Ontwerpbegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027 en jaarstukken 2022 Baanbrekers

De voorzitter: Baanbrekers is de uitvoeringsorganisatie voor sociale zaken en sociale werkgelegenheid van de gemeentehuizen Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. De raad kan nu een zienswijze geven over de voorliggende ontwerpbegroting en meerjarenraming van Baanbrekers. Ook wordt de raad gevraagd de financiële consequenties structureel te verwerken in zijn gemeentelijke begroting voor 2024. Het is een bespreekpunt voor de SGP en de ChristenUnie. Mag ik de ChristenUnie als eerste het woord geven. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Ik dacht, u legt alle regels zo netjes uit en volgens mij is er ook een regel, als een fractie een motie of een amendement aandient dat hij dan vooraan komt, hè. Vervolgens vergat ik mijn pasje, maar wethouder Spierings hielp me daaraan herinneren. Voorzitter, de fractie heeft om de volgende drie redenen moeite met dit raadsvoorstel. Eén, het is geen begroting. Twee, Ruelong. Drie, buiten het boekje. Eén. Het algemeen bestuur van Baanbrekers neemt de gemeenteraden van Heusden, Loon op Zand en Waalwijk weinig serieus, want anders zou dit document, dat als aanduiding ontwerpbegroting heeft gekregen, niet als zodanig aan ons zijn voorgelegd. In het document zelf staat al dat begin 2024 aan de raden, vanwege meer duidelijkheid over de BUIG, een begrotingswijziging zal worden voorgelegd. Die Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

44

gelegenheid wordt door Baanbrekers gebruikt om nog enkele begrotingswijzigingen mee te smokkelen. Nog niet alle in 2024 benodigde kredieten voor vervangingsinvesteringen zijn opgenomen in de begroting. Ook die zullen vast later worden opgevoerd. Tweede punt. Uit informatie over de jaarrekening van Ruelong blijkt dat er elk jaar een tekort is, het eigen vermogen negatief is en dat Baanbrekers hiervoor opdraait. De gemeenteraden hebben hierover niets te zeggen, zelfs het algemeen bestuur niet, maar het financiële risico ligt wel bij de gemeente. Bij Baanbrekers is sprake van verlengd lokaal bestuur, maar de lokale besturen hebben weinig tot niets in te brengen. Waarom weigert het dagelijks bestuur van Baanbrekers transparantie ten aanzien van Ruelong? Derde punt, buiten het boekje. Uit antwoorden op enkele technische vragen blijkt dat het algemeen bestuur op 13 december 2021 een aantal forse financiële besluiten heeft genomen. En daarover geen zienswijze aan de gemeente heeft gevraagd. Daarom vraag ik aan onze vertegenwoordigers vanuit de gemeenteraad, het algemeen bestuur, of zij tijdens die vergadering een voorbehoud hebben gemaakt ten aanzien van instemming door de gemeenteraden.

Kortom, aan de gemeente wordt de gelegenheid geboden om een zienswijze in te dienen, op een document dat verre van af is, niet de aanduiding begroting verdient en dus niet kaderstellend is, terwijl andere gremia zoals DB en AB de belangrijke beslissingen nemen over Ruelong, respectievelijk de financiële stukken. Tot zover. Ik heb alleen een amendement over de BUIG, maar dat is bekend. Amendement A: BUIG Constaterende dat, - De begrotingen van Baanbrekers al jaren instabiliteit laten zien, welke te maken hebben met wisselende berichten van de zijde van het Rijk, die met name de veruit grootste post, de BUIG, betreffen, welke afhankelijk is van de economische omstandigheden en daarmee het aantal uitkeringsgerechtigden; - De BUIG voor 2024 nog niet bekend is; - Baanbrekers de laatste jaren nadat de begroting is vastgesteld met bijstellingen komt, mede omdat de BUIG fors afwijkt van het bedrag waarvan in eerste instantie is uitgegaan; - Baanbrekers dit moment aangrijpt om ook nog andere wijzigingen door te voeren.

Overwegende dat, - Het exact genoeg voorspellen van de hoogte van de BUIG en de ontwikkelingen ten aanzien van het aantal uitkeringsgerechtigden onmogelijk is; - Het voorleggen van een conceptbegroting aan de gemeenteraden van de betrokken gemeenten niet slechts een formaliteit is om te kunnen voldoen aan de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, aangezien de bedragen in de begrotingen van de deelnemende gemeenten gebaseerd zijn op deze begrotingen; - Tussen de drie gemeenten overeenstemming bestaat over de verdeelsleutel; - Een andere wijze van financiering de gesignaleerde instabiliteit kan oplossen. Besluit: Punt 1 van het besluit te vervangen door: 1. Wel een zienswijze in te dienen over de ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 van Baanbrekers door Baanbrekers te verzoeken in samenwerking met de drie deelnemende gemeenten tot afspraken te komen over een andere financieringswijze dan het overdragen van de steeds wisselende BUIG middelen. Hierbij moet rekening worden gehouden met de bestaande solidariteit en de in de GR opgenomen verdeelsleutel per inwoneraantal.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

45

De voorzitter: Mag ik even zien wie dit amendement verder ondersteunt? De SGP, de VVD, Lokaal Belang, D66 en GroenLinksaf. Ja, is dat goed? De SGP, GroenLinksaf, D66, Lokaal Belang, VVD. Veel dank. Dan wil ik graag het woord geven aan de SGP. De heer Tiemstra: Voorzitter, de heer Van Groos heeft ook namens ons gesproken. De voorzitter: Dank u wel. Dan is dit het moment om met elkaar in debat te gaan. Hebt u vragen voor elkaar? De heer Van Hamond: Dank u wel, voorzitter. Even reageren op meneer Van Groos. Ik zag u glimlachen, toen ik terugliep. Dit had hij niet verwacht. Dat ook de coalitie mee zou gaan met dit amendement. Dit amendement betekent gewoon een nieuwe koers, als dat zou kunnen. Het is een GR, drie gemeentes moeten zich daarover uitspreken en wij hebben een heel duidelijke mening dat dit een goede zaak zou zijn. Ik weet dat meneer Van Groos hier acht jaar mee bezig is. En ik weet dat hij bij Baanbrekers heeft gezeten. Het is een stokpaardje geworden. Hopelijk komt er een einde, maar ook een stuk duidelijkheid, een stuk eerlijkheid over de BUIG-gelden. Een compliment, meneer Van Groos, voor het volhouden. Het tweede over de Ruelong. Wij hebben in het AB afgesproken dat we over Ruelong eind volgende maand bij elkaar komen, om daar eens over te praten. Ook meneer Van Groos weet dat Ruelong een BV is.

Een BV heeft een andere verantwoordelijkheid in zijn totaliteit, financieel, als de rest van Baanbrekers. Meneer Van Groos weet ook dat wij al diverse keren over Ruelong bezig zijn geweest. Dat het voor ons eigenlijk ook niet prettig is, de manier waarop. Waarom kan alles niet in één pot? Alles onder Baanbrekers, want dat heeft financiële gevolgen, omdat het een BV is. We willen daar wel binnen het AB over praten. Kijken of daar wel mogelijkheden zijn en wat de financiële gevolgen zouden kunnen zijn als we de BV ontbinden, zoals dat heet. En alles onder één noemer scharen. Met betrekking tot 2021, over de zienswijze, ik heb een goede harde schijf, maar ik kan het me niet herinneren. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Hamond. Wilt u reageren? U kunt in debat, maar het is natuurlijk ook de rol van meneer Van Hamond vanuit zijn AB-positie, waarop hij reageert. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Dank aan meneer Van Hamond, voor uw reactie. Ik had al van tevoren, in de wandelgangen zeggen we dan, vernomen dat het amendement op meer steun zou kunnen rekenen dan van een paar partijen. Dus in die zin was ik niet verrast, maar wel blij dat dat gelijk aan het begin tot uiting werd gebracht. Het gaat mij met het amendement niet zozeer om een nieuwe koers van Baanbrekers, want die ligt er gewoon.

Het gaat over het zorgen voor inkomensondersteuning en het begeleiden van mensen op weg naar werk, voor zover mogelijk. Maar meer om fatsoenlijke financiële stukken. En over dat laatste heb ik nog wel een vraag, niet zozeer aan u, maar misschien eerder aan de fractie van de VVD. Een van de dingen die u mede in december 2022 hebt besloten, of ’21, is dat de overschotten voor 2024 en ’25 – in 2025 is dat meer dan € 2.000.000,- – worden toegevoegd aan de algemene reserve. En de VVD heeft bij het volgende agendapunt iets opgenomen over een overschot van € 50.000,-. Dan denk ik, dan komt er ook zo'n bericht over een overschot van meer dan € 2.000.000,-. Want het gaat om hetzelfde principe en daar houden wij van, principes. Daarom komen we steeds op dingen terug. Maar de VVD is in dit punt niet helemaal consequent, dus ik ben benieuwd naar de uitleg die de VVD daarover geeft. De heer Klerks: Ten eerste is het een gedeelte voor mijn tijd. Mijn excuses daarvoor. En ik moet ook eerlijk zeggen, dat het bij de behandeling aan mijn aandacht is ontschoten. Dus misschien kunnen we daar op een ander moment over verder babbelen. Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

46

De voorzitter: Voldoende? De heer Van Groos: Ja, het is ergens jammer, maar dan heb ik meneer Klerks daarop attent gemaakt. Het staat in stukken bij de meerjarenbegroting op pagina 49 en het jaar 2025. Daar gaat het nog niet over. Dus u hebt vast nog wel een keer een kans om dat te herstellen, in samenwerking met de rest van de gemeenteraad. En anders zouden we zelf het initiatief kunnen nemen. Maar we willen niet voor alles het initiatief hoeven te nemen. Dat begrijpt u natuurlijk ook wel. Dank u wel. De heer Lodenstijn: Dank u wel, voorzitter. Even over het amendement. Ik heb het idee dat het amendement zal worden aangenomen. Wat verwacht ik dan van onze wethouder, hoe hij procedureel een amendement in gaat brengen bij het bestuur? De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Het is uiteindelijk het algemeen bestuur dat zich zal buigen over het amendement. En zoals u weet heb ik de gemeenteraden van Heusden en Loon op Zand ook benaderd, om een soortgelijk amendement in te dienen. En het zal mede afhankelijk zijn van of dat daar gebeurt. En ik proef daar ook al enige beweging, maar ook nog niet zo heel sterk. Maar als alle drie de gemeenten eenzelfde amendement aannemen, dan denk ik dat het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur van Baanbrekers niet anders kunnen dan aan de slag gaan met dit amendement.

En op zoek te gaan, in goed overleg en gedegen onderzoek uiteraard, naar een andere financieringssystematiek, die meer rust voor Baanbrekers betekent. En daarmee in zekere zin ook voor gemeenten, ofschoon wij toch altijd weer blijven opdraaien voor de verandering in de BUIG-gelden. Maar dat is nou eenmaal ons lot. De heer Lodenstijn: Een aanvullende vraag, als dat mag, voorzitter. U gaat er nu van uit dat de andere twee gemeentes het amendement ook zullen indienen en dat het aangenomen gaat worden. Wanneer dat niet gebeurt, wat verwacht u dan van de wethouder, hoe hij met dit amendement omgaat? De heer Van Groos: Dank u wel. Dat is misschien ook wel de vraag die u in eerste instantie stelde en ik nog niet beantwoord heb. Excuses daarvoor. De andere gemeenteraden komen pas eind juni te spreken over de situatie bij Baanbrekers. En mensen die meelopen, die hebben ook het idee van we moeten iets doen met die BUIGgelden, want dat is heel verstorend. Maar ik verwacht van onze portefeuillehouder dat, als je een opdracht krijgt van deze raad, hij die zo goed mogelijk zal proberen uit te voeren. En daar heb ik ook alle vertrouwen in, dat hij dat gaat doen. De voorzitter: Voldoende? Dank u wel. Dan wil ik graag het woord geven aan het college, wethouder Spierings. Reactie op moties, amendementen en eventueel politieke verantwoording. Welkom, mevrouw De Jongste.

De heer Spierings: Dank u wel, voorzitter. Ik had me heel goed voorbereid, maar al het gras is voor mijn voeten weggemaaid. Ook door Ad, dank je wel. Deze wethouder had, zonder dat ik wist hoe de raad hierop ging reageren – ik heb natuurlijk wel wat voorbij zien komen op de app –, het amendement aangeraden. Waarom? Ik wil daar best wel wat context bij geven. Het heeft ook te maken met de verschillende rollen. Ik kom er dadelijk bij het volgende onderwerp ook nog even op terug, maar je zit in het DB/AB. En je bent dan ook nog een keer wethouder. En als er dan, zeg maar na zoveel jaren, een raadslid met een idee komt en ik peil dat in het DB/AB, en ik krijg reacties van, nou, dat is wel een punt, daar moeten we wel iets mee, en ik ga dat navragen in landelijke organisaties en daar wordt dat ook bevestigd, nou, dan ga ik daarnaast staan en dan probeer ik in ieder Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

47

geval de aandacht te vragen in het DB. Uiteindelijk, het werd net al gezegd, gaat het AB daarover. De voorzitter: U mag ook kort zijn, hè. U mag gewoon op moties of amendementen reageren. De heer Spierings: Ja, natuurlijk, dat weet ik. Maar ik vind het wel belangrijk om een beetje context mee te geven, waarom bepaalde dingen besloten worden, om het wel of niet te doen. De andere raden, daar moeten we even op wachten inderdaad. Dat kost even tijd, maar goed, als die daar niet in meegaan dan breng ik de boodschap toch duidelijk over in het DB. En ik laat het AB zijn werk daar netjes doen. En dat, in ieder geval, ook als het niet doorgaat, er een fatsoenlijk antwoord komt voor deze raad. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Heeft iemand behoefte aan een tweede termijn? Nee? Dan gaan we over tot het stemmen over dit amendement. Althans, ik neem aan dat u het in stemming wil brengen, meneer Van Groos? Dan gaan we stemmen over het amendement. Ga uw gang. Het amendement is aangenomen, meneer Van Groos. Unaniem, met 23 stemmen voor en 0 tegen. Aldus besloten. En applaus voor uw volharding, denk ik, op dit onderwerp. Dan gaan we nu het raadsvoorstel in stemming brengen, inclusief het amendement. Dus het geamendeerde raadsvoorstel. U kunt stemmen. Het raadsvoorstel is ook unaniem aangenomen, met 23 stemmen voor en 0 stemmen tegen. Aldus besloten. Dank u wel.

Dan ga ik naar punt 18 op de agenda. Ik ben vergeten onze gasten op de publieke tribune welkom te heten. Van harte welkom, nieuwe inwoners van Waalwijk en politiek geïnteresseerden. Fijn dat jullie er zijn en dat jullie mee komen luisteren. 18.

Jaarrekening 2022, begroting 2024 en meerjarenbegroting Streekarchief Langstraat Heusden Altena (SALHA)

De voorzitter: We zagen vandaag dat er een nieuwe plek voor dit Streekarchief is beoogd, in de krant. Het SALHA staat voor Streekarchief Langstraat Heusden Altena en is een zogeheten gemeenschappelijke regeling. Het SALHA is het gezamenlijk archief van de gemeenten Altena, Heusden en Waalwijk. De raad kan nu een zienswijze geven over de kaders voor de ontwerpbegroting ’24 en ook wordt de raad gevraagd de bijdrage aan het SALHA voor 2024 op te nemen in de gemeentelijke begroting van 2024. Het is een bespreekpunt voor Lokaal Belang en de VVD. Ik wil graag als eerste de VVD het woord geven. Mevrouw Klerks: Dank u wel, voorzitter. We hebben voor ons de jaarrekening voor het Streekarchief liggen. Zij hebben geld over op de begroting, waarvan zij voorstellen om dat zelf in de algemene reserve te houden. We hebben afspraken met het Streekarchief dat zij € 75.000,- tot € 150.000,- in algemene reserve mogen houden. En met deze toevoeging van de jaarrekening komen ze er overheen. Dat vinden wij als VVD geen goed idee, dus daarom hebben wij samen met Lokaal Belang, D66 en de SGP een amendement voorbereid, om het SALHA te bewegen om dat geld terug te storten naar de gemeentes, conform de afspraken die we hebben. Tot zover. Amendement B: Dotatie aan algemene reserve Constaterende dat, - De jaarrekening 2022 van SALHA een positief resultaat van € 59.131 kent.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

48

-

Bij toevoeging van dit positief resultaat aan de exploitatiereserve deze per eind 2022 uitkomt op € 194.549. Dit een overschrijding van de bandbreedte (minimum € 75.000 en maximum € 150.000) betekent. Het bestuur besloten heeft het overschot op de bandbreedte niet te laten terugvloeien naar de gemeenten maar te bestemmen voor een bestemmingsreserve project (her)huisvesting SALHA resp. digitalisering. In 2019 en 2021 toevoeging van het positief rekeningresultaat aan de exploitatiereserve ook al een overschrijding van de bandbreedte gaf.

Overwegende dat, - Het wenselijk is dat SALHA zich houdt aan de afspraak over de bandbreedte van de exploitatiereserve. - Het wenselijk is dat als pas blijkt dat er bij bepaalde projecten een goed onderbouwd financieringstekort is, aan de deelnemende gemeenten aanvullende financiële middelen worden gevraagd. - De gemeente zicht moet houden op haar financiën en dit moeilijker is als er geld in een gemeenschappelijke regeling blijft zitten. Besluit: Punt 1 van het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: 1. Een zienswijze t.a.v. de ontwerpbegroting 2024 van SALHA in te dienen bij het Algemeen bestuur van SALHA, waarin het bestuur wordt opgeroepen de exploitatiereserve aan te vullen tot € 150.000 en het resterend positief resultaat van de jaarrekening 2022 van € 44.549 terug te storten naar de deelnemende gemeenten. De voorzitter: Dank u wel. Er zijn een aantal fracties genoemd die het amendement mede ondersteunen. Zijn er nog anderen? De ChristenUnie, zie ik. Dus VVD, Lokaal Belang, D66, SGP en de ChristenUnie ondersteunen dit amendement. Ja? Dank u wel. Dan wil ik nu het woord geven aan Lokaal Belang. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. De geschiedenis vormt de toekomst. Het is de fundering van de huidige tijd. De voorzieningen moeten goed zijn, om alles vanuit het verleden te kunnen bewaren.

En daarom zijn we blij met de samenwerking die de gemeente Waalwijk is aangegaan met de gemeente Heusden en Altena rondom het Streekarchief. Toch waren we verbaasd over het raadsvoorstel en de keuze om het positieve resultaat van de jaarrekening onder te brengen in een aparte bestemmingsreserve. We willen graag dat dit bedrag terug zal vloeien naar de gemeente. Daarom dienen wij mede met de VVD, D66 en de SGP het amendement in. De voorzitter: Dank voor deze bondige bijdrage. Tijd voor een debat, als u daar behoefte aan hebt. De heer Van Groos: Zoals net gezegd kan de ChristenUnie het waarderen als partijen er principes op nahouden, zeker als die een financiële achtergrond hebben. En ik zag dat dit amendement ook breed gedeeld wordt in de coalitie. Zou ik daaruit mogen afleiden dat coalitiepartijen, althans de meeste, ook hechten aan financiële afspraken die we als raad met het college bijvoorbeeld hebben gemaakt? Of gelden de principes alleen maar ten opzichte van anderen en niet ten opzichte van het eigen college? Mevrouw Klerks: Ja, dank u wel, voorzitter. De VVD heeft ook principes en die zijn ook financieel van aard. En natuurlijk willen wij ons houden aan datgene wat we afspreken. En

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

49

ik ga ervan uit dat de heer Van Groos ons er altijd op zal blijven wijzen, wanneer we hier dingen doen die in strijd zijn met eerdere afspraken. De heer Van Groos: Ik dank mevrouw Klerks voor haar reactie en haar inschatting is helemaal juist. De voorzitter: Dank u wel. Voldoende? Dan wil ik graag de wethouder vragen om te reageren. In ieder geval op het amendement zonder context misschien. De heer Spierings: Dank u wel, voorzitter. Ja, er komt toch een beetje context, want deze wethouder raadt dit amendement af. En het klinkt misschien heel raar, maar daarom heb ik de context een beetje nodig. En daar had ik het net ook al over. Je hebt namelijk verschillende petten en als je zeg maar in het Streekarchief in het DB zit, dan ga je met mekaar praten over wat doen we daarmee. Wat is er aan de hand? Dan krijg je van de mensen, die daar de operatie runnen, wat context mee, dat het wel handig zou zijn voor de digitalisering verder te zetten, of het onderzoek voor de herhuisvesting te kunnen financieren. Dat breng je dan vanuit het DB naar het AB. En het AB is het daar dan mee eens. En dan is het heel raar, als ik dan hier sta als wethouder, dat ik dan mijn eigen beslissing in het DB ga ondermijnen. En als je dan kijkt ook naar de mensen die daar werken. Ja, dat zijn schatten van vrouwen en die zijn heel erg zuinig op hun centen.

Als er ergens een organisatie is, die zuinig is op haar centen, dan is het wel het SALHA. En vind ik het, ja, niet meer dan normaal dat wij als DB die beslissing daar hebben genomen, alhoewel ik tegelijkertijd wel de principes kan waarderen. Maar misschien was het een koninklijkere weg geweest en misschien kunnen we dat nog doen, dat je zegt van, nou oké, voor dit jaar met deze context die je nou krijgt, kunnen we daar wel in mee. Maar wethouder, we willen volgend jaar wel dat, als er overschotten zijn, door middel van het amendement, dat het terugkomt. Dat zou een idee kunnen zijn. Tot zover. De voorzitter: Dank je wel. Ik zie dat mevrouw Klerks wil reageren. Zijn er andere mensen die willen reageren op de bijdrage van de wethouder? Meneer Van Groos. Dan krijgen mevrouw Klerks en meneer Van Groos kort even het woord. Mevrouw Klerks: Dank u wel. Ik ben het eens met de wethouder, alleen we hebben vorig jaar ook al een overschot gehad op de jaarrekening van SALHA en dat hebben we toen toegestaan. Dus dit is het tweede jaar. Dus in die zin handelen wij volledig conform wat de wethouder zojuist voorstelt. Dus ik ben benieuwd of die daarmee het amendement dan wel aan gaat raden. De heer Van Groos: Eén punt heeft mevrouw Klerks al genoemd. Het is niet de eerste keer, maar al de tweede keer. En het tweede is ordentelijk begroot.

Dat betekent dat je gewoon voor de begroting de middelen vraagt. En als er iets heel belangrijks is, waar gemeenten voor moeten betalen, neem de digitalisering, dan kunnen de gemeenten daar ook uit eigen middelen voor opdraaien, of middelen beschikbaar stellen. Dat is veel beter dan dat elke gemeenschappelijke regeling, waarin wij participeren, maar reserves zit op te bouwen omdat ze mogelijk met dingen zullen komen, waardoor we uiteindelijk niet meer over ons eigen geld gaan. En dat het bij organisaties zit. Dat is ook de reden waarom al een aantal jaren geleden op initiatief van de VVD, volgens mij, is gezegd die algemene reserves moeten niet te groot zijn. En wat er over is, moet terug naar de gemeenten. Die kunnen op dat moment beslissen, wat er het beste mee kan gebeuren. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Een korte reactie graag van de wethouder op beide vragen.

Notulen raadsvergadering 25 en 30 mei 2023

50

De heer Spierings: Ja, dank u wel, voorzitter. Beide bijdragen, eens. Alleen, toen was ik er niet. Andere mensen, andere omstandigheden, andere tijd. Nu ben ik er wel. En ga ik het nog steeds niet steunen, want ik ga mijn eigen besluit niet ondermijnen. En de opmerkingen van meneer Van Groos, ja, die snijden hout. Maar graag volgend jaar en dan kan ik erop letten. De voorzitter: Helder, volgens mij. Dank u wel. Iemand behoefte aan een tweede termijn? Nee? Dan gaan we het amendement in stemming brengen, al dan niet. Ik kijk even naar de VVD. Amendement in stemming? Oké, prima. Wenst er iemand nog een stemverklaring af te leggen? Nee, dan gaan we het amendement in stemming brengen. Ga uw gang. Het amendement is aangenomen met 17 stemmen voor en 6 stemmen tegen. Aldus besloten. Dan gaan we het geamendeerd raadsvoorstel in stemming brengen. Wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen? Nee? Dan wordt de stemming klaargezet. U kunt uw gang gaan. Het geamendeerde raadsvoorstel is unaniem aangenomen met 23 stemmen voor en 0 stemmen tegen. Aldus besloten. Dan sluit ik bespreking van dit onderwerp en gaan we naar onderwerp 19. 19.

Budget voorbereiding Landgoed Driessen fase 2.

De voorzitter: De gemeente Waalwijk heeft de ambitie om Landgoed Driessen fase 2 versneld in ontwikkeling te nemen. Om dit te kunnen realiseren is expertise nodig en daar zijn kosten mee gemoeid. De raad wordt gevraagd een budget beschikbaar te stellen ter dekking van de voorbereidingskosten voor de ontwikkeling. Het is een bespreekpunt voor het CDA. De heer Spohr: Voorzitter, allereerst, de CDA-fractie steunt het voorliggende voorstel, want natuurlijk moeten we er alles aan doen om woningbouw te ondersteunen en zeker in Landgoed Driessen. Maar de CDA-fractie heeft deze gelegenheid ook aangegrepen om opnieuw de woningbouw in Waalwijk ter discussie te stellen. We hebben daarover in de raad, maar ook informeel met de portefeuillehouder, goede discussies en gesprekken gevoerd. De bouw van woningen ligt in Waalwijk-Centrum zeker niet stil, maar de grote volumes in woonwijken komen niet af. We realiseren ons dat het beleid eerst op inbreilocaties is voorzien, zodat we daarna hopelijk grotere volumes krijgen toegewezen voor Landgoed Driessen. Maar het duurt lang en de lijst met woningzoekenden wordt niet kleiner, integendeel. En intussen zijn de omstandigheden om te bouwen alleen maar verslechterd.

Ik verwijs naar de recente waarschuwing van minister De Jonge dat de woningbouw gaat inzakken, door alle complicaties van hogere prijzen, tekort aan personeel, tekort aan materialen en het niet, of vertraagd, afgeven van vergunningen. Tegen deze achtergrond, voorzitter, wil de CDA-fractie graag opnieuw aandacht vragen voor tijdelijke woningbouw of flexwoningen. Hoewel we ons realiseren dat keuzes gemaakt moeten worden, hebben wij niet het geloof dat, alle bouwplannen ten spijt, er snel woningbouw in fase 2 van Landgoed Driessen tot stand komt. Wij verwijzen bovendien naar het coalitieakkoord, waarin wel duidelijk wordt gemaakt dat flexwoningen moeten worden gerealiseerd voor in ieder geval jongeren en spoedzoekers. Tot nu toe zijn door het college echter flexwoningen afgehouden. Vandaar dat wij hier een motie indienen, waarbij wij de portefeuillehouder vragen om concrete plannen voor flexwoningen te maken voor de komende begroting. Dat betekent dat het te verstrekken krediet ook rekening zal moeten houden met de bouw van flexwoningen. Ik verwijs naar het voorbeeld van Vlaardingen, waar onlangs vierhonderd flexwoningen zijn gerealiseerd. Met andere woorden, het kan dus wel degelijk, maar de wil moet er ook zijn. Voorzitter, onze fractie hoort graag van de portefeuillehouder of hij bereid is het eigen coalitieakkoord te volgen en bereid is onze motie ook uit te voeren.