Verslag raadsvergadering 12 december 2024

In het kader van de rechtszekerheid, is het beter om dat niet op te nemen. Overigens zouden we bij wijze van spreken wel kunnen voorstellen bij het punt eronder met betrekking tot afwentelen. Dat is aan u. Wij kunnen met beide leven. Het niet toestaan van de maatregel deelmobiliteit, artikel 1.6.1, als reductiemaatregel doch uitsluitend als toevoeging op de autoparkeereis, we hebben bij de gespreksavond ook aangegeven dat, willen wij deelmobiliteit een start kunnen geven, dat we dan bij uitstek nieuwbouw programma's kunnen pakken zodat die ontwikkelaar ook wordt getriggerd om deelmobiliteit als mensen gaan verhuizen, dan zijn ze ook wellicht in staat te verleiden om naar een ander mobiliteitspatroon kiezen. Vandaar dat we hebben aangegeven van, deelmogelijkheid geeft ook een reductie op de parkeereis, want meerdere mensen gaan van een en dezelfde auto gebruiken. Die hoeft dan niet drie of vier parkeerplaatsen te gebruiken, maar wellicht één, zoals in ons voorstel. We hebben aangegeven, deelmobiliteit, we sluiten onze ogen niet dat dat op dit moment geen usance is überhaupt in deze gemeente. We willen het ook wel voor de ontwikkelaar enigszins interessant maken, dat hij of zij bereid is om daarop te investeren. Dat kost nog wel wat geld.

Vandaar dat als u zegt van, deelmobiliteit staan wij wel toe, maar dan wordt er nog één parkeerplaats aan toegevoegd, dan kost het buiten de auto, de administratie die men bij moet houden, want die willen wij ook daadwerkelijk hebben voor deelmobiliteit, zodat we ook daadwerkelijk zien dat vervoer daadwerkelijk wordt ingezet op welke wijze dat die wordt ingezet, is hij daar uren aan kwijt, maar hij of zij moet ook nog een extra parkeerplaatsen aanleggen. Dat is niet zo stimulerend voor een projectontwikkelaar om dat item daar te entameren. Daar zijn we het niet mee eens. We staan wel open als college voor suggesties van u van, hoe kunnen we op een juiste wijze zo'n projectontwikkelaar stimuleren, uitlokken, in de zin van dat hij of zij toch bereid is om daarop te investeren? Je gaat verhuizen, je zit in het centrum, je zit bij alle voorzieningen, alle winkels, horeca, supermarkten, schouwburg, bibliotheek, ziekenhuis, noem maar op. Men kan bij wijze van spreken zo vanuit het centrum bijna met het winkelkarretje de supermarkt in, metaforisch gezegd. Daar wil ik mee aangeven dat daarin die beroep op dat openbaar vervoer daarin dan ook anders ligt. Daar wil ik alleen maar aangeven, dat is wel even een punt van zorg voor het college van, op welke wijze doen Notulen raadsvergadering 12 december 2024

20

we dat dan? Dat is met betrekking tot het amendement van Lokaal Belang. Die heb ik dan bij deze behandeld, voorzitter. De voorzitter: De tijd is om. Ik zal misschien toch nog even dan een korte reactie op het amendement van de ChristenUnie. Wethouder De Jong: Die ontraden wij, voorzitter. Er ligt een duidelijke verdichtingstaakstelling voor onze gemeente, voor het centrum. Lage parkeernormen zijn essentieel en de verstedelijkingsopgave, om die daarvoor te laten slagen, de CROW adviseert een bandbreedte op basis van onderzoek. De voorgestelde onderkant van de bandbreedte is ook een gevolg van dat onderzoek. Dat is wel een keuze. Wij hebben gekozen, gelet op de dichtheid op matige stedelijkheid, de categorieën die eronder komen, hebben dezelfde onderkant van bandbreedte voor appartementen in de sociale sector. Kleiner dan 75 vierkante meter. Een project bestaat vaak uit totaal ook andere en grotere aantallen, uit andere typen woningen die veel hoger scoren. Voor die is men gegaan tot 0,2. Omdat er in het centrum een parkeerregime geldt, past de parkeernorm aan de onderkant bandbreedte daarom in onze ogen ook goed in ons centrum. Op dit moment, is er al eerder gezegd, hebben we in ieder geval enige gek, want we kennen een behoorlijk overschot aan een aantal parkeerplaatsen in ons centrum. Bij deze het antwoord. De voorzitter: Dank u wel, wethouder.

Dan de vraag wie wil reageren op de wethouder. Ik zie de heer Knops. Ik zie de heer Van Groos. Ik zal even inventariseren. Mevrouw IJpelaar en de heer Van der Pluijm. Mevrouw IJpelaar, u mag als eerste. Mevrouw IJpelaar-Alias: Dank u wel, voorzitter. Wethouder, met alle respect, iedere keer begint u met het beantwoorden van de moties. De vragen die raadsleden hebben gesteld, komen nooit aan de beurt. Ik wil u wel vragen om voortaan ook daar rekening mee te houden. Wij besteden onze tijd ook in vragen stellen. De voorzitter: Dank u wel. Dan het woord aan de heer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Als reactie op de reactie van de wethouder het volgende. De wethouder geeft aan dat wij in onze wensen en bedenkingen een splitsing maken in centrum plus schil centrum. De splitsing in het parkeernormenvoorstel is inderdaad alleen centrum en de rest. Wij zeggen niks over de normen, zoals u aangeeft. Het centrum pakt u een andere norm, namelijk de onderkant. De rest midden. Onze opmerkingen, onze wensen en bedenkingen zien toe op de maatregelen en niet op de norm. Ik denk niet dat het daar elkaar bijt. Dan wat betreft het salderen, heb ik dat niet goed begrepen. Als u zegt dat daar juridisch geen ruimte voor is, dan moeten we dat zeker niet opzoeken.

Laat ik het aan u, wethouder, of u wil dat we het amendement aanpassen, of dat u zegt van, de wensen en bedenkingen, deze nemen we niet mee. Die vrijheid heeft u toch nog steeds. Dat laat ik even aan u. Dan als derde punt, dat gaat over de deelmobiliteit in het centrum. U juicht dat niet toe. Daarin kunnen wij echt niet meegaan. Die laten we zo staan. We vinden het niet geschikt om met deze lage normen, zoals vanavond al betoogd is, dan ook nog deel mobiliteit toe te staan. We hebben het gezien bij Gedempte Haven. Vier keer vijf, als ik het goed heb, twintig parkeerplaatsen die verdwijnen voor vier deelmobiliteitauto's. Dat vinden wij veel te veel en dat zouden we niet willen toestaan op de toch al lage normen in het centrum.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

21

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Pluijm. Voordat ik de wethouder het woord geef, even een opmerking over uw vraag om het amendement aan te passen. U vraagt een advies aan de wethouder. Het is aan uzelf, aan de partij, om het amendement wel of niet aan te passen. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, ik ga hem een beetje terugkaatsen. Dat is naar uw buurman, beste griffier. Waar doen we het beste aan, dat wij hem aanpassen of dat het college zegt, we nemen deze wensen en bedenkingen niet over? Het gaat even om het praktische. De heer Deneer: Dames en heren, u besluit vanavond wat de visie en de wensen en bedenkingen zijn die u mee wil geven over deze parkeernormen. Daar heeft u een amendement op ingediend. Als u wil dat er iets aan wordt gepast in het amendement, moet u dat zelf doen, want u bent de indiener van dat amendement en niet het college. U kunt het niet aan het college laten of het amendement wordt aangepast. Dat moet u zelf doen. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, griffier. Ik meld me zo meteen bij u en uw collega's om dat aan te passen. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord nu aan de wethouder. Wethouder De Jong: Met betrekking tot juridisch, dat is wel beantwoord nu, denk ik, in die zin. In kader van deelmobiliteit heeft meneer Van der Pluijm duidelijk antwoord gegeven dat hij niet voornemens is om dat te veranderen.

Daarbij weet meneer Van der Pluijm ook wat het standpunt van het college is. De voorzitter: Helder. Het woord is aan de heer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Twee dingen. Het eerste is dat vanavond al een aantal keren is gezegd dat we overcapaciteit hebben in het centrum van Waalwijk. Daar zou je over kunnen twisten, want soms staan alle parkeerplaatsen vol. Dan is er geen overcapaciteit. Het tweede is, het grootste terrein is bij De Els gelegen en daar verandert het hele parkeren. Alle parkeerterreinen verdwijnen. Er komen wel nieuwe parkeerplekken voor terug, ook in gebouwde voorzieningen. Dan is er geen overcapaciteit meer. Zeker niet als je uitgaat van de lagere normen die worden voorgesteld door het college. Dat brengt me op het tweede punt. De wethouder zegt, we hebben een verdichtingsopgave voor het centrum van Waalwijk. Daarvoor zijn de lage normen essentieel. Terwijl ik vanavond vanuit de coalitie heb gehoord van, of je in het midden gaat zitten of aan de onderkant, dat maakt niet zoveel uit. Volgens de wethouder maakt het toch veel uit, of heb ik het dan verkeerd gehoord vanavond? De voorzitter: Wethouder.

Wethouder De Jong: Meneer Van Groos, met betrekking tot die laatste vraag of constatering van u, is het zo dat wat ik heb proberen aan te geven, dat er duidelijk ook een verdichtingsopgave, iedereen weet in kader van de verstedelijking, het ontwikkelperspectief van de provincie Brabant, woondeal, dat soort zaken, maar ook de duurzaamheidsladder. Eerst verdichten en daarna pas uitbreiden, dat er een duidelijke verdichtingsopgave ligt voor deze gemeente.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

22

Daarbij komt gelukkig voor deze gemeente dat er wel projectontwikkelaars zijn die willen verdichten in deze gemeente. Dat willen ze ook op een goede manier doen. Daar, omdat er al een parkeerregeling is, wij nadrukkelijk als we volgens de CROW de categorie-indeling zien van waar de binnenstad het centrum van de gemeente Waalwijk onder valt, dan is dat matig stedelijk. Die normeringen, die regels hebben wij ook gevolgd met betrekking tot die normering. Ik merk wel, als je nagaat, is 0,2 als cijfer laag, maar die is slechts voor één categorie van de vele die er zijn in het centrum met betrekking tot wonen c.q. andere functies als zijnde winkels en supermarkten. Die doen daarin allemaal mee. We hebben ook gemerkt dat bij sociale appartementen, en dat heeft ook de CROW gemerkt en daar hebben gerenommeerde bureaus waaronder Goudappel en Coffeng aan meegewerkt om tot deze cijfers te komen. Wie zijn wij om die dan niet duidelijk te volgen en te gebruiken? We hebben bewust gekozen niet om de middenlijn voor het centrum te kiezen, omdat wij vele voorzieningen hebben in het centrum, het openbaar vervoer zonder meer een centrum aanwezig is. Dat die lijnen voor verbetering vatbaar zijn, daar werken we aan. Zo mogelijk met ingang van december 2026 hebben we die complete nieuwe dienstregeling rijden.

Betekent wel, en daarom hebben we ook matig stedelijk en niet echt stedelijk of hoogstedelijk gekozen voor deze gemeente, want daar voldoen wij nog niet aan. Daarom zijn wij gekomen tot die lage normering. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Groos. De heer Van Groos: Een korte reactie, voorzitter, want daar valt toch niks te bereiken? Waalwijk is al jaren matig stedelijk en dat is ook steeds het uitgangspunt geweest bij het vaststellen van de parkeernormen, inclusief het midden van de bandbreedte. Als het CROW zegt, die bandbreedte gaat omhoog of die bandbreedte gaat omlaag, dan volgen we die altijd. We hebben altijd in het midden gezeten. Hier gaat het om de verdichtingsopgave en het realiseren van allerlei bijzondere plannen. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Knops. De heer Knops: Dank u wel, voorzitter. Door het gebrek aan spreektijd was de wethouder niet toegekomen aan mijn verzoek om Gedempte Haven te evalueren en eventueel op basis daarvan de normen aan te passen. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder. Wethouder De Jong: Laat ik zo stellen, we zijn niet te beroerd om te monitoren. Dat doen we toch ieder jaar bij bijna met iedere straat in het kader van de parkeerdrukmeting. Die gaan we dan ook doen bij de Gedempte Haven.

We kunnen afspreken dat na een jaar, als de gedempte haven is opgeleverd, dat we dan zeggen van, dan heeft een jaar zich kunnen zetten, dat we dan een eerste opname maken en u daarover informeren wat daar de stand van zaken is. Dan kunt u ook zien van hoe dat met die normeringen is gegaan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Knops: Voorzitter, dank u wel. Dank u wel, wethouder voor de toezegging op het eerste deel. Mijn verzoek was tweezijdig. Niet alleen het monitoren, maar ook de normen aanpassen als blijkt dat daar aanleiding toe is. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder. Notulen raadsvergadering 12 december 2024

23

Wethouder De Jong: Dat zal dan niet meer voor dat project kunnen. Dat realiseert u. Op dat moment, als dat reden is, het is zo dat ten principale het college erover gaat, maar u krijgt wel de informatie. Ik denk dat het dan politieke proces vanzelf zijn weg weet te vinden. Dat u zegt van automatisch dat wij de normen aanpassen. Dan zal ik toch eerst die evaluatie moeten hebben, alvorens dat ik daar een zinnig woord over kan zeggen. Dat wij het niet voor Jan Not doen, dat is ook duidelijk. De voorzitter: Dank u wel. De heer Knops: Voorzitter, dank u wel. Dank u wel, wethouder. Hier ben ik tevreden mee. De voorzitter: Dan sluiten we deze ronde af en gaan we naar de tweede termijn. Is er behoefte aan een tweede termijn? Niet. Dan sluiten we de debatronde af en gaan we over tot besluitvorming. Dank u wel, wethouder. Ik zie meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Ik zag ook uw griffier naast u signaleren. Ik heb zojuist aan de griffie doorgegeven de tekst die doorgehaald moet worden, dus ik denk dat er al hard gewerkt wordt. Als de collega's van de griffie signaal geven dat het gereed is, dan kan hij stemming. De voorzitter: Twee minuutjes. Ze zijn nu aan het aanpassen. Geeft mij de gelegenheid om de heer Klerks en mevrouw Koptagel welkom te heten in ons midden. Ik ga zo meteen, als deze stemmingsronde afgelopen is, een vijf minuten pauze inlassen.

Echter, wel een winstwaarschuwing. Het tempo van de vergadering is nogal laag en we hebben een aantal moeilijke punten nog te gaan. We willen graag om 23.30 uur proberen alles af te sluiten. Aan u het verzoek, aan u als raadsleden, maar ook aan het college, om te kijken of we het tempo iets kunnen opvoeren wellicht. Dan nog even voor het stemmen zo meteen. Ik zit hier als voorzitter, maar ook als raadslid, dus ik mag ook meestemmen. Echter, ik ga niet op en neer lopen. Ik heb de griffier bereid gevonden. Die gaat dat voor mij doen, voor mij de stem uitbrengen. Ik ga roepen wat ik ga doen ende griffier rent dan naar mijn plek en gaat dan mijn stem uitbrengen. Het amendement van Lokaal Belang is inmiddels gewijzigd, begrijp ik. We gaan over tot het stemmen. We gaan eerst het amendement van de ChristenUnie in stemming brengen, daarna het amendement van Lokaal Belang. Vraag aan de ChristenUnie of zij het amendement in stemming kunnen brengen. Het antwoord is ja. Check of alle pasjes erin zitten. We gaan eerst stemmen over het amendement van de ChristenUnie. Alle pasjes erin. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Niet. Dan gaat de digitale stemming open. Mijn stem is tegen. De raad stemt digitaal over het amendement. Met 6 stemmen voor en 22 stemmen tegen wordt het amendement verworpen. De voorzitter: Aldus besloten. Gaan we maar naar het amendement van Lokaal Belang.

Wilt u dat in stemming brengen, het gewijzigde amendement van Lokaal Belang. Zitten alle pasjes erin nog steeds? Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Meneer Spohr. De heer Spohr: Misschien toch voor de duidelijkheid, voorzitter. Het CDA deed ook mee aan het amendement. Dat wil ik toch nog een keer gezegd hebben.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

24

De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Hebben we nu gezien wat het gewijzigde amendement is? De voorzitter: Niet gezien? Ik kijk even naar de griffie. Komt hij aan. Dan vraag ik opnieuw, wenst iemand om een stemverklaring af te leggen? Hij zou aangepast moeten zijn. Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, omdat in het amendement zo nadrukkelijk staat de keuze om de ondergrens aan te houden, zullen wij tegen dit amendement stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie meneer Spohr nog even. Nee. De heer Spohr: Volgens mij is hij nog niet goed aangepast. De heer …: Voorzitter, kunnen we niet nu schorsen, dat we daarna de stemming doen? De voorzitter: Nee, want we zijn bijna klaar met het aanpassen van het amendement en dan kunnen we doorgaan en dan schorsen we even. Hij is aangepast. Misschien dat meneer Van der Pluijm nog even kan toelichten wat de aanpassing precies inhoudt. Aan u het woord, meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. De griffie heeft het keurig geel gearceerd. Dan was het net even door computerproblemen misgegaan. Bij het salderen, zoals de wethouder aangaf, vanuit juridisch oogpunt mag het niet dat je daar een beperking op toelaat. Dat stukje is nu weggehaald. De rest van het amendement is gelijk gebleven.

Ter vergadering aangepast – Amendement Parkeernormen Waalwijk Bijlage ‘Wensen en bedenkingen Parkeernormen 2025’ Lokaal Belang heeft de volgende wensen en bedenkingen In het gebied Centrum en Schil Centrum: - Behouden van de keuze om de ondergrens van de bandbreedte aan te houden (conform Artikel 6.1.a), ter ondersteuning van onze ambities binnen de verstedelijkingsopgave en de mobiliteitstransitie. - Het behouden van de maatregel Dubbelgebruik volgens de Beleidsregel (conform Artikel 6.1.b) - Het behouden van de maatregel Salderen volgens de Beleidsregel (conform Artikel 6.1.c). - Het niet opnemen van de maatregel Afwentelen (is ook niet opgenomen). - Het niet toestaan van de maatregel Deelmobiliteit (Artikel 1.6.e) als reductie maatregel doch uitsluitend als toevoeging op de autoparkeereis. In alle overige gebieden (Rest bebouwde kom Waalwijk, Rest bebouwde kom kernen, Buitengebied): - Behouden van de keuze om het midden van de bandbreedte aan te houden (conform Artikel 6.1.a) - Het behouden van de maatregel Dubbelgebruik volgens de Beleidsregel (conform Artikel 6.1.b) - Het behouden van de maatregel Salderen volgens de Beleidsregel (conform Artikel 6.1.c). Notulen raadsvergadering 12 december 2024

25

-

Het wel opnemen van de maatregel Afwentelen doch slechts voor 50% van de ruimte tussen de actuele Parkeerdruk en de maximale Parkeerdruk van 90% in het betreffende plangebied. Het behouden van de maatregel Deelmobiliteit (Artikel 1.6.e) waarbij deelmobiliteit parkeerruimte vervangt volgens de verhouding van één deelauto op vier parkeerplaatsen (Artikel 10.3) echter met een maximale parkeerreductie van 10% van de parkeervraag (Artikel 10.2). De inzet van Deelmobiliteit als toevoeging op de autoparkeereis is wel toegestaan.

De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting. Is er nog behoefte om een stemverklaring af te leggen? Niet Ik stem voor. De raad stemt digitaal over het amendement. Met 17 stemmen voor en 11 stemmen tegen wordt het amendement aangenomen. De voorzitter: Gaan we over tot het in stemming brengen van het geamendeerde raadsvoorstel. Pasje zitten er nog steeds in. Wenst iemand een stemverklaring af te geven? geen stemverklaring. Ik zie meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben tegen de motie gestemd die heeft gelijk tot dit raadsvoorstel. Aangezien het nu geamendeerd is, zijn wij gewenst tegen te stemmen. De voorzitter: Duidelijk. Meneer Den Braven. De heer Den Braven: Voorzitter, voor ons geldt hetzelfde. Wij kunnen niet stemmen voor het geamendeerde raadsvoorstel. De voorzitter: Duidelijk. Nog meer reacties? Geen. Dan gaan we over tot stemmen. Ik stem voor. De raad stemt digitaal over het geamendeerde raadsvoorstel. Met 17 stemmen voor en 11 stemmen tegen wordt het geamendeerde raadsvoorstel aangenomen. De voorzitter: Dan sluit ik dit onderwerp af en dan gaan we naar de vijf minuten-pauze. Ik zie om 21.12 uur weer terug. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 13. Beleidsnota Inclusie Waalwijk (bevat stemmingen) De voorzitter: De tijd is om. We gaan weer verder met het volgende punt. Beleidsnota Inclusie Waalwijk. We gaan door.

Gemeenten hebben de plicht om lokaal inclusiebeleid te ontwikkelen en uit te voeren. Waalwijk wil een inclusieve gemeenschap zijn voor alle inwoners. Voor discriminatie is geen plaats. De beleidsnota Inclusie Waalwijk is erop gericht om inwoners en partners te betrekken bij de uitvoering van het beleid. Het is een bespreekpunt voor GroenLinksaf, Samen Waalwijk, SGP, CDA, Lijst IJpelaar, Lokaal Belang en de VVD. Ik wil als eerste mevrouw IJpelaar het woord geven.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

26

Mevrouw IJpelaar-Alias: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het leven maken we samen, elke dag opnieuw. Inclusie gaat daarover. Iedereen hoort erbij en doet mee. Hoe zorgen we dat dit niet alleen mooie woorden blijven, hoe maken we inclusie tastbaar in onze wijken, scholen en op het werk? Laten we het vandaag goed bespreken. Het is positief dat uw college inclusie op de agenda heeft staan. De samenwerking met organisaties als CLC, Radar en Wijdekerk en de plannen voor inclusietrainingen voor het personeel zijn stappen in de goede richting. Deze inspanningen tonen aan dat inclusie geen tijdelijk project hoeft te zijn. Hoe maken we deze stappen concreet, zodat inwoners het verschil merken? Wat valt op in de beleidsnota? Eén, geen concrete doelen. Het inclusiebeleid bevat mooie intenties, maar mist meetbare doelen. Zonder duidelijke richtlijnen voor afkomst, leeftijd en achtergrond blijven we hangen in goede bedoelingen. Twee, acties liggen te ver in de toekomst. Veel plannen zijn doorgeschoven naar 2027. Inclusie is geen wachtkamer. Hoe zorgen we voor tastbare resultaten van nu? Drie, meer dan symboliek. Regenboogvlaggen en inclusieve zebrapaden zijn waardevolle gebaren, maar hoe ondersteunt de LHBTIQAgemeenschap concreet? De discriminatiescan is een goed begin, maar wat is de impact daarvan? Een vergeten groep zijn de niet-mobiele ouderen in Waalwijk.

In onze gemeente wonen veel ouderen, waaronder mensen van 85, 90 jaar en ouder, die zich niet meer zelfstandig kunnen verplaatsen. Ze blijven vaak noodgedwongen thuis, omdat er geen plek voor hen is in zorgcentra zone indicatie van de CIZ. Ze kunnen zich wel in huis nog met de rollator verplaatsen, maar dat biedt geen gezelschap. Deze mensen voelen zich eenzaam, omdat bezoek schaars is en hun sociale netwerk vaak is weggevallen. Inclusie betekent ook dat we deze ouderen niet vergeten en dat we ervoor zorgen dat ze zich weer onderdeel voelen van de samenleving. Hiervoor dien ik een motie in. We weten allemaal dat discriminatie en uitsluiting plaatsvinden. Hoe kunnen we dat accepteren, terwijl we wachten op de toekomstige plannen? Inclusie vraagt geen grote budgetten, maar wel prioriteit, creativiteit en samenwerking. Het is een opdracht voor vandaag. Mijn vragen aan het college. Eén, wanneer krijgen we heldere meetbare doelen voor inclusie met aandacht voor afkomst, leeftijd en achtergrond? Twee, welke concrete acties neemt u in 2025 die inclusie zoden aan de dijk zetten voor inwoners? Drie, kan het college toezeggen om binnen zes maanden te komen met een plan waarin wordt uitgewerkt hoe bestaande middelen, samenwerkingen en scholing effectiever kunnen worden ingezet om inclusie te bevorderen? Conclusie, uw college heeft al waardevolle stappen gezet richting inclusie.

Dat is een sterk begin. We kunnen samen meer doen door nu te gaan voor concrete acties en meetbare doelen. Inclusie draait niet om mooie woorden of symbolen, maar om keuzes die iedereen het gevoel geeft erbij te horen. Het is geen project voor morgen, het is een keuze voor vandaag. Samen kunnen we dat verschil maken. Ik sluit af. De cirkel van het leven beweegt ons allemaal. Het is de sprong naar vertrouwen. Het is de band van hoop. Voor zover, voorzitter. Motie Voor een inclusieve gemeente die niet-mobiele ouderen ondersteunt De raad, in vergadering bijeen op 12-12-2024, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - Er in onze gemeente al veel wordt gedaan voor ouderen, maar deze specifieke groep vaak geen passende ondersteuning krijgt; Notulen raadsvergadering 12 december 2024

27

-

Eenzaamheid een groot probleem is voor ouderen die weinig bezoek ontvangen en hun sociale netwerk kwijt zijn; Er kansen liggen om deze groep beter te ondersteunen via sociale initiatieven en bestaande samenwerkingen;

Overwegende dat: - Inclusie betekent dat iedereen mee kan doen in de samenleving, ongeacht afkomst, leeftijd of achtergrond; - Veel ouderen in onze gemeente zich eenzaam voelen, omdat ze niet meer mobiel zijn en weinig sociale contacten hebben; - Ouderen die zich thuis alleen met een rollator kunnen verplaatsen, vaak niet in aanmerking komen voor een plek in een zorgcentrum, omdat deze alleen beschikbaar zijn voor mensen die langdurige zorg nodig hebben; Draagt het college op: 1. Binnen zes maanden een plan te maken om eenzaamheid onder niet-mobiele ouderen te verminderen, bijvoorbeeld door het stimuleren van huisbezoeken, activiteiten aan huis of andere laagdrempelige oplossingen; 2. In dat plan uit te werken hoe bestaande middelen, initiatieven en samenwerkingen beter benut kunnen worden; 3. De raad hierover uiterlijk in juni 2025 te informeren. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Inmiddels is uw motie ook zichtbaar en leesbaar op de schermen. Vraag is welke fracties ondersteunen deze motie? Ik zie CDA, SGP en Samen Waalwijk. Dank u wel. De vraag komt zo meteen straks in de vragenronde. Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Ga ik door naar Samen Waalwijk, de heer Frodyma. De heer Frodyma: Voorzitter, dank u wel.

Voorzitter, wij willen graag de beleidsnota Inclusie voorzien met twee moties vanavond, als we tenminste de handen van u als raad hiervoor op elkaar weten te krijgen. Allereerst wil ik stilstaan bij de motie over de openbare toiletvoorzieningen. Voorzitter, het is een onderwerp dat absoluut niet vreemd is in deze raadzaal en ons al een lange tijd bezighoudt hier in de gemeenteraad. Als gemeente willen we gastvrij en toegankelijk zijn in al onze kernen van Waalwijk en voor al onze inwoners en bezoekers die Waalwijk aandoen. Helaas schieten we op dit vlak volgens ons nog te kort. Met name de oudere medemensen en mensen met een beperking kunnen maar met moeite gebruikmaken van de openbare toiletfaciliteiten binnen onze gemeente. De motie die we hebben ingediend, roept het college dan ook op om eindelijk een structurele oplossing te bieden hiervoor. In de toekomst zal, zo is beloofd, een toiletvoorziening komen in de parkeergarage in De Els. Daar is nu door de kapotte toiletvoorzieningen bij de fietsenstalling bij De Els echter niemand mee geholpen. Wij pleiten daarom voor de realisatie van een tweede openbare toiletvoorziening, bijvoorbeeld bij het Unaplein. Gezien de ambitieuze plannen voor de herinrichting van ons centrum, is dit geen overbodige luxe. Voorzitter, wachten tot de algemene herindeling van het centrum is voor ons geen optie.

Onze inwoners en bezoekers aan Waalwijk en onze kernen hebben nu al behoefte aan goed toegankelijke openbare toiletfaciliteiten. Daarom vragen wij het college met spoed aan de slag te gaan met deze problematiek.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

28

Voorzitter, dan kom ik toe aan onze tweede motie van vanavond. Dat betreft de digitale toegankelijkheid van onze website en apps die wij binnen de gemeente Waalwijk momenteel gebruiken. Bij het versturen van onze motie hierover hebt u al kunnen zien dat in principe slechts vijf van de negentien websites of apps van onze gemeente volledig digitaal toegankelijk zijn. Dit staat in schril contrast met het VN-verdrag Handicap dat sinds 2016 in Nederland van kracht is en de Wet digitale overheid, die voorschrijft dat overheidsorganisaties vanaf 2018 verplicht zijn hun digitale dienstverlening toegankelijk moeten maken en geven hiervoor duidelijke richtlijnen. Sterker nog, vanaf 28 juni 2025 treedt de implementatiewet Toegankelijkheidsvoorschriften in werking, waardoor veel bedrijven eveneens digitaal toegankelijk moeten zijn. Voorzitter, wij zijn dan ook van mening dat de digitale toegankelijkheid onmisbaar is voor het bieden van gelijke kansen en het bevorderen van zelfstandigheid voor mensen met een beperking. Bovendien komt het de algehele gebruikersvriendelijkheid ten goede voor al onze inwoners van onze gemeente.

Voorzitter, daarom verzoeken wij in onze motie het college om, één, alle websites en apps van de gemeente Waalwijk op termijn allemaal digitaal toegankelijk te maken, twee, een richtlijn of werkplan op te stellen voor de digitale toegankelijkheid van websites en apps, drie, hiervoor in het eerste kwartaal van 2025 een actieplan aan de raad te presenteren inclusief de benodigde en structurele bekostiging hiervan. Voorzitter, wij zijn ervan overtuigd dat deze investering in digitale toegankelijkheid niet alleen ten goede komt aan mensen met een beperking, maar ook leidt tot een beter technische oplossingen en meer gebruiksgemak voor onze inwoners van de gemeente Waalwijk. Hetgeen niet betekent en dat we hierbij de ogen moeten sluiten voor de oudere generaties die niet digitaalvaardig zijn. Deze zullen dan ook aangewezen blijven op dezelfde ondersteuning waarin we nu ook in voorzien. Voorzitter, met deze twee moties kunnen we een belangrijke stap zetten in de richting van een inclusievere gemeente Waalwijk. Ik hoop dan ook op de steun van deze raad voor beide voorstellen. Tot zover mijn bijdrage hierop.

Motie Openbaar toilet De raad, in vergadering bijeen op, 12 december 2024 gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - Op 19 november Wereld Toilet Dag werd gevierd, met aandacht voor goede sanitaire voorzieningen en toegang tot veilige en schone toiletten; - Het openbare toilet bij de fietsenstalling bij de Els door vandalisme gesloten is en voorlopig gesloten blijft; - Uit een recent overzicht blijkt dat de gemeente Waalwijk in het klassement van openbare toiletten is gezakt van plaats 29 in 2023 naar plaats 53 in 2024; - Openbare toiletten bijdragen aan een gastvrije, toegankelijke en inclusieve gemeente, met name voor ouderen, mensen met een beperking, gezinnen met jonge kinderen en andere groepen met specifieke behoeften; - Diverse fracties sinds september 2018 aandacht vragen voor het tekort aan goed bereikbare openbare toiletten binnen de gemeente, maar dat er tot op heden geen goede en veilige locatie beschikbaar is; Overwegende dat: - Het tekort aan openbare toiletten niet alleen speelt in het centrum van Waalwijk, maar ook in de kernen, waar behoefte is aan openbare toiletten met ruime en duidelijke openingstijden; Notulen raadsvergadering 12 december 2024

29

-

Inclusieve openbare toiletten en toegankelijke toiletten voor mensen met een beperking, bijdragen aan gelijke toegang voor iedereen; Vandalisme en vernielingen een risico vormen voor openbare voorzieningen en het gebruik ervan kunnen ontmoedigen; Het verbeteren van openbare toiletfaciliteiten in lijn is met de ambities van de gemeente om gastvrijheid, toegankelijkheid en inclusie te bevorderen; Een definitieve locatie voor een openbaar toilet niet kan wachten op de realisering van de plannen van de Els;

Draagt het college op: 1. Onderzoek te doen naar een geschikte locatie voor een extra openbaar toilet in het centrum van Waalwijk, waarbij rekening wordt gehouden met veiligheid, centrale ligging en een redelijke afstand tot bestaande toiletfaciliteiten; 2. Te zorgen dat deze toiletvoorziening voldoet aan inclusieve eisen, zoals toegankelijkheid voor mensen met een beperking en de mogelijkheid voor universeel gebruik; 3. Ook in de kernen aandacht te besteden aan openbare toiletten, waarbij specifieke aandacht wordt geschonken aan ruime en duidelijke openingstijden; 4. Maatregelen te treffen om vandalisme en vernielingen te voorkomen, zoals: o Het gebruik van vandalismebestendige materialen; o Het plaatsen van toiletten op goed verlichte en drukbezochte locaties; o Het overwegen van cameratoezicht of samenwerking met handhaving voor frequente controles; 5. Een plan van aanpak inclusief kostenraming, mogelijke financieringsbronnen en voorstellen voor vandalismepreventie en uitbreiding in de kernen aan de raad voor te leggen; 6. De kosten ten laste te brengen van de Algemene Reserve; 7. De raad uiterlijk voor de kadernota 2026 een voorstel te doen over de uitvoering van deze motie. en gaat over tot de orde van de dag.

Motie Digitale Toegankelijkheid: inclusie voor iedereen! De raad, in vergadering bijeen op 12-12-2024, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - Het VN-verdrag Handicap sinds 2016 rechtsgeldig is in Nederland, met als doel dat mensen met een beperking op een gelijkwaardige manier kunnen participeren in de samenleving; - In de Wet digitale overheid (Wdo) vermeld staat dat overheidsorganisaties hun websites en apps toegankelijk moeten maken en houden; - De gemeente Waalwijk volgens het digitale dashboard van Rijksoverheid “Zo digitoegankelijk is de gemeente Waalwijk” verantwoordelijk is voor minimaal 19 websites of apps. - Slechts 5 van deze 19 websites of apps volledig digitaal toegankelijk zijn, zo blijkt uit het dashboard. - Digitale toegankelijkheid onmisbaar is voor het bieden van gelijke kansen en het bevorderen van zelfstandigheid onder mensen met een beperking. Overwegende dat: - Waalwijk een gemeente wil zijn waarin iedereen mee kan doen; Notulen raadsvergadering 12 december 2024

30

-

Digitalisering een steeds grotere rol gaat spelen in ons leven; Het toegankelijker maken van de samenleving niet alleen fysieke obstakels betreft, maar ook alle digitale informatie en dienstverlening toegankelijk moeten zijn; Het investeren in digitale toegankelijkheid niet alleen ten goede komt aan mensen met een beperking, maar ook de algemene gebruiksvriendelijkheid verhoogt van de websites en apps voor alle gebruikers; Toegankelijkheidsaanpassingen vaak innovatie stimuleren en leiden tot betere technische oplossingen.

Verzoekt het college: 1. Om de websites en apps van de gemeente Waalwijk op termijn allemaal digitaal toegankelijk te maken; 2. Een richtlijn of werkplan op te stellen om bij elke nieuwe website of app van de gemeente bij lancering digitaal toegankelijk te laten zijn; 3. Hierover in het eerste kwartaal 2025 een actieplan aan de raad te sturen inclusief de benodigde (structurele) bekostiging hiervan en deze ten laste te brengen van de Algemene Reserve. en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, de heer Frodyma. Beide moties zijn ook zichtbaar geweest. Verzoek even om de eerste motie openbaar en zichtbaar te maken. Welke fracties ondersteunen deze motie? SGP, Lijst IJpelaar en CDA. Dan verzoek ik de andere motie even zichtbaar te maken. De digitale toegankelijkheid. Welke fracties steunen deze motie? Lokaal Belang, CDA, Lijst IJpelaar en SGP. Heb ik ze allemaal gehad? Dan dank ik u, meneer Frodyma, en geef ik het woord aan de heer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u voor het woord. Geachte aanwezigen, tijdens de raadsvergadering op 3 november 2022 heeft de raad van Waalwijk zich uitgeroepen tot regenbooggemeente. Vandaag, meer dan twee jaar later, geeft het college hieraan een vervolg. In 2025 voert de gemeente Waalwijk de motie van de raad uit door zich uit te roepen tot regenbooggemeente.

Voor 2025 verhoogt de gemeente Waalwijk het gevoel van veiligheid binnen de LHBTIQH+-gemeenschap ten opzichte van de resultaten van de analyse in 2024. Ook bewustwording en kennis over het LHBTI et cetera worden de komende jaren verbeterd ten opzichte van 2024. Voorzitter, waar het gaat om veiligheid en het verbeteren van bewustwording en kennis, kunnen we daar niet tegen zijn. Ons doel zouden wij wel graag veiligheid willen formuleren en niet het doel van veiligheid. Handen af van de LHBTI-gemeenschap. Gaat het om kennis, dan graag evenwichtige kennis en voorlichting. Liefst zodanig dat de breedte van de raad zich hierin zou kunnen herkennen. Ons vertrouwen in de overheid is hierin niet onbegrensd. Laten we ook zo eerlijk zijn. Op dit moment speelt de discussie rond het informeel onderwijs dat onder druk is komen te staan. In het uiterste geval zou het zondagschoolonderwijs onder staatstoezicht komen te staan. Ik nodig raad en college van harte uit om op zondag een kerkdienst en een uurtje zondagschool mee te maken. Het enige gevaar dat dit mogelijk oplevert, is dat u gegrepen wordt door het evangelie in de boodschap van genade van zondaren. Dat gevaar, raad, gun ik u van harte. Geen overheidsinmenging in de kerk alstublieft, geen … (1:38:40), gen Noord-Korea in de Nederlandse samenleving. Met inclusief denken heeft dat ook niet veel meer te maken.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

31

Terug, voorzitter, naar ons onderwerp. Met de toetreding van D66 tot het voormalig kabinet kreeg de LHBTI en genderdiscussie volop ruimte. Geen krant kon je openslaan, geen radiozender kon je beluisteren of het thema kwam weer aan de orde. Soms kreeg je de indruk dat de samenleving er moe van werd. In Waalwijk zagen we ook zoiets. D66 pakte het thema beet en de motie Regenbooggemeente werd aangenomen in 2022. We zien daarna dat er twee jaar lang vrijwel niets gebeurt en dat het nu voor 2025 op de agenda komt. Wat zouden dan nu de plannen zijn? Mevrouw IJpelaar sprak daar ook al over. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat de raadsfractie van D66 blij is met de inzet van het college en de eigen wethouder op dit punt. Voorzitter, we komen bij ons tweede punt. Er is in Nederland sprake van opkomend antisemitisme. Het onderzoek van het bureau van de Europese Unie van de Grondrechten, FRA, van 11 juli 2024 naar de ervaringen en percepties van antisemitisme onder Joden in dertien EU-landen geeft inzicht in de omvang, aard en impact van het antisemitisme dat Joden in hun land ervoeren in de afgelopen vijf jaren. Het onderzoek bevestigt niet alleen dat Joden in Europa, inclusief Nederland, al voor de aanslagen van Hamas en de oorlog in Gaza een toename van antisemitisme ervoeren. Het laat ook zien dat Nederland relatief slecht scoort in vergelijking met de meeste andere EU-landen.

Het kabinet heeft onlangs de strategische bestrijding antisemitisme gepresenteerd. Niemand zou geconfronteerd moeten worden met haat, intimidatie, uitsluiting en geweld. Joden moeten vrij en veilig zijn om hun Jood-zijn te uiten. Het afgelopen jaar is in Nederland antisemitisme helaas verder toegenomen. De gebeurtenissen in Amsterdam vier weken terug hebben ook weer helder aan Nederland laten zien hoe het in elkaar zit. Antisemitisme lijkt iets te zijn van alle tijden. De geschiedenis recent en ook verder terug, laat voldoende trieste voorbeelden zien. Antisemitisme zou er niet meer moeten zijn. Laten we ook, voorzitter, in Waalwijk uitspreken dat we antisemitisme niet accepteren en dat we willen werken aan bewustwording van de problematiek rond antisemitisme. Voorzitter, daartoe onze motie. Tot zover.

Motie Antisemitisme De raad, in vergadering bijeen op 12-12-2024, gehoord de beraadslaging, Overwegende dat: - Het antisemitisme in Nederland en Europa de laatste jaren toeneemt, zoals blijkt uit verschillende onderzoeken en rapportages; - Er steeds meer meldingen zijn van (gewelds-) incidenten die specifiek gericht zijn tegen bepaalde gemeenschappen , waaronder de Joodse gemeenschap; - Het welbevinden en de veiligheid van alle inwoners van Waalwijk van groot belang zijn; - Het waardevol is om binnen het huidige beleid meer inzicht te verkrijgen in de mate van ervaren veiligheid en de aanwezigheid van discriminatie in Waalwijk; Spreekt uit dat: - In Waalwijk voor antisemitisme geen plaats is Verzoekt het college: 1. Te onderzoeken hoe de bestaande monitoring van het welbevinden van inwoners van Waalwijk uitgebreid kan worden om ervaringen met discriminatie, waaronder antisemitisme, beter in kaart te brengen;

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

32

2. De uitkomsten van de monitoring te betrekken bij de vervolgstappen en het vervolgproces binnen het thema inclusie met het doel het welzijn en de veiligheid van kwetsbare groepen verder te bevorderen; en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Ondertussen is de motie ook zichtbaar op de schermen. Wie van de fracties ondersteunt deze motie nog meer? Ik zie geen reactie. Dank ik de heer Tiemstra. Sorry, Samen Waalwijk. Excuus. Dank, de heer Tiemstra. Dan gaan we over naar het CDA. De heer De Bruijn: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de fractie van het CDA is blij dat er nu in deze gemeente weer een nieuwe aanvullende beleidsnotitie inclusie ter goedkeuring wordt aangeboden aan de raad. We missen wel het tijdspad van deze notitie. In deze beleidsnotitie geeft u aan dat iedere inwoner op termijn inclusief denkt en doet. Gelukkig wordt het wel aangevuld dat de gemeente een centrale en cruciale rol heeft in de uitvoering van dit beleid, mede gedwongen door de wetgeving. Wij erkennen dat er hard gewerkt is om meer bewustzijn te kweken en te laten ontstaan. Hiervoor in ieder geval compliment. Voorzitter, de omschreven vijf thema's voor de komende drie jaar zijn duidelijk omschreven. Prachtige doelstellingen.

Onze fractie kijkt vooruit, maar ook even terug naar enkele opgevoerde projecten die sinds 2023 ingebracht zijn, maar nog niet tot stand zijn gekomen. Als voorbeeld nemen we bijvoorbeeld het openbaar toilet. Een al lopend lang traject waar we sinds 2018 al meerdere keren binnen de raad met het college gesproken hebben over onderzoek en mogelijkheden. Het huidige toilet, dat slecht toegankelijk is voor mensen met een beperking, is gesloten. Je zult maar hoge nood hebben. Tot op heden nog geen definitieve invulling is hieraan gegeven. We willen steeds meer mensen naar ons centrum trekken, mede door het centrum te vernieuwen. In de motie van Samen Waalwijk en SGP staat een goede opdracht aan het college omschreven. Wij ondersteunen deze motie. Voorzitter, nog een aanbeveling. Recentelijk heb ik gesproken met de stichting Inclusie. Zij gaven aan dat er intern binnen de gemeente en het ambtelijk apparaat goede contacten zijn ontstaan, ze betrokken worden bij ontwikkelingen, onder andere obstakels en aanpassingen in het centrum. De aanbevelingen die volgens hen en onzes inziens snel en met beperkte kosten tot meer veiligheid en inclusie leiden, zijn nog niet uitgevoerd. Hierdoor gaan inwoners ervaren dat er niet alleen naar hen geluisterd wordt, maar zo nu en dan ook helemaal niet geen uitvoering aan gegeven wordt. Een goed voorbeeld hebben we al eens gezien.

Denk hier bijvoorbeeld aan de snelle uitwerking van ons regenboogzebrapad. Voorzitter, onze fractie vraagt of u het college met hen contact opneemt en tot uitvoering komt voor deze kleine veranderingen. Al jaren vraagt onze fractie om hulp voor hen die niet of nooit digitaalvaardig kunnen worden. Bijvoorbeeld een bepaald aantal van de ouderen van boven de 80 zijn dit niet binnen onze gemeente. Uit ervaring blijkt dat ze na enkele pogingen tot ondersteuning de moed opgeven en afhaken, met grote gevolgen voor hen. Los van het feit dat er meerdere doelgroepen zijn die nooit digitaalvaardig zullen worden. Dit bevordert een toenemende eenzaamheid onder de ouderen en de doelgroepen die het betreft. Een antwoord als, over vijf of tien jaar is iedereen digitaalvaardig, niet juist het beoogde antwoord moet zijn. Daar stelt onze vraag fractie vraagtekens bij, gezien evenals het voorbeeld geven wij aan de laaggeletterden. Voor hen geldt eveneens inclusieve maatschappij waarin iedereen moet kunnen meedoen.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

33

Voorzitter, steeds meer blijkt dat er digitaalvaardige personen de snel veranderende automatisering niet meer kunnen volgen, binnen de gemeente Waalwijk niet alle websites of apps digitaal toegankelijk zijn. Inwoners komen bij mij in mijn functie als ouderadviseur en ondersteuning vragen en zelf loop ik er eerlijk gezegd ook wel eens tegenaan. De motie van Samen Waalwijk, Lijst IJpelaar en SGP steunen wij daar dus. Deze omvat hetgeen wij bedoelen en ervaren. Voorzitter, onze fractie wil met deze inbreng niet alleen tot uitdrukking brengen dat er weinig tot uitvoering is gebracht. Het tegendeel. Alleen al het feit dat wij als raadsleden de medewerkers binnen de gemeente er steeds meer mensen zich bewust worden van de betekenis van een inclusieve maatschappij. Een maatschappij waarin geen mens uit de boot valt. Als voetnoot geven we wel aan dat het belangrijk is dat alle ideeën en adviezen voor verbetering en opbouw die geopperd worden door onze inwoners een lijst van aanbevelingen moeten worden opgeschreven. We kunnen niet alles direct realiseren. Deze lijst moet steeds met ideeën aangevuld worden. Ieder jaar worden er dan enkele prioriteiten uitgewerkt en afgewerkt.

Hoe prachtig kan het worden als we in Waalwijk nummer één worden op de lijst van de best inclusieve gemeente? Onze inwoners zullen zich gehoord voelen en daardoor bereiken we de juiste participatie en meer tevreden inwoners in Waalwijk. College, veel succes met de voortgang binnen deze beleidsnotitie. We horen en vernemen zeker voortgang en resultaten van ons college. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Bruijn. Het woord is aan Lokaal Belang. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de beleidsnota voor een inclusievere gemeente Waalwijk ligt voor. Iets waar wij als Lokaal Belang erg blij mee zijn. Wij staan ervoor dat iedereen mee kan en mag doen. Voor de pijler Niet van over ons, maar met ons spreekt ons onwijs aan. Hierdoor kunnen wij iedereen horen en de juiste afwegingen maken. Voorzitter, daar zit ook onze zorg. Wij lezen in de beleidsnota dat platform Inclusief Waalwijk een mooie rol krijgt binnen onze gemeente. Hebben we deze ook hier expliciet bij betrokken? Deze vraag heeft Lokaal Belang tijdens de gespreksavond gesteld. We waren niet geheel overtuigd van de antwoorden en daarom vragen wij de portefeuillehouder specifiek om in de realisatie van deze beleidsnota de betrokken partijen goed mee te nemen aan de voorkant en niet door enkel achteraf advies te vragen.

Voorzitter, laten we met elkaar verder bouwen aan deze fantastische gemeente, waarin iedereen in zijn of haar kracht kan staan en waarbij we kunnen werken aan alle talenten van onze inwoners. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Veraa. Het woord is aan GroenLinksaf. Mevrouw Van Laar: Dank u wel, voorzitter. Fijn om vandaag over de inclusienota te spreken. Ook mooi dat thema's als non-discriminatie en de stappen rondom de aangenomen motie Regenbooggemeente terugkomen in deze nota. Inclusie gaat verder dan aanpassingen in de fysieke leefomgeving. Om eerst wel bij die fysieke leefomgeving aan te sluiten, de volgende vragen. Van de portefeuillehouder begrepen we dat er breder gekeken wordt dan een speeltuin per kern voor inclusieve speeltoestellen. GroenLinksaf was blij dat te horen. Toch blijft bij ons het gevoel zitten dat er meer mogelijk moet kunnen zijn wanneer er creatiever gedacht wordt. Platform Inclusief Waalwijk geeft aan met de gemeente in gesprek te zijn, maar mist hierin een bredere kijk. Denk aan speeltoestellen die zowel door kindjes met als zonder beperking gebruikt kunnen worden, zogenaamde hybride toestellen, dit zodat kinderen met een beperking ook de mogelijkheid hebben om in hun eigen buurt Notulen raadsvergadering 12 december 2024

34

met eigen buurtkinderen meer zelfstandig te kunnen spelen. We willen de wethouder daarom vragen te kijken naar hybride speeltoestellen wanneer er toestellen vervangen moeten worden. Zo kan samen spelen beter bereikbaar worden in iedere wijk. Over de speeltuin bij Lido werd ons ingefluisterd dat de weg ernaartoe vanaf de parkeerplaats nog best een afstand is voor mensen met een rolstoel. Is het mogelijk hier nog eens naar te kijken? Hetzelfde geldt voor het ontbreken van bewegwijzering naar deze speeltuin. Ook werden we geattendeerd op onveilige oversteekplekken in het centrum. De ChristenUnie en het CDA refereerde al eerder aan een schouw die is gedaan door platform Inclusief Waalwijk. Omdat het centrum aangepakt gaat worden, wordt hier nu nog niet op ingegrepen. De oversteekplaats voor de Action is hier een voorbeeld van. Wat voor termijn vinden we acceptabel dat dit soort gevaarlijke situaties blijven bestaan in afwachting van de ontwikkeling in het centrum? We verwachten meer en langere zelfstandigheid van mensen met een beperking, maar men moet hier ook toe in staat worden gesteld. Voorzitter, in de gespreksavond begrepen we dat het begrip toegankelijkheid gelukkig breder gezien wordt dan alleen de fysieke toegankelijkheid. Met dank aan onze achterban kwam ondertiteling van onze livestream al even ter sprake.

GroenLinksaf is blij om te merken dat aan die digitale toegankelijkheid al hard wordt gewerkt en dat dit op het netvlies staat van de wethouder. Waar mogelijk willen we de wethouder nog wel uitdagen om bij toegankelijkheid ook te denken aan mensen met psychische kwetsbaarheden en neurodivergentie. Is het mogelijk om ook met deze groep in de dienstverlening rekening te houden door bijvoorbeeld prikkelarme afspraken op momenten? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Laar. Dan is het woord aan de VVD. De heer Dubbeldam: Dank u wel, voorzitter. Tijdens de gespreksavond heeft de VVDfractie aangegeven dat wij dit onderwerp als een A-stuk beschouwen. Gezien de inhoud van het raadsvoorstel staan we ook volledig achter de voorgestelde plannen en zullen wij ook voorstemmen. Wel willen we enkele van de ingediende moties nader bespreken. De motie inclusieve gemeente en ondersteuning voor niet mobiele ouderen. De intentie van deze motie is zonder twijfel sympathiek. Echter, we zijn van mening dat de gemeente al voldoende aandacht heeft voor deze kwetsbare doelgroep. De soms letterlijke hoge drempels waarmee niet mobiele ouderen te maken hebben, zijn bij de gemeente bekend en worden al serieus aangepakt. Om die reden zullen we het niet steunen. Digitale toegankelijkheid, de strekking van deze motie begrijpen wij goed.

Een snelle check leert dat onze gemeentelijke websites op het gebied van toegankelijkheid al op een voldoende niveau functioneren. Denk bijvoorbeeld aan functies zoals het voorlezen van teksten en het aanpassen van kleurcontrasten. Mensen met motorisch en visuele beperkingen kunnen doorgaans prima gebruikmaken van onze digitale voorzieningen. De VVD ziet daarom geen noodzaak om aanvullende verzoeken neer te leggen bij het college. De motie antisemitisme. Laat ons hier helder over zijn, de VVD is onvoorwaardelijk tegen haat, racisme en discriminatie in welke vorm dan ook. Wij staan pal achter artikel 1 van onze Grondwet dat gelijkheid en gelijke behandeling voor iedereen waarborgt. In dat licht achten wij deze motie overbodig. Het strijden van antisemitisme is al een integraal onderdeel van onze gedeelde waarden en gemeentelijke aanpak. De motie Openbare toilet in het centrum, ook deze motie is sympathiek, maar wij vinden haar te eenzijdig gericht op het centrum. Wij hopen dat het college bij de toekomstige plannen rondom De Els ook aandacht zal besteden op het realiseren van een openbare toilet in het centrum. Ondertussen willen wij onze inwoners erop wijzen dat de app Hoge Notulen raadsvergadering 12 december 2024

35

nood, waarmee men eenvoudig de dichtstbijzijnde openbare toilet kan vinden, kan gebruiken momenteel, want er staan voldoende toiletten op de lijst. De voorzitter: Dank u wel, heer Dubbeldam. Zijn er nog andere fracties die hierover het woord willen voeren? Dan geef ik het woord aan het college. Ik stel voor dat we teruggaan naar het agendapunt vragenronde en dat we alsnog de vragenronde gaan doen. De heer …: Punt van orde, voorzitter. Zou u dan volgende keer de vraag anders willen stellen? U stelde nu de vraag, zijn er andere fracties die het woord zouden willen voeren? Niet dezelfde fracties die al het woord hebben gevoerd. Dat helpt. Ik wil u niet te zwaar vallen op deze avond, maar het leidde bij mij tot verwarring. De voorzitter: Point taken. We gaan door dus met het reageren. Ik zie een aantal mensen al bij de spreekgestoelte staan. Ik begin bij mevrouw Veraa. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag voor Lijst IJpelaar. Lijst IJpelaar geeft haar betoog aan dat we oog moeten hebben voor de vergeten groep niet mobiele ouderen. Waaruit blijkt dat wij ze vergeten? De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar-Alias: Dank u voor uw vraag, mevrouw Veraa. De realiteit geeft aan dat wij ze vergeten. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Ik ben een beetje op zoek naar dan een concreet voorbeeld.

Bijvoorbeeld mijn oma, die is niet mobiel, die is op leeftijd, maar er zijn faciliteiten in de gemeente Waalwijk, ze heeft haar auto moeten inleveren, ze kan niet meer fietsen, maar er zijn faciliteiten waardoor ze toch naar het parkpaviljoen kan gaan, naar andere locaties waarbij ze toch kan deelnemen aan de gemeenschap en onderdeel kan zijn van de gemeenschap waardoor ze zich niet eenzaam kan voelen. Dat zijn opties zoals deeltaxi. Er zijn mogelijkheden. Ik vraag me af wat mevrouw IJpelaar dan specifiek bedoelt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw IJpelaar, specifiek. Mevrouw IJpelaar-Alias: Specifiek ga ik daarop antwoorden. Ik ben blij dat uw oma mobiel is, ze is niet mobiel, maar dat ze activiteiten deel kan nemen. Ze heeft een netwerk, want anders kan dat niet. Die ouderen waar ik het over heb, wonen de kinderen niet in Waalwijk, kleinkinderen wonen niet in Waalwijk, ze zijn niet mobiel om zelf iets te ondernemen. Ik heb u net gezegd, dat is de realiteit. Ik zal u een voorbeeld geven. In Rembrandtpark wonen de ouderen die niet verder komen dan de garage onder om even op en neer te lopen, gezamenlijk op en neer te lopen, met een rollator. Die zijn ontzettend eenzaam. Die zouden dat fijn vinden dat ze bijvoorbeeld naar een verzorgingshuis zouden kunnen. Dat gaat niet, want tegenwoordig zijn er geen plekken. Je moet een CIZ-indicatie hebben om ernaartoe te gaan.

Ze hebben geen netwerk, mevrouw Veraa. Dan kunnen we zeggen, u begrijpt het niet, maar ik begrijp het wel, want ik bezoek die mensen en ik weet hoe het in elkaar zit. Zo zijn er meer in Waalwijk. Niet alleen maar die op het Rembrandtpark. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Reactie van mevrouw Veraa.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

36

Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mevrouw IJpelaar zeggen dat ik het niet begrijp. Daar ben ik het niet mee eens. We hebben een grote gemeenschap en er zullen best eenzame, niet mobiele ouderen zijn. Dat geloof ik gelijk, voorzitter. Er zijn vanuit de gemeente Waalwijk veel initiatieven om dat te stimuleren. Er zijn ook initiatieven die helpen om het in gang te zetten. Wij verschillen hierover van mening. De voorzitter: Dat lijkt me ook. Een korte reactie van mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar-Alias: Van mening mag het altijd. We agree to disagree, in alles. Mevrouw Veraa, ik zeg niet dat u dat niet, misschien heb ik dat niet goed verwoord, want ik kan niet tegen u zeggen of u wel of niet iets begrijpt, maar er is inderdaad van alles voor ouderen in Waalwijk. Die ouderen waar ik het over heb worden daar niet mee bereikt. Het is aan ons hier in de raad om te kijken hoe we beleid daarop kunnen maken om die ouderen toch proberen te bereiken. De voorzitter: Voldoende. U staat achter voor de microfoon. U had nog een vraag voor iemand anders, mevrouw IJpelaar? Of was dit het? Mevrouw IJpelaar-Alias: Ik heb nog meer, ook voor mevrouw Veraa. Mevrouw Veraa, u heeft mij een mail gestuurd waarin u stelt dat in mijn motie alleen maar over individuen gaat heb. Daar heb ik u al uitgelegd waarom dat niet alleen over individuen gaat. Dat heb ik net ook gezegd.

De groep in Rembrandtpark. Ik begrijp dat u mijn motie niet wil steunen. U hoeft mijn motie niet voor mij te steunen. Ik vraag u om dat wel te doen voor die ouderen die zitten te luisteren en zien dat wij niet genoeg aandacht voor hen hebben omdat er ook andere ouderen zijn die wel mobiel zijn, die wel van alles kunnen doen en juist die vergeten groep niet. Mijn vraag is, gaat u de motie nu wel steunen of steunt u hem niet? De voorzitter: Mevrouw Veraa. Mevrouw Veraa: Dank u wel, voorzitter. Lokaal Belang blijft bij het standpunt dat we hem niet steunen. Dat zit hem in het feit dat wij van mening zijn dat het huidige beleid rondom het sociaal domein, dat we daarin kijken naar een integrale aanpak. Ik bedoelde richting mevrouw IJpelaar niet dat we daar een individu, in de zin één inwoner van de gemeente Waalwijk willen bereiken, maar we bereiken het niet vanuit het netwerk. Ik denk juist met de koers die we hebben ingezet dat we juist meer naar het netwerk kijken of naar draagvlak bij elkaar. Daar vinden wij deze motie niet aan voldoen. Daar hebben we hem aan getoetst. Dat is de reden waarom wij de motie niet kunnen steunen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Veraa. Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar-Alias: Ik ben eventjes aan het zoeken. Ik hoorde u net iets zeggen. Ik ben het in mijn motie even kwijt. Ik kom er dadelijk wel op de terug en dan zeg ik het tegen u.

De voorzitter: Dat was hem, mevrouw IJpelaar ,of had u nog een vraag aan een ander raadslid? Mevrouw IJpelaar-Alias: Ik heb een vraag aan de VVD. Die hoorde ik zeggen dat ze de motie sympathiek vinden. Ik begin een beetje kriebels te krijgen van het woord sympathiek, want deze ouderen hebben niets aan sympathiek. Dat zijn vergeten ouderen. Als wij beleid gaan maken hier, moeten we niet alleen maar kijken wat goed gaat, we moeten ook kijken naar wat beter kan. In dit geval laten wij deze mensen gewoon in de steek.

Notulen raadsvergadering 12 december 2024

37

De voorzitter: De heer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: Dank u wel, voorzitter. Het klopt. Als ik begin met, ik vind het een sympathiek voorstel, dan eindigt het negatief. Wat ik er wel mee wil zeggen, ik hoor mevrouw IJpelaar zeggen van, dit zijn vergeten mensen. Ik kan u vertellen, dit college zijn deze mensen echt niet vergeten. We zoeken inderdaad naar oplossingen. Dat lukt niet overal, want het zijn mensen met een beperking. Er horen ook beperkingen in het leven bij en we proberen zoveel mogelijk, en dan heb ik alle vertrouwen in dat college dat ze daar zo veel mogelijk naar kijken, om dat weg te werken. Soms ontbreekt er iets en zijn er hoge drempels die we nog moeten overbruggen, maar ze zijn niet vergeten. De voorzitter: Mevrouw IJpelaar. Mevrouw IJpelaar-Alias: Dan kom ik weer op het woord we agree to disagree, omdat ik dat wel meemaak dat deze mensen zich vergeten voelen, meneer Dubbeldam. Dat is uw mening en dat mag van mij. Ik weet ook wel dat er ontzettend veel gedaan wordt voor de oudere Waalwijk. Deze mensen vallen ook onder het VN-verdrag voor mensen die niet mobiel zijn. Daar moeten we ook even naar kijken. Vindt u dat ook niet? De voorzitter: Ik zie een reactie van de heer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: Dan heb ik gelijk een vraag terug. Waar schort het dan aan dat wij nu als Waalwijk zijnde ons niet aan het VN-verdrag voldoen? De voorzitter: Mevrouw IJpelaar.

Mevrouw IJpelaar-Alias: Ik heb het over deze ouderen, want over het algemeen doen we alles aan het VN-verdrag, maar ik heb het nu over deze groep ouderen die mindervalide zijn omdat ze zelf niet veel kunnen doen. En dan, als je mindervalide bent, dan val je ook onder dat VN-verdrag. De voorzitter: Dank u wel. Had u nog een vraag aan een ander raadslid? Mevrouw IJpelaar-Alias: Dan ga ik even naar het CDA. Die steunt de motie niet. Dat mag, mevrouw De Bruijn. Ik hoorde u ook zeggen dat u als ouderenadviseur wordt aangesproken. Daarom verbaast het mij dat u deze motie niet steunt. Ik wil van u weten, waarom steunt u die motie niet? De voorzitter: Mevrouw De Bruijn. De heer De Bruijn: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heb ik niet gezegd dat ik de motie niet steun. Ik heb gezegd, ik heb nog een vraag over die motie. Dan kan ik hem nog niet steunen, want ik wil wel eerst een uitleg hebben op wat u met die motie bedoelt. De vraag is, laat ik die dan maar meteen stellen, u zegt in uw motie stimuleren van huisbezoeken, activiteiten aan huis en andere. Ik denk, leg me dat eens uit, hoe u dat ziet. Ziet u daar een personele belasting? Hoe ziet u dat? Dat is al erg moeilijk.

Als ik kijk, en dan kom ik toch even terug naar Waspik, daar hebben we sociaal contract, we kunnen niet alle eenzamen meteen bereiken, want sommigen zijn niet duidelijk, dus dat is voor de gemeente idem dito onduidelijk wie echt eenzaam zijn, gelukkig komen ze nog wel enkelen tegen omdat we persoonlijk die bezoeken krijgen, dus mijn vraag is even van, hoe ziet u dat uitgewerkt? Daar gaat het mij om. Als u daar een goede uitleg voor heeft, dan zullen wij hem best steunen.