Verslag raadsvergadering 10-10-2024

Nee, verhuizen wil niet zeggen dat dat vernieuwen is. Ik ben wel van mening, ik vind het nu niet meer aantrekkelijk om daarbinnen te wandelen in de bieb op dit moment. De voorzitter: Meneer Van Groos. Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

19

De heer Van Groos: Voorzitter, ik dank de woordvoerder van D66 voor zijn beantwoording. Ook de nieuwe locatie kan worden opgefrist, waardoor het weer leuk is. Ik zal hem ook een persoonlijke anekdote delen, want hij is daarin zo eerlijk geweest. Het gaat niet over Jantje, maar de eerste keer dat ik bij de bibliotheek kwam in Waalwijk, en toen zat hij nog in de oude Petrusschool, kwam ik huilend thuis, want er stonden minder economieboeken daar dan dat ik zelf had. Daarna ben ik nog vaak naar de bibliotheek geweest. Ik ben er vorige week nog geweest, dus niks over de bibliotheek. We waren toch dingen uit het verleden aan het uitwisselen. De voorzitter: Dank voor deze persoonlijk anekdote, meneer Van Groos. Dit waren uw vragen? De heer Van Groos: Voor meneer Kieboom. De voorzitter: Voor meneer Kieboom wel. Voor Lokaal Belang, denk ik. U wijst naar Lokaal Belang. Gaat uw gang. De heer Van Groos: Heel goed, voorzitter. Dat is, Lokaal Belang staat over het algemeen bekend, en daar zijn ze ook trots op, dat ze tot in de haarvaten van de Waalwijkse samenleving zitten. Ik heb tot nu toe bij inwoners van Waalwijk buiten de politiek, of die dicht bij de politiek zitten, niemand gehoord die enthousiast is over verplaatsing, die zegt, laat die bieb alsjeblieft zitten.

Hebben die signalen Lokaal Belang ook bereikt? Waren dat maar enkelingen, of waren dat er veel? Dan zou ik bij die andere mensen die die daar enthousiast over zijn eens op bezoek moeten gaan. Misschien drinken die liever een kopje koffie. Ik weet het niet. Daar kan misschien antwoord op worden gegeven. De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Die berichten hebben ons niet bereikt, want het blijkt dat als mensen erg voor iets zijn, ze niet zo hard juichen als de mensen die tegen zijn. Daarin wil ik ook Jantje en Nielsje even meenemen naar deze Nielsje, want Nielsje kwam vroeger ook in de bibliotheek en liep daar die mooie grote trap op en vervolgens, de bibliotheek verhuist naar het Sint Jansplein. Nu gaat hij weer terug. Ik denk dat we het met zijn allen veel zwaarder maken dan het is, want ik heb er in al die tijd niks mee geleden, of het in het centrum zat of nu op het Koningsplein, sorry, het Sint Jansplein. Ik denk dat die bezoekers net zo graag, als antwoord op uw vraag, op de ene dan de andere locatie. De voorzitter: Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, ik dank de heer Van der Pluijm voor zijn reactie. Ik merk daarbij wel op dat het er niet om gaat of dat wij blij zijn met een verhuizing van de bieb. Het gaat erom of de gebruikers daar blij mee zijn.

In dit geval geldt dat voor de mensen die minder mobiel zijn of andere problemen hebben dat voor hen die verhuizing wel zwaar valt. GroenLinksaf hoopt dat er iets aan gaat gebeuren. Nu kun je met de auto voor de deur komen, de auto mag niet in het centrum komen, dus mensen kunnen daar niet naartoe worden gebracht. Dat is alleen maar lastig. Voor die mensen komt een deel van de raad in ieder geval op vanavond. Het is wel bijzonder dat we in de Week van de Toegankelijkheid dit punt op de agenda hebben, want het lijkt meer te gaan in Waalwijk over de week van de ontoegankelijkheid. Dat terzijde.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

20

De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. Ik zie geen reactie meer van Lokaal Belang. Zijn we aan het eind van uw onderlinge debat van de eerste termijn gekomen? Dan ga ik het college vragen om te reageren. Wethouder Klerx. Beantwoording college Wethouder Klerx: Dank u wel, voorzitter. Er zijn vele zorgen geuit voor een aantal partijen onder andere over toegankelijkheid, bereikbaarheid, onzekerheid over de financiën. Het college erkent ook dat dit nog verdere uitwerking en aandacht nodig heeft. We zullen daar samen met de bibliotheek Midden-Brabant en de ontwikkelaar nog veel over doorspreken, om dit zo goed mogelijk te gaan realiseren, als de raad vanavond positief besluit. Het college zal uiteraard ook het gesprek met de VvE van de Janspoort aan de Wilhelminastraat hervatten, omdat ook dit nog verdere uitwerking behoeft. We gaan ook echt met de leden en gebruikers van de bibliotheken participatietrajecten doorlopen over het ontwerp en de invulling van de locatie. Dat gaan we ook doen. Volgens het college is het echter ondoenlijk om puur en alleen over de locatiekeuze een participatietraject te doorlopen met de gebruikers, omdat dit vraagstuk veel dimensies en afwegingen en overwegingen kent en veel dimensies kent. Dit principebesluit ligt daarom nu al voor. Het is met name essentieel voor de gebiedsontwikkeling van De Els en omgeving.

Wij hebben daar uitgebreid bij stilgestaan bij de gespreksavond. Wij wensen de raad veel wijsheid toe in haar besluit. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Klerx namens het college. Ik zie meneer Van Groos opstaan. Die wil nog reageren op uw bijdrage, denk ik. Meneer Van Groos, gaat uw gang. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter. Blij dat de portefeuillehouder erkent dat er verschillende problemen zijn met bereikbaarheid, met betaalbaarheid, met allerlei zaken. Ik zou hem willen vragen, is het mogelijk dat er een moment komt dat het college zegt, verplaatsing is toch geen goed idee als we meer inzicht krijgen op al die punten? Komt u dan terug bij de raad of gaan we iets meemaken waardoor het dan toch nog doorgaat met extra geld of met andere dingen? Waar ligt voor het college de grens, voorzitter, is de vraag. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Voorzitter, op het moment dat er extra geld benodigd mocht zijn, daar hebben we nu op dit moment geen inzicht in of dat dat zou zijn, maar mocht dat zo zijn, dan komen we altijd uiteraard bij uw raad terug. De raad heeft budgetrecht, ook op dit onderwerp. Mocht deels de gebiedsontwikkeling van De Els, laten we het hopen van niet, niet doorgaan, komen we terug bij de raad, zoals we ook uitvoerig hebben besproken in de gespreksavond.

Ja, er zijn zeker een aantal punten, zoals de heer Van Groos zegt, waarop wellicht het college terugkomt bij de raad. Laten we het hopen als alle seinen op groen staan en we hebben de wind in onze rug, dat het niet hoeft en dat we voortvarend aan de slag kunnen met gebiedsontwikkeling van De Els en dus ook de verhuizing van de bibliotheek. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Groos, ik zie dat u nog wil reageren. De heer Van Groos: Voorzitter, ik heb geen antwoord gekregen op de vraag en dan kom ik daarop terug. Dank de portefeuillehouder voor zijn reactie. Mijn vraag was niet of het college terugkomt bij de raad, want als er meer geld nodig is, dan is dat zo. De vraag was, is er een moment waarop het college zegt van, dit gaat voor ons te ver, verplaatsing is Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

21

niet meer aan de orde en dat melden we aan de raad of we vragen de raad om daarmee in te stemmen? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Voorzitter, zoals ik zei, als bijvoorbeeld de gebiedsontwikkeling De Els niet doorgaat of dermate gewijzigd wordt dat we daarvoor terug moeten naar de raad. Wellicht als er geld nodig is. Ik zou niet zo één, twee, drie punten kunnen bedenken waarom dat mogelijk zou zijn. De voorzitter:

Dank u wel. Meneer Den Braven.

De heer Gijs den Braven: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een korte vraag. Er werden net door wethouder een aantal groepen mensen, laat ik het zo zeggen, benoemd die nog worden meegenomen in het proces. Daarbij misten wij Inclusief Waalwijk. Worden die ook aan de voorkant meegenomen, of komen die pas later in beeld? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Ik heb een brede doelgroep geprobeerd te omschrijven met de leden en gebruikers. Ik ben ervan overtuigd dat er ook tussen het platform Inclusief Waalwijk een heleboel gebruikers dan wel leden van de bibliotheek Midden-Brabant zijn. Uiteraard zullen we hen dan ook betrekken. Ook bij het ontwerp van de gebiedsontwikkeling De Els zullen we uiteraard in de uitwerking straks ook gaan kijken, wat doet dit met de toegankelijkheid? Waar moeten we aandacht voor hebben? Het is al vele malen benoemd, maar ik denk dat we op veel fronten in de toekomst ook platform Inclusief Waalwijk gaan betrekken in die uitwerking van al die plannen die er in onze gemeente zijn. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Spohr, CDA. De heer Spohr: Dank u wel, voorzitter. De portefeuillehouder schetst het zelf, er zijn vanavond in ieder geval vanuit de oppositie maar ook vanuit de VVD toch wel een aantal zorgen geuit. U geeft aan dat u geen reden zou kunnen bedenken, buiten dan misschien de ontwikkeling van De Els, waardoor dit besluit niet door kan gaan.

We praten vanavond over een principebesluit. Eigenlijk lijkt alles erop te duiden dat we vanavond een besluit nemen wat nauwelijks omkeerbaar is. De vraag is, wat is dan de waarde van enig vervolg, als we vanavond dat besluit al hebben genomen? Dat beluister ik uit uw woorden. Twee, u wil een participatieproces gaan lopen, maar waarom dan? Wat is de waarde van een participatieproces op het moment dat u al aangeeft dat alles in kannen en kruiken is? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Voorzitter, uw raad neemt vanavond een besluit. Dat is niet al genomen, dat ligt nu voor. De participatie heb ik proberen in te vullen juist in de invulling van de locatie. Of dat u nu linksom of rechtsom kiest, gaan we vervolgens de gebruikers betrekken bij de invulling van de locatie. Dat kan enerzijds zijn het niet-voorkeursscenario, verbouwing van de bibliotheek, dan wel als de bibliotheek wel gaat verhuizen, de invulling van de nieuwe locatie. Daar gaan we dan zeker gebruikers, dat gaat met name dan om uiteraard de bibliotheek Midden-Brabant zelf trekken dat proces, hun gebruikers en hun leden betrekken bij de invulling van die nieuwe bibliotheek. Het is cruciaal, dat realiseren we ons terdege.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

22

De voorzitter: Meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, wordt het dan niet een beetje een soort van showproces? We doen aan participatie, maar eigenlijk wel de gemeente dat er maar één beweging is en dat is de Sint Petrusschool en verder hebben we voor de vorm een participatieproces gehouden? Of is er wel degelijk ook een andere uitkomst mogelijk? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Volgens mij begrijpt de heer Spohr niet wat ik net bedoel met het participatietraject. Het gaat niet over de locatiekeuze, maar over de invulling van de locatie, welke het dan wordt. Hier spreekt u nu uit, wordt het linksom, wordt het rechtsom? Vervolgens gaan we als de gebiedsontwikkeling alle seinen op groen krijgt, als we alle stappen verder gaan zetten, die invulling van de bibliotheek met gebruikers en leden en wellicht nog meer groepen die zich daarmee willen bemoeien, vormgeven om die locatie zo goed en zo mooi mogelijk in te vullen voor de optimale bibliotheekvoorziening. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik u vragen om geen herhaling van vragen die al gesteld zijn te gaan doen, zodat we het gesprek met de wethouder op de kernvraag kunnen vasthouden? Meneer Kocken.

De heer Kocken: Begrijp ik uit de woorden van de wethouder dat het besluit wat vanavond genomen wordt onomkeerbaar wordt ten opzichte van het participatieproces? Met andere woorden, terugkomen op het besluit van de raad dat vanavond genomen wordt, zit er niet in. Als we vanavond het besluit nemen, dan is de locatiekeuze niet meer een onderwerp wat participatie kan. Klopt dat? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Klerx: Dat klopt. De heer Kocken: Dan nemen dus vanavond geen principebesluit, maar dan besluiten we om de bibliotheek te verplaatsen. De voorzitter: Meneer Kocken, ik geef u het woord. Als ik dat geef, kunt u het woord nemen. Prima. U hebt gezegd. Wethouder, wilt u daarop reageren? Wethouder Klerx: Zeker, want dat is niet het geval. Het is een principebesluit. Er zijn nog onzekerheden waarom we niet zeker weten dat we de bibliotheek verhuizen. Namelijk de gebiedsontwikkeling De Els zit in een cruciale fase, namelijk de afrondende fase om tot een anterieure overeenkomst te komen. Was het maar een gegeven dat we daar 100 procent zeker uitkwamen. Er moet nog veel water door de Maas, om het zo maar te zeggen. De voorzitter: Voldoende? Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Dank u wel, voorzitter.

Toch nog even over participatie, want ik meen dat de portefeuillehouder heeft gezegd dat over de verplaatsing er geen participatie kon plaatsvinden met de gebruikers, omdat dat ingewikkeld was, en over de invulling van de eventuele bibliotheek de participatie van diezelfde gebruikers wel mogelijk is. Ik kan dat niet met elkaar rijmen. Als het gaat over iets waar ze ook belang bij hebben, wat de gemeente niet wil, dan is er geen participatie. En als het gaat over het feestje van de gemeente, dan is er wel participatie mogelijk.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

23

De voorzitter: Meneer Van Groos, u herhaalt volgens mij wat er net ook is gezegd. Ik wil misschien nog een korte reactie van de wethouder vragen, maar volgens mij is hier net het debat over gegaan. Dus nog een korte reactie van de wethouder. Wethouder Klerx: Voorzitter, de locatiekeuze is afhankelijk van en vooral ook van invloed op vele andere facetten die denk ik echt een raadsuitspraak verwachten ergens. Minder makkelijk een keuze zoals je hem voor zou kunnen leggen, bent u voor de huidige locatie of bent u voor verhuizing van de bibliotheek? Daar zitten veel andere gevolgen en oorzaken en andere beleidskeuzes aan ten grondslag. De invulling van de bibliotheek, als we het gaan hebben over de aankleding van de ruimte, als we het over de invulling van boekenkast willen hebben, als we weet ik veel wat allemaal gaan doen, daar kunnen we goed, en daar is ook de bibliotheek op andere plekken al veelvuldig mee bezig geweest, gebruikers en leden bij betrekken. Dat gaan we en ze graag doen. De voorzitter: Voldoende? De heer Van Groos: Nog een korte reactie. Twee korte reacties. Een naar u, volgens mij was het geen herhaling. Dat is één. Twee, ook al zijn er veel meer facetten, dan nog kun je inspraak overlaten aan de partij. Die uitspraak kun je meewegen in al die facetten die er zijn. Een van de punten die we konden wegen dan, was de mening van de huidige gebruikers.

Dat kunnen wij vanavond niet. We moeten het doen met de woorden van de directeur-bestuurder. De voorzitter: Dank, meneer Van Groos. Ik zie dat wij deze eerst termijn en de reactie van het college kunnen afsluiten. Tweede termijn De voorzitter: Dan gaan we over tot de tweede termijn. Is er iemand die een bijdrage wil doen in een tweede termijn? Ik zie meneer Gijs den Braven. U bent de enige, denk ik. Ik zie u niet zo goed meneer Van Zelst. Meneer Van Zelst, meneer Gijs den Braven en meneer Van der Pluijm. Meneer Gijs den Braven, voor u als eerste dan. U mag blijven zitten bij de tweede termijn. De heer Gijs den Braven: Voorzitter, dank u wel. We houden het in tweede termijn kort. Er wordt behoorlijk emotioneel gesproken over deze verplaatsing. Dat is logisch. Iedereen in deze zaal heeft warme gevoelens bij de bieb, van kleine Niels tot Waalwijkse econoom Jan van Groos. Het is een publieke voorziening. Mensen voelen zich thuis in de bieb. Juist omdat wij dit gevoel delen en omdat wij willen dat de bieb als spil in het centrum gaat fungeren, zijn wij content met dit idee. Wij hebben dit veel liever dan enkele nieuwe grote winkels in dit historische pand. Tot slot, voorzitter, willen we ook nog meegeven dat GroenLinksaf echt denkt dat de kosten in dit geval voor de baten uitlopen. Die baten zijn niet alleen in geld uit te drukken.

De nieuwe locatie van de bibliotheek nodigt uit en zorgt voor spontaniteit. Hier hopen wij op en hier hebben wij vertrouwen in. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Zelst. De heer Van Zelst: Ik ben een beetje van mijn a propos, dus ik reageer even niet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. meneer Van der Pluijm. Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

24

De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Ook een afsluitende bijdrage. Als Lokaal Belang hebben we helder aangegeven dat we enkel instemmen met verhuizing van de bibliotheek als de centrumontwikkeling ook echt doorgaat. Wij willen als Lokaal Belang benadrukken dat de bibliotheek onderdeel uitmaakt van een groter geheel. De gehele centrumontwikkeling, die moet zorgen voor een levendig en leefbaar centrum. Instemming met dit raadsvoorstel is een eerste stap naar stedelijke vernieuwing en ook nu is er momenten binnen handbereik om de transitie die de bieb nodig heeft, zoals die er Kocken heeft verwoord, nu door te voeren. Daar ligt namelijk ook een nationale opdracht aan ten grondslag. De voorzitter: Dank u wel. Alle bijdragen in de tweede termijn zijn daarmee gedaan. Het debat is nu afgerond. Dan gaan we over tot besluitvorming. De raad stemt digitaal over het raadsvoorstel. Met 15 stemmen voor en 11 stemmen tegen wordt het raadsvoorstel aangenomen. 15.Ombuigingen ter voorbereiding van kadernota 2026 De voorzitter: Dan we gaan naar het volgende onderwerp. Dat is punt 15 op de agenda, de ombuigingen ter voorbereiding van de kadernota 2026. Vanaf 2026 heeft de gemeente een structureel negatief begrotingssaldo. Om de begroting sluitend te krijgen, zijn er voorstellen gedaan om te bezuinigen.

Sommige voorstellen zijn volgens het college echt niet wenselijk en hebben rode vlaggen gekregen. De raad kan beslissen welke voorstellen niet verder onderzocht hoeven worden. Het is een bespreekpunt voor Lokaal Belang, de VVD, GroenLinksaf, Samen Waalwijk, SGP, CDA, D66, Lijst IJpelaar en de ChristenUnie. GroenLinksaf heeft een spreektijd van vier minuten aangevraagd. Ik wil starten met Lokaal Belang, de heer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Sport is van belangrijke waarde voor onze gemeenschap. Het bevordert gezondheid, sociale cohesie en biedt kans aan iedereen, ongeacht inkomen of achtergrond. Door de tarieven voor sportzalen, zwembaden en sportvelden te verhogen, brengen we deze toegankelijkheid in gevaar. Hogere kosten kunnen sportverenigingen dwingen hun lidmaatschapsgelden te verhogen, wat vooral jongeren, mensen met een lager inkomen en kwetsbare groepen zal treffen. Dit leidt tot een afname van sportdeelname, met alle negatieve gevolgen van dien, zowel voor de volksgezondheid als voor de sociale samenhang in onze gemeenschap. Het zal op lange termijn ook zorgen voor hogere zorgkosten, wijst onderzoek uit, wat we juist willen voorkomen. Daarom stellen wij voor om een rode vlag te plaatsen bij deze onderwerpen.

Voorzitter, we gaan niet mee in het amendement van ChristenUnie en Samen Waalwijk om een rode vlag te plaatsen bij de collegeformatie. We vinden het vooral een discussie die na de verkiezingen van 2026 relevant is en dan gevoerd moet worden. We stemmen niet in met het amendement van de VVD voor een rode vlag bij de OZB. We vinden deze technische correctie maatregelen acceptabel om te onderzoeken. Het OZB-tarief is belangrijk voor Lokaal Belang. Waalwijk staat niet voor niks in de top twintig van goedkoopste gemeente wat betreft OZB-tarief. We zijn ook voornemens om dat zo te houden, maar niet tot iedere prijs. Ten slotte, voorzitter, stemmen we wel in met de amendement van de VVD over de versoepeling van de papieren publicaties. Tot zover. Amendement Rode vlag bij bezuinigingsvoorstellen sporten in Robuust Financieel Perspectief Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

25

De fractie(s) stelt/stellen het volgende amendement voor: Constaterende dat: -

-

-

Sportverenigingen en sportvoorzieningen van groot belang zijn voor de toegankelijkheid van sport voor alle inwoners, ongeacht inkomen of achtergrond; Hogere tarieven voor sportzalen, zwembaden en huurprijzen van sportvelden verenigingen kunnen dwingen hun lidmaatschapsgelden en gebruikskosten te verhogen, wat sporten minder toegankelijk maakt voor mensen met een lager inkomen, jongeren en kwetsbare groepen; Veel sportverenigingen werken met beperkte budgetten en zijn afhankelijk van vrijwilligers, waardoor hogere tarieven kunnen leiden tot financiële problemen bij deze verenigingen; Een verhoging van de tarieven kan leiden tot een afname van sportaanbod en deelname, wat negatieve gevolgen heeft voor de volksgezondheid en sociale cohesie in de gemeenschap; Minder sportdeelname leidt onvermijdelijk tot een afname van fysieke activiteit onder inwoners, wat een directe relatie heeft met een toename van gezondheidsproblemen zoals obesitas, diabetes en hart- en vaatziekten. Dit is uitgebreid gedocumenteerd in wetenschappelijke en beleidsrapporten, en zal op de lange termijn leiden tot aanzienlijk hogere zorgkosten voor de gemeente; Het beperken van toegang tot sportvoorzieningen kan ook de mentale gezondheid negatief beïnvloeden, wat eveneens kan leiden tot hogere zorgkosten en een grotere druk op de gemeentelijke gezondheidszorgvoorzieningen.

Overwegende dat: - Sport een belangrijke rol speelt in het bevorderen van gezondheid, sociale cohesie en integratie binnen de gemeenschap; - Het opwerpen van financiële barrières voor sportdeelname de missie van de gemeente om sporten voor iedereen toegankelijk te maken, tegenwerkt; - Niet bezuinigen op de toegankelijkheid van sport op lange termijn bijdraagt aan een gezondere en hechtere gemeenschap, wat uiteindelijk meer besparingen oplevert voor de gemeente dan de inkomsten uit verhoogde tarieven en huurprijzen; - Documentatie en studies herhaaldelijk aantonen dat preventieve gezondheidszorg, zoals het bevorderen van sportdeelname, een effectieve manier is om toekomstige zorguitgaven te verlagen. Besluit: Het dictum van het besluit te wijzigen naar: - Geen nader onderzoek uit te voeren naar het verhogen van de tarieven voor sportzalen, openbare zwembaden en de huurprijzen van sportvelden en sportparken, inzet van JOGG en inzet GoWaalwijk, en daarmee een rode vlag te plaatsen bij deze onderwerpen; - De andere ombuigingsvoorstellen met een ‘rode vlag’ niet verder te onderzoeken en alle overige voorstellen verder uit te werken ter voorbereiding van de Kadernota 2026. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Pluijm. Het amendement van Lokaal Belang wordt mede ingediend met D66, begrijp ik.

Kan ik inventariseren of er anderen zijn die dit steunen? Dus een rode vlag bij de bezuinigingsvoorstellen sporten. Samen Waalwijk steunt ook. Dan wil ik graag het woord geven aan de ChristenUnie, meneer Van Groos.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

26

De heer Van Groos: Dank u wel. Het college weet al jaren dat de gemeente Waalwijk in 2026 te maken krijgt met een aanzienlijk tekort. Dit was zelfs al bekend tijdens de coalitieonderhandelingen. Vanavond ligt een document voor waarin vermeld staat dat op dit moment het tekort voor 2026 staat geprognosticeerd op ruim 4,5 miljoen euro. De organisatie heeft bekend welke bezuinigingsmaatregelen onderzocht moeten worden. Daarvan heeft al een deel van het college een rode vlag gekregen. Lokaal Belang en D66 stellen voor om alleen bij sport en cultuur rode vlaggen te plaatsen. Deze partijen vinden dat belangrijker dan bijvoorbeeld de grafrechten. Die hebben sinds de herindeling nooit een kostendekkingsgraad gehad van 50 procent of meer. Dat voor haven- en kadegelden plus de marktgelden ook geen hoge dekkingsgraad geldt, is al ruim 25 jaar een bewuste keuze. Voor de parkeertarieven geldt dat na vele jaren van gedoe de tarieven kostendekkend zouden moeten zijn, want de auto is geen melkkoe. Onze fractie zal niet voorstellen om rode vlaggen te plaatsen, meneer Van der Pluijm. Het gaat nog om het onderzoeken van een aantal opties. Een optie zou zijn om alle voorstellen waar ja tegen is gezegd bij de kaderstelling voor de zomervakantie deze alsnog terug te draaien. Dat scheelt al de helft van het gat wat moet worden gedicht.

Onze fractie wil vanavond met een amendement één voorstel doen onder het mom dat pijnlijke maatregelen beginnen met snijden in eigen vlees. Nu mensen en middelen ontbreken om ambities te realiseren, kan het aantal wethouders worden teruggebracht van 5 naar 4 fte. Daarmee is niet gezegd dat daarmee één wethouder zou moeten sneuvelen. Een optie is bijvoorbeeld dat alle wethouders voor 0,8 fte gaan werken. Wat ons betreft, is het aan het college om te bepalen hoe dit verder wordt ingevuld. Dank u wel. Amendement Formatieomvang wethouders De fractie(s) stelt/stellen het volgende amendement voor: Constaterende dat: - De gemeente in 2026 en volgende jaren ruim € 4 miljoen moet bezuinigen om tot een structureel sluitende begroting te komen; - De gemeenteraad er niet aan ontkomt om pijnlijke maatregelen te nemen; - Ombuigingen beginnen met het snijden in eigen vlees. Overwegende dat: - Bezuinigingen beter te dragen en uit te leggen zijn, als de gemeente een deel van de pijn draagt; - Het college graag het goede voorbeeld geeft; - Het financiële tekort de gemeente dwingt om ambities te temperen; - Tot aan 2022 colleges met vier wethouders voldoende waren om het vele werk te verrichten; - Het takenpakket uit te voeren moet zijn met 4 fte.

Besluit: Het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: - … alle overige voorstellen inclusief het terugbrengen van de college formatie naar 4fte verder uit te werken …. De voorzitter: Dank u wel, meneer Van Groos. U dient een amendement in om die formatieomvang wethouders, samen met Samen Waalwijk. Ik zie het inderdaad. Klopt. Wie steunt het amendement nog meer? Verder tot op heden daarvoor geen andere steun. Dan wil ik nu meneer Dubbeldam het woord geven van de VVD. Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

27

De heer Dubbeldam: Dank u wel, voorzitter. Hoe gaan we om met het financieel ravijn in 2026? Het is nu aan ons als raad om met voldoende ombuigingen te komen, zodat de gemeente een structureel sluitende begroting kan presenteren. Als het aan de VVD ligt, gaan we het als volgt doen. Allereerst beginnen we met het zoeken naar slimme, financiële en technische oplossingen om het tekort in te dammen. Als tweede gaan we bestaand beleid versoberen waar mogelijk. Bij nieuw beleid geldt, als er iets nieuws inkomt, moet er iets anders uit. Als derde moet het mogelijk zijn om onze politieke ambities te herzien. Wat is echt belangrijk en wat kan later? We moeten prioriteren en slim plannen. Als vierde kan er gekeken worden naar onze capaciteit en dienstverlening. Stel de vraag, wie kunnen we beter inzetten en hoe maken we onze processen efficiënter? En tot slot, als we dan nog steeds een tekort hebben, moeten we de tarieven, belastingen en heffingen verhogen. Dit is pas de laatste stap die we moeten nemen. Voorzitter, voor de VVD geldt, minder en doelmatiger uitgaven moet de strategie zijn om tot een solide begroting te komen. Voorzitter, het college heeft de raad gevraagd om naar de rode vlaggen te kijken en waar te plaatsen om weg te halen. Om die reden hebben wij twee amendementen ingediend.

Allereerst, de OZB om de twee punten, de correctie areaaluitbreiding en de verhoging percentage conform uitgaven gemeentefonds, tussen haakjes, 6.3 versus 3.5, een rode vlag neer te zetten. Aan de andere kant een amendement versoepeling van papieren publicaties in Waalwijk. Amendement Rode vlag bij OZB De fractie stelt het volgende amendement voor: Constaterende dat: - Het college in het raadsvoorstel diverse ombuigingsvoorstellen aan de gemeenteraad heeft voorgelegd - Het college in de bijlage bij het raadsvoorstel ombuigingen ter voorbereiding van de kadernota 2026 een eenmalige OZB-correctie vanwege de areaaluitbreiding (0,5 miljoen) heeft voorgesteld, wat kan leiden tot een extra tariefstijging van 3 à 4% voor inwoners en bedrijven - Het college eveneens heeft voorgesteld om het OZB-tarief te verhogen naar 6,3%. Overwegende dat: - Een verhoging van de OZB een directe negatieve impact heeft op de lasten van inwoners en ondernemers, wat de koopkracht en het ondernemersklimaat binnen de gemeente kan schaden; - Het verhogen van de Onroerendezaakbelasting (OZB) ongewenst is in tijden van economische onzekerheid en stijgende kosten van levensonderhoud - De gemeente alternatieve manieren van ombuiging en kostenbesparing kan onderzoeken zonder de belastingdruk voor inwoners te verhogen. Besluit: Het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: 1.

De ombuigingsvoorstellen met een ‘rode vlag’ niet verder te onderzoeken en alle overige voorstellen verder uit te werken ter voorbereiding van de Kadernota 2026 2. De volgende ombuigingsvoorstellen ook een ‘rode vlag’ te geven en niet verder te onderzoeken: a. OZB – correctie areaaluitbreiding; Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

28

b. OZB – verhoging percentage conform uitname Gemeentefonds (6,3% vs 3,5%). Amendement Versoepeling van Papieren Publicaties in Waalwijk De fractie stelt het volgende amendement voor: Constaterende dat: - Het college van B&W heeft besloten om te blijven publiceren in het wekelijks huisaan-huis blad van Waalwijk. - In het financieel uitdagende jaar 2026, er mogelijke overwegingen zijn om kosten te besparen, inclusief de kosten van papieren publicaties. - een klein percentage van de Waalwijkse inwoners nog niet voldoende digitaal vaardig is om digitale bekendmakingen volledig te kunnen ontvangen en benutten. Overwegende dat: - Het belang van toegankelijkheid van gemeentelijke informatie voor alle inwoners erkend dient te worden. - Het behoud van papieren publicaties een essentiële rol speelt in het informeren van de minder digitaal vaardige inwoners van Waalwijk. - De beschikbaarheid van zowel digitale als papieren publicaties een inclusieve aanpak bevordert, waarbij geen enkele bevolkingsgroep wordt uitgesloten van gemeentelijke communicatie. - Een gefaseerde overgang naar uitsluitend digitale publicaties inwoners de tijd geeft om zich beter voor te bereiden op de digitale omgeving, waarbij de gemeente ondersteuning kan bieden in het ontwikkelen van digitale vaardigheden. Besluit: Het dictum van het besluit als volgt te wijzigen: 1.

Het ombuigingsvoorstel ‘stoppen met papieren publicaties’ te ontdoen van een rode vlag en mee te nemen in het onderzoek of uitwerking 2. Te blijven publiceren in het huis-aan-huis blad van Waalwijk, maar de omvang van de papieren publicaties te reduceren. 3. Per week slechts twee pagina's te reserveren voor gemeentelijke bekendmakingen in het huis-aan-huis blad van Waalwijk. 4. De ombuigingsvoorstellen met een ‘rode vlag’ niet verder te onderzoeken en alle overige voorstellen verder uit te werken ter voorbereiding van de Kadernota 2026 De voorzitter: Dank u wel, meneer Dubbeldam. De rode vlag bij de OZB, het amendement van de VVD, wie steunt dit op dit moment nog meer? Samen Waalwijk, Lijst IJpelaar. Dank u wel. Sorry, SGP. Dan het amendement Versoepeling papieren publicaties. Kan dat ook op steun van anderen rekenen? Ik zie Lijst IJpelaar, Lokaal Belang en het CDA. Dank u wel. Dan wil ik nu graag het woord geven en Lijst IJpelaar. Mevrouw IJpelaar: Voorzitter, bij ombuigingen is het ook belangrijk om samen te werken. Iedereen kijkt anders naar dit voorstel om kosten te verlagen. Lijst IJpelaar kan zich vinden in de meeste rode vlaggen die er gezet zijn, omdat ze voor lijst IJpelaar herkenbaar zijn. Onder andere de rode vlag bij openluchtzwembad Zidewinde, stoppen met papieren publicaties en niet verhogen minimagrens naar 30 procent.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

29

Wij willen ook aan de vragen voor de OZB, om die niet te verhogen. Dit is belangrijk om drie redenen voor de mensen in Waalwijk. Eén, de gemiddelde inkomens zijn lager dan het landelijk gemiddelde. Veel mensen wonen niet in dure huizen. Twee, stel je voor, 40 jaar geleden kocht je een huis voor 75.000 gulden en nu moet je belasting betalen op een waarde van 450.000 euro. Met een klein pensioen is het nu al moeilijk om rond te komen. Het idee achter OZB is dat het eerlijk moet zijn tussen huurders en huiseigenaren. Veel mensen denken dat huiseigenaren veel geld hebben, maar dat klopt niet altijd. Drie, als de OZB met 6,3 procent omhooggaat, kost dat ons meer geld, omdat we alle bezwaren die zeker komen moeten afhandelen. Wat dacht u dan van de extra uren die ervoor ingezet moeten worden? Lijst IJpelaar vindt dat de tijden onzekerder zijn dan ooit en dat de verhoging van de OZB in onze gemeente niet goed is. Snapt u de zorgen, portefeuillehouder? Voor zover, voorzitter. Het amendement OZB, VVD, steunen we. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw IJpelaar. Wil ik het woord geven aan Samen Waalwijk. De heer Frodyma: Voorzitter, wij zien af van de bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik graag het woord geven aan GroenLinksaf, meneer Frank Den Braven. De heer Frank den Braven: Dank u wel, voorzitter.

Voorzitter, in de Nederlandse taal betekent een voorstel tot ombuigen gewoon bezuinigen. Bezuinigen doet altijd pijn. Het is nou eenmaal zo, dat zullen we moeten accepteren, want het is niet anders. Om zo'n bezuiniging zorgvuldig in te vullen, moet je zoeken naar waar er eventueel ruimte zit. Daarover kan je blijkbaar van mening verschillen. Voorzitter, u weet allemaal dat het linkse deel van onze partijnaam historisch gezien geen problemen heeft met rode vlaggen, maar bij het onderzoeken van wat wel en niet kan, hebben we daar niet per se behoefte aan. Wij zoeken naar de juiste verhouding baten en lasten, zowel financieel als sociaal. Meer is het vanavond gewoon nog niet. Dat betekent niet dat wij van de linkse kerk geen onderwerpen hebben waar we principieel niet op willen bezuinigen. Wij vinden dat de minder daadkrachtige burgers ontzien moeten worden en dat alles dat te maken heeft met groen en milieu buiten beschouwing zou moeten blijven. Die afweging hoeven wij vanavond helemaal nog niet te maken. Dat scheelt alweer. Wat ook scheelt, is dat deze coalitie bij het schrijven van haar akkoord geen ruimte had voor allerlei wilde voorstellen en plannen. Hoe spijtig ook, van torenhoge ambities was helaas geen sprake. Wil dat dan zeggen dat deze coalitie niet ambitieus is? Nee, dat niet. Ambitieus zijn, is niet hetzelfde als zoveel mogelijk geld uitgeven.

Zeker in de wetenschap waar vanavond al aan gerefereerd is dat in 2020 ook al bekend was dat het gemeentefonds een probleem ging worden en dat er niet zo veel nieuw beleid mogelijk was. Het geld dat we hadden is voor het merendeel naar versnelde woningbouw en al in gang gezet beleid gegaan. Daarna hadden we onverwacht nog wat extra ruimte en die is grotendeels naar de organisatie gegaan, want dat was hoog nodig. Zegt u het maar. Welke specifieke nog niet genoemde ambitie wilt u schrappen? Want op dit moment kan het allemaal. Ik hoor u alleen maar reageren op de voorstellen van het college. Dat is best een beetje jammer, dames en heren. Voorzitter, er zijn een aantal amendementen ingediend. Soms sympathiek en soms moet linksaf er wat minder bij. Het amendement wat betreft sport is begrijpelijk, maar wat ons betreft prematuur. Wie weet, wordt er een besparing gevonden die de verenigingen en de minder daadkrachtige gebruikers daarvan niet benadeelt. Eenzelfde soort overweging kan Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

30

je bij alle ingediende amendementen maken. Het vier wethouders-amendement is aardig, maar de financiële winst is minimaal en de gevolgen van zo'n stap zijn anderhalf jaar voor de verkiezingen niet zo handig. Als oproep voor de volgende collegeperiode is het wellicht wel een overweging, maar zover zijn we gelukkig vandaag nog niet. Wat linksaf betreft, komt ook het OZB-amendement te vroeg. We zijn ons ervan bewust dat deze vorm van belasting voor de VVD een zeer heilige koe is. Onderzoeken kan altijd. De tijd om ja of nee tegen een eventueel uit dit onderzoek voortkomend voorstel te zeggen, is niet nu. Een overbodige rode vlag dus, maar zoals gezegd, vinden wij het op dit moment sowieso te vroeg voor rode vlaggen. Hoewel we het eens zijn met de strekking van het amendement over de gemeentepagina, kunnen we gezien de verwijzing naar de overige rode vlaggen in het dictum ook hier niet achter staan. Samenvattend zal GroenLinksaf dus geen van de ingediende amendementen steunen. Niet zozeer omdat we inhoudelijk niet herkennen wat er gevraagd wordt, maar omdat het te vroeg is. Wat wij dus zeggen, geachte collega's van de raad, mevrouw de voorzitter, is dat wat ons betreft de discussie van vanavond bijna volledig overbodig is. Het gaat om onderzoek naar, niet naar nu bezuinigen op.

Zullen we in het belang van de samenleving onze ideologische en politieke scheidslijn even laten voor wat ze zijn en instemmen met minimaal een onderzoek naar wat we wel en niet zouden moeten willen en daar dan over een aantal maanden fijn over bekvechten? De noodzaak van het nemen van maatregelen staat voor niemand ter discussie. GroenLinksaf zou het een krachtig signaal van deze raad vinden als we nu gewoon even afwachten naar wat de beste weg vooruit zou kunnen zijn zonder rode vlaggen, maar met gezond verstand. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, meneer Den Braven. Het CDA, meneer Spohr. De heer Spohr: Voorzitter, met waardering heeft de CDA-fractie naar het betoog van de heer Den Braven geluisterd. In diezelfde trant het volgende. Het CDA heeft kennisgenomen van de ambtelijke voorstellen voor ombuigingen ter voorbereiding van de kadernota 2026. Het geheel omvat financieel-technische voorstellen op verschillende beleidsterreinen, meer of minder substantiële bezuinigingen en ook wat meer inhoudelijk. Voorzitter, het is vanavond wel makkelijk om die voorstellen vervolgens weer af te schieten. We hebben verschillende amendementen gezien en voor een deel zien we dan vooral rode vlaggen terugkomen.

Dat geeft dan meteen ook het dilemma aan voor de raad, met name voor het CDA in de oppositie, want allereerst zit het college er met het mandaat van de coalitie en wordt dus met name het coalitieprogramma enigszins buiten de ombuigingen gehouden. Zie ook het voorstel van het stadstrand en vanavond weer de verplaatsing van de bibliotheek. Uiteindelijk worden die voorstellen dan toch nog voor de ombuigingen gerealiseerd. Dat vinden we een beetje hypocriet. Hoe daarna de gemeentefinanciën voorstaan, dat is dan kennelijk wat minder belangrijk. Ik heb daar vanavond al eerder op gewezen. Er komen immers toch bezuinigingen, lijkt dan het credo wel te zijn. Ik verwijs ook naar de insteek van het GOL-programma in het voorstelde ombuigingsprogramma, want dat programma moet er kennelijk wel doorheen geramd worden, ondanks de vele miljoenen die het inmiddels heeft gekost, meer heeft gekost. De CDA-fractie waardeert het voorlopige voorstel met de daarbij geplaatste rode vlaggen, maar ziet weinig heil in het plaatsen van meer rode vlaggen. Bovendien, naar de mening Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

31

van het CDA, moeten bij de plaatsing van de rode vlag wel bezuinigingsvoorstellen terugkomen. Anders is het weer gemakkelijk Sinterklaas spelen als indienen van een amendement. Juist dat zien we niet gebeuren. Voorzitter, wij zien het uiteindelijke voorstel dus welkome en zullen dat dan wel op zijn merites beoordelen, indachtig het vorige betoog. Daarom geloven wij ook niet dat het document dat op dit moment voorligt, het leidende document gaat worden voor de kadernota, omdat er ook amendementen worden ingediend. Als er amendementen worden in gedienden, dan zal het college vervolgens ook weer naar nieuwe bezuinigingen moeten zoeken. Voorzitter, we zullen daarom niet tegen dit voorstel stemmen, omdat dit voorstel uiteindelijk een onderdeel is van een voorstel wat in de kadernota zal verschijnen. Onze voorstem mag u dus op die manier uitleggen. De voorzitter: Dank u wel, meneer Spohr. Dan ga ik D66 uitnodigen, meneer Metzke. De heer Metzke: Dank u wel, voorzitter. Vanavond hebben we het over het in kaart brengen van ombuigingen voor de kadernota van 2026. We hebben het dus over bezuinigingen, potentiële bezuinigingen. Dit moet gebeuren vanwege het veelbesproken ravijnjaar van 2026. Er dreigt namelijk gat in de begroting van ruim 4 miljoen euro. Er ligt nu een lijst voor met te onderzoeken terreinen waarop bezuinigd kan worden.

Deze lijst is door het college voorzien van een aantal rode vlaggen, punten waarop niet bezuinigd mag worden. Dit zijn punten die raken aan ambities van het coalitieakkoord. D66 staat volledig achter die rode vlaggen en samen met Lokaal Belang zetten we er zelf nog een, op sport. Dit doen we omdat sport van cruciaal belang is voor al onze inwoners, of het nu gaat omdat sporten helpt om kinderen fysiek en mentaal gezond te houden, of omdat het alle lagen van de bevolking samenbrengt, op sportvelden, in sportzalen en bij onze zwembaden. Waalwijk kan niet zonder sport en daarom willen wij daar nu niet op bezuinigen. Ik zeg inderdaad nu, omdat het ook niet nodig is om nu daarop te bezuinigen, ook niet op de ambities uit het coalitieakkoord. De lijst waarmee het college aan de slag gaat, bevat meer dan voldoende potentiële bezuinigingen om het gat te dichten. Tijdens de gespreksavond zagen enkele oppositiepartijen haar kans schoon om te hameren op het coalitieakkoord en zelf te spreken van het openbreken ervan. Voorzitter, mijn fractie heeft toen aangegeven dat wij die noodzaak niet zien, maar altijd openstaan voor goede suggesties. Wat willen die oppositiepartijen dan? Geen nieuwe sporthal in Waspik? Een streep door de woningbouwplannen? Het GOL de nek omdraaien? Allemaal keuze die natuurlijk gemaakt kunnen worden. Wij zien niet in waarom dat nu zou moeten.

Wij vinden het ook dan aan de oppositiepartijen die het graag willen om uit te leggen welke ambities ze moeten laten varen en waarom dat dan wel nu moet. Helaas is de uitgestoken hand niet beantwoord. Wel stellen de fracties van ChristenUnie en Samen Waalwijk voor een wethouder te ontslaan. Die extra wethouder was vóór 2022 niet nodig, zo luidt het argument. Dat klopt, voorzitter, maar we leven niet vóór 2022, we leven na 2022. In 2022 Hebben onze inwoners met het rode potlood aangegeven hoe het verder moet in Waalwijk. Dat heeft geleid tot een coalitie met ambities. Volgens collega van GroenLinksaf niet torenhoog, maar het zijn wel ambities. Ambities die we ook met het financiële tegenwind kunnen en moeten waarmaken. Deze coalitie, voorzitter, waarvan D66 een trots onderdeel is, werkt namelijk niet aan het Waalwijk van 1950, maar aan het Waalwijk van 2050. Tot zover, voorzitter.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

32

De voorzitter: Dank u wel, meneer Metzke. Als laatste wil ik graag het woord geven aan de SGP, meer Tiemstra. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank u wel voor opnieuw het woord als laatste spreker. Dit raadsvoorstel van vanavond vraagt van ons geen doortimmerd verhaal over de noodzaak tot bezuinigingen. Deze noodzaak is voldoende evident aangetoond. Het ravijnjaar komt eraan en vanaf begrotingsjaar 2026 zou 4 miljoen structureel geld gevonden moeten worden. Bij mij vindt u het niet. Dit raadsvoorstel vraagt van ons ook geen doortimmerd verhaal over welke bezuinigingen wel en welke niet hoeven te worden doorgevoerd. Ons wordt slechts gevraagd de ambtelijke voorstelling voor ombuiging met een rode vlag niet verder te onderzoeken en alle overige voorstellen verder uit te werken ter voorbereiding van de kadernota 2026. De rode vlaggen in de ambtelijke ombuigingsvoorstellen getuigen van nuchterheid en realiteitszin. Van wat overblijft, zien we aanpassingen op technisch vlak en efficiencyterrein. Zinvol ook om deze nader te onderzoeken. Daarnaast ligt de vraag voor of straks moet worden gekozen voor het verlagen van uitgaven of het verhogen van de baten. Het is goed dat u uw brief uit april rond het collegewerkprogramma met ons deelt.

U geeft hierin aan dat een structureel gesprek over de balans tussen ambities en financiële en ambtelijke capaciteit nodig is, en prioritering blijft nodig. Wanneer we naar het collegewerkprogramma kijken, dan hebben we vooral gekeken naar de gele en de rode velden. Lastig is alleen dat de meeste onderwerpen niet financieel gekwantificeerd worden. Daar kunnen we nu niet zo veel mee. Voorzitter, een vraag. Wat is eigengereid? Het woord eigengereid beschrijft een college dat eigenzinnig en koppig is, meestal handelt zonder veel rekening te houden met de meningen of adviezen van anderen. Een eigengereid college volgt zijn eigen weg en kan moeilijk beïnvloed worden. Het overwegend groene beeld dat het collegewerkprogramma laat zien, geeft aan dat het college toch op het spoor lijkt te zitten van doorgaand gaan op alle ingeslagen wegen, zonder op onderwerpen een pas op de plaats te houden. Voorzitter, dat vinden wij een beetje lastig. Dat vinden we zelfs een beetje eigengereid. Voor dit moment nemen wij er kennis van. De echte noten hieromtrent zullen wat ons betreft beleven en wel zijn op 7 november tijdens de begrotingsbehandeling worden gekraakt. Voor wat betreft de ingediende amendementen met de verschillende indieners hopen wij straks in gesprek te gaan. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Dat in gesprek gaan-moment is volgens mij nu aangebroken.

Gaat u vooral met elkaar in gesprek. Meneer Tiemstra, u mag meteen het debat vervolgen. De heer Tiemstra: Voorzitter, dank dat u mij als eerste het woord geeft. Er zijn verschillende amendementen ingediend. De vragen die ik ook heb, zijn aan verschillende partijen. Ik zit even te worstelen met de volgorde, maar laat ik maar bij het begin beginnen. Er is door de fracties van D66 en Lokaal Belang een inktzwart scenario geschetst, als ook maar de minste bezuinigingen op sport overwogen zouden worden. Dat zou slecht zijn voor de volksgezondheid, slecht voor de sport, noem het allemaal maar op. Een vraag die ik heb, hebt u de sporttarieven vergeleken die in Waalwijk worden gehanteerd met bijvoorbeeld Oosterhout, Geertruidenberg, Heusden en andere omliggende gemeenten? Stel voor dat u dat gedaan hebt, wat waren daar de conclusies van? De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

33

De heer Van der Pluijm: Voorzitter, dank u wel. Als antwoord op de vraag van de Tiemstra, kan ik kort zijn. Nee, dat hebben we niet gedaan. Bij het verspreiden van dit amendement, opgesteld door enkele fractieleden, hebben wij u voorzien van onderbouwend onderzoek. Het RIVM heeft onderzocht dat als je twee gelijkwaardige gemeentes hebt, dat als een gemeente meer doet aan sport, de zorgkosten 5 procent minder hard stijgen. Dat is een belangrijke bron die wij ook hebben aangereikt. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Dank u wel, meneer Van der Pluijm, voor uw reactie. Als ik kijk naar de sporttarieven, om daar even op terug te komen, u hebt geen vergelijk gedaan, stel ik vast. Ik wel. Als we de tarieven van sport, bijvoorbeeld de voetbalvelden, toegang zwembaden, waar ik ook een beetje mee bekend ben in de omliggende gemeenten, dan doet Waalwijk het helemaal niet zo slecht qua tarieven. Ik zou me voor kunnen stellen, u hebt een aantal fractieleden uit de sportwereld dat die daar ook een bepaalde kijk op hebben. U hebt inderdaad bij uw verhaal een onderbouwing gestuurd en daarmee hebt u onder andere het vergelijk willen maken met de gemeente Stadskanaal. De gemeente Stadskanaal is een compleet andere gemeente dan de gemeente Waalwijk. Qua bevolkingssamenstelling, qua economische achtergrond, qua historie, qua ligging. Noem maar op.

Als uw basis is, een vergelijking tussen de gemeente Waalwijk en de gemeente Stadskanaal en u hebt geen onderzoek gedaan naar de vergelijkende tarieven, dan vind ik de basis onder uw motie uitermate smal. Ik wilde zeggen, zwak smal, ik versprak me bijna. Het geldt eigenlijk allebei. Wat vindt u daarvan? De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Mevrouw de voorzitter, dank u wel. Inderdaad, ik wil daar graag op reageren. De kern zit in dat demografische verschil. Of overeenkomst, sorry. Daarom heeft het geen zin om onze tarieven te vergelijken met naastgelegen gemeenten, Heusden. Die kan een andere demografische opbouw hebben. Ik vertrouw op de deskundigheid van het RIVM dat ze goed onderzoek hebben gedaan. Ik neem de woorden van de heer Tiemstra als kennisgeving aan, maar we blijven bij ons standpunt dat we denken door sport uit te zonderen goede daad te verrichten. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Mevrouw de voorzitter, als laatste, voor het goede begrip, meneer Van der Pluijm, we hebben het over de verschillen in demografische ontwikkelingen tussen Stadskanaal en Waalwijk. Ik denk als we de ons omliggende gemeenten zien, dat die verschillen veel kleiner zijn. Nogmaals, de vergelijkingen zijn mij niet helemaal helder. Dan zeg ik het voorzichtig. Ik denk dat wij samen over dit onderwerp stoppen. Wel een tweede onderwerp.

U stak net uw hand niet op toen de ChristenUnie het amendement inbracht over de vijf wethouders. Lokaal Belang heeft de verkiezingswinst maximaal verzilverd door twee wethouders binnen te claimen. Daar wil ik u alsnog mee feliciteren vanaf deze plaats. Als ik op een gegeven moment kijk naar de noodzaak om met vijf wethouders het college te vullen, wat is er dan veranderd in 2022 ten opzichte van de vorige en de voorvorige periodes? Ik haal in herinnering dat we bijvoorbeeld in 2015 voor de transitie stonden, kwam er veel werk op de colleges af. Waarom de onmogelijkheid van uw kant om na te denken over de suggestie van de ChristenUnie, zou ik nog graag willen weten.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

34

De voorzitter: Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Ik ga de vraag van de Tiemstra niet beantwoorden. Andere fracties hebben het al vanavond keurig uitgelegd waarom ik dat ook niet ga doen. Dit is niet het moment. Aan de ene kant is de Tiemstra laat met deze felicitaties, maar ook veel te vroeg met deze vraag. Deze vraag ligt voor na de verkiezingen in maart 2026, dan weten we hoe het speelveld is. Als u de grootste wordt, is het aan u om te bepalen hoeveel wethouders uw partij gaat leveren en wie u vraagt bij uw coalitie. Dan kunt u daarover nadenken. Dat is nu niet het moment voor. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Tegen de tijd van de komende coalitieonderhandelingen, meneer Van der Pluijm, zetten wij het gesprek graag met u voort op dit onderwerp. Voor nu neem ik kennis van uw beantwoording. Dan het voorstel van de VVD om de papieren publicaties, om daar ook maar geen rode vlag bij te zetten en dat open te stellen. Ik zit even te denken wat we daarmee moeten. We denken dat we dat niet steunen. Als we op een gegeven moment kijken naar toch een stukje digitaal vaardig zijn, wat niet voor iedereen weggelegd is, dat we papier niet helemaal moeten schrappen, zijn we daar niet voor. Misschien wil iemand daarop reageren. Ik zie al iemand met een rode vlag achter de microfoon staan.

De voorzitter: Meneer Dubbeldam, gaat uw gang. De heer Dubbeldam: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de vraag allereerst. Waarom wij met dit amendement zijn gekomen, is dat het college aanvroeg van, waar moeten we een rode vlag zetten en waar niet? Daar hebben we ook specifiek gekeken van de huidige plakken, de vlaggen waar ze nu staan. Daar zagen we dit stuk. We hadden kunnen zeggen VVD zijnde van, dit is geen verplichting, we halen hem eruit. Hebben we expliciet niet gedaan, want dan wisten we ook dat dat geen meerderheid in deze raad zou krijgen. Als ik de krant van gisteren bijvoorbeeld pak en de gemeentepagina lees, dan zijn er vier pagina's vol waarvan de eerste pagina over opvoeden met een glimlach gaat, de Dag van de Mantelzorg 2024, Week van de Veiligheid 2024. Allemaal belangrijke onderwerpen. Dat hoeft niet per se in het gemeenteblaadje te staan. Dat kan echt wel digitaal geplaatst worden. Wat wij wel belangrijk vinden, is dat vergunningen, raadsbesluiten, dat die wel in de krant komen, zodat de burger wel geïnformeerd wordt. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de toelichting. We worden het hier niet over eens, maar laten we er geen principezaak van maken. Ik heb nog wel een andere vraag aan u en dan stop ik, voorzitter. Er is inderdaad een voorstel ingediend om van vijf wethouders en vier wethouders te gaan.

U hebt tijdens de gespreksavond een lijstje opgegeven van een volgorde van drie stappen, waarin u zei van, eerst dit, dan dat, dan dat. U begon te zeggen met, eerst snijden in het eigen vlees. Volgens mij bedoelde u daar ook mee, in ieder geval als voornaam element van die redenering, van, laten we ook eens kijken of het college terug kunnen brengen. Ik ben zeer benieuwd hoe u daar tegenover staat om van 5 naar 4 fte te gaan.

Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

35

Een tweede vraag, ik zeg hem even voorzichtig, ik heb van u ook een voorstel langs zien komen over bezuinigingen via de mail. Daar zaten vijf stappen in. Die sprak ons zeer aan. U hebt toch in uw wijsheid besloten om deze niet in te brengen. Ik ben benieuwd wat daar de reden voor is. Twee vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Tiemstra. Even een punt van orde. U mag alle vragen stellen die u wil stellen in dit debat. Ik ga u alleen maar beperken als u gaat herhalen. Dat doet u vooralsnog helemaal niet, dus voel u vooral vrij om alle vragen te stellen die u wil stellen. Meneer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen bij het laatste punt, die vijf voorstellen heb ik momenteel in de spreektekst gezet, zoals u wellicht hoorde, maar dan in een andere bewoording. Ik hoop dat dat overgenomen wordt door het college, maar dat ligt bij het college. Waarom we hem niet expliciet in een motie hebben gezet, is dat ik ook al een beetje voelde in de omgeving dat daar geen meerderheid voor was. Ik ga niet extra energie stoppen in iets wat het niet haalt. Waarom OZB dan wel? Die heb ik net ook gehoord dat dat niet een meerderheid gaat halen. Dat is gewoon voor ons een heel belangrijk punt. Die willen we gewoon als signaal naar voren. Dat op het tweede punt.

Het eerste punt ging over het snijden in eigen vlees, wethouders, het amendement van ChristenUnie. Allereerst, ik heb daar nog niet op gereageerd, maar daar gaan wij geen steun aan geven. Dat zit hem aan de ene kant ook van, als we echt naar vier wethouders gaan, en ik weet, de wethouder of de initiatiefnemers bedoelen ook van, je kunt ook naar 0,8 fte gaan, maar even van, als we naar 4 fte gaan, dat betekent dat één wethouder thuis komt te zetten. Theoretisch inderdaad. Dat betekent dus ook wachtgeld. Als VVD hebben we liever een werkende wethouder dan een wethouder die thuiszit en niets doet. Dat is een beetje de afweging van hoe en wat. Ik vind het wel een mooi signaal. Als we nu kijken naar de situatie, was het nodig, twijfel ik of het echt wel nodig was, naar die vijf wethouders. Ambities genoeg inderdaad, maar een schop onder je reet als wethouder als je zegt van, het is wel veel, dat mag dan ook weleens gedaan worden. Dat op dat punt over die vijfde wethouder. Dan heb ik de vragen beantwoord. De voorzitter: Meneer Tiemstra. De heer Tiemstra: Tot slot, voorzitter. Dank u wel. Meneer Dubbeldam, dank voor uw antwoorden. Ik denk dat ik ze wel begrijp.

Wat betreft de bezuinigingsopties die u in uw betoog hebt genoemd en die niet in een vorm van een amendement hebt ingediend, stel dat u dat binnen de coalitie niet voor elkaar krijgt, dan zou ik zeggen, doe daar de volgende keer beter uw best voor, heel goed zelfs uw best voor. Ook wij dienen met regelmaat zaken in die het niet halen. Toch stoppen wij daar graag onze energie in, in de overtuiging dat er altijd iets blijft hangen, tot besluit. Door het in een bijdrage te verwerken en niet in een amendement, ontneemt u ons de kans om voor uw voorstel te stemmen. Tot zover. De voorzitter: Meneer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: Het staat de heer Tiemstra vrij om het amendement over te nemen en nu op te stellen. De voorzitter: Dank u wel. Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

36

De heer Tiemstra: Zo werkt het niet. De voorzitter: Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, ik zou mijn vraag willen richten tot de heer Dubbeldam. Hij begon zijn betoog met de vraag, hoe gaan we om met het financiële ravijn? De ChristenUnie stelt die vraag al twee jaar. De ChristenUnie stelt vast dat we als een konijn in de koplampen kijken van het onheil dat ons nadert en dat we niks doen, alleen maar doorgaan met de plannen die we hadden bedacht. Het enige wat we nu lijken te doen, is dat we een zonnebril opzetten, maar daarmee verdwijnt het ravijn nog niet. We doen geen enkele poging om ervoor te zorgen dat we al voor die tijd een deel van het gat hebben gedicht. We weten dat het gat 4,5 miljoen is en we gaan gewoon door, zelfs in 2025, weer 2 miljoen aan extra uitgaven. Geen torenhoge ambities, maar wel ambities. Dan hopen we dat we in 2026 zacht landen, terwijl nu al maatregelen genomen kunnen worden. Onze partij past ervoor om de problemen die de coalitie niet wil aanpakken, om daar oplossingen voor te gaan bedenken. Het verrast me dat de VVD, die ik toch ken als betrouwbare financiële partij, financieel betrouwbaar, tot nu toe deze koers vaart. Kunt u dat verklaren? De voorzitter: Meneer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: Dat kan ik.

Als we terugkijken naar 2022, was het inderdaad dat er al wel werd gesproken, dat moeten we ook erkennen, er werd al wel gesproken over financiële zorgen vanaf 2026. Echter, en dat is misschien ook wel een fout vanuit landelijk, provinciaal en gemeentelijk, hebben we te lang verwacht dat landelijk wel zou bijspringen. Soms voel ik ook nog weleens de hoop dat ze gaan bijspringen. Het is nu wat wij als VVD zeggen van, ga nu aan de slag, ga kijken waar je echt kan snijden. Inderdaad, we moeten niet meer wachten op Den Haag, we moeten nu keuzes maken. Als toevallig Den Haag dan toch met een grote portemonnee komt, dan is dat mooi meegenomen. We kunnen ergens nog wel snijden. Dat laat dit stuk ook zien. De voorzitter: Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, dank de heer Dubbeldam voor zijn reactie. Ik stel alleen vast dat we nu nog geen keuzes maken. Er ligt nog geen enkel bezuinigingsvoorstel voor Het enige waar het over gaat, is dat de opties worden onderzocht. Het probleem wordt weer vooruitgeschoven in de hoop dat Den Haag misschien gaat bijspringen of wat dan ook, dat we niet hoeven te bezuinigen, terwijl we alle mogelijkheden hebben om ervoor te zorgen dat het ravijn geen ravijn is tegen de tijd dat we in 2026 aankomen en allerlei vervelende en voor onze inwoners vervelende maatregelen moeten treffen. De voorzitter: Meneer Dubbeldam.

De heer Dubbeldam: Dan wil ik ook de reactie van de heer Van Groos zelf. U hebt dan één punt genoteerd, het amendement betreft de wethouders. Kom zelf ook met initiatieven. Het college hebben we om gevraagd. Kom met punten van, waar kunnen we op bezuinigen? Ik hoor u nu nog niet. De voorzitter: De heer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, zullen we beginnen met het coalitieakkoord, meneer Dubbeldam? Daar hebben we naar gevraagd en daarvan werd al gezegd, niet. Dan denk ik, als op die manier wordt ingestoken en er wordt gesproken over een uitgestoken hand wat geen uitgestoken hand is, waarom zouden wij nog met voorstellen komen? Bij de Notulen raadsvergadering 10 oktober 2024

37

kaderstelling is de ChristenUnie met een idee gekomen, maak de leges kostendekkend, nu komen we weer met een voorstel, breng het aantal fte's terug. U zegt, dat zet niet misschien veel zoden aan de dijk. Het enige wat de VVD doet, niet het enige, maar het belangrijkste wat de VVD doet, is, van de OZB blijf je af. Dat is wat u zegt. De voorzitter: Meneer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: De VVD heeft een vijfstap laten zien, laten vertellen, waarin we ook hebben gezegd bij stap drie van, we moeten ook kijken wanneer we bij stap drie zijn, dus als we stap één en twee al hebben gedaan, dat we ook naar onze politieke ambities moeten kijken. Daar wil ik graag het gesprek aangaan met de coalitie, maar ook met de oppositie. De voorzitter: Voldoende? Dank u wel. Meneer Van der Pluijm. De heer Van der Pluijm: Dank u wel, voorzitter. Nog een vraag aan de VVD. Heb ik de heer Dubbeldam horen zeggen dat wethouder Spierings een trap onder zijn kont moet hebben, omdat hij niet hard genoeg doorwerkt? De voorzitter: Meneer Dubbeldam. De heer Dubbeldam: Nee, wij hebben een fantastische wethouder die hard werkt. Als we hem één keer zien te lang rusten, dan krijgt hij inderdaad die schoenmaat 44 onder zijn hol. De voorzitter: Voldoende? Had u nog meer vragen? Meneer Van Groos. De heer Van Groos: Voorzitter, nog één vraag aan meneer Den Braven van GroenLinksaf.