Verslag gespreksavond 12 september 2023

Verslag gespreksavond 12 september 2023

17

De heer Verkooijen verduidelijkt dat 15 hectaren op cultuurgrond 100% opwekking is, bij dubbelzijdig gebruik is ook licht nodig is voor het fruit waardoor er in totaal 20 megawatt opgewekt kan worden. De heer Van Zelst informeert of er ook invloed wordt gevreesd op de groei van het fruit. De heer Verkooijen heeft daar geen ervaring mee. Hij was vijf jaar geleden van plan om een proefperceel te starten met dubbelzijdig gebruik van landbouwgrond (zonnepanelen boven de peren) wat ongeveer 10% tot 15% minder productie zou opleveren. De heer Van Zelst stelt voor om aan de wethouder te vragen of dit gesprek nogmaals aangegaan kan worden om die manier 15 hectaren kostbare landbouwgrond uit te sparen voor zonnepanelen en toch mee te gaan in het traject. De heer Verkooijen vervolgt dat steeds wordt gewezen op het niet kunnen terugleveren van stroom omdat de capaciteit tot 2030 is gereserveerd voor windmolens en zonneweides. Mevrouw De Jongste vraagt of er geen medewerking werd verleend door de gemeente waardoor het niet is aangevraagd. De heer Verkooijen wil blijven innoveren, maar vindt geen gehoor. Er wordt enkel aangegeven dat het wordt meegenomen, maar vervolgens bloedt het dood. Desgevraagd geeft hij aan dat hij vanwege de vele wisselingen steeds met andere mensen heeft gesproken. Hij herhaalt dat hij op de bijeenkomsten niet wijzer is geworden.

Er wordt een tekening op tafel gelegd, maar daarbij wordt geen duidelijke uitleg gegeven. Hij heeft de indruk nu 22 van de 25 vinkjes binnen zijn, nog 3 vinkjes en dan gaat het door. Het is onzin dat de VVD zegt dat gemeente iets moet. De heer Verschure spreekt in namens Handelsonderneming Pieter Verschure omdat hij zich ernstig zorgen maakt en vindt dat de gemeente zijn gezinssituatie, zijn bedrijf, zijn werk en zijn leefomgeving ernstig aantast met de geplande mega windturbines. Zijn dochter heeft een ernstige aangeboren gehoorbeperking. Door deze aandoening heeft zij last van concentratieverlies en slaapstoornissen. Windturbines met deze tiphoogte op korte afstand van zijn huis en bedrijf geven (zoals blijkt uit vele onderzoeken) nog veel meer problemen op het gebied van concentratie en slaapstoornissen. De megagrote windmolens produceren een laagfrequent geluid dat met name door mensen met een gehoorbeperking voor nog meer irritatie en gebrom zorgt. Hij wil niet dat zijn leefomgeving wordt verstoord door grote windmolens die dag en nacht geluidsoverlast en slagschaduw veroorzaken met alle ergernis en gezondheidsproblemen van dien. In het programma Zembla is duidelijk naar voren gekomen dat de kans op slaapstoornissen zeer groot is op een afstand van 400 meter. Geadviseerd wordt om een afstand van minimaal viermaal de tiphoogte aan te houden.

Om dit vast te kunnen leggen zal een onafhankelijke nulmeting moeten plaatsvinden zonder A-filter zodat het lage en het hoge frequentiegeluid goed gemeten kunnen worden. Niet alleen op de gevel van de woning, maar ook in de woning. Ook zal een goed onderbouwd en onafhankelijk akoestisch rapport overlegd moeten worden zodat de bewoners weten wat er straks gebeurt. Het behalen van de zogenaamde groene energietransitie mag niet ten koste gaan van gezondheid, leefomgeving en de mooie polder. Meerdere gezinnen wonen in een door de gemeente als waardevol bestempeld agrarisch gebied met open karakter, tenminste als het de gemeente goed uitkomt. Hij roept de gemeente op haar gezonde verstand te gebruiken door de molens op een grote en veilige afstand te houden en deze niet in zijn leefomgeving te plaatsen. Hij vraagt waarom de gemeente niet voor kleine waterkrachtcentrales kiest in het Drongelens kanaal of de Bovenlandse sluis waar altijd stroming is. Daarbij heeft niemand last van slagschaduw of geluid, vissen kunnen gewoon passeren; probleem opgelost.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

18

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Veraa vraagt of de gemeente beschikt over de door inspreker genoemde rapporten. De heer Verschure heeft dezelfde ervaring als de heer Verkooijen, hij krijgt bijzonder weinig informatie vanuit de gemeente. Mevrouw Veraa vervolgt dat zij deze vraag aan de wethouder gaat stellen. De heer Van Zelst hoort waterkrachtcentrales en vraagt of het inspreker bekend is of hiermee net zo veel stroom opgewekt kan worden als met de 9 geplande windmolens. De heer Verschure weet dat er meerdere waterkrachtcentrales achter elkaar geplaatst kunnen worden. In de Bovenlandse sluis zou een grote geplaatst kunnen worden. Hij weet niet hoeveel stroom er dan opgewekt kan worden. Mevrouw Van Gardingen spreekt in namens WALEUK Recreatie- en Speelboerderij. Haar partner Pieter Verschure heeft daarnet al toegelicht waarom er geen en zeker geen extra hogere windmolens worden gewenst. Zij gaat nader in op de overlast die dit op zakelijk gebied gaat veroorzaken. Zij informeert naar de externe veiligheid die de gemeente met de windturbines biedt aan personen die wonen, werken of recreëren in de omgeving. De passerende schaduw van de draaiende wieken veroorzaakt een hinderlijk schaduweffect en een wisseling van lichtsterkte naast een enorm hinderlijk geluidseffect.

Dit heeft effect op haar woning, haar gezin maar zeker ook op de gasten. Zij is trots op de Recreatie- en Speelboerderij die in korte tijd is opgebouwd met terugkerende gasten. Ook de gemeente is blij met dit toerisme. Het is de enige camping in Waalwijk. Als er grotere, hogere en wellicht meer windturbines komen worden het omgevingsbeeld en het uitzicht enorm verstoord (horizonvervuiling). Campinggasten moeten hier tegenaan kijken. De schaduw beweegt en de wieken veroorzaken geluid wat als onrustig ervaren zal worden met als gevolg dat kampeerders zullen vertrekken of niet meer voor WALEUK kiezen waardoor inkomsten en omzet gemist worden. Naast de camping heeft zij ook een boerderijterras met een natuurspeeltuin voor dagjesmensen, kampeerders en gasten die nu nog wijds uitzicht op de polder hebben. Ook hier geldt dat men WALEUK vast en zeker zal vermijden omdat lichtschittering en slagschaduw als onprettig ervaren worden. Men komt bij WALEUK voor ontspanning, een dagje uit met vrienden of familie, maar dit wordt straks wreed verstoord. De nieuwe extra grote windturbines worden gezien als een gevaar voor de woon- en leefomgeving, gezondheid, welbevinden van haar gezin en gasten van haar bedrijf. Het voortbestaan van het bedrijf dat met ziel en zaligheid is opgebouwd komt in het gedrang.

De gemeente heeft andere belangen en gaat voor meer en hogere windturbines waar dan ook in de omgeving. Zij roept de raad op de bijdrage van iedereen die vanavond inspreekt zeer serieus mee te nemen in de overwegingen en te bekijken of er andere mogelijkheden zijn met minder of geen neveneffecten voor gezondheid, welzijn, woonmilieu en leefplezier. Geen windturbines in de polder of nabij de inwoners van Waalwijk. Neem een wijs besluit. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Hest hoort graag op welke alternatieven inspreker doelt. Mevrouw Van Gardingen wijst op het initiatief (waterkrachtcentrales) dat haar partner al heeft genoemd en denkt dat het aan de gemeente is om te onderzoeken welke alternatieven er zijn. Zij heeft de kennis en ervaring niet om alternatieven te zoeken. Mevrouw Klerks vraagt of in het geval de huidige windmolens worden vervangen deze iets hoger zouden mogen zijn.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

19

Mevrouw Van Gardingen antwoordt dat zij het huidige beeld gewend is, hoger zou zij niet willen gezien alle punten die zij daarnet heeft aangedragen. De heer Slaats spreekt in, hij is inwoner van Baardwijk. Hij is in deze categorie ingedeeld, maar wil eigen meer een algemeen verhaal meegeven. Hij benijdt de raad niet die een moeilijke beslissing moet nemen die veel impact zal hebben. Hij spreekt zijn complimenten uit voor het proces dat is doorlopen. Zijn beeld hierbij is anders dan het beeld dat zojuist naar voren is gekomen. Hij weet dat er onafhankelijk onderzoek is gedaan naar geluid, schaduw en landschap. Er wordt al lang over windmolens gesproken. Bij de structuurvisie in 2014 werd al over de herontwikkeling van het huidige ecopark gesproken. Met de beleidsvisie moet nu een stap vooruit gezet worden. Waar je ook op vakantie bent geweest, zichtbaar is dat het klimaat verandert, ook bij de 80 van de Langstraat werd dit duidelijk. Het klimaatpanel van de VN heeft begin van dit jaar gezegd dat de emissie van broeikasgassen drastisch moet verminderen. Hier ligt ook een verantwoordelijkheid voor de gemeente Waalwijk, voor onszelf, onze kinderen, kleinkinderen en toekomstige generaties. Hij roept op vaart op dit traject te blijven houden. Een beleidsvisie is een mooi document waar goede dingen in staan, maar tegelijkertijd valt of staat het met de uitvoering.

Er kan over geluid en schaduw gesproken worden, maar uiteindelijk moet het wel kloppen als het er straks staat. De inwoners van Waalwijk rekenen op de raad om de vinger aan de pols te houden en dat is wat hij wil vragen. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Ottens beaamt dat dit de zoveelste stap is in het proces die gezet moet worden. Het aanwijzen van het voorkeursalternatief is het belangrijkste. Hij vraagt hoe inspreker als inwoner van Baardwijk die zelf geen belangen heeft aankijkt tegen de oproep van een aantal mensen om de Overdiepse polder ook mee te nemen. De heer Slaats vindt dit een lastige vraag. Hij is gekomen om zijn eigen verhaal te vertellen, niet om te reageren op andere verhalen. Nu de vraag toch wordt gesteld denkt hij dat het belangrijk is dat de gemeente gaat voor realistische plannen die op termijn te realiseren zijn. Hij heeft gehoord welke belemmeringen aan de orde zijn bij de Overdiepse polder, zowel vanuit Defensie als vanuit Rijkswaterstaat, waardoor hij denkt dat de raad moeten kiezen voor een ander voorkeursalternatief. De heer Van Zelst informeert of inspreker bekend is met het rapport van de GGD en als dit het geval is of in de voorliggende plannen voldoende rekening is gehouden met hetgeen wordt gesteld over de negatieve gevolgen op de leefomgeving en de gezondheid.

De heer Slaats kent het rapport van de GGD niet, maar is wel bekend met de milieueffectrapportage die is uitgevoerd en dat is hetgeen waar vanuit gegaan moet worden. Hij gaat volgende week donderdag met belangstelling naar de bijdrage van de SGP luisteren waarbij de rapportage van de GGD betrokken wordt. De heer Pullens spreekt in namens Volkstuinvereniging Waalwijk. De vereniging vreest dat met deze plannen het plezier in tuinieren voor de leden wordt verpest. Het volkstuinencomplex ligt tegen de Kanaaldijk. Een projectleider van de gemeente gaf aan dat dit geen gevoelige bestemming is waardoor hier volgens de wet geen rekening mee gehouden hoeft te worden. Er wordt een beroep op het gezonde verstand van de raad gedaan omdat de werkelijkheid is dat er dagelijks mensen op de tuin aanwezig zijn die allemaal last zullen hebben van de voorziene windmolens. De vereniging kent bijna 100 leden met verschillende culturele achtergronden die nog lang hopen te kunnen tuinieren. Liever geen tuin recht onder een mast van 250 meter hoog. Het bezwaar richt zich op drie punten: het vergaan van het plezier in tuinieren vanwege geluidsoverlast en schaduw van wieken en mast (een tuin heeft zon nodig), de veiligheid in het geval er een

Verslag gespreksavond 12 september 2023

20

onderdeel van de windmolen valt en de vrees dat vogels en insecten de tuin vermijden vanwege de luchtstroom van de wieken waardoor de natuurlijke balans wordt verstoord. Het voortbestaan van de vereniging wordt in gevaar gebracht door de plaatsing van windmolens. De raad heeft een bezoek gebracht aan windmolens in Nieuwegein. Wellicht dat dit ook een optie is in de gemeente Waalwijk. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Knops verzoekt om nadere toelichting over de windmolens in Nieuwegein. De heer Pullens heeft dit vernomen van zijn collega die eigenlijk zou inspreken. Betreffende windmolens staan daar dichterbij bedrijven dan nu wordt voorgesteld. De heer Van Zelst vult aan dat een deel van de raad destijds op windsafari is geweest naar Nieuwegein. Dit situatie daar moet bekend zijn bij hen. De heer Den Braven informeert of alle leden van de volkstuinvereniging op de hoogte zijn van het inspraakbetoog. De heer Pullens antwoordt dat hij niet alle leden heeft gesproken. Hij heeft wel van veel leden gehoord dat het ophoudt voor hen als er windmolens naast de volkstuin geplaatst worden. Hij heeft niemand gesproken die wel enthousiast was. Cluster Middengebied gemeente Waalwijk De heer Spierings spreekt in als privépersoon. Hij is inmiddels tien jaar betrokken bij het windverhaal in Waalwijk.

De eerste sessies vonden destijds plaats in de klankbordgroep. Hij is voorstander van het voorkeursalternatief waarbij hij hoopt dat dit verruimd mag worden. De raad moet ook nog iets kunnen kiezen. Het valt op dat het huidige voorkeursalternatief vrij strak is. Als er in de toekomst ergens een probleem ontstaat in de vergunningverlening of als blijkt dat iets niet haalbaar is dan moet er nog iets te kiezen zijn om door te kunnen gaan. Afgelopen winter heeft hij met een aantal mensen kritische, stevige gesprekken gevoerd om te komen tot een voorstel om het voorkeursalternatief te verruimen. (Er wordt een afbeelding vertoond van het vka, zie bijlage 2). Hierbij werd gewezen op de belangen van Defensie. Er is verder gesproken, ook met de wethouder en daarbij was sprake van wederzijds begrip. Onlangs heeft een gesprek met Defensie plaatsgevonden en is gevraagd naar de mogelijkheden. Het antwoord was simpel; Defensie biedt geen ruimte. Het gebied boven de zone is 4,5km breed, Defensie heeft 1km nodig. Hij wijst op de potentie 100% lokaal, maar dit gaat niet lukken. Hij heeft sociaal plan liggen om te delen, er is met verschillende ontwikkelaars gesproken. In het gebied wonen 14 agrariërs, maar inmiddels is men verdeeld. Overdiep heeft bij Vattenfall getekend. Er zijn meerdere ontwikkelaars actief, het gaat hem daarom niet meer lukken om één sociaal plan te maken.

Hij treft het dat zijn bedrijf straks waarschijnlijk in de bufferzone van de Langstraat komt te liggen waardoor hij moet extensiveren (de grondpositie verdubbelen om dezelfde boer te kunnen blijven). Hij kan zijn geld slecht eenmaal uitgeven. Straks zijn er windmolens aan de westzijde, aan de oostzijde Haven 7, aan de noordzijde KRW (Kaderrichtlijn Water, natuurontwikkeling in de uiterwaarden die in 2024 gerealiseerd gaat worden), aan de zuidzijde de A59 met de westelijke Langstraat. Hij sluit af met de woorden: “welkom in mijn toekomst”. Mevrouw De Jongste complimenteert inspreker met zijn opstelling. Zij informeert wat ZLTO voor de boeren doet en vraagt of er een ondernemer is die helpt op de Sasweg.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

21

De heer Spierings antwoordt dat de potentie 100% lokaal is. Er waren warme banden met een aantal ontwikkelaars, maar er kan gewoon aan de lokale vraag voldaan worden. De energietransitie moet het vliegwiel zijn voor de transitie van de landbouw. Vanuit eigen belang ziet hij de windmolens liever dichterbij zijn eigen bedrijf, maar met elkaar wordt de gemeente gevormd. Het complete verhaal staat bij hem altijd voorop. Agrariërs, ontwikkelaars, ambtenaren, de wethouder en burgers bij elkaar en er samen uitkomen. Iedereen wil de airco aandoen, de auto opgeladen, mensen willen koken. Stroom is nodig, maar men wil geen windmolens in de achtertuin. De boodschap is dat er gezamenlijk iets besloten zal moeten worden voor de toekomst. Daarbij spelen heel veel dilemma’s. De fase van moeten is voorbij en daarom moet doorgegaan worden met het voorkeursalternatief, niet stoppen nu, het staat al tien jaar op de rem. De heer Van der Pluijm begrijpt dat het voorkeursgebied in het geval de aanvliegroute van Defensie beperkt wordt dichterbij de grond van inspreker komt. De heer Spierings antwoordt dat tussen elke windmolen 150 tot 550 meter tussenruimte komt. Er moet een windplan gemaakt worden dus je kunt van te voren nooit met zekerheid zeggen u krijgt een windmolen. Het initiatief moet gezamenlijk gedragen worden met daarbij een sociaal plan. De windmolens staan er straks 25 tot 30 jaar.

Hij heeft de windmolen liever op 25 meter dan op 400 meter afstand. De heer Van der Pluijm wijst op de betogen van insprekers die de windmolens liefst zo ver mogelijk van hun huis willen en snapt niet waarom inspreker zegt hij komt niet op mijn grond, maar ik wil hem toch dichterbij. De heer Spierings verduidelijkt dat op het moment het voorkeursgebied uitgebreid wordt een lijnopstelling mogelijk is waardoor de molens op 500 meter afstand kunnen. Hierbij zal een discussie met Defensie volgen. Natuurlijk wil hij de windmolen op zijn eigen grond als hij daarmee een financieel voordeel kan behalen en zijn bedrijf kan verduurzamen, maar omdat hij dit niet op voorhand kan bepalen stelt hij voor om het met mijn allen te doen. Met 14 boeren en 7 windmolens kan iedereen een windmolen krijgen. De heer Van Zelst vraagt of deze boeren ook een contract hebben en zo ja of dit met dezelfde ontwikkelaar is. Hij informeert of er alleen met de boeren in de Bovenkerkse polder gedeeld wordt of met de boeren in het gehele gebied inclusief het Overdiep. De heer Spierings herhaalt dat het om 100% lokaal gaat ondanks warme banden met de ontwikkelaar. Twee indicatoren in het gebied maken het moeilijk om het goed te duiden. Het aantal windmolens dat er uiteindelijk komt bepaalt het te verdelen bedragen.

De windmolens die nu worden voorzien hebben een centraler karakter ten opzichte van windmolens in een lineaire opstelling. Bij boeren op 2 km afstand van 5 windmolens wordt een andere formule gehanteerd, maar iedere boer kan wel een vergoeding aangeboden worden. (Er wordt een afbeelding van de grondpuzzel vertoond, zie bijlage 3). De heer Spierings spreekt vervolgens in als vicevoorzitter van ZLTO. Op de grondpuzzel heeft hij geprobeerd de problemen in kaart te brengen. Een groei naar 55.000 inwoners met De Akkerlanen. De natura 2000-gebieden Loonse en Drunense Duinen en de Langstraat hebben grote impact. Landgoed Driessen groeit. In de Baardwijkse Overlaat zijn ideeën voor windmolens, natuur en extra wateropvang. Agrariërs hebben de gemeente stikstofruimte aangeboden voor de insteekhaven, maar de gemeente had dit niet nodig. Het KRW gebied wordt ingericht met extra water, wederom landbouwgrond die weggaat. De Kerkvaartse haven met speculaties van ontwikkelaars. Speculaties over Haven 9 met een grote investeerder, wellicht dat Oost-Europese bedrijf dat zojuist werd genoemd (een investeerder die in de top 5 van de Quote 500 staat en in zijn ogen het hele gebied lamlegt). Defensie, een eendennest aan de zuidkant, een natuurnetwerk. De

Verslag gespreksavond 12 september 2023

22

grootste zorgt ligt bij de windmolens. Hij maakt zich als bestuurder zorgen over de hub zoals deze nu is getekend. Het geld vloeit weg uit de gemeente naar grondeigenaren en investeerders van buiten. Geen van de 14 agrariërs gaat hier profijt van krijgen en dat zorgt voor disbalans. Er is zojuist over zon gesproken. Het is zonde dat er op dit moment opnieuw landbouwgrond wordt opgeofferd voor zon, dubbeldoelgebruik wordt niet toegestaan. Elke rekening komt ten laste van de landbouw. Hij beseft dat hij een heleboel dingen oproept nu. Achter de schermen worden de juiste gesprekken gevoerd om te kijken hoe er samen opgetrokken kan worden. Hoe kan de puzzel gelegd worden zodat er perspectief voor de landbouw blijft in Waalwijk. In de winter worden in de Langstraat keukentafelgesprekken gestart over het perspectief voor de landbouw, economie en natuur. Als er vragen zijn kunnen mensen hem bellen want hij zal graag beantwoorden. De heer Van Zelst hoorde Vlijmensven en afvoer via het Drongelens kanaal. Het Waterschap heeft opmerkingen gemaakt over de dijken. Hij vraagt of het mogelijk is om het kanaal te verbreden als er windmolens worden geplaatst. De heer Spierings denkt dat het bekend is dat de dijk bij het Drongelens kanaal niet al te sterk is, daar zal de komende jaren iets gebeuren.

De dijk van de Bergsche Maag tussen Waalwijk en Heusden heeft inmiddels code rood en wordt met een hoge urgentie waarschijnlijk volgend jaar aangepakt. Over de waterafvoer worden gesprekken gevoerd. De opslag voor piekbelasting moet er komen. Het is te vroeg om over de gevolgen te speculeren maar het speelt wel. Mevrouw Schilders vraagt of het voor de geluidsoverlast en de slagschaduw uitmaakt hoe dicht bij de windmolen staat. Wellicht dat er minder last is van lichtflikkering als men pal onder de windmolen zit. De heer Spierings heeft onder diverse windmolens gestaan om het zelf te beleven en uit te proberen. In zijn beleving was de frustratie bij een afstand van 400 meter groter dan met een windmolen naast het bedrijfsgebouw. De geluidseffecten direct onder de windmolen zijn kleiner, maar dit is een persoonlijke beleving. Mevrouw Klerks wijst op de dilemma’s die meegegeven worden en de oproep om te kijken naar het dubbelgebruik en vraagt of ZLTO een advies heeft over de windmolens. De heer Spierings antwoordt dat ZLTO niet voor een individuele agrariër kan bepalen. Iedere ondernemer moet zijn eigen kansen nastreven. ZLTO is tegen zon op kostbare landbouwgrond.

Bij slecht landgebruik is dit de minst slechte optie van de slechtste opties, maar liever geen landbouwgrond inleveren, maar dit kan niet bepaald worden voor een individuele agrariër die daarmee zijn pensioen wil financieren. Wind is minder belastend voor het grondareaal omdat hier compensaties tegenover staan, maar hierbij wordt wel voor het algemene belang gegaan. De heer Bokšan sluit zich aan bij de zorgen die over de agrarische zijn geuit. Vorig jaar is bij de Kadernota met de agrariërs in gesprek gegaan over een kaart die in Den Haag werd gepresenteerd die niet echt heeft geholpen. Boeren zijn sindsdien dagelijks bezig met hun bestaansrecht. Hij vraagt of er nog meer nodig is vanuit de gemeente om het gesprek met de agrariërs goed te kunnen voeren. De heer Spierings wijst op de stuurgroep westelijke Langstraat die verkent hoe nu verder. Grondposities moeten mogelijk gebruikt worden voor ruil of extensivering van landbouw. Er worden gesprekken gevoerd over pacht. De transitie speelt een grote rol. Hij is niet positief gestemd over het aantal agrariërs dat de komende vijf jaar overleeft. Er ligt een grote opgave om het buitengebied functioneel en leefbaar te houden.

Windmolens vanuit de gemeente, speculaties over Haven 9, je hebt steeds met andere ambtenaren te maken, maar het belangrijkste is dat dit in een gebiedsgerichte aanpak wordt ingebracht om tot een perspectief voor alle sectoren te komen. Partijen met claims gaan vaak alleen

Verslag gespreksavond 12 september 2023

23

verder omdat zij niet willen wachten. De KRW gaat verder maar dit betekent dat er landbouwgrond wordt onttrokken die niet meer betrokken kunnen worden in het perspectief. De heer Van Zelst wijst op het gebiedsproces vanuit de Provincie en vraagt of dit invloed heeft op de windmolens. De heer Spierings antwoordt dat processen doorgaan, feitelijk is dit een ondermijning van het gebiedsproces, maar dit betekent niet dat hij oproept om niet door te gaan met het voorkeursalternatief. Cluster Altena De heer Himpers spreekt als volgt: Dank voor de mogelijkheid om in te kunnen spreken op het raadsvoorstel “Concept Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie (GODE)”. Mijn naam is Jeffrey Himpers, ik ben inwoner van het dorp Drongelen en spreek namens mijzelf en ook namens de Groep Meewind. Wij zijn een groep van inwoners uit Drongelen. Vanuit onze gemeenschap naar voren getreden om met een positief kritische blik het proces van de grootschalige opwek van duurzame energie in onze buurgemeente te volgen. Zoals vanuit onze groep ook in de in het verleden ingediende zienswijzen al is aan gegeven, is het voor ons als gewone burger onmogelijk om zonder deskundige bijstand inhoudelijk goed te kunnen reageren. We hebben aan de raad verscheidene malen gevraagd om een burger budget beschikbaar te stellen. Helaas is hier tot twee keer toe negatief op gereageerd.

Nu ligt het voorstel voor u om het plan MER ter visie te leggen, dit plan beslaat 537 pagina’s. Om een beetje gevoel te krijgen waar het hierom gaat heb ik als voorbeeld dit boek meegenomen. Ongeveer even dik als het definitieve planMER van 537 pagina’s. Over een onderwerp waar u nog nooit eerder mee te maken hebt gehad. En aan u de vraag om naast de normale invulling van uw week dit goed te bestuderen en begrijpen om het debat aan te gaan welke elementen hieruit impact hebben op uw dagelijkse leven. Ook nu pleiten we voor de mogelijkheid om ons burgers echt gefundeerd de mogelijkheid te bieden onderbouwd inspraak te hebben. Dit mogelijk te maken middels het beschikbaar stellen van burger budgetten, zodat er van een gelijkwaardig speelveld tussen burger en politiek sprake kan zijn. Mocht u toch besluiten, de ter visie legging door te laten gaan, zonder burgers te faciliteren, zich te kunnen laten bij staan door deskundigen, dan voldoet u weliswaar aan uw wettelijke plicht, maar is er volgens ons geen sprake van gelijkwaardige echte inspraak. Bovendien vraag we ons af of u als leden van de raad deze MER zou kunnen analyseren, doorgronden en beoordelen zonder dat u daar bij ondersteund wordt.

Ik sluit af, met nogmaals een beroep op u om ons de gelegenheid te geven ons door deskundigen bij te laten staan om zo uw plannen op een juiste manier te kunnen beoordelen en dit middels een amendement op het raadsvoorstel toe te voegen en dank u voor uw aandacht. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Groos vraagt of inspreker hulp heeft gevraagd aan de gemeente Altena voor dit traject. De heer Himpers antwoordt dat er contacten zijn met de gemeente. Desgevraagd geeft hij aan dat ambtenaren gevraagd kunnen worden om mee te kijken en denken, maar de groep wil graag onafhankelijk opereren. De heer Smits spreekt in als volgt: Mijn naam is Riny Smits en ik spreek in namens Initiatief Scharlo. Vandaag is de burgerinspraak op de Concept Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame energie. Laat ik beginnen met te zeggen dat wij het jammer vinden dat het zoekgebied middelgrote zonnevelden zich aan de westzijde van het bedrijven terrein

Verslag gespreksavond 12 september 2023

24

aan de maasroute en het industrie gebied de Maasoever bevindt. Wij vinden dat u in beleid moet vastleggen dat bedrijven en zeker nieuw te bouwen bedrijven zonnepanelen op hun dak moeten plaatsen voor eigen en indien mogelijk ook voor het gebruik ter algemeen nut. En dat goede landbouwgrond gewoon goede landbouw grond blijft waar geteeld kan worden voor de voedselvoorziening van ons Nederland met al zijn bewoners. Het is aan u om daar invulling aan te geven. Dan ga ik nu verder met de te plaatsen Windmolens zoals nu gepland in de boven kerkse polder en Waalwijk oost. Wij nemen als bewoners van Scharlo het voorliggende voorstel serieus en hebben daarom meegedacht tijdens informatieavonden. Maar deze avonden waren zo ingericht dat er van de verschillende tafels dat gehaald kon worden wat het beste uitkwam bij de opstellers. Geen enkele collectieve meningsvorming mogelijk. Wij als initiatief Scharlo hebben op 30 augustus ons laatste onderling overleg gehad. Met als resultaat dat er wat ons betreft zoveel als mogelijk windmolens in Waalwijk oost geplaats gaan worden zoals ook aangegeven wordt in het onderzoeksgebied. Zo dicht bij als mogelijk waar men de meeste energie gebruikt. Als er toch in de Bovenkerkse polder windmolens geplaats worden dat men dan begint in het oosten van het zoekgebied en zo richting Waspik komt.

En dat het blijft bij 1 rij en dat deze ver als mogelijk in het noorden van het zoek gebied geplaats gaat worden. Dit omdat de omwonende regeling een farce is. Omdat er gesproken wordt dat de eerste windmolen minimaal op 750 meter vanaf Scharlo als buurtschap en 400 meter van de woning aan de Polanenweg zie pagina 16 van de notitie. Wij vinden dat er zo wie zo een goede omwonende regeling moet komen zeker ook omdat de overlast 24 per dag aanwezig is want zowel overdag als ‘s avonds en tijdens de nachtelijke uren zijn er op alle molens knipperende waarschuwingslichten aan voor het vliegverkeer. Het gaat om de bewoners van Waalwijk. Dat is niet alleen Waalwijk kern, maar ook Baardwijk, Sprang-Capelle, Waspik, de bewoners van Scharlo en Waalwijk oost. Wij weten dat er een lastige afweging gemaakt moet worden, maar er ligt een de brief van platform Waspik over het plaatsen van het windmolenpark in de Overdiepse Polder. Ik zou daar toch serieus naar kijken. Als het niet kan, dan houdt het op en strookt het misschien een jaar, misschien jaren. Wij zijn al lang genoeg bezig met elkaar. De molens staan er veel langer dan het proces duurt. Dan kunnen wij ermee leven dat de molens in de Overdiepse polder geplaatst gaan worden. Tot zo ver namens initiatief Scharlo. Na het besluit komen de zienswijzen. Daar gaat iedereen wel gebruik van maken.

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Zelst schrikt een beetje dat gezegd wordt dat op de tafels alles richting de opstellers werd uitgelegd en vraagt of inspreker zich niet serieus genomen voelt. De omwonendenregeling komt er voor mensen die tot op een afstand van 750 meter van de windmolens wonen. Hij begrijpt dat inspreker het hier niet mee eens is en vraagt welke afstand wordt voorgesteld. De heer Smits antwoordt dat er in totaal 200 mensen hebben deelgenomen aan de bijeenkomsten. Op de laatste bijeenkomst was het voor de aanwezigen absoluut onmogelijk om opiniërend en meningsvormend met elkaar te spreken. Hij vroeg of men kon laten zien waar de windmolens geplaatst zouden worden. Er werd een afbeelding getoond. Toegezegd werd dat hij daarvan een kopie zou krijgen, maar vervolgens heeft hij niets ontvangen. Hij begrijpt dat de belangen gewogen moeten worden en dat er een heel moeilijk besluit genomen moet worden, maar de inspraak die vooraf georganiseerd wordt moet ook serieus genomen worden. Afspraken moeten vastgelegd worden. Hij kan wel lezen wat een ambtenaar heeft gezegd, maar ziet zijn vraag niet terug. Hiermee wordt onrecht aangedaan, want hij zet zich ook in voor het algemeen belang. Hij begrijpt dat raadsfracties niet altijd aanwezig kunnen zijn op alle bijeenkomsten, maar het is bijzonder dat je van niemand iets hoort.

Hij is geïnformeerd; een paar jaar geleden kreeg hij een brief, wij zijn van plan om dit en dat te doen. Als in de brief wordt gezet wij zijn van plan om dit en dat bij u in de buurt te gaan doen, dan is het een heel ander verhaal. Als gezegd wordt er komen zonnevelden, of een distributiecentrum voor stroom, een

Verslag gespreksavond 12 september 2023

25

industriepark voor de deur, op de kop van de haven komt een grintgroothandel, ook aan de overkant kunnen nog ontwikkelingen plaatsvinden, helikopters ook ’s nachts boven je hoofd; waar hebben wij het over? Hij mag zo niet praten, want hij moet opkomen voor het algemeen belang. Of je nu 750 meter of 1000 meter van een windmolen woont, er moet een goede omwonendenvergoeding komen gekoppeld aan de woning, niet aan de bewoners. De heer Van Zelst begrijpt dat deze vergoeding geldt voor inwoners tot 750 meter afstand van de windmolens terwijl besloten is dat de windmolens op 750 meter afstand komen waardoor er eigenlijk geen omwonendenregeling is, alleen maar iets voor de mensen die in het gebied wonen. De heer Smits vindt dat dan opgeschreven moet worden dat alleen de direct omwonenden een vergoeding krijgen. De voorzitter constateert dat er naar 18 insprekers is geluisterd en er zijn vragen aan een gesteld. Hij stelt voor om even te schorsen voordat er met de wethouder in gesprek gegaan wordt. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering en biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de wethouder. De heer Kocken wijst op de botsing tussen de belangen van Defensie en het algemeen belang dat vooral het Waspikse aangaat.

Hij vraagt of aangezien Defensie geen juridische status heeft in dit verhaal er een beweging vanuit de wethouder kan komen om het belang van Defensie niet te laten prevaleren, maar breder te kijken naar het belangen die vanavond naar voren zijn gebracht. In de nationale omgevingsvisie zijn de laagvliegroutes en nachtvliegroutes aangegeven. Het lijkt alsof het Overdiep buiten het gebied ligt. Hij verzoekt de wethouder om na te gaan of dit het geval is. Als het laagvlieggebied binnen het voorkeursalternatief ligt, is de juridische status van Defensie groter. Wethouder Schuijffel is blij dat er vanavond zo veel mensen zijn gekomen. Dit laat zien dat het onderwerp mensen enorm beroert. De energietransitie is op papier anders dan in de werkelijkheid. Daar is begrip voor. Zij hoort ook mensen die de windturbines het liefst achter in hun tuin willen omdat zij hier geld aan kunnen verdienen. Ook daar is begrip voor. Gezien de opgave moeten ergens windturbines geplaatst worden. Er moet iets gedaan worden voor de generaties na ons. Met veel insprekers heeft zij ook persoonlijk gesproken. Aangaande tussen de botsing van de belangen van Defensie en het algemeen belang geeft zij aan dat ook de dingen die Defensie doet in het algemeen belang zijn.

In de plan MER is de Overdiepse polder nauwkeurig onderzocht en daaruit kwam naar voren dat dit niet de eerste keuze is waardoor dit niet in het voorkeursalternatief is beland. Niet alleen vanwege het laagvlieggebied, het is ook een doorstroomgebied van Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat geeft aan dat er alternatieven voor handen zijn, de buitenpolders zijn als voorkeursalternatief benoemd. Onderzoek naar flora en fauna wijst uit dat het een foerageergebied is voor vogels vanuit de Biesbosch. In de buitenpolders speelt dit in mindere mate. De heer Kocken blijft van mening dat er toch anders gekeken moet worden naar de belangen van Defensie en het algemeen belang en komt hier nog op terug. De heer Bokšan refereert aan de inspreker die wees op de mogelijkheid van dubbelzijdig grondgebruik en vraagt waarom hier niet op ingegaan wordt. Een andere inspreker maakt zich zorgen over de daling van het WOZ-waarde en vraagt of de wethouder daar op kan ingaan. Voorts werd aangegeven dat ook koeien gevoelig zijn voor straling en de effecten

Verslag gespreksavond 12 september 2023

26

op iemand met een gehoorbeperking werden genoemd. Hij informeert of deze gezondheidseffecten zijn afgedekt in de plan MER. Wethouder Schuijffel reageert dat dubbelzijdig grondgebruik een goed idee is, hierover hebben gesprekken plaatsgevonden. Er vinden op dit moment in het land enkele pilots plaats waarbij naar de werkbare situatie wordt gekeken. Zij weet niet wat de huidige status is, maar het college is voor dergelijke innovatieve oplossingen en nodigt inspreker uit om hier nog eens naar te kijken. Zij kent het onderzoek over de WOZ-daling niet, weet niet of hier sprake van is, maar kijkt dit na. Met koeien en inwoners die gevoelig zijn voor windmolens wordt waarschijnlijk gedoeld op het rapport van de GGD. Er kan een effect zijn, maar je kunt het specifieke effect van een ontwikkeling pas beoordelen als de windturbines er daadwerkelijk zijn. Vervolgens wordt in een project MER met alle mitigerende maatregelen rondom slagschaduw, geluid et cetera gekeken wat het effect is op de gezondheid. In het grote geheel is bekend dat er gezondheidseffecten kunnen zijn, maar dit wordt in de project MER pas specifiek beoordeeld. De heer Bokšan ziet de schriftelijke beantwoording over de WOZ-daling graag tegemoet en hoopt dat de wethouder echt het gesprek gaat voeren over dubbelzijdig grondgebruik. Hij kan zich voorstellen dat er meer ondernemers zijn die dit als een mogelijkheid zien.

De heer Van Zelst vult aan dat wanneer je dicht bij een windmolen woont de Rechtbank 10% korting op de WOZ-waarde toekent. Mevrouw Klerks merkt op dat na de vaststelling van het voorstel de ter inzage procedure volgt. Vanavond is duidelijk geworden wat het draagvlak is in de verschillende gebieden. Zij vraagt wat de wethouder verwacht van de inspraakreacties en welke ruimte er nog is. Aangaande het dubbelgebruik informeert zij naar het aantal initiatieven van inwoners of ondernemers die op alternatieve, innovatieve manieren stroom willen opwekken die nu niet meegenomen worden. Als er vijf boeren zijn die elk 20.000 megawatt opwekken kan het misschien wel één windmolen minder zijn. Zij informeert vervolgens of een recreatieen speelboerderij is toegestaan onder windmolen. Uit de project MER volgt een algemeen rapport dat waarschijnlijk van toepassing is op gezonde mensen, terwijl in de inspraak werd geduid op een inwoner met een beperking. Zij verzoekt om verduidelijking. Wethouder Schuijffel zegt schriftelijke beantwoording toe voor de laatste vraag. Wat er met de inspraakreacties gedaan wordt hangt af van hoe hiernaar gekeken wordt. Uiteraard wordt ook deze procedure serieus genomen, net zo serieus als de andere onderdelen van de procedure. Ook over het dubbelgebruik volgt schriftelijke beantwoording. De vraag over de recreatie- en speelboerderij ligt al voor.

Dit wordt nader uitgezocht. Het gaat hierbij om een terras en een recreatieruimte. Mevrouw Klerks informeert of in dit kader ook de stallen van boeren waar dagelijks wordt gewerkt meegenomen moeten worden. Wethouder Schuijffel neemt dat ook mee. Mevrouw Veraa verwijst naar de inspraak over de onafhankelijke nulmeting zonder A-filter en een goed onderbouwd onafhankelijk akoestisch rapport en vraagt of de gemeente hierover beschikt. Wethouder Schuijffel antwoordt dat voor de start overal een nulmeting wordt gedaan op geluid, op de gevel. In specifieke gevallen kan in een huis een meting gedaan worden. Hierbij kunnen mitigerende maatregelen getroffen worden. Dit zijn maatregelen die ervoor zorgen dat de effecten die worden ervaren, bijvoorbeeld geluidsoverlast, verminderen of weggenomen worden. Mevrouw Veraa denkt dat het zowel binnen als buiten noodzakelijk is.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

27

Wethouder Schuijffel vervolgt dat er ook woningen zijn die dusdanig geïsoleerd zijn dat dit geen rol meer speelt. De heer Van der Pluijm verwijst naar de inspreker die voorstelde om een burgerbudget beschikbaar te stellen. Dit sluit ook aan bij insprekers die zich niet gehoord voelen. Hij vraagt wat de wethouder vindt van het idee om meer hulp te bieden aan mensen die dit nodig hebben om gefundeerd te kunnen reageren op de voorstellen en een zienswijze voor te bereiden. Wethouder Schuijffel staat hier niet onsympathiek tegenover, maar zij heeft geen idee wat dit gaat betekenen. Als dit betekent het inhuren van een expert voor alle inwoners van Waspik zou zij daar eerst een prijsopgave van willen. Vervolgens kan zij dit voor akkoord voorleggen aan de raad waarna dit een optie kan zijn. De heer Van Belkom wijst op de geschatte elektriciteitsbehoefte die in de Kadernota van 2021 is vastgesteld waarop het plan is ingepast. Hij heeft schriftelijk geïnformeerd naar de verwachting voor 2023 en de trend richting 2030 en vraagt of dit passend is voor het voorkeursalternatief. Op projectniveau moet specifiek aandacht gegeven worden aan zaken als trillingen, verstoring stikstof en geluid, potentiele vernietiging van essentieel leefgebied, verblijfplaatsen van beschermde soorten.

Hij vraagt in hoeverre de uitkomsten hiervan de voortgang van het project verstoren als mitigerende maatregelen geen soelaas bieden. Gesteld wordt dat veel initiatiefnemers zelf een financiële regeling treffen met omwonenden en/of grondeigenaren. Hij vraagt welke consequenties dit mogelijk heeft voor de voortgang van het project, bijvoorbeeld als men er niet uitkomt. Ambtelijk wordt geantwoord dat in de Kadernota de opgave voor 2030 is bepaald met de inzichten van toen. Met de huidige inzichten en de versnelling van elektrificatie zou het kunnen zijn dat de opgave voor 2030 hoger ligt dan nu wordt geschat. De vraag is of dit dan nog past binnen het voorkeursalternatief. Dit inzicht is er nu nog niet, maar in de beantwoording op schriftelijke vragen is al aangegeven dat dit voor het einde van het jaar inzichtelijk moet worden voor Waalwijk en de regio. De verwachting is dat er een hoger elektriciteitsverbruik is, maar dat de opwek op daken en incourante plekken meer zal zijn dan voorzien in de Kadernota. De heer Van Belkom vervolgt dat er nu besloten moet worden of het voorgestelde voorkeursalternatief voldoet aan de energiebehoefte. Als er een stijgende lijn wordt gezien schat hij in dat er onvoldoende ruimte is en daarom zou hij die gegevens nu willen hebben. Wethouder Schuijffel herhaalt dat er wordt gewerkt aan een inschatting.

Gevraagd werd of er te zijner tijd nog aanpassing aan het voorkeursalternatief gedaan kunnen worden. Er zijn mogelijkheden om uit te breiden, het kan zijn dat moet gebeuren om te maximaliseren. Het kan ook zijn dat er nog op andere manieren gekeken moet worden. De heer Van Belkom kan hier niets mee en verzoekt deze informatie toch wat eerder te verstrekken. Wethouder Schuijffel herhaalt dat dit pas aan het einde van het jaar mogelijk is. Dat is precies op tijd, want in maart moet er definitief besloten worden. Uit een project MER kan altijd iets naar voren komen wat maakt dat het project aangepast moet worden. Dit betekent dat er in totaliteit gekeken moet worden naar hoe dingen vormgegeven worden. De verwachting is niet dat op de plek van het huidige voorkeursalternatief dusdanig grote problemen worden aangetroffen dat deze niet gemitigeerd kunnen worden, maar de kans is er altijd. Initiatiefnemers moeten in straks in een tender aangegeven wat zij gaan doen; hoe wordt het omgevingsfonds vormgegeven, hoe ziet de omwonendenregeling eruit, hoe wordt 50% lokaal eigendom ingevuld. Op basis van de criteria wordt gekeken wie het

Verslag gespreksavond 12 september 2023

28

beste product heeft voorgelegd waarin zo veel mogelijk van de zaken die belangrijk gevonden wordt meegenomen zijn. Het belangrijkste is zo veel mogelijk draagvlak en dat betekent ook dat de inkomsten van de windturbines zo veel mogelijk in het eigen gebied gehouden worden. De heer Van Belkom merkt op dat dit geen antwoord is op zijn vraag, die ging over de financiële regeling die tussen de initiatiefnemer en de omwonenden wordt getroffen. Wethouder Schuijffel vervolgt dat de omwonendenregeling ook in het convenant komt dat initiatiefnemers ondertekenen. Hier wordt ook op beoordeeld. De heer Den Braven heeft vanavond veel mensen gehoord die niet blij zijn met het voorkeursalternatief. De enige uitwijkmogelijkheid die hij ziet en hoort is de Overdiepse polder en daarom richten de vragen van zijn fractie zich daarop. Eén van de insprekers gaf aan dat laagvlieggebieden niet zo serieus genomen hoeven te worden omdat deze niet in het bestemmingsplan opgenomen zijn. Hij informeert of deze opmerking waarde heeft of genegeerd kan worden. Opgemerkt werd dat Rijkswaterstaat niet in de meewerkmodus zit. Eén van de insprekers gaf aan dat in het inbreidingsplan duidelijk is beschreven dat er geen mogelijkheden zijn. Hij denkt dat inspreker gelijk heeft en vraagt daarom of er überhaupt een mogelijkheid is om Rijkswaterstaat in wat voor modus dan ook te krijgen.

Afsluitend vraagt hij of het mogelijk is om verder te gaan met het voorkeursalternatief en parallel daaraan alsnog te kijken naar eventuele inpassing van windmolens in de Overdiepse polder. In het geval dit niet kan vraagt hij hoeveel vertraging dit in het slechtste geval oplevert als eerst het scenario Overdiepse polder wordt betrekken in de plannen met alle procedures daarbij. Wethouder Schuijffel bevestigt dat de laagvlieggebieden niet in het bestemmingsplan zijn opgenomen, maar er zijn wel andere richtlijnen waarin deze gebieden worden geduid als laagvlieggebied. Ambtelijk wordt aangevuld dat dit niet planologisch is vastgesteld, maar in de Wet luchtvaart zijn de vliegbewegingen georganiseerd op rijksniveau. Defensie heeft aangegeven dat dit in het landsbelang een heel belangrijke plek is en daarom is daar rekening mee gehouden. Wethouder Schuijffel vervolgt dat aangegeven is dat alle inspanningen zullen worden gedaan om ervoor te zorgen dat daar geen windturbines komen. Rijkswaterstaat heeft aangegeven dat er niet meegewerkt wordt als er een ander gebied is waar windturbines geplaatst kunnen worden en dat is het geval. Zij verwacht geen beweging. Het gaat om een project van € 110 mln. dat ervoor heeft gezorgd dat rivieren de ruimte hebben en daarom is men voorzichtig met dit gebied.

Om de doelstelling te kunnen realiseren moet nu tot actie overgegaan worden door daadwerkelijk windturbines te plaatsen. De Overdiepse polder is daarom niet iets om op korte termijn opnieuw te onderzoeken. Zij kan zich wel voorstellen dat de raad zegt dit is een interessant gebied, maar daarvoor moet wel een heleboel gebeuren. Gesprekken met Rijkswaterstaat, gesprekken met Defensie en de opgave moet bekend zijn en hoe dit te zijner tijd uitgevoerd wordt. Er worden nu plannen gemaakt voor duurzame opwek op basis van bestaande technieken. Het is niet bekend hoe deze technieken er over 5, 7 of 8 jaar uitzien. Mevrouw Schilders hoort de wethouder zeggen wij gaan het in totaliteit bekijken. Zij informeert waar op korte termijn nog ruimte is en of er nog ruimte is bij Hart van Brabant omdat Waalwijk zich min of meer buitengesloten heeft. Wethouder Schuijffel antwoordt dat de REKS onderdeel uitmaakt van de landelijke energiestrategie. Hierin zijn de energiehubs in Waalwijk meegenomen. Andere gemeenten kijken ook naar locaties voor windturbines. Inmiddels is bekend dat in

Verslag gespreksavond 12 september 2023

29

Gilze en Rijen weinig ruimte is voor windturbines, daar is wellicht nog een groter probleem met helikopters dan in Waalwijk. Er zijn ook gemeenten die wat minder kunnen en daarom wordt met elkaar gekeken om het voor elkaar te krijgen. De opgave is door de gemeenten zelf bepaald. Mevrouw IJpelaar wijst op wijze waarop de communicatie is verlopen en de les die kan worden getrokken uit de opmerkingen van een oud raadslid over hoe het niet moet. Hij gaf aan dat hij een vraag heeft gesteld die nooit is beantwoord. Zij vraagt of deze vraag die een beetje dwars zit alsnog beantwoord kan worden. Wethouder Schuijffel geeft aan dat deze vraag is genoteerd. Ambtelijk wordt aangevuld dat in de plan MER een aantal visualisaties is opgenomen over de buitenpolders. Als dit niet hetgeen is waar inspreker naar op zoek is, dan wordt er nog even contact opgenomen. Wethouder Schuijffel vervolgt dat wanneer er zaken worden gemist zij het graag hoort. Alle informatie van het hele traject inclusief alle verslagen van de informatiebijeenkomsten en nieuwsbrieven zijn op de website geplaatst. De heer Van Groos geeft aan dat zijn fractie bij dat het college open staat voor dubbelgebruik en snapt niet dat wanneer een ondernemer het initiatief neemt om zo’n groot zonneveld aan te leggen boven de boomgaard dit niet gehonoreerd wordt.

Hij vraagt of hierbij aan de orde is dat het gemeentelijk project voorrang krijgt boven het particuliere initiatief. Hij heeft vanavond veel ontevredenheid gehoord over het inspraaktraject en zou daarom graag een reflectie van de wethouder horen. Voor ontwikkelaars geldt een inspanningsverplichting om tenminste 50% lokaal eigendom te realiseren. Hij vraagt waarom hierbij geen resultaatsverplichting geldt omdat een inspanningsverplichting genegeerd kan worden. Afsluitend informeert hij of de wethouder wat meer kan zeggen over het beursgenoteerde Oost-Europese bedrijf dat op Waalwijks grond allerlei onverkwikkelijke zaken uitvoert. Wethouder Schuijffel heeft geen antwoord op de laatste vraag, maar nodigt de heer Van Groos uit om een keertje koffie te komen drinken. Ook zij heeft gehoord dat een initiatief voor dubbelgebruik niet wordt gehonoreerd, maar begrijpt niet welk gemeentelijk project voorrang zou krijgen. De heer Van Groos verduidelijkt dat inspreker aangaf dat de ruimte op het netwerk al is vergeven aan zaken waar de gemeente druk mee is en vraagt of de gemeente is niet op de hoogte is van de plannen van een ondernemer die een groot zonneveld wil aansluiten. Wethouder Schuijffel vervolgt dat er veel ondernemers zijn die een claim hebben gelegd bij Enexis die allemaal op aansluiting wachten. Hij kan zijn dat deze ondernemer ook in die rij staat.

Het is niet zo dat doordat de gemeente een aanvraag heeft lopen een ander niet aangesloten kan worden. Je sluit aan in de rij en moet wachten tot er ruimte is (netcongestie). De heer Van Groos veronderstelt dat het moeten aansluiten in de rij geen reden kan zijn voor de gemeente om een vergunning te weigeren. Wethouder Schuijffel heeft het niet zo begrepen en kan zich niet voorstellen dat dit zo wordt gesteld door de gemeente. De heer Van Groos wil dit best aannemen, maar zo heeft de ondernemer het niet ervaren. Wethouder Schuijffel reageert aangaande de ontevredenheid over het participatietraject dat er een uitgebreid proces loopt. Veel mensen zijn continu geïnformeerd. Er zijn vijf

Verslag gespreksavond 12 september 2023

30

informatieavonden gehouden. Deze waren niet bedoeld om meningen te vormen, maar juist om met mensen in gesprek te gaan om te horen hoe zij er tegenaan kijken, waar de zorgen liggen, zaken waar rekening mee gehouden moet worden ophalen en meenemen in de beleidsvisie. Veel zorgen zijn vertaald in kaders waarbinnen een ontwikkelaar een project kan indienen. Er is juist goed naar mensen geluisterd. Er zijn artikelen gepubliceerd in het Brabants Dagblad, weekblad Waalwijk, op social media en ook op de website wordt gecommuniceerd. Veel mensen heeft zij persoonlijk gesproken om te horen waar de zorgen liggen die meegenomen of opgelost kunnen worden. Misschien dat meer mogelijk was, maar het was een uitgebreid traject. De inspanningsverplichting is het juridisch gezien wat ingewikkeld om hard te maken, maar partijen die een goede invulling geven aan de criteria, krijgen een hogere status. De heer Van Zelst merkt op dat wanneer dit raadsvoorstel volgende week wordt vastgesteld het voorkeursalternatief voor de zon ook vastligt. Hij vraagt of het mogelijk is om het initiatief van de heer Verkooijen ook als voorkeursalternatief aan te merken zodat dit geen belemmering vormt voor de gesprekken die nog volgen. Hij informeert of het mogelijk is om de grens van 750 meter voor de omwonendenvergoeding op te rekken.

De VVD heeft een aantal malen aangegeven dat er een beslissing genomen moet worden omdat anders de Provincie ingrijpt. Hij vraagt of de wethouder het daarmee eens is. Hij vraagt hoe het zit met de aansluiting van het voorkeuralternatief op het elektriciteitsnet. Voorts vraagt hij of het mogelijk is om de daar op te wekken stroom op het net te krijgen voor 2030 en of daar een garantie voor afgegeven kan worden. Als deze garantie niet gegeven kan worden vraagt hij waarom de Overdiepse polder niet wordt meegenomen als voorkeursalternatief aangezien het dan toch langer gaat duren. Plaatsing in de Overdiepse polder maakt dat de leefomgeving minder aangetast wordt dan op andere plaatsen. In het rapport van de GGD komt de leefomgeving er niet goed uit en er is weinig of niets gedaan met de opmerkingen die de GGD maakt. Hij vraagt of dit rapport niet leidend zou moeten zijn bij alle beslissingen die worden genomen en nog genomen gaan worden. Bij het Overdiep speelt meer dan alleen het laagvlieggebied. Hij heeft begrepen dat Rijkswaterstaat er inmiddels anders in staat en zou daar graag meer van horen. Opgemerkt wordt dat het een foerageergebied is, maar de windmolens worden zodanig uitgerust dat wanneer vogels aanvliegen dit geen problemen oplevert. Hij heeft wel een idee wie de Oost-Europese ondernemer is, dit is de heer Remon Vos, die in Tsjechië woont.

Hij vraagt of de ambtelijke organisatie of het college op wat voor manier dan ook in gesprek is met hem of één van zijn bedrijven. En als dat het geval is, waar die gesprekken over gaan. Voorts vraagt hij of zijn informatie juist is dat de heer Remon Vos of één van zijn bedrijven naast een groot gedeelte van de Sprangse polder ook een aansluiting van 43 megawatt in handen heeft. In de nationale omgevingsvisie is een kaartje opgenomen waarop de Overdiepse polder niet in het laagvlieggebied valt. Hij vraagt hoe de wethouder aankijkt tegen de uitspraak van demissionair minister Jetten van begin juli dat er geen zonnepanelen meer op landbouwgrond geplaatst zouden moeten worden, dit in het licht van de 15 in Waalwijk geplande hectaren. Voorts vraagt hij hoe de wethouder aankijkt tegen de uitspraak van de voorzitter van Urgenda dat er geen windmolens op land meer bij dienen te komen. Wethouder Schuijffel antwoordt dat de perenboomgaard met zonnepanelen geen belemmering vormt. Dit hoeft niet in het voorkeursalternatief meegenomen te worden, want dat gaat over zonnevelden. Geen zonnepanelen op landbouwgrond; onlangs is in de raad besloten dat de 15 hectaren zonnevelden worden gerealiseerd dicht tegen de gebouwde omgeving aan. Op de informatieavond is aangegeven dat gezien hoe het nu gaat met de zonnepanelen op daken de zonnevelden niet perse noodzakelijk zijn.

Als heel Waalwijk wordt vol gelegd met zonnepanelen en er zijn geen windturbines dan ontstaat er een probleem op het net. Dit maakt dat er wellicht anders omgegaan kan worden zonnevelden. De heer Van Zelst benadrukt dat wanneer over het voorstel wordt besloten de 15 hectaren worden gepland. Als vervolgens iemand een vergunning aanvraagt dan moet

Verslag gespreksavond 12 september 2023

31

deze verleend worden. Hij vraagt daarom of dit teruggedraaid of op een andere manier opgeschreven kan worden. Wethouder Schuijffel vervolgt dat dit meegenomen worden aan het einde van het jaar als wordt gekeken wat er nodig is aan opwek, waar de balans zich bevindt en of het nog nodig is. De heer Van Zelst herhaalt dat het dan niet zo opgeschreven kan worden. Wethouder Schuijffel merkt op dat het in de zienswijzenperiode meegenomen kan worden. Het oprekken van de grens voor de omwonendenvergoeding; in de plan MER is ook de economische haalbaarheid opgenomen. Kan iets landen in de gemeente en is er dan nog steeds een aantrekkelijk economisch model. Als deze grens wordt opgerekt gaat het ineens over duizenden mensen. Vraag hierbij is ook of mensen die dichterbij wonen daarmee recht gedaan wordt. De regio heeft zich gecommitteerd aan de opwek. Als de gemeente niets doet zijn er gemeenten die daar overheen kunnen gaan en dan is Waalwijk de regie kwijt. De heer Van Zelst zegt dat de gemeente Altena niets doet en vraagt of de Provincie zou kunnen besluiten om daar windmolens te plaatsen. Wethouder Schuijffel vervolgt dat Altena in een andere RES regio valt. Zij neemt aan dat de gemeenten in die regio daar afspraken over gemaakt hebben. Als dat niet zo is, wordt de kans gelopen dat er overruled wordt.

Zij kan geen garanties geven over het aansluiten op het elektriciteitsnet, maar er worden wel voortdurend gesprekken gevoerd met Enexis om hen mee te nemen in het proces en in wanneer er een beroep op de aansluiting wordt gedaan. Tot nu wordt nog steeds aangegeven dat deze aansluiting gewoon zal volgen en dit wordt gezien als een bemoediging. De heer Van Zelst heeft van Enexis begrepen dat men het voor 2035 niet voor elkaar krijgt, maar begrijpt dat de wethouder daar niet van op de hoogte is. Wethouder Schuijffel reageert dat dit nieuw is voor haar. Het GGD rapport moet leidend zijn; bij een plan MER wordt met meer zaken rekening gehouden (natuur, bodem, water, bedreigde diersoorten). Een GGD rapport kan niet leidend zijn voor alle beslissingen, maar er wordt wel degelijk naar inwoners gekeken. Er wordt juist gekozen voor zo min overlast voor zo min mogelijk mensen. In de beleidsvisie wordt op allerlei manieren gekozen voor geluidsarme windturbines, knipperende lampjes op een andere manier. Om effecten te verminderen worden veel meer randvoorwaarden dan wellicht gebruikelijk is gesteld. Rijkswaterstaat zou inmiddels anders tegenover de Overdiepse polder staan. Zij spreekt niet met de heer Vos. De heer Van Zelst merkt op dat de wethouder wellicht niet met hem spreekt, maar zij is lid van het college.

Hij vraagt of het college met de heer Vos of met één van zijn bedrijven in gesprek is en of het klopt dat hij 43 megawatt in handen heeft. De wethouder of één van haar collega’s weet hier vast iets van. Hij wil daar toch helderheid over hebben. Wethouder Schuijffel verzoekt om deze vraag schriftelijk te stellen zodat het college kan antwoorden, want dit gaat niet over de windturbines, de buitenpolders of Haven 8. De heer Van Zelst is van mening dat het wel over de windturbines gaat, want de vraag was of Waalwijk de stroom kwijt kan. Hij herhaalt dat de heer Vos 43 megawatt in handen heeft en daarom wil hij weten wat het college hiermee doet en wat dit betekent voor het proces.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

32

Wethouder Schuijffel denkt dat het niets betekent voor dit proces. Zij kent de heer Vos niet. Zij weet hier niets van behalve dat allerlei partijen grond willen kopen op Haven 8. Veel partijen hebben een claim bij Enexis over een bepaalde elektriciteitsbehoefte. De vraag heeft niets te maken met hetgeen waar vanavond over gesproken wordt. De heer Van Zelst verschilt daarover van mening, maar laat het hierbij. Wethouder Schuijffel vervolgt haar beantwoording dat ook zij de opmerking van de voorzitter van Urgenda over windmolens op land heeft gehoord. Zij vindt het heel goed dat er naar andere plekken gekeken wordt, maar het is ook bekend dat de hoeveelheid windturbines op zee niet in de totale behoefte voorziet. De nationale omgevingsvisie is al aan de orde geweest. Mevrouw De Bruijn bedankt alle insprekers voor hun inbreng en informeert wat er met de inbreng wordt gedaan. Eén van de insprekers wees op afspraken die zijn gemaakt in het kader van de Overdiepse polder. Zij vraagt of het college daar nog eens naar kijkt. Zij heeft een suggestie gehoord over het plaatsen van zonnepanelen op een parkeerterrein en vraagt of daar nog iets mee gedaan wordt. Wethouder Schuijffel heeft de opmerkingen van de heer Broekmans gehoord en is het met hem eens. Er zijn allerlei initiatieven voor het plaatsen van zonnepanelen.

Ondernemers kunnen op dit moment geen grond meer kopen als er geen zonnepanelen op het pand worden gelegd. Mevrouw De Bruijn vervolgt dat er een enorme parkeerplaats is genoemd waardoor heel veel grond bespaard kan worden en daarom ziet haar fractie dit als een alternatief. Wethouder Schuijffel antwoordt dat de betreffende ondernemer hier niet voor open staat. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn voor de tweede termijn. Hij biedt vervolgens de insprekers gelegenheid om een slotreactie te geven. De heer R. de Bont heeft de beraadslagingen gehoord en notities gemaakt. Hij komt hier persoonlijk op terug in een zienswijze. Er volgt overleg in de straat. Hij herhaalt zijn oproep om op zoek te gaan naar maatschappelijk draagvlak. Als er niet wordt geluisterd naar de bewoners en niet met hen in gesprek wordt gegaan om afspraken te maken is er geen maatschappelijk draagvlak. De gemeente is mede verantwoordelijk voor het natura 2000-gebied westelijke Langstraat. De uitstraling van het gebied gaat tot ver in de Bovenkerkse polder. Hij zou graag de historische waarden in het gebied behouden en verzoekt de raad om opnieuw te kijken naar het effect op dit gebied en daarin de verantwoordelijkheid te nemen. De heer Spierings geeft aan dat de Oost-Europese ondernemer Vos inmiddels zijn buurman is. Deze ondernemer is in zijn ogen een ondermijnende 1 factor voor het buitengebied.

Hij heeft meer dan 150 hectaren in zijn bezit. De heer Smits wenst de raad heel veel wijsheid toe voor de komende raadsvergadering. Hij komt met een zienswijze. In de richting van de wethouder zegt hij met betrekking tot de grens voor de omwonendenvergoeding dat het hierbij om boeren gaat. Als de grens op 1000 meter wordt gelegd komt er nog steeds niemand voor in aanmerking, het gaat om 1