Verslag gespreksavond 12 september 2023

Vverslag van de gespreksavond gehouden op dinsdag 12 september 2023 Voorzitter: Griffier:

de heer R. Tiemstra mevrouw J. Louer

Aanwezig:

de heer J. van Baardwijk (vanaf punt 4) Lokaal Belang de heer A. van Belkom Lokaal Belang de heer B. Bruurmijn Lokaal Belang de heer J. van Dijk Lokaal Belang de heer A. van Hamond (tot 22.30 uur) Lokaal Belang de heer J. van Hest Lokaal Belang mevrouw B. Koptagel-Dermibas Lokaal Belang de heer W. Lodenstijn Lokaal Belang de heer N. van der Pluijm Lokaal Belang mevrouw M. Veraa Lokaal Belang de heer M. Bokšan VVD mevrouw I. Klerks VVD de heer T. Klerks (vanaf 21.40 uur) VVD de heer E. Knops VVD de heer F. den Braven GroenLinksaf mevrouw B. de Jongste-van Heijst Samen Waalwijk de heer G. Kocken Samen Waalwijk de heer L. Ottens (vanaf punt 4 tot 22.10 uur) Samen Waalwijk de heer H. van Zelst (vanaf punt 5) SGP mevrouw C. de Bruijn CDA de heer W. Paulissen CDA de heer J. van Groos ChristenUnie mevrouw Y. IJpelaar Lijst IJpelaar mevrouw M. Schilders Waalwijk in Beweging

Afwezig m.k.

de heer. G. den Braven mevrouw Y. van Laar de heer Spohr de heer N. Kieboom

GroenLinksaf GroenLinksaf CDA D66

Portefeuillehouders:

de heer A. de Jong (tot 22.30 uur) mevrouw R. Odabasi-Seker mevrouw S. Schuijffel de heer F. Spierings (vanaf 21.30 uur)

Notulen:

notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

Vanwege privacyoverwegingen zijn enkele namen in dit verslag geanonimiseerd. 1.

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen harte welkom. Deze extra gespreksavond is ingelast vanwege de vele insprekers die zich hebben aangemeld voor het raadsvoorstel Concept Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie. Aan de agenda zijn twee raadsvoorstellen toegevoegd die afgelopen donderdagavond niet zijn behandeld vanwege het late tijdstip. Hij meldt het bericht van verhindering van de leden: G. den Braven, Kieboom, Van Laar, Spohr en wethouder Klerx. De leden Van Baardwijk, T. Klerks, Ottens en Van Zelst komen later. 2. Vaststellen van de agenda

Verslag gespreksavond 12 september 2023

1

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Bespreking raadsvoorstellen met college 3.

Beschikbaar stellen krediet nieuwbouw Kindcentrum Meerdijk

De raad wordt gevraagd bijna € 6,7 miljoen beschikbaar te stellen voor de bouw van een nieuw kindercentrum op de huidige locatie van basisschool Meerdijk aan de Frans Halslaan in Waalwijk. Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos geeft aan dat de raad duidelijke kaders heeft gesteld hoeveel krediet schoolbesturen krijgen als zij in aanmerking komen voor nieuwbouw. Ook zijn er duidelijke afspraken gemaakt waaraan een raadsvoorstel in financiële zin moet voldoen. Toch blijkt uit dit raadsvoorstel dat een deel van de kostenstijging het gevolg is van gebruikerswensen. Hij vraagt om welk bedrag dit gaat en of dit een nieuwe manier van werken is. Aangegeven wordt welk bedrag beschikbaar is volgens de normen. Het schoolbestuur moet de eigen wensen aanpassen (taakstellend budget). Hij vraagt waarom deze lijn is losgelaten en wanneer de raad hiermee akkoord is gegaan. Op vragen van zijn fractie waarom de kinderopvangruimte met 30% is vergroot is geantwoord dat vanwege het door de SER in juni 2021 gepubliceerde rapport “Een kansrijke start voor alle kinderen naar inclusieve en toegankelijke voorzieningen voor kinderen van 0-13 jaar” wordt voorgesteld om van de kinderopvang een basisvoorziening te maken.

Hij wil graag antwoord op de volgende vragen: heeft het Rijk dit voorstel van de SER overgenomen en hiervoor middelen aan de gemeente beschikbaar gesteld? Zo nee, wanneer en door wie is besloten van kinderopvang in Waalwijk een basisvoorziening te maken waarbij de gemeente de extra kosten of de extra risico’s draagt? Wethouder Odabasi antwoordt dat in het meerjareninvesteringsprogramma (MIP) voor onderwijshuisvesting eerder is aangegeven dat er steeds meer van de kinderopvang gebruik gemaakt wordt en dat het principe van één kindcentrum per wijk losgelaten wordt waardoor het mogelijk is om meer kindcentra te hebben in de gemeente. Zij wijst in dit kader op de wachtlijsten bij de kinderopvang en de buitenschoolse opvang. Bij nieuwbouw wordt met deze ontwikkelingen rekening gehouden. Het college is van mening dat door te melden dat er naar meer kindcentra gegaan wordt de raad dit meeneemt bij nieuwe ontwikkelingen. De gemeente schiet het bedrag voor, maar in de huurinkomsten is één en ander kostenneutraal omdat de kosten worden doorberekend. De heer Van Groos merkt op dat de wethouder niet is ingegaan op de wensen van de school in relatie tot de normbedragen. De Meerdijkschool zou bij het voorbereidingskrediet al een kindcentrum worden. Het college meent nu dat er ruimte toegevoegd moet worden, terwijl daar niets over opgenomen is in de verordening.

Hij vraagt op basis waarvan wordt bepaald hoeveel lokalen en voorzieningen voor kinderopvang er bij een school mogen zijn. Het is niet kostenneutraal want bij een schoolgebouw wordt een afschrijvingstermijn van 50 jaar gehanteerd evenals voor de voorziening voor de kinderopvang. Het is mogelijk om langdurige huurcontracten af te sluiten, maar niet voor een periode van 50 jaar waardoor het risico bij de gemeente ligt voor een groot deel van deze periode. Hij vraagt nogmaals of de raad daar een uitspraak over heeft gedaan en middelen heeft gereserveerd via het MIP. Wethouder Odabasi vervolgt dat de normbedragen zijn overgenomen in de berekeningen. De aantallen zijn gebaseerd op ontwikkelingen in de wijk en cijfers van de kinderopvang. Er wordt een school voor 50 jaar gebouwd. Zij heeft in de gemeente voorbeelden gezien van scholen die strak volgens de normen werden gebouwd waarbij later werd geconstateerd dat het te klein was of niet aan alle eisen voldeed. Rekening houdend met

Verslag gespreksavond 12 september 2023

2

de behoeften in de wijk en de wensen van de school wordt naar zo duurzaam mogelijke gebouwen gegaan, ook dit is niet verwerkt in de bedragen vanuit het Rijk. Als er over 15 jaar geen behoefte meer is aan kinderopvang dan loopt de gemeente inderdaad een risico. In de constructie wordt rekening gehouden met het weghalen van delen van het gebouw of het toevoegen van delen als er sprake is van groei. Op basis van de huidige prognoses is met partijen tot dit voorstel gekomen. Het college gaat er vanuit dat één en ander vanuit het MIP op deze manier aan de raad voorgesteld kan worden. Vanaf 2025 moet de structuur voor onderwijshuisvesting op een andere manier georganiseerd worden (Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs). Zij veronderstelt dat het handig is om deze discussie op dat moment te voeren en te beslissen welke kaders de raad specifiek voor de kinderopvang wil stellen. Op dit moment is dit nog niet aan de orde omdat het een commerciële partij betreft. De heer Van Groos bedankt de wethouder voor haar eerlijke reactie, maar stelt vast dat er wordt gehandeld conform een kader dat de raad nog vast moet stellen en dat is een principieel punt voor zijn fractie vanwege het budgetrecht dat bij de raad ligt. Wethouder Odabasi benadrukt dat dit voorstel vanuit goede bedoelingen is gedaan. Zij kan zich in deze fase niet voorstellen dat de raad het krediet niet beschikbaar stelt.

Het gaat alleen om het onderdeel kinderopvang, de rest van het plan voldoet wel aan de gestelde kaders waarvoor ook een huisvestingsprogramma is opgesteld. De voorzitter merkt op dat er nu al een beetje een voorschot wordt genomen op de behandeling in de raadsvergadering. De heer Van Groos geeft aan dat hij in de raadsvergadering niet mag discussiëren met het college, vanavond wel. Alles wat vanavond wordt gewisseld hoeft niet in de raadsvergadering herhaald te worden. De ruimhartige wijze waarop het college omgaat met het begrip duurzaamheid ligt ook niet vast in een kader. Hij heeft daarom gevraagd hoe het kan dat de onderwijsvisie en wensen van de school tot een hoger budget leiden. Hij gunt de school nieuwbouw, maar op deze manier wordt het heel lastig voor zijn fractie. Wethouder Odabasi benadrukt dat de gemeente te regie heeft. In het bouwteam zijn hele duidelijk kaders meegegeven. Er is fors bezuinigd op bepaalde onderdelen om vervolgens tot dit voorstel te komen. Zij informeert wat de raad nodig heeft om andere kaders vast te stellen, want blijkbaar doet het college iets dat niet past binnen de verwachtingen. Het college dacht aan de verwachtingen te voldoen vanwege de uitgangspunten in het MIP.

De voorzitter stelt de fractie van de ChristenUnie voor om tijdens de raadsvergadering een raadsinstrument te zetten zodat er opnieuw met de wethouder in gesprek gegaan kan worden. Dit biedt bovendien de andere fracties tijd om na te denken over dit onderwerp. Mevrouw Schilders geeft aan dat het haar zou helpen als er meer zicht komt op de indicatoren die gebruikt zijn om af te wijken van de kaders. Wethouder Odabasi antwoordt dat één van de indicatoren is dat voor elke vierkante meter aan onderwijshuisvestingsgebouw een normbedrag staat. Landelijk is erkend dat het normbedrag niet toereikend is en hierover wordt discussie gevoerd in Den Haag. Sommige gemeenten houden zich hoe dan ook aan het normbedrag en kijken hoe ver zij komen. Deze keuze heeft Waalwijk niet gemaakt omdat keuzes uit verleden hebben aangetoond dat er naderhand ingewikkelde trajecten doorlopen moeten worden aangezien er voor 20 tot 30 jaar vooruit gedacht moet worden. Meer indicatoren heeft zij niet naast de groei van het aantal kinderen in de wijk en de kinderopvangcijfers. De voorzitter inventariseert de standpunten.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

3

De heer Knops geeft aan dat het voor zijn fractie een bespreekstuk is omdat er nog technische vragen gesteld worden. Mevrouw De Bruijn wil nog ingaan op de financiering en de precedentwerking; bespreekstuk. De heer Van Groos zegt dat hij geen gebruik wil maken van een ander instrumentarium omdat hij weinig steun daarbij vermoedt. Zijn fractie zal in een uitgebreide stemverklaring aangeven waarom het voorstel niet gesteund wordt. De voorzitter constateert dat de fracties van VVD, CDA en ChristenUnie het voorstel als bespreekstuk agenderen voor de raadsvergadering van 21 september a.s. 4.

Verduurzaming 5 locaties met gebruikmaking van de DUMAVA subsidie

De raad wordt gevraagd ruim € 2,8 miljoen beschikbaar te stellen voor de verduurzaming van sporthal De Slagen, het stadhuis, theater De Leest én sporthal en zwembad Zidewinde. Voor dekking van dit bedrag wordt bijna € 800.000 ingezet van de DUMAVAsubsidies. DUMAVA staat voor Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed en is een regeling van de Rijksdienst voor Ondernemers. Dit onderwerp is geagendeerd door de fractie van de ChristenUnie. De heer Van Groos geeft aan dat de gemeente werkt aan verduurzaming en het ondersteunen van organisaties in financiële zin als zij problemen hebben met de energiekosten. Op deze locatie gaat het om het vervangen van de verlichting door LED verlichting. In juni heeft de gemeente aan een aantal organisaties subsidie toegekend voor de hogere energiekosten. De bibliotheek was één van die organisaties die gebruik maakt van fluorescentie verlichting. Deze verlichting wordt niet bestuurd met bewegingsmelders zodat deze de gehele dag is ingeschakeld ook in gedeelten en ruimten waar op dat moment geen mensen aanwezig zijn. Hij vraagt waarom aan organisaties geen voorwaarden voor subsidieverlening zijn gesteld ten aanzien van energiebesparing. Met andere woorden welke verantwoordelijkheid ligt bij de gemeente als het gaat om duurzaam energiegebruik en welke verantwoordelijkheid mag van de huurders verlangd worden.

De gemeente betaalt, de huurders incasseren het financiële deel. Hij informeert waar de grens ligt. Wethouder Schuijffel antwoordt dat de gemeente in gesprek is met organisaties. Eén van de voorwaarden om voor het fonds in aanmerking te komen is laten zien wat men zelf al heeft gedaan. Geprobeerd wordt om organisaties wat terug te geven met verduurzamingsmaatregelen. Organisaties moeten een deel van de energiebesparing terugbetalen voor deze investering. In het geval van zonnepanelen worden deze op een gegeven moment eigendom van de organisatie waardoor zij nog enkele jaren goedkoper energie kunnen afnemen. De heer Van Groos vervolgt dat het niet alleen gaat om in financiële zin meedoen, maar ook in gedrag en daarom vroeg hij waar ligt de grens, wat is aan de gemeente en wat is aan de huurder. Wethouder Schuijffel meldt dat in de volgende cyclus een raadsvoorstel volgt over de prioritering van de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Het gesprek wordt aangegaan over wat men zelf al kan doen om de energiekosten omlaag te brengen. De voorzitter inventariseert de standpunten.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

4

Mevrouw De Bruijn wil nog nader ingaan op de selectie voor deze vijf locaties; bespreekstuk. De voorzitter constateert dat de fractie van het CDA het voorstel als bespreekstuk agendeert voor de raadsvergadering van 21 september a.s. 5.

Concept Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie

De voorzitter meldt dat 18 insprekers het woord zullen voeren en verzoekt alle insprekers om zich te houden aan 3 minuten inspreektijd. De raadsleden en fractievolgers verzoekt hij om vragen aan de insprekers en het college to the point te stellen, zonder lange inleiding. Het is mogelijk dat voor de beantwoording van de vragen van de raadsleden en fractievolgers wat tijd nodig is voor overleg. Daarnaast is het ook mogelijk dat er wordt teruggevallen op ambtelijke ondersteuning voor beantwoording van vragen. De Beleidsvisie bevat de (rand)voorwaarden waaronder de gemeente de opwek van grootschalige zon- en windenergie wil toestaan. De raad wordt gevraagd akkoord te gaan met het concept voorkeursalternatief voor de plaatsing van windmolens. Ook wordt de raad gevraagd akkoord te gaan met de terinzagelegging van de concept Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie. Om het inspreken overzichtelijk te houden, zijn de insprekers ingedeeld op onderwerpen. Cluster Waspik / ’t Vaartje De heer Van Gorp biedt namens Platform Waspik, de bewoners van ’t Vaartje en de Waspiksedijk een petitie aan. (Zie bijlage 1 voor de petitie). De petitie is inmiddels bijna 300 keer ondertekend. Hij leest vervolgens de petitie voor: Wijs de Overdiepse polder aan als meest geschikte voorkeurslocatie voor windmolens.

Gaan we ermee akkoord dat het belang van Defensie op voorhand zwaarder weegt dan het belang van de eigen inwoners? Door de petitie te tekenen laat u zien waar Waspik en Sprang-Capelle voor staan: Waspik vindt windmolens in de polder Overdiep de beste locatie voor de leefomgeving. Als Platform Waspik vertegenwoordigen we de inwoners van Waspik en betrokkenen in Sprang-Capelle. Laat uw stem horen op www.petities.nl. Wij Platform Waspik en bewoners 't Vaartje en Waspikse Dijk Constateren - dat de Polder Overdiep nu door Defensie gebruikt wordt als oefengebied, onder meer vanwege de afstand tussen Gilze-Rijen en de polder. - Waalwijk wil de Overdiepse polder nu niet opnemen als voorkeurslocatie voor windmolens in de concept Beleidsnotitie. Defensie kan niet overtuigend aangeven dat zij het alleenrecht heeft op het gebruik van het luchtruim boven de polder Overdiep. Dit oefengebied is in het Bestemmingsplan Overdiep niet vastgelegd. en verzoeken - de Raad om de stem van de eigen inwoners mee te nemen en de concept Beleidsvisie alleen te aanvaarden als de polder Overdiep als mogelijke vestigingsplaats van windmolens wordt meegenomen. - in overweging te nemen dat de huidige voorkeurslocaties niet voldoende capaciteit bieden om de voor 2043 gestelde doelen, een Energie Neutraal Waalwijk, te halen. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

5

De heer Van Groos merkt op dat in de raad al langer wordt gesproken over het plaatsen van windturbines en het zoeken van locaties. In de stap hiervoor zijn spelregels afgesproken om de meest geschikte locaties te vinden. Hij vraagt of inspreker een idee heeft op welk punt dit voorstel van de na consultatie met de inwoners van Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik vastgestelde spelregels afwijkt. De heer Van Gorp heeft geen concreet idee, de indieners van de petitie zijn op een gegeven moment bij deze discussie betrokken geraakt. Een windmolen die 255 meter hoog zou kunnen zijn veroorzaakt veel meer overlast als deze dicht bij een kern als Waspik komt dan wanneer deze wat verder weg staat. Als daarbij duidelijk wordt dat dit verder weg in de Overdiepse polder heel goed zou kunnen waarbij ook het belang van Defensie speelt waarbij in de ogen van de indieners niet transparante processen plaatsvinden moet het Platform Waspik wel aan de bel trekken. Mevrouw Klerks reageert dat er wat haar betreft helemaal geen windmolens zouden moeten komen in de gemeente, maar als deze er toch komen dan zou op basis van leefbaarheid de Overdiepse polder de beste locatie zijn. In de petitie wordt aangegeven dat de belangen van Defensie boven de belangen van de inwoners worden gesteld. Zij heeft een beetje moeite met dit frame, want de gemeente is verplicht om windmolens te plaatsen.

De raad moet afwegen of hij zelf locaties aanwijst voor windmolens op de meest optimale locaties of met Defensie naar de Raad van State gaat met het risico dat de Provincie ingrijpt en windmolens plaatst op een plek die helemaal niet wordt gewenst. Met de petitie wordt deze afweging terzijde geschoven. Zij informeert of inspreker dit risico aandurft. De heer Van Gorp durft dit risico te lopen. Het Platform is voor windmolens, een toekomst zonder windmolens is ondenkbaar. Het is helder dat er een afweging gemaakt moet worden maar daar hoort transparantie bij, niet dat er door een overheidsinstantie eenzijdig wordt geïnformeerd. De heer R. de Bont spreekt namens de heer Van Genugten de volgende tekst uit: Geen Windmolens in de Bovenkerkse Polder! Geachte Raad, Samen met Nico Noordermeer en René de Bont spreek ik, Jos van Genugten, namens de bewoners van ’t Vaartje in Waspik en de Waspiksedijk in SprangCapelle. Uit de respons van een door ons georganiseerde enquête blijkt dat circa 90% van de bewoners van deze straten kiezen voor het plaatsen van windmolens in het Overdiep; er is géén draagvlak voor het Voorkeursalternatief Bovenkerk! We zijn in een prettig gesprek met wethouder Schuijffel geïnformeerd over de motieven van de gemeente. Toch maken wij als direct aanwonenden van de Bovenkerkse Polder/A59 andere keuzes omdat wij andere motieven hebben, die nog weinig gehoord zijn.

Het zijn er vijf. 1. De geluidsoverlast van de A59 is de laatste jaren ernstig toegenomen, mede als gevolg van de ontwikkelde Logistieke Hotspot. In dit huis heeft u er alleen last van tijdens werktijden. Wij, bewoners, hebben er dag en nacht last van. De dagelijkse filevorming tussen Waalwijk en Hooipolder en het bijbehorend sluipverkeer in onze straten kan u niet ontgaan zijn. Wij vrezen dat de windmolens, geplaatst in de Bovenkerkse Polder, deze geluidsoverlast vergroten. 2. Wij wonen met plezier aan de rand van het Natura2000 gebied ‘Westelijke Langstraat’. Hierin is ca. 60 miljoen geïnvesteerd. In de Europese regelgeving staat dat deze gebieden optimaal beschermd moeten worden. Door de 255 meter hoge molens op korte afstand te plaatsen is de kans groot dat de toenemende vogeltrek wordt gehinderd. Wij zien steeds meer vogels en soorten. Met uw huidige plan is geen sprake van optimale bescherming van dit unieke natuurgebied. 3. Uw raad staat voor het belang van onze eigen leefomgeving. Voor de mensen die wonen en werken in de gemeente Waalwijk, in alle kernen.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

6

Wij begrijpen niet dat het belang van Defensie groter wordt geacht dan het lokale belang van bewoners en natuur, deze wordt terzijde geschoven! Dat er geoefend moet worden is ons helder, maar dat kan ook elders. 4. De keuze voor Bovenkerk is onzes inziens een halve keuze. Door plaatsing op 750 meter van de Langstraatdijk gaat niet alleen het gave cultuurlandschap verloren, u zet tevens de herontwikkeling van de vrijkomende historische panden op slot. Bovendien moet er over enkele jaren een nieuwe plaats voor molens gevonden worden, gezien de groei van inwoners, bedrijven én energiebehoefte. Waalwijk wíl groeien. Wij pleiten voor een aanpak voor de langere termijn. 5. Tot slot, wij vrezen, ook voor de kernen Waspik en Capelle, voor een verslechtering van onze leefomgeving en gezondheid als dit voorkeursalternatief wordt doorgezet. Deze staan al onder druk door te hard rijden, sluipverkeer en luchtvervuiling door fijnstof van de A59. Wij willen geen verdere verstoring van onze nachtrust, natuur en leefomgeving en blijven ook de komende periode opkomen voor onze belangen! De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van der Pluijm informeert naar het doel van inspreker; geen windmolens, windmolens zo ver weg mogelijk of windmolens in de Overdiepse polder. De heer R.

de Bont antwoordt dat duidelijk is dat er windmolens moeten komen, niet in de Bovenkerkse polder, maar verder weg van de dorpskern in de Overdiepse polder. De heer Van Groos vraagt waarom inspreker zich niet bij de raad heeft gemeld toen het ging over de spelregels voor het vinden de locaties, één van de spelregels had betrekking op de afstand. De heer R. de Bont antwoordt dat bewoners van de straat diverse bijeenkomsten hebben bezocht waarbij dit beeld is geschetst. Er is ook met de wethouder gesproken. Een aantal bewoners is geïnformeerd, maar zij zijn niet gehoord. In de coronatijd is een lied geschreven waarin grote zorgen worden geuit als de windmolens dicht bij de kern van Waspik komen. Hij begrijpt dat de keuze vanwege de leefbaarheid overduidelijk is en daarom wordt daar een beroep op gedaan. De heer N. de Bont spreekt in als volgt: Allereerst dank voor uw tijd, mijn naam is Niels de Bont, samen met mijn broer Peter hebben wij een melkveebedrijf in de Overdiepse polder. Als geboren en getogen Waspikkers werken wij met twee jonge gezinnen op ons familiebedrijf, waar wij de kansen die onze vader en oom de afgelopen 40 jaar hebben gecreëerd verder uit bouwen en onze dromen waar maken. Als jonge ondernemers zijn wij ons er volledig van bewust dat er stappen genomen moeten worden om onze eigen toekomst, maar zeker ook die van de generaties na ons veilig te stellen.

Hierin hebben wij zelf het afgelopen decennium al talloze stappen gezet. Dit stelt ons in staat om vandaag de dag al levensmiddelen te produceren met de laagst mogelijke voetafdruk. Om dit verder aan te jagen pleit ik hier vanavond namens ons familiebedrijf voor de plaatsing van windmolens in de Overdiepse polder. • Wij willen direct bijdragen aan de energie transitie binnen de gemeente Waalwijk, wij willen dit graag in onze eigen polder zodat wij hierin ook zelf actief onze stem kunnen laten horen en sturing kunnen geven aan het proces. • Wij zien de gesocialiseerde grondcontracten zoals HMC en Vattenfall die aanbieden als enige realistische oplossing om lokaal draagvlak te vinden, maar zeker ook te houden in de 25 jaar dat de molens ons van duurzame energie voorzien. • Door de school van onze kinderen, sportclubs en andere verenigingen hebben wij een enorme sterke band met onze eigen gemeenschap Waspik, door de windmolens in het Overdiep te ontwikkelen minimaliseren we de impact die deze bouwwerken hebben op deze gemeenschap.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

7

• Daarnaast zal het project in deze vorm overzichtelijker worden omdat er slechts met één ontwikkelaar voor alle molens gewerkt wordt waardoor de financiële kickback naar de gemeenschap beter geborgd is. • De gemeente neemt zelf de term ‘grootschalig’ mee in benaming, de Overdiepse polder is de enige locatie binnen de gemeente waar men echt een grootschalig geclusterd windpark kan realiseren • Als bewoner van het Overdiep direct ten noorden van de Bovenkerkse polder spreek ik uitdrukkelijk uit tegen de plaatsing van windmolens in de Bovenkerkse polder. Ons huis zou dan binnen 700 meter direct ten noorden van een molen vallen en is op een terp van 6 meter hoog gebouwd wat de overlast van slagschaduw en geluid vergroot omdat deze hoger boven het maaiveld verder dragen. • Ons eigen bedrijf genereert ook inkomsten uit de molens op ons eigen land, deze neveninkomsten vergroten onze veerkracht binnen de huidige grillige marktschommelingen en stelt ons in staat om stabieler te ondernemen in de toekomst. • Als laatste punt; er is vanavond al meer dan genoeg gezegd over Defensie maar wil hier toch graag een kleine aanvulling op doen. Een groot deel van de bewoners van Waspik ondervindt geluidsoverlast van helikopters die op enkele honderden meters hoog over komen.

Onze gezinnen en onze koeien worden echter geconfronteerd met helikopters die zowel overdag als ‘s nachts op enkele tientallen meters van onze huizen en stallen overvliegen. Daarnaast ontstaat regelmatig schade aan gewassen door helikopters die op slechts enkele meters boven de grond hangen. Het proces om schade te claimen is dermate traag en omslachtig ingericht dat er nog nooit een schadevergoeding is betaald. Het lijkt haast wel alsof dit met opzet zo gedaan is. Al deze punten samen maken het voor ons overduidelijk dat we met windmolens in de Overdiepse polder een enorme stap maken richting een duurzame en aangename toekomst voor de bewoners van het Overdiep, maar in zeker net zulke maten voor alle bewoners van de gemeente Waspik. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van der Pluijm vraagt of inspreker deel uitmaakt van de zes initiatiefnemers. De heer N. de Bont antwoordt dat dit het geval is. De heer Van Zelst vindt het logisch dat er over geld gesproken wordt, de agrarische sector heeft het moeilijk. Hij informeert aangezien er meer boeren zijn gevestigd in of het op één plek moet of wordt een verdienmodel voor alle boeren. De heer N. de Bont geeft aan dat dit een bijzonder moeilijke vraag is om zomaar eventjes te beantwoorden, want dit is niet besproken binnen de groep van 6 initiatiefnemers.

De heer Van Zelst vervolgt of het een idee is om daar met elkaar het gesprek over aan te gaan wellicht met iemand van buitenaf erbij omdat het om grote belangen gaat. Er ligt een voorkeursalternatief in een ander deel van de polder en in het havengebied. Op het havengebied zijn ook beperkingen. Als de boeren het samen eens kunnen worden kunnen zij op die manier hun inkomen stabieler maken. Het is voor de raad lastig om te kiezen tussen de boeren in de Overdiepse of de Bovenkerkse polder. De heer N. de Bont herhaalt dat dit een lastige vraag is om zomaar even te beantwoorden omdat hierbij heel veel belangen spelen, ondanks dat hij daar wel een mening over heeft. In het Overdiep heeft een aantal boeren elkaar gevonden. Binnen deze groep is afstemming bereikt over de aanpak. Er wordt ook gedeeld met boeren buiten het gebied, maar nu zeggen wij delen met iedereen is lastig, want hij kan niet zomaar over de portemonnee van een ander beslissen. Cluster Overdiepse Polder

Verslag gespreksavond 12 september 2023

8

De heer Fleerakkers spreekt in als volgt: Ik ben Stan Fleerakkers mede initiatief nemer van Windpark Overdiep en bewoner van de Overdiepse Polder in Waspik. Namens de initiatiefnemers vragen wij u als raad om de Overdiepse polder toe te voegen als voorkeursalternatief in het raadsvoorstel. De Overdiepse Polder, drooggelegd voor landbouw recent ingericht als doorstoompolder met terpen. Dit proces had veel impact op de bewoners. Met voor en tegenstanders. Door niet te stoppen bij het eerste obstakel maar het grote doel in zicht te houden is er een mooi project gerealiseerd waar we trots op mogen zijn. Het realiseren van de terpen is ons alleen gelukt doordat we als bewoners zelf mede de regie hadden. Zelf komen met een plan wat goed is voor ons en voor de omgeving. Bij de realisatie van Windpark Overdiep houden we eigen regie bij het opstellen van gesocialiseerde grond contracten. Samen stellen we de voorwaarden op voor de inrichting van het windpark en dient Vattenfall zich ook te houden aan de voorwaarden gesteld door de gemeente. Vattenfall was de eerste ontwikkelaar die op deze manier met ons samen wilde werken. Vattenfall is een partij die bereid is om oplossingen te realiseren ook voor andere belanghebbenden. Uw eigen onderzoek geeft aan dat Overdiep nodig is om de klimaatdoelstelling te behalen.

Daarom verbaast het ons dat Overdiep niet aan het voorkeursalternatief is toegevoegd. Het huidige voorkeursalternatief geeft alle ruimte aan Defensie. Andere belangen worden niet beoordeeld of terzijde geschoven ook leefbaarheid van de eigen inwoners en in het bijzonder van de dorpskern Waspik. Het belang van defensie heeft extra aandacht gekregen middels een dreigende en intimiderende brief aan de raadsleden waarin hun standpunt werd neergezet. Defensie dreigend en intimiderend naar de burger, ongewenst gedrag. U laat zich afschrikken door dreigingen met het niet halen van tijdslijn of raad van state. Argumenten die wettelijk ongegrond zijn en waardoor een kans misgelopen wordt. In het raadsvoorstel wordt aangegeven dat met het voorgestelde voorkeursalternatief de opgave van 2030 gehaald wordt. De Overdiepse polder komt pas in aanmerking als de claim van Defensie wordt opgeheven. Als er met het huidige voorkeursalternatief windmolens in de Bovenkerkse polder staan zal er bij ons GEEN draagvlak meer zijn. Geachte raadsleden. Nu heeft U de kans om met ons als initiatiefnemers vanuit de polder die in goed overleg met elkaar en belanghebbenden een windpark willen realiseren. Die voor een groot deel, vanwege de te realiseren omvang, kan voorzien in de energiebehoefte van Waalwijk ook voor de periode na 2030.

Met draagvlak vanuit de omgeving voor leefbaarheid met name dorpskern Waspik. Een kans om het belang van de Opwek van duurzame energie voor de eigen inwoners zwaar te laten wegen. De vraag die vaak gesteld wordt aan ons is: Wat is het risico als Overdiepse polder toegevoegd wordt aan het voorkeursalternatief? De vraag die u zich moet stellen is: Wat is het risico als OVERDIEP niet toegevoegd wordt? U maakt zich zorgen over de tijdslijn vanwege vermeende vertragende obstakels. Draagvlak bij initiatief nemers en leef omgeving en het behalen van de doelstelling na 2030 zouden zwaarder moeten wegen. Deze manier van participatie zou voor de raad van grote betekenis moeten zijn. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Groos vraagt of hij het goed heeft verstaan dat in het geval de windturbines in de Bovenkerkse polder worden geplaatst zij dan nooit meer in de Overdiepse polder komen en of dit nader toegelicht kan worden. Hij vraagt voorts of alle agrarische gezinnen uit de Overdiepse polder voorstander van dit plan zijn. De heer Fleerakkers antwoordt dat de initiatiefnemers niet tussen windmolens in de Bovenkerkse polder willen wonen. Niet alle inwoners van de Overdiepse polder kunnen zich vinden in het plan.

6 initiatiefnemers zijn in goed overleg met dit plan gekomen, de anderen zijn hiervan in kennis gesteld maar hebben zich niet bij het initiatief aangesloten. De heer Van Belkom informeert hoe de initiatiefnemers hiermee omgaan.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

9

De heer Fleerakkers geeft aan dat in de gesocialiseerde grondcontracten met de omgeving rekening gehouden moet worden. Geprobeerd wordt om dit in te vullen door de omgeving een vergoeding aan te bieden. Over de verdeling is men het nog niet eens. Voorts wordt geprobeerd om de windmolens zo ver mogelijk van de bezwaarmakers vandaan te plaatsen. De heer Van Belkom vraagt hoe er wordt gehandeld als mensen tegen geen enkele prijs windmolens willen. De heer Fleerakkers antwoordt dat het aan de initiatiefnemers van het windpark is om het windpark te realiseren omdat het gaat om grondeigendom binnen het windvlak. Dit bepaalt of het windpark gerealiseerd kan worden op hun gronden. De omgeving moet hierbij betrokken worden, maar kan niet bepalen dat er geen windmolens komen. Voor alle locaties geldt dat degenen met de grondcontracten bepalen of het doorgaat. De heer Van Dijk hoort een voorkeur voor de Overdiepse polder en daarbij wordt Vattenfall een aantal malen genoemd. Hij informeert hoe nadrukkelijk dit met elkaar verbonden is. De heer Fleerakkers antwoordt dat de grondovereenkomsten specifiek zijn afgesloten voor ontwikkeling door Vattenfall. De heer Van der Pluijm merkt op dat het doel duidelijk is; realisatie in de Overdiepse polder en vraagt waarom de windmolens zo dicht bij gewenst worden.

Een aantal partijen heeft zich aangemeld bij de gemeente voor de realisatie van deze plannen. Hij vraagt of deze partijen ook mogen meedoen met de realisatie in de Overdiepse polder. De heer Fleerakkers antwoordt dat meerdere projectontwikkelaars zich hebben gemeld bij de grondeigenaren. Betrokkenen van het project Overdiepse polder willen niet tegen elkaar uitgespeeld worden. Gesocialiseerde grondcontracten houdt in gezamenlijk tekenen om een windpark te ontwikkelen met onderlinge afspraken en voorwaarden. Dit past beter dan wanneer een ontwikkelaar met hem een contract afsluit waarbij het niet duidelijk is of de buren ook zullen tekenen. De gemeente stelt 400 meter afstand tot woningen in het buitengebied. Initiatiefnemers geven aan meer dan 500 meter, er is ruimte in de Overdiepse polder om dit te creëren. Mevrouw Veraa verzoekt de eigen regie toe te lichten. De heer Fleerakkers geeft aan dat Vattenfall gelegenheid geboden wordt om een windpark te ontwikkelen en daarvoor voorstellen te doen. De grondeigenaren houden de regie en bepalen wat er gebeurt rekening houdend met de belangen die spelen in de Overdiepe polder zodanig dat zo veel mogelijk wensen vervuld kunnen worden. Mevrouw Klerks hoort dat 90% van de bewoners van ’t Vaartje kiezen voor de Overdiepse polder en vraagt over hoeveel procent het met 6 initiatiefnemers gaat.

De heer Fleerakkers antwoordt dat er in totaal 8 terpen zijn, het gaat om 6 terpen. Mevrouw Klerks vraagt wat de voorkeur heeft bij het toevoegen van de Overdiepse polder aan het voorkeursalternatief; de Bovenkerkse polder vervangen door de Overdiepse polder of de Overdiepse polder toevoegen. De heer Fleerakkers kiest voor het vervangen van de Bovenkerkse polder. Mevrouw Klerks benadrukt dat aangegeven is dat men niet wil wonen tussen de windmolens en vraagt nogmaals of toevoegen daarom geen optie is.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

10

De heer Fleerakkers reageert dat het niet toevoegen straks een probleem voor de gemeente is als de procedure in 2030 nog een keer gevolgd moet worden. Mevrouw Klerks verduidelijkt dat als er wordt toegevoegd het mogelijk is dat er ook windmolens komen in de Bovenkerkse polder terwijl aangegeven is dat men niet tussen de windmolens wil wonen. De heer Fleerakkers begrijpt deze vraag, maar de zekerheid dat het de Bovenkerkse polder wordt is er niet voor de gemeente. Mevrouw Klerks concludeert hieruit dat gehoopt wordt dat toevoegen ervoor zorgt dat de windmolens alleen in de Overdiepse polder komen. Dit wordt bevestigd. Mevrouw De Jongste informeert naar de mening van Rijkswaterstaat. De heer Fleerakkers antwoordt dat Rijkswaterstaat destijds het plan heeft ontwikkeld met als doel waterberging en als doorstroompolder. Voor het ondernemen van activiteiten in de uiterwaarden (rivierbedding bij hoogwater) zijn regels gesteld. De compenserende maatregelen kunnen pas bepaald worden als in het proces meegegaan wordt, een watertoets in samenwerking met Rijkswaterstaat. De watertoets is noodzakelijk voor bouwwerken, maar niet noodzakelijk voor natuurontwikkeling ondanks de hinder op de doorstroming. De heer Van Zelst begrijpt dat van de 2 van de 8 bewoners van de Overdiepse polder niet meedoen of tegen zijn.

Daar staat tegenover dat ruim 300 mensen aan de overkant hebben getekend om door te gaan met de plannen in de Overdiepse polder (300-2). De heer Fleerakkers antwoordt dat dit in absolute getallen anders ligt. Op de themabijeenkomst waren in totaal 200 mensen aanwezig. De heer Van Dortmont spreekt in namens Vattenfall Wind als volgt: In aansluiting op eerdere insprekers willen wij als Vattenfall ons graag aansluiten bij het pleidooi voor de Overdiepse Polder als locatie voor windmolens in uw gemeente. Als Vattenfall hebben we de afgelopen jaren verschillende windparken ontwikkeld in Nederland, onder andere in vergelijkbare gebieden zoals IJsselmeer. Ook daar zijn we uitdagingen tegengekomen waar wij in durven investeren. U geeft aan de dreiging van Defensie om naar de Raad van State te gaan spannend te vinden omdat u zich begrijpelijk zorgen maakt over de beoogde tijdslijn. Of het nu Defensie is, een lokale actiegroep of andere partij, bijna elk te ontwikkelen windpark komt langs de Raad van State. Simpelweg omdat de belangen bij de ontwikkeling van een windpark nu eenmaal groot zijn. Als Vattenfall gaan we hier zorgvuldig mee om en houden er in de tijdsplanning rekening mee. Uw traject in het kader van de Grootschalige Opwek vinden wij zeer positief.

U pakt als gemeente regie op de energietransitie en kan er zo voor zorgen dat het zo goed mogelijk voor uw inwoners wordt gerealiseerd. Daarom denken wij dat u nu een grote kans laat liggen als u nu niet kiest om Overdiepse Polder toe te voegen aan het VKA. Een unieke locatie waar 8 tot 11 windmolens gerealiseerd kunnen worden, waarmee ook een forse stap gezet kan worden richting uw doelen na 2030. Een locatie die zonder twijfel de minste impact heeft op de leefomgeving van uw inwoners en met groot lokaal draagvlak. Ook dat is uniek in Nederland. Het standpunt van defensie met betrekking tot het laagvlieggebied is begrijpelijk. Echter dat dit bij voorbaat leidt tot de keuze door het college om Overdiep niet op te nemen in het voorkeursalternatief is een gemiste kans en niet logisch want het is helder dat Overdiep nodig is voor de doelstelling na 2030. Daarom moet dit onderzocht worden. Als eerder met u gedeeld: De afweging tussen het belang van het laagvlieggebied aan de ene kant, en de leefbaarheid en grote voordelen van de Overdiepse Polder maakt u als raad. Het laagvlieggebied heeft juridisch namelijk geen ruimtelijke status.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

11

Met betrekking tot het doorstroomgebied heeft een eerste overleg met Rijkswaterstaat plaatsgevonden. Voorheen mocht in het stroombed van rivieren niet gebouwd worden. Op basis van de nu geldende Beleidslijn is er onder goede voorwaarden plaatsing van windturbines mogelijk. De compensatie van de afname van bergend vermogen is hiervan een belangrijke. Dit achten wij haalbaar, ook vanuit eerdere ervaringen. Daarnaast heeft Rijkswaterstaat zelf als doelstelling om duurzame energie op te wekken op rijksgronden. De aanduiding van het Overdiep als voorkeursalternatief maakt het mogelijk om de verdere effecten op de doorstroming inzichtelijk te maken. Omdat doorstroming een belangrijk punt is, geven wij Witteveen en Bos opdracht om effecten van Windmolens in kaart te brengen. Windpark Overdiep biedt niet alleen nieuw perspectief voor de agrarische ondernemers, het geeft ook nieuw perspectief aan de inwoners en ondernemers in uw gemeente. Het biedt een oplossing voor de energiearmoede binnen uw gemeente. Lokaal eigendom en 50 cent per opgewekte MWh naar het omgevingsfonds is voor ons niet een zinnetje op papier of een vinkje wat we moeten zetten vanuit de gedragscode wind. Samen met een lokale energie coöperatie en platform Waspik zorgen we dat gebiedsontwikkeling plaatsvindt waar de gemeente trots op kan zijn.

Concreet ondersteunen wij het verzoek om Overdiep toe te voegen aan het voorkeursalternatief dat u op 21 september vaststelt om samen met u de totale doelstelling voor de gemeente Waalwijk te halen. U heeft een vooruitstrevende gemeente die in het verleden heeft laten zien niet altijd voor de makkelijkste weg te gaan maar voor de weg die het beste is voor de inwoners, ondernemers en het gebied. De initiatiefnemers, de leefomgeving en Vattenfall zijn er klaar voor. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Klerks denkt dat alle argumenten om te kiezen voor de Overdiepse polder zijn genoemd, behalve het argument dat Vattenfall hier geld aan verdient. Zij begrijpt dat er compensatie voor het water moet plaatsvinden en daarover is gesproken met Rijkswaterstaat. Zij vraagt of dit binnen of buiten het gebied moet plaatsvinden. De heer Van Dortmont antwoordt dat dit in of nabij het gebied moet plaatsvinden. Een groot deel kan ingevuld worden door de fundering van de windturbines onder het maaiveld te bouwen. Dit kan met de watercompensatie gecombineerd worden in de vorm van het verbreden van sloten of iets dergelijks.

De heer Den Braven nam met belangstelling kennis van de mededeling dat Vattenfall al vaker projecten heeft uitgevoerd in dit soort gebieden en vraagt of inspreker een voorbeeld kan noemen van windmolens in een laagvlieggebied van Defensie. De heer Van Dortmont kan geen voorbeeld noemen. Desgevraagd verduidelijkt hij dat hij niet heeft gezegd dat dit geen problemen oplevert, maar dat dit onderzocht moet worden. In de Wieringermeer zijn ervaringen opgedaan met een laagvlieggebied dat wat verplaatst is waardoor het windpark wel gebouwd kon worden en door windturbines stil te zetten als er geoefend wordt. De dialoog met Defensie kan gestart worden als de raad daarvoor kiest. De heer Van der Pluijm vraagt of inspreker zich heeft aangemeld voor het voorkeursalternatief. De heer Van Dortmont antwoordt dat men zich heeft aangemeld, maar omdat de ontwikkelingen van de Overdiepse polder later op gang zijn gekomen, is de aanvraag pas onlangs gedaan. De heer Van der Pluijm wijst op de spelregels van het voorkeursalternatief en vraagt of deze ook gelden als de Overdiepse polder wordt toegevoegd omdat de heer Fleerakkers aangeeft dat de initiatiefnemers alleen met Vattenfall zaken willen doen.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

12

De heer Van Dortmont herhaalt dat een verzoek is ingediend om mee te doen, de spelregels gelden ook voor zijn project. Een reactie wordt nog afgewacht. Mevrouw De Bruijn vraagt of zij het goed heeft begrepen dat ondergronds beton voor wateroverlast in een ander gebied kan zorgen. De heer Van Dortmont corrigeert dat de betonnen voet onder het maaiveld aanbrengen één van de compenserende maatregelen is. Desgevraagd verduidelijkt hij dat het beton onder de bodem ligt waardoor het water daar overheen stroomt. Er moet wel compensatie voor de masten gevonden worden, maar dat is een miniem percentage. De heer Broekmans, oud inwoner Overdiepse polder, spreekt in. Hij heeft van 2004 tot 2010 de inwoners vertegenwoordigd bij het project rivierverruiming Overdiepse polder. Dit wereldberoemde terpenplan is tien jaar geleden uitgevoerd en heeft € 110 mln. gekost. Bij extreem hoge waterstanden stroom het water door de polder en dat zorgt ervoor dat het water in de Bergsche Maas 30cm daalt zodat men in ’s-Hertogenbosch droge voeten houdt en de A2 niet onder water komt te staan. Grote voorwaarde bij dit unieke plan was de boerderijen op terpen, geen obstakels in de polder, geen bomen aanplanten en na 1 oktober geen gewassen van 30cm hoog laten staan. Dit alles is vastgelegd in het inpassingsplan van de gemeente en de Provincie.

Vattenfall komt nu met een plan om 10 tot 12 windmolens met een doorsnede van minimaal 6 meter in deze polder te plaatsen, een groot obstakel voor de doorstroming. Vattenfall heeft vijf agrarische ondernemers wijsgemaakt dat de windmolens uitsluitend op hun eigendommen komen te staan midden in het doorstroomgebied. Zij kunnen hierbij rekenen op een vergoeding van ongeveer € 100.000 per jaar. Vattenfall heeft deze inwoners zelfs een voorovereenkomst laten tekenen waardoor men zich voor drie jaar vastlegt. Hiervoor is een vergoeding van € 1.000 betaald. Als de raad kiest voor het voorkeursalternatief komt de gemeente tegenover Rijkswaterstaat te staan vastgehouden wordt aan een daling van de waterstand van 30cm. De gemeente komt ook tegenover Defensie te staan die haar laagvlieggebied niet zal prijsgeven. En de raad staat tegenover zijn eigen inpassingplan; geen obstakels in de Overdiepse polder. Het ergste hierbij is dat van de Overdiepse polder 550 hectaren groot een onleefbaar gebied wordt gemaakt voor mens en dier. Voor Platform Waspik is de leefomgeving in de Overdiepse polder niet belangrijk, als het maar het ver genoeg van hun huizen af is vindt men het goed. Voor de mensen in de polder met een windmolenpark in de achtertuin wordt het een onleefbaar gebied.

Hij sluit in de richting van de inwoners van Waspik af met de woorden: wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Zelst hoort dat mensen drie jaar vastzitten aan Vattenfall en informeert of inspreker weet hoe dit zit bij andere gebieden. Voorts informeert hij naar de invloed op dieren in de Overdiepse polder. De heer Broekmans antwoordt dat voor de dieren hetzelfde geldt als voor de mensen; geluidsoverlast en elk uur een kwartier schaduw als de zon schijnt. Gewassen die onder bomen staan groeien minder. De belangenvereniging Overdiepse polder speelt op dit moment totaal geen rol meer, deze club is nu gesplist in 6 tegen 2. Tijdens vergaderingen wordt niet meer over windmolens gesproken. De heer Van der Pluijm informeert naar het doel en belang van inspreker. Hij informeert voorts hoe hoog het water in de Overdiepse polder komt. De heer Broekmans is verbaasd is dat er nooit meer is gesproken over het project waarmee de Overdiepse polder destijds is ingericht. Het doorstroomeffect veroorzaakt een daling van 30cm in de Bergsche Maas. Windmolens precies in deze stroom hebben een effect op de daling. Destijds had Rijkswaterstaat bezwaren tegen het behouden van

Verslag gespreksavond 12 september 2023

13

een stuk dijk vanwege het effect op de waterdaling. Compensatie voor tien windmolens acht hij onmogelijk en onbetaalbaar. Hij kan zich niet voorstellen dat Rijkswaterstaat hier mild in zou kunnen zijn gezien de huidige klimaatverandering. Aangaande zijn belang herhaalt dat hij tien jaar lang heeft gewerkt aan dit bijzondere project en daarom gaat het hem aan het hart als hetgeen toen is gerealiseerd aangetast wordt. Mevrouw Klerks is het eens dat windmolens invloed hebben op mens en dier en vraagt waar de windmolens dan wel moeten komen. De heer Broekmans vindt het jammer dat Waalwijk toezeggingen heeft gedaan aan Hart van Brabant over de plaatsing van windmolens. Eigenlijk is er binnen de gemeente geen plaats voor windmolens (te dicht bij bewoning, hoogspanningskabels, geen ruimte in het buitengebied). Mevrouw Klerks vervolgt dat wanneer dit zo gesteld wordt de Provincie het overneemt van de gemeente waardoor de windmolens er alsnog komen. De heer Broekmans benadrukt dat de Provincie zich ook aan de waterstanden zal moeten houden. Hij laat het aan de wijsheid van de raad om de locatie te bepalen, wat hem betreft geen windmolens. Cluster Oostkant gemeente Waalwijk De heer Van Delft spreekt in namens Melkveebedrijf Van Delft als volgt: Ik ben Erik van Delft, eigenaar / bewoner van mannenbeemdweg 2.

Ik wil inspreken omdat de voorkeurslocatie op haven 8 oost mij totaal niet bevalt. En ernstige overlast vrees op 400 meter van onze bedrijfswoning en 250 meter van ons erf. Ik ben vooral bang voor het geluid en de slagschaduw zal ook niet mals zijn. Op onze woning en het erf waar we dagelijks 24 uur per dag 7 dagen per week wonen en werken. Onderzoeken wijzen op gezondheidsrisico’s en concentratieproblemen. Haven 8 zien we al een tijdje opdoemen vanuit onze woning. Het begon met grote blokkendozen, mega asfalt terreinen, grove uitbreiding KV-station, plusminus 300 arbeidsmigranten als vaste buren op 50 meter afstand en het eindigt als jullie zo doorgaan met een constante knipperende discoverlichting van slagschaduw. Als dit plan met molens door gaat. Het lijkt wel dat we hier als bewoners in het buitengebied totaal genegeerd worden. Alles waar we kort bij het centrum van Waalwijk geen zin in hebben werpen we maar naar het buitengebied toe. Al het bla bla dat molens uitgezet kunnen worden met slagschaduw is ook een beetje onzin en rekenkundig geneuzel. Er wordt alleen geteld met de gevel van de woning in plaats van alle gevels. Of het erf waar wij werken. Onze stallen waar melkkoeien in zitten hebben een open karakter, de gevels aan de west kant zijn ruim open, dus ook constant geflikker van licht in de middag en avond. Fijn als je daar moet werken.

Ik heb me nog niet verdiept of windmolens effect hebben op de gezondheid van melkvee, maar weet wel dat koeien erg gevoelig zijn voor stralingen. Ook heb ik het idee dat het wel makkelijk is voor de gemeente Waalwijk om op Haven 8 molens te plaatsen. De grond is immers goedkoop verkregen door middel van een voorkeursrecht erop te leggen. Andere locaties zoals polder Bovenkerk of het Overdiep is dat natuurlijk moeilijker. Ook wil ik wel eens weten wat er waar is dat er al onderlinge afspraken gemaakt zijn met een beursgenoteerd Oost-Europees bedrijf met verkoop van grond waar de molens precies komen of hoe zit dat? Tot slot wil ik zeggen dat we hier in deze omgeving niet op die mega windmolens zitten te wachten. Bij de arbeidsmigranten campus werden de regels zo aangepast of uitgezonderd dat het er in ieder geval wel zou komen. Zonder dat van te voren weten hoeveel overlast het gaat geven. Het lijkt me nu bij die molens weer dezelfde kant op te gaan. Dus aanwezige hier vanavond wees wijs doe het niet. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

14

De heer Bokšan begrijpt dat inspreker zich genegerd voelt en verzoekt om nadere toelichting. De heer Van Delft herhaalt zijn opmerking dat dingen die niet in het centrum worden gewenst naar het buitengebied worden gedaan. De heer Bokšan vervolgt dat de windmolens ergens geplaatst moeten worden en vraagt waar de windmolens dan wel geplaatst mogen worden rekening houdend met het gegeven dat in de Bovenkerkse polder niet alle windmolens geplaatst kunnen worden. De heer Van Delft stelt voor om niet akkoord te gaan net als de gemeente Gilze en Rijen door aan te geven dat er geen ruimte is. Zelfs in het Land van Heusden en Altena met een groot buitengebied is aangegeven dat er geen windmolens worden gewenst. De heer Bokšan heeft persoonlijk een voorkeur voor windmolens op zee in de hoop dat windmolens over een aantal jaren helemaal niet meer nodig zullen zijn, maar op dit moment is het niet anders gezien de klimaatdoelstellingen van de gemeente. Hij vraagt of inspreker ideeën heeft hoe deze op een andere manier bereikt kunnen worden. De heer Van Delft wijst als voorbeeld op het prachtige overdekte parkeerterrein met zonnepanelen bij de Efteling. Op het parkeerterrein bij Van Mossel ziet hij geen zonnepanelen, dat is een gemiste kans. Mevrouw Klerks weet dat over de arbeidsmigranten het gesprek met heel veel boeren is gevoerd en informeert naar het draagvlak voor windmolens.

De heer Van Delft antwoordt dat er totaal geen draagvlak is, er komen straks nog enkele insprekers. De heer Van Groos begrijpt dat er voor geluidsoverlast gevreesd wordt. Er staan al een tijdje vier windturbines. Hij vraagt of daar overlast van ondervonden wordt. De heer Van Delft antwoordt dat er geen overlast wordt ervaren, maar dit ligt aan de locatie. Dat is anders bij de nu voorgestelde locatie waardoor hij voor slagschaduw vreest. De heer Van Groos vervolgt dat de zon niet de hele dag in het westen staat. De heer Van Delft nodigt de heer Van Groos uit om van 15.00 huur tot in de avond bij hem in de keuken te komen zitten waarna het duidelijk zal zijn. De heer Van Zelst vraagt op welk bedrijf wordt gedoeld met Oost-Europees bedrijf. De heer Van Delft heeft begrepen dat een groot bedrijf interesse om zich te vestigen naast Bol.com richting het kanaal, meer weet hij niet. Mevrouw Akkermans spreekt als volgt: Goedenavond allemaal, Ik ben Margo Akkermans van de mannenbeemdweg nummer 2. Bedankt dat we met jullie in gesprek kunnen gaan, want we maken ons toch echt wel zorgen om de mega turbine die hier zo vlak bij komt te staan. Ja net op een veilige grens dat de overheid adviseert. Maar niet op de grens waar wij wonen, werken spelen recreëren met mijn jonge gezin. Slagschaduw, gezondheidsrisico’s, geluidsoverlast, constant denken dat er iemand is omdat het licht beweegt.

Wij wonen niet in een huis met een tuin van zeg 100m2, nee onze tuin zit straks op een kleine 250 meter afstand van een windmolen, een mega molen. Nog veel hoger dan die in Den Bosch 180 meter hoog. Als ik dit zo voorlees aan jullie bekruipt me een akelig gevoel.

Verslag gespreksavond 12 september 2023

15

En het is niet een vervanging van de huidige turbines, maar als ik het goed begrijp is het de bedoeling dat er windturbines geplaatst worden van 248 meter hoog die 12000 megawatt uur per turbine opleveren. De huidige zijn 124 meter en leveren 1500 megawatt uur op. Er staat er maar 1 van zo groot in NL op de Maasvlakte 2 eigenlijk dus op zee. De huidige zee wind turbines zijn ook nog minder groot als de gemeente voornemend is om die hier te plaatsen. Alle onderzoeken in NL zijn dan ook gedaan op vele kleinere windturbines. Waarom willen we dit. ? De overheid, dus ook de gemeente heeft een doelstelling 50% eigen verbruik van de energie. Maar is de overheid objectief? En waarom?? Wat is de reden dat we dat zelf willen opwekken? Omdat het beter is voor de wereld. Beter is voor de natuur. Dus dan gaan we mega turbines plaatsen naast een ecozone, waar we natuur willen ontwikkelen. Erg mooi, zo zag ik vorige maand nog een visarend hier jagen in het Drongelens kanaal. Lopen de patrijzen op de dijk. Fazanten die hier broeden en reeën die zich steeds vaker laten zijn.

Welke impact heeft dit op onze omgeving: Veel schade aan natuur en dier, over mij en mijn gezin nog niet gesproken te hebben: Kankerverwekkende Bisfenol A van de wieken Giftig gas in de behuizing Lekkende hydraulische olie Niet recyclebare wieken Zware metalen door kinderhandjes uit allesvernietigende mijnen Maar ach het is zoveel beter voor het milieu. Ik ben erg neerslachtig over de gemeente want wij zitten op een oh zo’n mooie plek, maar er wordt hier van alles geplaatst en gedaan, arbeidsmigranten hotel, biomassa centrale, bol.com en het lijkt allemaal zo makkelijk te gaan, maar ja de gemeente heeft met deze dingen ook baat bij. Als ik een vergunning aanvraag voor een paardrijbak wordt er zolang getouwtrekt dat we hier bijna 3 jaar over hebben gedaan om dit te krijgen… en dan nog tijdelijk.. Sorry maar ik hoop echt dat jullie ook rekening houden met de burgers in jullie gemeente die ook aan het randje van de gemeente woont en niet alleen kijken naar de inkomsten die het met zich mee brengt. Ik snap dat het moeilijk is dat jullie tussen alleen maar kwade moeten kiezen en dan liever 6 gezinnen met een hoop ellende dan een woonwijk.. qua protest zijn wij hoogstens met 40 mensen, terwijl je in een deel van een woonwijk al gauw er 800 tot 1000 hebt. Ik voel me hier totaal onmachtig en klein.

Kom een keer langs bij ons op de boerderij aan het einde van de middag bij laagstaande zon wat een impact de auto’s en vrachtwagens nu al hebben die over de brug rijden. Je moet hier niet aan denken dat hier windmolens komen te staan.. Alsjeblieft doet het niet. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw IJpelaar leeft met inspreker mee en geeft aan dat zij zich zal inzetten voor het nemen van een goede beslissing. De heer Biemans spreekt in. Hij is de buurman van de heer Van Delft en mevrouw Akkermans en wil zijn verontrusting uitspreken ten aanzien van de WOZ-waarde van de gebouwen. Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam is gebleken dat windmolens van tenminste 150 meter hoog waarbij de woningen op maximaal 2km afstand staan daar een negatief op hebben. De woningen zijn 5% minder waard. Dit negatieve aspect was al bekend in 2011. Groene stroom wordt belangrijk gevonden, maar niemand wil windmolens in de achtertuin. Hij krijgt nu voor zijn gevoel meer gelegenheid tot inspraak dan destijds bij de arbeidsmigrantencampus en hoopt dat de raad een wijze beslissing neemt door de windmolens ergens ander in te tekenen. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan inspreker. De heer Hartgers spreekt in.

Hij is inwoner van Doeveren en citeert vervolgens uit het volkslied: “Doeveren, Doeveren, heerlijk gastvrij oord, waar geen enkele trein ooit stopt, daar leeft men ongestoord”. Dit gaat inmiddels niet meer op. Inwoners hebben veel

Verslag gespreksavond 12 september 2023

16

hinder van het onrustige beeld van de lange slagschaduw tegen de dijk van het afwateringskanaal. Ook als hij zich omdraait ziet hij de weerspiegeling van de draaiende molens in de ruiten van zijn huis. Hij verzoekt de raad af te zien van het plaatsen van nog grotere windmolens op Haven 8. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan inspreker. De heer Verkooijen spreekt in. Hij is fruitteler en ondernemer in de Baardwijkse polder. Hij is niet tegen windmolens, maar wel tegen de manier waarop het nu in Waalwijk gebeurt. Als je het woord summier googlet wordt bij de gemeente Waalwijk uitgekomen. Hij heeft veel informatiebijeenkomsten bezocht, maar is nooit wijzer geworden. Er wordt van alles besproken maar als je vraagt wat de gevolgen voor de omliggende bedrijven, inwoners en dieren zijn blijven de antwoorden summier. Wat zijn de gevolgen voor de gezondheid, geluid, slagschade? Waarom op zo’n korte afstand tot de huizen? Je krijgt geen fatsoenlijk antwoord. Waarom geen normale discussie met feiten, waarom moet alles binnen 15 minuten besproken worden? Of zoals nu in drie minuten? Hij woont en werkt in het buitengebied waar met openheid van het gebied rekening gehouden moet worden. De weidevogels, de archeologische waarde, de berging van grondwater, allemaal zaken waar 375 meter bij hem vandaan geen rekening mee gehouden hoeft te worden.

Hij heeft het idee dat dit weer een project wordt van de gemeente dat bij hem in de polder over de schutting wordt gegooid. Op zijn bedrijf heeft hij ruim 175 fruitbomen die CO² en stikstof vastleggen. De bomen produceren ook zuurstof, echter in de gemeente Waalwijk heb je voor het planten van bomen een vergunning nodig via een gedetailleerde aanvraag met situatietekeningen, maten, dwarsdoorsnedes en als bonus legeskosten. Hij vraagt of hij voortaan aan de gemeente mag vragen om in drie minuten het verhaal te komen vertellen waarna hij gewoon zijn vergunning heeft. Hij denkt dat hij driemaal kans maakt; nu niet, dan niet en nooit niet. Hij zou graag zien dat dit project niet doorgaat en dat er een nulmeting komt met duidelijke afspraken over geluid, gezondheid van bewoners en dieren en slagschaduw conform de landelijke c.q. Europese normen. Op zijn bedrijf heeft hij ruim 3500 zonnepanelen, goed voor 1 megawatt. Hij wil graag meer groene energie opwekken door middel van dubbelzijdig grondgebruik. Dit gaat nu niet omdat teruglevering van stroom is gereserveerd voor windmolens en zonneweides. Hij heeft deze wens vijf jaar geleden al aangekaart, maar kreeg steeds nul op het rekest. Hij vraagt zich af waarom er dan nu wel ingestemd kan worden met zonneparken op goede cultuurgrond.

Hij hoopt dat zijn zorgen duidelijk zijn, mocht dat niet zo zijn dan maakt hij graag tijd vrij voor alle raadsleden inclusief een kop koffie en een perenvlaaitje. En dan hoeft het niet in drie minuten te gebeuren. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van der Pluijm informeert naar de ervaringen met de huidige windmolens. De heer Verkooijen antwoordt dat deze ver genoeg van zijn huis staan. De windmolens die nu worden voorgesteld zullen voor hinder voor de hele polder zorgen. De gemeente weet niet wat er in het buitengebied speelt. De heer Van Zelst veronderstelt dat het onderwerp gezondheid no in de raad aan de orde komt en wijst daarop op het GGD rapport waaruit negatieve invloeden blijken. Hij begrijpt dat dubbelzijdig gebruik van de grond wordt gewenst en informeert of dit gaat om zonnepanelen boven het fruit. De heer Verkooijen antwoordt dat het gaat om 45 hectaren. De heer Van Zelst vervolgt dat dit inhoudt dat de 15 hectaren die de gemeente heeft gepland helemaal gerealiseerd kunnen worden.