Verslag duidings- en overdrachtsavond 31-03-22

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

16

wat ons betreft om samen in discussies op zoek te gaan naar het beste voor Waalwijk en ook bereid zijn om wat voorligt aan te passen. Het gaat wat ons betreft om antwoord geven als er vragen worden gesteld. Het gaat erom bereid te zijn met elkaar die discussie aan te gaan. Dat is wat ik de afgelopen vier jaar te vaak heb gemist. Ook bij de VVD. Mevrouw Klerks: Dan lijkt het mij goed om daar met elkaar over in gesprek te gaan en elkaar aan te spreken na een raadsvergadering (daar heeft corona niet bij geholpen) van goh ik vond dit niet fijn. Wij kunnen dat vanuit onszelf misschien wat vaker aangeven wanneer er hele lastige vragen worden gesteld die eigenlijk onmogelijk tot een antwoord kunnen leiden waarbij wij het nooit goed kunnen doen. Dan is er vanuit mij, en ik denk dat ik ook namens de fractie spreek, soms wel het gevoel dat ik een soort van in de val gelokt wordt. Dat zijn dan ook geen vragen die voor mij leiden tot een beter resultaat voor de Waalwijkse gemeenschap. Ik ben het met de heer Van Groos eens dat wij uiteindelijk moeten zoeken naar iets wat goed is voor de Waalwijkse gemeenschap. Ik denk dat wij in ons samenspel hier soms de verkeerde vragen stellen, waardoor anderen het gevoel hebben dat wij hen in de val lokken, daar kunnen wij onderling iets aan doen.

Dat hoeven wij wat mij betreft niet op papier te zetten, want dat is iets waar ik als mens al voor sta en waar wij het gewoon over kunnen hebben. De voorzitter: De heer Van Groos met een laatste reactie. De heer Van Groos: Een korte opmerking, ik bedank mevrouw Klerks voor haar antwoord. Misschien moeten wij het dan ook nog hebben over het politieke spel en hoe je dat dan speelt. Wat heeft daarin denk ik ook nog een rol. De heer Klerx: Ik heb eigenlijk een vraag aan de heer Van Groos. Ik hoor voor mijn gevoel een contradictie, maar misschien begrijp ik het verkeerd. Laten wij elkaar meer vragen stellen dus ik dacht ik zal de vraag nog een keer stellen. Voor mijn gevoel zijn wij de afgelopen jaren namelijk bereid geweest om voorstellen te wijzigen. Wij hebben diverse moties en amendementen aangenomen vanuit de coalitie en vanuit de oppositie, maar wij zijn het af en toe oneens met elkaar. Dan vindt misschien de meerderheid dat een voorstel eigenlijk goed is. In dat opzicht zijn wij niet bereid om tot een aanpassing te komen. Ik begrijp, althans dat hoor ik de heer Van Groos zeggen, dat je daarin altijd vrij moet zijn en als dat niet het geval is, dat je niet bereid om een voorstel aan te passen, dat er dan een verkeerde bestuurscultuur is. Of heb ik het verkeerd begrepen? De voorzitter: U koppelt in uw vraag de bestuurscultuur aan het met elkaar eens zijn.

Een voorstel hebben waarbij iedereen het met elkaar eens is. Mijnheer Van Groos, als je het niet met elkaar eens bent, heb je dan een minder goede bestuurscultuur. De heer Van Groos: Nee voorzitter, maar ik begin mij onderhand wel af te vragen of wij niet weer eens een heisessie zouden moeten doen. Als ik de enige ben die problemen heeft met de cultuur die er is, waarom zouden wij daar dan met zijn 29-en over praten. De voorzitter: Volgens mij heb ik het vanavond van meerdere mensen gehoord in hun bijdrage. De heer Van Groos: Er wordt soms toch een andere indruk gewekt, maar dat is dan misschien ook het politieke spel. Wat mij betreft mogen meningsverschillen blijven bestaan, maar geen antwoord geven en alleen maar zeggen dan verschillen wij van mening vind ik echt de dood in de pot. Als je het wel een heel goed voorstel vind, dan verwacht ik daar een uitleg over of tegenargumenten, maar die hoor ik dan niet. Wat ik wel vaak zag gebeuren is dat de coalitiepartijen zaten te wachten totdat de wethouder

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

17

reageerde op onze vragen en bijdragen en dan zeiden daar sluiten wij ons bij aan. Dus met andere woorden de wethouder moest het antwoord maar geven, want zelf wilde u dat niet. Of kon u dat niet. Of geef er maar een invulling aan. De voorzitter: Wilt u een vraag stellen, mijnheer Van Groos? De heer Van Groos: De vraag was gericht aan mij en daar reageerde ik op. Ik gaf een antwoord en ik antwoordde niet met een wedervraag. De voorzitter: Het woord is aan de fractie van Lokaal Belang, de heer Klerx. De heer Klerx: Allereerst felicitaties aan de winnende partijen en natuurlijk welkom aan alle nieuwe raadsleden en iedereen gefeliciteerd met de benoeming. Veel wijsheid en succes gewenst de komende vier jaar. Ook Lokaal Belang blikt graag terug op de verkiezingen. Uiteraard is iedereen benieuwd naar het vervolg, maar daarover later meer. Onze fractie kijkt enigszins met gemengde gevoelens terug op de verkiezingsuitslag. Het is al vaker gezegd, ook wij vinden de lage opkomst erg jammer. Desalniettemin is onze partij enorm blij met het enorme vertrouwen van de kiezer. Bijna 6.000 inwoners uit Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik kozen voor Lokaal Belang. Dat is ruim 35% van de stemmen, daar zijn wij ontzettend trots op en bovenal dankbaar. Het is een enorme verantwoordelijkheid, dat realiseren wij ons terdege en daar gaan wij graag mee aan de slag.

Het is een goed gebruik dat de grootste partij het initiatief neemt voor het vervolg na de verkiezingen en daarom hebben John van den Hoven en ikzelf namens Lokaal Belang een brief gestuurd aan alle partijen. Partijen zijn uitgenodigd voor een oriënterend gesprek met Lokaal Belang, wij kondigden deze duidingsavond aan en nodigden inwoners en maatschappelijke partners uit om mee te praten over het onderwerp op weg naar een nieuw bestuursakkoord tijdens de reguliere gespreksavond op donderdag 14 april a.s. Ik wil daar graag nog even de aandacht op vestigen, want ik hoop echt dat inwoners en maatschappelijke partners mee komen praten. Op zaterdag 26 is vervolgens met alle andere partijen, met uitzondering van Lijst IJpelaar, die de uitnodiging vriendelijk heeft afgeslagen, een oriënterend gesprek gevoerd over het vervolg na de verkiezingen en de belangrijkste wensen voor de komende vier jaar. Naar aanleiding van de gesprekken van afgelopen zaterdag en het debat van vanavond hebben wij een vervolgproces bedacht, of dat gaan wij dadelijk bedenken en aan u mededelen. Wij zullen dat aan het einde van dit debat vertellen. Wij wensen nogmaals alle partijen heel veel succes en wijsheid toe voor de komende vier jaar. Lokaal Belang ziet uit naar een vruchtbare samenwerking in de raad en daarbuiten. Laten wij samen bouwen aan onze toekomst.

De heer Van Groos: Wat ons betreft was de bijdrage van de heer Klerx niet alleen een cliffhanger voor het vervolg van de avond, maar de vraag is als u het zo belangrijk vindt om naar alle partijen te luisteren en met alle partijen in gesprek te gaan, met alle partijen de komende vier jaar te regeren, waarom begint u dan niet een gesprek met alle partijen om tafel om te kijken wat gaan wij de komende vier jaar doen, waar zijn wij het over eens. Dat is niet nieuw, dat is in 2002 ook zo gebeurd. Alle partijen zaten om tafel, maar sommige partijen zeiden er staan zo veel dingen in waar wij het niet mee eens zijn, wij haken hier af, maar een deel is toch tot het einde blijven zitten. U kiest niet voor vernieuwing, maar voor de oude vorm, de grootste partij gaat eerst in gesprek en zegt met wie zij verder wil. De voorzitter: In de vraag die u stelt zegt u als u kiest voor de oude vorm. Ook in uw vraagstelling zit een aantal aannames of duidingen. Ik laat het aan de heer Klerx om te antwoorden, maar tot zo ver de reflectie.

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

18

De heer Van Groos: Mag ik daar op reageren? De voorzitter: Natuurlijk, ik reageer ook op u. De heer Van Groos: Gisteravond heeft de heer Klerx reeds een voorstel gedaan omdat hij aangaf wij willen graag veranderen, er moet iets veranderen. Dat heeft te maken met hoe wij als raad functioneren. Ik stel nu de vraag had deze verandering dan ook gekund en waarom heeft u daar dan niet voor gekozen. Tot nu toe is dit het oude proces, het kan vanavond nog anders worden, maar tot aan dit moment zie ik geen veranderingen. De heer Klerx: De verandering die wij nu hebben aangekondigd is voor mijn gevoel deze avond. Dat wij dit doen. Dit is overigens niet nieuw, het is eerder gebeurd, maar in uw geval anders dan de vorige keer vier jaar geleden. Wij hebben het in de gesprekken juist ook gehad over een andere aanpak. Ik kom daar later op terug, maar wij zijn wel degelijk bereid om te vernieuwen en te luisteren naar de ideeën van anderen. Daar zullen het ook niet alle partijen het over eens zijn als ik het daarnet goed heb gehoord. De voorzitter: Mijnheer Klerx, wilt u blijven staan om verder te praten over de ontwikkelingen in het bestuursakkoord, want dat is het tweede deel van het eerste deel van de avond? De heer Klerx: Wij zouden graag heel even kort willen schorsen voor overleg met de fractie naar aanleiding van dit debat.

De voorzitter: Hoe lang heeft u daarvoor nodig? De heer Klerx: Vijf minuten. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering. De heer Klerx: Lokaal Belang vervolgt de formatie graag volgens twee sporen. Enerzijds om te komen tot een coalitieakkoord op inhoud en anderzijds om te komen tot een bestuursakkoord op cultuur en proces. Dit lijkt in onze ogen op de vijfde variant E uit het rapport routekaart voor raadsakkoorden als bijlage bij het overdrachtsdocument van de oude raad aan de nieuwe raad. Het coalitieakkoord op inhoud; het proces om te komen tot een coalitieakkoord start a.s. zaterdag met de beoogd coalitiepartners onder leiding van Stavros Sourides met ondersteuning vanuit de ambtelijke organisatie op strategie, bestuur en financiën. Dit zal inderdaad redelijk op dezelfde wijze gebeuren als bij eerdere formaties. Wij streven naar een coalitie van vier partijen met vijf wethouders, waarbij Lokaal Belang twee wethouders zal leveren. De vooraf beschikbare informatie, overdrachtsdocumenten en alle ingestuurde brieven die wij de afgelopen tijd hebben ontvangen en zijn verzameld in het dossier formatie 2022 en de input die tijdens de oriënterende gesprekken is besproken zal de basis zijn voor de onderhandelingen. Uiteraard houden wij de raad op de hoogte van dit proces.

Op basis van de oriënterende gesprekken en de duidingsbijeenkomst van zojuist geeft Lokaal Belang er in eerste instantie de voorkeur aan om de gaan onderhandelen met VVD, GroenLinksaf en D66. Wij zien hen als de beoogde coalitiepartners en wij nodigen hen graag uit voor een nader onderzoek en het bespreken van een te vormen coalitie. Dit komt omdat wij de huidige koers graag willen voortzetten. Het CDA heeft aangegeven in eerste instantie niet te opteren voor een rol in de coalitie. Uit het gesprek met D66 bleek de overeenkomst het grootst op de wensen en ambities voor de komende vier jaar. Wij hebben gemerkt dat ook de andere partijen zich

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

19

in heel veel onderwerpen herkennen en wat ons betreft geeft dat vertrouwen om samen te bouwen aan onze toekomst. Het bestuursakkoord op cultuur en proces; het proces om te komen tot een bestuursakkoord geven wij graag met elkaar vorm aan de hand van de wat ons betreft vier stappen uit het rapport routekaart voor raadsakkoorden. Wij zijn ons bewust dat wij met bovengenoemde twee sporen voorsorteren op een deel van stap twee. Toch doen wij dit omdat wij als grootste partij de verantwoordelijkheid voelen voor de contiuniteit van het besturen van onze gemeente. In de routekaart wordt namelijk nadrukkelijk gezegd dat het verstandig is om ruim de tijd te nemen om te komen tot een akkoord. Eigenlijk idealiter zelfs ruim voor de verkiezingen. Dat hebben wij niet gedaan, maar daarom willen wij volgens de bekende weg snel aan de slag met het coalitieakkoord op inhoud, maar daarnaast ook onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om als bestuur in gezamenlijkheid afspraken te maken over cultuur en proces. Lokaal Belang werkt graag met alle betrokken partijen aan onder andere de onderlinge relatie en samenwerking, de open bestuurscultuur en het vertrouwen in de lokale politiek. Op deze manier geven wij ook een vervolg aan het gesprek wat op initiatief van onze burgemeester is gevoerd onder leiding van Rodney Weterings.

Ons voorstel zou daarom zijn om op korte termijn een bijeenkomst te plannen met het bestuur van onze gemeente. Wat ons betreft wederom onder leiding van Rodney. Hij zal wat ons betreft voorafgaand hieraan bij alle fracties input ophalen ter voorbereiding van dit proces. Bijna de rol waar een aantal partijen om heeft gevraagd om die onafhankelijke oriëntatie te doen vooraf. Ook de burgemeester en de griffie spelen hier wat ons betreft een rol in. Zodra het nieuwe college bekend is, zouden wij ook hen graag betrekken in dit proces, want tezamen vormen wij het bestuur en tezamen kunnen wij aan deze cultuur- en procesverandering gaan werken. Zo bouwen wij wederom graag samen aan onze toekomst. De voorzitter: Zijn hier vragen over? De heer Van Zelst: Ik hoor de heer Klerx daarnet zeggen wij gaan graag verder met vier partijen om tot een coalitie te komen. Dat hebben wij besloten na de gesprekken van afgelopen zaterdag en na het duidingsdebat van zojuist. Ik heb begrepen dat dinsdagavond de uitnodigen voor het tweede gesprek al uitgegaan zijn. Wat heeft het duidingsdebat dan nog toegevoegd? De heer Klerx: Wij hebben daar uiteindelijk zojuist over gesproken. Wij hebben even geschorst om te kijken wat voegt het toe, zijn er andere inzichten gekomen.

Die zijn er in onze ogen niet of nauwelijks, wij hebben heel veel dezelfde dingen gehoord en wij zijn blij dat wij hier in het openbaar dezelfde dingen horen als in de oriënterende gesprekken. De officiële uitnodiging is nog niet eerder verstuurd. Ik weet niet hoe u aan die informatie komt. Wij hebben niemand officieel uitgenodigd, alleen de ambtelijke organisatie ingelicht dat er op dat moment een gesprek zal plaatsvinden en dat het inzetten van hun ondersteuning daarbij wordt gewenst. Wij hebben de ruimte gereserveerd en de tijd geclaimd in onze agenda’s. De uitnodiging volgt vanavond. De heer Van Zelst: Ik heb dinsdagavond begrepen dat die uitnodiging voor het tweede gesprek er al lag, die was er misschien nog niet officieel, maar dat zij dan zo. Dank u wel. De heer Van Groos: Ik heb twee vragen. Ik begrijp dat Lokaal Belang in gesprek gaat met drie partijen die een zetel hebben verloren. Dat is over het algemeen bijzonder, want meestal wordt er gesproken met partijen die winnen. Waarom doet u dat? U lijkt te opteren voor een verhouding 20 coalitie, 9 oppositie. Dat is een hele stevige positie voor de coalitie. Wat zijn de beweegredenen daarbij zou ik willen vragen aan de fractievoorzitter van Lokaal Belang?

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

20

De heer Klerx: Om met de tweede vraag te beginnen, omdat wij graag een brede vertegenwoordiging uitnodigen van de raad om wederom op inhoud een breed geluid te kunnen vertegenwoordigen als coalitie. Daarom kiezen wij wederom voor vier partijen. Ook om de balans daarin in bijvoorbeeld een college goed te hebben en als bredere vertegenwoordiging in de raad. Vandaar de keuze voor vier partijen. Uw eerste vraag ging over drie verliezers. Ik had heel flauw in mijn hoofd de gedachte omdat wij het anders willen doen, maar dat is wel heel flauw. Nee, wij hebben op inhoud gekeken. Daarin is het uiteraard een goed gebruik om met winnaars om tafel te gaan, maar wij hebben gezien dat er op de SGP na in onze ogen in ieder geval geen echte winnaars zijn, wel twee nieuwkomers. Wij hebben een heel goed gesprek gehad met Samen Waalwijk en Sociaal Lokaal, de heer Aussems en mevrouw Schilders. Daarbij liggen de wensen voor de komende vier jaar inhoudelijk te ver uit elkaar, vandaar dat wij terugvallen op de verliezers in uw woorden. Wij willen heel graag bouwen aan de toekomst en dat doen wij graag met iedereen die een flink aantal stemmen vertegenwoordigt in deze raad. De heer Van Groos: Een opmerking en een vraag. Het is gebruikelijk om met winnaars in gesprek te gaan omdat die partij dan recht wil doen aan wat de kiezer heeft laten weten. Winnaars zijn door de kiezers beloond.

U kiest anders, ik zal daar verder geen waardeoordeel aan geven, maar ik dank u voor uw antwoord. U heeft geantwoord op mijn vraag. Ik hoorde daarnet als wij een brede vertegenwoordiging hebben in de coalitie dan doet de rest van de raad er niet meer toe, want wij hebben het al in de coalitie geregeld. Wij hebben het in de raad geregeld. Zo heeft u het waarschijnlijk niet bedoeld denk ik dan, dus hoe ziet u dat dan? De voorzitter: Mijnheer Klerx, wilt u dat misschien uitleggen? De heer Klerx: Jazeker en toch zou ik ook heel graag even willen reageren op de opmerking van de heer Van Groos. Als wij alleen met de winnaars mogen praten, praten wij met SGP en Sociaal Lokaal, want de andere partijen hebben allemaal verloren, heel zwart-wit bekeken. Dat schiet in onze ogen niet op. Wij willen juist breder kijken en dan kan ik meteen doorgaan naar uw vraag. Die brede vertegenwoordiging willen wij juist in het college om daar een divers geluid te laten horen. Ik heb daar absoluut niet mee willen insinueren dat de rest van de raad er niet toe doet, maar wij kunnen nu eenmaal niet met tien wethouders regeren, trouwens dat kan wel, maar het lijkt ons niet goed om namens elke partij iemand in het college te hebben om de stem te kunnen laten horen. Wij moeten daar keuzes in maken en dit is in ieder geval de eerste optie die wij graag willen onderzoeken.

De voorzitter: Even, u mag maar vijf wethouders hebben dus tien kan niet, voor zover ik weet. De heer Klerx: Volgens mij mag het 6fte zijn, dus in theorie zou … De voorzitter: Dat is boven de 50.000 inwoners en daar zijn wij nog niet. De heer Klerx: Dan 5ft en als iedereen dan 0,5 fte werkt zijn dat tien wethouders, maar ik weet niet of dat een reële optie is. De heer Van Groos: Twee opmerkingen nog van mijn kant. Tien wethouders, ook al zijn er tien parttimers, het is wat ons betreft te veel van het goede. Dat geldt ook voor vijf wethouders. Ik heb niet gezegd dat je alleen maar winnaars mag uitnodigen, maar je zou op zijn minst een winnaar moeten uitnodigen. Als dat niet lukt met een partij die nieuw is in de raad die zich bovendien heeft afgesplitst van uw eigen partij snapt iedereen dat.

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

21

Dat snapt de kiezer ook, maar het was op zijn minst chique geweest in onze opvatting als u als Lokaal Belang de SGP had uitgenodigd. De heer Tiemstra: Dank u wel, sympathiek van u, maar eigenlijk wil ik graag aansluiten bij de vraag van de heer Van Groos. U heeft het over een divers geluid, wat u ook in de coalitie en aan de collegetafel wenst te bevorderen. Als wij de nu gekozen partijen bezien zien wij Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf, D66 wat er dan mist waar de kiezer denk ik wel om gevraagd is een stukje christelijk geluid naast een stuk gezond verstand als inbreng voor de samenleving van Waalwijk. U heeft daarnet aangegeven dat er weinig anders mogelijk is dan met de verliezende partijen te praten, ik denk dat die mogelijkheid breder ligt. Mag ik u gewoon ronduit vragen waarom u er niet voor gekozen heeft om in eerste instantie met de SGP verder te praten, terwijl u weet dat wij dat in principe wel zouden willen? De heer Klerx: Om op de eerste opmerking te reageren, wat ons betreft zijn politiek en geloof twee dingen die je uit elkaar moet houden. Wij kunnen op inhoud een divers geluid hebben en daar zien wij wel degelijk verschillen en dan kunnen de SGP, het CDA of de ChristenUnie een hele waardevolle inhoudelijk divers geluid laten horen, maar wij zouden politiek en geloof los van elkaar willen zien.

Uw tweede vraag waarom niet de SGP; ik heb al gezegd er zijn veel partijen die dicht bij elkaar liggen qua inhoud waardoor ik denk dat wij samen best tot overeenkomsten zouden kunnen komen, maar op de inhoud en de wensen voor de komende vier jaar lag D66 echt een streepje voor op de SGP. Heel dicht bij onze wensen, misschien nog wel meer dan VVD en GroenLinksaf met daarin een aantal toevoegingen die wij graag zouden willen onderzoeken of wij daar uit kunnen komen. Heel eerlijk, D66 heeft zich de afgelopen vier jaar laten zien als een partner waar goed mee samen te werken was, waar wij tussen oppositie en coalitie bruggen hebben zien ontstaan. Dat geeft ons vertrouwen. Ik zeg niet dat u dat niet gepoogd heeft, maar wij hebben de voorkeur gegeven aan D66. De heer Tiemstra: Realiseert u zich, mijnheer Klerx, dat u geen van mijn vragen heeft beantwoord? De voorzitter: Kunt u dat nader duiden? De heer Tiemstra: Dat op een gegeven moment politiek en geloof, of scheiding van kerk en staat zoals dat ook wel genoemd wordt, dat is er. Dat er partijen met een christelijke signatuur zijn dat weet u ook (CDA, ChristenUnie en SGP). U kiest er in ieder geval voor, en dat is best een wissel die wordt omgezet in Waalwijk, dat is voor het eerst, om daar afstand van te nemen.

Om dit buiten het bestuur van de gemeente Waalwijk te houden dat vind ik nogal wat, terwijl er wel een mogelijkheid is om dit toch mogelijk te maken. De eerste stap om het diverse geluid al minder divers te maken wordt daarmee gezet. Ten tweede waarom u niet voor de SGP gekozen heeft, dat heb ik niet direct gehoord, behalve dat D66 in uw ogen soms iets constructiever is geweest. Wij hebben het dan over het verleden. Wij kijken nu vooruit, dat heeft ook te maken met de verwachtingen die wij van elkaar hebben. Zou u daar nog iets over willen zeggen? De heer Klerx: Ik heb nooit willen suggereren dat ik geen respect heb voor de christelijke waarden en niet willen zeggen dat de inhoud die de betreffende partijen zouden kunnen hebben voor ons niet zo relevant is. Ik zal nogmaals proberen om de vragen van de heer Tiemstra te beantwoorden. Wij hebben op basis van inhoud gekeken wie het dichtstbij onze uitgangspunten en wensen komt en welke toevoegingen wij zagen. Op basis daarvan diskwalificeren wij uw inbreng niet, maar zagen wij meer overeenkomsten en toevoegingen vanuit een andere partij. Dat is onze afweging geweest, daarmee zeggen wij niet u doet dit of dat verkeerd. Dat zou in onze ogen een

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

22

verkeerd uitgangspunt zijn. Wij hebben gewoon een voorkeur moeten uitspreken en dat doen wij op deze manier. Terugkijken hoort daar wel bij, want je wilt toch ook samenwerken met iemand waarmee je goed kunt samenwerken. Wij hebben het dus allebei gedaan, zowel terugkijken naar hoe het is gegaan als vooruitkijken naar de inhoudelijke wensen. De heer Tiemstra: Van onze kant uiteraard ook geen enkele behoefte om D66 te diskwalificeren of minder te kwalificeren, zeker niet, wij gaan zien wat er van komt. Mevrouw Odabasi: Ik zou graag nog even willen reageren op de heer Van Groos. Hij maakt de opmerking dat Lokaal Belang kiest voor verliezers. Als één van de langstzittende bestuursleden, want ik vind dat er geen verschil is tussen raad en college, wij zijn allemaal bestuurders van deze stad, heeft hij ook kennis van de afgelopen jaren. Misschien wel het meest van ons allemaal hier. Volgens mij zijn deze keuzes in het verleden ook heel vaak gemaakt waarbij hij daar zelf onderdeel van was. Ik vind het heel erg jammer dat er op deze manier gesproken wordt over verliezende partijen. Volgens mij geldt de inhoud. Als Lokaal Belang aangeeft dat zij op inhoud een selectie maakt, dan vind ik dat hij dat ook hoort te respecteren en op basis daarvan ook de andere partijen hoort te kwalificeren. Dat wilde ik nog even kwijt.

De heer Van Groos: Wij hebben het er vanavond over gehad dat een deel van de kiezers is thuis gebleven omdat zij het idee hebben mijn stem doet er niet toe. De mensen die wel naar de stembus zijn gegaan zouden dat gevoel nu ook weer kunnen hebben en daar heb ik aandacht voor gevraagd. Als de heer Klerx zegt wij kiezen op basis van inhoud dan kan dat natuurlijk, maar daarmee miskent hij voor een deel de uitspraak van de kiezer. Als de totale coalitie heeft verloren dan kun je daar wel een partij bij zetten, maar heb je daarmee dan recht gedaan aan het signaal van de kiezer? Waar mevrouw Odabasi op doelt, is dat in de afgelopen perioden de ChristenUnie van drie naar twee naar één zetel is gegaan, maar dat was steeds met een overwinning van de coalitie. Dat is nu niet het geval. De totale coalitie is kleiner geworden. Ik vind het jammer dat mevrouw Odabasi wegloopt. Mevrouw Odabasi: Ik ben weggelopen uit respect voor de heer Van Groos, want ik wil nu geen opmerking maken waardoor ik hem misschien ga teleurstellen. Ik heb die perioden ook meegemaakt. Ik heb ook heel wat meegemaakt hier in deze raad. Ik vind het bijzonder jammer dat als de positie verandert mensen anders gaan reageren. In ons betoog heb ik aangegeven dat wij graag goed willen samenwerken en niemand uitsluiten met respect voor elkaar. Laten wij daar vooral vanuit gaan.

De heer Van Groos: Ik heb respect voor mevrouw Odabasi dat zij toch een reactie heeft gegeven, dan heb ik in ieder geval een antwoord gekregen. Wij willen ook met iedereen in gesprek ongeacht wat er in het verleden is gebeurd. Als er iets mis is, proberen wij dat onderling op te lossen. Rekeningen vereffenen in deze ruimte is nooit een goede zaak en zeker niet in het belang van de gemeenschap van Waalwijk. De heer Spohr: Ik wil nog even terugkomen op de keuze van Lokaal Belang om verder te gaan met vier partijen. U zegt dat u daardoor, als ik het goed vertaal, een groot deel van de inwoners vertegenwoordigt. Getalsmatig zou u dat zo kunnen concluderen, de vraag is echter of dat echt zo is. Er is vanavond over twee dingen gesproken, dat inwoners zich kennelijk toch weinig gehoord voelen vanwege de heel lage opkomst en daarnaast hebben wij met elkaar besproken hoe kunnen wij beter communiceren, meer open staan voor elkaar, kennis nemen van elkaars mening. U komt vanavond aan met een coalitie die weer gaat bestaan uit vier partijen, maar dus ook weer uit 20 zetels. Je kunt daar van zeggen wat je wilt, maar getalsmatig is een discussie in de raad met zo’n

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

23

aantal dus overbodig. Wat wij als CDA zouden verwachten, vanuit het CDA geredeneerd en dat is waar wij daarnet voor hebben gepleit, dat wij juist om die verschillen te overbruggen ons misschien wel een coalitie met een kleinere meerderheid zouden kunnen voorstellen omdat je op dat moment de discussie en het overleg in de raad veel meer nodig hebt om tot elkaar te komen. En daarnaast zeker ook recht doet aan de diversiteit in de raad omdat je met veel meer partijen en een oppositie te maken hebt dan je op dit moment getalsmatig zult doen. De keuze om voor vier partijen en 20 zetels te kiezen zal niet direct helpen om met elkaar bruggen te slaan. De voorzitter: Mijnheer Klerx, wilt u reageren op dit standpunt? De heer Klerx: Ik vind de conclusie van de heer Spohr ietwat voorbarig, zeggen dat dit waarschijnlijk tot minder goede gesprekken gaat leiden en tot minder goede besluiten. Wij hebben juist geprobeerd om in het college waar veel besluiten worden genomen een bredere afspiegeling van de gemeenteraad te krijgen. Je zou inderdaad kunnen zeggen getalsmatig zouden wij samen met de VVD en 15 zetels kunnen zeggen wij doen het met zijn tweeën, maar ik weet niet of dat de diversiteit van ons bestuur ten goede zou komen. U mag daar van alles over denken, maar wij hebben een voorkeur uitgesproken en die gaan wij onderzoeken.

De heer Spohr: Dan ga ik er dus ook vanuit dat u zeker ook nadenkt over hoe u met die 20 zetels tot minder voorgekookte besluiten naar de raad zult komen en dus ook meer het overleg zoekt. De heer Klerx: Die handschoen pakken wij graag op. Wij gaan het daar denk ik over hebben bij het bestuursakkoord op cultuur en proces. Dit lijkt mij typisch zo’n procesding dus daar praten wij graag over door met zijn allen. De heer Ottens: Ik heb op zich geen opvatting over de keuze die u maakt, het gaat op inhoud met die partijen en dat zullen wij op een later moment beoordelen. Ik vind het op zich ook wel verstandig om te kiezen voor een variant waarin er vijf wethouders zijn. Dat brengt een zekere balans in het college, nog even los van de diversiteit, want dat gaat dan ook over inhoud. Ik zou u in navolging van de heer Spohr toch willen meegeven, het bestuursakkoord gaat over proces en verandering, het coalitieakkoord gaat over de inhoud, maar is het mogelijk dat u tijdens het eerste gesprek, daar waar het misschien gaat over inhoud en het verkennen van alle overdrachtsdocumenten, eerst ook op tafel legt hoe u de invulling van het bestuursakkoord ziet en daar in ieder geval alvast een terugkoppeling over geeft. Wij hebben het er zaterdag heel even over gehad in het verkennende gesprek. Wij zien het één niet zonder het ander.

Om te voorkomen dat er straks een discussie én over de inhoud én dan misschien nog over het bestuursakkoord en het proces plaatsvindt, zou ik graag zo snel mogelijk vanuit een bespreking horen hoe u dat proces ziet. Dat wilde ik even meegeven. De heer Klerx: Dat is een vraag die een beetje ongebruikelijk is. Ik denk dat dit best een plausibele suggestie is, maar bedoelt u dat wij aankomende zaterdag met de beoogde coalitiepartners, de optie die wij nu gaan onderzoeken, ook de kaders en processen van het bestuursakkoord moeten voorkoken en dat wij het dan pas met de rest gaan bespreken? Dat lijkt mij dan een onwenselijke situatie. Dat wij snel moeten starten met dat proces om dat bestuursakkoord te gaan samenstellen met elkaar dat lijkt mij evident, maar misschien heb ik het verkeerd begrepen. De heer Ottens: Ik bedoel zeker niet voorkoken, dat is een woord waar ik denk iedereen allergisch voor geworden is. Ik zou wel graag willen dat er een voorstel komt zo snel mogelijk om ook het proces van het bestuursakkoord te duiden.

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

24

De heer Klerx: Helder. Ik zou een voorstel willen doen dan, want dat hebben wij wat ons betreft al gereed. Ik hoor juist graag de reactie van iedereen, niet alleen van de drie partijen met wie wij zaterdag in gesprek gaan. Wij zouden heel graag op zo kort mogelijke termijn een bijeenkomst willen plannen onder leiding van Rodney Weterings waar ook de griffier en de burgemeester een rol spelen, waarbij vooraf door Rodney wordt opgehaald bij alle fracties als informerend en opiniërend rondje wat dat proces moet zijn, wat zijn de wensen en bedenkingen. Ik hoop dat wij dan heel snel iets horen. Wij zouden het liefst de griffie willen verzoeken om Rodney Weterings te vragen om dit proces zo snel mogelijk op te starten en een bijeenkomst te plannen. Ik verwacht dat wij dat vrij snel kunnen doen als u daar allemaal mee instemt. De voorzitter: Dit voorstel deed u inderdaad al. Is dit voldoende zo? Ik stel voor dat wij kijken of er zo snel mogelijk een bijeenkomst gepland kan worden met een verkenning vooraf door de heer Weterings. Akkoord. Wij zijn aan het einde gekomen van het eerste deel van deze avond. Dank u wel voor uw inzet en medewerking aan dit duidingsdebat en de vervolgstappen die door Lokaal Belang zijn geformuleerd. Wij gaan over naar het tweede deel van deze avond.

Overdracht aan de nieuwe raad De voorzitter: Bij de installatieavond van gisteravond stond op de lijst van ingekomen stukken een aantal overdrachtsdocumenten: het overdrachtsdocument van de burgemeester en de griffier, de overdrachtsdocumenten van de werkgeverscommissie en de ambtelijke overdracht. Deze documenten geven een handreiking voor de bespreking over een nieuw bestuursakkoord en de opstart van een nieuwe raad. Vanavond worden deze documenten toegelicht en u kunt hierover vragen stellen. 2. Overdracht door burgemeester De voorzitter: Als eerste mag ik u iets meegeven. Ik zal vanavond niet over de kleur van mijn kleding beginnen. Het is geen zwart, maar blauw en daar laat ik het bij. Allereerst wil ik u nogmaals van harte feliciteren. U bent door de inwoners van Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik gekozen tot hun volksvertegenwoordiger. U bent door hen gekozen om namens hen zitting te nemen in de raad en onze gemeente te besturen in het belang van deze inwoners. Dat is een groot voorrecht en het brengt tevens een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Als burgemeester wil ik u daarom een aantal uitgangspunten, vragen en overdenkingen meegeven aan het begin van deze overdracht. Democratie is het fundament van onze lokale samenleving, zo staat het (net iets anders) op de muur van de raadzaal.

In een democratie worden met meerderheid besluiten genomen gehoord hebbende en met respect voor het standpunt van de minderheid, waarbij de samenstelling van die meerderheid en dus ook die minderheid per onderwerp kan verschillen. U staat op het punt om de komende vier jaar invulling te geven aan deze lokale democratie. Ik zie er naar uit deze handschoen als uw voorzitter samen met u succesvol op te pakken. Met dit schrijven wil ik u dus wat overdenkingen meegaan die ik u ook op papier zal doen toekomen. Als eerste wil ik een eerste uitgangspunt met u delen; dat is een persoonlijke les. Die les luidt dat inzicht meestal leidt tot begrip en dat begrip een basis biedt voor vertrouwen en samenwerking. Het is vanavond al door een aantal mensen gememoreerd. Een goede samenwerking start met inzicht en begrip voor elkaar. Inzicht in elkaars achtergrond, drijfveren, angsten en dromen geeft kleur en betekenis aan een inhoudelijke inbreng en ook aan een wijze van opereren van een persoon. Dat geldt zowel in onze raad als in elke betekenisvolle ontmoeting of relatie. Of het nu met uw eigen partner is, familie,

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

25

kinderen, of met een inwoner, ondernemer of het college. Als wij inzicht verkrijgen waarom iemand zegt wat hij of zij zegt, wat diegene drijft, is er vanzelf meer begrip. Dat biedt dus de basis voor een relatie en voor samenwerking. Dat vereist overigens nieuwsgierigheid en een open houding, ook al gememoreerd, ten opzichte van elkaar. Overigens als wij inzicht en begrip hebben voor de ander wil dat nog niet zeggen dat wij het met elkaar eens zijn. In een democratie zijn wij het vaak hartgrondig oneens over zaken. De kunst is evenwel zonder oordeel te luisteren naar elkaars inbreng en in de diversiteit van meningen en standpunten te komen tot het beste besluit voor onze inwoners. Daar helpt dat inzicht en begrip bij. Voor mij persoonlijk is het een reden om met ieder van u te investeren in een persoonlijke kennismaking en relaties, zoals ik dat eerder met de oude raad heb gedaan, en nieuwe raadsleden zal ik daarom de komende maanden uitnodigen voor een uitgebreide persoonlijke kennismaking. Ik zie daar naar uit. Uitgangspunt 2; in een democratie heeft iedereen het recht gehoord te worden, telt iedereen en iedereen doet mee. In een democratie heeft iedereen het recht om te zeggen wat hij of zij wil en om gehoord te worden.

Aan ons als nieuwe raad de uitdaging iedereen te horen, niet alleen degenen die de weg naar u als volksvertegenwoordiger makkelijk weten te vinden, maar ook degenen die zich niet laten horen of een afwijkende mening hebben. Overigens zit aan dit recht van vrije meningsuiting ook een plicht verbonden, als u het mij vraagt. De plicht om je woorden juist en wijs te kiezen, niet op de man, maar op de bal te spelen en ook de plicht om mee te doen. Een democratie biedt niet alleen een consumptief recht, maar ook een deelnemende plicht. Je bent immers onderdeel van een democratie. Er is dus ook sprake van een eigen verantwoordelijkheid. Ik streef daarom graag met u naar een samenleving waarin iedereen mee kan doen en iedereen ook werkelijk meedoet. Die samenleving vormen wij namelijk samen. Uitgangspunt 3; een veilige en een weerbare samenleving vraagt ook om integer en weerbaar bestuur. Daar hebben wij elkaar keihard bij nodig. De burgemeester, de raad, het college, alle ambtenaren, wij hebben allemaal een enorm belangrijke rol in die integriteit en weerbaarheid. Het is dan ook nadrukkelijk niet alleen het pakkie-an van mij als burgemeester, hoewel het mijn portefeuille is, wij hebben hierin een gezamenlijke taak en verantwoordelijkheid.

Als gemeente willen wij voorkomen dat wij onbewust en ongewild criminele activiteiten faciliteren door bijvoorbeeld mee te werken aan planontwikkelingen, een vergunning af te geven of opdrachten te verlenen. Wij willen graag samenwerken met ieder die goedwillend is, maar niet met degenen die dat niet zijn. Dat vraagt alertheid van alle mensen in de frontlinie van onze dienstverlening en dus ook van u en mij. Door ervoor te zorgen dat wij weerbaar zijn tegen criminele invloeden voorkomen wij de negatieve uitwassen daarvan. Negatieve uitwassen in de zin van een onprettig en onveilig leefklimaat in Waalwijk. Maar in economische zin ook doordat het faciliteren van criminaliteit kan zorgen voor een oneerlijk en onrechtvaardig speelveld voor concurrerende ondernemers. Zaak dus om ervoor te zorgen dat wij alert zijn. De integriteit van ons als persoon en van ons als organisatie is enorm belangrijk. Wij willen een weerbare organisatie zijn met volop ruimte voor eerlijke Waalwijkse ondernemende pioniers. Ik vraag daarbij ook uw aandacht voor uw persoonlijk integer handelen. Integriteitskwesties komen te vaak voor, ook in de gemeenteraad. De rode draad daarbij is wat mij betreft een simpele; laten wij het er samen over hebben, zeker als je twijfelt.

Het kan gaan om vragen als wat heb ik tijdens een verjaardagsfeestje losgelaten wat ik beter niet had kunnen zeggen, hoe ga ik om met een bestuursfunctie bij mijn vereniging in verhouding tot mijn raadswerk, welke beloften doe ik in verhouding tot wat ik kan waarmaken, welke fouten heb ik gemaakt, met wie spreek ik daarover en hoe leer ik daarvan, ik word door iemand benaderd waarvan ik vermoed dat hij of zij bijbedoelingen heeft, wat nu, et cetera. Op dit thema zullen wij elkaar regelmatig en blijvend ontmoeten. Dit vraagt continue investering, bewustwording, reflectie en

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

26

gesprek. Weet dat ik er als u burgemeester altijd voor u individueel ben, mocht u daar behoefte aan hebben. Uitgangspunt 4; vertrouwen in lokaal bestuur vraagt herkenbaarheid, navolgbaarheid en uitlegbaarheid. Het vertrouwen in het openbaar bestuur is gedaald en laag. De wens voor een open bestuur in Waalwijk, wij hebben het er vanavond al veel over gehad, wordt breed gedeeld, hoewel verschillende individuen daar verschillende beelden bij hebben, zo is mijn ervaring van de afgelopen maanden. Ik denk dat er twee sleutels zijn voor herstel van het vertrouwen. Enerzijds de uitlegbaarheid van de onderbouwing van onze besluitvorming en anderzijds herkenbaar respectvol gedrag en de navolgbaarheid daarvan. Het is aan ons om inzicht te geven in onze besturing en onze besluitvorming. Als wij inwoners of ondernemers vooraf goed horen en vervolgens openlijk en neutraal inzicht geven in ons proces, in de inhoudelijke argumentatie en de reden waarom een besluit is genomen levert dat als vanzelf meer begrip en respect op, ook al is het antwoord anders dan men had gehoopt of verwacht. Voor onze inwoners geldt immers ook dat inzicht leidt tot begrip, tot groei van vertrouwen en constructief samenwerken. Ook inzicht in de wijze waarop wij tot besluitvorming komen kan helpen in het vertrouwen in het bestuur.

De wijze waarop dit moment vooral landelijk debatten worden gevoerd, de wijze waarop veelal op de persoon wordt gespeeld in plaats van op de bal en de afstand die er is tot de gewone mens en het gewone leven helpen niet in het vertrouwen in het politiek-bestuurlijke proces. Aan ons de uitdaging om iets te doen aan die verbinding en herkenbaarheid. Ik pleit voor medemenselijkheid in ons dagelijks bestuur. In zowel het oprecht horen dus van onze inwoners en ondernemers, als ook van elkaar in bijvoorbeeld een raadsvergadering zoals vanavond. Ik pleit voor een scherp inhoudelijk debat en tegelijkertijd ook begrip voor elkaars standpunt en argumentatie, los van veroordelen, beschuldiging of wantrouwen. Hoe kunnen wij vragen van een samenleving om vreedzaam en constructief samen te leven als wij hier zelf niet het goede voorbeeld in geven? Laten wij het voorbeeld geven van het gedrag dat wij ook graag zouden willen zien in de samenleving waar wij voor aan de lat staan. Uitgangspunt5, de laatste, is voor mij wijs bestuur. Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om te komen tot het meest wijze besluit voor onze samenleving.

Niet door het politieke spel van aanval en verdediging, van winnen en verliezen, maar door het zo objectief en open mogelijk afwegen van alle argumenten om dan met die meerderheid een besluit te nemen met oog voor het standpunt en de argumenten van de minderheid. Het vraagt om zo veel mogelijk diversiteit bij de bespreking van een vraagstuk. Het vraagt erom alle perspectieven op tafel te krijgen, om alle mogelijkheden en effecten open te bespreken. Het vraagt om een inhoudelijk scherp debat waarin iedereen zich uitgenodigd en gerespecteerd voelt om zijn of haar bijdrage te leveren en om een conclusie die rechtdoet aan de verantwoordelijkheid die wij als raad hebben voor onze samenleving om hen naar ons best te kunnen dienen. In deze periode ga ik graag samen met u verder op weg in het lokale bestuur. Samenvattend; als wij starten vanuit die open houding en de wens tot inzicht en begrip (punt 1) vanuit het principe dat in onze democratie iedereen telt (punt 2) met een sterk richtinggevend moreel kompas (punt 3) herkenbaar, navolgbaar en uitlegbaar in ons handelen (punt 4) en alle perspectieven afwegend tot het meest wijze besluit voor onze samenleving (punt 5) leggen wij volgens mij een oersterk fundament voor de komende vier jaar democratie in Waalwijk. Dan werken wij met elkaar verder aan een gezonde Waalwijkse samenleving.

Veilig, economisch welvarend en met zorg voor elkaar. Werken wij actief aan groei van het vertrouwen in ons lokale bestuur. Aan een samenleving waarin iedereen telt, zich gezien voelt en meedoet. En aan een samenleving waarin wij ongewenst gedrag naar buiten drukken door het gewenste gedrag voor te leven en te belonen. Menselijk, dicht bij en helder. Scherp op de inhoud, zacht op de mens. Met een warm hart en een helder hoofd. Met een sterk integer moreel kompas samen en individueel. Ik heb er zin en vertrouwen in. Ik wens u allen van harte bijzonder veel

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

27

succes en plezier. Ik ben er als uw voorzitter altijd voor u en voor de samenleving. Laten wij in vertrouwen en met plezier met elkaar op pad gaan. Dank u wel. Is er iemand die wil reageren of kunnen wij naar de volgende bijdrage? Het zijn wat stichtelijke woorden, u bent het inmiddels van mij gewend. Ik kan het niet laten om dit toch maar even mee te geven. 3.

Overdracht over de raad

De voorzitter: Het woord is aan de griffier, mevrouw Louer, voor de overdracht aan de raad. De griffier: Ik houd het kort. De burgemeester en ik hebben een overdrachtsdocument over de oude raad voor de nieuwe raad gemaakt. Dit document is afgestemd met de fractievoorzitters van de vorige bestuursperiode. Wij hopen dat dit document u helpt voor een soepele en zorgvuldige start van de nieuwe raad. In dit document dragen wij praktische zaken en ervaringen van de vorige bestuursperiode over aan u. Het richt zich op de organisatie, het functioneren van de raad en geeft aandachtspunten en inzichten mee. Ik ga geen uitgebreide presentatie houden. Ik neem aan dat de inhoud van het document zichzelf wijst. Wel vraag ik uw nadrukkelijke aandacht voor de persoonlijke kwaliteiten en competenties bij de voordracht van de kandidaten van de diverse commissies, werkgroepen en regionale adviescommissie Regio Hart van Brabant. Heeft u vragen over dit overdrachtsdocument? (Dat is niet het geval). 4.

Overdracht door werkgeverscommissie

De voorzitter: Het woord is aan de heer Ottens voor de overdracht van de werkgeverscommissie. De heer Ottens was in de vorige periode voorzitter van deze commissie. De heer Ottens: De werkgeverscommissie is misschien niet het meest in het oog springend, maar voor de raad wel enorm belangrijk. De griffie is immers onze eerste adviseur. Juist in een politieke omgeving is een apolitiek werkgeverschap van groot belang voor zowel de griffie als voor de raad als geheel. In de overdrachtsbrief hebben wij al aangegeven dat de werkgeverscommissie een bestuurscommissie is met zelfstandige beslissingsbevoegdheden. Het is voor toekomstige kandidaten goed om zich te realiseren dat het werkgeverschap los staat van partijpolitieke standpunten. De raadsleden zitten op persoonlijke titel en niet namens hun fractie of een deel van de raad in de werkgeverscommissie. Dat vraagt van de leden om vertrouwelijk om te gaan met de informatie die wij met elkaar delen. Maar dat vraagt ook van de fracties die een lid aanleveren vertrouwen in dat lid en de vertrouwelijkheid te respecteren, want juist omdat de griffie in een politieke omgeving werkt is het enorm belangrijk dat de werkgeverscommissie ook een klankbord is voor griffiemedewerkers. Ik herhaal daarom nog maar eens een keer dat onderling vertrouwen, vertrouwelijkheid en boven de partijen kunnen staan daarvoor de basis is.

In dit kader vraag ik u ook om met het voordragen van een lid rekening te houden met de gevraagde competenties (die staan in onze brief). In de afgelopen periode hebben wij samen met de griffie veel stappen gezet om de griffie op orde te brengen. Er is een ambitiedocument vastgesteld en wij hebben het functiehuis opnieuw ingericht. Daarnaast heeft de werkgeverscommissie een belangrijke rol vervuld door te zorgen voor continuïteit van de griffie, de opvolging van Guus door Jeske, het invullen van de functie raadsadviseur door Frances en de aansturing van Toon als interim-griffier. Uiteraard hopen wij dat de komende werkgeverscommissie het een stuk rustiger krijgt, want dat betekent dat het werkgeverschap op een goede manier wordt ingevuld en dat er continuïteit is in ons belangrijkste adviesorgaan. De werkgevers-

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

28

commissie geeft de nieuwe raad nog één ding mee; maak geld vrij om de functie communicatieadviseur voor 32 tot 36 uur per week structureel in te vullen. In de afgelopen periode heeft deze functie zich al meer dan bewezen. Zeker als de raad de ambitie heeft om de kloof met de inwoners te overbruggen is deze functie van onschatbare waarde. Tot slot wil ik Frank Spierings, Hans van den Meerendonk, Richard Frodyma en Ruud Spohr hartelijk dank zeggen voor de uiterst plezierige en constructieve samenwerking in de afgelopen jaren. En natuurlijk ook een compliment maken aan Guus, Jeske, Frances, Tjietse, Dianne en Mariëlle voor hun ondersteuning in de afgelopen vier jaar. De voorzitter: Zijn er vragen aan de heer Ottens? (Dat is niet het geval). 5.

Ambtelijke overdracht

De voorzitter: Het laatste overdrachtsdocument dat met u besproken wordt, is het ambtelijk overdrachtsdocument. Het woord is aan de heer Lagendijk, onze algemeen directeur. De heer Lagendijk: Ook ik feliciteer graag iedereen die in deze raad is gekozen. Het is een hele eer. Ik heb zelf ook in die positie gezeten. Ik was er beretrots op dat je dan één van een heel klein clubje op het totaal van je stad bent wat uiteindelijk bepaalt wat er in de stad gaat gebeuren. Even los van alle discussies die wij vandaag hebben gehad wie er nu meer of minder invloed heeft, dat laat ik even in het midden, het is vind ik een uitermate eervolle functie en daar feliciteer ik jullie allemaal mee. Vandaag is er veel gewisseld over de bestuurscultuur en de politieke cultuur. Daar ging het volgens mij meer over dan over de bestuurscultuur. Om die reden feliciteer ik de raad in zijn geheel met het feit dat er zo veel nieuwe raadsleden zitten. De verandering van cultuur zit op heel veel dingen. Het zit op zelfreflectie en zelf willen veranderen, maar het zit vaak ook in het introduceren van nieuwe mensen. Mensen die er fris en anders naar kijken, die ook niet de ballast hebben van wat zij allemaal willen veranderen, maar die gewoon nieuw binnenkomen. Dat zijn er heel wat in deze raad en dat schept vertrouwen voor de toekomst.

Wij krijgen best veel vragen krijgen van nieuwe mensen wat dat eigenlijk is dat overdachtsdocument en waar dit op slaat. Het is een ambtelijke kijk op waar wij staan en wat ons in onze ambtelijke ogen te doen staat. Het is niet een stuk dat is beoordeeld of geaccordeerd door het college. Wij hebben dit net als nu aan u ook in het college gepresenteerd, maar dan in 3 of 4 sheets omdat wij er niet te veel discussie over wilden. Staat dit er wel in, staat dat er wel in, ik wil dit en dat geregeld hebben, staat dat er in. Wij wilden daar niet veel discussie over hebben dus wij hebben het wel gedeeld, maar het is niet beoordeeld en geaccordeerd. Het zijn ook geen kant-en-klare voorstellen. Het is geen concept collegeakkoord. Het is ook geen concept-Kadernota, daar is het veel te weinig uitgewerkt voor. Wat het wel is, het inventariseert actuele vragen waar wij mee bezig zijn, die wij denken te zien. Het zal ongetwijfeld niet compleet zijn, maar dat wat wij belangrijk vinden dat hebben wij op een rijtje gezet. Wij hebben gekeken naar losse eindjes en welke losse einden, dingen die wij de afgelopen periode in gang hebben gezet waar nu nog afhechting op moet gebeuren, tijdelijk gefinancierde activiteiten die omgezet moet worden in structureel als je ze belangrijk genoeg vindt.

Die hebben wij ook willen laten zien omdat er bij een nieuw gezelschap vaak allemaal nieuwe dingen komen die moeten gebeuren, maar je zult ook dat wat je hebt gepresteerd goed moeten borgen. Dat gaat ook geld kosten dus dat hebben wij ook een beetje in beeld gebracht. Wij hebben geprobeerd iets meer afstand te nemen om te kijken wat voor trends en opgaven hebben wij nu eigenlijk. Suggesties gedaan om aan die opgaven inhoud te geven. Geprobeerd om door te rekenen, soms heel precies, soms uitermate indicatief. Dit is als het ware

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

29

deel 1 en deel 2 is hoeveel financiële ruimte hebben wij eigenlijk. Wat zijn de financiële risico’s, zowel de positieve als de negatieve de komende periode. Als je die financiële gegevens legt tegenover wat je allemaal opnieuw en nieuw zou willen doen past dit dan. Als het niet past, want is dan de financiële opgave? Wij hebben geprobeerd om dat allemaal in beeld te brengen en de functie/bedoeling daarvan is dit naast de verkiezingsprogramma’s en alle andere overdrachtsdocumenten, ideeën en stukken die er liggen, één van de inputdocumenten te laten zijn om tot een bestuursakkoord te komen. Hoe gaat dit document dan concreet helpen; er zit een aantal grote richtinggevende uitspraken in het document. Wil je groeien als stad of niet? Wil je naast de meer kleinschalige kernen ook meer stedelijkheid in Waalwijk? Dat zijn richtingbepalende uitspraken. Als je dit doet dan volgt daar iets uit, als je het niet doet, volgt daar ook iets uit. Op die manier kun je een beetje richting geven waar je wel en niet naartoe wilt. In het Sociaal Domein veel investeringen in wat in vakjargon het voorliggende veld heet, dat je probeert te investeren in voorzieningen en activiteiten die voorkomen dat mensen in de problemen komen of dat zij in ernstigere mate in de problemen komen.

Dat is voor de mensen fijner en het scheelt een hoop geld, want die voorzieningen zijn goedkoper dan de professionele tweedelijns voorzieningen waar wij hen dan naartoe verwijzen. Het document stelt de vraag wil je de focus op de binnenstad en de focus op duurzaamheid. Daar zijn in de afgelopen jaren miljoenen naartoe gegaan. Wil je die focus nog steeds houden, of niet. Het document probeert te helpen om een soort van principeuitspraak te doen op een paar grote lijnen. Als je dat hebt gedaan kun je al een hele hoop weggooien, want dat is dan niet meer aan de orde en je weet waar je vervolgbesluiten over moet nemen. Dat is het idee. Wij vragen wel steeds, dat is een beetje vervelend, welke actuele financiële vragen er moeten worden opgelost. Wij hebben een staatje opgenomen in een bijlage. Er is voor ongeveer € 3 mln. aan uitgaven gedaan met incidenteel geld waarvoor als je het echt belangrijk vindt nu of weer incidenteel geld beschikbaar moet stellen, of je moet het structureel maken. Het is één van de twee. Ik kan mij voorstellen dat sommigen van u dat niet zo leuk vinden omdat zij ideeën hebben over dingen die anders of meer moeten, prachtige voorzieningen die gecreëerd moeten worden. Onze zorg is wel dat alles wat je hebt losgemaakt en waar je mee bezig bent geweest, maar wat je nog niet hebt geborgd dat je die afweging wel moet maken.

Dat wil niet zeggen dat de eerste € 3 mln. ruimte die je hoe dan ook creëert helemaal naar die eerdere uitgaven moet gaan, maar bedenk wel dat je daarin goede keuzes moet maken. Dat stoppen wij, daar gaan wij mee door met incidenteel geld, daar gaan wij mee door met structureel geld. Hoe het ook zou kunnen werken in de opgaven waar ik zo nog iets over zou willen vertellen, die grove keuzes die je dan maakt, daar kun je nog heel veel activiteiten en investeringen onder leggen om daar inhoud aan te geven. Wij hebben daar wel ideeën bij en die hebben wij ook genoemd in het rapport, maar wij kunnen dat niet uitrekenen. Een voorliggend veld voor het Sociaal Domein daarvoor moeten wij inloop- en herstelvoorzieningen creëren, nog even los van wat dat dan precies is, dat is één van de voorstellen, maar hoeveel gaat dat dan kosten. Is dat € 600.000 of € 800.000; dat hangt helemaal af van hoe je het doet. Zijn het aparte voorzieningen, ga je dit in de buurthuizen doen, beleg je het bij bestaande organisaties, hoe breed wil je het hebben, hoe vaak moeten ze open zijn? Er zitten veel opgaven in die je heel erg belangrijk kunt vinden, waar ook suggesties bij staan van wat je ermee zou kunnen doen, maar die je nog wel echt goed moet uitwerken.

Dat betekent netto dat zo’n coalitieakkoord voor een deel zal bestaan uit heel concrete besluiten (dit en dit gaan wij doen, dat gaat ongeveer zoveel geld kosten en dat gaan wij in de begroting regelen) en voor een deel zal het waarschijnlijk ook bestaan uit (dat is althans onze suggestie) wij vinden dit een hele belangrijke opgave, daarvoor hebben in de komende periode € 5 mln. beschikbaar (€ 4,5

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

30

mln. incidenteel geld en € 500.000 structureel). Dat is geen concreet voorstel over iets, maar zo zou je er naar kunnen kijken. Uiteindelijk zul je toch moeten prioriteren, bijvoorbeeld de ambtelijke ideeën waarvan je zou kunnen denken, dit, dit en dat doen wij niet, dat is overigens fijn want dan weet je waar je aan toe bent, maar ik denk dat er uit het overleg met vier partijen veel behoeften zullen komen. Je zult zien dat het geld wat wij nodig hebben vele malen de financiële ruimte overtreft die er is. Dat betekent ook dat je zult moeten prioriteren op wat je eerst doet, wat je dan doen, wat je nu doet, wat je volgend jaar of het jaar daarop doet. Een handreiking die wij ook doen, dat merk ik ambtelijk ook, bij elke Kadernota zijn er altijd collega’s die denken als ik het nu niet binnenhaal dan verlies ik het. Wij hebben elk jaar een Kadernota en elk jaar geld te verdelen. Als het echt zwaar is dan gaan wij bezuinigen. Als wij meer bezuinigen dat wij moeten dan hebben wij ook weer geld te verdelen. Je kunt er heel erg rampzalig naar kijken, maar zo is het niet. Je zult moeten kiezen en daar probeert dit document een beetje bij te helpen. Wat gaan wij ambtelijk nog doen; wij hebben dit nu bij u neergelegd. Er zijn twee dingen. Er komen ongetwijfeld bij de onderhandelingen allerlei vragen.

Wij hebben het opgeschreven en denken dat dit het belangrijk is, maar onderbouw dit eens, onderzoek het eens nader, denk eens aan die en die variant en hoe zou dat dan uitpakken. Wij gaan dat dan doen. Wij hebben zo’n zes mensen die wij dat primair kunnen vragen en natuurlijk ook nog een heel apparaat dat daar ook aan kan werken. Dat is onze rol in het vervolg, als het aan ons ligt, wij werken normaal voor het college en niet direct voor jullie. Eens per vier jaar hoeven wij dat niet te doen en werken wij voor jullie. Dat betekent wat ons betreft dat als er door de onderhandelaars vragen worden gesteld en wij gaan dat uitwerken of uitzoeken, wij vinden het wel prima om dat met de rest van de raad te delen zodat mensen weten waar het over gaat. Ik kan mij voorstellen dat dit bij het ene onderwerp wat makkelijker is dan bij het andere. Als het heel erg gevoelig is dat je niet een verkenning laat doen en meteen de volgende dag op straat de mededeling wilt hebben de onderhandelaars denken aan een bezuiniging van zoveel op dat of dat. Je zou dan in ieder geval de uitwerking die wij doen moeten meenemen en bij het eindresultaat aan de raad kunnen presenteren zodat iedereen over exact dezelfde informatie beschikt om te kunnen oordelen over wat hieruit komt.

Wij werken nu niet voor het college maar voor de raad en dan werken wij primair natuurlijk in opdracht van de onderhandelaars, maar de informatie die daaruit komt zou wat ons betreft ook voor de rest beschikbaar moeten zijn, nu of aan het einde van het proces. Mevrouw IJpelaar: Ik zie het alloceren van ontwikkelbudgetten. U zegt daarnet u werkt voor de raad. Ik denk dat de helft van de mensen die hier zit niet weet waar u het nu over heeft. De heer Lagendijk: Ik probeer dat toe te lichten. Er zijn soms grote onderwerpen, neem als voorbeeld het Sociaal Domein. Wij zijn nu voortdurend aan het dweilen met de kraan open. Dat komt doordat wij aan de voorkant heel erg moeilijk kunnen sturen op ontwikkelingen die ervoor zorgen dat mensen hulp nodig hebben. Er zijn gemeenten waar het iets vloeiender loopt omdat die meer voorliggende voorzieningen hebben. Je kunt in een veel vroeger stadium van problemen die mensen hebben of dreigen te krijgen met een algemene voorziening (een ontmoetingsfunctie of met weet ik wat) ervoor zorgen dat je dat zelf signaleert en er wat aan doet. Stel nu dat je dat vindt, de grote lijn van het nieuwe college is dat wij van achter (als het een beetje te laat is) naar voren willen. Je kunt op dat moment dat je dat met elkaar constateert heel moeilijk zeggen daar wij gaan wij actie A, B, C en D doen.

Je moet daar echt even over nadenken wat dan het beste werkt. Dat moet je uitzoeken en verkennen. Het is dan handig als je dat net als de vorige keer, het college heeft toen ook een ontwikkelbudget beschikbaar gesteld, dat je zegt daar heb ik een paar miljoen voor over. Het gaat niet om € 10.000 of € 20.000. Die grote ontwikkelingen vragen echt om miljoeneninvesteringen. Als je dat

Verslag Duidings- en overdrachtsavond, 31 maart 2022

31

budget daar hebt staan dan heeft dat twee voordelen. Je kunt nog wat uitzoeken voordat je het gaat doen en hopelijk ben je niet als een kip zonder kop bezig zal ik maar zeggen en je hebt ook nog wat ruimte om in de politieke arena dan te praten over die uitwerking. Als wij nu in het Sociaal Domein van achter naar voren willen dan is dit het scala aan voorstellen en activiteiten, daar hebben wij geld voor staan, maar wat is nu wijs, wat gaan wij daar nu wel of niet voor doen. Dat wordt bedoeld met het alloceren van ontwikkelbudget. Evenwichtskunst, in welk proces zitten wij dan nu eigenlijk, er wordt van de onderhandelaars tenminste maar van de raad in zijn geheel natuurlijk toch gevraagd om de gemeente gezond te houden, ervoor te zorgen dat de politieke processen goed lopen, dat de relatie tussen politiek en bestuur in orde is, dat het ambtelijk apparaat doet wat het moet doen, dat het dat doet tegen een kostenniveau dat acceptabel is, dat zij hun processen op orde hebben, dat zij goed scoren op hun dienstverlening, et cetera. Die basis wil je geregeld hebben en tegelijkertijd wil je de problemen van vandaag aangepakt hebben. Daar is ook een goede basis voor nodig, allerlei incidenten die plaatsvinden, acute noden die wij willen lenigen, nieuwe ontwikkelingen die wij zien waar vandaag iets aan moet gebeuren. Je kijkt eens per vier jaar vier jaar vooruit.