Bijlage 4: Woonbehoefteonderzoek Waadhoeke 2025
Tekst van het document
De huizenmarkt | Menaam, Berltsum | en vooral Deinum loopt dat richting - | De samenstelling van inwoners en huishoudens per | trok toen aan, en in combinatie met de realisatie van | de 40%. Berltsum | is bovendien een heel jong dorp. kern en de ontwikkeling daarvan in de afgelopen jaren | het woningbouwprogramma uit de woonvisie en | - | Tot 2035 groeit Waadhoeke naar verwachting met (paragraaf 3.4); | overdruk elders zorgde dat ervoor dat Waadhoeke | ongeveer 1.100 huishoudens, waarbij het zwaartepunt - | De verwachte kwantitatieve behoefte tot 2035, met | vaker gevonden werd, met name door gezinnen. | op de periode 2025-2030 ligt. Franeker kan op de een voorzichtige doorkijk naar de jaren daarna, en een | - | Waadhoeke is relatief sterk vergrijsd, zeker vergeleken | meeste groei rekenen met grofweg 300 tot 400 vertaling naar wat dat betekent per kern of cluster van | met het gemiddelde in heel Fryslân. Dat verklaart | woningen erbij, maar ook in dorpen als Dronryp, kernen. We doen dat langs verschillende scenario’s | mede de sterke groei van het aantal alleenstaanden. | Menaam | en St.-Annaparochie is ruimte voor zo’n 100 (paragraaf 3.5); | Na 2035 neemt het aantal huishoudens van nature af, | extra woningen. In andere kernen is de groei - | De verwachte ontwikkeling van doelgroepen (paragraaf | door sterfte onder babyboomers. Dat is onvermijdelijk.
| weliswaar beperkter, maar ook daar is vaak nog ruimte 3.6). | Er is dan dus instroom van buitenaf nodig om het | voor enkele tientallen woningen extra. Kijk samen met aantal huishoudens op peil te houden. Franeker, | de dorpen of en hoe je die vraag wilt invullen. Dit Menaam | en St.-Annaparochie zijn het sterkst vergrijsd. | onderzoek helpt om daar keuzes in te maken. 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF |33 3.2 TERUGBLIK OP GEMEENTENIVEAU Groei door huishoudensverdunning | 2014 | 2019 | 2024 | ∆ 2014-2019 | ∆ 2019-2024 | ∆ 2014-2024 | GEM PER JAAR De schema’s hiernaast laten de ontwikkeling van het aantal | 0 tot 15 jaar | 8.315 | 7.330 | 7.045 | -985 | -285 | -1.270 | -125 inwoners en huishoudens in Waadhoeke zien over de | 15 tot 25 jaar | 5.235 | 5.340 | 5.360 | 105 | 20 | 125 | 15 periode 2014-2024. Het aantal huishoudens nam toen met | 25 tot 45 jaar | 10.590 | 9.620 | 9.995 | -970 | 375 | -595 | -60 45 tot 65 jaar | 13.860 | 13.850 | 13.320 | -5 | -530 | -535 | -55 +960 toe, wat neerkomt op een gemiddelde groei van zo’n | 65 jaar en ouder | 8.690 | 9.895 | 11.190 | 1.210 | 1.295 | 2.505 | 250 100 huishoudens per jaar. De groei komt volledig voor | WAADHOEKE | 46.680 | 46.040 | 46.910 | -640 | 870 | 230 | 25 rekening van een toenemend aantal kleine huishoudens. Het aantal gezinnen daalde zelfs iets.
| 2014 | 2019 | 2024 | ∆ 2014-2019 | ∆ 2019-2024 | ∆ 2014-2024 | GEM PER JAAR alleenstaanden | 6.255 | 6.680 | 7.250 | 425 | 570 | 995 | 100 We zien overigens wel een duidelijk kantelpunt: in de | paren | 6.560 | 6.635 | 6.810 | 75 | 170 | 245 | 25 periode 2014-2019 daalde het inwonertal nog fors met zo’n | gezinnen | 7.090 | 6.855 | 6.810 | -235 | -45 | -280 | -30 -130 personen per jaar, terwijl dat in de periode 2019-2024 | WAADHOEKE | 19.910 | 20.175 | 20.870 | 265 | 695 | 960 | 95 omklapte naar een groei van ongeveer +140 per jaar. Dat zie je ook terug in de ontwikkeling van het aantal | | Ontwikkeling van het aantal inwoners en huishoudens in Waadhoeke, onderverdeeld naar leeftijdsgroepen en huishoudenstypen, ov er de periode 2014-2024. Afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Bron: CBS (2014, 2019, 2024). huishoudens. In de jaren 2014-2019 lag die nog op een groei van zo’n +60 per jaar, terwijl die in de jaren 2019- 2024 jaarlijks zo’n +140 bedroeg. Binnen de totale groei zien we dat vooral het aantal alleenstaanden snel toenam. | Ondanks dat het aantal gezinnen over de jaren 2014-2024 | gunstig, want gezinnen houden de ‘demografische motor’ Een groot deel hiervan is 65-plus. Waadhoeke vergrijst dus | afnam, zien we wel dat de ontwikkeling de laatste jaren | op gang, waardoor dorpen leefbaar blijven en draagvlak snel.
Opvallend is dat het aantal alleenstaanden in 2024 | minder negatief is. Dat past in de trend dat gezinnen | onder voorzieningen blijft bestaan. voor het eerst hoger lag dan het aantal gezinnen. | (weer) vaker naar plattelandsgemeenten verhuizen. Dat is 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 34 3.2 TERUGBLIK OP GEMEENTENIVEAU Waadhoeke is relatief sterk vergrijsd | 2004 | 2024 Rechts staan de bevolkingspiramides voor Waadhoeke voor de jaren 2004 en 2024 (blauwe | staven), vergeleken met het gemiddelde in heel Fryslân (zwarte contouren). In 2004 vielen veel inwoners van Waadhoeke (toen nog vier aparte gemeenten) in de gezinsleeftijd: een brede ‘buik’ van de piramide met veel 30- | tot 50-jarigen en een brede voet met veel jongeren tot 20 jaar. De groep 30- | tot 50-jarigen is nu 20 jaar ouder geworden en woont relatief vaak nog steeds in de gemeente. Zij vormen nu de groep (pre-)senioren. Hun kinderen zijn niet allemaal gebleven. Waadhoeke telt vergeleken met heel Fryslân nu immers relatief weinig 20- tot 40-jarigen. De ‘grijze druk’ (aantal 65-plussers ten opzichte van 20- | tot 65-jarigen) neemt daarmee toe en is relatief fors vergeleken met heel Fryslân. De trend dat Waadhoeke sinds kort weer gezinnen aantrekt en vasthoudt, is dus gunstig.
Nieuwe aanwas van onderop houdt de demografische motor op gang en stimuleert verjonging in kernen. Overigens zal het inwonertal het komende decennium wel afnemen als gevolg van sterfte | | Bevolkingspiramides voor Waadhoeke in de jaren 2004 en 2024. Elke staaf geeft aan hoeveel mannen en vrouwen er in elke leeftijdsgroep zitten. De zwarte onder babyboomers. Dat gebeurt vrijwel overal en is | contouren geven de gemiddelde leeftijdsopbouw van de provincie Fryslân weer. Hoe breder de onderkant van de piramide, hoe meer jongeren er wonen. Andersom geldt: hoe ‘boller’ de bovenkant, hoe meer (aanstaande) ouderen (deels ‘babyboomers’) er zijn. De zwarte stippellijnen laten zien hoe Waadhoeke in twintig jaar tijd onvermijdelijk. | veranderde van een gezinsgemeente naar een gemeente met veel vijftigers, zestigers en zeventigers. Bron: CBS (2004, 2024).
3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 35 3.3 VERGELIJKING MET OMLIGGENDE REGIO’S Opbouw vergelijkbaar met buur- | 0 TOT 15 | 15 TOT 25 | 25 TOT 45 | 45 TOT 65 | 65 JAAR OF OUDER plattelandsgemeenten | REGIO’S/GEMEENTEN | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 In de schema’s hiernaast laten we zien hoe de | % VAN BEVOLKING leeftijdsopbouw en huishoudenssamenstelling van | Waadhoeke | 18% | 15% | 11% | 11% | 23% | 21% | 30% | 28% | 19% | 24% Harlingen | 17% | 14% | 11% | 11% | 22% | 20% | 29% | 28% | 21% | 27% Waadhoeke zich verhoudt tot die in omliggende regio’s en | Leeuwarden | 16% | 14% | 15% | 15% | 26% | 27% | 26% | 24% | 17% | 20% gemeenten.
| Zuidoost-Fryslân | 17% | 15% | 11% | 11% | 23% | 22% | 29% | 28% | 20% | 24% Zuidwest-Fryslân | 18% | 15% | 11% | 11% | 22% | 21% | 29% | 28% | 20% | 25% Waadhoeke heeft een heel gemiddelde leeftijdsopbouw | Noordoost-Fryslân | 18% | 16% | 11% | 12% | 23% | 22% | 28% | 27% | 19% | 23% voor een Friese plattelandsgemeente: relatief veel 45- | tot | Kop van Noord-Holland | 17% | 14% | 11% | 11% | 23% | 22% | 30% | 28% | 19% | 24% 65-jarigen, een kleiner aandeel jongeren tot 25 jaar en een groter wordende groep 65-plussers, ongeveer in dezelfde | ALLEENSTAANDEN | PAREN | GEZINNEN REGIO’S/GEMEENTEN | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 verhoudingen als in Zuidwest-, Zuidoost- | en Noordoost- | % VAN HUISHOUDENS Fryslân. De opbouw is wel anders dan in Leeuwarden, met | Waadhoeke | 31% | 35% | 33% | 33% | 36% | 33% veel 25- tot 45-jarigen. Een deel verhuisde ooit naar | Harlingen | 37% | 41% | 31% | 31% | 32% | 28% Leeuwarden vanwege studie en bleef plakken vanwege de | Leeuwarden | 45% | 49% | 27% | 26% | 28% | 26% beschikbaarheid van betaalbare, relatief kleine koophuizen. | Zuidoost-Fryslân | 34% | 37% | 32% | 30% | 34% | 32% Kijken we naar de huishoudenssamenstelling, dan lijkt | Zuidwest-Fryslân | 30% | 33% | 34% | 34% | 36% | 33% Waadhoeke erg op die in Zuidwest-Fryslân.
Het verschil | Noordoost-Fryslân | 29% | 32% | 31% | 31% | 40% | 37% met buurgemeenten Harlingen en Leeuwarden is opvallend | Kop van Noord-Holland | 38% | 42% | 31% | 29% | 32% | 29% groot. Daar wonen meer alleenstaanden, passend bij het | | Leeftijdsopbouw en huishoudenssamenstelling in Waadhoeke vergeleken met die in andere omliggende regio’s en gemeenten, en de ontwikkeling daarvan over stadse karakter van die gemeenten. | de periode 2014-2024, in percentages. Bron: CBS (2014, 2024). 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 36 3.4 TERUGBLIK PER KERN De schema’s op de volgende pagina laten zien hoe het | Vergrijzing is overal zichtbaar | Gezinsrijke dorpen aan de oostkant aantal inwoners en huishoudens zich tussen 2019 en 2024 | Gemiddeld is 24% van de inwoners in Waadhoeke 65- | In de meeste kernen is ongeveer een derde van de per kern of per cluster ontwikkelde. We kijken ook naar de | plusser. In Franeker, St.-Annaparochie, Menaam en | huishoudens een gezin. In Deinum, Berltsum, Dronryp, ontwikkeling van leeftijdsgroepen (jongeren, ouderen) en | Tzummarum ligt dat percentage nog iets hoger. Dat komt | Menaam en de woondorpen aan de oostkant ligt dat nog huishoudenstypen (alleenstaanden, gezinnen). | mede doordat daar meer (zorg)voorzieningen zijn en meer | iets hoger.
Vaak gaat een hoog aandeel gezinnen gepaard geschikte woningen voor ouderen staan. Marsum is ook | met veel jongeren. Dat geldt het sterkst voor Berltsum . Bijna overal groeide het aantal huishoudens | relatief sterk vergrijsd, maar daar nam het aandeel 65- | Daar is 30% van de inwoners jonger dan 25 jaar. De In heel Waadhoeke groeide het aantal huishoudens tussen | plussers (als enige kern) wel iets af. Meestal gaat een hoog | andere kernen volgen op de voet. Overigens zijn er bijna 2019 en 2024 met +695. Dat is omgerekend +3,4%. | aandeel ouderen samen met een hoog aandeel | geen kernen waar het aandeel jongeren écht laag is. Deinum groeide in deze periode het sterkst, met een | alleenstaanden. Dat geldt ook voor Franeker en Marsum. In toename van iets meer dan 10%. De groei is hier terug te | St.-Jacobiparochie wonen ook veel alleenstaanden, maar | Op kleine schaal liep het inwonertal terug voeren op nieuwbouw. Ook Berltsum en Menaam groeiden | het aandeel 65-plussers is daar juist laag. Daar wonen dus | In St.-Jacobiparochie en in de kleine dorpen was tussen stevig, met beide bijna 7% in vijf jaar tijd. Alleen in het | relatief veel jonge(re) alleenstaanden. In Menaam is het | 2019 en 2024 sprake van een lichte bevolkingskrimp.
De cluster ‘Dorpen in het oosten’ daalde het aantal | aandeel 65-plussers het hoogst, maar het aandeel | vergrijzing en de huishoudensverdunning die daaruit huishoudens. Dat betekent overigens niet dat die dorpen | alleenstaanden juist laag. Dat betekent dat daar dus relatief | voortkomt zijn logische redenen hiervoor. Het aantrekken niet gewild zijn. In veel dorpen was jarenlang geen | veel oudere stellen wonen. | van nieuwe huishoudens (en dan bij voorkeur gezinnen) nieuwbouwruimte waardoor ze niet konden groeien, terwijl | kan het tij keren. er soms wel sloop-nieuwbouw plaatsvond waarbij in lagere aantallen terug werd gebouwd.
3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 37 3.4 TERUGBLIK PER KERN INWONERS | JONGEREN (TOT 25) | OUDEREN (65-PLUS) | HUISHOUDENS | ALLEENSTAANDEN | GEZINNEN KERN/CLUSTER | 2019 | 2024 | Δ ‘19-’24 | 2019 | 2024 | Δ ‘19-’24 | 2019 | 2024 | Δ ‘19-’24 | KERN/CLUSTER | 2019 | 2024 | Δ ‘19-’24 | 2019 | 2024 | Δ ‘19-’24 | 2019 | 2024 | Δ ‘19-’24 Franeker | 12.770 | 13.050 | 280 | 2,2% | 26% | 25% | -75 | 24% | 26% | 355 | Franeker | 5.830 | 6.045 | 215 | 3,7% | 36% | 38% | 205 | 31% | 30% | -15 Berltsum | 2.525 | 2.685 | 160 | 6,3% | 30% | 30% | 50 | 17% | 19% | 85 | Berltsum | 1.095 | 1.170 | 75 | 6,8% | 32% | 33% | 35 | 37% | 37% | 30 Deinum | 995 | 1.045 | 50 | 5,0% | 29% | 28% | 5 | 20% | 22% | 35 | Deinum | 395 | 435 | 40 | 10,1% | 23% | 26% | 25 | 42% | 40% | 10 Dronryp | 3.240 | 3.305 | 65 | 2,0% | 28% | 27% | -5 | 21% | 23% | 75 | Dronryp | 1.380 | 1.430 | 50 | 3,6% | 28% | 31% | 55 | 37% | 36% | 5 Marsum | 1.045 | 1.045 | 0 | 0,0% | 26% | 24% | -20 | 26% | 25% | -5 | Marsum | 495 | 505 | 10 | 2,0% | 35% | 38% | 15 | 29% | 31% | 10 Menaam | 2.640 | 2.825 | 185 | 7,0% | 27% | 27% | 40 | 24% | 27% | 130 | Menaam | 1.105 | 1.180 | 75 | 6,8% | 29% | 29% | 25 | 35% | 36% | 35 Minnertsga | 1.730 | 1.820 | 90 | 5,2% | 28% | 27% | 15 | 19% | 22% | 60 | Minnertsga | 775 | 820 | 45 | 5,8% | 34% | 33% | 5 | 36% | 34% | 0
Sexbierum-Pietersbierum | 1.860 | 1.880 | 20 | 1,1% | 28% | 28% | 0 | 19% | 22% | 55 | Sexbierum-Pietersbierum | 810 | 850 | 40 | 4,9% | 33% | 37% | 50 | 36% | 33% | -10 St.-Annaparochie | 4.870 | 4.965 | 95 | 2,0% | 28% | 28% | 20 | 24% | 27% | 135 | St.-Annaparochie | 2.040 | 2.085 | 45 | 2,2% | 36% | 37% | 30 | 32% | 33% | 25 St.-Jacobiparochie | 1.715 | 1.695 | -20 | -1,2% | 28% | 25% | -55 | 19% | 22% | 55 | St.-Jacobiparochie | 770 | 800 | 30 | 3,9% | 34% | 38% | 40 | 33% | 28% | -35 Tzum | 1.100 | 1.115 | 15 | 1,4% | 28% | 28% | 5 | 20% | 21% | 15 | Tzum | 460 | 475 | 15 | 3,3% | 32% | 36% | 25 | 37% | 34% | -10 Tzummarum | 1.375 | 1.400 | 25 | 1,8% | 28% | 25% | -25 | 21% | 25% | 60 | Tzummarum | 615 | 620 | 5 | 0,8% | 34% | 33% | -5 | 33% | 31% | -5 Winsum | 1.030 | 1.065 | 35 | 3,4% | 29% | 28% | 0 | 19% | 23% | 50 | Winsum | 445 | 450 | 5 | 1,1% | 31% | 26% | -25 | 35% | 33% | -5 Dorpen in het noorden | 3.080 | 3.045 | -35 | -1,1% | 27% | 25% | -75 | 16% | 19% | 85 | Dorpen in het noorden | 1.370 | 1.380 | 10 | 0,7% | 33% | 34% | 15 | 35% | 32% | -45 Dorpen in het oosten | 2.585 | 2.495 | -90 | -3,5% | 28% | 28% | -35 | 21% | 22% | -5 | Dorpen in het oosten | 1.105 | 1.085 | -20 | -1,8% | 29% | 30% | 5 | 36% | 35% | -10 Dorpen in het zuidwesten | 3.485 | 3.475 | -10 | -0,3% | 28% | 25% | -90 | 19% | 22% | 105 | Dorpen in het zuidwesten | 1.490 | 1.535 | 45 | 3,0% |
30% | 32% | 45 | 34% | 33% | -5 WAADHOEKE | 46.040 | 46.910 | 870 | 1,9% | 28% | 26% | -265 | 21% | 24% | 1.295 | WAADHOEKE | 20.175 | 20.870 | 695 | 3,4% | 33% | 35% | 570 | 34% | 33% | -45 | Ontwikkeling van het inwonertal, het aandeel jongeren (tot 25 jaar) en het aandeel ouderen (65-plus) per kern of | | Ontwikkeling van het aantal huishoudens en het aandeel alleenstaanden en gezinnen per kern of cluster, gemeten cluster, gemeten over de periode 2019-2024. Blauw= leeftijdsgroep komt relatief veel voor. Aantallen afgerond op 5- | over de periode 2019-2024. Blauw= type huishouden komt relatief veel voor. Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Bron: CBS (2019, 2024). | subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Bron: CBS (2019, 2024). 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 38 3.5 VERWACHTE BEHOEFTE Hoe groot is de extra woningbehoefte? Waadhoeke staat de komende tijd voor een grote opgave | De landelijke Primos-prognose is een trendprognose met | We maakten ook drie scenario’s gebaseerd op feitelijke om extra woningen toe te voegen, via nieuwbouw of door | natuurlijke ontwikkeling en migratie als belangrijkste | huishoudensgroei in de afgelopen jaren. De trend over de transformatie van bestaand vastgoed. Zeker gelet op wat in | bouwstenen.
Natuurlijke ontwikkeling (resultaat van | afgelopen tien jaar komt vanzelfsprekend lager uit dan over het verleden in Waadhoeke gebruikelijk was, is de opgave | vorming en ontbinding van huishoudens, zoals starten, | de afgelopen drie of vijf jaar. De krapte op de huizenmarkt fors te noemen. Er is vraag naar extra woningen door groei | overlijden, samenwonen, scheiden) is doorgaans goed te | nam in Waadhoeke immers pas vanaf 2020 merkbaar toe. van binnenuit, bijvoorbeeld door starters, maar ook door | voorspellen. Migratie is veel minder goed te voorspellen en | Leegstand loste toen steeds vaker op, en in combinatie met meer instroom van buitenaf, vaak als gevolg van overdruk | hangt o.a. af van beschikbaar woningaanbod. De | nieuwbouw leidde dat tot een sterkere huishoudensgroei. op de woningmarkt in andere gemeenten, zoals | provinciale prognoses zijn varianten op de Primos, waarbij Leeuwarden. | beter wordt gekeken naar verhuizingen, die vaak over korte | WERKGETAL: 1.100 WONINGEN ERBIJ TOT 2035 afstanden plaatsvinden. De provinciale prognoses zijn dus | We kozen er uiteindelijk voor om het gemiddelde van de Waadhoeke streeft ernaar zo vraaggericht mogelijk te | beter op de lokale situatie afgestemd. Dat is ook te zien in | twee provinciale prognoses en de 10-jaarstrend als programmeren.
Het is dan belangrijk om te weten hoeveel | de figuur op de volgende pagina: Primos verwacht in | ‘werkgetal’ te nemen. Hiermee zoeken we zo veel mogelijk extra woningen er nodig zijn. We berekenden dat langs een | Waadhoeke vrijwel geen groei meer. Gelet op de huidige | de balans tussen de grote vraag naar woningen die er nu is aantal scenario’s, waarin we het bestaande woningtekort | marktontwikkelingen vinden we dat niet realistisch. De | en de wat stabielere langjarige trend die past bij een van 255 al meenamen (zie ook de pagina hierna): | provinciale prognoses verwachten beide nog wel groei. | plattelandsgemeente als Waadhoeke. De verwachte netto- - | Provinciale prognoses uit 2024 en 2023; | Omdat de prognose uit 2024 behoorlijk verschilt van die uit | groei komt uit op +1.100 woningen tot 2035. - | Nieuwste Primos-prognose uit 2024; | 2023 nemen we ze allebei mee in onze overwegingen. - | Langjarige trends over 2021-2024, 2019-2024 en | * Vlak voordat we dit woonbehoefteonderzoek afrondden, kwam de nieuwe 2014-2024 | provinciale prognose uit. De uitkomsten daarvan zijn niet meer meegenomen in dit onderzoek. Een grove berekening laat zien dat de verwachte behoefte dan ongeveer 100 huishoudens (en dus woningen) hoger uitkomt.
3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF |39 3.5 VERWACHTE BEHOEFTE Verwachting: 1.100 woningen erbij tot 2035 | Zwaartepunt in de eerstkomende jaren In de figuur hieronder staan alle scenario’s in één overzicht. | Rechts laten we zien hoe de totale vraag van +1.100 | 1 | 2 | 3 Opvallend is dat de verschillen groot zijn, niet alleen tussen | woningen zich over de jaren verdeelt. Het zwaartepunt ligt scenario’s, maar ook in de tijd, zoals bij beide provinciale | in de periode tot 2030, met een jaarlijkse groei van zo’n | Tempo maken om | Schaarste deels | Sterfte neemt toe, schaarste op te lossen | opgelost, maar nog | precieze groei onzeker prognoses. Het is daarom belangrijk om jaarlijks te | 135 woningen, oftewel 0,6%. Daarna zwakt de groei wat | 800 | wel bijbouwen monitoren hoe de vraag zich ontwikkelt en zo nodig je | af, tot 85 woningen oftewel 0,4% groei per jaar. Wat plannen daarop bij te sturen. Gemeenten en corporaties in | daarna gebeurt, is nu nog onzeker. De provinciale prognose Waadhoeke doen dat al met de jaarlijkse update van hun | verwacht nog een lichte groei, maar die richt zich woningmarktthermometer. | waarschijnlijk alleen nog op grote kernen, terwijl in de | 600 dorpen vraaguitval als gevolg van sterfte toeneemt.
+ 675 woningen 400 | groei: 0,6% per jaar WERKGETAL: | + 425 woningen +1.100 200 | groei: 0,4% per jaar 0 2025 t/m 2029 | 2030 t/m 2034 | Vanaf 2035 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 40 3.5 VERWACHTE BEHOEFTE Vertaling naar kernen | % VAN | | Verwachte netto-woningbehoefte KERN/CLUSTER | NETTO-BEHOEFTE TOT 2035 | TOTALE GROEI | per kern over de periode 2025 tot Rechts verdelen we de verwachte behoefte van 1.100 extra | LAAG | HOOG | 2035. Gebaseerd op de woningen tot 2035 over alle kernen en clusters in | behoefteraming zoals uitgewerkt op FRANEKER | 305 | 415 | 33% | pagina 39-40 van dit Waadhoeke. We houden rekening met: BERLTSUM | 55* | 75* | 6% | woonbehoefteonderzoek. Aantallen - | de marktpositie van kernen onderling: sommige kernen | afgerond op 5-tallen waardoor zijn op de lange termijn gewilder dan andere, door een | DEINUM | 45 | 65 | 5% DRONRYP | 110 | 150 | 12% | subtotalen kunnen afwijken van het combinatie van voorzieningen, bereikbaarheid en | randtotaal. ligging, wat zich uit in hogere marktwaardes (zie ook | MARSUM | 10** | 15** | 1% MENAAM | 70 | 100 | 8% | * We zagen in de Maptionnaire- de analyses in paragraaf 2.3); | enquête (zie hoofdstuk 6) dat - | gesprekken met stakeholders; | MINNERTSGA | 15 | 25 | 2% | Berltsum erg gewild is als woonplek - | lokale bijzonderheden zoals leeftijdsopbouw.
| SEXBIERUM-PIETERSBIERUM | 45 | 60 | 5% | voor starters. Een kleine plus ST.-ANNAPAROCHIE | 100 | 135 | 11% | bovenop deze bandbreedte is daarom denkbaar, mits het gaat om sociale Het midden van alle bandbreedtes telt op tot de totale | ST.-JACOBIPAROCHIE | 15 | 25 | 2% | huur of goedkope of betaalbare koop, behoefte van 1.100 extra woningen in heel Waadhoeke. | TZUM | 25 | 35 | 3% | of mits woningen in dat segment met Ons advies is om het programma in elk dorp te richten op | nieuwbouw vrijgespeeld worden. TZUMMARUM | 20 | 30 | 2% het midden van de bandbreedte. Je kunt ervoor kiezen om | ** In Marsum | zien we wel een WINSUM | 45 | 65 | 5% in sommige kernen de bovenkant van de bandbreedte op te | behoefte, maar door de nabijheid van zoeken, maar dat betekent dat je in andere kernen meer | DORPEN IN HET NOORDEN | 15 | 25 | 2% | vliegbasis Leeuwarden zijn er veel richting de onderkant moet programmeren. Zoek je overal | DORPEN IN HET OOSTEN | 30 | 40 | 3% | planologische restricties waardoor DORPEN IN HET ZUIDWESTEN | 15 | 25 | 2% | bouwen in Marsum | bijna onmogelijk de bovenkant op, dan staat daar tegenover dat er extra | is. We laten in dit rapport wel zien instroom van buiten de gemeente voor nodig is. | 1.100 | wat de behoefte is die we meten.
3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 41 3.6 ONTWIKKELING VAN DOELGROEPEN Sterke toename aantal alleenstaande senioren | kLEEFTIJDSGROEPEN | 2025 | 2035 | Δ ‘25-’35 | Δ ‘25-’35 De tabel rechts laat zien hoe het aantal inwoners naar 0 tot 15 | 6.925 | 6.920 | 0% | 0 tot 15 0% leeftijd en het aantal huishoudens naar type zich de komende tien jaar naar verwachting ontwikkelt volgens de | 15 tot 25 | 5.285 | 4.475 | -15% | -15% | 15 tot 25 demografische prognose van de provincie Fryslân. 25 tot 45 | 10.170 | 11.030 | 8% | 25 tot 45 | 8% Duidelijk is dat het aantal senioren sterk toeneemt door vergrijzing. Dat leidt logischerwijs ook tot een stijging van | 45 tot 65 | 13.130 | 11.725 | -11% | -11% | 45 tot 65 het aantal alleenstaanden. Als een van de twee leden van 65+ | 11.420 | 13.440 | 18% | 65+ | 18% het huishouden verhuist naar een verzorgingshuis of komt te overlijden, dan verandert het huishouden van een twee- in een eenpersoonshuishouden. Ook gezinnen vergrijzen. | HUISHOUDENSTYPE | 2025 | 2035 | Δ ‘25-’35 | Δ ‘25-’35 Hoe ouder gezinnen gemiddeld genomen worden, hoe vaker kinderen uit huis zijn en een gezin een paar wordt.
| Alleenstaanden | 7.480 | 8.815 | 18% | Alleenstaanden | 18% De daling van gezinnen als gevolg van de vergrijzing wordt | Paren | 6.785 | 6.885 | 2% | Paren | 2% grotendeels opgevangen door nieuwe instroom van gezinnen van buitenaf. | Gezinnen | 6.785 | 6.710 | -1% | Gezinnen | -1% | Verwachte ontwikkeling van leeftijdsgroepen en huishoudenstypen in de gemeente Waadhoeke, over de periode 2025 tot 2035, volg ens de bevolkings-en huishoudensprognose van de provincie Fryslân. Lichtblauw= substantiële groei, lichtgeel = substantiële daling. Bron: Dashboard prognose bevolking en huishoudens provincie Fryslân (2025). 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 42 4 BESTAANDE VOORRAAD 4.1 IN HET KORT Dit hoofdstuk We staan stil bij de bestaande voorraad in Waadhoeke. Dat doen we langs een aantal thema’s: - Samenstelling van de voorraad, o.a. uitgesplitst naar eigendom, type en kwaliteiten (paragraaf 4.2); - Waarde en waardeontwikkeling van plekken en producten (paragraaf 4.3); - Kwaliteit van bestaande woningen en opgaven voor verduurzaming.
En in het verlengde daarvan: welke woningen zijn daardoor op termijn het meest kwetsbaar (paragraaf 4.4)? - Betaalbaarheid van wonen in het algemeen, en specifiek ingezoomd op risico’s op energiearmoede (paragraaf 4.5); - Investeringskracht (paragraaf 4.6); - Aanpasbaarheid van woningen (paragraaf 4.7). Uitkomsten in het kort - Verduurzaming van bestaande woningen wordt steeds belangrijker, vanuit financieel oogpunt (lagere energielast, minder risico op energiearmoede), maar ook omdat een goed energielabel steeds belangrijker wordt bij verkoop. Juist in de particuliere voorraad is nog een flinke slag te maken. In heel Waadhoeke staan bijna 6.000 koop- en particuliere huurwoningen die bovengemiddeld veel gas verbruiken. Ze staan verspreid over alle kernen, maar in St.-Anna- en St.- Jacobiparochie, in Tzummarum en in Menaam staan relatief de meeste. Ook langs de Bildtdijken staan veel. Kijk hoe je eigenaren van deze woningen kunt helpen om keuzes te maken in verduurzaming. Denk aan energiecoaches of actief informeren over wat er kan. - Corporaties hebben al flink verduurzaamd. Bij hen is de opgave een stuk beperkter. Er zijn nog ongeveer 325 woningen met een E-, F- of G-label. Naar verhouding staan de meeste in Franeker, Tzum en in de kleine dorpen. Deze woningen moeten uiterlijk in 2028 verduurzaamd zijn. Er staan ook nog bijna 400 sociale huurwoningen met een D-label.
Huurders zijn daar soms een groot deel van hun inkomen aan energie kwijt. Dat speelt het sterkst in Franeker, Minnertsga en Tzum, waar relatief veel lage-inkomensgroepen wonen die ondanks lage woonlasten toch een hoge woonquote hebben. - De woningwaardes (op basis van WOZ) stegen in Waadhoeke in zes jaar tijd met 55%. Dat is fors. De grootste stijging zien we in het noorden, langs de Bildtdijken, waar waarden soms zelfs verdubbelden. Dat is het gevolg van toenemende vraag. - Onze inschatting is dat zo’n 60% van de totale voorraad aan te passen is voor mensen met een lichte zorgvraag. Dat zijn ruim 11.000 woningen, verspreid over de gemeente. Het gaat om een grove schatting zonder rekening te houden met precieze eigenschappen van een woning. Veel huizen zijn dus geschikt te maken. Dat neemt de opgave voor meer passende (nultreden)woningen voor ouderen niet weg. Er is namelijk ook nog steeds een kwalitatieve vraag. WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 444 BESTAANDE VOORRAAD 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD Meeste corporatiehuur in St.-Annaparochie | KOOP | CORPORATIE | PARTICULIERE HUUR | ONBEKEND In het schema rechts laten we per kern of cluster zien hoe | KERN/CLUSTER | AANTAL | % | AANTAL | % | AANTAL | % | AANTAL | TOTAAL de woningvoorraad in Waadhoeke is samengesteld naar | Franeker | 3.820 | 63% | 1.610 | 26% | 655 | 11% | 365 | 6.450 eigendom.
Gemiddeld bestaat twee derde uit | Berltsum | 790 | 70% | 265 | 23% | 75 | 7% | 35 | 1.170 Deinum | 345 | 79% | 65 | 15% | 25 | 6% | 5 | 435 koopwoningen, maar in Deinum en in de woondorpen is dat | Dronryp | 1.025 | 73% | 235 | 17% | 150 | 11% | 100 | 1.505 bijna 80%. In St.-Annaparochie staan naar verhouding de | Marsum | 320 | 67% | 105 | 22% | 55 | 11% | 15 | 500 minste koopwoningen (57%), gevolgd door Sexbierum- | Menaam | 795 | 70% | 270 | 24% | 75 | 7% | 125 | 1.265 Pietersbierum (60%) en Franeker (63%). | Minnertsga | 530 | 69% | 195 | 25% | 45 | 6% | 35 | 800 Sexbierum-Pietersbierum | 490 | 60% | 265 | 33% | 60 | 7% | 25 | 845 De sociale huursector vormt bijna een kwart van de totale | St.-Annaparochie | 1.195 | 57% | 785 | 37% | 115 | 5% | 160 | 2.250 voorraad in Waadhoeke. In St.-Annaparochie staan naar | St.-Jacobiparochie | 515 | 68% | 190 | 25% | 50 | 7% | 50 | 805 verhouding de meeste sociale huurwoningen (37%), in | Tzum | 305 | 67% | 120 | 26% | 30 | 7% | 70 | 525 Tzummarum | 415 | 67% | 150 | 24% | 55 | 9% | 45 | 660 Deinum, Dronryp | en de woondorpen de minste (zo’n 15%). Winsum | 310 | 69% | 105 | 23% | 35 | 8% | 35 | 485 Dorpen in het noorden | 1.030 | 77% | 205 | 15% | 100 | 7% | 90 | 1.425 De particuliere huurvoorraad is opgeteld 8% van het totaal.
| Dorpen in het oosten | 830 | 79% | 150 | 14% | 70 | 7% | 45 | 1.100 Omdat we de huurprijzen niet kennen, weten we niet of | Dorpen in het zuidwesten | 1.100 | 77% | 235 | 16% | 100 | 7% | 110 | 1.550 het om middenhuurwoningen gaat of om woningen die in | WAADHOEKE | 13.810 | 68% | 4.950 | 24% | 1.695 | 8% | 1.310 | 21.770 het sociale huursegment vallen. De meeste woningen staan | | Samenstelling van de woningvoorraad naar eigendom, in aantallen en relatief, onderverdeeld naar kernen of clusters. Blauw= eigendomsvorm in Franeker, Dronryp | en Marsum. Opvallend is dat in veel | komt substantieel meer voor dan gemiddeld. Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Bron: VHE- van deze kernen de inkomensniveau ook wat hoger liggen. | bestanden corporaties (2024), WOZ-registratie Waadhoeke (2024). N.B.: Onder woningen verstaan we alle panden die volgens de BAG een woonbestemming hebben. De optelsom van alle woningen komt | echter hoger uit dan het aantal huishoudens. We adviseren om in discussies over de woningbehoefte altijd te rekenen met de netto-behoefte zoals in hoofdstuk 3 genoemd en niet te kijken naar het huidige aantal woningen.
4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 45 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD In woondorpen vooral veel vrijstaand | KOOP | CORPORATIEHUUR | PARTICULIERE HUUR In het schema rechts staat per kern of cluster hoe de | KERN/CLUSTER | AANTAL | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR AANTAL | EGZ | APP | GGB 0-TR AANTAL | EGZ | APP | GGB 0-TR woningvoorraad is samengesteld naar type, onderverdeeld | Franeker | 3.820 | 21% | 19% | 20% | 2% | 0% | 1.610 | 14% | 11% | 2% | 655 | 7% | 4% | 0% in koop, corporatiehuur en particuliere huur. | Berltsum | 790 | 7% | 22% | 40% | 0% | 0% | 265 | 20% | 2% | 2% | 75 | 5% | 1% | 0% Deinum | 345 | 3% | 33% | 43% | 0% | 0% | 65 | 12% | 0% | 3% | 25 | 5% | 0% | 0% Dronryp | 1.025 | 6% | 30% | 34% | 2% | 0% | 235 | 13% | 3% | 0% | 150 | 6% | 4% | 0% In alle kernen, met uitzondering van Menaam, is vrijstaand | Marsum | 320 | 7% | 26% | 33% | 0% | 0% | 105 | 18% | 0% | 4% | 55 | 12% | 0% | 0% wonen dominant. In woondorpen en kleinere basisdorpen is | Menaam | 795 | 3% | 36% | 31% | 0% | 0% | 270 | 18% | 5% | 1% | 75 | 6% | 1% | 0% dat zelfs ongeveer de helft van de voorraad.
In Menaam, | Minnertsga | 530 | 11% | 15% | 42% | 0% | 1% | 195 | 20% | 2% | 4% | 45 | 6% | 0% | 0% Dronryp, Deinum en Winsum staan ook relatief veel | Sexbierum en Pietersbierum | 490 | 9% | 16% | 35% | 0% | 0% | 265 | 22% | 5% | 5% | 60 | 7% | 1% | 0% tweekappers. Er staan juist relatief weinig rij-koopwoningen | St.-Annaparochie | 1.195 | 6% | 18% | 32% | 1% | 0% | 785 | 23% | 11% | 4% | 115 | 4% | 1% | 0% in de gemeente. De meeste staan in Franeker. Van alle | St.-Jacobiparochie | 515 | 9% | 12% | 47% | 0% | 0% | 190 | 19% | 1% | 5% | 50 | 6% | 0% | 0% producten zijn deze vaak het meest betaalbaar, net als | Tzum | 305 | 8% | 24% | 35% | 0% | 0% | 120 | 17% | 5% | 4% | 30 | 6% | 0% | 0% Tzummarum | 415 | 9% | 16% | 42% | 0% | 0% | 150 | 16% | 5% | 3% | 55 | 8% | 0% | 0% koopappartementen, maar die komen hier nauwelijks voor. Winsum | 310 | 5% | 29% | 34% | 0% | 0% | 105 | 20% | 0% | 4% | 35 | 8% | 0% | 0% Dorpen in het noorden | 1.030 | 7% | 14% | 56% | 0% | 0% | 205 | 14% | 0% | 1% | 110 | 7% | 1% | 0% In de sociale huursector is de eengezins-rijwoning het | Dorpen in het oosten | 830 | 4% | 25% | 49% | 0% | 0% | 150 | 13% | 0% | 1% | 70 | 7% | 0% | 0% dominante type. Huurappartementen zien we vooral terug | Dorpen in het zuidwesten | 1.100 | 8% | 16% | 52% | 0% | 0% | 235 | 14% | 0% | 3% | 100 | 7% | 0% | 0% in kernen met zorgvoorzieningen.
In veel kernen staan | WAADHOEKE | 13.810 | 11% | 21% | 35% | 1% | 0% | 4.950 | 16% | 6% | 2% | 1.695 | 6% | 2% | 0% weinig grondgebonden nultredenwoningen, terwijl hier de | | Samenstelling van de woningvoorraad naar eigendom en type, per kern. Blauw = type komt substantieel meer voor dan gemiddeld. De percentages tellen komende jaren wel behoefte aan is. Het aandeel | horizontaal op tot 100%. De aantallen zijn exclusief woningen waarvan het eigendom onbekend is. Aantallen afgerond op 5-tallen waardoorsubtotalen kunnen particuliere huur is in veel kernen laag. Alleen in Menaam, | afwijken van het randtotaal. ‘GGB 0-TR’ = grondgebonden nultreden. Bron: VHE-bestanden corporaties (2024), WOZ-registratie Waadhoeke (2024). Franeker en Marsum zien we substantiële percentages. | N.B.: Er bestaat geen overzicht van hoeveel grondgebonden nultredenwoningen er in de koop-of particuliere huurvoorraad staan. We maakten daarom een inschatting op basis van ‘soortobjectcodes’ uit de WOZ-registratie van de gemeente. Bij bungalows en woningen specifiek voor bejaarden zijn we ervan uitgegaan dat die nultreden zijn. Het daadwerkelijke aantal grondgebonden nultredenwoningen ligt waarschijnlijk hoger.
4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 46 Particuliere huur meer verspreid dan corporatiehuur Op de twee kaarten hieronder laten we zien hoe het aanbod aan corporatiehuur- en particuliere huurwoningen is verdeeld over de gemeente, en vooral ook: binnen kernen. Opvallend is dat de particuliere huurvoorraad heel erg verspreid is over de gemeente, terwijl corporatiehuur zich vaak concentreert op plekken. Soms gaat het om clusters van meer dan 50% corporatiehuur in één gebied. We zien dat bijvoorbeeld in Franeker-Noord, St.-Annaparochie en Minnertsga. Bij de particuliere huur zien we nauwelijks concentraties, behalve in het centrum van Franeker. Soms komen beide vormen van huur relatief veel voor, zoals in Franeker-Noord en aan de noordkant van St.-Annaparochie. 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 474 BESTAANDE VOORRAAD 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD Veel vooroorlogse bouw in particuliere sector Het schema hieronder laat per type woning en per kern of | verouderde koop- | en particuliere huurvoorraad. In veel | nultredenwoningen. Qua woonoppervlak zijn de verschillen cluster het gemiddelde bouwjaar en de gemiddelde | kernen is het merendeel van de voorraad vooroorlogs. De | beperkt. Opvallend is wel dat het verschil in grootte tussen oppervlakte van woningen zien.
Opvallend is de sterk | sociale huurvoorraad is nieuwer, zeker bij grondgebonden | rijwoningen en tweekappers relatief beperkt is. GEMIDDELD BOUWJAAR | GEMIDDELDE OPPERVLAKTE KOOP | CORPORATIEHUUR | PARTICULIERE HUUR | KOOP | CORPORATIEHUUR | VRIJE HUUR KERN/CLUSTER | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR Franeker | 1964 | 1975 | 1955 | 1963 | 1975 | 1967 | 1981 | 1984 | 1946 | 1918 | 125 | 135 | 195 | 115 | 175 | 100 | 70 | 100 | 120 | 100 Berltsum | 1950 | 1971 | 1944 | 1964 | 2009 | 2015 | 1938 | 1941 | 125 | 130 | 180 | 90 | 90 | 105 | 140 | 80 Deinum | 1973 | 1969 | 1959 | 1978 | 2001 | 1938 | 120 | 130 | 205 | 95 | 110 | 135 Dronryp | 1919 | 1976 | 1953 | 2003 | 1963 | 2005 | 2003 | 1920 | 1964 | 125 | 135 | 205 | 120 | 95 | 75 | 100 | 135 | 65 Marsum | 1925 | 1948 | 1920 | 1971 | 1972 | 1824 | 115 | 115 | 205 | 95 | 75 | 115 Menaam | 1897 | 1977 | 1949 | 1970 | 1980 | 2014 | 1943 | 1963 | 135 | 135 | 195 | 90 | 60 | 120 | 140 | 70 Minnertsga | 1961 | 1970 | 1942 | 1976 | 1977 | 2003 | 1997 | 1959 | 110 | 130 | 195 | 175 | 95 | 95 | 100 | 165 Sexbierum-Pietersbierum | 1957 | 1969 | 1947 | 1976 | 1998 | 1998 | 1938 | 1922 | 105 | 130 | 200 | 95 | 85 | 110 | 135 | 90 St.-Annaparochie | 1972 | 1981 | 1960 | 1998 | 1969 | 1995 | 1990 | 1957 | 1951 | 130
| 135 | 190 | 125 | 100 | 75 | 95 | 200 | 125 St.-Jacobiparochie | 1953 | 1955 | 1931 | 1963 | 2006 | 1974 | 1924 | 105 | 110 | 195 | 90 | 100 | 95 | 175 Tzum | 1968 | 1972 | 1945 | 1965 | 2000 | 2003 | 1950 | 110 | 130 | 215 | 90 | 70 | 120 | 195 Tzummarum | 1962 | 1960 | 1946 | 1966 | 1976 | 2012 | 1930 | 105 | 120 | 185 | 95 | 65 | 130 | 165 Winsum | 1923 | 1977 | 1968 | 1969 | 2017 | 1976 | 120 | 125 | 200 | 100 | 110 | 130 Dorpen in het noorden | 1945 | 1955 | 1934 | 1968 | 1991 | 1942 | 1939 | 125 | 120 | 190 | 90 | 105 | 160 | 95 Dorpen in het oosten | 1913 | 1963 | 1932 | 1970 | 2004 | 1937 | 155 | 130 | 190 | 90 | 105 | 140 Dorpen in het zuidwesten | 1947 | 1948 | 1941 | 1964 | 1997 | 1942 | 125 | 125 | 205 | 90 | 110 | 185 WAADHOEKE | 1957 | 1970 | 1946 | 1973 | 1978 | 1968 | 1987 | 1993 | 1937 | 1930 | 1949 | 120 | 130 | 195 | 115 | 175 | 95 | 75 | 105 | 145 | 95 | 130 | Gemiddeld bouwjaar en gemiddelde oppervlakte per product en per kern of cluster. Bij bouwjaar: donkerblauw | = na 2005, lichtblauw = na 1990, lichtgeel = voor 1960, donkergeel | = voor 1945. Bij oppervlakte: blauw = oppervlakte is relatief groot. Oppervlaktes afgerond op 5-tallen. ‘GGB 0-TR’ = grondgebonden nultreden. Bron: BAG (2024), WOZ-registratie Waadhoeke (2024), VHE | -bestanden corporaties (2024).
4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 48 4.3 M²-WAARDE EN WAARDEONTWIKKELING Nultreden en appartementen hoge WOZ-waarde Een woning van een gewild type op een gewilde plek is | aanbod. We berekenen de m²-waarde door de WOZ- | Koopwoningen in het noorden zijn over de hele linie het doorgaans meer waard dan een woning waarvoor het | waarde van een woning te delen door de | goedkoopst. In voorzieningenkernen in het midden van de omgekeerde geldt. De m²-waarde van een woning is dan | gebruiksoppervlakte ervan. Hieronder staat per product en | gemeente en in Deinum liggen de waarden juist vrij hoog. ook een goede graadmeter voor de marktpositie ervan en | per kern of cluster wat de gemiddelde m²-waarde is. | In de sociale huur is het beeld vergelijkbaar, met vooral bij wordt door de jaren heen gevormd op basis van vraag en | nultredenwoningen en appartementen hoge m²-waarden.
KOOP | CORPORATIEHUUR | PARTICULIERE HUUR KERN/CLUSTER | GEM | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR | GEM | EGZ | APP | GGB 0-TR | GEM | EGZ | APP | GGB 0-TR Franeker | € 1.985 | € 1.820 | € 2.015 | € 2.100 | € 2.295 | € 2.140 | € 1.810 | € 1.765 | € 1.880 | € 1.765 | € 1.740 | € 1.860 | € 1.555 Berltsum | € 1.935 | € 1.845 | € 1.875 | € 1.975 | € 1.765 | € 1.705 | € 2.285 | € 2.150 | € 1.740 | € 1.680 | € 2.175 Deinum | € 2.070 | € 2.025 | € 1.875 | € 1.990 | € 1.935 | € 1.900 | € 1.825 | € 1.740 | € 1.990 Dronryp | € 1.920 | € 1.855 | € 2.040 | € 2.095 | € 2.645 | € 1.900 | € 1.880 | € 2.165 | € 1.925 | € 1.830 | € 1.915 | € 1.500 Marsum | € 1.925 | € 1.745 | € 2.005 | € 2.005 | € 1.780 | € 1.830 | € 2.095 | € 1.775 | € 1.750 Menaam | € 1.700 | € 1.730 | € 1.905 | € 1.955 | € 1.625 | € 1.915 | € 1.645 | € 1.835 | € 1.440 | € 1.930 | € 1.620 Minnertsga | € 1.765 | € 1.565 | € 1.810 | € 1.790 | € 2.000 | € 1.660 | € 1.615 | € 1.845 | € 1.795 | € 1.565 | € 1.575 Sexbierum-Pietersbierum | € 1.760 | € 1.620 | € 1.750 | € 1.800 | € 1.735 | € 1.710 | € 1.930 | € 1.685 | € 1.735 | € 1.820 | € 1.070 St.-Annaparochie | € 1.800 | € 1.715 | € 1.925 | € 1.970 | € 2.275 | € 1.720 | € 1.715 | € 1.845 | € 1.830 | € 1.505 | € 1.810 | € 1.275 St.-Jacobiparochie | € 1.975 | € 1.580 | € 1.765 | € 1.705 | € 1.880 | € 1.630 | € 1.905 | € 1.520 | € 1.735 | € 1.440 | | Gemiddelde m²-waarde van Tzum
| € 1.730 | € 1.490 | € 1.775 | € 1.750 | € 1.770 | € 1.680 | € 2.015 | € 1.845 | € 1.545 | € 1.575 | woningen in Waadhoeke, per product Tzummarum | € 1.895 | € 1.720 | € 1.790 | € 1.820 | € 1.695 | € 1.725 | € 1.645 | € 1.840 | € 1.930 | € 1.535 | en per kern of cluster. De laagste Winsum | € 1.945 | € 1.585 | € 1.935 | € 1.910 | € 1.885 | € 1.665 | € 2.050 | € 1.990 | € 1.930 | combinaties zijn geel gemarkeerd, de Dorpen in het noorden | € 1.695 | € 1.545 | € 1.800 | € 1.685 | € 1.660 | € 1.660 | € 1.655 | € 1.550 | € 1.575 | € 1.350 | hoogste combinaties groen. ‘GGB 0- Dorpen in het oosten | € 1.885 | € 1.645 | € 1.805 | € 1.945 | € 1.795 | € 1.785 | € 1.940 | € 1.755 | € 1.770 | TR’ = grondgebonden nultreden. Bron: Dorpen in het zuidwesten | € 1.840 | € 1.590 | € 1.760 | € 1.905 | € 1.705 | € 1.700 | € 1.715 | € 1.655 | € 1.660 | BAG, WOZ-registratie Waadhoeke WAADHOEKE | € 1.900 | € 1.755 | € 1.915 | € 1.925 | € 2.300 | € 2.025 | € 1.780 | € 1.740 | € 1.875 | € 1.795 | € 1.715 | € 1.770 | € 1.525 | € 2.120 | (2024, peiljaar 2023). 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 49 4.3 M²-WAARDE EN WAARDEONTWIKKELING Hoogste waarden centraal in de gemeente De kaart rechts laat per gebied van 250 bij 250 meter de gemiddelde m²-waarde van woningen zien. Het gaat om de totale voorraad, dus zowel corporatiebezit als particulier bezit.
De cijfers gaan over 2024. In grotere kernen met voorzieningen in het midden van de gemeente liggen de m²-waarden het hoogst, zeker aan de randen, waar de nieuwste woningen staan. De combinatie van kwalitatief nieuw bezit, ligging en bereikbaarheid spelen hier een rol. Kernen met een station scoren bijvoorbeeld bovengemiddeld goed. Het ‘Leeuwarden- effect’ is ook terug te zien: kleine kernen aan de oostkant van de gemeente, zonder noemenswaardige voorzieningen maar in de luwte van Leeuwarden, kleuren ook groen. De laagste waarden zien we langs de Waddenkust. Daar staan ook relatief veel oude, kwalitatief minder goede woningen, wat zich dus uit in lagere m²-waarden. WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 504 BESTAANDE VOORRAAD
4.3 M²-WAARDE EN WAARDEONTWIKKELING Soms waardeverdubbeling in dorpen in het noorden De kaart rechts laat per gebied van 250 bij 250 meter de ontwikkeling van m²-waarden zien, gemeten over de periode 2018-2024. Overal in de gemeente zijn de m²-waarden de afgelopen zes jaar toegenomen. In kernen die tot voor kort nog met ontspanning op de woningmarkt te maken hadden zien we de grootste inhaalslag. Denk bijvoorbeeld aan de Bildtdijken. De vraag is daar snel toegenomen, door een combinatie van betaalbaar aanbod, karakteristieke (kleine) woningen in een rustige omgeving, het corona-effect en - misschien wel het belangrijkste effect - krapte op de huizenmarkt. Ter illustratie: de m²-waarden zijn hier soms in zes jaar tijd meer dan verdubbeld. Desondanks liggen waarden hier nog steeds lager dan in andere kernen in Waadhoeke. Populaire plekken stegen minder snel, omdat mensen bereid zijn uit te wijken naar betaalbare kernen. We zien geen duidelijke waardestijging in kernen dicht bij Leeuwarden. WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 514 BESTAANDE VOORRAAD
4.4 WONINGKWALITEIT Grootste verbeterslag nodig in particuliere voorraad | CORPORATIE | PARTICULIER Dat in een gespannen woningmarkt vrijwel alle woningen | We zien namelijk dat verkoop van een woning vaak juist | M | LABEL E OF | LABEL D OF | HOOG RELATIEF SLECHTER | SLECHTER | GASVERBRUIK gewild zijn, betekent niet dat er geen opgave ligt. Het is | aanleiding is om te verbouwen, verduurzamen of | KERN/CLUSTER | AANTAL | % | AANTAL | % | AANTAL | % ook voor de lange termijn belangrijk dat woningen gewild | verbeteren. Door de hoge energieprijzen wordt de | Franeker | 130 | 8% | 290 | 18% | 1.615 | 36% Berltsum | 5 | 1% | 15 | 5% | 295 | 22% zijn en blijven. Investeer je te weinig in de bestaande | energetische kwaliteit van huizen steeds belangrijker in de | Deinum | 5 | 6% | 10 | 14% | 105 | 9% (vooral particuliere) voorraad, dan loop je het risico dat er | keuze voor een woning (zie de figuur rechts). Denk daarom | Dronryp | <5 | 1% | 10 | 3% | 395 | 41% op termijn vraaguitval ontstaat. Dat wordt vooral merkbaar | als gemeente na over instrumenten die particulieren helpen | Marsum | <5 | 1% | 5 | 5% | 220 | 26% als de vraag als gevolg van sterfte onder babyboomers af | om in hun woning te investeren. | Menaam | 5 | 1% | 65 | 23% | 278 | 49% gaat nemen. Dat wordt naar verwachting na 2035 steeds | Minnertsga | 10 | 4% | 15 | 7% | 195 | 34% vaker merkbaar.
Het risico op vraaguitval is het grootst bij | Om hoeveel woningen gaat het? | Sexbierum-Pietersbierum | 0 | 0% | 15 | 6% | 250 | 45% St.-Annaparochie | 60 | 8% | 115 | 15% | 355 | 76% woningen die de komende jaren niet | op de markt komen. | Rechts staat per kern of cluster bij hoeveel woningen | St.-Jacobiparochie | 20 | 10% | 30 | 15% | 275 | 72% | naar nieuw label | verduurzaming nodig of wenselijk is. Bij corporatiebezit | Tzum | 10 | 9% | 10 | 9% | 100 | 30% gaat het om woningen met energielabel E, F of G die | Tzummarum | 5 | 3% | 10 | 8% | 240 | 70% uiterlijk in 2028 verduurzaamd moeten zijn. Dat zijn er 325 | Winsum | 5 | 6% | 25 | 22% | 140 | 39% in heel Waadhoeke. Ter referentie hebben we ook huizen | Dorpen in het noorden | 25 | 13% | 35 | 16% | 535 | 47% met een D-label opgenomen. Daar zijn investeringen op | Dorpen in het oosten | 15 | 9% | 25 | 17% | 365 | 40% Dorpen in het zuidwesten | 35 | 14% | 45 | 19% | 500 | 42% termijn ook wenselijk. Zeker als het om grote huizen gaat, | WAADHOEKE | 325 | 7% | 710 | 14% | 5.860 | 38% ligt energiearmoede op de loer. De energierekening is dan vaak alsnog fors. In de particuliere sector hebben we | | Aantal corporatiewoningen en particuliere woningen waarbij verduurzamen nodig is.
Bij corporatiewoningen: label E of slechter = onvoldoende (ter referentie huizen met een hoog relatief gasverbruik als onzuinig | hebben we ook label D of slechter opgenomen). Bij particulier bezit: | Verhoging van verkoopprijs na één of meer labelsprongen. * = | aangemerkt. Op de volgende pagina’s zien we waar zulke | bovengemiddeld relatief gasverbruik bij woningen van voor 1992 = verbetering labelsprong weggelaten omdat die in de praktijk minder realistisch is. Bron: | woningen staan. | nodig. Blauw | = hoog aandeel. Aantallen afgerond op 5 -tallen. Bron: BAG (2024), NOS & NVM / Brainbay. | WOZ-registratie Waadhoeke (2024), CBS (via netbeheerders) (2024). 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 52 4.4 WONINGKWALITEIT Waar moeten corporaties woningen verbeteren? De kaart rechts laat zien waar clusters met corporatiewoningen met een matig tot slecht energielabel staan. In heel Waadhoeke ging het eind 2024 om 325 corporatiewoningen met een E -, F- of G-label en nog eens 385 met een D-label. Een deel ervan staat al op de planning om verbeterd en/of verduurzaamd te worden. De foto’s geven een beeld van het soort woningen waar het om gaat. De cijfers corresponderen met de locaties op de kaart. Vaak gaat het om voor- of vroeg-naoorlogse rijen en tweekappers.
Plekken waar de verbeteropgave het urgentst is: - Franeker: Professorenbuurt (deel dat afgelopen tijd nog niet gerenoveerd is) en It Stiselplak - St.-Annaparochie: omgeving Steven Huygenstraat, Gideon Boekenoogenstraat - Dorpen in het noorden: Oudebildtzijl, Vrouwenparochie - Dorpen in het oosten: Bitgum, Bitgummole - Dorpen in het zuidwesten: o.a. Lytse Buorren en Tillewei in Wjelsryp, Nieuweweg in Ried, Dorpsstraat in Peins, U.P. Draismastraat in Achlum WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 534 BESTAANDE VOORRAAD 1 3 2 1 32 4.4 WONINGKWALITEIT WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 544 BESTAANDE VOORRAAD 2 3 1 Waar zit de opgave in de particuliere sector? De kaart rechts laat de energetische kwaliteit van particuliere woningen zien (gemeten in aantal kuub gas per kuub woning, dus relatief). Om te bepalen welke huizen bovengemiddeld veel gas verbruiken (zie ook het schema op pagina 52) keken we naar woningen die gebouwd zijn vóór 1992, omdat eisen met betrekking tot isolatie vanaf dat jaar in het Bouwbesluit zijn vastgelegd. Gasverbruik is meer dan stroomgebruik een goede indicator voor de energetische kwaliteit van particuliere woningen, die vaak nog geen vastgesteld energielabel hebben. De kaart laat direct zien dat de opgave in de particuliere voorraad vele malen groter en veel verspreider is dan bij het corporatiebezit.
De opgave is het grootst langs de Bildtdijken, waar ondermaatse duurzaamheid vaak samengaat met slecht onderhoud. In andere kernen zijn de opgaven vaak het grootst in de dorpskern, met vaak oude woningen waar verduurzamen lastig is. Denk aan Dronryp of Berltsum. Andere plekken die eruit springen, zijn het centrum van Franeker en jaren 70-buurten verspreid over de gemeente, met woningen waar met relatief kleine ingrepen vaak grote stappen te maken zijn. 1 32 4.5 BETAALBAARHEID INKOMENSVERDELING Laagste inkomens in Franeker en St.-Annaparochie De kaartjes hieronder laten zien waar relatief veel lagere-, | 45% is, is die groep dus relatief groot. In Waadhoeke zien | gemeente terug, behalve in Sexbierum. De hoogste midden- | en hogere-inkomensgroepen wonen. De gegevens | we de meeste lage inkomens in delen van Franeker, in St.- | inkomens wonen vooral in voorzieningenkernen in het gaan over 2023, het meest recente jaar waarover het CBS | Annaparochie en in dorpen in het noorden. In Franeker en | midden van de gemeente. Goede bereikbaarheid en inkomenscijfers heeft gepubliceerd. Het CBS kijkt naar de | St.-Annaparochie valt dat samen met een hoog aandeel | nieuwbouw maakt deze plekken populair bij forensen die 40% laagste inkomens en 20% hoogste inkomens. Als | sociale huur. Het is dan ook logisch dat daar meer lage | vaak tot de hogere inkomensgroep behoren.
voorbeeld: op plekken waar de groep laagste inkomens | inkomens wonen. Middeninkomens zien we in de hele | Lage inkomens (40% als grens) | | Middeninkomens (40% als grens) | | Hoge inkomens (20% als grens) tot Vooral delen van Franeker, St.-Annaparochie, Marsum, dorpen in het noorden | Verspreid over de gemeente, behalve in Sexbierum | Vooral in Franeker, Dronrypen Deinum 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 55 4.5 BETAALBAARHEID SOCIALE HUUR Betaalbaarste voorraad aan de gemeenteranden | STREEFHUUR CORPORATIEWONINGEN | GEMIDDELDE STREEFHUUR PER TYPE Het schema rechts laat per kern of cluster zien wat de | GOEDKOOP | BETAALBAAR | BETAALBAAR | DUUR | VRIJE HUUR KERN/CLUSTER | AANTAL | LAAG | HOOG | (NIET-DAEB) | EGZ | APP | GGB 0-TR streefhuur van corporatiewoningen is (dus de huurprijs na | < € 477,20 | < € 682,96 | < € 731,93 | < € 900,07 | > € 900,07 mutatie) en wat de gemiddelde streefhuur is per type | Franeker | 1.610 | 8% | 50% | 18% | 21% | 3% | € 635 | € 570 | € 620 woning. Bijna de helft van de corporatievoorraad valt in het | Berltsum | 265 | 3% | 54% | 21% | 22% | 0% | € 620 | € 625 | € 665 segment ‘betaalbaar laag’ met een huurprijs tot de eerste | Deinum | 65 | 2% | 39% | 23% | 36% | 0% | € 635 | € 665 Dronryp | 235 | 4% | 36% | 27% | 32% | 0% | € 660 | € 560 | € 650 aftoppingsgrens.
In Winsum is dat zelfs 81%. Ongeveer | Marsum | 105 | 2% | 43% | 29% | 26% | 0% | € 650 | € 535 een kwart van de voorraad heeft een prijs tot de tweede | Menaam | 270 | 2% | 45% | 20% | 33% | 0% | € 635 | € 670 aftoppingsgrens. In Tzum, Sexbierum-Pietersbierum en St.- | Minnertsga | 195 | 2% | 51% | 31% | 15% | 1% | € 645 | € 580 | € 630 Jacobiparochie ligt dat aandeel nog wat hoger. Er is weinig | Sexbierum-Pietersbierum | 265 | 4% | 37% | 36% | 23% | 0% | € 650 | € 565 | € 675 goedkope huur tot de kwaliteitskortingsgrens, waarbij | St.-Annaparochie | 785 | 11% | 43% | 21% | 24% | 1% | € 645 | € 540 | € 660 jongeren voorrang krijgen: zo’n 6%. In St.-Annaparochie | St.-Jacobiparochie | 190 | 2% | 46% | 35% | 17% | 1% | € 640 | € 620 | € 610 en Franeker is dat iets meer, wat past bij het karakter van | Tzum | 120 | 8% | 33% | 48% | 6% | 5% | € 610 | € 650 | € 705 beide kernen. In de dorpen in het noorden staan ook | Tzummarum | 150 | 7% | 54% | 22% | 17% | 0% | € 630 | € 480 | € 720 relatief veel goedkope sociale huurwoningen. Alleen in | Winsum | 105 | 2% | 81% | 7% | 5% | 6% | € 610 | € 650 Dorpen in het noorden | 205 | 10% | 52% | 24% | 14% | 0% | € 600 | € 685 Winsum en Tzum staan naar verhouding veel niet-DAEB- Dorpen in het oosten | 150 | 5% | 49% | 22% | 22% | 2% | € 615 | € 700 woningen.
| Dorpen in het zuidwesten | 235 | 3% | 54% | 22% | 20% | 1% | € 615 | € 670 WAADHOEKE | 4.950 | 6% | 48% | 23% | 21% | 2% | € 635 | € 565 | € 650 De gemiddelde streefhuur ligt in Waadhoeke op € 621. Bij appartementen ligt die een stuk lager dan bij | | Samenstelling van het corporatiebezit naar streefhuur en de gemiddelde streefhuur per woningtype, onderverdeeld naar kernen en clusters. Blauw = prijsklasse komt relatief veel voor c.q. streefhuur is relatief hoog. Streefhuur = huurprijs die na mutatie aan nieuwe huurders wordt gevraagd. Aantallen afgerond op grondgebonden nultredenwoningen. Tzum is een kern met | 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. ‘GGB 0-TR’ = grondgebonden nultreden. Bron: VHE-bestanden corporaties (2024). relatief hoge streefhuren. 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 56 4.5 BETAALBAARHEID SOCIALE HUUR Bij mutatie ligt huurprijs gemiddeld € 50 hoger | VERSCHIL STREEFHUUR T.O.V. ACTUELE HUUR | VERSCHIL STREEFHUUR In het schema rechts staat per kern of cluster hoe groot | Per kern zijn er uiteraard verschillen. In Franeker is het | KERN/CLUSTER | EGZ | APP | GGB 0-TR | GEM. | T.O.V. MAX. het verschil is tussen de huidige huurprijs en de streefhuur | verschil tussen de huidige huur en streefhuur het grootst. | HUUR van corporatiewoningen.
Dat is de prijs die corporaties na | Dat geldt voor alle woningtypen. Bij appartementen is het | Franeker | € 80 | € 40 | € 65 | € 65 | € 290 Berltsum | € 45 | € 0 | € 30 | € 40 | € 360 mutatie aan nieuwe huurders vragen. | verschil in het algemeen het kleinst, met soms zelfs een | Deinum | € 50 | € 30 | € 45 | € 370 daling van de huur na mutatie. In St.-Annaparochie en | Dronryp | € 55 | € 10 | € 30 | € 45 | € 365 Het verschil tussen de huidige huur en streefhuur is het | Tzummarum is het verschil gemiddeld genomen het kleinst. | Marsum | € 60 | € 15 | € 50 | € 360 grootst bij eengezinswoningen. Stel dat elke huurder die | Menaam | € 40 | € 10 | € 40 | € 365 een eengezinswoning huurt nu zou verhuizen, dan betalen | Opvallend is dat het verschil tussen wat corporaties vragen | Minnertsga | € 55 | € 5 | € 20 | € 45 | € 355 de nieuwe huurders gemiddeld € 60 per maand meer voor | en wat ze mogen | vragen overal ongeveer even groot is. Er | Sexbierum-Pietersbierum | € 55 | € 5 | € 50 | € 50 | € 365 dezelfde woning. Bij appartementen en grondgebonden | wordt dus overal ongeveer evenveel ‘afgetopt’.
Het | St.-Annaparochie | € 50 | € 5 | € 30 | € 35 | € 355 nultredenwoningen is dat verschil kleiner: een stijging van | gemiddelde streefhuurpercentage ligt in Waadhoeke op | St.-Jacobiparochie | € 60 | € 10 | € 45 | € 55 | € 355 Tzum | € 40 | € 10 | € 60 | € 40 | € 325 respectievelijk € 25 en € 40. | 65%. Dat is lager (en dus gunstiger) dan in veel andere Tzummarum | € 50 | -€ 5 | € 45 | € 35 | € 340 gebieden, waar vaak een streefhuurpercentage van 70% | Winsum | € 55 | € 0 | € 45 | € 345 Belangrijk om te realiseren: corporaties mogen wettelijk | gehanteerd wordt. | Dorpen in het noorden | € 45 | € 45 | € 45 | € 340 veel meer huur vragen dan ze nu doen. In Waadhoeke ligt | Dorpen in het oosten | € 55 | € 70 | € 55 | € 355 de maximale huur (het bedrag dat corporaties op basis van | Dorpen in het zuidwesten | € 55 | € 35 | € 55 | € 355 het puntensysteem mogen vragen) € 335 hoger dan de | WAADHOEKE | € 60 | € 25 | € 40 | € 50 | € 335 streefhuur. Zonder aftoppen lag de streefhuur dus veel | Verschil tussen de huidige huurprijs en streefhuur (nieuwe huurprijs na mutatie) van hoger. Dat laat zien dat huurders dus meer kwaliteit krijgen | corporatiewoningen, per kern of cluster, en ter vergelijking ook het verschil tussen streefhuur en dan waar ze voor betalen. | maximale huur (wat corporaties op basis van het WWS mogen vragen).
In rooden groen | de grootste afwijkingen van het gemiddelde. Afgerond op 5-tallen. Bron: VHE-bestanden corporaties (2024). 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | | 57 Hoogste woonlasten centraal in Waadhoeke De betaalbaarheid van sociale huur is bepaald door te kijken naar de netto-woonlasten en de netto-woonquote. Beide komen uit de Lokale Monitor Wonen. De netto- woonlasten geven in absolute zin het bedrag weer dat een huurder van een sociale huurwoning maandelijks kwijt is aan huur- en energielasten en andere heffingen. De netto- huurquote laat zien wat het aandeel woonlasten is ten opzichte van het netto-huishoudinkomen per maand. De woonlasten zijn het hoogst in Nij Altoenae en in de zone Sexbierum-Pietersbierum tot aan Marsum en Deinum. De laagste woonlasten zien we in Achlum en Wier. 4.5 BETAALBAARHEID SOCIALE HUUR WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 584 BESTAANDE VOORRAAD Netto-woonlasten Netto-woonquote 4.5 BETAALBAARHEID SOCIALE HUUR WOONBEHOEFTEONDERZOEK WAADHOEKE | 23 MEI 2025 | DEFINITIEF | 594 BESTAANDE VOORRAAD Kans op energiearmoede grootst in Franeker en noordrand De energierekening bepaalt in steeds hogere mate hoeveel geld een huishouden overhoudt om van te leven.
De kaart rechts laat zien waar relatief veel energie-onzuinige sociale huurwoningen staan en waar óók veel lage-inkomensgroepen wonen. Daar is de kans op energiearmoede het grootst (oftewel: daar ben je een te groot deel van je maandinkomen kwijt zijn aan energielasten) en is de urgentie om te verduurzamen het hoogst. De grootste risico’s zien we in Franeker en St.-Annaparochie, in dorpen in het noorden en in Boksum. Dat is niet verrassend: we zagen eerder dat veel huishoudens daar een laag inkomen hebben en dat er veel ouder bezit staat met een slechtere energetische kwaliteit, en soms zelfs nog E-, F- of G-labels. Verduurzamen is hier dus een eis vanuit de wet, maar het helpt ook om meer financiële ruimte te geven in huishoudensboekjes van huurders. Het advies is om dat hier zo snel mogelijk te doen.
4.5 BETAALBAARHEID KOOP Duurste koopaanbod in Dronryp Het schema hieronder laat per kern zien hoeveel | de koopvoorraad het betaalbaarst. Daar is ongeveer een | 250.000. Opnieuw zien we hogere waardes centraal in de koopwoningen waard zijn en wat de gemiddelde WOZ- | derde minder dan € 200.000 waard. Dronryp | is juist het | gemeente. Rijwoningen zijn daar vaak meer dan € 200.000 waarde per type woning is. In de dorpen in het noorden is | duurst. Daar is 80% van alle koophuizen duurder dan € | waard, terwijl dat in het noorden soms maar € 160.000 is. WOZ-WAARDE KOOPWONINGEN | GEMIDDELDE WOZ-WAARDE PER TYPE KERN/CLUSTER | AANTAL | < € 150.000 | € 150.000 - | € 175.000 - | € 200.000 - | € 250.000 - | € 300.000 - | > € 400.000 | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR € 175.000 | € 200.000 | € 250.000 | € 300.000 | € 400.000 Franeker | 3.820 | 2% | 4% | 11% | 29% | 18% | 18% | 17% | € 222.000 | € 273.000 | € 390.000 | € 246.000 | € 353.000 Berltsum | 790 | 4% | 5% | 6% | 24% | 21% | 24% | 16% | € 227.000 | € 240.000 | € 343.000 Deinum | 345 | 2% | 3% | 3% | 27% | 21% | 25% | 20% | € 224.000 | € 243.000 | € 367.000 Dronryp | 1.025 | 2% | 1% | 4% | 14% | 28% | 28% | 24% | € 206.000 | € 274.000 | € 396.000 | € 318.000 Marsum | 320 | 3% | 5% | 10% | 31% | 14% | 23% | 12% | € 194.000 | € 224.000 | € 340.000 Menaam | 795 | 1% | 1% | 4% | 26% | 27% | 26% | 14% | € 212.000 | € 255.000 | €
360.000 Minnertsga | 530 | 4% | 10% | 8% | 25% | 21% | 23% | 10% | € 169.000 | € 223.000 | € 314.000 | € 347.000 Sexbierum-Pietersbierum | 490 | 8% | 11% | 12% | 24% | 13% | 22% | 11% | € 168.000 | € 216.000 | € 317.000 St.-Annaparochie | 1.195 | 3% | 3% | 7% | 20% | 23% | 26% | 17% | € 213.000 | € 253.000 | € 345.000 | € 281.000 St.-Jacobiparochie | 515 | 11% | 13% | 13% | 21% | 14% | 20% | 8% | € 163.000 | € 191.000 | € 283.000 Tzum | 305 | 7% | 12% | 9% | 21% | 18% | 19% | 13% | € 160.000 | € 222.000 | € 334.000 Tzummarum | 415 | 6% | 10% | 15% | 20% | 15% | 25% | 8% | € 176.000 | € 212.000 | € 307.000 Winsum | 310 | 2% | 6% | 11% | 23% | 22% | 22% | 14% | € 186.000 | € 229.000 | € 347.000 Dorpen in het noorden | 1.030 | 9% | 8% | 13% | 23% | 19% | 19% | 9% | € 185.000 | € 203.000 | € 283.000 Dorpen in het oosten | 830 | 3% | 3% | 8% | 27% | 18% | 23% | 17% | € 199.000 | € 225.000 | € 341.000 Dorpen in het zuidwesten | 1.100 | 4% | 7% | 10% | 17% | 17% | 25% | 19% | € 183.000 | € 207.000 | € 350.000 WAADHOEKE | 13.810 | 4% | 5% | 9% | 24% | 20% | 22% | 16% | € 208.000 | € 247.000 | € 344.000 | € 257.000 | € 341.000 | Samenstelling van de koopvoorraad naar WOZ-waarde en de gemiddelde WOZ-waarde per woningtype, onderverdeeld naar kernen of cl | usters. Blauw = waardeklasse komt relatief veel voor c.q. waarde is relatief hoog.