CConstaterende datwaadhoeke
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2025

Gemeenteraad Waadhoeke 2 juni 2026, gemeente waadhoekeBij agendapunt: Vaststellen jaarstukken 2025 gemeente Waadhoeke68.414 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 8

Communicatie over informatieveiligheid en privacy vindt regelmatig plaats via MijnWerk, en er wordt gebruikgemaakt van het doorlopende bewustwordingsprogramma Arda om het kennisniveau en de weerbaarheid van gemeente Waadhoeke te vergroten. Ook wordt aansluiting gezocht bij de Europese Dag van de Privacy (28 januari) en de Europese Cybersecurity maand (oktober). BTW Voor projecten met derden die met steun van de gemeente worden gefinancierd, of projecten waarvan de gemeente de projectleider is met steun van derden, is het erg belangrijk dat de btw component niet vergeten wordt. De Spuk Sport werd indertijd ingevoerd om het financiële nadeel van de verruiming btw- sportvrijstelling te compenseren (2019-2023). Bij de oude specifieke uitkering Spuk Sport werd het voorschot gebaseerd op de aanvraag. Bij de nieuwe Spuk Sport (geldt voor 2024 en 2025) wordt het voorschot gebaseerd op het gemiddelde van de gerealiseerde bestedingen van de laatste 3 SiSa-verantwoordingen. Voor de specifieke uitkering sport is € 189 miljoen (macro) beschikbaar in 2025. De gemeente Waadhoeke heeft een bedrag van € 228.658 aangevraagd.

Als een gemeente uiteindelijk minder recht blijkt te hebben dan ze aan voorschot heeft gekregen, moeten ze dat deel terugbetalen, Eveneens geldt als de gemeente meer recht blijkt te hebben dan ze aan voorschot heeft gekregen krijgt ze het meerdere uitbetaald, met in inachtneming van een aantal voorwaarden. De gemeente Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 111 Waadhoeke loopt dus een risico voor het verschil tussen de originele aanvraag en het uitgekeerde bedrag. De nieuwe specifieke regeling SPUK Sport geldt dus voor 2024 en 2025. In deze twee jaar wil het rijk nader onderzoeken wat hij vanaf 2026 wil doen. Het is niet zeker of dat het beste via een specifieke uitkering kan. Op de rijksbegroting blijft het budget voor de stimulering sport overigens beschikbaar. Risicobeheersing Periodiek en ad hoc overleg tussen afdeling Financiën en vakafdelingen. Daarnaast worden kredietaanvragen en boekingen gescreend op btw-vraagstukken. Horizontaal toezicht De gemeente Waadhoeke heeft gekozen voor Horizontaal Toezicht (HT). Op deze manier vervalt, op termijn zodra er sprake is van aangepast toezicht, de 5-jaarlijkse controle en worden (nadelige) verrassingen achteraf voorkomen. Bij HT gaat het om het proces dat de belastingdienst bij alle fiscale facetten wordt betrokken. Vooraf en open overleg met de belastingdienst is hierbij belangrijk.

Een van de onderdelen die de gemeente moet ontwikkelen is het zgn. Tax Control Framework (TCF). Hierin worden alle processen die te maken hebben met fiscaliteit beschreven. De voortgang van de ontwikkeling van dit TCF is mede bepalend voor het in stand blijven van het convenant en voor het bereiken van aangepast toezicht. Risicobeheersing Borging in processen en toepassen van interne controles. VPB Vanaf 1 januari 2016 zijn gemeenten vennootschapsbelastingplichtig. De inventarisatie en implementatie van de Vpb-plicht en het doen van aangifte voor de eerste jaren is met behulp van Caraad Belastingadviseurs gedaan en momenteel met behulp van Fiscaliade. Uit de inventarisatie blijkt dat gemeente Waadhoeke 3 activiteiten met enige "winstpotentie" heeft waarover mogelijk Vpb verschuldigd is: - het straat parkeren, maar deze is voor de Vpb vrijgesteld, - het zich ontdoen van huishoudelijke afvalstoffen tegen een positieve opbrengst, - en de grondexploitatie, De opbrengst op restafval is gering zodat de Vpb zeer klein is. De grondexploitaties komen in 2018, 2019 en 2020 niet door de spreekwoordelijke ‘ondernemerspoort’ waardoor er geen Vpb verschuldigd is. De aangiften vennootschapsbelasting 2018 t/m 2020 worden gevolgd door de belastingdienst, ten aanzien van de activiteit afval is de Belastingdienst derhalve akkoord met onze pragmatische aanpak.

De aangifte Vpb 2023 is inmiddels ingediend en afgerekend, en betrof slechts afval. De deadline aangifte Vpb 2024 is 1 mei 2026. Voor 2025 is een voorlopige aanslag ontvangen en betaald. De wetgeving en jurisprudentie over de Vpb voor gemeenten is nog volop in beweging. Elk jaar moet opnieuw de Vpb-plicht beoordeeld worden. Risicobeheersing Goed volgen van de Vpb-regelgeving en -jurisprudentie die nog in beweging is. Bij nieuwe activiteiten alert zijn op mogelijke gevolgen voor de Vpb. Bij de nieuwe Grondexploitatie-opzetten de jaarlijkse actualisatie van de Vpb meenemen. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 112 Leerlingenvervoer Gemeenten zijn verplicht een regeling vast te stellen op basis waarvan ouders van leerlingen - onder bepaalde voorwaarden - aanspraak kunnen maken op bekostiging van vervoer van en naar school. Het vervoer omvat leerlingen van basisscholen, speciale scholen voor basisonderwijs en scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs. Leerlingen van het regulier voortgezet onderwijs die gehandicapt zijn kunnen in principe ook in aanmerking komen voor bekostiging van het vervoer. Uitgangspunt van de regeling is een bekostiging op basis van het openbaar vervoer. Als dat niet mogelijk is kan aangepast vervoer bekostigd worden. Risicobeheersing Het leerlingenvervoer is een zogenaamde “open-eind-regeling”.

Dit betekent dat het aantal aanvragen en de daarmee gepaard gaande kosten moeilijk in te schatten zijn. Peuterspeelzalen De bekostigingssystematiek is dat ouders een inkomensafhankelijke bijdrage betalen voor deelname aan het peuterspeelzaalwerk. Afhankelijk van het inkomen krijgen ouders een toeslag van de Belastingdienst. Bij kostwinnersgezinnen wordt deze toeslag (een vast bedrag per kind) door de gemeente betaald. Het aantal kinderen dat van deze voorziening gebruik maakt fluctueert elk jaar. Risicobeheersing De bijdrageregeling is een zogenaamde “open-eind-regeling”. Dit betekent dat het aantal aanvragen en de daarmee gepaard gaande kosten moeilijk in te schatten zijn. Algemene risico's verbonden aan het subsidiëren van instellingen De gemeente Waadhoeke verstrekt jaarlijks vele subsidies, van kleine bedragen tot vele tonnen. Risico’s liggen er vooral op het gebied van de gesubsidieerde instellingen die grotendeels gefinancierd worden door de gemeente en die een bestuurlijke relatie met de gemeente hebben. Als er iets mis gaat dan wenden de instellingen zich veelal tot de gemeente voor een (financiële) oplossing . Risicobeheersing Tussentijds voortgangsgesprek met instellingen die substantieel subsidie ontvangen (groter dan € 50.000), in gesprek gaan als er problemen gesignaleerd worden, controle- of beoordelingsverklaring bij de jaarstukken.

Beschermd wonen Tot op heden worden de taken uitgevoerd via Centrumgemeenten, in ons geval Leeuwarden. Met ingang van 2018 ligt het financieel risico al bij de gemeente. De tekorten in eerdere jaren (2018 en 2019) zijn door de inzet van het regionale expertiseteam teruggebracht en sinds 2020 is er een klein overschot. Hieruit blijkt dat de genomen maatregelen door SDF voldoende effect hebben gehad in het terugdringen van het tekort. De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen is wederom uitgesteld. De inwerkingtreding stond oorspronkelijk gepland voor 1 januari 2026, maar die datum blijkt niet haalbaar. De centrumgemeenten blijven het budget voor beschermd wonen in 2026 dus ontvangen op basis van het huidige historische verdeelmodel. Risicobeheersing Regelmatig overleg en afstemming met SDF. Daarnaast actieve monitoring van informatie over de nieuwe herijking van de middelen voor beschermd wonen. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 113 Ziekteverzuim In de CAO gemeenten, zoals die geldt vanaf 1 januari 2023, is bepaald dat een zieke medewerker in de eerste 52 weken van zijn afwezigheid recht heeft op 100% doorbetaling van het salaris. In de 52e tot en met de 104e week van zijn afwezigheid is dit percentage 70%. De werkgever en werknemer spannen zich samen in om de zieke medewerker zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen.

Met name in de eerste weken van afwezigheid wegens ziekte voert de werkgever zelf de regie op de bedrijfsgezondheidszorg en de verzuimbegeleiding. Uitgangspunt daarbij is snel en effectief ingrijpen en het verzuim bekorten. Vanaf dag 1 is de direct leidinggevende verantwoordelijk voor de verzuimbegeleiding. Na 3 weken neemt de arbodienst en bedrijfsarts de verzuimbegeleiding voor een deel over in met name een adviserende rol richting de werkgever. In 2025 zijn we een traject gestart met betrekking tot het verbeteren van de verzuimaanpak. Onderdelen daarvan zijn o.a. scholing voor HRM, voorlichting verzuim voor managers en leidinggevenden, toepassen van de online uitvraag en verzuimduurvoorspeller (waardoor meer maatwerk op de uit te voeren acties), minder bespreken individuele casuistiek en meer thematische bijeenkomsten voor leidinggevenden, meer acteren op basis van de uitkomsten van de verzuimanalyse. Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage over 2025 bedroeg 7,11 %. Risicobeheersing Ziekteverzuimbegeleiding als gezamenlijke inspanning en sturing van leidinggevende, arbodienst en bedrijfsarts. Vanuit het werkbelevingsonderzoek en rapportages van de arbodienst extra aandacht voor thema werkdruk in relatie tot verzuim, o.m. door verdiepingssessies in MO.

Maatregelen gericht op preventie zoals coaching, stimuleren van een gezonde leefstijl, aanbieden van een preventief medisch onderzoek (PMO). Wet WIA Sinds 2006 hebben we te maken met de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). De WIA regelt onder meer de arbeidsongeschiktheidsuitkering voor medewerkers die 2 jaar of langer ziek zijn en die volgens het UWV (deels) blijvend arbeidsongeschikt zijn. De WIA voorziet in deze situaties in een inkomensvoorziening voor medewerkers die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn (IVA) en die voor een deel of tijdelijk volledig arbeidsongeschikt zijn (WGA). Gemeente Waadhoeke is eigen risicodrager voor de WGA en Ziektewet. Een eigen risicodrager betaalt voor een periode van 10 jaar zelf de WGA-uitkeringen van de (ex)-werknemers. De werkgever is tijdens deze periode van 10 jaar eveneens zelf belast met de re-integratie van zijn arbeidsongeschikte (ex)-werknemers. Deze wijziging vraagt een actieve en zorgvuldige hantering van het ziekteverzuimbeleid. Regelmatige toetsing in hoeverre het huidige beleid voldoet aan nieuwe wetgeving vindt plaats, onder meer in de periodieke overleggen van het Sociaal Medisch Team. Risicobeheersing Bij verwachte WIA-instroom van een medewerker, vroegtijdig melden van de WGA-gerechtigde bij en inschakelen van de casemanager van HCS.

HCS voert vervolgens het casemanagement uit en verzorgt de begeleiding en ondersteuning bij de re-integratie. Doel hiervan is medewerkers zo snel mogelijk te begeleiden naar een plek waar ze hun restverdiencapaciteit kunnen inzetten, waardoor de kosten voor ons als eigen risicodrager worden beperkt. Keuzepensioen Een gemeentelijke organisatie is op grond van het Pensioenreglement verplicht deelnemer in het ABP. Een werknemer bouwt tijdens zijn actieve periode pensioen op bij het ABP. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 114 Met het ABP-keuzepensioen kan een werknemer zelf het moment kiezen waarop het pensioen in gaat. Dat kan al vanaf de 60e verjaardag, maar moet uiterlijk 5 jaar ná de AOW-gerechtigde leeftijd in gaan. De medewerker heeft binnen het ABP-keuzepensioen diverse keuzemogelijkheden:  het moment waarop het keuzepensioen in gaat;  het pensioen (gedeeltelijk) laten ingaan en daarnaast (gedeeltelijk) blijven werken;  eerst een hoger en later een lager pensioen ontvangen, of andersom;  een gelijkblijvend inkomen, vóór en ná de AOW-leeftijd;  het verhogen van het pensioen met (een deel van) het nabestaandenpensioen. Dit onvoorspelbare vraagt een grote mate van flexibiliteit van de organisatie. Risicobeheersing De mogelijkheden van risicobeheersing zijn beperkt.

In onder meer de personeelsgesprekken die jaarlijks met de medewerkers worden gehouden proberen we zo snel mogelijk zicht te krijgen op mogelijke pensioenplannen/-wensen van de medewerker, zodat we daarop zo snel mogelijk kunnen anticiperen. WW en bovenwettelijke WW De Werkloosheidswet (WW) is ook van toepassing op overheidspersoneel. We zijn als gemeentelijke organisatie verplicht eigenrisicodrager voor de WW. Dit houdt in dat de kosten van WW-uitkeringen van ex-medewerkers voor rekening van de werkgever zijn. Het betekent daarnaast ook dat de werkgever wettelijk verantwoordelijk is voor de re-integratie van zijn ex-medewerkers met als doel om deze medewerkers weer aan het werk te krijgen. In 2015 is de WW op een aantal onderdelen versoberd (vertraagde opbouw en verkorting maximale duur van de WW-uitkering). Afgesproken is om deze versoberingen in opbouw en duur te repareren. Dit vindt plaats door een zgn. reparatie-uitkering. Risicobeheersing We investeren in re-integratiebegeleiding van de ex-medewerkers. Om er voor te zorgen dat de ex- medewerkers zo snel mogelijk uitstromen naar werk en dus geen geld meer kosten voor de werkgever. Krapte op de arbeidsmarkt De schaarste op de arbeidsmarkt is merkbaar. Door de vergrijzing en toegenomen decentrale taken vraagt werving en selectie en het binnenhalen van geschikte medewerkers steeds meer aandacht en inspanning. Met de o.a.

de arbeidsmarktcampagne, ontwikkeling arbeidsvoorwaarden en het aanbieden van traineeships profileren we ons als werkgever op de arbeidsmarkt en in de (regionale) samenwerking. Het gebruik maken van technologie en AI heeft hierbij de bijzondere aandacht. Risicobeheersing De mogelijkheden van risicobeheersing zijn beperkt. Risico's zitten in veel meer vakgebieden, de krapte op de arbeidsmarkt is een landelijk probleem. Beheersing van de risico's blijft derhalve een punt van aandacht. Verbonden partijen De gemeente Waadhoeke neemt deel in een aantal verbonden partijen. Dit zijn partijen die gemeentelijke taken in opdracht van de gemeente uitvoeren. Gemeenten lopen een aantal risico’s ten aanzien van verbonden partijen. Het gaat hierbij o.a. om:  Financiële tekorten bij verbonden partijen;  Taken, doelstellingen en prestaties worden niet gerealiseerd; Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 115  Onvoldoende sturingsmogelijkheden door de organisatievorm (bijvoorbeeld door verschillende inzichten en belangen bij de deelnemers in een Gemeenschappelijke Regeling) De verbonden partijen worden afzonderlijk toegelicht in de paragraaf Verbonden Partijen in deze jaarrekening. In deze paragraaf worden bovengenoemde zaken vermeld zodra deze van toepassing zijn bij één van de verbonden partijen.

Risicobeheersing Door duidelijke afspraken met verbonden partijen, een frequente rapportage/verantwoording door verbonden partijen aan de gemeente en periodieke ambtelijke overleggen wordt het inzicht in het functioneren van de verbonden partijen vergroot. Hiermee wordt getracht de gelopen risico's te minimaliseren. FUMO De FUMO voert voor de gemeente Waadhoeke de VTH taken uit op het gebied van milieu. De werkzaamheden zijn vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst welke jaarlijks wordt bijgesteld met de verwachte werkzaamheden. Binnen de ontwerpbegroting 2026 zit weinig ruimte om tegenvallers op te vangen De opdracht aan de FUMO luidde om een(ontwerp)begroting op te stellen die ziet op bezuinigingen en een beperkt aantal uitzettingen. Door scherp te begroten ontstaat het risico dat tegenvallers niet opgevangen kunnen worden. Zo heeft de FUMO over 2025 een verwacht tekort van € 1.3 mln. Het verlies wordt grotendeels veroorzaakt door een hoog ziekteverzuim en de overschrijding van de inhuurkosten als gevolg van het verzuim. In de ontwerpbegroting is opgenomen dat de verwachting is - gelet op de ontwikkelingen in 2025 - dat het weerstandsvermogen ontoereikend zal zijn op het volgende toetsingsmoment (jaarrekening 2025). De accountant heeft hier in zijn verslag van de bevindingen ook een opmerking over gemaakt.

Naar alle waarschijnlijkheid moet dit worden gerepareerd in de kadernota 2027-2031 met een aanvullende bijdrage van de deelnemers. De FUMO kan op dit moment alleen klein negatief resultaat zelf opvangen, echter geldt dat bij grotere tekorten dat de deelnemers dit moeten opvangen. Dit omdat het weerstandsvermogen van de FUMO op peil moet blijven. Risicobeheersing Per tertaal legt de FUMO verantwoording af over de voortgang van de prestaties ten opzichte van de Dienstverleningsovereenkomst. Hierdoor hebben we inzicht en kan als dat nodig is bijgestuurd worden. Tevens zijn er driemaal per jaar accountoverleggen waarin de rapportages worden besproken. Ook ontvangen we tertaalberichten van de gehele organisatie over de voortgang van de urenbesteding, de prestaties op de belangrijkste personele indicatoren en de financiële prognose. Tot slot geeft de FUMO een uitgebreide inhoudelijke verantwoording in de bestuurlijke halfjaarrapportages en in de jaarstukken. Herplantingsplicht Afgelopen periode heeft de gemeente Waadhoeke overleg gehad met de provincie Fryslân om gezamenlijk te inventariseren welke herplantplichten nog openstaan en welke inmiddels zijn verlopen of door de tijd achterhaald.

Dit overleg was bedoeld om duidelijkheid te krijgen over de status van lopende dossiers en om te komen tot een structurele oplossing voor de afhandeling van de herplantplicht van de gemeente Waadhoeke en zijn voorgangers. Tijdens het overleg met de provincie is gebleken dat een aantal herplantplichten mogelijk verouderd zijn. Het is daarom van belang om per dossier te beoordelen of de herplantplicht nog geldig is. Op basis van de maatwerkvoorschriften op te stellen in het 1e kwartaal van 2026 zullen in de kadernota 2027 eventueel middelen worden opgenomen voor de uitvoering Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 116 Invoering Omgevingswet Nu de Omgevingswet is ingevoerd zullen we te maken krijgen met de structurele (extra) lasten van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen, door onder andere de beheerskosten van het DSO (digitaal stelsel Omgevingswet), legesvermindering en de verzwaring van de procedures door intensiever vooroverleg, adviesrecht, participatie en de intensievere samenwerking met andere overheden. Hoeveel deze kosten zullen bedragen is nog niet duidelijk omdat veel van de gevolgen van de implementatie van de Omgevingswet nog onzeker zijn op het moment van invoering. De verwachting is dat we hier pas in 2027 enig zicht op zullen gaan krijgen. Op dit moment is er in de begroting nog geen rekening gehouden met deze kosten.

Risicobeheersing De monitoring van risico's vindt plaats in de reguliere bijeenkomsten van het projectteam. Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 C. Financiële kengetallen 1a. Netto schuldquote Een kengetal om de hoogte van de schulden van gemeenten te beoordelen en te vergelijken is de netto schuld als aandeel van de inkomsten, uitgedrukt in procenten. Dit kengetal is de netto schuldquote. De hoogte van de inkomsten bepaalt in belangrijke mate hoeveel schuld een gemeente kan dragen. Hoe hoger de inkomsten des te meer rente en aflossing een gemeente kan dragen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. 1A Netto schuldquote | 2025 | 2025 Bedragen x € 1.000 | Begroting | Rekening A Langlopende schulden en vlottende passiva | 29.970 | 46.360 B Uitzettingen looptijd < 1 jaar en liquide middelen | 26.000 | 64.656 Netto schuld (A-B) | 3.970 | -18.296 C Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus excl. mutaties reserves) | 168.076 | 192.477 Netto schuldquote (A-B)/C x 100% | 2% | -10% Analyse De gemiddelde netto schuldquote van de Nederlandse gemeenten bedraagt ongeveer 79%. Een normale netto schuldquote bevindt zich tussen 0% en 100%. Dit varieert door investeringen die gedaan zijn. De netto schuldquote van de gemeente Waadhoeke is -9%.

Dit is lager dan gemiddeld en geeft aan dat rente en aflossing geen onevenredig deel uitmaken van de exploitatie. 1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen In veel gevallen lenen gemeenten gelden aan derden of verbonden partijen. Hierover wordt rente in rekening gebracht en worden aflossingen ontvangen. Voor het bedrag aan verstrekte leningen hebben de schulden per saldo geen lasten op de exploitatie. Deze verstrekte leningen zijn niet meegenomen in de definitie van de netto schuldquote bij 1A. Wanneer sprake is van een grote portefeuille verstrekte leningen kan dit de netto schuldquote negatief beïnvloeden. Daarom wordt ook de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen berekend (verstrekte leningen worden in mindering gebracht op de schulden). De gemeente Waadhoeke heeft beperkt leningen verstrekt. Gemiddeld over de afgelopen jaren gaat het om een bedrag van afgerond € 3.000.000. 1B Netto schuldquote gecorr. Voor alle verstrekte leningen | 2025 | 2025 Bedragen x € 1.000 | Begroting | Rekening A Langlopende schulden en vlottende passiva | 29.970 | 46.360 B Verstrekte leningen | 3.103 | 3.979 C Uitzettingen looptijd < 1 jaar en liquide middelen | 26.000 | 64.656 Netto schuld gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen (A-B-C) | 867 | -22.275 D Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus excl.

mutaties reserves) | 168.076 | 192.477 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 1% | -12% (A-B-C)/D x 100% 117 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Analyse De gemiddelde netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedraagt voor alle Nederlandse gemeenten ongeveer 57%. Het verschil tussen de kengetallen 1A en 1B laat zien dat Nederlandse gemeenten gemiddeld meer leningen verstrekken dan Waadhoeke. 2. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer tussen het eigen vermogen en het balanstotaal. Hiermee wordt inzichtelijk in welke mate de bezittingen op de balans (linkerzijde) gefinancierd zijn met eigen vermogen. De tegenhanger van de solvabiliteitsratio is de schuldratio. De schuldratio geeft aan welk deel van de bezittingen gefinancierd is met vreemd vermogen. In het bedrijfsleven wordt de solvabiliteitsratio gebruikt om inzichtelijk te maken in welke mate aan de financiële verplichtingen (aflossing van schulden) kan worden voldaan. Met name bij een liquidatie. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves. Solvabiliteitsratio | 2025 | 2025 Bedragen x € 1.000 | Begroting | Rekening A Eigen vermogen (cf. art. 42 BBV) | 61.864 | 65.426 B Balanstotaal | 131.250 | 163.063 Solvabiliteit (A/B) x 100% | 47% | 40% Analyse De solvabiliteit van de gemeente Waadhoeke bedraagt in 2025 40%.

Dit is hoger dan het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten (33%) en kan worden gezien als een gezonde solvabiliteit. Opgemerkt moet worden dat voorzieningen worden gezien als vreemd vermogen aangezien hier verplichtingen tegenover staan. Waadhoeke heeft een behoorlijke voorziening op de balans om de uitgaven in de beheerplannen te dekken. 3. Kengetal grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De boekwaarde van de grondexploitatie heeft daarmee een relatie met de netto schuldquote aangezien rente toegerekend en geactiveerd wordt en daarmee niet op de exploitatie drukt. En in een normale situatie zullen bij verkoop de schulden die aangegaan zijn voor de aankoop van bouwgrond afgelost kunnen worden. Daarom wordt het kengetal grondexploitatie ook uitgedrukt als de boekwaarde ten opzichte van de totale baten exclusief mutaties in de reserves. Grondexploitatie | 2025 | 2025 Bedragen x € 1.000 | Begroting | Rekening A Niet in exploitatie genomen bouwgronden (cf. art. 38 lid a punt 1 BBV) | 0 | 0 B Bouwgronden in exploitatie (cf. art. 38 lid b BBV) | 11.195 | 15.375 C Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus excl.

mutaties reserves) | 168.076 | 192.405 Grondexploitatie (A+B) / C x 100% | 7% | 8% 118 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Analyse De grondexploitatie vormt een groot aandeel in de bezittingen van de gemeente (Met name fase 3 en 4 van Franeker Zuid en Waddenglas vormen samen een groot deel van de bouwgrond-exploitatie). 4. Structurele exploitatieruimte Op basis van de Gemeentewet moet de begroting structureel en reëel in evenwicht zijn. Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt moeten worden door structurele baten. Een aantal uitgaven in de begroting zijn incidenteel. Op basis van artikel 19 BBV worden incidentele baten en lasten en structurele mutaties in de reserves al inzichtelijk gemaakt. Om de structurele exploitatieruimte inzichtelijk en vergelijkbaar te maken wordt deze uitgedrukt in een percentage. Het kengetal wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves te delen door de totale baten exclusief mutaties in reserves. Structurele exploitatieruimte | 2025 | 2025 Bedragen x € 1.000 | Begroting | Rekening A Totale structurele lasten | 162.736 | 168.258 B Totale structurele baten | 169.258 | 166.925 C Totale structurele toevoegingen aan de reserves | 0 | 0 D Totale structurele onttrekkingen aan de reserves | 236 | 236 E Totale baten (cf. art.

17 lid c BBV (dus excl. mutaties reserves) | 168.076 | 192.477 Structurele exploitatieruimte ((B-A)+(D-C))/( E ) x 100% | 4% | -1% Analyse Het blijkt dat de structurele exploitatieruimte beperkt is. Het grootste deel van de baten en lasten in de exploitatie is structureel. De rekening/begroting is minder flexibel wat betekent dat bijsturen lastig is. 5. Belastingcapaciteit Belastingen zijn een belangrijke inkomstenbron voor gemeenten. Verhoging van belastingen geeft structurele ruimte in de begroting. Belastingen zijn echter ook een politiek gevoelig punt, wat het belang van vergelijking vergroot. De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met de gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belastingcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de totale woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijke gemiddelde in jaar t-1 uitgedrukt in een percentage.

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden | 2025 | 2025 Bedragen x € 1.000 | Begroting | Rekening A OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde | 295 | 295 B Rioolheffing voor gezin | 347 | 347 C Afvalstoffenheffing voor een gezin | 316 | 316 D Eventuele heffingskorting | 0 | 0 E Totale woonlasten voor gezin bj gemiddelde WOZ-waarde (A+B+C-D) | 958 | 958 F Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin in t-1 | 972 | 972 Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde jaar er voor (E/F) x 100% | 99% | 99% 119 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Analyse Uit de vergelijking blijkt dat de woonlasten van de gemeente Waadhoeke, bij een WOZ-waarde van € 290.000, iets lager dan het landelijk gemiddelde liggen. Dit zegt echter maar beperkt iets over de mogelijkheid om de lasten wel of niet te verhogen. De rioolheffing en afvalstoffenheffing mogen maximaal kostendekkend zijn, de OZB wordt door gemeenten zelf bepaald. Ter indicatie: van alle gemeenten is de laagste gemiddelde woonlast ongeveer € 675 en de hoogste ongeveer € 1.988. Verloop kengetallen Totaal kengetallen | 2025 | 2025 Netto schuldquote | Begroting | Rekening Netto schuldquote | 2% | -10% Netto schuldquote gecorr.

voor alle verstrekte leningen | 1% | -12% Solvabiliteitsratio | 47% | 40% Grondexploitatie | 7% | 8% Structurele exploitatieruimte | 4% | -1% Belastingcapaciteit | 99% | 99% Totaal analyse De huidige schuldpositie van de gemeente Waadhoeke brengt op basis van de kengetallen geen grote risico’s met zich mee. De wendbaarheid van de begroting is echter beperkt. De woonlasten zijn op dit moment lager dan het landelijk gemiddelde. De reservepositie van de gemeente Waadhoeke stijgt ten opzichte van 2024 (was 38%), hierdoor stijgt eveneens de solvabiliteitsratio. Het aandeel grond-exploitatie 2025 in het balanstotaal is nagenoeg identiek aan 2024. 120 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 121 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf dient m.b.t. de kapitaalgoederen wegen, riolering, civieltechnische kunstwerken, water, groen, sportvelden, tractie, openbare verlichting, gebouwen en speelvoorzieningen te worden aangegeven: 1. Het beleidskader; 2. De uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties; 3. De vertaling van de financiële consequenties binnen de begroting. In een beheerplan worden de kwantiteit en kwaliteit van de kapitaalgoederen beschreven. Beschreven wordt het geheel van activiteiten om de veiligheid, het comfort en de kwaliteit van de kapitaalgoederen op basisniveau in stand te houden c.q. te brengen tegen zo laag mogelijke kosten.

Voor de vastgestelde beheerplannen is een voorziening per kapitaalgoed getroffen. In de beheerplannen wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. Regulier onderhoud (terugkerende niet te grote bewerkingen in een vastgestelde termijn) en 2. Groot onderhoud, reconstructies en vervangingen (deze bewerkingen zijn aan een (vaak langere) vastgestelde termijn gebonden). De bedragen zoals genoemd komen uit de huidige beheersystemen. Jaarlijks worden inspecties uitgevoerd waarna daadwerkelijk de onderhoudsmaatregel bepaald wordt. Afhankelijk van de staat van onderhoud op dat moment kunnen maatregelen naar voren worden gehaald of uitgesteld worden. Ook wordt in de beheerplannen uitgegaan van de technische noodzaak van maatregelen. Hierop is de planning gebaseerd. In de uitvoering blijkt dat in de voorbereiding onderwerpen als duurzaamheidsmaatregelen, inspraak, nutsbedrijven, aanbestedingen enz. steeds meer het tempo van uitvoering bepalen dan de technische noodzaak als gehanteerd in de beheerplannen. Samengevat zijn de ontwikkelingen van de komende jaren, op basis van de vastgestelde beheerplannen als volgt:  De kapitaalgoederen zijn op peil.  Het onderhoudsniveau is sober doch doelmatig, de basiskwaliteit.  Jaarlijkse inspectie bepaalt welke maatregelen uit de beheerplannen naar voren worden gehaald of kunnen worden doorgeschoven (technisch mogelijk).

 Er is binnen de planperiode budget voor het regulier onderhoud voor alle kapitaalgoederen. De planning en de budgetten worden tweejaarlijks geactualiseerd. Geconstateerd wordt dat de budgetten onder druk komen te staan. Dit wordt grotendeels beïnvloed door twee oorzaken, de jaarlijks stijgende prijzen welke niet automatisch in de begroting worden gevolgd en het ouder worden van het te beheren areaal. Vanuit dit laatste zal de noodzaak tot het opplussen van budgetten in de kadernota voor de kapitaallasten bij gelijkblijvend onderhoudsniveau toenemen. Beheerplan wegen 2023-2026 Het beheerplan geeft een antwoord op de vraag welke kosten voor inspectie, onderhoud en eventuele vervanging / reconstructie gewenst zijn. Het aanwezige oppervlak verhardingen is 4.196.794 m2. Dit is te verdelen in 2.030.077 m2 asfaltbetonverhardingen, 249.519 m2 cementbetonverhardingen en 1.917.198 m2 elementenverhardingen. Voorts is nog 169.968 m2 aan onverharde en half verharde wegen aanwezig. De invloed van de werkzaamheden van nutsbedrijven op met name de elementenverharding is groot. Hiermee is in het beheerplan rekening gehouden. Er wordt gewerkt conform het beheerplan Wegen.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 122 Beheerplan openbaar groen 2023-2026 Het plan is beperkt tot het openbaar groen (bomen, bosplantsoen, heesters, gazon enzovoort) en het groen in het buitengebied, in beheer bij de gemeente. De sportvelden en de begraafplaatsen vallen niet binnen dit beheerplan. In het beheerplan groen zijn de kwantiteit en de kwaliteit van het openbaar groen beschreven met daarop aansluitend een beschrijving van het geheel van activiteiten om de kwaliteit van het openbaar groen in stand te houden, dan wel op gezette tijden op niveau te brengen tegen zo laag mogelijke kosten. Dit impliceert een efficiënte planning en uitvoering van onderhoud. Er wordt gewerkt conform het beheerplan Openbaar Groen. Beheerplan civiele kunstwerken 2023-2026 De gemeente Waadhoeke heeft 135 verkeersbruggen, 156 fiets-/voetgangersbruggen, 3 sluizen, 2 natuurlijke oevers, 45 beschoeiinggedeeltes, 93 damwandgedeeltes, 23 kademuurgedeeltes, 6 duikers (voorlopige inventarisatie niet compleet) en 43 vaar-recreatieve objecten. Deze zijn gemaakt van hout, kunststof, beton/metselwerk of van staal. In het beheerplan staan de bewerkingen en de termijn van uitvoering vermeld, waarbij het huidige kwaliteitsniveau als uitgangspunt is genomen. De termen sober, doch doelmatig kunnen hierbij gehanteerd worden.

De gehanteerde levensduur is gebaseerd op door de raad vastgestelde notitie Nota waarderen, activeren en afschrijven. De onderhoudskosten zoals genoemd in het beheerplan dienen als minimaal benodigd te worden beschouwd. Er wordt gewerkt conform het Beheerplan civiele kunstwerken. Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2024 In oktober 2025 is het Water Rioleringsprogramma 2026 -2029 (WRP) vastgesteld. Het Water en rioleringsprogramma vervangt het gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) en een prominente plaats in. Het WRP is het beleidskader voor de uitvoering van de zorgplichten. In het nieuwe WRP is een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren (2026-2029) opgenomen. Dit uitvoeringsprogramma geeft sturing aan de opgave voor exploitatie, onderhoud, inspectie, onderzoek en eventuele vervanging/reconstructie om te voldoen aan de beleidsuitgangspunten voor de zorgplichten. Er wordt gewerkt conform het WRP. Beheerplan Openbare verlichting 2019-2029 Het beheerplan openbare verlichting heeft als doel om het beheer te harmoniseren en op een aantal vlakken ook te standaardiseren. Daarbij geeft dit beheerplan inzicht in de vervangingsopgave die er ligt voor de komende jaren (periode 2020-2039) inclusief de financiële onderbouwing. De scope van dit beheerplan betreft de openbare verlichting.

Daaronder vallen de ruim 8500 lichtmasten en armaturen, gevel- en overspanningsarmaturen en grondspots. Verlichte reclameborden, abri’s et cetera maken geen onderdeel uit van dit beheerplan. Het vervangen van armaturen is een stuk voordeliger geworden waardoor de verduurzaming vanuit het huidige beleidsplan wellicht zelfs sneller kan, wat naast een enorme energiebesparing ook nog eens andere voordelen heeft zoals minder onderhoud, minder lichthinder etc. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 123 Doordat er andere inzichten zijn door wijziging van technieken, maar ook door de nieuwe aanbesteding zal het huidige beleidsplan worden doorgerekend en waar nodig aangepast. Beheerplan Gebouwen 2023-2032 In het beheerplan worden de kwaliteit en kwantiteit van de in gemeentelijk eigendom zijnde kapitaalgoederen beschreven. Het gaat om het geheel van activiteiten die de veiligheid, het comfort en de kwaliteit van de kapitaalgoederen in stand houden c.q. brengen tegen zo laag mogelijke kosten. Beheerplannen zijn belangrijk omdat het hier gaat om beheer van kapitaalgoederen en het voorkomen van kapitaalvernietiging. Op basis van het collegeprogramma is in 2023 een nieuw beheerplan gebouwen vastgesteld. Hierbij ligt het accent conform het collegeprogramma op het verduurzamen van de gebouwen van Waadhoeke.

Kapitaalgoederen dienen zo lang mogelijk een bijdrage te leveren aan het doel waarvoor zij zijn aangeschaft of vervaardigd. Er moet dus beleid gemaakt worden voor het beheer van deze kapitaalgoederen. Beheer gaat hierbij om behouden wat je hebt. Een kapitaalgoed kan daartoe op verschillende manieren worden beheerd. Hoe mooi moet het er uit zien, hoe veilig moet het zijn, welk kwaliteitsniveau wordt nagestreefd en wat mag het kosten? Allerlei vragen waarvan de antwoorden van invloed zijn op de keuzes die per kapitaalgoed kunnen worden gemaakt en de financiële consequenties die daaruit voortvloeien. Het beheerplan Gebouwen probeert een antwoord te geven op de vraag welke kosten voor inspectie, onderhoud en eventuele vervanging gewenst zijn in de periode 2023 - 2032. De gemeente heeft 43 grote en minder grote gebouwde objecten in eigendom. In het beheerplan gebouwen wordt uitgegaan van:  Het huidige kwaliteitsniveau, te weten voldoen aan veiligheid conform de Arbo-normen en het voorkomen van achterstallig onderhoud, is uitgangspunt voor het beheer.  De gehanteerde levensduur is gebaseerd op de door de raad vastgestelde Nota waarderen, activeren en afschrijven.  De gebouwen waarover is besloten of wordt besloten dat deze op de nominatie staan voor verkoop/sloop zijn hier niet in meegenomen.

 Aan het beheer van Rijksmonumenten liggen inspectieverslagen van Monumentenwacht Fryslân ten grondslag. Op basis van de gebruikte Periodieke Instandhoudings Plannen (PIP’s) van Monumentenwacht Fryslân is een doorberekening gemaakt op basis van dezelfde systematiek en rekening houdend met de gebruikelijke onderhoudscycli.  De ontwikkeling binnen het gebouwenbestand (bv afstoten gebouwen) bepaalt ook of de uitvoering van groot onderhoud wel of niet uitgevoerd wordt.  Om het beheer optimaal te kunnen uitvoeren is een voorziening voor gebouwen getroffen. Er wordt gewerkt conform het beheerplan gebouwen 2023-2032. Buitensportaccommodaties 2022-2026 Het Beheerplan Buitensportaccommodaties 2022-2026 gaat in het op het beheer van natuurgras en kunstgras sportvelden inclusief het beheer van inrichtingselementen, renovaties en de daarbij behorende kosten. De renovatie van de velden Berlikum en Minnertsga is met 2 jaar uitgesteld. Er is gewerkt conform het beheerplan. In juli 2025 is het accommodatiebeleid vastgesteld. Het beheerplan zal begin 2026 hierop worden aangepast. Baggerplan 2022-2030 Om (inzicht te krijgen in en) aan de onderhoudsverplichting te voldoen voor de periode 2022 - 2030, heeft de gemeente de beschikking over een onderhoudsplan.

Door het structureren van de aanpak Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 voor het onderhoud zijn de kosten voor de komende jaren inzichtelijk gemaakt en is een tijdsschema opgezet. In 2024 zijn werkzaamheden aan het zogenaamde stedelijk water gebundeld en uitgevoerd. Hiervoor is een bijdrage van het Wetterskip ontvangen. De gehele afrekening heeft in 2025 plaats gevonden. In de praktijk blijkt het baggerplan niet alle te baggeren wateren te bevatten. Zo ontstaan er hier en daar (bv haven Ried) projecten op die bij het opstellen van het baggerplan niet voorzien waren. Om het risico te verkleinen zal een vervroegde aanpassing van het baggerplan (planning 2027) plaats gaan vinden. Tot die tijd wordt gewerkt conform het Baggerplan 2022-2030 en worden afwijkingen apart geadviseerd. Beheerplan Speeltoestellen 2024-2027 Het beheerplan Speeltoestellen is op 15 februari 2024 door de raad vastgesteld. Naast een leidraad voor het dagelijks beheer wordt met het beheerplan Speeltoestellen een inzichtelijk beeld gegeven in onderwerpen als de aanschaf, het beheer, onderhoud, vervanging en exploitatie van de gemeentelijke speeltoestellen. Er wordt gewerkt conform het beheerplan Speeltoestellen 2024-2027. Overige Voor alle kapitaalgoederen zijn door de raad van Waadhoeke geactualiseerde of nieuwe beheerplannen vastgesteld. Overzicht van onderhoudsuitgaven Regulier onderhoud (t.l.v.

exploitatie) | Begroting 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Verschil Bedragen x € 1.000 | na wijziging Beheerplan Wegen | 2.934 | 2.934 | 2.773 | 161 Beheerplan Openbaar Groen | 3.121 | 3.121 | 3.158 | 37- Beheerplan Civiele Kunstwerken | 606 | 587 | 572 | 15 Gemeentelijk Rioleringsplan | 3.439 | 3.569 | 3.675 | 106- Beheerplan Openbare Verlichting | 342 | 242 | 294 | 52- Beheerplan Gebouwen | 809 | 948 | 821 | 127 Beheerplan Buitensportaccommodaties | 534 | 542 | 615 | 73- Baggerplan | 72 | 72 | 72 | - Beheerplan Speeltoestellen | 225 | 226 | 141 | 85 Beheerplan Begraafplaatsen | 26 | 120 | 75 | 45 Beheerplan Tractie en gereedschappen | 502 | 535 | 444 | 91 Totaal lasten | 12.610 | 12.896 | 12.641 | 255 In vorenstaande tabel zijn zowel de structurele als incidentele lasten voor onderhoud kapitaalgoederen opgenomen. Deze lasten betreffen uitgaven voor klein/regulier of jaarlijkse onderhoud en dotaties aan de onderhoudsvoorzieningen voor groot onderhoud. Dus niet de lasten voor inzet eigen personeel, kapitaallasten en overhead. 124 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 De vaststelling van de verschillende beheerplannen staat in onderstaande tabel.

Naam beheerplan | Looptijd | Vastgesteld in de raad van | Verlengd Wegen | 2023-2026 | 30-3-2023 Openbaar Groen | 2023-2026 | 20-7-2023 Civiele Kunstwerken | 2023-2026 | 30-3-2023 Gemeentelijk Rioleringsplan | 2020-2025 | 27-2-2020 / 15-10-2024 | Met 1 jaar verlengd in raad van 15-10-2024 Openbare verlichting | 2020-2029 | 3-9-2020 Gebouwen | 2023-2032 | 29-6-2023 Buitensportaccommodaties | 2022-2026 | 28-10-2021 Baggerplan | 2022-2030 | 11-11-2021 Speeltoestellen | 2024-2027 | 15-2-2024 Begraafplaatsen | 2023-2026 | 1-6-2023 Tractie | 2023-2026 | 30-3-2023 In onderstaande tabel staan de uitgaven voor groot onderhoud die ten laste van voorzieningen zijn gebracht. Groot onderhoud (t.l.v. voorzieningen) | Realisatie 2025 Bedragen x € 1.000 Beheerplan Wegen | 252 Beheerplan Civiele Kunstwerken | 110 Gemeentelijk Rioleringsplan | 1.778 Beheerplan Gebouwen | 399 Buitensportaccommodaties | 134 Baggerplan | 144 Totaal | 2.816 125 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 126 Paragraaf Financiering Inleiding Op grond van de wet Financiering decentrale overheden (Fido) is door de gemeenteraad het Treasurystatuut 2026 voor onze gemeente opnieuw vastgesteld in de raadsvergadering van 27 november 2025. Daarin is opgenomen het Uitvoeringsbesluit Treasury, zoals deze is vastgesteld in de collegevergadering van B&W dd. 28 oktober 2025.

Uitgangspunten begroting In de Jaarstukken 2025 was er sprake van een financieringsoverschot, een beroep op de geldmarkt was niet nodig. Volgens het vastgelegde beleid wordt de bespaarde rente van 2% (over de reserves en voorzieningen) ten gunste van de exploitatie gebracht, met uitzondering van de bespaarde rente over het saldo boven de algemene reserve € 15.000.000. De rente over het meerdere (oftewel de vrij besteedbare algemene reserve) wordt niet ten gunste van de exploitatie gebracht. Stand van de algemene reserve per 1 januari 2025 is € 16.711.245. Treasurybeheer Algemeen De financiële administratie is primair ingericht op budgetbeheer en minder op het volgen van kasstromen. Dit heeft tot gevolg, dat investeringen budgettair snel worden verwerkt, maar dat er minder zicht is op (meerjarige) gevolgen voor de treasury. Renterisicobeheer In de wet Fido is een norm gegeven voor de omvang van het renterisico. Onder renterisico wordt verstaan de gevoeligheid van de financiële positie van de organisatie voor renteschommelingen. De beheersing bestaat eruit dat de herfinanciering gelijkmatig gespreid moet worden. Renterisiconorm De basis van de norm is de omvang van de begroting. Het percentage is 20%. De gemeentelijke aflossingsverplichtingen bevinden zich ruim binnen deze norm.

Renterisiconorm Omschrijving Bedragen x € 1.000 Begroting 2025 (afgerond) 168.000 Renterisiconorm 33.600 Aflossingen 1.498 Ruimte onder de risiconorm 32.102 Beschrijving renterisiconorm De renterisiconorm stelt in de kern dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer dan 20% van de begroting mogen bedragen. Het maximum percentage van 20% moet voor de komende vier jaar worden berekend op basis van de begroting voor het komende jaar. De norm is bedoeld om het budgettaire risico van rentestijgingen te maximeren. Het gaat erom dat openbare lichamen bewust omgaan met de risico’s van langlopende financiering, vooral het renterisico bij herfinanciering. Hoe meer de looptijd van schuld gespreid wordt, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschommelingen bij herfinanciering. Als de jaarlijkse aflossingen en Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 renteherzieningen worden begrensd tot 20% van de begroting, leidt een rentestijging van 1 procentpunt tot 0,2 procentpunt hogere rentelasten op de begroting. Als de rente met 5 procentpunt stijgt, stijgen de rentelasten op de begroting met 1 procentpunt. Bedragen x € 1.000 | Realisatie 2025 Renterisico op vaste schuld 1a. Renteherziening op vaste schuld o/g | - 1b. Renteherziening op vaste schuld u/g | - 2. Netto renteherziening op vaste schuld (1a-1b) 3a. Nieuw aangetrokken vaste schuld o/g | 0 3b.

Nieuw verstrekte leningen u/g | 0 4. Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b) | 0 5. Betaalde aflossingen | 8.403 6. Herfinanciering (laagste van 4 en 5) | 8.403 7. Renterisico op vaste schuld (2+6) | 8.403 Renterisiconorm 8. Stand van de vaste schuld per 1 januari 2025 | 25.461 9. Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage 10. Renterisiconorm | 5.092 Toets Renterisiconorm 7. Renterisico op vaste schuld | 8.403 10. Renterisiconorm | 5.092 11. Ruimte/overschrijding (10-7) | -3.311 Kasgeldlimiet Bij een primaire begrotingsomvang van ongeveer € 168 miljoen bedraagt de toegestane kasgeldlimiet 8,5% van dit bedrag ofwel € 14,3 miljoen (afgerond). Gedurende 2025 heeft de vlottende schuld de kasgeldlimiet niet overschreden.

KASGELDLIMIET PER 31-12-2025 | REALISATIE 1: jan-mrt | 2: apr-jun | 3: jul-sep | 4: okt-dec | Jaar Vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar | 0 Schuld in rekening-courant | 1.391 | 487 | 14.894 | 4.193 Gestorte gelden door derden < 1 jaar | 0 Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld | 0 Totaal vlottende schuld | 1.391 | 487 | 0 | 14.894 | 4.193 Vlottende middelen Uitgeleende gelden < 1 jaar | 35.764 | 36.760 | 30.026 | 30.000 | 33.138 Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant | 875 | 219 Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totaal vlottende middelen | 35.764 | 36.760 | 30.901 | 35.823 | 33.356 127 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld | -34.373 | -36.273 | -30.901 | -20.929 | -30.619 Toegestane kasgeldlimiet | 14.280 | 14.280 | 14.280 | 14.280 | 14.280 Ruimte (+) / Overschrijding (-) | 48.653 | 50.553 | 45.181 | 35.209 | 44.899 Intern liquiditeitenbeheer Aan de interne liquiditeitsplanning wordt de nodige aandacht besteed. Dit geldt in het bijzonder voor de liquiditeitsplanning van investeringen. Bij de huidige renteontwikkeling is het risico van misschattingen minimaal. Gemeentefinanciering Bij de financiering van de gemeentelijke activiteiten en investeringen wordt uitgegaan van integrale financiering. Dat wil zeggen, dat steeds gekeken wordt naar de totale financieringsbehoefte van de gemeente.

Financiering met kort geld is financieel aantrekkelijker dan een negatief saldo in Rekening Courant. Overigens is de kredietfaciliteit in de RC (Rekening Courant) bij de BNG € 10 mln. In kalenderjaar 2025 werden we geconfronteerd met een financieringsoverschot, de behoefte aan kort geld was er dus niet. De behoefte aan een vaste financiering is er eveneens niet geweest in 2025. Wet HOF De inwerkingtreding van de wet Houdbare Overheidsfinanciën zal gaandeweg leiden tot een EMU- macronorm voor de decentrale overheid als geheel. De praktijk op dit moment wijst uit, dat het weinig effect heeft voor de gemeentelijke financiering. Schatkistbankieren Voor zover de gemeente overtollige middelen heeft worden die afgeroomd ten gunste van de schatkist vanaf een drempelbedrag. Vanaf 1 juli 2021 is het drempelbedrag schatkistbankieren verhoogd. Dit moet de administratieve lasten verlagen. Het drempelbedrag wordt vanaf 1 juli 2021 als volgt bepaald: voor gemeenten met een begrotingstotaal kleiner of gelijk aan € 500 miljoen is het drempelbedrag gelijk aan 2% van het begrotingstotaal, waarbij het drempelbedrag minimaal € 1 miljoen bedraagt. Voor Waadhoeke is het drempelbedrag afgerond € 3.360.000 op begrotingsbasis.

128 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Verslagjaar (1a) | Drempelbedrag | 3.360 Kwartaal 1 | Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 Kwartaalcijfer op dagbasis (2) | buiten 's Rijks schatkist | 274 | 355 | 226 | 364 aangehouden middelen (3a) = (1) > (2) | Ruimte onder het | 3.086 | 3.005 | 3.134 | 2.996 drempelbedrag (3b) = (2) > (1) | Overschrijding van het | - | - | - | - drempelbedrag (1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) | Begrotingstotaal verslagjaar | 168.000 Het deel van het (4b) | begrotingstotaal dat kleiner of | 168.000 gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het (4c) | begrotingstotaal dat de € 500 | - miljoen te boven gaat (1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € | Drempelbedrag | 3.360 500 miljoen is is het drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat.

(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 | Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 Som van de per dag buiten 's (5a) | Rijks schatkist aangehouden | 24.925 | 32.306 | 20.748 | 33.521 middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) (5b) | Dagen in het kwartaal | 91 | 91 | 92 | 92 Kwartaalcijfer op dagbasis (2) - (5a) / (5b) | buiten 's Rijks schatkist | 274 | 355 | 226 | 364 aangehouden middelen Rentetoerekening Hieronder wordt inzicht gegeven in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Belangrijke punten bij de rentetoerekening zijn: - | De rente die aan de grondexploitatie doorberekend mag worden, is op basis van het renteomslagpercentage (notitie rente 2023 commissie BBV). In de begroting 2025 en de toekomstige grexen (grondexploitaties) is deze rente 2,5%. 129 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 - | Er mag bespaarde rente berekend worden over reserves en voorzieningen. Het rentepercentage wat gehanteerd wordt in de begroting 2025 is 2%. - | De rente moet over alle investeringen omgeslagen worden op basis van een omslagpercentage waarbij het renteresultaat maximaal 0,5% af mag wijken van de door te berekenen rente. In 2025 is gerekend met 2,5%.

Op basis van de rentetoerekening ontstaat een renteresultaat van afgerond € 662.000 positief. Dit bedrag is doorbelast aan de taakvelden. Rentetoerekening | Begroting 2025 | Begroting 2025 | Jaarrekening | Verschil (Bedragen x € 1.000) | Na wijziging | 2025 a. Externe rentelasten korte en lange financiering | 747 | 747 | 747 | -0 b. Externe rentebaten | - | 800 | 748 | -52 Saldo rentelasten en rentebaten | 747 | -53 | -2 | 51 c. Rente die aan grondexploitatie moet worden | 234 | 234 | 234 | - doorberekend d. Bespaarde rente (reserves en voorzieningen) | 1.608 | 1.608 | 1.691 | 83 Aan taakvelden door te berekenen rente | 2.355 | 1.556 | 1.689 | 134 Vaste rente (o.a. annuïteit) | - | - | - | - Omslagrente | 2.442 | 2.591 | 2.351 | -239 e. Totaal doorberekende rente | 2.442 | 2.591 | 2.351 | -239 Renteresultaat (positief is meer doorbelast) | 87 | 1.035 | 662 | -373 Omschrijving | 2025 Gewogen gemiddelde leningen portefeuille | 3,00% Investeringen | 3,00% Financieringstekort | 1,00% Bespaard | 2,00% Grondexploitatie | 2,50% Omslag | 2,50% Administratieve organisatie De administratieve organisatie heeft onze doorlopende aandacht. In het Treasurystatuut 2026 is het door het College van Burgemeester en wethouders vastgestelde Uitvoeringsbesluit Treasury als bijlage opgenomen.

130 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 131 Paragraaf Bedrijfsvoering Inleiding Deze paragraaf is gewijd aan de bedrijfsvoering van de gemeente, dat wil zeggen de manier waarop de processen in ons bedrijf zijn georganiseerd, worden aangestuurd en de manier waarop de bedrijfsmiddelen worden ingezet. Doel van de bedrijfsvoering is om zo effectief en efficiënt mogelijk de afgesproken prestaties te leveren. Managementfilosofie In het document Managementfilosofie en hoofdstructuur van de gemeente Waadhoeke is vastgelegd hoe wij de organisatie willen besturen, managen, ontwerpen en inrichten. Hierin is de rolopvatting voor de normen en waarden die medewerkers in de organisatie met elkaar delen en met anderen samenwerken vertaald in een aantal kernwaarden: 1. Vertrouwen 2. Integer en betrouwbaar 3. Klantgericht 4. Doel- en resultaatgericht 5. Omgevingsbewust Onze kernwaarden zijn de basis van waaruit we handelen, bepalen wie we zijn als organisatie en als medewerkers; het is ons 'DNA'. Op de kernwaarden zijn we intern en extern aanspreekbaar. Landelijke ontwikkelingen zijn van invloed op onze gemeentelijke organisatie. Als organisatie ervaren we steeds meer de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. We anticiperen hier zo goed mogelijk op door te blijven werken met trainees en het opstarten en integreren van strategisch personeelsplanning (SPP).

En we blijven ons duidelijk profileren op het gebied van de arbeidsmarktcommunicatie. Voor duurzaamheid is ook continu aandacht. We werken aan bewustwording en vertalen dit naar concrete acties zoals het verder elektrificeren van het wagenpark en de aanschaf van duurzame producten. Dit alles binnen de programmalijn "Sels Oars". Human Resource Management Formatie De vastgestelde personeelsformatie (inclusief bestuur en griffie maar exclusief voormalig personeel) was op 1 januari 2025 381,46 fte. Op 1 januari 2026 is de vastgestelde personeelsformatie 393,53 fte. Bij VVTH is de grootste stijging zichtbaar van 4,81 fte. De formatie is toegenomen door formatietoekenning vanuit de kadernota en inzet van CDOKE middelen. Het wordt steeds duidelijker dat de krapte op de arbeidsmarkt ook invloed heeft op het werven van nieuw personeel voor onze organisatie. Op verschillende vakgebieden en bij bepaalde functies is het steeds lastiger om gekwalificeerd personeel te krijgen. De komende jaren zullen we al onze creativiteit moeten gebruiken om deze uitdaging aan te gaan. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 132 Opleidingen Voor wat betreft opleiding en ontwikkeling worden, naast individuele trainingen/opleidingen, ook organisatiebrede trainingen aangeboden. Volgens de landelijke richtlijnen is voor opleidingen 2% van de loonsom beschikbaar.

Een Visie op Leren & ontwikkelen is in ontwikkeling. Hierin werken we aan thema’s zoals digitale vaardigheden, weerbaarheid en wendbaarheid en effectief samenwerken. Daarnaast hebben vaardigheden op het gebied van integriteit, digitale veiligheid (Arda) en het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers (on-boarding) voortdurende aandacht. In 2025 hebben we van het beschikbare budget van € 695.000 uiteindelijk € 82.000 niet benut. Arbeidsomstandigheden In 2024 zijn we gestart met de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) onder begeleiding van een extern bureau. Gedurende het jaar hebben we aan de hand van interviews, locatiebezoeken, analyses van rapportages en een enquête onder medewerkers alle benodigde informatie verzameld. Vervolgens zijn de arbeidsrisico’s in kaart gebracht, geëvalueerd en gewogen. De rapportage is vastgesteld en deze is vertaald in een Plan van Aanpak voor de periode 2026 - 2028. In 2026 gaan we starten met de uitvoering van het plan van aanpak. Rechtspositie en Arbeidsvoorwaardenbeleid De rechtspositionele en arbeidsvoorwaardelijke basis van onze medewerkers is neergelegd in de CAO sector Gemeenten en in het Personeelshandboek (lokale regelingen). De huidige CAO heeft een looptijd van 24 maanden tot en met 31 maart 2027. Informatievoorziening Behoeftemanagement & portfoliomanagement We hebben het proces portfoliomanagement verder aangescherpt.

Dit proces is ervoor bedoeld om binnen de gemeente de (informatie en ICT) behoeften op te halen, uit te werken, te budgetteren en in te plannen voor realisatie. Daarbij worden deze ook getoetst binnen de samenwerkingsregio. In 2026 willen we het proces verder continueren en doorontwikkelen om het inzicht in en de grip op alle projecten met IT-component goed neer te zetten. De volgende grotere projecten zijn gestart of afgerond: - We hebben de overstap gemaakt naar ons nieuwe belastingpakket CentricBelastingen. - Het proces om de subsidies, welke afgegeven kunnen worden voor de organisatie van evenementen, worden conform subsidiebeleid digitaal (online) ondersteund. - We hebben verdere stappen gezet met de implementatie van de aanvullende e-diensten burgerzaken en is een technische koppeling gelegd tussen deze e-diensten en met ons zaaksysteem waardoor de documenten netjes gearchiveerd worden. In het eerste kwartaal van 2026 zal vanuit het project Dienstverlening / Mijn Waadhoeke verdere invulling worden gegeven. Een projectleider wordt hiervoor aangesteld. - Er is gewerkt aan de verdere professionalisering rondom datagedreven werken. Zo is het platform Waadhoeke In Cijfers live gegaan en zijn de bestaande management dashboards doorontwikkeld en zijn diverse datagedreven projecten gestart. - We hebben het project nieuwe telefoniecentrale afgerond.

De technische implementatie hiervan verloopt erg moeizaam. - De implementatie van BOLBox is afgerond. Deze applicatie ondersteunt de buitendienst in het registreren en monitoren van keuringsobjecten. - Bij afdeling BOR zijn de papieren routelijsten ten behoeve van snoeiafval en grofvuil gedigitaliseerd. Dit levert jaarlijks een papieren besparing op. - De dienstverlening is verbeterd door QR codes op nota's toe te voegen. Regionaal samenwerken Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 133 Voor het beheer van onze ICT voorzieningen en de doorontwikkeling van onze informatievoorziening werken we nauw samen met onze partnergemeenten Noardeast Fryslân, Leeuwarden en het Shared Service Centrum (SSC) van Leeuwarden. Er is samen met onze partners gewerkt aan een aantal grote regionale projecten: - Er is gestart met het project Digitale WerkOmgeving (DWO), waarin we gezamenlijk met de regionale partners een nieuwe digitale werkomgeving met Microsoft 365 realiseren. Met deze nieuwe werkomgeving wordt het informeren, communiceren, kennis delen en samenwerken, zelf en met anderen, intern en met partners, verbeterd, slim en makkelijker. - Met het SSC, het Historisch Centrum Leeuwarden en Noardeast Fryslân is een regionale digitale bewaarstrategie opgesteld, waarin acties zijn geformuleerd om de informatiehuishouding verder op orde te krijgen in een periode van 3 jaar.

- Dit jaar zijn we gestart met een behoefte- en marktonderzoek naar een e-depot. Dat is een geavanceerd, digitaal archiefsysteem voor het duurzaam, veilig en toegankelijk bewaren van digitale informatie. In 2026 zal verder onderzoek gedaan worden naar een geschikt systeem en mogelijk een aanbesteding gestart. Opvolging van aanbevelingen rekenkameronderzoeken De rekenkamer doet onafhankelijk onderzoek, in opdracht van de gemeenteraad. De onderzoeken zijn bedoeld om doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid te beoordelen, van gemeentelijk beleid en de uitvoering van de gemeentelijke taken door het gemeentebestuur. In dit jaarverslag rapporteert het college van B&W over de opvolging van de aanbevelingen die de rekenkamer deed in 2025 (volgens artikel 185a van de gemeentewet). Alle onderzoeksrapporten en jaarverslagen van de Rekenkamer zijn hier terug te vinden: https://tinyurl.com/48hf3exu. 1. Coalitieakkoord (januari 2025) De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar in hoeverre de raad adequaat wordt geïnformeerd over de voorgang van het huidige coalitieakkoord. Het onderzoeksdoel was inzicht krijgen in de betrouwbaarheid en validiteit van de informatievoorziening richting de raad als het gaat om de realisatie van de ambities uit het coalitieakkoord. Met dit inzicht beoogt het onderzoek een bijdrage te leveren aan de controlerende rol van de raad.

De vraagstelling hierbij was: in hoeverre zijn de ambities uit het coalitieakkoord 2022-2026 navolgbaar voor de gemeenteraad gerealiseerd? De informatievoorziening richting de raad is overwegend betrouwbaar en valide, en er is op onderdelen ruimte voor verbetering. Het college van B&W heeft aangegeven de bevindingen van de rekenkamer waar mogelijk te delen en mee te nemen in de aanstaande formatieperiode van 2026. Planning en Control De opzet van de P&C cyclus is vastgelegd in de nota Planning & Control. De instrumenten/producten die de gemeenteraad heeft om invulling te kunnen geven aan zijn rol zijn de kadernota, de programmabegroting, de tussentijdse rapportages (berap I en II) en de jaarstukken. In de Auditcommissie worden onderdelen van de P&C-cyclus geëvalueerd. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 134 Rechtmatigheid/Doelmatigheid en doeltreffendheid/Interne controle Rechtmatigheidsverantwoording door het college Met ingang van verslagjaar 2023 moet het college van burgemeester en wethouders in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording afgeven. Op die wijze legt het college expliciet verantwoording af over het rechtmatig handelen in de organisatie. Verantwoordingsgrens Eventueel geconstateerde afwijkingen, voor zover deze boven de door de raad vast gestelde grens uitkomen, worden vermeld.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://waadhoeke.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d406644a-0f47-4366-848a-5128068d3d03?agendaItemId=0ffce576-338e-4dfc-94ce-f764a22b4367