Bijlage 1 Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Deze worden automatisch onderdeel van de accountantscontrole op de jaarrekening en zijn daarmee onderdeel van het getrouwheidsoordeel van de accountant. In het door de raad in november 2025 vastgestelde Controleprotocol is de verantwoordingsgrens voor 2025 bepaald op 2% van de totale lasten, exclusief de dotaties aan de reserves (in 2024 was dit 3% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves). Deze verlaging komt voort uit de nieuwe BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) en BADA (Bedrijfsvoering Auditing Decentrale Overheden) regels zoals deze gelden met ingang van 2025. Rapportagegrens In de paragraaf Bedrijfsvoering, onderdeel van het jaarverslag, zet het college uiteen hoe de rechtmatigheidsverantwoording tot stand is gekomen. Daartoe heeft het college een controle- en rapportagesysteem om zicht te hebben op de relevante rechtmatigheidsaspecten in de organisatie, de risico’s op afwijkingen en de daarop genomen beheersmaatregelen, alsmede (een toetsing op) de werking van deze beheersmaatregelen en de uitkomsten daarvan. Blijven zowel de fouten als afzonderlijke onduidelijkheden onder de verantwoordingsgrens dan worden geen afwijkingen opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Wel is het relevant om geconstateerde afwijkingen te vermelden in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hiervoor kan de raad ook een grens met het college afspreken.
In het Controleleprotocol is de rapportagegrens voor 2025 bepaald op 1% van de totale lasten, exclusief de dotaties aan de reserves (in 2024 was dit 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves). Dit is afgerond € 1,88 miljoen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat over 3 criteria: - het voorwaardencriterium - het begrotingscriterium - het misbruiken oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium) Verantwoording - het voorwaardencriterium In 2025 zijn er geen afwijkingen geconstateerd van het voorwaardencriterium welke de rapportagegrens van € 1,88 miljoen overschrijden. Om toch inzicht te geven in de ontwikkelingen sluiten we aan bij de rapportage zoals deze in de Berap plaatsvindt. Over 2025 zijn voor een bedrag van € 0,6 miljoen de Europese aanbestedingsregels niet nageleefd. Het betreft onder andere de ingenieursdiensten, diensten van architecten, beveiliging, groenafval en speeltoestellen. Ter vergelijking: over het jaar 2020 was voor een bedrag van € 0,9 miljoen de Europese aanbestedingsregels niet nageleefd, over 2021 € 0,7 miljoen, over 2022 € 0,8 miljoen, over 2023 € 0,9 miljoen en over 2024 € 0,8 miljoen. - het begrotingscriterium De geconstateerde afwijkingen van de begroting worden in het jaarverslag en in het onderdeel jaarrekening toegelicht.
Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 135 - het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium) Er zijn geen afwijkingen geconstateerd in 2025. Rechtmatigheidsverantwoording BVO Sociaal Domein NWF Over het boekjaar 2025 is de verantwoording, als gevolg van de toedeling (delegatie) van de uitvoerende taken, aan de Dienst. Doelmatigheid en doeltreffendheid Met het instellen van de externe rekenkamerfunctie heeft de gemeenteraad het instrument om de doelmatigheid en doeltreffendheid van gemeentelijke beheershandelingen nader te laten onderzoeken. De Rekenkamer heeft in 2025 onderzoek gedaan naar de Realisatie van het coalitieakkoord. Het opstellen van een plan van aanpak interne onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid en het daadwerkelijk uitvoeren hiervan is vastgelegd in de verordening 213a. Dit is een verantwoordelijkheid van het college. In 2025 gestart het onderzoek naar doelmatig en doeltreffend faciliteren en afhandelen van processen met betrekking tot hulpvragen van onze inwoners binnen het kader van de Wmo en de Jeugdwet. Interne controle Gemeente Waadhoeke heeft een intern controleplan dat jaarlijks wordt vastgesteld. De rechtmatigheidscontroles en de interne controles vinden in samenhang plaats.
Frauderisicoanalyse Er is een frauderisicoanalyse, waarin de frauderisico’s in beeld zijn gebracht en waarbij is aangegeven in hoeverre deze worden afgedekt door de getroffen interne beheersmaatregelen. Het document wordt jaarlijks aangepast en aangevuld. Er zijn in 2025 geen fraudes geconstateerd. Voor verstrekkingen is er sprake van M&O (misbruik en oneigenlijk gebruik) beleid. Aangezien de uitkeringen en voorzieningen Wmo en Jeugd door de Dienst worden verstrekt ligt de uitvoering van dit beleid met name daar. Continuïteitsrisico's De continuïteit van de gemeente als instelling kent in geval van nood achtervang door de steun van het rijk in de vorm van de artikel 12 status. Er zijn geen voornemens/besluiten om in de nabije toekomst belangrijke taken/activiteiten te beëindigen. Risicomanagement Risicobewustheid/risicomanagement wordt binnen de organisatie verder onder de aandacht gebracht. Om dit te ondersteunen maakt Waadhoeke gebruik van de digitale tool NARIS voor nadere analyses en presentaties. Risicomanagement voor de beoordeling van verbonden partijen wordt op provinciale schaal in samenwerking met collega's van andere gemeenten opgepakt. Facilitair De medewerkers van Waadhoeke zijn centraal gehuisvest in het gemeentehuis van Franeker. Uitzondering hierbij zijn de buitendienst (locaties in Menaam, St.
Jacobiparochie en Franeker) en het gebiedsteam Platteland, vanuit Menaam en St.-Annaparochie. Bij de facilitaire taken zoals bij voorbeeld de organisatie van de verkiezingen, inkoop van (kantoor)artikelen en meubilair, voedingsmiddelen, schoonmaak, bedrijfsauto's en de aankleding van gebouw(en) staat duurzaamheid voorop. In 2026 zal over worden gegaan tot het aanbesteden van de inkoop van voedingsmiddelen en ingrediënten, waarbij duurzaamheid een rol zal spelen. Dit geldt tevens voor andere onderdelen waaronder bedrijfskleding, waarbij dit vraagstuk vanuit Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 136 gezamenlijkheid met andere Friese overheden wordt aangelopen (Project circulair inkopen Friese overheden). Informatieveiligheid De eerste stappen zijn gezet in de implementatie van de Cyberbeveiligingswet, de nationale uitwerking van de NIS2-richtlijn, en de nieuwe versie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO2). Tegelijkertijd kijken we kritisch naar de veiligheid en betrouwbaarheid van AI-modellen die we willen inzetten. In het eerste kwartaal van 2026 ronden we het Strategisch Informatiebeveiligings- en Privacybeleid af. We hebben er bewust voor gekozen om informatiebeveiliging en privacy op strategisch niveau te verbinden, vanwege het nauwe inhoudelijke verband tussen beide domeinen.
Het vernieuwde strategische beleid sluit inhoudelijk aan op de Cyberbeveiligingswet en het normenkader BIO2, die naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 in werking treden. Ons beleid voor bedrijfscontinuïteitsbeheer (BCM) is het afgelopen jaar verder aangescherpt. De basisprincipes, rollen en verantwoordelijkheden zijn helder gedefinieerd, de kritische bedrijfsprocessen zijn expliciet benoemd en dreigingsscenario’s zijn in kaart gebracht. Tegelijkertijd geven we uitvoering aan het beleid: we werken actief aan de inrichting van continuïteit- en herstelmaatregelen en brengen de processen methodisch in beeld. Op deze manier boeken we systematisch voortgang in het realiseren van effectief bedrijfscontinuïteitsbeheer. De vaststelling van het beleid staat gepland voor het eerste kwartaal van 2026. Effectiviteit van maatregelen In 2025 hebben we de jaarlijkse ENSIA-zelfevaluatie uitgevoerd, waarbij een externe auditor heeft getoetst of we voldoen aan de normen van de BIO. Daarnaast zijn de specifieke audits voor DigiD en Suwinet uitgevoerd. Deze toetsingen zijn zonder significante bevindingen doorstaan, wat bevestigt dat onze informatiebeveiligingsmaatregelen voldoen aan de geldende eisen. Het college legt hierover verantwoording af in de Collegeverklaring ENSIA inzake informatiebeveiliging, DigiD en Suwinet.
In 2025 is opnieuw een TPM-verklaring afgegeven over de ICT-dienstverlening van het Shared Service Centrum Leeuwarden (SSC), op basis van een onafhankelijke audit. De verklaring is opgesteld aan de hand van de ENSIA-vragenlijst. De audit is uitgevoerd volgens assurancecriteria die toetsen op de opzet (formele vastlegging), het bestaan (daadwerkelijke toepassing) en de werking (effectieve toepassing over een relevante periode) van beheersmaatregelen die van belang zijn voor de ICT- dienstverlening aan gemeente Waadhoeke. De TPM-verklaring laat een duidelijke verbetering zien ten opzichte van 2024. Waar in 2024 op elf onderdelen formeel niet werd voldaan aan de gestelde norm, is dit aantal teruggebracht tot twee punten. Dit toont dat de ingezette verbetermaatregelen effect hebben gehad en dat de beheersing van informatiebeveiliging aantoonbaar is versterkt. De resterende afwijkingen zijn beperkt en concreet. Bij enkele systemen zijn de autorisatiecontroles minder frequent uitgevoerd dan het beleid voorschrijft, waardoor de uitvoering niet volledig aansluit op de vastgestelde afspraken. Daarnaast is het nieuwe wachtwoordbeleid wel vastgesteld, maar nog niet verwerkt in de Active Directory-policy, waardoor de formele naleving van deze norm nog niet volledig is gerealiseerd.
De huidige inrichting voldoet inhoudelijk wel aan de eisen uit de BIO, waardoor het bijbehorende risico beperkt is. Formeel blijft echter sprake van een afwijking ten opzichte van de normen uit het gehanteerde toetsingskader. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 137 Bewustwording Het doorlopende bewustwordingsprogramma voor medewerkers blijft goed werken. De deelname aan Arda is stabiel op 85%, en medewerkers melden actief incidenten. Dit laat zien dat het programma, in combinatie met andere acties op het gebied van bewustwording, bijdraagt aan een groeiend bewustzijn van informatiebeveiligingsrisico's. Tegelijkertijd blijven we ook hier werken aan continue verbetering. Privacy In mei 2025 is de Privacy Security Officer (PSO) gestart bij gemeente Waadhoeke. Dit maakt het mogelijk om de uitvoerende taken volledig weg te nemen bij de Functionaris Gegevensbescherming (FG), zodat er een zuivere invulling van de adviserende en toezichthoudende rol kan bestaan. Er zijn verschillende Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) uitgevoerd om risico’s bij het verwerken van persoonsgegevens in kaart te brengen. Er is verder gewerkt aan het integreren van het bestaande verwerkingsregister met de procesbeschrijvingen van onze organisatie.
Hierdoor ontstaat een algeheel inzicht in de verwerking van persoonsgegevens op procesniveau en wordt de juistheid en actualiteit van het register gewaarborgd. Privacy krijgt, zo wordt er geconstateerd, steeds meer aandacht binnen werkprocessen. Bij inkooptrajecten, het behoeftemanagementproces en andere projecten worden de FG en PSO steeds eerder betrokken. Dat maakt dat nieuwe producten of diensten, IT-toepassingen of andere verwerkingen al vroegtijdig gecontroleerd kunnen worden, waardoor de juiste maatregelen genomen kunnen worden en de benodigde overeenkomsten gesloten kunnen worden. Het is belangrijk om deze ontwikkeling te behouden en verder te stimuleren. Daarnaast ligt er – net als in voorgaande jaren – een grote focus op bewustwording, ook op de AVG en de bijbehorende eisen voor het verwerken van persoonsgegevens. Hetzelfde geldt voor de overige bewustwordingsactiviteiten die gedurende het jaar zijn georganiseerd. Er zijn in 2025 18 datalekken gemeld. Vier daarvan zijn gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens. Deze datalekken zijn op een adequate wijze afgehandeld. Waar nodig zijn de betrokkenen op de hoogte gebracht. Door de juiste afhandeling hadden deze datalekken (zeer) beperkte of geen merkbare gevolgen voor de privacy van de betrokkenen. Dat geldt ook voor de geregistreerde datalekken die niet aan de Autoriteit Persoonsgegevens hoefden worden gemeld.
In vergelijking met 2024 hebben het afgelopen jaar meer betrokkenen verzoeken ingediend op basis van hun privacyrechten. De meeste verzoeken van betrokkenen hebben betrekking op inzage in persoonsgegevens die in dossiers bij het gebiedsteam verwerkt worden. Met name in de laatste maanden van het jaar werd een forse toename van het aantal verzoeken geconstateerd. Het is onbekend wat de oorzaak hiervan is. Er is een start gemaakt met het opstellen van strategisch Informatiebeveiligings- en Privacy beleid. Dit moet de kapstok zijn waaraan alle andere beleidsstukken, protocollen en procedures opgehangen kunnen worden. De vierjaarlijkse Wpg-audit vond plaats. Dit is een wettelijk verplichte audit op grond van de Wet politiegegevens. De audit ziet op de periode 2021 – 2024. De uitkomst van de audit moet in maart 2026 bij de Autoriteit Persoonsgegevens aangeleverd worden. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 138 Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn, volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), samenwerkingsverbanden (rechtspersonen) waarin de gemeente een direct bestuurlijk én financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur van een participatie of het hebben van stemrecht.
Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen beschikbaar heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Het aangaan van banden met (verbonden) derde partijen komt altijd voort uit het publiek belang. Deze verbindingen zijn een manier om een bepaalde publieke taak uit te voeren. De rechtsvorm die daarvoor wordt gekozen kan variëren, afhankelijk van de activiteiten. Zo kan er bijvoorbeeld sprake zijn van een verbonden partij met een publiekrechtelijke grondslag (gemeenschappelijke regeling), maar ook met een privaatrechtelijke grondslag (vennootschap). In de financiële verordening ex art. 212 is aangegeven dat met betrekking tot verbonden partijen is gekozen voor een paragraaf en niet voor een vierjaarlijkse beleidsnotitie. Kader/beleid gemeenteraad Wettelijke kaders Er is een aantal wettelijke kaders en verplichtingen inzake verbonden partijen. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn algemene voorschriften omtrent verbonden partijen opgenomen. De gemeentelijke financiële verordening ex art. 212 bevat minimumvereisten omtrent informatievoorziening in de gemeentelijke planning & control producten.
Daarnaast bepaalt de rechtsvorm van de verbonden partij welke wettelijke kaders en verplichtingen meer specifiek van toepassingen zijn, bijvoorbeeld de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Beleid Gemeente Waadhoeke kan niet alle taken zelf uitvoeren. Soms omdat wettelijke bepalingen samenwerking voorschrijven (zoals bij de Veiligheidsregio), soms om taken adequaat en efficiënt uit te kunnen voeren (zoals bij ICT). Grip op samenwerkingsverbanden Als taken op afstand worden georganiseerd/uitgevoerd dan moet de gemeente invloed kunnen uitoefenen en de voortgang en financiële kaders kunnen controleren en bewaken. Dit vraagt van de gemeente professioneel opdrachtgeverschap en een gedegen inhoudelijke en procesmatige sturing. Aangaan nieuwe participaties Bij het eventueel aangaan van nieuwe participaties zijn er drie invalshoeken van waaruit de afweging over deelname wordt gemaakt: het publiek belang, de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden en de financiële voorwaarden. Publiek belang Het doel van de verbonden partij moet passen in de doelstellingen van de gemeente zoals geformuleerd in de programmabegroting en daaraan ondersteunend zijn. Door het aangaan van de participatie kunnen gemeentelijke doelstellingen meer doelmatig en doeltreffend worden gerealiseerd.
Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 139 Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden Bij het aangaan van een nieuwe participatie is het helder hoe de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen gemeente en verbonden partij zijn geregeld. Met de verbonden partij worden afspraken gemaakt over het aanleveren van verantwoordingsgegevens die passen in de cyclus van planning en control van de gemeente. Financiële voorwaarden De (financiële) risico’s die de gemeente loopt dienen onderkend en inzichtelijk te zijn. Rapportage hierover vindt plaats in de planning & control documenten (paragraaf verbonden partijen en risicoparagraaf). Voorafgaand aan de daadwerkelijke participatie moet inzichtelijk zijn welke (financiële) consequenties uittreding met zich mee zal brengen (beëindiging participatie). Wijzigen / beëindigen van participaties Het staat de gemeente vrij om terug te komen op afspraken die gemaakt zijn bij het aangaan van een verbonden partij. Wel zijn daaraan altijd regels, voorschriften en (financiële) consequenties verbonden. Informatievoorziening Voor wat betreft betrokkenheid van gemeenteraden bij gemeenschappelijke regelingen hanteert de gemeente de volgende uitgangspunten: 1. Het zwaartepunt van democratische gemeenteraadscontrole wordt verlegd naar “sturing vooraf”: doelen en indicatoren zijn helder geformuleerd; 2.
Beleidsplannen in conceptstadium en politiek gevoelige informatie worden voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de gemeenteraad; 3. Verantwoordingsinformatie en controle vindt plaats via de reguliere gemeentelijke planning- en control cyclus; 4. De gemeenschappelijke regeling stelt éénmaal per raadsperiode een evaluatierapport op en de gemeenteraad bespreekt dit evaluatierapport. Stukken waarover de raad een zienswijze kan geven (begrotingen etc.) worden voor wensen en bedenkingen op de agenda geplaatst, overige stukken (jaarverslagen etc.) ter kennisneming. Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 1. Gemeenschappelijke regelingen Naam verbonden partij | Dienst Sociale Zaken en werkgelegenheid Noardwest-Fryslân Wijze van | De taak van de Dienst SoZaWe is het uitvoeren van sociale voorzieningen belang/doelstelling | zoals de Wwb (Wet, werk en bijstand), WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) het minimabeleid (Financieel Vangnet) en overige wetten op de terreinen van sociale zekerheid en gesubsidieerde arbeid waarvan de uitvoering op grond van wetgeving aan de gemeentebesturen is opgedragen. Financieel belang | Elke deelnemende gemeente draagt bij op basis van aantal inwoners dat gebruik maakt van de beschikbare voorzieningen.
Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 654.806 | 1 januari 2025 | € 692.850 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 9.485.603 | 1 januari 2025 | € 9.345.409 Omvang resultaat | Nihil begrotingsjaar Risico's | De gemeente is verantwoordelijk voor haar aandeel in de tekorten. Opmerkingen | De cijfers zijn op basis van de definitieve jaarstukken 2024 van de Dienst SoZaWe, aangezien er geen recentere gegevens zijn over het boekjaar 2024. Er wordt geen substantiële wijziging in het vermogen verwacht. Naam verbonden partij | FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing) Wijze van | Inzetten voor een betere en veilige leefomgeving in Fryslân door belang/doelstelling | vergunningen te verstrekken, toezicht te houden, te handhaven daar waar nodig en advisering op het gebied van op het gebied van licht, geluid, trillingen, bodem, energie, externe veiligheid en juridische zaken. Financieel belang | Elke deelnemende gemeente draagt bij op basis van de feitelijke afname van ingezette uren per taak (basistaken). Daarnaast kan elke deelnemer de keuze maken voor het afnemen van plustaken. De plustaken kunnen een andere verdeelsleutel hanteren dan de basistaken.
Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 1.278.771 | 1 januari 2025 | € 839.500 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 5.326.624 | 1 januari 2025 | € 4.783.724 Omvang resultaat | € 361.794 begrotingsjaar Risico's | De gemeente is verantwoordelijk voor haar aandeel in de tekorten die ontstaan binnen de FUMO. Daarnaast levert de invoering van de omgevingswet risico's op voor de FUMO. Deze bevinden zich hoofdzakelijk op financieel gebied en in de onzekerheid welke taken de FUMO in de toekomst dient uit te voeren. Opmerkingen | De cijfers zijn gebaseerd op de jaarstukken 2024 van de FUMO. 140 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Naam verbonden partij | Hûs en Hiem Wijze van | Welstands- en monumentenadvisering voor de deelnemende gemeenten. belang/doelstelling Financieel belang | Elke deelnemende gemeente draagt bij in de kosten van Hûs en Hiem naar rato van de dienstverlening op basis van tarieven die door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld en meegedeeld aan de gemeenten. Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 256.743 | 1 januari 2025 | € 382.955 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 452.937 | 1 januari 2025 | € 425.448 Omvang resultaat | € 123.212 voor bestemming. begrotingsjaar Risico's | De gemeente is verantwoordelijk voor haar aandeel in de tekorten.
Het effect van de invoering van de omgevingswet op de hoeveelheid advies aanvragen is onduidelijk. Vooralsnog wordt uitgegaan van gelijkblijvende hoeveelheid aan aanvragen, ook gezien de krapte op de huizenmarkt en de daarmee gepaarde wens om meer huizen te bouwen. Opmerkingen | De meest recente cijfers uit de jaarrekening 2024 zijn gebruikt. Naam verbonden partij | Fryslân-West Wijze van | Samen met nv Empatec vormt deze gemeenschappelijke regeling het sociale belang/doelstelling | werkbedrijf dat onder de naam van Empatec en Pastiel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een werkplek biedt (Empatec) of deze begeleidt/re-integreert naar een zinvolle werkplek (Pastiel). Financieel belang | Doorberekening aan de gemeente vindt plaats op basis van het daadwerkelijk aantal werknemers met een Wsw-status dat werkzaam is bij Fryslân-West, andere schappen of in Begeleid Werken. Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 9.519.000 | 1 januari 2025 | € 10.811.000 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 1.179.000 | 1 januari 2025 | € 1.327.000 Omvang resultaat | € 112.000 positief begrotingsjaar Risico's | De gemeente is verantwoordelijk voor haar aandeel in de tekorten. Opmerkingen | De cijfers zijn gebaseerd op de jaarstukken 2024 van Fryslân-West.
141 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Naam verbonden partij | De Marrekrite Wijze van | De Marrekrite onderhoudt en beheert ongeveer 33 kilometer aan vrije belang/doelstelling | ligplaatsen midden in de natuur, zorgt voor afvoer van recreatieafval en onderhoudt boeien en bakens in recreatievaarten. Daarnaast beheert en onderhoudt De Marrekrite het fietsknooppuntennetwerk, het wandelknooppuntnetwerk en de toeristische opstappunten. Financieel belang | De gemeente Waadhoeke draagt met een deelnemersbijdrage bij aan de GR. Voor 2023 is de bijdrage van de gemeente Waadhoeke € 38.969 geweest. Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 4.328.380 | 1 januari 2025 | € 4.256.355 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 4.893.971 | 1 januari 2025 | € 6.861.369 Omvang resultaat | € 127.975 positief begrotingsjaar Risico's | De gemeente is verantwoordelijk voor haar aandeel in de tekorten. Opmerkingen | De cijfers zijn gebaseerd op de jaarrekening 2024 van de Marrekrite. Naam verbonden partij | Veiligheidsregio Fryslân Wijze van | Binnen de Veiligheidsregio Fryslân werken de Friese gemeenten, Brandweer belang/doelstelling | Fryslân, GGD Fryslân en andere partners samen aan brandweerzorg, publieke gezondheidszorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Financieel belang | De vastgestelde bijdrage in het nadelig saldo voor de programma’s gezondheid en crisisbeheersing wordt verdeeld op basis van het inwonertal. In afwijking hiervan heeft het algemeen bestuur besloten de bijdrage voor het programma Brandweer te verdelen op basis van de verdeling van het cluster openbare orde en veiligheid (OOV) binnen de algemene uitkering uit het Gemeentefonds die de gemeenten jaarlijks ontvangen. Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 8.868.135 | 1 januari 2025 | € 10.661.000 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 82.448.281 | 1 januari 2025 | € 87.344.000 Omvang resultaat | € 3.643.000 begrotingsjaar Risico's | De gemeente is verantwoordelijk voor haar aandeel in de tekorten. Opmerkingen | De cijfers zijn gebaseerd op de jaarstukken 2024 van de Veiligheidsregio Fryslân. 142 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 2. Vennootschappen en coöperaties Naam verbonden partij | Afvalsturing Friesland (Omrin) Wijze van | Het afvalbeleid van gemeenten uitvoeren via inzameling, verwerking en belang/doelstelling | valorisatie van huishoudelijk afval op de meest duurzame wijze. Financieel belang | Deelname in het aandelenkapitaal ter waarde van € 94.500 (210 aandelen à € 450).
Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 78.528.000 | 1 januari 2025 | € 83.562.000 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 36.732.000 | 1 januari 2025 | € 127.471.000 Omvang resultaat | Resultaat over 2024 was € 7.130.000. begrotingsjaar Risico's | Geen bijzonderheden. Opmerkingen | De cijfers komen uit de jaarstukken 2024. Naam verbonden partij | nv Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Wijze van | Duurzaam bijdragen aan het laag houden van de kosten van de belang/doelstelling | maatschappelijke voorzieningen voor de burgers. Financieel belang | Deelname in het aandelenkapitaal ter waarde van € 335.798 (134.319 aandelen à € 2,50). Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 4.721 miljoen | 1 januari 2025 | € 4.800 miljoen Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 110.819 miljoen | 1 januari 2025 | € 110.800 miljoen Omvang resultaat | Resultaat over 2024 was € 294 miljoen. begrotingsjaar Risico's | Geen bijzonderheden. Opmerkingen | De cijfers zijn op basis van het jaarverslag van 2024. Naam verbonden partij | NV Fryslân-Miljeu (concern) Wijze van | Het afvalbeleid van gemeenten uitvoeren via inzameling, verwerking en belang/doelstelling | valorisatie van huishoudelijk afval op de meest duurzame wijze.
Financieel belang | Deelname in het aandelenkapitaal ter waarde van € 96.330 (21.265 aandelen à € 4,53). Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2024 | € 11.572.000 | 1 januari 2025 | € 13.030.000 Vreemd vermogen | 1 januari 2024 | € 26.299.000 | 1 januari 2025 | € 30.506.000 Omvang resultaat | Resultaat over 2024 was € 1.621.000 na bestemming. begrotingsjaar Risico's | Geen bijzonderheden. Opmerkingen | De cijfers zijn op basis van het jaarverslag van 2024. 143 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 144 Naam verbonden partij Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A. Wijze van belang/doelstelling De coöperatie verzorgt de inkoop van energie voor zeventien Friese gemeenten en de provincie Fryslân. Financieel belang Financiële gegevens Begindatum Bedrag Einddatum Bedrag Eigen vermogen 1 januari 2023 € 426.347 1 januari 2024 € 128.948 Vreemd vermogen 1 januari 2023 € 102.988 1 januari 2024 € 2.575.442 Omvang resultaat begrotingsjaar Resultaat na bestemming was 0. Risico's De toename van het vreemd vermogen heeft te maken met het in rekening gebrachte voorschotten van gemeente. Opmerkingen De cijfers zijn op basis van het jaarverslag van 2023. Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 3.
Stichtingen en verenigingen Naam verbonden partij | Vereniging van Waddenzeegemeenten Wijze van | De vereniging is een platform voor overleg en informatie- en belang/doelstelling | kennisuitwisseling van die aangelegenheden die het Waddengebied in bestuurlijk zin raken. De vereniging behartigt de belangen van de leden bij de betrokken instanties en doet de uitvoering van gezamenlijke projecten. Financieel belang | Door de leden wordt contributie betaald. Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2022 | € 51.043 | 1 januari 2023 | € -6.277 Vreemd vermogen | 1 januari 2022 | € 136.361 | 1 januari 2023 | € 262.924 Omvang resultaat | € -57.320 begrotingsjaar Risico's | Gering. Opmerkingen | De cijfers zijn op basis van het jaarverslag van 2022 aangezien er geen recentere gegevens zijn over het boekjaar 2023. Er wordt geen substantiële wijziging in het vermogen verwacht. Naam verbonden partij | Stichting tot behoud van Monumenten in Waadhoeke Wijze van | Beheer, onderhoud en restauratie van Monumenten in de Gemeente belang/doelstelling | Waadhoeke Financieel belang | Gemeentelijke budgetsubsidie.
Financiële gegevens | Begindatum | Bedrag | Einddatum | Bedrag Eigen vermogen | 1 januari 2022 | € 237.631 | 1 januari 2023 | € 269.812 Vreemd vermogen | 1 januari 2022 | € 65.585 | 1 januari 2023 | € 80.167 Omvang resultaat | € 32.789 voor bestemming begrotingsjaar Risico's | Gering. Opmerkingen | De cijfers zijn op basis van het jaarverslag van 2022 aangezien er geen recentere gegevens zijn over het boekjaar 2023. Er wordt geen substantiële wijziging in het vermogen verwacht. 4. Overige verbonden partijen N.v.t. 145 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 146 Paragraaf Grondbeleid Inleiding Het grondbeleid is een middel om de ruimtelijke doelstellingen te realiseren, bijvoorbeeld voor het maken van een nieuw woongebied of bedrijventerrein of herstructurering van bestaand bebouwd gebied. Eén vorm van grondbeleid is dat de gemeente zelf de gronden koopt, bouw- en woonrijp maakt en gronden verkoopt voor het laten bebouwen (actief grondbeleid). Een andere vorm is door afspraken met marktpartijen te maken (faciliterend grondbeleid). Kaders en beleidskeuzes Het wettelijk kader waarbinnen het grondbeleid zich afspeelt is omvangrijk. Er zijn diverse wetten van toepassing waaronder de Omgevingswet. Voor de financiële verslaggeving is het Besluit begroting en verantwoording (BBV) leidend, onder andere voor het actief en faciliterend grondbeleid en de toerekening van rente.
Afgezien van de wettelijke kaders zijn er aanvullende keuzes mogelijk. Het huidige grondbeleid van Waadhoeke is divers. Zo wordt het grootste nieuwe woongebied, Franeker Zuid, op basis van faciliterend grondbeleid gerealiseerd, terwijl het bedrijventerrein Kie fase 1 en 2 in Franeker op basis van actief grondbeleid wordt ontwikkeld. Welke vorm van grondbeleid (actief/faciliterend) het beste toegepast kan worden is sterk afhankelijk van de doelstellingen die de gemeente met haar ruimtelijke ontwikkeling nastreeft. Belangrijke criteria bij de keuze voor actief of faciliterend grondbeleid zijn de gewenste mate van regie en invloed en de financiële risico’s. Nota grondbeleid In de raadsvergadering van 19 juni 2025 heeft de Raad de nota "Grondbeleid 2025-2029" vastgesteld. Kern van dit beleid is om situationeel grondbeleid toe te passen. Het toe te passen grondbeleid (actief, faciliterend) wordt per situatie bepaald, afhankelijk van de gewenste invloed en risico's. Grondprijzen Het college heeft de bevoegdheid om de grondprijzen voor bouwkavels vast te stellen, volgens het grondbeleid in principe marktconform. De grondprijzen zijn in 2025 niet aangepast. De kavelverkoop in Oudebildtzijl is door middel van een openbare inschrijving, conform Didam-arrest tot stand gekomen. Complexen in gemeente Waadhoeke In 2025 waren er 9 grondexploitaties in Waadhoeke, ook wel complexen genoemd.
Deze complexen worden met een actief grondbeleid ontwikkeld. Dat wil zeggen dat de gronden door de gemeente zijn of worden aangekocht, bouw- en woonrijp gemaakt worden en vervolgens als kavels worden verkocht. Hieronder wordt per complex kort beschreven wat er in 2025 gebeurd is. Complexen bedrijventerreinen Kie 1 Kie fase 1 is volledig verkocht, dan wel in optie uitgegeven. In 2025 is een gasleiding van Vermilion, die buiten bedrijf was, verwijderd waardoor een kavel gemakkelijker bereikbaar is geworden. Ook zijn de voorbereidingen voor het woonrijp maken opgestart. Kie 2 Het bestemmingsplan voor Kie fase 2 is begin 2024 vastgesteld en het krediet voor het bouw- en woonrijp maken is beschikbaar gesteld. In 2024 en ook in 2025 zijn de voorbereidingen voor het bouwrijp maken uitgevoerd. Eind 2025 zijn de eerste twee kavels verkocht. Deze grondexploitatie heeft een looptijd tot en met 2035 . Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 147 Waddenglas De gemeente Waadhoeke kan zelfstandig over ca. 58,4 ha. grond van Waddenglas beschikken. Deze ha. liggen in het zoekgebied en bieden een kans bij de ontwikkeling van een klimaatlandschap. Voor dit klimaatlandschap heeft de raad in de vergadering van 10 juli 2025 besloten om de volgende fase, de ontwerpfase te starten. Vanwege de koers naar een klimaatlandschap is de boekwaarde afgewaardeerd naar € 5,3 miljoen.
De raad heeft dit in de vergadering van 18 december 2025 besloten. Oudebildtzijl In 2025 is er een kavel verkocht en is er nog een beschikbaar voor verkoop. De verwachting is dat deze in 2026 worden verkocht. Complexen woningbouw Nij Altoenae - uitbreiding 2e fase De laatste kavels in dit plan zijn in 2025 verkocht. Na de bouw van 3 vrijstaande woningen en 4 onder 1 kap kan het plan woonrijp worden gemaakt, naar verwachting in 2026. Minnertsga - Hermana 2e fase Alle kavels zijn verkocht er de woningen zijn klaar en het terrein is woonrijp. Dit complex kan worden afgesloten. Winsum - Trije Keninge De laatste kavel is in 2025 kavels verkocht. Spannum Het terrein is bouwrijp gemaakt en de kavelverkoop is begonnen. St.-Annaparochie-Zuidwest Het bestemmingsplan is vastgesteld en het krediet voor de realisatie is beschikbaar gesteld. Dit is in de raad van 12 juni 2025 besloten. Nadien is er beroep aangetekend tegen het vaststellingsbesluit en is het beroepschrift van een gemeentelijke reactie voorzien. Tegelijkertijd zijn de voorbereidingen voor het bouwrijp maken van het terrein opgestart. Tabel De hierna opgenomen tabel geeft een overzicht van de complexen in het grondbedrijf. Voor de complexen die in exploitatie zijn is een berekening gemaakt van het verwachte eindresultaat en is de voorziening per 31-12-2025 daarop afgestemd.
Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 COMPLEXEN | Boekwaarde | Resultaat | Boekwaarde | Voorziening | Balanswaarde | Verwacht (bedragen x € 1.000) | 01-01-2025 | 2025 | 31-12-2025 | 31-12-2025 | 31-12-2025 | eindresultaat Bouwgronden in exploitatie: | 11.156 | -4.315 | 6.841 | 1.726 | 5.115 | 1.538 bedrijventerreinen Kie 1 | 1.337 | 14 | 1.351 | 1.726 | -375 | 1.703 Kie 2 | 753 | -445 | 308 | - | 308 | -96 Waddenglas | 9.001 | -3.785 | 5.216 | - | 5.216 | - Oudebildtzijl | 65 | -99 | -34 | - | -34 | -69 Bouwgronden in exploitatie: | -7 | 305 | 298 | 99 | 199 | 18 woningbouwlocaties Nij Altoenae | -98 | -35 | -133 | - | -133 | 0 Minnertsga 2e fase | -10 | 12 | 2 | - | 2 | 2 Winsum - Trije Keningen | -146 | -33 | -179 | - | -179 | -28 Spannum | 247 | 296 | 543 | 99 | 444 | 144 St.-Annaparochie Zuidwest | - | 66 | 66 | 66 | -100 Overige gronden | 10.062 | - | 10.062 | - | 10.062 | - Grondbank Franeker-Zuid | 13.996 | 770 | 14.766 | - | 14.766 | - Grondbank Franeker-Zuid (xx) | -3.935 | -770 | -4.705 | - | -4.705 | - Totaal | 21.211 | -4.010 | 17.201 | 1.824 | 15.376 | 1.555 Grondbank Franeker-Zuid Al is dit geen gemeentelijke grondexploitatie, conform de BBV is deze wel opgenomen in de paragraaf grondbeleid omdat hier sprake is van een grondbank. In deze grondbank “zitten” de gronden die bedoeld zijn voor de ontwikkeling van de Alvestêdewyk (Franeker Zuid).
De ontwikkeling van de Alvestêdewyk en daarmee ook de “uitname” van grond uit de grondbank is onderwerp van gesprek met de ontwikkelaar Franeker – Zuid CV/BV. Voorziening en reserve grondexploitatie Uit de grondexploitatieberekening kan een negatief eindresultaat volgen. Dan is het noodzakelijk om een financiële voorziening voor dit verwachte verlies te treffen. Voor de verliesgevende complexen zijn deze voorzieningen getroffen. In 2025 is er een voorziening voor Spannum getroffen voornamelijk als gevolg van een tegenvaller in het complex Spannum. De voorziening voor Kie 1 kon met € 2.000 vrijvallen. De raad heeft hierover met een begrotingswijziging in december een besluit genomen. Naast het treffen van een voorziening bij een geprognosticeerd verlies is er ook een reserve grondexploitatie omdat grondexploitaties risico’s met zich meebrengen. Zo kunnen de kosten voor het bouw- en woonrijp maken tegenvallen. Ook het niet of later verkopen van de gronden is een risico. Tegenover deze risico’s moet een “passende” reserve staan: de reserve grondexploitatie. Stand per 01-01-2025 | € 1.007.648 In exploitatie nemen van St.-Annaparochie Zuidwest | € 70.000 Treffen / verhogen voorziening | € 96.000 | -/- Stand per 31-12-2025 | € 981.648 148 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 De gewenste omvang van de reserve grondexploitatie is gerelateerd aan de boekwaarde van alle complexen.
Per 31-12-2025 is de boekwaarde afgerond € 7,1 miljoen (excl. de Overige gronden) en de reserve grondexploitatie op € 0,9 miljoen. De verhouding komt daarmee uit op 12,7% . In het door de gemeenteraad gegeven beleidskader (Nota Reserves en voorzieningen) is het 20%- criterium opgenomen: de reserve grondexploitatie wordt afgeroomd op 20% van de gezamenlijke boekwaarden. Daarvan is nu dus geen sprake. COMPLEXEN | Boekwaarde | Mutaties 2025 | Boekwaarde (bedragen x € 1) | 01-01-2025 | 31-12-2025 Reserve grondexploitatie | 1.007.648 | -26.000 | 981.648 Voorziening grondexploitatie | 3.978.214 | 98.844 | 4.077.058 149 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 150 Paragraaf Openbaarheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur. Artikel 3.5 van de Woo schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de wet. In de jaarstukken moeten we verslag doen van de uitvoering van de wet, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. In deze paragraaf doen wij verslag van onze beleidsvoornemens. Daarbij richten wij ons op de drie pijlers van de Woo: Actieve openbaarmaking Passieve openbaarmaking Verbetering van de informatiehuishouding Actieve openbaarmaking De Woo noemt zeventien informatiecategorieën die overheden actief openbaar moeten maken.
Voor ons als gemeente betekent dit dat wij daarvan vijftien categorieën actief moeten publiceren. De uitrol hiervan gebeurt gefaseerd, verdeeld over vijf tranches. De eerste tranche is 1 november 2024 in werking getreden, de bijbehorende informatiecategorieën publiceren wij actief. Voor de volgende tranches is nog geen ingangsdatum vastgesteld. Om te kunnen voldoen aan deze tranches, hebben we een geschikt publicatieplatform nodig waarmee we informatie veilig en toegankelijk kunnen ontsluiten. We richten ons eerst op de aanschaf en implementatie van een dergelijk platform ter voorbereiding op het voldoen aan de volgende tranches van de Woo. Passieve openbaarmaking Naast het actief openbaar maken kan iedereen altijd vragen om bepaalde informatie (op verzoek) openbaar te maken. Ook bij openbaarmaking op verzoek gaat de Woo ervan uit dat het belang van openbaarheid altijd geldt en dat alleen in uitzonderingsgevallen een bijzonder belang vóór openbaarmaking kan gaan. Concreet betekent dit dat een Woo-verzoek (of onderdelen daarvan) alleen kan (of kunnen) worden geweigerd wanneer een beschermd belang in het geding is. Verbetering van de informatiehuishouding Een van de uitgangspunten van de Woo is dat de informatiehuishouding op orde is. Door zaakgericht te werken in het zaaksysteem REX, wordt de archivering en vindbaarheid van documenten gewaarborgd.
Daarnaast is er een Digitale Bewaarstrategie opgesteld met daarbinnen zeven thema’s, waar aan gewerkt wordt om de informatiehuishouding verder op orde te brengen. Ook wordt er nu al voorgesorteerd op de inwerkingtreding van de nieuwe Archiefwet, waarschijnlijk in 2027. Deze wet vervangt de oude uit 1995 en hiermee verschuift de focus naar digitale duurzame toegankelijkheid van informatie. Jaarrekening Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 152 Balans
Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 (Bedragen x € 1.000) ACTIVA | 31-12-2025 | 31-12-2024 Vaste activa Immateriële vaste activa | 0 | 0 Materiële vaste activa | 78.678 | 77.397 - Investeringen met een economisch nut | 52.304 | 50.546 - Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter | 10.722 | 11.077 bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven - Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een | 15.652 | 15.774 maatschappelijk nut Financiële vaste activa | 3.979 | 3.582 - Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen | 3.261 | 2.660 - Leningen aan deelnemingen | 0 | 0 - Ov. verbonden partijen | 0 | 0 - Overige langlopende leningen u/g | 718 | 922 Totaal vaste activa | 82.657 | 80.979 Vlottende activa Voorraden | 15.750 | 17.607 - Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie | 15.375 | 17.232 - Handelsgoederen en gereed product | 375 | 375 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar | 46.875 | 51.018 - Vorderingen op openbare lichamen | 9.629 | 9.214 - Uitzettingen in schatkist | 0 | 0 - Rekening courant verhouding met het Rijk | 35.823 | 40.038 - Overige vorderingen | 1.423 | 1.766 Liquide middelen | 1.406 | 1.247 - Kassaldi | 9 | 5 - Banksaldi | 1.397 | 1.242 Overlopende activa | 16.375 | 10.808 - Van overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen met | 12.535 | 2.067 een specifiek bestedingsdoel - Overige nog te ontvangen en
vooruitbetaalde bedragen | 3.840 | 8.741 Totaal vlottende activa | 80.406 | 80.680 TOTAAL GENERAAL | 163.063 | 161.660 154 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 (Bedragen x € 1.000) PASSIVA | 31-12-2025 | 31-12-2024 Vaste passiva Eigen vermogen | 65.426 | 61.677 - Algemene reserve | 17.317 | 16.711 - Bestemmingsreserves | 43.495 | 38.227 - Gerealiseerd resultaat | 4.614 | 6.739 Voorzieningen | 31.853 | 29.662 - Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's | 6.033 | 4.847 - Voorzieningen ter egalisatie van kosten | 24.368 | 23.373 - Door derden beklemde middelen met een specifieke | 1.452 | 1.442 aanwendingsrichting Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar | 17.080 | 25.483 of langer - Onderhandse leningen van binnenlandse banken | 17.058 | 25.460 - Onderhandse leningen van overige binnenlandse sectoren | 0 | 0 - Waarborgsommen | 22 | 22 Totaal vaste passiva | 114.359 | 116.822 Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar | 19.402 | 8.055 - Overige kasgeldleningen | 0 | 0 - Banksaldi | 14.895 | 323 - Overige schulden | 4.507 | 7.732 Overlopende passiva | 29.302 | 36.784 - Nog te betalen bedragen | 1.511 | 1.331 - Vooruit ontvangen bedragen specifieke uitkeringen | 27.043 | 33.723 - Overige vooruit ontvangen bedragen | 749 | 1.729 Totaal vlottende passiva | 48.705 | 44.838 TOTAAL GENERAAL | 163.063 |
161.660 Gewaarborgde geldleningen | 74.282 | 63.836 155 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 156 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, de "financiële verordening", waarin door de gemeenteraad de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Op 27 november 2025 heeft de raad de financiële verordening aangepast op het onderdeel begrotingsrechtmatigheid: "Begrotingsafwijkingen zijnde overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten, investeringen en baten zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze kunnen alleen onrechtmatig zijn als die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld. Genoemde afwijkingen zijn tijdig gemeld indien sprake is van een nadere verantwoording in de jaarstukken." Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva én de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld worden de activa en passiva opgenomen tegen de nominale waarde.
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt. De algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt opgenomen conform de laatst gepubliceerde accresmededeling van het boekjaar. Deze wordt gepubliceerd in de septembercirculaire. Personeelslasten worden (in principe) toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Hierbij kan gedacht worden aan componenten als ziektekostenpremies t.b.v. gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen.
Een uitzondering wordt gemaakt indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisatie). In een dergelijk geval dient er wel een verplichting gevormd te worden. Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat de organisatie zich over verschillende zaken een oordeel vormt en dat de organisatie schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Inherent aan het maken van schattingen is dat de werkelijke uitkomst kan afwijken. De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 157 De raad stelt jaarlijks het normenkader vast en voor boekjaar 2025 is het normenkader (controleprotocol) vastgesteld op 12 oktober 2025. Daarin is de geldende externe wet- en regelgeving opgenomen alsmede de eigen verordeningen van de gemeente Waadhoeke. Dit kader bevat de uitgangspunten voor de financiële rechtmatigheid en is de basis voor de uitgevoerde interne beheersmaatregelen en interne controles ter onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Balans Immateriële vaste activa Algemeen De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn.
Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag (artikel 62 lid 2 BBV). Hierbij wordt de verkregen bijdrage als bate verantwoord. Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo agio en disagio Afsluitkosten van opgenomen geldleningen worden afgeschreven gedurende de restant looptijd van de betrokken geldlening. Kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden volgens artikel 64 afgeschreven in 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van het gerelateerde materiële actief. Bijdragen aan activa in eigendom van derden Voor bijdragen aan de activa in eigendom van derden, bedoeld in artikel 34, onderdeel c, is de afschrijvingsduur maximaal gelijk aan die van de activa waarvoor de bijdrage aan derden wordt verstrekt. Materiële vaste activa Algemeen Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.
In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het actief worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze kosten worden geactiveerd. Investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. De afschrijvingsmethode is vastgelegd in de door de raad vastgestelde nota waardering, activering en afschrijving Waadhoeke 2025: de lineaire afschrijvingsmethode wordt gehanteerd. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in bijlage Gehanteerde afschrijvingstermijnen. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 158 Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Investeringen die grotendeels of meer worden gedaan voor riolering, het inzamelen van huishoudelijk afval of andere alsook voor rechten die op grond van art. 229 lid 1 a en b Gemeentewet worden geheven, worden op de balans opgenomen in een aparte categorie: de Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven.
In erfpacht uitgegeven gronden Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Eventuele afkoopsommen voor voortdurende contracten zijn verwerkt onder de langlopende schulden en vervallen naar rato van de afkoopperiode ten gunste van het resultaat. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, (overige) leningen u/g en (overige) uitzettingen zijn – tenzij hierna anders is vermeld – opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van N.V.’s en B.V.’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Tot dusver is een dergelijke afwaardering gelukkig niet noodzakelijk gebleken. De actuele waarde ligt ruim boven de verkrijgingsprijs. Van een deelneming is krachtens artikel 1 lid d BBV sprake als de gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV. Vlottende activa Grond- en hulpstoffen Grond- en hulpstoffen zijn opgenomen tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs.
Wanneer de marktwaarde lager is dan de verkrijgingsprijs- of vervaardigingsprijs wordt afgewaardeerd naar deze lagere marktwaarde. Onderhanden werk, gronden in exploitatie De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken) alsmede de rentekosten berekend zoals voorgeschreven in het BBV en de administratie- en beheerskosten. Voor winstneming geldt de ‘percentage of completion methode’: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat, Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat. 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht. 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie genomen). Zolang daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering gebracht.
Gereed product Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 159 Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste passiva Eigen vermogen Onder het eigen vermogen zijn opgenomen de algemene reserves en bestemmingsreserves, evenals het gerealiseerde resultaat. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd.
De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid ter zake uiteengezet. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen. Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Toelichting op balans Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Er zijn geen immateriële vaste activa opgenomen in de balans van de gemeente Waadhoeke.
Materiële vaste activa De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen: Bedragen x € 1.000 | Boekwaarde | Boekwaarde 31-12-2024 | 31-12-2025 Investeringen met economische nut | 50.547 | 52.304 Investeringen met economisch nut , waarvoor ter bestrijding van | 11.077 | 10.722 de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut | 15.774 | 15.651 In erfpacht uitgegeven gronden | - | - Totaal | 77.398 | 78.677 De investeringen met een economisch nut kunnen als volgt worden onderverdeeld: Bedragen x € 1.000 | Boekwaarde | Boekwaarde 31-12-2024 | 31-12-2025 Gronden en terreinen | 3.622 | 4.216 Woningen | - | 1.516 Bedrijfsgebouwen | 44.627 | 43.902 Grond- weg- en waterbouwkundige werken | 318 | 589 Vervoermiddelen | 806 | 691 Machines, apparaten en installaties | 956 | 1.269 Overige materiële vaste activa | 218 | 121 Totaal | 50.547 | 52.304 Het verloop van de boekwaarde van de investeringen met een economisch nut was als volgt: Bedragen x € 1.000 | Boekwaarde | Investe- | Desinves- | Afschrij- | Bijdragen | Duurzame | Boekwaarde 31-12-2024 | ringen | teringen | vingen | van derden | waarde- | 31-12-2025 vermindering Gronden en terreinen | 3.622 | 744 | - | 150 | - | - | 4.216 Woningen | - | 1.605 | - | 89 | - | - | 1.516 Bedrijfsgebouwen | 44.627 | 1.924 | 136 | 2.364 | 150 | - | 43.901 Grond- weg- en waterbouwkundige |
318 | 294 | - | 23 | - | - | 589 werken Vervoermiddelen | 806 | - | - | 115 | - | - | 691 Machines, apparaten en | 956 | 506 | - | 194 | - | - | 1.268 installaties Overige materiële vaste activa | 218 | - | - | 97 | - | - | 121 Totaal | 50.547 | 5.073 | 136 | 3.032 | 150 | - | 52.302 160 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 De desinvesteringen betreffen het afboeken van de boekwaarde schoolgebouwen Lytse Terp en Hanwizer in verband met verkoop van het gebouw. Specificatie van de investeringen en bijdragen van derden in 2025 is als volgt: Bedragen x € 1.000 | Beschikbaar | Bijdragen van | Werkelijk | Cumulatief | Gereed gesteld krediet | derden | besteed | besteed t/m 2025 Aankoop grond Ried XX 90, 110 en 116 | 210 | - | 204 | 204 | ja Aankoop grond St.-Annaparochie Zuidwest | 60 | - | - | - | - Grond recreatiepark Bloemketerp | 540 | - | 540 | 540 | ja Herinrichting parkeerterrein Ockingahiem | 237 | - | 294 | 299 | - Recreatiewoningen Bloemketerp | 1.600 | - | 1.605 | 1.605 | ja Uitbreiding St.
Radbodusschool Dronrijp | 397 | - | - | - | - Gebouw recreatiepark Bloemketerp | 1.740 | 150 | 1.881 | 1.731 | ja Franeker Verwent 1e fase | 400 | - | 57 | 138 | - Trekkenwand Koornbeurs | 350 | - | - | 313 | - Franeker Verwent 2e fase | 400 | - | - | - | - Lift en mindervalidentoilet stadhuis Franeker | 97 | - | 116 | 116 | ja Voorbereidingskosten zwembad Bloemketerp | 244 | - | 43 | 43 | - Vervanging 2 cirkelmaaiers | 330 | - | 333 | 333 | ja Vervanging tractie (diversen) | 1.733 | - | - | - | - Totaal | 8.338 | 150 | 5.073 | 5.322 In het algemeen kan gesteld worden dat investeringen qua uitvoering achter op de planning lopen waardoor kredieten (nog) niet volledig besteed zijn. Korte toelichting op de bestedingen groter dan € 100.000 of afwijkingen ten opzichte van krediet. Aankoop gronden Ried De aankoop heeft plaatsgevonden en de besteding is binnen het krediet gebleven. Grond recreatiepark, recreatiewoningen en gebouw Bloemketerp De aankoop heeft plaatsgevonden en de bestedingen zijn binnen de kredieten gebleven behalve bij de recreatiewoningen. De overschrijding van afgerond € 5.000 is veroorzaakt door de afronding van het krediet op € 1,6 miljoen. Herinrichting parkeerterrein Ockingahiem De herinrichting is nog niet gereed en het krediet is inmiddels overschreden met afgerond € 61.000.
Lopende het project is een aantal aanpassingen aan het plan gedaan, zoals het laten staan van de scheidingsmuur van het gebouw en het meenemen van de passage, waardoor extra werkzaamheden moesten worden verricht. De vertraging in de uitvoering als gevolg van rioolwerkzaamheden heeft ook tot hogere kosten geleid. Lift en mindervalidentoilet Stadhuis Franeker De aanpassingen zijn gereed het krediet is met afgerond € 18.000 overschreden. De electrotechnische werkzaamheden zijn duurder uitgevallen in verband met het gedateerde stroomnet van het oude stadhuis. 161 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Cirkelmaaiers De aankoop heeft plaatsgevonden en het krediet is met afgerond € 3.000 overschreden. Er is sprake geweest van kostprijsverhogende btw, die niet geheel in de raming was verdisconteerd. Vervanging tractie (diversen) Hoewel een deel van de vervanging inmiddels is aanbesteed heeft de verkoper niet binnen de afgesproken termijn kunnen leveren. Voor de investeringen die eind 2025 gereed zijn start de afschrijving met ingang van 2026.
De investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden gegeven kunnen als volgt worden onderverdeeld: Bedragen x € 1.000 | Boekwaarde | Boekwaarde 31-12-2024 | 31-12-2025 Gronden en terreinen | - | - Woningen | - | - Bedrijfsgebouwen | - | - Grond- weg- en waterbouwkundige werken | 11.052 | 10.701 Vervoermiddelen | - | - Machines, apparaten en installaties | 25 | 22 Overige materiële vaste activa | - | - Totaal | 11.077 | 10.723 Het verloop van de boekwaarde van de investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden gegeven was in 2025 als volgt: Bedragen x € 1.000 | Boekwaarde | Investe- | Desinves- | Afschrij- | Bijdragen | Duurzame Boekwaarde 31-12-2024 | ringen | teringen | vingen | van derden | waarde- | 31-12-2025 vermindering Gronden en terreinen | - | - | - | - | - | - | - Woningen | - | - | - | - | - | - | - Bedrijfsgebouwen | - | - | - | - | - | - | - Grond- weg- en waterbouwkundige | 11.052 | - | - | 352 | - | - | 10.700 werken Vervoermiddelen | - | - | - | - | - | - | - Machines, apparaten en | 25 | - | - | 4 | - | - | 22 installaties Overige materiële vaste activa | - | - | - | - | - | - | - Totaal | 11.077 | - | - | 356 | - | - | 10.722 Er waren in 2025 geen (des)investeringen.