Bijlage 1. Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Per 1.000 leerlingen
12,1
Relatief verzuim
Voortijdige school verlaters totaal (VO + MBO)
Per 1.000 leerlingen
%
38
2,5
6,3
27
2,4
Bron DUO/Ingrado
DUO/Ingrado
DUO/Ingrado
Periode Beschrijving 2023
2023
2023
Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'. Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'. Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'.
Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 24-02-2025)
32
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is het initiëren en in stand houden van voorzieningen op het gebied van cultuur, sport en recreatie. Deze voorzieningen dragen bij aan levendigheid, maatschappelijke participatie, gezondheid, talentontwikkeling en een aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Waadhoeke heeft veel voorzieningen op het vlak van sport, cultuur en recreatie. Deze zijn gericht op de eigen inwoners, zoals bibliotheken en sportvoorzieningen, maar ook op bezoekers van buiten de gemeente, zoals bijvoorbeeld theater De Koornbeurs, Museum Martena en De Aerden Plaats. Waadhoeke kent ook veel particuliere musea, waaronder het schoolplaten-museum in Deinum. Ook voor wat betreft amateuristische kunst- en cultuurbeoefening kent Waadhoeke een breed aanbod. Zo zijn toneel- en muziekverenigingen in de gehele gemeente te vinden, veelal in nauwe verbinding met dorpshuizen en wijkcentra die de activiteiten onderdak bieden. Cultuur wordt dan ook vaak gezien als de stille kracht in de maatschappij die zorgt voor meer sociale cohesie en verbondenheid. In de afgelopen coronaperiode hebben we gezien wat het wegvallen van het culturele leven betekent voor de mienskip. Cultuur, in al haar facetten, bepaalt voor een belangrijk deel de identiteit van een gemeente.
In Waadhoeke lezen we deze identiteit niet alleen af aan het brede cultuuraanbod, het landschap en de bebouwing, maar ook aan de taal. Naast de twee Rijkstalen, het Nederlands en het Fries, wordt in Waadhoeke het Bildts en het Franekers gesproken. Deze meertaligheid in onze gemeente beschouwen we als een groot goed en rijkdom voor toekomstige generaties. Met 110 amateur sportverenigingen in de gemeente is het in elk dorp en in de stad mogelijk om te sporten. Op het kaatsveld, in de sporthal, op fiets- en wandelpaden; op zeer veel manieren zijn inwoners uit Waadhoeke aan het sporten en bewegen. Sport brengt mensen in beweging. Dit draagt bij aan het verbeteren van de gezondheid, het vergroten van het zelfvertrouwen en aan de ontwikkeling van sociale vaardigheden. Daarom willen we dat zoveel mogelijk mensen hieraan deelnemen. We zorgen voor kwalitatief goede sportaccommodaties en een openbare ruimte die uitnodigt om te bewegen. Daarnaast geven we sportbesturen advies en ondersteuning als daar behoefte aan is. In veel dorps- en wijkgemeenschappen is de sportvereniging het 'sociale cement' van de samenleving. Daarom stimuleren we verenigingen om meer samen te werken en te innoveren door nieuw sportaanbod aan te bieden. Kaatsen wordt in vrijwel de gehele gemeente beoefend. Daarmee onderscheidt Waadhoeke zich als dé kaatsgemeente.
33
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Sport - Wat wilden we bereiken?
Sport - Wat hebben we daarvoor gedaan?
Inzet Team FRL Waadhoeke op het gebied van bewegingsonderwijs en schoolsportdagen. De vakleerkrachten van Team FRL hebben op vrijwel alle basisscholen de gymles verzorgd. Daarnaast zijn er diverse schoolsportdagen georganiseerd, waaronder 3x3 basketbal-, atletiek-, voetbal- en kaatstoernooi. De jaarlijkse survivaldag heeft ook weer plaatsgevonden.
Samen met het onderwijs en Sport Fryslân bieden we een kennismakingsprogramma sport en cultuur voor het voortgezet onderwijs: “De Rijke Schooldag”. Op alle scholen voor voortgezet onderwijs is nu één keer per week beweegaanbod (de zogenaamde beweegpauze). Dit wordt bekostigd uit de NPO-middelen.
We starten de Pilot drempelloos sporten en cultuur voor jongeren in het voortgezet onderwijs. De pilot Sport en Cultuur is gestart. 2.615 jongeren die zijn geboren tussen 1 augustus 2007 en 31 juli 2012 kunnen vanaf juni 2024 meedoen met Gratis Aktyf Waadhoeke. Het project heeft een looptijd tot en met juli 2026. Alle jongeren kunnen een voucher ter waarde van € 200 besteden aan al het sport- en cultuuraanbod op YnBeweging Waadhoeke.
34
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Wij zorgen voor een aanbod voor kwetsbare doelgroepen door de inzet van de "buurtsportcoach inclusief sporten" Een aantal verenigingen heeft hun sportaanbod uitgebreid voor mensen met een beperking. Er is veel in het bereiken van de doelgroep geïnvesteerd. Daarnaast organiseren we een meet en greet op scholen in samenwerking met een parasportheld. Tijdens gymlessen hebben kinderen ervaren hoe het is om te sporten met een beperking. De lessen zijn gegeven door een ervaringsdeskundige.
Inzet verenigingsondersteuner Team FRL Waadhoeke De verenigingsondersteuner van Team FRL is vraaggericht actief geweest op het gebied van clubondersteuning. De clubondersteuner heeft ruim 250 vragen gekregen en zelf afgehandeld of andere ondersteuning ingezet. Daarnaast neemt de verenigingsondersteuner minimaal twee keer per jaar contact op met alle sportverenigingen. De clubondersteuner heeft 18 scholingen aangeboden. Clubs zijn geïnformeerd over subsidies, projecten en bijeenkomsten.
We gaan sportverenigingen helpen innoveren, door de inzet van de verenigingsondersteuner en de buurtsportcoaches We laten clubs zien wat elders werkt om het goede voorbeeld te volgen. We helpen ze om met de tijd mee te gaan zoals aanbod voor de oudere doelgroep i.v.m. vergrijzing. Voorbeeld hiervan is Oldstar running. En in samenwerking met Waadhoeke Aktyf is de workshop innovatief georganiseerd met als doel clubs die nog geen jeugdaanbod hadden inzicht te geven. Ook wordt er actief met clubs meegedacht over innovatie rondom het thema duurzaamheid.
We stimuleren samenwerking tussen sportverenigingen, door de inzet van de verenigingsondersteuner en de buurtsportcoaches Voortdurend denken we mee hoe verenigingen beter samen kunnen werken. Zo zijn er jeugdteams tussen verschillende verenigingen samengevoegd, zodat er wel een team de competitie in kan. In Dronrijp wordt momenteel vanuit de clubondersteuner en Raboclubsupport meegedacht hoe verenigingen samen kunnen werken. Vanuit de clubondersteuner wordt gebruik gemaakt van een appgroep waar verenigingen vragen kunnen stellen en kennis kunnen delen.
We ondersteunen sportverenigingen bij het verduurzamen van hun sportaccommodatie, door middel van het geven van advies en informatie, waarbij wij voornemens zijn een financiële regeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed in te stellen. We hebben een regeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed vastgesteld. Inmiddels hebben vijf sportverenigingen subsidie ontvangen voor het verduurzamen van hun sportaccommodatie.
35
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
We stimuleren samenwerking, vooral bij renovatie of nieuwbouw van de accommodatie, door advisering op multifunctioneel gebruik. Op basis van goede voorbeelden inspireren we sportverenigingen om hun accommodatie te breder te benutten voor andere activiteiten en/of organisaties.
We ondersteunen Initiatieven voor spelen en sporten in openbare ruimte, door uitvoering van het nieuwe speeltuinenbeleid, de inzet van financiële middelen vanuit het dorpen - en wijkenfonds en door het uitbreiden van de website voor het indienden van initiatieven . Er zijn diverse bewonersinitiatieven, in verschillende fasen, ondersteund conform het speeltuinbeleid. Op de gemeentelijke website staat informatie over het speeltuinbeleid voor inwoners met vragen op het gebied van speelvoorzieningen. Cultuur - Wat wilden we bereiken?
36
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Cultuur - Wat hebben we daarvoor gedaan?
We laten een onafhankelijk onderzoek uitvoeren om te komen tot een toekomstbestendig Theater de Koornbeurs. BMC heeft een onderzoek uitgevoerd naar de toekomstbestendigheid van Theater de Koornbeurs. Het onderzoeksrapport is besproken in een kernsessie op 11 juni 2024. Vervolgens heeft de raad op 17 oktober 2024 besloten dat de Koornbeurs vóór 1 maart 2025 een ondernemingsplan moet indienen, op basis waarvan de raad een definitief besluit over de toekomst van de Koornbeurs neemt.
We promoten het Planetarium Wereld Erfgoed en zoeken de verbinding met andere culturele hotspots. Een eerste oriëntatie naar het promoten van het Planetarium Wereld Erfgoed is gestart. De focus wordt gelegd op het verbeteren van het aanbod en het stimuleren van meer deelname aan cultuur en toerisme.
We zetten een cultuurcoach in om cultuuraanbieders met elkaar in contact te brengen voor informatie-uitwisseling, afstemming en samenwerking. We hebben via Seewyn Kunsteducatie een cultuurcoach ingezet. De werkzaamheden waren met name gericht op ondersteuning en vergroten van de zichtbaarheid van onze amateurkunst (hafabra, toneel en koren).
We overleggen periodiek met het cultuurveld (Cultuurplatform Waadhoeke) om ons beleid te toetsen op doelmatigheid en nieuwe ontwikkelingen tijdig te signaleren. Het thema cultureel erfgoed stond centraal en we hebben een bijeenkomst met alle lokale erfgoedverenigingen georganiseerd. Met als doel om samen te kijken welke ondersteuning nodig is en te komen tot meer onderling contact, afstemming en waar mogelijk samenwerking. Daarnaast zijn er diverse ambtelijke contacten en overleggen geweest met organisatoren van activiteiten over het verkrijgen van subsidie, de wijze waarop aansluiting kan worden gevonden bij de cultuurnota en de samenwerkingsmogelijkheden met andere culturele- of maatschappelijke partners. Voor een periode van 2 jaar is een kwartiermaker erfgoed aangesteld met als doel meer onderlinge samenwerking en kennisuitwisseling tussen de lokale erfgoedverenigingen, en meer samenwerking en contact tussen de erfgoedverenigingen en professionele erfgoedinstellingen als Museum Martena en ondersteunende organisaties als stichting Erfgoed & publiek en het Fries Film & Audio Archief.
We geven uitvoering aan het gemeentelijk cultuurbeleid door het verstrekken van structurele en incidentele subsidies voor de uitvoering van kunst- en cultuuracties en activiteiten. We hebben subsidie verstrekt aan de vier professionele cultuurinstellingen en de vrijwilligersinstellingen, zoals genoemd in de cultuurnota. Voor de amateurkunst hebben we uitvoering gegeven aan de bestaande subsidieregelingen voor hafabra, zang en toneel.
37
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
We maken jaarlijks prestatieafspraken met de professionele instellingen. Jaarlijks sluiten we uitvoeringsovereenkomsten met het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium, Theater de Koornbeurs, Museum Martena en Seewyn Kunsteducatie (muziekschool).
We subsidiëren het muziekonderwijs, het cultuureducatieprogramma ‘Waadzinnig’ en de amateurkunst, zodat kinderen en volwassenen in Waadhoeke de mogelijkheid hebben om hun talenten te ontdekken, in te zetten en verder te ontwikkelen. We hebben Seewyn Kunsteducatie gesubsidieerd voor het verzorgen van muziekonderwijs in de vrije tijd en in het basisonderwijs. Keunstwurk is gesubsidieerd om samen met Seewyn de coördinatie en uitvoering van het cultuureducatieprogramma Waadzinnig te doen. Waadzinnig is in Waadhoeke het cultuureducatieprogramma voor het basisonderwijs.
We onderzoeken samen met het onderwijs de mogelijkheden om te komen tot een doorlopende leerlijn cultuureducatie (van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs). Er is een verkennend overleg met het onderwijs geweest om te komen tot een leerlijn. Een werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van de stuurgroep Waadzinnig, voortgezet onderwijs en de gemeente is hier mee aan de slag.
We hebben subsidieregelingen voor nieuwe culturele initiatieven en activiteiten en voeren deze uit. De gemeente kent hiervoor 2 subsidieregelingen, te weten de Regeling incidentele Subsidies en de Regeling Doarre & dwaan. Vanuit de Regeling Doarre & Dwaan zijn 6 initiatieven gehonoreerd waarmee het volledige budget voor 2024 is benut. Vanuit de Regeling incidentele Subsidies zijn 21 aanvragen gehonoreerd waarmee het volledige budget voor 2024 is benut.
We zetten een cultuurcoach in om meer samenwerking te realiseren tussen cultuur, sport en welzijn. De cultuurcoach heeft meegewerkt aan zowel de Pilot drempelloos sporten en cultuurdeelname jongeren als het project "De Rijke Schooldag". Samen met het cultuurveld verkennen we de mogelijkheden om te komen tot een jaarlijkse cultuuragenda, om te komen tot een inzichtelijk en compleet aanbod, meer afstemming tussen de aanbieders en een goede activiteitenspreiding. Er komt geen afzonderlijke cultuuragenda maar we gaan op termijn gebruik maken van de website Waadhoeke Actyf. Daarin moet het totaaloverzicht komen van ons cultuuraanbod voor jong en oud.
We starten een Pilot drempelloos sporten en cultuurdeelname voor jongeren in het voortgezet onderwijs. De pilot Sport en Cultuur is gestart. 2.615 jongeren die zijn geboren tussen 1 augustus 2007 en 31 juli 2012 kunnen vanaf juni 2024 meedoen met Gratis Aktyf Waadhoeke. Het project heeft een looptijd tot en met juli 2026. Alle jongeren kunnen een voucher ter waarde van € 200 besteden aan al het sport- en cultuuraanbod op YnBeweging Waadhoeke.
38
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Samen met het onderwijs en Sport Fryslân lanceren we een kennismakingsprogramma sport en cultuur voor het voortgezet onderwijs: “De Rijke Schooldag”. Dit is in gang gezet. Op alle scholen voor voortgezet onderwijs is nu beweegaanbod in de pauze, de zogenaamde beweegpauze. Dit wordt bekostigd uit de NPO middelen.
We geven uitvoering aan het gemeentelijk taalbeleid door het verstrekken van structurele en incidentele subsidies voor de uitvoering van taalacties en -activiteiten. We hebben subsidies ingezet voor activiteiten van Bildts Aigene en het Franeker Genoatskap, zoals hun jaarlijkse dictee, een Tomke-voorleesboekje in zowel het Frysk, Bildts als Franekers, bijdrage in kosten Bildtse-Kultuurpriis, etc. Daarnaast komen eenmalige taalactiviteiten van derden en organisaties via de Regeling incidentele Subsidies voor een gemeentelijke bijdrage in aanmerking.
We zetten in op meer samenwerking tussen (taal)organisaties en het vergroten van de zichtbaarheid en positie van het Fries, Bildts en Franekers in onze regio. Dit door de inzet van een meertaligheidscoordinator. De meertaligheidscoördinator verbindt de taalpartners en werkt met hen aan het vergroten van de sichtberens. Hij heeft voor het Bildts en Franekers, samen met de partnerorganisaties, zo’n € 65.000 aan provinciale subsidie voor sichtberens van de kleine talen binnengehaald, voor projecten die dit jaar uitgevoerd zullen worden. Daarnaast is de meertaligenskoördinator de drijvende kracht achter de jaarlijkse Waadhoekster Taaldei en Taalpriis Waadhoeke. We hebben regelmatig overleg met onze taalpartners via het Taalplatform Waadhoeke om meertaligheid te stimuleren en nieuwe activiteiten te ontplooien. Het Taalplatform Waadhoeke kwam afgelopen jaar twee keer bij elkaar om de actuele ontwikkelingen te bespreken. Het ging onder meer over het Taalplan Frysk (de kleine talen in het onderwijs) en de Taalcampagne.
We zetten in op meer gebruik van het Frysk, Bildts en Franekers door, samen met verschillende taalpartners, in 2024 een vervolg te geven aan de taalcampagne. De ‘taalcampagne 2.0’, de tweede taalcampagne van gemeente Waadhoeke, is gelanceerd. Met de #Gewoandynaigentaal zetten we met fysieke en digitale middelen in op het normaliseren van het gebruik van de eigen taal in Waadhoeke. De campagne loopt in ieder geval t/m 21 februari 2025, de dag van de Waadhoekster Taaldei.
We starten een Pilot drempelloos sporten en cultuurdeelname voor jongeren in het voortgezet onderwijs. De pilot Sport en Cultuur is gestart. 2.615 jongeren die zijn geboren tussen 1 augustus 2007 en 31 juli 2012 kunnen vanaf juni 2024 meedoen met Gratis Aktyf Waadhoeke. Het project heeft een looptijd tot en met juli 2026. Alle jongeren kunnen een voucher ter waarde van € 200 besteden aan al het sport- en cultuuraanbod op YnBeweging Waadhoeke.
39
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
We geven (jaarlijks) een bijdrage aan zowel het volwassenen- als jeugdfonds sport & cultuur zodat ook personen met een smalle beurs aan cultuur kunnen deelnemen. De bijdragen zijn verstrekt. In een gezamenlijke gemeentelijke aanpak is samen met het jeugdfonds sport en cultuur gekeken naar de bereikbaarheid van cultuur binnen onze gemeente voor jeugdigen die binnen deze doelgroep vallen. Recreatie - Wat wilden we bereiken?
Recreatie - Wat hebben we daarvoor gedaan?
We zetten in op productontwikkeling op basis van beleving/verhalen zowel voor Franeker als het landschap. Voor zowel het Dijk van een Wijf als de natuurbeleefplekken vanuit Op paad lans it Waad is in het voortraject aandacht geweest voor de bijbehorende informatievoorziening. Voor de natuurbeleefplekken bij Roptasyl en Frousleane is dit reeds afgestemd met de dorpsbelangen van Sexbierum en Wijnaldum. Door Bestemming Noardwest zijn diverse producten ontwikkeld zoals 10 nieuwe routeboekjes, een magazine in drie talen en delen in dialecten. Er is een watersportrecreatiekaart ontwikkeld met wat er te zien, doen en te beleven is in Waadhoeke. We hebben DOM Barradeel ondersteund in hun verkenning naar een mogelijke nieuwe themawandelroute tussen Wijnaldum en Sexbierum.
We zetten in op productontwikkeling aan de waddenkust met passende activiteiten die de beleving van rust en ruimte versterken (o.a. Dijk van een Wijf). Voor het tracé Harlingen-Koehool zijn de laatste voorbereidingen getroffen voor het realiseren van voorzieningen om de beleefbaarheid te vergroten. Het gaat om twee natuurbeleefplekken bovenop de dijk en om een dijktrap. Voor het tracé Koehool-Lauwersmeer is verkend waar de integratie van ambities van Op paad Lâns it Waad plaats kan vinden in de dijksversterkingsopgave langs dit traject. Het projectvoorstel van Dijk van een Wijf is vastgesteld en de gemeentelijke cofinancieringsbijdrage beschikbaar gesteld.
40
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
We verkennen een bredere openstelling van bezienswaardigheden en attracties met eigenaren/beheerders. Met Stichting Bunker Koehool is verkend hoe een bredere openstelling kan worden bereikt.
We versterken het centrum van Franeker. De voorbereidingen voor een TOP in Franeker zijn opgestart. Het onderzoek naar een bredere functie van het stadhuis is opgestart. Afgelopen zomer hebben we het project VVV bakfiets gedraaid. Dit project zorgde voor verbeterde informatievoorziening en gastheerschap in Franeker voor de bezoekers. We zetten in op een doorontwikkeling van de rondvaart/bootverhuur in Franeker. Geen ontwikkelingen. We maken het landschap en de cultuurhistorie van de streken/dorpen beleefbaar en zichtbaar. De informatievoorziening voor bij de natuurbeleefplekken vanuit Op paad lans it Waad is afgestemd met de dorpsbelangen in het gebied. Tevens is er een openingsroute georganiseerd voor inwoners in het gebied vanuit Op paad lans it Waad. Er is subsidie beschikbaar gesteld om het haalbaarheidsonderzoek uit te voeren voor de Rembrandt en Saskia Experience Er is gezamenlijk met andere 11-steden gemeenten een start gemaakt met het project ‘Elfstedenbeleving’. Met als doel om het verhaal hieromtrent zichtbaarder en beleefbaar te maken
We stimuleren/faciliteren van de inzet van cultureel/industrieel/agrarisch erfgoed/panden voor recreatief gebruik. Hier was doorlopend aandacht voor.
We ontwikkelen optimale routevoorzieningen. De TOP's in Oudebildtzijl en Dronryp en het buitendijkse tracé vanuit Op paad lans it Waad zijn aangelegd op het fiets-en wandelknooppuntennetwerk.
We ontwikkelen clusters van voorzieningen (Toeristische Overstap Punten oftewel TOPS) op strategische plekken langs bekende routes. De TOP's in Oudebildtzijl en Dronryp zijn gerealiseerd en geopend.
We stellen kaders en uitgangspunten voor nieuwe R&T initiatieven in de nieuwe beleidsnotitie kleinschalige logies. De nieuwe beleidsnotitie kleinschalige logies is in concept klaar en wordt in 2025 vastgesteld.
41
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
We signaleren strategische/kansrijke locaties voor camperplaatsen voor recreatieve ondernemers. Hier was doorlopend aandacht voor. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil
-11.275 1.135 -10.140 286 -9.854
-16.396 1.237 -15.159 2.942 -12.217
-16.413 1.578 -14.835 2.953 -11.882
-16 340 324 12 335
Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming
Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Beleidsindicatoren Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Indicator Niet-sporters
Eenheid %
Waad Neder hoeke land 56,1
Bron
46,4 Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’ en, CBS en RIVM
Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 24-02-2025)
42
Periode Beschrijving 2022
Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Programma 7 Sociaal Domein Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is dat de gemeente zich inzet voor het faciliteren en realiseren van de participatiesamenleving. Met als resultaat dat iedereen in Waadhoeke/Terschelling/Vlieland meedoet en wel op eigen wijze én dat er een vangnet is voor die personen die tussen wal en schip dreigen te raken. Dit doen we zeker niet alleen, maar samen met onze lokale en regionale partners. Onze ambitie hierin is het realiseren van een sluitende keten waarin voorzieningen beschikbaar zijn voor iedereen en op maat indien nodig. Specifieke wetgeving die bepalend is voor deze opdracht en koers zijn: de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO), de Participatiewet en de Wet Inburgering nieuwkomers. Iedere wet heeft zijn eigen opgave, zoals “veilig en gezond opgroeien” ingevolge de Jeugdwet. Zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, regie voeren en meedoen zoals de WMO beoogt. Het bieden van bestaanszekerheid en het stimuleren tot het verkrijgen van eigen inkomsten ingevolge de Participatiewet. En tot slot het begeleiden van nieuwe inwoners met een vluchtelingenachtergrond binnen onze gemeente. De opgave 3 x K: kwaliteit, keten en kosten in balans. In het sociale domein intensiveren we onze inzet op transformatie; anders denken, anders doen. De kaders hiervoor zijn vastgesteld in de Lokale Inclusie agenda “En nu aan de slag”.
We ontwikkelen nieuwe vormen en werkwijzen om hulp en ondersteuning op maat te bieden. Hierbij wordt gestuurd op kwaliteit en resultaat van de ondersteuning, wordt de keten verstevigd (i.v.m. dekkend zorglandschap) en zijn kosten in balans. Leidende principes hierbij zijn: vraaggestuurd, versterkend en duurzaam. Voor vraaggestuurd en versterkend is het vertrekpunt: wat is de beste oplossing voor deze persoon/dit gezin in deze specifieke situatie gericht op het verkrijgen/behoud van eigen kracht en regie. Dus wat kunnen mensen zelf, waar zijn leemtes en wat is een passend (tijdelijk) aanvullend aanbod. En duurzaam, omdat het noodzakelijk is om te kunnen anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Zoals de vergrijzing en ontgroening binnen onze gemeente, bijstelling van budgetten door het rijk en het karakter van deze wetgeving. Het zijn namelijk open-einde regelingen en dat betekent dat de gemeente een zorgplicht heeft. Om het hoofddoel te realiseren en het betaalbaar te houden is een samenhangende benadering nodig. Dat wil zeggen: allereerst is de vraag ‘wat kunnen inwoners zelf’ en pas daarna de is vraag aan de orde ‘waarbij is ondersteuning nodig’. En áls ondersteuning nodig is, dan wordt deze zoveel mogelijk geboden vanuit basisvoorzieningen in de gemeente. Zo kan het gebruik van specialistische (en meestal duurdere) ondersteuning verminderen.
De gemeentelijke gebiedsteams hebben een cruciale rol in dit proces. Zij zorgen voor maatwerk en signaleren op welke onderdelen de basisvoorzieningen in de gemeente versterkt kunnen worden. Als gemeente werken we vanuit de visie dat inwoners naar eigen vermogen en naar eigen keuze en verantwoordelijkheid hun leven kunnen invullen; de participatiesamenleving. Voor inwoners die daartoe niet in staat zijn, is er een vangnet beschikbaar. Dit is een vangnet van voorzieningen die op maat ondersteunen bij zelfredzaamheid en participatie van inwoners die dat nodig hebben. De huidige toenemende inzet van maatwerkvoorzieningen roept de vraag op of we wel op de goede weg zijn naar het realiseren van deze visie. Steeds vaker lijkt ondersteuning op maat nodig te zijn. Dit kan het gevolg zijn van de demografische ontwikkeling, maar laat onverlet dat het doel van de gemeente is om de eigen kracht en samenleving te versterken en om te voorkomen dat inwoners een onevenredig beroep moeten doen op het vangnet.
43
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Sturing sociaal domein De gemeenten Terschelling, Vlieland en Waadhoeke werken samen op de domeinen WMO, Jeugdwet Participatiewet en Wet Inburgering. In operationele zin binnen de gemeenschappelijke regeling Dienst Sozawe NWF. Beleidsmatig gebeurt dat door middel van het intergemeentelijk Beleidsteam Sociaal domein Noardwest-Fryslân. Dit team zorgt ervoor dat de drie colleges en gemeenteraden in gemeenschappelijkheid de beste besluiten kunnen nemen voor hun inwoners. De landelijke kaders (wetten en regelingen) zijn voor deze gezamenlijke ambities het vertrekpunt. Daarnaast vertegenwoordigt het team de drie gemeenten als regio Noardwest Fryslân in de regionale en provinciale ketens en structuren zoals Sociaal Domein Fryslân, Arbeidsmarktregio Fryslân Werkt!, RMC-regio Midden en de GR Fryslân-West / Empatec NV. Het sociaal domein werkt samen met diverse andere domeinen om de integraliteit te waarborgen en elkaar te versterken. Participatie - Wat wilden we bereiken?
44
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Participatie - Wat hebben we daarvoor gedaan?
Met Connexa en andere gesubsidieerde organisaties hebben we passend, laagdrempelig aanbod voor inwoners die niet kunnen participeren via werk. Dit is conform ambitie uitgevoerd. Connexa en SWO ’t Bildt zijn per 1 januari 2024 samengegaan. De uitvoeringsovereenkomst met Connexa is per 2024 herzien. De inzet van Connexa dient drie doelen te dienen: participatie, preventie en leefbaarheid.
Meer inwoners worden succesvol en duurzaam uitkeringsonafhankelijk door de samenwerking tussen het Werkleerbedrijf en de dienst SoZaWe te intensiveren. In het afgelopen jaar is het percentage uitkeringsgerechtigden dat via Pastiel uitstroomt naar werk gestegen naar 65%. Het aantal betalingen van uitkeringen levensonderhoud schommelde tussen de 915 (januari) en 930 per (december) maand. Bron: Divosa Benchmark, volume BUIG. We werken in de regio Noardwest-Fryslân en in de Arbeidsmarktregio Fryslân samen met andere partijen om de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te bevorderen. De ontwikkeling van het Werkcentrum Fryslân is opgestart. We hebben daarin aangestuurd op uitstekende digitale dienstverlening op dat gebied voor onze inwoners, het betrekken van (lokale) werkgevers en het realiseren van een goede gidsfunctie (vragen en verwijzing) binnen (een) bestaande voorziening(en) in onze gemeente. Dit proces wordt in 2025 vervolgd.
We monitoren de lokale effecten van het in 2023 vastgestelde instrumentarium in het kader van de ontwikkeling Breed Offensief (om meer mensen met een arbeidsbeperking bij de arbeidsmarkt te betrekken) en zetten deze voorzieningen zoveel mogelijk pro-actief in. We stimuleren kwetsbare werkzoekenden gebruik te maken van werkervaringsplaatsen en proefplaatsen door hen daarvoor financieel te belonen en nazorg wordt een belangrijker onderdeel van de dienstverlening. De raad is in oktober geïnformeerd over de voortgang en tussenresultaten met betrekking tot het Breed Offensief-instrumentarium. De Dienst verzorgt de monitoring van het instrumentarium Breed offensief op basis van gezamenlijk vastgestelde (De Dienst en gemeente) indicatoren. Het percentage verstrekte loonkostensubsidies vanuit de BUIG ten behoeve van werkenden met een arbeidsbeperking is ten opzichte van de totale uitgaven BUIG (het budget voor loonkostensubsidies en uitkeringen) licht gestegen (bron: Benchmark Divosa). Dat is een positieve ontwikkeling.
We onderzoeken de meerwaarde en kansen van een aanvullende voorziening in onze gemeente om meer mensen dichter bij de arbeidsmarkt te brengen. We denken aan een voorziening tussen dagbesteding en re-integratie. De Groeituin in Wier is sinds april 2024 operationeel als pilot. De Groeituin is een aanvulling op bedrijfsonderdeel Kas van Empatec in Wier. Naast werk in de kas (fruit- en groenteteelt) en in de boomgaard en moestuin, zijn er praktijkplekken voor andere werksoorten ingericht. Er is gezorgd voor faciliteiten als vervoer en taallessen. Deelnemers konden in de Groeituin kookworkshops volgen. Er zijn 26 deelnemers aan de slag gegaan bij de Groeituin. Empatec, de Dienst en gemeente hebben samengewerkt met deelnemers aan de vormgeving van deze pilot. Eind 2025 volgt een uitgebreide evaluatie.
45
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Inkomensbeleid is aan het rijk en we volgen de ontwikkelingen op dit gebied op de voet. Waar nodig stemmen we lokaal beleid af op ontwikkelingen van de rijksoverheid. We voeren de wettelijke Energietoeslag uit en leveren waar dat mag en noodzakelijk is, maatwerk. We zijn bezig met de herijking van het beleid rondom bestaanszekerheid. In januari heeft de voorlichtingsbijeenkomst "Financieel fit op de werkvloer' voor werkgevers plaatsgevonden. Werkgevers hebben een handreiking ontvangen met informatie en tips over hoe zij in een vroeg stadium financiële zorgen van werknemers kunnen signaleren en zij vervolgens kunnen ondersteunen. Er is besloten om per 2025 de generieke gemeentepolis AV Frieso te beëindigen. Er zijn voor inwoners met lage inkomens en hoge zorgkosten beleidsregels vastgesteld die eraan bijdragen dat mensen de voor hen noodzakelijke zorg kunnen ontvangen.
Samen met ketenpartners werken we aan (de bereikbaarheid van) collectieve voorzieningen voor het vergroten van vaardigheden van kwetsbare inwoners, zoals taalvaardigheid en digitale vaardigheid. De Stichting Bibliotheken Noord Fryslân biedt in zowel Sint Annaparochie als in Franeker (digi)taalcursussen aan. Dit wordt gedaan in samenwerking met bijvoorbeeld Firda als het gaat om de taalcursussen. Er worden cursussen aangeboden voor verschillende doelgroepen.
Naar aanleiding van de evaluatie naar de aanpak van Vroegsignalering in 2023 willen we in 2024 vroegsignalering verder verbeteren. Onder meer door een effectieve koppeling tussen vroegsignalering en schulddienstverlening. De vroegsignalering van schulden is met ingang van 1 januari 2024 ondergebracht bij het Gebiedsteam. Er is met meer mensen dan in 2023 in een vroeg stadium contact geweest ('bereik') naar aanleiding van een melding van een signaalpartner over een betalingsachterstand. Het bereik ligt bovendien hoger dan het landelijk gemiddelde. We zijn gestart met een onderzoek naar de manier waarop wij interne signalen (zoals achterstand betaling gemeentelijke heffingen) kunnen delen met de vroegsignaleerder in het Gebiedsteam. Tot nu toe is dit niet mogelijk vanwege bepalingen in het kader bescherming van persoonsgegevens.
We actualiseren het schulddienstverleningsbeleid in het kader van het beleidsprogramma Bestaanszekerheid 2024 – 2028.
46
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Het Beleidskader bestaanszekerheid is vastgesteld door de raad in juni 2024. Daar is een interactief traject met inwoners, ervaringsdeskundigen en raadsleden aan vooraf gegaan. Er is gestart met de ontwikkeling van nieuw schulddienstverleningsbeleid. Besluitvorming daarover volgt in 2025.
We continueren het brede Kindpakket om kinderen mee te laten doen aan sport, cultuur en educatie en zorgen voor nog méér bekendheid en gebruik daarvan. We zetten ook het Participatiefonds voor volwassenen voort. Het brede Kindpakket om kinderen mee te laten doen aan sport, cultuur en educatie is gecontinueerd, evenals het Participatiefonds voor volwassenen.
We stellen in het eerste kwartaal van 2024 het nieuwe beleid voor Bestaanszekerheid vast. Kernwoorden van dat beleid zijn: autonomie voor de inwoner, integrale aanpak, vereenvoudiging, ervaringsdeskundigheid en vertrouwen. Het Beleidskader bestaanszekerheid is vastgesteld door de raad in juni 2024. Daar is een interactief traject met inwoners en raadsleden aan vooraf gegaan. Na juni 2024 is de uitwerking en implementatie van het beleid ter hand genomen wat enkele jaren in beslag zal nemen. Afgesproken is dat de raad op de hoogte wordt gehouden van de voortgang. Een eerste sessie met de raad vindt plaats in Q1 2025. Er is structureel overleg met de woningcorporaties en de huurdersvereniging over de betaalbaarheid van wonen.
We introduceren de Dariuz Wegwijzer, een instrument (soort assessment) voor de inwoner om samen met de professional diens competenties en kwaliteiten te ontdekken. Dat is de basis voor maatwerk in het traject naar werk. De Dariuz Wegwijzer wordt sinds 2023 gebruikt. De Dienst NWF en Pastiel werken samen voor de inwoners die een re-integratietraject nodig hebben om weer perspectief op een betaalde baan te krijgen. We zijn gestart met het gezamenlijk uitvoeren van een intakegesprek door de beide partijen samen met de inwoner, waar nodig.
Ten behoeve van inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, waaronder uitstromers uit het Pro/Vso onderwijs, sluiten we aan met initiatieven op het sociaal economisch actieplan en de regiodeals. Met een delegatie van het CSO/Pro-onderwijs is een werkbezoek gebracht aan de Groeituin. Het Ondernemersontbijt Waadhoeke van 15 november stond in het teken van inclusie en werknemers met een arbeidsbeperking. Werkgevers zijn geïnformeerd over de toegevoegde waarde van een divers personeelsbestand. De Groeituin ontvangt periodiek leerlingen vanuit het praktijkonderwijs voor een snuffelstage.
47
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Met het werkleerbedrijf wordt een werkleercarrousel ingericht waar doelgroepen certificaten kunnen behalen die nodig zijn om een kansberoep te kunnen krijgen en te houden. In samenwerking met Goud van Noardwest en Pastiel is de Maritieme carrousel opgezet en uitgevoerd. Ook zijn de voorbereidingen opgestart over een werkleercarrousel in de zorg. Dit wordt in 2025 vervolgd. WMO - Wat wilden we bereiken?
WMO - Wat hebben we daarvoor gedaan?
Uitvoering geven aan het mantelzorgbeleid middels de vastgestelde uitvoeringsagenda 20232024. Het mantelzorgcompliment is uitgereikt. Er heeft een bewustwordingscampagne plaatsgevonden. Het aantal ingeschreven mantelzorgers bij Connexa groeit gestaag. Connexa organiseerde mantelzorgcafés, workshops, een respijtweekend en (vanaf 2024) JMZ-avonden voor jonge mantelzorgers.
Er wordt ingezet op het versterken van de leefbaarheid, sociale cohesie en samen kracht (1e doel van de WMO 2015). In samenwerking met ketenpartners aanvullende en nieuwe initiatieven ontwikkelen die bijdragen aan de verbinding tussen verschillende aandachtsgroepen binnen de leeftijd 0 tot 100. Er is aangesloten bij de provinciale aanpak van acute respijtzorg. Inwoners van Friesland kunnen bij acute problemen thuis gebruikmaken van spoedbedden, ongeacht indicatie, oorzaak of contracten. Deze plekken worden benut om passende zorg en een veilige terugkeer naar huis te organiseren.
48
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Senioren (en “nieuwe senioren”) bewust maken van hun eigen kracht, mogelijkheden en verantwoordelijkheden welke bijdragen aan langer zelfstandig wonen. Stimuleren dat inwoners zelf tijdig hun woning levensloopbestendig maken. Daarnaast wordt gekeken of het beleid aangepast dient te worden. We zijn gestart met het ontwikkelen van het beleid Sociale Basis. De projectgroep Versterken Sociale Basis analyseerde hoe netwerken en structuren een inclusieve en veerkrachtige samenleving bevorderen. Binnen de regiodeal Noardwest Fryslân is gestart met Publieke Mobiliteit. Hierbij worden bereikbaarheid, leefbaarheid, sociale mobiliteitsvoorzieningen, vervoersarmoede en mobiliteitsbehoeften per kern in kaart gebracht.
We koersen op het ontwikkelen van inloopvoorzieningen waar inwoners zelf initiatieven ontwikkelen en organiseren. De Opstap is ook in 2024 een belangrijke inloopvoorziening gebleken. We zijn gestart met een onderzoek op welke wijze De Opstap kan worden gecontinueerd.
Welzijn op recept krijgt vorm in 2024. Het betreft een werkwijze om mensen met psychosociale klachten te helpen door de samenwerking tussen huisarts, eerstelijns zorgverlener, welzijn en het sociaal domein. We zijn gestart met Welzijn op Recept. Er is een welzijnscoach geworven en per 1 januari 2025 wordt er gestart met de uitvoering in vier huisartspraktijken op drie verschillende locaties.
Er wordt ingezet op het verbeteren van de sociale inclusie. Hierbij gaat het om sociale inclusie in relatie tot het versterken van de sociale basis en de leefomgeving (GALA). Er wordt gewerkt aan een kadernota Sociale Basis waarin (het verbeteren van) de sociale inclusie een onderdeel is. Daarnaast zijn er diverse subsidierelaties met partijen die sociale inclusie en participatie stimuleren.
Uitvoering geven aan het Fries actieplan ‘Een duurzame aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties’. Dit vindt plaats vanuit de regionale samenwerkingsafspraken die zijn gemaakt (SDF). Het Fries actieplan ‘Een duurzame aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties’ is uitgevoerd op basis van de regionale samenwerkingsafspraken binnen Sociaal Domein Fryslân (SDF).
Uitvoering geven aan het beleid mensenhandel. Dit vindt plaats vanuit de regionale samenwerkingsafspraken die zijn gemaakt (SDF) en maakt onderdeel uit van ondermijning binnen de gemeente. Het beleid rondom mensenhandel wordt uitgevoerd vanuit de regionale samenwerkingsafspraken binnen SDF en vormt een onderdeel van de aanpak van ondermijning binnen de gemeente. We werken volgens de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. En we werken volgens de samenwerkingsafspraken met Veilig Thuis Friesland en de Gebiedsteams.
49
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Er wordt onderzoek gedaan of en hoe het aanbod van algemene voor iedereen toegankelijke voorzieningen kan worden uitgebreid om zodoende dure maatwerkvoorzieningen te verminderen. Het onderzoek is ondergebracht bij de beleidsontwikkeling Sociale Basis.
Er wordt een plan ontwikkeld voor de komende jaren waarbij ondersteuning zonder indicatie gestalte krijgt. Het gaat hierbij om de waakvlamfunctie. Deze ondersteuning richt zich op mensen met psychische en/of (licht) verstandelijke beperkingen. Eind 2024 is gestart met twee pilots voor ondersteuning zonder indicatie, gericht op de waakvlamfunctie voor mensen met psychische en/of (licht) verstandelijke beperkingen. Er wordt uitvoering gegeven aan het convenant Weer Thuis De uitstroom van mensen die verblijven in voorzieningen voor Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang wordt regionaal geregeld en verloopt goed voor wat betreft voldoende passende lokale ambulante ondersteuning op het moment van uitstroom. Er is en blijft echter een gebrek aan voldoende woningen in geheel Friesland. Er vindt tevens regionale monitoring plaats.
Er wordt een regiovisie Maatschappelijke Opvang gemaakt vanuit Sociaal Domein Fryslân. Hierbij is een belangrijk punt dat er gekeken wordt naar opvang nabij de eigen omgeving. Sociaal Domein Fryslân heeft de planning voor het opstellen van de regiovisie Maatschappelijke Opvang uitgesteld naar 2025. Er is volgens de huidige aanpak Brede Aanpak Dakloosheid (BAD) gewerkt. Daarnaast is vanaf 2 december 2024 de Centrale Toegang & Regie Maatschappelijke Opvang (CT&R) geopend. Dat is één centraal aanmeldpunt voor hulp bij dakloosheid in Friesland. Het vervangt het transferpunt.
Er wordt uitvoering gegeven aan de regiovisie Beschermd Wonen. De kanteling wordt doorgevoerd naar beschermd thuis. De huidige producten voor Beschermd Wonen zijn geëvalueerd met gemeenten en zorgaanbieders. Hierna is gestart met de het proces richting nieuwe inkoop, gecoördineerd door Sociaal Domein Fryslân.
We willen dat inwoners en de gemeente in goed vertrouwen met elkaar samenwerken om tot passende oplossingen te komen en inwoners meer bewust laten worden van hun eigen mogelijkheden en hun leefomgeving. Om dit te bereiken wordt er bijvoorbeeld gekeken naar de mogelijke versterking van het gebiedsteam, het verbeteren van de digitale toegang en het vereenvoudigen van werkprocessen/verlagen administratieve lastendruk. Werkprocessen van het Gebiedsteam en de Dienst zijn op enkele punten vereenvoudigd, zoals het op- of afschalen binnen een maatwerkvoorziening. Dit kan nu via een mutatieformulier in plaats van een nieuw uitgebreid onderzoek.
Senioren (en “nieuwe senioren”) bewust maken van hun eigen kracht, mogelijkheden en verantwoordelijkheden welke bijdragen aan langer zelfstandig wonen. Component zorg wordt toegevoegd aan de woonvisie. In Waadhoeke wordt wijkgericht gewerkt, met aandacht voor samenwerking tussen huisartsen, wijkverpleging en gebiedsteams. Thema’s zoals Welzijn op recept en valpreventie vanuit het GALA zijn hierin opgenomen.
50
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Eind 2024 is opdracht gegeven aan een extern bureau voor het opstellen van de WoonZorgvisie. De provinciale inkoop van trapliften is afgerond.
We stellen een nieuwe kadernota sociale basis op. Dit proces is opgestart en loopt parallel aan de opstelling van het accommodatiebeleid. De besluitvorming over het beleid wordt verwacht vóór het zomerreces van 2025.
We sluiten aan bij de werkwijze van en acties uit de Uitvoeringsagenda Diversiteit en Inclusie 2023-2025. In januari 2024 is de Uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit 2023-2025 officieel afgetrapt met de ondertekening van de intentieverklaring inclusie en diversiteit door een breed scala aan maatschappelijke partijen. De inclusiecoördinator heeft een sleutelrol in het realiseren en aanjagen van de maatregelen uit de uitvoeringsagenda. Zo zijn er verschillende workshops en (lunch)lezingen georganiseerd (o.a. voor het MO, collega’s en ondernemers) en zijn er in het kader van de nationale bewustwordingscampagne Week van de Respect op verschillende basis- en middelbare scholen gastlessen gegeven. Daarnaast zijn er, aansluitend op de publiekscampagne Iedereen Doet Mee, op verschillende themadagen (toegankelijkheid, racisme) ervaringsverhalen van inwoners gedeeld.
Vanuit het dorpen- en wijkenfonds faciliteren wij initiatieven van onderop, die bijdragen aan de participatie en sociale cohesie in onze dorpen en wijken. We hebben vanuit het dorpen en wijkenfonds 22 initiatieven gesubsidieerd met een ontwikkel- of projectsubsidie. Daarnaast hebben alle dorpen en wijken vanuit het dorpen- en wijkenfonds een dorps- of wijkbudget ontvangen. Dit budget kunnen zij zelf inzetten voor initiatieven of activiteiten om de leefbaarheid in hun dorp te vergroten.
We zetten bestaande subsidierelaties in het voorliggend veld op het gebied van welzijn en sport voort. Conform ambitie uitgevoerd.
We gaan starten met de pilot Sport en Cultuur. De pilot Sport en Cultuur is gestart. 2.615 jongeren die zijn geboren tussen 1 augustus 2007 en 31 juli 2012 kunnen vanaf juni 2024 meedoen met Gratis Aktyf Waadhoeke. Het project heeft een looptijd tot en met juli 2026. Alle jongeren kunnen een voucher ter waarde van € 200 besteden aan al het sport- en cultuuraanbod op YnBeweging Waadhoeke.
51
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
We voeren de maatregelen uit de Uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit 2023-2025 uit door inzet van de inclusiecoördinator. Prioritering van die maatregelen vindt plaats op basis van actualiteit en input vanuit ketenpartners. Het jaar ging van start met een intentieverklaring, waarin 36 betrokken partnerorganisaties ondertekenden en daarmee lieten zien zich actief in te zetten voor een inclusief en gelijkwaardig Waadhoeke. Door de goede representatie van onderwijsorganisaties uit de regio, kwam dit jaar een focus te liggen op het bevorderen van inclusief onderwijs en burgerschap. Zo deed Waadhoeke als eerste Friese gemeente mee aan de Week van Respect, zijn er in totaal 40 voorlichtingen uitgevoerd op scholen en 16 respectboxen uitgedeeld, en zijn er adviesgesprekken geweest met de verschillende scholengemeenschappen.
We werken aan (h)erkenning, kennis en bewustwording omtrent discriminatie en racisme met behulp van een publiekscampagne. De zichtbaarheidscampagne ‘Iedereen doet mee’ is opgezet met als doel inwoners te laten zien dat iedereen zichzelf mag zijn, mee mag doen en erbij hoort. Als onderdeel van de campagne zijn er tijdens verschillende thema- en aandachtsdagen ervaringsverhalen van inwoners gepubliceerd en passende activiteiten georganiseerd. Daarnaast is de vindbaarheid van het meldpunt Discriminatie.nl Fryslân verbeterd, en zijn de lijntjes korter geworden tussen ketenpartners en het meldpunt discriminatie als het gaat om samenwerken omtrent discriminatie. Ook in de gemeentelijke organisatie is de nodige bewustwording gecreëerd door het verzorgen van interne workshops, (gast)lezingen en het delen van ervaringsverhalen.
Er wordt een halfjaarlijks themaoverleg georganiseerd om de voortgang van de uitvoeringsagenda te monitoren. Er zijn geen themaoverleggen georganiseerd. Het netwerk is op een andere manier onderhouden en geïnformeerd, bijvoorbeeld via 1 op 1 kennismakingsgesprekken en/of adviesgesprekken. Ook is het netwerk regelmatig betrokken en geraadpleegd bij vraagstukken en actualiteiten rondom de thema’s, zoals bij het toegankelijk maken van openbare voorzieningen, het verzorgen van gastlezingen, het afstemmen van preventie op meldingen en het inventariseren van behoeften en handelingsverlegenheid.
52
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Jeugd - Wat wilden we bereiken?
Jeugd - Wat hebben we daarvoor gedaan?
Met een structurele samenwerkingsvorm en de domeinoverstijgende aanpak met het onderwijs wordt invulling gegeven aan het jaarplan Passend Onderwijs en Zorg op basis van de provinciale regiovisie ‘Mei-inoar foar ús bern’. De thema’s van het jaarplan zijn: bestuurlijke samenwerking, regionaal preventief samenwerken, complexe onderwijs- en ondersteuningsbehoeften vanuit gemeenten en onderwijs en thuiszittende jeugdigen, schoolverzuim en voortijdig schoolverlaters. Het Jaarplan Passend Onderwijs en Zorg is herijkt. Het plan bevat daardoor een concretere invulling voor het komende jaar 2025: jaarlijks wordt een symposium georganiseerd, er wordt een ervaringsonderzoek op vier scholen opgestart naar de verschillende ondersteuningsvragen. Tenslotte is vastgelegd dat er in 2025 een advies volgt voor bestuurders over een preventief, collectief zorgaanbod.
53
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Het gebruik van algemeen toegankelijke voorzieningen zoals bijvoorbeeld het consultatiebureau, schoolmaatschappelijk werk en dergelijke wordt bevorderd. De pilot 'Gebiedsteam op school' (GTS) geneert meer vraag naar schoolmaatschappelijk werk. De evaluatie van GTS is in december afgerond. In 2025 wordt besloten omtrent structurele voortzetting.
Het gebiedsteam zorgt voor draagvlak voor de aanpak bij de ouders. De ouder is primair verantwoordelijk voor het kind en werkt samen met de professionals. De dekking van het preventieve aanbod van lichte kortdurende jeugdhulp in de gemeente en de verscherpte inkoop jeugd van SDF worden gemonitord. Dit laatste vindt plaats vanuit de regionale samenwerkingsafspraken die zijn gemaakt. De pilot GTS bevordert de participatie van de ouders. Naar aanleiding van het onderzoek in opdracht van SDF (uitgevoerd door bureau PPRC), waarbij de verscherpte inkoop is gemonitord, zijn er aanbevelingen gedaan. Op basis van deze aanbevelingen worden de herstelacties in 2025 opgepakt en ingevoerd in de Inkoop Jeugd. Het preventieve aanbod (bijvoorbeeld het Buitenhuisplan, Kansrijke start, KindOntwikkeling-Stimulering, inzet Connexa etc.) binnen de gemeente is passend. We blijven monitoren of het aanbod voldoende is.
De verscherpte inkoop van specialistische jeugdhulp geeft aanleiding om te volgen of er in 2024 leemtes in het preventieve aanbod ontstaan. De algemeen toegankelijke voorzieningen moeten aan de voorkant een voldoende sterke sociale basis vormen. Het uitgangspunt is normaliseren: het omarmen en waarderen van variëteit en verschillen tussen kinderen. We onderzoeken of de inzet van gebiedsteam medewerkers op de scholen hieraan bijdraagt. In juni 2024 is de raad geïnformeerd over de uitvoering van de jeugdzorg in onze gemeente. Vanuit de Analyse budgetoverschrijding 2023 zijn acties ingezet ten aanzien van de kostenbeheersing. De effecten (kosten en kwaliteit) daarvan worden op middellange termijn verwacht. De pilot GTS draagt bij aan preventie op het gebied van jeugdproblematiek.
SDF beperkt de wachtlijsten en de wachttijden van jeugdzorg zodanig dat er geen overbruggingshulp door het Gebiedsteam meer nodig is. De wachtlijsten zijn dan korter (minder cliënten op de lijst) en de wachttijden eveneens (streven naar zes weken). SDF monitort het zorgaanbod provinciaal om te kunnen innoveren. In samenwerking met 3Noord (samenwerkingsverband Groningen, Drenthe, Fryslân) zijn de wachtlijsten voor hoogcomplexe jeugdhulp beperkt. Er is een zorgmakelaar bij SDF in dienst getreden die kan bemiddelen om een traject zo spoedig mogelijk op te starten. SDF heeft een perceel wonen
54
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
toegevoegd aan het zorgaanbod waardoor op dat onderdeel meer plaatsingsmogelijkheden zijn ontstaan. Het gebiedsteam zelf heeft niet een wachtlijst.
SDF stelt ingevolge de Fryske regiovisie ‘mei-inoar foar ús bern’ een jaarplan over partnerschap op. Dit betreft het versterken van de keten jeugdzorg met de jeugdgezondheidszorg, scholen en gezondheidsdiensten. Een efficiëntere en effectievere samenwerking in de keten leidt tot een verhoging van de kwaliteit en het beheersen van de kosten. Het jaarplan bij de Fryske regiovisie 'mei-inoar foar ús bern" is gewijzigd in drie actielijnen. Het jaarplan Partnerschap is de actielijn Participatie en Ervaringsdeskundigen geworden. Dit is gedaan om met behulp van ervaringsdeskundigen de dienstverlening te verbeteren.
We onderzoeken of de inzet van gebiedsteam medewerkers op de scholen en bij de huisartsen hieraan bijdraagt. De vraag naar en aanbod van schoolmaatschappelijk werk is toegenomen door de pilot GTS. Uit de ervaringen blijkt dat de inzet een positieve bijdrage levert aan psychisch gezonde en weerbare jongeren.
Er worden afspraken gemaakt over het begeleiden van jongeren in hun vrije tijd om zich te kunnen ontwikkelen, met activiteiten zoals bijvoorbeeld sport en spel. Dit wordt opgepakt in combinatie met de uitvoering van het GALA. Vanuit de ketenaanpak jeugd is gewerkt aan het aanbod voor jongeren. Betrokken partijen zijn: Connexa, Seewyn, Sport Fryslân. Daarnaast is de pilot Gratis Aktyf Waadhoeke gestart waarbij jongeren in de leeftijd 12-16 jaar gratis kunnen deelnemen aan sport en/of cultuuractiviteiten. We faciliteren ontmoetingsplekken voor deze doelgroep. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000
Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming
Begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil
-69.293 18.297 -50.996 181 -50.815
-81.850 26.325 -55.525 452 -55.073
-80.291 26.333 -53.958 387 -53.571
1.559 9 1.568 -65 1.503
55
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.71A 6.71B 6.71C 6.71D 6.72 6.72D 6.73A 6.73C 6.74A 6.74B 6.74C 6.81 6.81A 6.81B 6.82 6.82A 6.82B
Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering
56
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Beleidsindicatoren Programma 7 Sociaal domein Indicator
Eenheid
Waad Neder hoeke land
Bron
Periode Beschrijving
Jongeren met delict voor rechter
%
1
1
CBS Jeugd
2023
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
Kinderen in uitkeringsgezin
%
5
6
CBS Jeugd
2023
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Werkloze jongeren
%
2
2
CBS Jeugd
2023
Netto arbeidsparticipatie
%
72,4
73,1
CBS Arbeidsdeelname
2023
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 24-02-2025)
57
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Programma 7 Sociaal domein Personen met een bijstandsuitkering
aantal per 1.000 inwoners van 18 jaar en ouder
29,26
34,36
CBS Participatiewet
2024 Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
Lopende reintegratie- Per 1.000 27,64 voorzieningen inw. 15-65jr
19,77
CBS Participatiewet
2022 Het aantal reintegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
10,3
11,5
CBS 2024 Het percentage jongeren tot 18 Beleidsinformatie jaar met jeugdhulp ten opzicht Jeugd van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014).
Jongeren met jeugdbescherming
%
1,2
0,9
CBS 2024 Jongeren met jeugdbescherming Beleidsinformatie betreft jongeren tot 18 jaar die Jeugd op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen.
Jongeren met jeugdreclassering
%
0,3
0,3
CBS 2024 Het percentage jongeren (12-22 Beleidsinformatie jaar) met een Jeugd jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).
68
65
CBS - Monitor Sociaal Domein WMO
Cliënten met een Per 1.000 maatwerkarrangement inwoners WMO
Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 24-02-2025)
58
2024 Aantal per 1.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maat- werkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde ge-baseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Programma 8 Volksgezondheid en Milieu Hoofdkenmerken Dit programma omvat Volksgezondheid, Riolering, Milieubeheer, Afvalinzameling en –verwerking, Toezicht en handhaving en Begraafplaatsen. Voor wat betreft milieu en duurzaamheid is het uitgangspunt, om samen op weg te gaan naar een gezonde, schone, veilige en duurzame leef- en, woonomgeving en die voor de huidige en de komende generaties te behouden. Onder gezond wordt verstaan dat tenminste wordt voldaan aan de wettelijke omgevingseisen ten aanzien van bodem, water, geluid, licht, geur, luchtkwaliteit en veiligheid. Het onderdeel volksgezondheid in dit programma raakt aan de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de beschikbaarheid van preventieve en curatieve voorzieningen op het terrein van geestelijke en lichamelijke gezondheid voor haar inwoners, op grond van de Wet Publieke Gezondheid. Voor wat betreft rioleringen ligt het zwaartepunt van het beleid op adequate uitvoering van de wettelijke taken zoals genoemd in de Waterwet, Wet gemeentelijke watertaken, Wet Milieubeheer en de Europese Kaderrichtlijn Water. Volksgezondheid - Wat wilden we bereiken?
59
Gemeente Waadhoeke
Jaarstukken 2024
Volksgezondheid - Wat hebben we daarvoor gedaan?
We stimuleren en faciliteren sport, beweging en een gezonde leefstijl. Voor alle inwoners is er een doorlopend sport- en beweeg-aanbod. Naast het reguliere aanbod worden jongeren van 12-16 jaar gestimuleerd door middel van de pilot Gratis Aktyf Waadhoeke. Daarnaast is er specifiek aanbod voor ouderen zoals Walking Football en Walking Running.
We stimuleren een gezonde leefstijl en zetten in op het voorkomen van overgewicht bij kinderen en jongeren door het aanstellen van een JOGG-regisseur. We hebben een JOGG-regisseur aangesteld voor drie jaar. De JOGG regisseur is gestart per 1 november. De JOGG-aanpak richt zich op alle kinderen en jongeren in Nederland van 0 t/m 23 jaar. De thema's hierbij zijn gezonde voeding, genoeg bewegen en voldoende ontspanning.
We richten ons op het vergroten van zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden door middel van ondersteuning van programma's op het gebied van lezen, rekenen en digitale vaardigheden. Bijvoorbeeld het Digi-taalhuis. Dit wordt uitgevoerd door de Stichting Bibliotheken Noord Fryslân. Daarnaast is er het programma 'Voel je goed', dit wordt door Connexa uitgevoerd.
We vergroten de toegankelijkheid van het sportaanbod en werken aan een sociaal veilig en inclusief sportklimaat door de inzet van de verenigingsondersteuner en het inclusieve sportaanbod Aan deze ambitie is gewerkt door de inzet van de verenigingsondersteuner. Zo is er een theatershow 'kom op nou jongens' georganiseerd waarbij het gaat over positief coachen. Daarnaast zijn er tien sportaanbieders die gebruik gemaakt hebben van het Sportinclusiefonds. Voorbeeld hiervan is dat de toiletten van Sjaerdema Liauckemaruiters invalidenvriendelijk gemaakt zijn. Daarnaast zijn er nog diverse communicatieacties rondom inclusief sporten ingezet.
We zetten in op een rookvrije generatie. Hiervoor gaan we het aantal rookvrije locaties uitbreiden met name bij kinderopvanglocaties, scholen en sportaccommodaties. Er is een inventarisatie uitgevoerd om in kaart te brengen in hoeverre bovengenoemde locaties rookvrij zijn. Alle scholen en kinderopvanglocaties (vanuit een wettelijk kader) zijn rookvrij. Dit geldt niet voor (de omgeving van) alle sportaccommodaties.
Er is een netwerksamenwerking rondom alcoholproblematiek met daarbij specifieke aandacht voor vroegsignalering. Vanuit de ketenaanpak jeugd is er specifieke aandacht voor alcoholproblematiek. Daarnaast is er in januari 2024 aandacht geweest voor de Ik Pas-campagne.