Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027

| 53

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

54 |

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten

6 -1 Samenkracht en burgerparticipatie Sociale basis (Brede spuk) Inhoud Voor de periode 2023-2026 ontvangen wij van het rijk middelen voor het stimuleren van sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Hierin zoeken we uiteraard naar de verbinding met de kadernota Sociaal Domein en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Binnen dit thema zetten wij in op het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het versterken van de sociale basis, mantelzorg, valpreventie, welzijn op recept, leefomgeving en eenzaamheidsbestrijding. Beoogd effect In 2024 willen we dat bestaande ondersteuning nog beter wordt gevonden en benut. Naast bestaande activiteiten ontwikkelen we ook nieuwe activiteiten om inwoners te activeren. Hierin werken we samen met welzijnspartners.

6-2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6-3 Inkomensregelingen Evaluatie kadernota schuldhulpverlening Inhoud De Kadernota schuldhulpverlening 2020-2023 heeft een vervolg nodig. In 2024 bieden wij u nieuw beleid voor schuldhulpverlening aan. Hiervoor voeren we eind 2023 een evaluatie uit waarin we focussen op de mate waarin de doelen zijn behaald. Deze evaluatie is een van de uitgangspunten voor het nieuwe beleid. Ook de vroegsignalering van schuldenproblematiek speelt hierbij een grote rol. Dankzij vroege opsporing van betalingsachterstanden kan de gemeente met de inwoner kijken of er (tijdelijk) ondersteuning nodig is om de financiële situatie op orde te houden. Hierdoor komen inwoners eerder in beeld, niet pas wanneer er schulden zijn ontstaan. Beoogd effect We bieden kwalitatief goede en tijdige schuldhulpverlening aan inwoners die dit nodig hebben, en we zijn in staat om inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium te helpen. We komen tijdig in contact met de inwoner, informeren of er hulp nodig is en daar waar nodig samen kijken wat nodig is om (grotere) financiële problemen te voorkomen.

| 55

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij PlusOV basismobiliteit

Doel De gemeenschappelijke regeling PlusOv basismobiliteit verzorgt het regiotaxi-vervoer, leerlingenvervoer, Wmo-vervoer, en jeugdwetvervoer.

Beleidsindicatoren

In dit overzicht staan de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit begrotingsprogramma. Via de link: www.waarstaatjegemeente.nl kunnen vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten en landelijke gemiddelden. Taakveld Inkomensregelingen

Naam indicator Bijstandsuitkeringen

Maatwerkdienst- Wmo-cliënten met een verlening 18+ maatwerkarrangement

56 |

Eenheid Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten (per 10.000 inwoners).

Indicator Voorst Bron 205,3 CBS

780 CBS

Wat mag het kosten Exploitatie Taakveld

6-1 Samenkracht + burgerparticipatie 6-2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6-3 Inkomensregelingen 6-6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6-71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6-71A Hulp bij het huishouden (Wmo) 6-71C Dagbesteding (WMO) 6-71D Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6-81 Geëscaleerde zorg 18+ 6-81A Beschermd wonen (Wmo) 6-81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Totaal lasten 6-1 Samenkracht + burgerparticipatie 6-2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6-3 Inkomensregelingen 6-6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6-71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6-71A Hulp bij het huishouden (Wmo) 6-81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal baten Totaal saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Geraamde resultaat

Werkelijk 2022

Begroting 2023 Incl. wijzigingen 1.037.999 1.284.679

Raming begroting 2024

2025

2026

2027

1.376.638

1.376.606

1.342.842

1.180.069

148.494

1.821.456

1.692.221

1.692.221

1.678.756

1.678.756

6.502.553 1.166.296

7.537.718 1.552.964

5.926.409 1.349.193

5.926.779 1.349.017

5.921.067 1.349.017

5.921.067 1.349.017

7.432.625

-

-

-

-

-

-

4.722.642

4.863.958

5.093.100

5.080.759

5.073.463

-

610.000 211.296

628.300 217.635

628.300 217.635

628.300 217.635

628.300 217.635

45.728 -

46.348

47.738

47.738

47.738

47.738

-

42.841

30.367

30.367

30.367

30.367

16.333.694 41.411

17.829.944 449.382

16.132.459 445.241

16.361.763 445.241

16.296.481 363.333

16.126.412 50.000

-

-

-

-

4.188.250 7.327

4.188.250 7.353

4.188.250 7.353

4.188.250 7.353

4.188.250 7.353

150.000

150.000

150.000

389.363

381.229

676.806 5.023.875 -11.309.819

4.794.959 -13.034.985

4.790.844 -11.341.615

4.790.844 -11.570.919

4.948.299 -11.348.182

4.626.832 -11.499.580

220.916

582.639

194.339

16.339

16.339

16.339

-11.088.903

-12.452.346

-11.147.276

-11.554.580

-11.331.843

-11.483.241

4.126.035 4.259 175.363

Toelichting ontwikkelingen begroting 2024 t.o.v. 2023: 6-1 Samenkracht en burgerparticipatie Het verschil tussen de raming 2024 ten opzichte van 2023 wordt veroorzaakt door het actualiseren van de raming van PlusOV voor 2024 voor het onderdeel vraagafhankelijk vervoer c.q. regiotaxi. Verder wordt het verschil veroorzaakt door een verschuiving van de personeelslasten tussen taakvelden. Als laatste is vanuit het Voortgangsbericht 2023 de versterking van het voorliggend veld (algemeen maatschappelijk werk) verwerkt in de raming 2024. 6-2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Het verschil wordt veroorzaakt door een verschuiving van de personeelslasten tussen taakvelden.

| 57

6-3 Inkomensregelingen In de raming 2023 (incl wijzigingen) zijn vanuit het Voortgangsbericht 2023 de aanpassing in het budget voor bijzondere bijstand en de energietoeslag verwerkt. Dit verklaart het grootste verschil met 2024. 6-6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Het verschil tussen 2024 en 2023 wordt veroorzaakt door het actualiseren van de raming van PlusOV voor 2024 voor het onderdeel Wmo-dagbestedingsvervoer. Verder komt het verschil door een verschuiving van de personeelslasten tussen taakvelden. 6.71A - Hulp bij het huishouden (Wmo) Geen bijzonderheden (het verschil betreft indexering). 6.71C - Dagbesteding (Wmo) Geen bijzonderheden. 6.71D - Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Geen bijzonderheden. 6-81A Beschermd wonen (Wmo) Geen bijzonderheden. 6-81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Geen bijzonderheden. Investeringen Jaar Meerjaren Investerings Programma Geen investeringen. Meerjaren Onderhouds Programma Geen investeringen. Totaal Sociaal Voorst

Bedrag Begroting Begroting Begroting Begroting investering 2024 2025 2026 2027

.

0

0

0

0

0

2024-2027

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

Saldo 2023 0 0 0 0

Saldo 2024 0 0 0 0

Saldo 2025 0 0 0 0

Saldo 2026 0 0 0 0

Saldo 2027 0 0 0 0

Reserves en voorzieningen

Geen reserves Totaal reserves Geen voorzieningen Totaal voorzieningen Standen per 31 december

58 |

3.6 Veilig Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieakkoord 2022-2026) Voorst wil een gemeente zijn waar inwoners en ondernemers zich veilig voelen. We zetten in op het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en overlast. Daarnaast is er aandacht voor een veilige leefomgeving op het gebied van bouwen, milieu, evenementen en infrastructuur, én voor sociale veiligheid. Openbare orde en veiligheid Zorgen voor een veilig Voorst kunnen we niet alleen. Daarom werken we intensief samen met inwoners, organisaties en partners. In de rampenbestrijding doen we dat met de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, waarin we samenwerken met 21 andere gemeenten. Criminelen komen steeds vaker binnen via internet, en steeds minder vaak via de achterdeur. Samen met de politie werken we daarom aan de aanpak en bewustwording rondom digitale veiligheid. Ondermijning Een belangrijk thema rondom veiligheid is ondermijning in het landelijk gebied. We willen voorkomen dat agrariërs of bewoners van het buitengebied betrokken raken bij criminele activiteiten. Goede contacten, sociale veiligheid én bewustwording zijn hierbij essentieel. Een belangrijk speerpunt is zicht krijgen op de georganiseerde ondermijnende criminaliteit in Voorst. Dat doen we samen met politie en andere partners, zoals het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC).

De gemeente Voorst gebruikt het Bibob-beleid bij vastgoedtransacties, omgevingsvergunningen, subsidies en aanbestedingen. Dit om te voorkomen dat geld besteed wordt in Voorst, waarvan de herkomst niet te herleiden is. Zorg en veiligheid Een veilige omgeving begint bij goede contacten met de samenleving en tijdige zorg voor mensen die dat nodig hebben. Daarom is er goede afstemming tussen de beleidsterreinen zorg en veiligheid. Bijvoorbeeld om personen met verward gedrag de juiste hulp te bieden en daarmee overlast te voorkomen. We hebben korte lijnen met het wijk- en welzijnswerk, het jongerenwerk, gezondheidszorg, boa’s en wijkagenten. We betrekken scholen, verenigingen en kerken bij een adequate aanpak. Samen met onze inwoners en veiligheidspartners zijn wij verantwoordelijk voor het veilig houden van Voorst.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels.De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

| 59

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten

Openbare orde en veiligheid Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland Inhoud In 2024 werkt de VNOG verder aan de Toekomstvisie en bijbehorende opdrachten die in 2020 zijn vastgesteld en in 2026 moeten zijn uitgevoerd en geborgd. Het beleidsplan en het regionaal risicoprofiel voor de huidige beleidsperiode (2021-2024), sluiten één op één aan op de Toekomstvisie en opdrachten. In 2024 wordt er een nieuw risicoprofiel en een nieuw regionaal beleidsplan opgesteld voor de beleidsperiode 2025-2030. In het nieuwe risicoprofiel zullen de ontwikkelingen van de afgelopen jaren worden meegenomen. Een van die ontwikkelingen is dat veiligheidsregio’s steeds meer te maken krijgen met langdurige crises. Om die reden verhoogt het Rijk in de komende jaren de Rijksbijdrage Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR). De VNOG gaat in 2024 en de jaren die daarop volgen met deze middelen aan de slag om de flexibiliteit van de crisisorganisatie te vergroten, haar informatiepositie te versterken en te werken aan een betere informatie-uitwisseling. Beoogd effect Door middel van een goed risicoprofiel, samen met een beleids- en dekkingsplan dat aansluit op de Toekomstvisie en opdrachten, wordt de VNOG een flexibele en slagvaardige organisatie.

Dit zorgt er voor dat er in onze regio veilig en gezond gewoond, gewerkt en gerecreëerd kan worden en we goed voorbereid zijn op incidenten met een grote waarschijnlijkheid en/of een grote impact. Ondermijning Inhoud

Beoogd effect

Inmiddels zijn onze Bibob-beleidsregels uitgebreid, waardoor we nu ook een Bibob-toets kunnen uitvoeren bij vastgoedtransacties, omgevingsvergunningen, subsidies en aanbestedingen. Deze Bibob-toets houdt in, dat aan de hand van het ingevulde Bibob vragenformulier beoordeeld wordt, of er redenen zijn om bijvoorbeeld een aanvraag te weigeren of om eerst een advies aan het Landelijk Bureau Bibob te vragen. In 2024 worden de nieuwe beleidsregels verder geïmplementeerd. In 2024 gaan we ook andere acties uitvoeren die in lijn zijn met ons plan van aanpak ondermijning. Zo gaan we aan de slag met de aanbevelingen uit de weerbaarheidsscan en zullen we concrete maatregelen nemen om de weerbaarheid van onze organisatie tegen ondermijning te vergroten. Ook gaan we in 2024 door met integrale controles en preventieve acties. In de preventie zal er meer focus komen te liggen of ‘facilitators’. Dit zijn (rechts)personen die bewust, onbewust of gedwongen de ondermijnende criminaliteit mogelijk maken. Door deze sleutelfiguren bewust te maken van de risico’s van ondermijning, zal de gelegenheid voor criminelen om criminele activiteiten te ondernemen, afnemen. Aanpakken, terugdringen en voorkomen van ondermijning / ondermijnende criminaliteit in de gemeente Voorst.

Zorg en Veiligheid Inhoud We constateren de afgelopen jaren een toenemende verbinding tussen de beleidsvelden Zorg en Veiligheid, dit zetten we ook in 2024 voort. Ook regionaal zijn de beleidsterreinen steeds meer met elkaar verbonden. Zo wordt er twee keer per jaar een zogenaamde Vierhoek gehouden met de burgemeesters van de IJsselstreekgemeenten, politie, het OM en de grootste lokale instellingen geestelijke gezondheidszorg. De regionale bestuurlijke stamtafel zorg-veiligheid blijft ook in 2024 bestaan. Met deze stamtafel werken we stapsgewijs toe naar een integrale sturingsvisie, een ‘ronde’ stamtafel en herijking van de regionale governance structuur (de ontwikkelagenda). Vaste elementen van de agenda zijn ‘leren van elkaars perspectief’, ‘vormgeven integrale sturing’ en ‘anders werken op de strategische agenda’. In 2023/2024 worden de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) en de Persoons Gerichte Aanpak (PGA) regionaal uitgerold.

Beoogd effect

60 |

Op het terrein van zorg en veiligheid wordt goed samengewerkt met zowel het Veiligheidshuis als Veilig Thuis. Veel pakken we in regionaal verband op, omdat de betrokken zorgpartners ook vaak in regioverband opereren. In het uitvoeringsplan 2024, dat we samen met gemeente Zutphen, Lochem en Brummen opstellen, wordt een aantal concrete acties op het vlak van zorg en veiligheid genoemd die we in 2024 uitvoeren. Dit jaarlijkse uitvoeringsplan (dat hoort bij het Integraal Veiligheidsplan) wordt ter kennisgeving aan de raad aangeboden. Door bevordering van de samenwerking tussen zorg en veiligheid, komen we tot een betere integrale aanpak van vraagstukken die zich op het snijvlak van zorg en veiligheid bevinden.

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG)

Doel De VNOG voert de dagelijkse brandweerzorg uit. De brandweer op regioniveau zorgt onder andere voor de voorbereiding op rampen en calamiteiten, samen met de GHOR (geneeskundige hulpverlening in de regio). Hiervoor wordt samengewerkt met politie en de deelnemende gemeenten.

Beleidsindicatoren

In dit overzicht staan de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit begrotingsprogramma. Via de link: www.waarstaatjegemeente.nl kunnen vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten en landelijke gemiddelden. Taakveld Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid

Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid

Naam indicator Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

Eenheid Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven per 1.000 Het aantal geweldsmisdrijven, per inwoners 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etcetera). Diefstal uit woning per 1.000 Het aantal diefstallen uit woningen, inwoners per 1.000 inwoners. Vernieling en misdrijven tegen de Het aantal vernielingen en openbare orde per 1.000 inwoners misdrijven tegen de openbare orde, per 1.000 inwoners. Verwijzingen Halt per 1.000 Het aantal verwijzingen naar Halt, inwoners van 12-17 jaar per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar.

Indicator Voorst Bron 0,4 CBS 1,8 CBS

1,4 CBS 3,2 CBS

4 Bureau Halt

| 61

Wat mag het kosten Exploitatie Taakveld

1-1 Crisisbeheersing en brandweer 1-2 Openbare orde en veiligheid Totaal lasten 1-1 Crisisbeheersing en brandweer 1-2 Openbare orde en veiligheid Totaal baten Totaal saldo baten en lasten

Werkelijk 2022

Begroting 2023 Incl. wijzigingen 1.561.180 1.692.750

2024

2025

2026

2027

1.833.560

1.833.558

1.833.556

1.833.554

456.261 2.017.440 18.265

534.445 2.227.195 -

464.646 2.298.206 -

375.646 2.209.204 -

375.646 2.209.202 -

375.646 2.209.200 -

180.596 198.861 -1.818.579

58.313 58.313 -2.168.882

14.659 14.659 -2.283.547

14.659 14.659 -2.194.545

14.659 14.659 -2.194.543

14.659 14.659 -2.194.541

-

89.000

89.000

-

-

-

-1.818.579

-2.079.882

-2.194.547

-2.194.545

-2.194.543

-2.194.541

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Geraamde resultaat

Raming begroting

Toelichting ontwikkelingen begroting 2024 t.o.v. 2023: 1-1 Crisisbeheersing , Brandweer Hogere salarislasten en de geïndexeerde bijdrage aan de VNOG verklaren de gestegen lasten. 1-2 Openbare orde en veiligheid Zowel bij de baten als lasten is in 2023 de investering 'Naleving controle toegangsbewijzen' begroot. Een extra budget voor ondermijning (Prioriteitennota 2024-2027) verklaart de rest van het verschil onder de lasten. Investeringen Jaar Meerjaren Investerings Programma Brandweerkazerne Terwolde (nieuwbouw) Brandweerkazerne Voorst (nieuwbouw) Meerjaren Onderhouds Programma Geen investeringen Totaal Veilig Voorst

Bedrag Begroting Begroting Begroting Begroting investering 2024 2025 2026 2027

2025 2025

p.m. p.m.

0 0

p.m. p.m.

p.m. p.m.

p.m. p.m.

2024-2027

0 p.m.

0 0

0 p.m.

0 p.m.

0 p.m.

Saldo 2023 0 0 0 0

Saldo 2024 0 0 0 0

Saldo 2025 0 0 0 0

Saldo 2026 0 0 0 0

Saldo 2027 0 0 0 0

Reserves en voorzieningen

Geen reserves Totaal reserves Geen voorzieningen Totaal voorzieningen Standen per 31 december

62 |

3.7 Dienstverlenend Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieakkoord 2022-2026) De dorpen en buurtschappen vormen samen de gemeente Voorst. Wij hechten waarde aan een goede relatie met de dorpen. Dit betekent dat het bestuur zichtbaar en met regelmaat aanwezig wil zijn in iedere dorp. De gemeentelijke coördinator maatschappelijke initiatieven is een belangrijke schakel tussen inwoners en de gemeente. Iedere wethouder is ook dorpswethouder om de lijn tussen het college en de dorpen ook op bestuurlijk niveau zo kort mogelijk te houden. De kracht van de samenleving is ons uitgangspunt. De gemeente is een wendbare organisatie die verankerd is in de lokale gemeenschap en die maatwerk kan leveren in dorpen en naar doelgroepen. De gemeente stelt zich meedenkend op. Als initiatieven vanuit de samenleving niet gerealiseerd kunnen worden, onderbouwen we waarom dit zo is, en geven we aan wat wél kan. Samenkracht en burgerparticipatie In tien van de twaalf dorpen zijn plaatselijke belangenverenigingen, die de belangen van hun inwoners behartigen. In Steenenkamer doet de actieve buurtvereniging dit. In Twello is geen belangenvereniging. Aan de hand van een Leefbaarheidsonderzoek maken wij aansluitend graag afspraken over de gewenste samenwerking. De rol van de dorpscontactpersonen is van groot belang.

We continueren deze rol en gaan in gesprek over de invulling van deze functie en eventuele doorontwikkeling. In een dorpsvisie staat hoe het dorp zich wil ontwikkelen. Een dorpsvisie gaat over voorzieningen, projecten en kansen en is van belang voor alle inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden uit het dorp. Het initiatief om te starten met een dorpsvisie kan zowel vanuit de gemeente als vanuit de dorpen zelf komen. We willen zoveel mogelijk een gezamenlijk proces doorlopen en ondersteunen waar mogelijk. Bestuur Aan de balies van het nieuwe gemeentehuis worden inwoners snel en goed geholpen als zij een nieuw rijbewijs of een reisdocument nodig hebben. De gemeente maakt interactief beleid samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere gemeenten en organisaties. De vorm en invulling van participatie verschilt per project. Wij vinden verwachtingenmanagement daarbij belangrijk, zodat inwoners vooraf weten wat de kaders zijn. Wij handelen met verantwoordelijkheid voor de volgende generaties. De jeugd heeft de toekomst en kan de gemeente ook nu al veel bieden. We zetten daarom specifiek in op het betrekken en enthousiasmeren van de jeugd bij de lokale politiek en democratie, onder meer door het instellen van een jongerenraad.

| 63

Regionale samenwerking Wij hechten een groot belang aan samenwerking. In de regio, maar ook met netwerkpartners als buurgemeenten, andere overheden, waterschappen en veertien verbonden partijen. We zetten graag op een rij wat de mogelijkheden zijn om elkaar verder te helpen en samen het beste te doen voor onze inwoners. Voor alle samenwerkingsverbanden geldt dat we actief samenwerken voor het beste resultaat. Voorst werkt met 7 andere gemeenten aan een regionale agenda. De thema’s hierbij zijn duurzaam wonen en werken in een goed bereikbare regio, met versterking van ons gevarieerde landschap. Voorst is een relatief kleine gemeente tussen grotere steden. Waar mogelijk trekken we samen op om meer te bereiken. Dat doen we bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, waar we samenwerken met de politie en andere partners, zoals het Regionale Informatie- en Expertise Centrum. De Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland is een belangrijke partner als het gaat om risico- en crisisbeheersing, GGD Noord- en Oost-Gelderland als het gaat om gezondheid. Kansen voor bedrijven Voorst is onderdeel van de kennis- en netwerkorganisatie die werkt aan het versterken van de duurzame, economische ontwikkeling van de regio; de Cleantech Regio. De organisatie verbindt initiatieven uit onderwijs, ondernemers en overheid. Voorst levert hieraan een actieve bijdrage.

De samenwerking biedt kansen voor bedrijven in onze gemeente, maar ook om de doelstellingen op het gebied van energie en duurzaamheid dichterbij te halen. Klarenbeek is deels onderdeel van de gemeente Voorst, maar ook deels onderdeel van de gemeente Apeldoorn. Dit vraagt vanuit de gemeente Voorst om een goede afstemming met Apeldoorn over onderwerpen die spelen in het dorp, zoals ouderenzorg, woningbouw, de energietransitie, kinderopvang en een vitaal multifunctioneel centrum. Bestuurlijk kompas Een bestuurlijk kompas is opgesteld met daarin afspraken over de samenwerking met de inwoners van Voorst, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie. Dit bestuurlijk kompas laat zien hoe gehandeld wordt om Voorst betrouwbaar en betrokken te besturen. In het bestuurlijk kompas komen de volgende thema’s aan bod: ▪ In gesprek met de samenleving ▪ De gemeenteraad in positie ▪ Samenwerking ambtenaren en bestuur

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels.De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

64 |

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten

Bestuur Verkiezingen Inhoud

Beoogd effect

De opkomst van de verkiezingen in 2023 waren een stuk hoger dan verwacht, dit geeft mogelijk een verwachtingspatroon voor de toekomst. Daarom werken we aan het verder profesionaliseren en stroomlijnen van het proces, waaronder in afstemming met de partijen het vormgeven van de aanplakborden. Wij informeren u hierover in het Voortgangsbericht 2024 als dit financiële consequenties heeft. In 2024 zijn er verkiezingen voor het Europees parlement. Een voorspoedig verloop van de verkiezingen waarbij juistheid en tevredenheid de belangrijkste speerpunten zijn.

Piek aanvraag reisdocumenten Inhoud In 2024 verwachten we een piek in de aanvraag van de reisdocumenten. Veel reisdocumenten vervallen komend jaar en men zal deze willen vervangen. Op dit moment spelen we hier op in door met acties mensen ertoe te bewegen eerder een reisdocument aan te vragen. Deze piek zal zorgen voor extra inzet. Deze inzet vangen we op binnen onze huidige bedrijfsvoering en worden gedekt door de extra inkomsten van de leges. Beoogd effect Tijdig en foutloos verwerken van alle aanvragen voor de reisdocumenten en deze binnen het termijn te realiseren. Digitaal inwonerspanel Inhoud Eén van de acties uit de Communicatievisie 2022-2026 is de invoering van een digitaal inwonerpanel om de betrokkenheid van inwoners bij gemeentelijke activiteiten te vergroten. Via dit digitale inwonerpanel kan de gemeente op proactieve en eenvoudige wijze aan een brede en grote groep inwoners om hun mening vragen. We starten hiermee in 2023 en verwachten in 2024 u onze dan opgedane ervaringen te delen. Beoogd effect Het vergroten van de inwonerbetrokkenheid van inwoners bij (invoering of uitvoering van) gemeentelijk beleid.

Samenkracht en burgerparticipatie Participatie Inhoud

Beoogd effect

Op basis van het in 2023 vastgestelde participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving zijn we ook in 2024 bezig om samen met de dorpsbelangenorganisaties na te denken over hun eigen rol en taak, de samenwerking die onderling mogelijk is en de gewenste ondersteuning van de gemeente. Met het oog op de monitoring en evaluatie van het participatiebeleid zetten we deze gesprekken voort. Het onderhouden van contacten met maatschappelijke organisaties op het gebied van leefbaarheid. We stimuleren ontmoetingen om van elkaar te leren.

| 65

Aanjagen van bewonersinitiatieven in Twello Inhoud We hebben de wens om samen met actieve inwoners uit Twello de resultaten van het Leefbaarheidsonderzoek Twello (juli 2022) te vertalen in een gebiedsgerichte (wijk)aanpak die passend is bij ons grootste dorp. We sluiten hiermee aan op het proces van het programma Sterke Buurtverbinders dat in het najaar van 2023 van start gaat en doorloopt in 2024. Het is een 2-jarig project gefaciliteerd door het Oranje Fonds, dat wordt getrokken door Mens en Welzijn. Hierbij worden inwoners van Twello betrokken. Vragen die we willen beantwoorden zijn: ▪ ▪ ▪

▪

▪

Beoogd effect

Wie kan welke rol nemen richting een initiatiefrijk en verbonden Twello? Wat is er nodig om inwonersinitiatieven in Twello zo goed mogelijk te ondersteunen? Is een samenwerking met (vrijwillige) buurtverbinders in de Twellose wijken kansrijk? Welke taken kunnen zij op zich nemen en hoe staan zij in contact met de gemeente? Waarmee kunnen wij hen ‘uitrusten’ om goed de wijk in te gaan? Welke rol kunnen ontmoetingsplekken in de buitenruimte vervullen in aanvulling op de bestaande ontmoetingsplekken zoals Ontmoeting Klein Twello, Trefpunt Duistervoorde en Lawa Mena. Wat is er nodig om de buitenruimte geschikt te maken voor ontmoeting van inwoners?

Voor uitvoering van een uiteindelijke gebiedsgerichte (wijk)aanpak zijn mogelijk extra middelen nodig. Indien nodig komen wij hiervoor met een voorstel. Het verbeteren van de leefbaarheid en de saamhorigheid in de wijken van Twello.

Regionale samenwerking Inhoud De regionale samenwerking met o.a. de verschillende verbonden partijen, buurgemeenten en gemeenschappelijke regelingen is van groot belang. Zo hebben de provincies opdracht gekregen van het Rijk om in 2023 de ruimtelijke opgaven voor wonen, natuur, energie, landbouw en economie in samenhang in kaart brengen. Met het water- en bodemsysteem als leidend principe. De provincie Gelderland werkt dit op regionale schaal uit, in samenwerking met partners zoals de Regio Stedendriehoek. Sommige opgaven kunnen worden gekoppeld, maar soms zullen opgaven botsen en is een ruimtelijke afweging nodig. In het najaar van 2023 wordt hiervoor een bod/regioarrangement neergelegd bij het Rijk. De uitwerking van de gebiedsprogramma’s - die voortkomen uit het regioarrangement - is beoogd in 2024. In 2024 gaan wij verder aan de slag met de regionale uitvoeringsagenda (in 2023 vastgesteld). Onder andere door eind 2023 een nieuwe aanvraag voor een Regio Deal in te dienen. Medio 2024 moet deze regiodeal met het Rijk zijn afgesloten.

Beoogd effect

66 |

Tot slot blijft binnen de samenwerking in de regio oog voor de afstemming van de opgaven op het gebied van wonen, werken en bereikbaarheid in het afstemmingsberaad. Actief samenwerken voor een goed woon- en leefklimaat voor onze inwoners.

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Regio Stedendriehoek

Doel De regio Stedendriehoek is een samenwerkingsvorm én een gebied. De Wgr-regeling wordt aangepast waardoor met één organisatie (nu nog twee) wordt gewerkt. De Strategische Board vormt vanuit de samenwerking van de 3 o’s (onderwijs, ondernemers en overheid) een onafhankelijk adviesorgaan. De komende jaren wordt gezamenlijk gewerkt aan de regionale uitvoeringsagenda. Hierin staan de ambities en gewenste resultaten tot 2030. De agenda geeft aan waar wij gezamenlijk voor staan en is gericht op de toekomst met slimme groene verstedelijking, een vitaal landelijk gebied en een gezonde regionale economie.

Beleidsindicatoren

In dit overzicht staan de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit begrotingsprogramma. Via de link: www.waarstaatjegemeente.nl kunnen vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten en landelijke gemiddelden. Taakveld Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning

Naam indicator Formatie

Eenheid Fte per 1.000 inwoners

Indicator Voorst Bron 7,65 Eigen gegevens

Bezetting (personen)

Fte per 1.000 inwoners

8,72 Eigen gegevens

| 67

Wat mag het kosten Exploitatie Taakveld

0-1 Bestuur 0-2 Burgerzaken 0-3 Beheer overige gebouwen 6-1 Samenkracht + burgerparticipatie Totaal lasten 0-1 Bestuur 0-2 Burgerzaken 0-3 Beheer overige gebouwen 6-1 Samenkracht + burgerparticipatie Totaal baten Totaal saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Geraamde resultaat

Werkelijk 2022

Begroting 2023 Incl. wijzigingen 3.469.436 1.920.594 905.435 975.425 1.018.859 1.121.470 194.350 132.636

2024

2025

2026

2027

2.145.450 999.341 927.133 136.615

2.206.672 999.444 895.295 136.615

2.206.611 999.139 894.745 136.615

2.206.549 998.969 869.441 136.615

5.588.080 1.404.672 338.792 695.924 22.017

4.150.125 67.933 345.778 138.438 -

4.208.539 129.237 356.151 104.228 -

4.238.026 108.913 356.151 104.228 -

4.237.110 77.892 356.151 104.228 -

4.211.574 77.892 356.151 104.228 -

2.461.404 -3.126.676

552.149 -3.597.976

589.616 -3.618.923

569.292 -3.668.734

538.271 -3.698.839

538.271 -3.673.303

173.288

141.760

91.120

61.120

39.532

39.532

-2.953.388

-3.456.216

-3.527.803

-3.607.614

-3.659.307

-3.633.771

Raming begroting

Toelichting ontwikkelingen begroting 2024 t.o.v. 2023: 0-1 Bestuur Binnen het taakveld bestuur hebben we in 2023 de mutatie voor de APPA kapitaaluitkering verwerkt. Per saldo is dit bedrag nul, maar het saldo laat een mutatie zien in 2024 ten opzichte van 2023. Daarnaast zijn de bezoldigingen aan het college en uitkeringen aan voormalig wethouders gestegen als gevolg van diverse mutaties die in 2023 hebben plaatsgevonden en voor 2024 meegenomen zijn in de raming. 0-2 Burgerzaken Geen bijzonderheden. 0-3 Beheer overige gebouwen De daling in de lasten (en baten) van het taakveld "Beheer overige gebouwen" wordt veroorzaakt doordat het voormalig Veluws College aan de Hietweideweg 20 Twello uit onze exploitatie is gegaan. Voor 2023 zaten deze lasten er nog in maar voor 2024 zijn deze, als gevolg van de sloop, er volledig uitgegaan. Ditzelfde geldt ook voor het gebouw aan de Maarten Tromplaan (voormalig Klein Twello) die niet meer in onze exploitatie zit. De daling van de baten is hier ook een automatisch gevolg van door derving van huurinkomsten. 6-12 Samenkracht en participatie PR7 Geen bijzonderheden.

68 |

Investeringen Jaar Meerjaren Investerings Programma Geen investeringen Meerjaren Onderhouds Programma Meerjaren onderhoud gemeentelijke gebouwen (o.b.v. beheerplan uit voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen) Totaal Dienstverlenend Voorst*)

Bedrag Begroting Begroting Begroting Begroting investering 2024 2025 2026 2027 0

0

0

0

0

2024-2027

6.178.391

0

0

0

0

2024-2027

6.178.391

0

0

0

0

Reserves en voorzieningen

Geen reserves. Totaal reserves Wethouderspensioenen Wachtgeldverplichtingen Totaal voorzieningen

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo 2023 2024 2054 2026 2027 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.381.943 1.445.181 1.508.419 1.571.657 1.634.895 86.368 35.023 4.002 4.002 4.002 1.468.311 1.480.204 1.512.421 1.575.659 1.638.897

Standen per 31 december

Toelichting: Voorzieningen: Wethouderspensioenen We zijn verplicht een voorziening in te stellen voor pensioenen voor wethouders. De toekomstige pensioenaanspraken van wethouders waren voorheen ondergebracht in een inmiddels afgekochte kapitaalverzekering van Loyalis, het zogenoemde Appa plan. Het opgebouwde en vrijgevallen kapitaal is gestort in de voorziening wethouderspensioenen. Alle toekomstige pensioenverplichtingen voor (oud-)wethouders worden vervolgens in de voorziening pensioenen wethouders afgedekt en volledig in eigen beheer opgebouwd. We verzorgen nu dus zelf alle pensioenuitkeringen. Aan de hand van jaarlijkse actuariële berekeningen worden de benodigde pensioenrechten voor alle (oud-)wethouders verder in deze voorziening, in eigen beheer, opgebouwd. De Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) is hierbij leidend voor de opbouw van een toereikende pensioenvoorziening. Wachtgeldverplichtingen Dit is een voorziening voor het afdekken van toekomstige wachtgeldverplichtingen.

| 69

3.8 Algemene dekkingsmiddelen en financieringen Algemeen De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten van de gemeente waar geen directe dienstverlening en/of bestedingsverplichtingen tegenover staan. Het zijn dan ook vrij besteedbare middelen die we jaarlijks inzetten ter dekking van de uitgaven in de diverse programma’s. Daarnaast betreft het ook de raming onvoorzien en uitgaaf- en inkomstenposten die nog niet aan de diverse programma’s zijn toegerekend. Het grootste gedeelte van de algemene dekkingsmiddelen bestaat uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn, zoals de onroerende-zaakbelasting. De onderstaande tabel geeft een weergave van alle geraamde algemene dekkingsmiddelen. Taakveld

0-5 Treasury 0-61 OZB Woningen 0-62 OZB niet-woningen 0-64 Belastingen overig 0-7 Algemene en ov. uitkeringen Gemeentefonds 0-8 Overige baten en lasten 0-9 Vennootschapsbelasting (VBP) Totaal lasten 0-5 Treasury 0-61 OZB Woningen 0-62 OZB- niet woningen 0-64 Belastingen overig 0-7 Algemene en ov. uitkeringen Gemeentefonds 0-8 Overige baten en lasten 0-9 Vennootschapsbelasting (VBP) Totaal baten Totaal saldo baten en lasten

Werkelijk 2022

Begroting 2023 Incl. wijzigingen 129.946 122.178 377.841 377.332 37.480 51.453 -51.000

Raming begroting 2024

2025

2026

2027

177.538 360.963 155.499 -

167.408 360.963 155.499 -

200.048 360.963 155.499 -

207.352 360.963 155.499 -

90.002 32.411

200 -

-

29.900 -

59.700 -

89.500 -

667.680 260.401 4.334.633 2.523.823 1.406.957 43.827.817

500.163 282.500 4.680.657 2.732.536 110.000 45.255.582

694.000 159.400 5.112.025 2.968.906 110.000 46.944.672

713.770 159.400 5.145.470 2.968.906 110.000 47.251.980

776.210 159.400 5.178.842 2.968.906 110.000 43.453.879

813.314 159.400 5.178.842 2.968.906 110.000 43.026.243

177.258 -

-

-

-

-

-

52.530.889 51.863.209

53.061.275 52.561.112

55.295.003 54.601.003

55.635.756 54.921.986

51.871.027 51.094.817

51.443.391 50.630.077

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

-1.196.268

124.871

214.192

118.534

110.744

110.744

Geraamde resultaat

50.666.941

52.685.983

54.815.195

55.040.520

51.205.561

50.740.821

Verbonden partijen Verbonden partij Tribuut belastingsamenwerking

NV Bank Nederlandse Gemeenten

Waterbedrijf Vitens (dividend)

70 |

Doel Tribuut voert voor de gemeenten Apeldoorn, Epe, Lochem, Zutphen en Voorst alle gemeentelijke heffingen en belastingen uit. Een uitzondering geldt voor de heffing en invordering van de leges publiekszaken. Het aanwezig zijn van een bankiersbedrijf specifiek ten behoeve van overheden met het oog op het bijdragen aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Als aandeelhouder ontvangt de gemeente Voorst jaarlijks een dividend. Vitens houdt zich bezig met het winnen, zuiveren en leveren van drinkwater. Als aandeelhouder heeft de gemeente Voorst jaarlijks een dividend ontvangen. De komende jaren wordt vanwege wijzigingen in het financiële beleid bij Vitens geen dividend uitgekeerd.

Algemene uitkering gemeentefonds Algemeen De algemene uitkering uit het gemeentefonds is vrij besteedbaar en wordt aangewend voor de dekking van de lasten van de gemeente. De algemene uitkering is dus primair een algemeen dekkingsmiddel. Dit betekent dat de gemeente autonoom is in het aanwenden van de algemene uitkering. Het rijk informeert de gemeenten over de algemene uitkering uit het gemeentefonds via circulaires. Voor deze begroting is de informatie uit de meicirculaire 2023 als uitgangspunt genomen. Ontwikkelingen In het coalitieakkoord van het kabinet is besloten om de ontwikkeling van het gemeentefonds (het accres) vanaf 2027 niet langer te koppelen aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven, de zogenaamde 'trap op-trap af-systematiek'. Vanaf 2027 wordt het gemeentefonds geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Vooruitlopend op deze nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 in 2026 eenmalig € 1 miljard beschikbaar gesteld. Dit bedrag is in de meicirculaire 2023 vanaf 2027 structureel opgenomen. In de meicirculaire 2023 is de nieuwe financieringssystematiek nog niet verwerkt.

Voor 2026 en verder is het accres gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire wordt geactualiseerd op basis van de laatste inzichten van het Centraal Planbureau (CPB) over de loon- en prijsontwikkeling. Taakmutaties Aan het gemeentefonds zijn in de meicirculaire 2023 middelen toegekend voor specifieke doelen, de zogenaamde taakmutaties. Uitgangspunt is dat deze middelen in onze begroting worden afgezonderd en voor deze doelen worden ingezet. Hieronder leest u een toelichting op de belangrijkste mutaties. ▪ Wet goed verhuurderschap In het coalitieakkoord van het demissionair kabinet is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel goed verhuurderschap. Het wetsvoorstel introduceert een landelijke basisnorm voor goed verhuurderschap, in de vorm van algemene regels, waaraan verhuurders en verhuurbemiddelaars zich dienen te houden. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. ▪ Loon- en prijsontwikkelingen Participatie, Jeugdhulp en Voogdij 18+ Binnen de onderdelen Participatie, Jeugdhulp en Voogdij 18+ staan middelen die nog niet overgeheveld zijn naar de algemene uitkering.

Voor deze onderdelen wordt nog één keer een loon- en prijsbijstelling toegekend voor de jaren 2024 en 2025. ▪ Integraal zorgakkoord (Wmo abonnementstarief) Het kabinet stelt vanaf 2025 structureel extra middelen (€ 110 miljoen) beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo. ▪ Eigen bijdrage Wmo Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd. Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo. Anders dan beoogd in het coalitieakkoord van het kabinet verdwijnt het abonnementstarief niet alleen voor de huishoudelijke hulp, maar voor alle Wmo-voorzieningen waarop het abonnementstarief nu van toepassing is. Hiervoor wordt een wetsvoorstel voorbereid. Het huidige | 71

▪

wetsvoorstel voor invoering van de passende eigen bijdrage huishoudelijke hulp (waarvan de inwerkingtreding per 2025 werd voorzien) wordt ingetrokken. Jeugdzorg De gemeenten en het Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd. In totaal wordt € 1,36 miljard in 2024 en € 859 miljoen in 2025 aan de algemene uitkering van het gemeentefonds toegevoegd voor jeugdzorg. Voor 2026 en verder zijn nog middelen bij het Rijk gereserveerd. De beschikbaarstelling van deze middelen vindt plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. In onze begroting hebben wij rekening gehouden met nog te ontvangen bedragen voor jeugdzorg op grond van de uitspraak van de commissie van Wijzen in de vorm van een stelpost. Een afspraak tussen het Rijk, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de VNG maakte dit mogelijk. De bedragen waar de gemeenten van uitgaan, konden zij berekenen dankzij de uitspraak van deze commissie. De stelposten zijn maximaal het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen. Deze stelposten vervallen nu er voor de jaren 2024 en 2025 middelen door het Rijk zijn toegekend. Voor de jaren 2026 en 2027 zijn nieuwe stelposten opgenomen, op basis van 75% van het gemeentelijk aandeel.

Taakmutatie (bedragen x € 1.000) Wet Goed Verhuurderschap Loon- en prijsontwikkelingen Participatie, Jeugdhulp en Voogdij 18+ Integraal zorgakkoord (Wmo abonnementstarief) Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp Herinvoering eigen bijdrage Wmo Jeugdzorg Vervallen stelpost rijksbijdrage jeugdzorg Nieuw op te nemen stelpost te ontvangen rijksbijdrage jeugd Totaal

2024 14 0

2025 15 152

2026 14 118

2027 13 0

0 0 0 1.466 -1.047 0 433

120 109 0 915 -1.047 0 264

113 103 -239 18 -1.047 391 -529

109 99 -231 17 -1.047 240 -800

Raming 2023 4.640.577 2.732.536 110.000 7.483.113

Raming 2024 5.070.743 2.968.906 110.000 8.149.649

OZB woningen en niet-woningen en overige belastingen OZB en overige belastingen OZB woningen OZB niet woningen Reclamebelasting Totaal

Onder deze taakvelden verantwoorden wij de onroerende zaakbelastingen voor woningen en niet-woningen en de reclamebelasting. Deze belastingen lichten we verder toe in de paragraaf Lokale heffingen.

Treasury Tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury-functie zoals financiering, beleggingen, dividenden etcetera waaronder dividend nutsbedrijven. Dividend De gemeente Voorst heeft 21.634 gewone en 14.322 preferente aandelen in het waterbedrijf Vitens. Vitens wil de solvabiliteit de aankomende jaren laten stijgen naar een minimumniveau van 35% en blijven voldoen aan de financiële ratio’s zoals gesteld door de kredietverstrekkers. Hiervoor zal de aankomende jaren het nettoresultaat moeten worden toegevoegd aan het eigen vermogen en voorlopig geen dividend worden uitgekeerd. De gemeente Voorst heeft 112.983 aandelen in het maatschappelijk kapitaal van de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). In 2023 is eenmalig een hoger dividend over 2022 uitgekeerd in verband met een hoger gerealiseerd resultaat. 72 |

De ontvangsten aan dividend ramen we als volgt: Dividend Bank Nederlandse Gemeenten Vitens (inclusief rentevergoeding preferente aandelen) Totaal

Raming 2023 282.500 0 282.500

Raming 2024 159.400 0 159.400

Voor een nadere toelichting op de ontwikkelingen binnen het taakveld Treasury en het treasurybeleid verwijzen we u naar de paragraaf Financiering.

Overige baten en lasten De raming in het taakveld Overige baten en lasten bestaan uit de stelposten met betrekking tot lasten van de investeringen uit het Meerjareninvesteringsprogramma (MIP) en Meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP) 2024-2027, voor zover deze niet zijn geraamd op de desbetreffende taakvelden.

Vennootschapsbelasting Op dit taakveld verantwoorden we het te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting. Met ingang van 1 januari 2016 is de vennootschapsbelasting voor overheidsondernemingen ingevoerd. Vennootschapsbelasting is verschuldigd vanwege fiscale winst die per saldo is gerealiseerd op ondernemingsactiviteiten in het begrotingsjaar na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren. De eventueel verschuldigde vennootschapsbelasting voor 2024 is bij het opmaken van deze begroting nog niet bekend. In de loop van 2024 rapporten wij hierover via het Voortgangsbericht of de Bestuursrapportage.

Reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen

Algemene reserve vrij aanwendbaar Reclamebelasting Dekking kapitaallasten Eenmalige investeringen en incidentele raadsbesluiten Totaal reserves Onderhoud gemeentelijke gebouwen Verlofsparen Totaal voorzieningen

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo 2023 2024 2025 2026 2027 14.767.734 13.717.934 13.617.934 13.592.934 13.567.934 2.329 2.329 2.329 2.329 2.329 6.470.602 5.992.247 5.520.550 5.078.231 4.684.913 148.119 148.119 148.119 148.119 148.119 21.388.784 19.860.629 19.288.932 18.821.613 18.403.295 594.548 437.717 232.210 130.684 91.469 223.173 223.173 223.173 223.173 223.173 817.721 660.890 455.383 353.857 314.642

Standen per 31 december

Toelichting reserves en voorzieningen, die niet bij de programma´s zijn opgenomen. Reserves: Algemene reserve vrij aanwendbaar Deze reserve is bestemd voor het dekken van lasten waar op geen andere wijze rekening mee gehouden is. Financiële mee- en tegenvallers worden ten gunste c.q. ten laste van deze reserve gebracht. Reclamebelasting Deze bestemmingsreserve heeft de egalisatie van financiële overschotten en tekorten van reclamebelasting tot doel.

| 73

Dekking kapitaallasten Deze reserve zetten we in ter dekking van kapitaallasten van in het verleden gedane investeringen met als dekking een reserve. Eenmalige investeringen en incidentele raadsbesluiten Deze reserve biedt dekking voor de financiële gevolgen van alle bestaande en nieuwe raadsbesluiten met een eenmalig karakter, die niet op de exploitatie verantwoord kunnen worden of specifiek aan andere reserves toe te schrijven zijn. Voorzieningen: Onderhoud gemeentelijke gebouwen Het onderhoud van gemeentelijke gebouwen is gebaseerd op het geactualiseerd MOP 2023-2032. Tot en met 2032 is de dotatie en de stand van de voorziening voldoende om het onderhoud te bekostigen. Verlofsparen Dit is een voorziening voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook een onvoorspelbare afbouw kennen.

74 |

3.9 Overhead Algemeen In dit onderdeel zijn de kosten van de overhead opgenomen. Onder overheadkosten vallen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (zgn. PIOFACH-kosten: Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting). Ook de rente en afschrijvingskosten op investeringen op het terrein van de overhead vallen onder dit onderdeel. Conform de vernieuwing van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), worden de kosten niet meer toegerekend aan de programma's. In de programma's nemen we alleen de kosten op die betrekking hebben op het primaire proces. Taakveld

0-4 Overhead Totaal lasten 0-4 Overhead Totaal baten Totaal saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Geraamde resultaat

Begroting 2023 Incl. wijzigingen 8.585.650 9.565.956 8.585.650 9.565.956 567.386 844.910 567.386 844.910 -8.018.263 -8.721.046 Werkelijk 2022

Raming begroting 2024

2025

2026

2027

9.689.501 9.689.501 836.918 836.918 -8.852.583

9.631.661 9.631.661 838.877 838.877 -8.792.784

9.728.878 9.728.878 842.684 842.684 -8.886.194

9.763.281 9.763.281 844.973 844.973 -8.918.308

574.431

219.383

-

-

-

-

-7.443.832

-8.501.663

-8.852.583

-8.792.784

-8.886.194

-8.918.308

Toelichting ontwikkelingen begroting 2024 t.o.v. 2023: Algemeen De overhead bestaat uit diverse verschillende indirecte kosten die niet toe te rekenen zijn aan één product. Dit betreffen diverse personeelskosten, automatiseringskosten, facilitaire kosten en huisvestingskosten. Deze betreffen horizonbreed de gehele organisatie. Onderstaand lichten we de afwijkingen in 2024 toe ten opzichte van 2023 op verschillende onderdelen. 0-4 Overhead Automatisering laat een daling in de lasten zien. Deze afname ontstaat door een verlaging van de kapitaallasten. Daarentegen laten de facilitaire kosten een stijging binnen de kapitaallasten zien, als gevolg van de eerste afschrijvingen op een gedeelte van de inrichting van het gerenoveerde gemeentehuis. Behalve de dalende en stijgende kapitaallasten zijn er geen bijzondere afwijkingen binnen de overhead in 2024 in vergelijking met 2023. Investeringen Jaar Meerjaren Investerings Programma Geen investeringen Meerjaren Onderhouds Programma ICT investeringen in hardware, software en 2024 t/m diensten*) 2027 Tractie (onderhoudsmaterieel, dienst- en 2024 t/m bestelauto´s, ebike) 2027 Totaal Overhead 2024-2027

Bedrag Begroting Begroting Begroting Begroting investering 2024 2025 2026 2027 0

0

0

0

0

1.200.000

100

60.400

120.600

180.800

128.485

5.000

0

5.800

13.700

1.328.485

5.100

60.400

126.400

194.500

| 75

Beleidsindicatoren In dit overzicht staan de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit begrotingsprogramma. Via de link: www.waarstaatjegemeente.nl kunnen vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten en landelijke gemiddelden. Taakveld Overhead Overhead

Naam indicator Apparaatskosten Externe inhuur

Overhead

Overhead

76 |

Eenheid Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Indicator Voorst Bron 716 Eigen begroting 6,05% Eigen begroting 11,23% Eigen begroting

Hoofdstuk 4 Paragrafen

| 77

4.1 Paragraaf Lokale heffingen Inleiding De lokale heffingen zijn naast de algemene uitkering van het gemeentefonds de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente. Dit zijn ook inkomstenbronnen waarop de gemeenteraad invloed kan uitoefenen. Binnen de paragraaf lokale heffingen zijn drie soorten opbrengsten te onderscheiden, namelijk belastingen, heffingen en rechten (gebruiks- of genotsrechten). De belastingen worden gebruikt als algemeen dekkingsmiddel, de heffingen en rechten worden ingezet ter bestrijding van gemaakte kosten. Voor de heffingen en rechten geldt als uitgangspunt een kostendekking op begrotingsbasis van maximaal 100%. Het streven is een volledige dekking van de gemaakte kosten door middel van heffingen en rechten. Thema

Belastingen Algemene middelen

Rechten/retributies Specifieke lasten, verband houdend met individuele diensten Maximaal kostendekkend Marktgelden

Heffingen Specifieke lasten, verband houdend met collectieve voorzieningen Maximaal kostendekkend Rioolheffing

Toeristenbelasting

Begraafplaatsrechten

Afvalstoffenheffing

Reclamebelasting

Leges

Besteding Opbrengst Vrij Onroerende-zaakbelasting (OZB)

Soort

De opbrengsten van de lokale heffingen verantwoorden we in verschillende programma’s. Uitgangspunt van het beleid bij alle soorten is het beperken van de lastendruk. De lasten die gemoeid zijn bij de uitvoering van diverse taken worden alleen verhaald op de inwoners indien dit noodzakelijk is. Geraamde inkomsten Soort (bedragen in €) OZB Afvalstoffen- en reinigingsheffing Rioolheffing Toeristenbelasting Reclamebelasting Marktgelden Begraafplaatsrechten Leges Totaal

2022 (jaarrekening) 6.757.376 2.114.795

2023 (begroting) 7.373.113 2.137.250

2024 8.039.649 2.201.368

2.477.527 221.443 112.705 42.948 190.334 1.769.561 13.686.689

2.532.073 196.361 110.000 43.190 165.296 1.538.343 14.095.626

2.552.238 202.252 110.000 43.190 170.255 1.732.802 15.051.754

Beleidsuitgangspunt Het algemene uitgangspunt in de begroting is het indexeren van de lasten met bruto binnenlands product (bbp) percentage uit de meicirculaire welke is vastgesteld op 3% voor 2024. Om de stijging van de lasten te kunnen dekken worden de inkomsten met hetzelfde percentage geïndexeerd. De indexatie is het algemene uitgangspunt. In de paragraaf wordt per belastingsoort onder het thema beleid verder beschreven hoe de geraamde inkomsten tot stand komen. Ontwikkelingen belastingen Onroerende-zaakbelastingen (OZB) Met de onroerende-zaakbelasting zorgt de gemeente voor haar eigen inkomstenbron, gemiddeld 9-10% van de totale inkomsten. De gegenereerde inkomsten zijn algemene middelen en worden aangewend om een gedeelte van de gemeentelijke verantwoordelijkheden of voorzieningen te financieren. 78 |

Beleid De geraamde inkomsten vanuit de onroerende-zaakbelasting (OZB) worden in 2024 voor het laatst verhoogd met € 400.000 (naast indexatie 3%) naar een bedrag 2024 van € 8.039.649. In 2021 heeft de gemeenteraad besloten om de inkomsten uit de onroerende-zaakbelasting te laten stijgen met respectievelijk € 600.000 (2022), € 400.000 (2023) en € 400.000 (2024). De opbrengst van de onroerende-zaakbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Heffingsmaatstaf De onroerendezaakbelasting wordt opgelegd aan eigenaren van woningen en bedrijven. Voor bedrijven geldt bovendien naast het eigendomsdeel ook een gebruikersbelasting. In alle drie de categorieën wordt de totale som van de WOZwaarden gedeeld door de geschatte inkomsten. Deze berekening resulteert in het tarief dat wordt toegepast op individuele onroerende zaken. Indien de gemeenteraad besluit om geen indexering of verhoging door te voeren en de WOZ-waarden desondanks stijgen, zal het tarief dalen. Aan de andere kant zal het tarief stijgen bij een afname van de WOZ-waarden. Dit betekent dat de totale WOZwaarden fungeren als verdeelsleutel om de geschatte inkomsten te realiseren. In onderstaande tabel is de systematiek uiteengezet. In 2021 was nog geen sprake van de verhogingen vastgesteld door de gemeenteraad. Het belastingbedrag steeg dat jaar met 1,6% terwijl de gemiddelde WOZ-waarde steeg met 5,33%.

In 2022 en 2023 zijn naast de indexatie ook de vastgestelde verhogingen verwerkt in het tarief wat resulteert in een hoger belastingbedrag. Jaar 2021 2022 2023

Gemiddelde WOZwaarde € 336.000 € 361.000 € 431.000

Stijging t.o.v. jaar ervoor 5,33% 7,44% 19,39%

Tarief 0,1090% 0,1126% 0,1018%

Stijging bedrag t.o.v. jaar ervoor 1,6% 10,98% 7,94%

Belastingbedrag € 366,24 € 406,49 € 438,76

Toeristenbelasting Voor overnachtingen in de toeristische sector betalen mensen die niet zijn ingeschreven in de gemeente Voorst toeristenbelasting. De exploitant die de overnachtingen aanbiedt doet jaarlijks een aangifte van het aantal overnachtingen aan Tribuut. Beleid De geraamde inkomsten voor de toeristenbelasting zijn met 3% geïndexeerd, waardoor het bedrag voor het jaar 2024 uitkomt op € 202.252. In Voorst wordt de toeristenbelasting geïnd met als doel de eigen inkomsten te versterken. Deze opbrengsten worden vervolgens aangewend voor het handhaven en verbeteren van voorzieningen binnen de gemeente. De opbrengst van de toeristenbelasting wordt in Voorst beschouwd als een algemeen dekkingsmiddel. Heffingsmaatstaf De belasting wordt vervolgens vastgesteld aan de hand van het vastgestelde tarief en het aantal overnachtingen. De tariefstructuur van onze toeristenbelasting kent 3 soorten verblijfsaccommodaties met ieder een afzonderlijk nachttarief. Tarief Overnachten in kampeermiddel Overnachten in hotel, ontbijthotel , vliegtuighotel , etctera Overige overnachtingen

2020 0,90 1,89 1,29

2021 0,92 1,92 1,31

2022 0,94 1,95 1,33

2023 0,97 2,01 1,37

| 79

Reclamebelasting In de gemeente Voorst wordt een reclamebelasting geheven in het centrum van Twello. De belasting wordt geheven van openbare aankondigingen (reclame-uitingen)die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. Bijvoorbeeld: gevelreclame, stickers, posters en.of vlaggen. Beleid Binnen Voorst wordt reclamebelasting geheven in het centrum van Twello. Deze vorm van belasting is tot stand gekomen door een overeenkomst met de Ondernemersvereniging Twello Centrum, waarbij een publiek-private samenwerking is aangegaan. Als tegemoetkoming voor de introductie van deze belasting is afgesproken dat de gemeente Voorst geen parkeerbelasting zal invoeren in het centrum van Twello voor een bepaalde periode. In een besluit van de gemeenteraad is besloten tot 2029 geen parkeerbelasting in te voeren. Naast eerder genoemde afspraak is overeengekomen dat de jaarlijkse opbrengst van de reclamebelasting een vastgestelde bestemming heeft. De Ondernemingsvereniging ontvangt een vast percentage van de opbrengst. Vervolgens wordt een vast deel gereserveerd voor de exploitatie van de parkeergarage en vast klein deel als tegemoetkoming in de perceptiekosten. De geraamde inkomsten worden niet jaarlijks geïndexeerd en eventuele overschotten worden na dotatie aan de voorziening (max € 4.000) uitgekeerd aan de Ondernemingsvereniging. Deze werkwijze is door de gemeenteraad vastgesteld.

Heffingsmaatstaf De belasting wordt geheven van de gebruikers van WOZ-objecten (bedrijfspanden) in het centrum van Twello waarbij reclame-uitingen zijn geplaatst of aangebracht. Om het belastingbedrag vast te stellen geldt een vast tarief van € 850, verhoogd met € 0,65 per € 1.000 van de WOZ-waarde van het betreffende object. Deze tarieven worden slechts aangepast in het geval dat de geraamde opbrengst niet wordt gerealiseerd. Ontwikkelingen heffingen Afvalstoffenheffing en reinigingsheffingen Elke gemeente is verantwoordelijk voor de inzameling van het afval van huishoudens. Middels de afvalstoffenheffing kunnen gemeenten de kosten van het ophalen van huishoudelijk afval dekken. Het is echter niet toegestaan om de opbrengst van deze heffing te gebruiken voor andere doeleinden. Tegelijkertijd met het verzamelen van huishoudelijk afval wordt bij enkele bedrijfspanden (zoals scholen, kerken, etc.) ook bedrijfsafval opgehaald. Voor deze inzameling wordt een reinigingsheffing geheven. Beleid De verwachte opbrengsten voor de afvalstoffenheffing hangen af van de geplande uitgaven voor het komende begrotingsjaar. Deze geplande uitgaven bestaan uit verschillende componenten: de bijdrage aan Circulus, de bijdrage aan Tribuut (inclusief kwijtschelding) en de interne personeelskosten.

Vanaf 2024 zal Circulus volledig verantwoordelijk zijn voor het verzamelen en verwerken van afval in de gemeente Voorst. De bijdrage aan Circulus wordt jaarlijks vastgesteld aan de hand van twee factoren: een bedrag voor de geleverde diensten en een bedrag voor de afvalverwerking. Elk jaar zal Circulus de bedragen voor beide aspecten mededelen aan alle deelnemende gemeenten. De schatting voor de afvalverwerkingskosten is echter gebaseerd op de marktprijzen van dat moment en kan dus positief of negatief uitvallen bij de jaarafrekening. Aansluitend is in de begroting van 2023 is al aangegeven dat de inverdienkorting en het contract met Ter Horst zullen eindigen. Dit betekent dat de bijdrage aan Circulus vanaf 2024 zal stijgen. 80 |

De verwachte opbrengsten worden berekend op basis van de eerder genoemde geplande uitgaven. Om de impact van het wegvallen van de inverdienkorting en het contract met Ter Horst in de komende jaren te verzachten wordt een deel van de voorziening aangebroken. Bij de volgende begroting zal worden beoordeeld in welke mate het tarief geleidelijk moet stijgen om de stijgende kosten te dekken. Heffingsmaatstaf Het belastingbedrag wordt in de gemeente Voorst bepaald door een vast en variabel (Diftar) bedrag. Elk huishouden heeft hierdoor zelf invloed op de hoogte van het belastingbedrag door de afvalstromen zoveel mogelijk te scheiden. Hiermee sluit de heffing volledig aan bij het grondstoffenplan. Tarief per huishouden 1- of meerpersoonshuishouden vastrecht, verhoogt met: tarief per lediging grijze container Reinigingsrecht: basis vastrecht, verhoogt met: tarief per lediging grijze container

Omschrijving Afval

Directe lasten Overhead 2.314.981 61.598

2020 136,70 5,30 165,40 6,40

2021 162,05 5,30 196,05 6,40

2022 164,65 5,40 199,25 6,55

2023 169,60 5,55 205,20 6,75

Inkomst KostenTotale Andere Totale dekkenduit BTW lasten heffingen inkomsten baten heid 273.874 2.650.453 2.201.368 449.085 2.650.453 94,1%

Rioolheffing Elke gemeente heeft een zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater, een zorgplicht voor het afvoeren van hemelwater en een zorgplicht voor het beperken van nadelige gevolgen van de grondwaterstand. Samengevat zijn dit de drie gemeentelijke watertaken waarbij de gemaakte kosten gedekt kunnen worden vanuit de rioolheffing. Beleid De financiële weergave van het beleid met betrekking tot de eerder genoemde zorgplichten is opgenomen in het programma Water 2020 t/m 2025. Binnen dit programma is een meerjarig overzicht opgenomen van diverse investeringen die zich over een periode van 40 jaar uitstrekken. Om de toekomstige investeringen te kunnen realiseren is een voorziening ingesteld. Uit de meest recente controle (jaarrekening) is gebleken, dat de voorziening te hoog is ten opzichte van toekomstige inversteringen zoals vastgelegd in het programma Water. Voor het begrotingsjaar 2024 worden de geschatte inkomsten bevroren en in hetzelfde jaar zal de financiële weergave in het programma Water worden herijkt. Heffingsmaatstaf De kosten voor het uitvoeren van de watertaken wordt in Voorst verhaald op de gebruikers van woningen en niet-woningen. Vervolgens is het belastingbedrag 3 afhankelijk van het aantal afgevoerde m afvalwater. Het tarief van de rioolheffing wordt in 2024 eveneens bevroren op € 224,10 vanwege het herijken (financieel) van het programma Water.