Jaarstukken 2020 (2021-28934) GEWIJZIGD

Ook het gemiddelde bedrag dat per cliënt werd gedeclareerd lag flink hoger dan in 2019, € 5.725 versus € 5.066. Het gemiddeld toegewezen bedrag is minder gestegen, namelijk van € 7.192 naar € 7.416. Dat betekent dat met name de uitnutting van de toewijzing is toegenomen; van ongeveer 70% naar ruim 77%. Oorzaak hiervoor is niet met zekerheid te duiden, maar logischerwijs is aan te nemen dat de zorg die op alternatieve wijze is ingezet tijdens de lockdownperiode in de eerste helft van het jaar niet zo effectief is geweest als de reguliere zorg en dat cliënten dit binnen hun toewijzing hebben ingehaald in de rest van het jaar. Dit is niet zichtbaar in de in- of uitstroomgegevens en is een losstaand effect dat helaas wel de kosten verder opdrijft. De genoemde ontwikkelingen hebben er in combinatie voor gezorgd dat de kosten met name in de tweede helft van 2020 hoger zijn uitgevallen dan wij op basis van onze prognose ten behoeve van de Bestuursrapportage 2020 hebben kunnen inschatten. We verwachten dat de effecten van de inhaalzorg (verschuiving van zorg en hogere uitnutting van de toegewezen zorg) zullen afnemen als de coronamaatregelen worden opgeheven, maar met name de stijging van het aantal cliënten en de toename van de tarieven is een effect dat de komende jaren nog van invloed gaat zijn op de hoogte van de kosten.

Actieplan kosten jeugdzorg en Wmo Inhoud Begin 2019 bleek dat de kosten voor jeugdzorg en Wmo over 2018 fors hoger lagen dan vooraf verwacht. Naar aanleiding hiervan heeft een analyse plaatsgevonden en hierover bent u via een aparte raadsmededeling en de Jaarstukken 2018 geïnformeerd. De analyse is vertaald in een actieplan, waarbij een vijftal actiepunten zijn gedefinieerd waarmee wij o.a. beter en sneller inzicht krijgen in de reeds gedeclareerde en nog te verwachten kosten, signalen kunnen herkennen waarmee wij gericht gesprekken met zorgaanbieders kunnen voeren over zowel de inhoud van de zorg als de administratieve afhandeling. Hiermee hopen we te voorkomen dat we wederom worden verrast door toegenomen kosten en waar mogelijk invloed kunnen uitoefenen. De actiepunten zijn: - Betere prognoses, meer inzicht in toewijzingen en declaraties - Verhoging van kostenbewustzijn en doorontwikkelen procesregie - Meer zicht op verwijsroute voor specialistische jeugd-GGZ - Gerichte, lokaal geïnitieerde accountgesprekken met zorgaanbieders - Verhogen van de baten (rijksuitkering, compensatiemogelijkheden)

Beoogd effect

50 |

In 2019 is een start gemaakt met deze actiepunten, in 2020 worden deze acties doorgezet. De acties moeten resulteren in een beter, sneller en completer inzicht in de te verwachten ontwikkelingen binnen de jeugdzorg en Wmo, zowel financieel als beleidsmatig. Los van de autonome ontwikkelingen, kan dit op termijn leiden tot een afremming van toename van de netto lasten of zelfs tot een verlaging ervan, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de zorg.

Actieplan kosten jeugdzorg en Wmo (vervolg) Verantwoording Ook in 2020 bleek een forse stijging van het beroep op de Wmo in de vorm van een jaarrekening maatwerkvoorziening18+ in onze gemeente. Vanwege de effecten van de coronacrisis bleken de 2020 cijfers over het eerste helft van 2020 niet representatief voor de rest van het jaar. Hoewel de exacte redenen altijd op casusniveau bekeken moeten worden, is in het algemeen sprake van een deel inhaalzorg maar ook van extra behoefte aan zorg door een doelgroep die dat normaal wellicht niet zou hebben maar vanwege corona wel. Hierdoor blijkt de bijsturing die we in de Bestuursrapportage hebben voorgesteld verre van toereikend te zijn geweest. Hoewel dit past binnen het landelijke beeld van forse tekorten voor de Wmo, blijkt het zeer moeilijk om deze groei te stoppen of zelfs af te remmen. In 2020 hebben veel zorgaanbieders gebruik gemaakt van de regionale financieringsregeling om inkomstenderving door Corona te compenseren. Ook meerkosten vielen onder deze regeling. Het Rijk heeft hiervoor apart middelen beschikbaar gesteld en deze zijn in begin 2021 geheel ingezet.

Geëscaleerde zorg 18+ Regioaanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling 2020-2023 Inhoud In 2020 begint de uitvoering van de nieuwe regio-aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Hierbij wordt aangesloten bij het landelijke programma Geweld hoort nergens thuis met de speerpunten: Eerder en beter in beeld, stoppen en duurzaam oplossen en aandacht voor specifieke groepen. Beoogd effect Een betere vroegsignalering en monitoring van slachtoffers en daders van huiselijk geweld en kindermishandeling in de regio en in onze gemeente. (potentiële) daders en slachtoffers in de gemeente Voorst zijn tijdig in beeld en krijgen de hulpverlening die passend is. We kijken hierbij naar het hele gezin en leggen de verbinding met het domein Veiligheid. Verantwoording In 2020 is het regionale actieplan voor de regionale aanpak vastgesteld in alle 14 betrokken jaarrekening gemeenten. In 2020 is begonnen met het uitvoeren van een aantal onderdelen, waaronder het 2020 versterken van de lokale teams op dit onderwerp en het ontwikkelen van een MDA++- aanpak. Dat is de aanpak voor het meest ernstige -en terugkerende huiselijk geweld in gezinnen. Deze aanpak wordt eerst in een deel van de regio ontwikkeld en in 2021 verder aangesloten bij meer lokale initiatieven. Er is media-aandacht gegeven aan de Week tegen Kindermisnhandeling.

In 2020 is de Dorpskerk in Wilp oranje gekleurd om aandacht te vragen voor het project Orange the World, dat wereldwijd aandacht vraagt voor geweld tegen vrouwen. Veilig Thuis heeft in 2020 gezien dat meldingen in Coronatijd ernstiger van aard waren. Er is continue aandacht voor signalering van geweld en een goede samenwerking met Veilig Thuis. In 2020 zijn veel extra middelen beschikbaar gekomen vanuit het Rijk voor de aanpak van huiselijk geweld. De gemeente Apeldoorn ontvangt deze Duvo-middelen (Decentralisatie Uitkeing Vrouwenopvang) In overleg met de andere regiogemeenten is dit geld gebruikt voor diverse activiteiten en uitgaven rond dit thema. Een deel is doorgeschoven naar 2021 en een deel is overgemaakt aan de individuele gemeenten als kostendekking op dit thema. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen Inhoud We zitten volop in de uitvoering van de Transformatie agenda Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen 2016-2020. Hierin en in de regionale en lokale jaarwerkplannen wordt beschreven hoe het beleid van 'beschermd thuis' wordt vormgegeven. Beoogd effect Zelfstandig wonen van voormalig GGZ-cliënten mogelijk te maken door aandacht te schenken aan de zorginfrastructuur in de wijk, het welkom in de woonomgeving, het wonen, werk en dagbesteding en de financiële situatie van cliënten.

Verantwoording In de tweede helft van 2020 is een begin gemaakt met de evaluatie en het vervolg op de jaarrekening Transformatieagenda. Dit Kaderdocument Beschermd Thuis is in het voorjaar in de raad behandeld. 2020 In de loop van 2021 wordt dit Kaderdocument uitgewerkt in een lokaal jaarwerkplan.

| 51

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij PlusOV basismobiliteit

Doel De gemeenschappelijke regeling PlusOv basismobiliteit verzorgt het regiotaxi-vervoer, leerlingenvervoer, Wmo-vervoer, en jeugdwetvervoer.

Beleidsindicatoren Taakveld Inkomensregelingen

Maatwerkdienstverlening 18+

Naam indicator Bijstandsuitkeringen

Eenheid Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners. Wmo-cliënten met een Een maatwerkmaatwerkarrangement arrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten (per 10.000 inwoners).

2018 120

2019 178

2020 268,6

Bron CBS

670

600

700

CBS

Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)

52 |

Wat heeft het gekost Exploitatie

6-11 Samenkracht + burgerparticipatie PR5 6-21 Wijkteams PR5 6-3 Inkomensregelingen 6-6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6-71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6-81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal lasten 6-11 Samenkracht + burgerparticipatie PR5 6-3 Inkomensregelingen 6-6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6-71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6-81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal baten Saldo

Raming 2020 voor wijziging 1.215.551 271.968 5.516.281 970.534 5.245.659 118.539 13.338.532 50.000 4.170.834 7.160 150.000 0 4.377.994 -8.960.538

Raming 2020 na wijziging 1.234.544 271.968 10.587.142 1.209.534 5.913.359 136.139 19.352.686 50.000 8.796.969 7.160 117.500 300.000 9.271.629 -10.081.057

Rekening 2020 978.950 239.813 7.367.655 1.236.182 6.666.042 120.506 16.609.148 55.542 6.355.480 20.572 95.004 303.416 6.830.013 -9.779.135

Saldo 2020 255.594 32.155 3.219.487 -26.648 -752.682 15.632 2.743.538 5.542 -2.441.489 13.412 -22.496 3.416 -2.441.616 301.922

Voor een toelichting op de cijfers wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

| 53

3.6 Veilig Voorst Wat wilden we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Openbare orde en veiligheid Voorst wil een gemeente zijn waar de bewoners zich verzekerd weten van een veilige leefomgeving: niet alleen in de zin van het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en overlast en het voorkomen en bestrijden van rampen, maar ook een veilige leefomgeving op het gebied van bouwen, milieu, evenementen en infrastructuur. Ook sociale veiligheid verdient aandacht. Bij het voorkomen en bestrijden van onveiligheid hoort een adequate en integrale handhavingsaanpak.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

54 |

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten Openbare orde en veiligheid Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) Inhoud Om voor de lange termijn te komen tot een sluitende begroting worden diverse scenario's onderzocht over het gewenste dienstverleningsniveau. De mogelijke -ook financiele- consequenties van de diverse scenario's worden in beeld gebracht. Beoogd effect Verkrijgen van een sluitende begroting in meerjarenperspectief waarbij de veiligheid voorop staat. Verantwoording In januari 2020 zijn de Toekomstvisie en de bijbehorende opdrachten van de VNOG vastgesteld. jaarrekening Er zijn keuzes gemaakt om de VNOG toekomstbestendig te maken. De financiële effecten van de 2020 Toekomstvisie zijn al meerjarig verwerkt in de begroting 2021#2024. Naast de structurele kosten/ besparingen, zijn er éénmalige incidentele veranderkosten. Deze zijn nodig voor de ontwikkeling van de medewerkers en de organisatie in de richting van de toekomstvisie. De VNOG heeft in 2020 een grote rol gehad in de aanpak van de coronacrisis. Bij een aantal opdrachten is hierdoor vertraging ontstaan. De VNOG spant zich in om dit zo spoedig mogelijk verder op te pakken. De lessen uit de coronacrisis worden de komende beleidsperiode meegenomen in de uitwerking van een nieuw scenario ‘uitbraak nieuw type virus met ernstige pandemie als gevolg. Ondermijning Inhoud

Inmiddels is er een ondermijningsbeeld van de gemeente samengesteld door het RIEC en bent u hierover geinformeerd. Op basis van dit beeld zijn er aanbevelingen gedaan door het RIEC. Voor 2020 zijn de belangrijkste aandachtspunten voor de gemeente Voorst: ▪

We gaan het Bibob-beleid uitbreiden en meer toepassen, onder andere bij vastgoedtransacties, omgevingsvergunning bouwen, subsidies (algemeen) en aanbestedingen. ▪ We gaan u een exploitatievergunningstelsel in de Apv aanbieden gericht op droge horeca en andere risicogevoelige sectoren en we gaan voorstellen om de Apv uit te breiden met artikelen die aansluiten op het thema Outlaw Motorcycle Gangs (OMG's) en het toevoegen van het ondermijningsartikel. Beoogd effect Verkrijgen van meer zicht op de (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit in onze gemeente. Verantwoording In 2020 is een aantal actiepunten uit het plan van aanpak ondermijning uitgevoerd. Dit plan van jaarrekening aanpak is eind 2019 opgesteld naar aanleiding van het Voorster ondermijningsbeeld dat eerder 2020 door het RIEC is gemaakt. Er hebben in 2020 een tweetal acties plaatsgevonden die gericht waren op zogenaamde ‘witte vlekken’ en ‘potentiële vrijplaatsen’ uit het ondermijningsbeeld. Hiermee versterken wij het zicht op deze locaties en gaan daarmee ongewenste activiteiten tegen. Ook is er in 2020 een start gemaakt met het aanpassen van het Bibob-beleid. Door de capaciteit en prioriteit die de coronacrisis van de vakgroep Veiligheid en Handhaving heeft gevraagd, is het Bibob-beleid nog niet geïmplementeerd in de organisatie. In 2020 zijn wij daarnaast gestart met het inrichten van een meldpunt ondermijning.

| 55

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG)

Doel De VNOG voert de dagelijkse brandweerzorg uit. De brandweer op regioniveau zorgt onder andere voor de voorbereiding op rampen en calamiteiten, samen met de GHOR (geneeskundige hulpverlening in de regio). Hiervoor wordt samengewerkt met politie en de deelnemende gemeenten.

Beleidsindicatoren Taakveld Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid

Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid

Openbare orde en veiligheid

Naam indicator Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

Eenheid Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven per Het aantal 1.000 inwoners geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Diefstal uit woning per Het aantal diefstallen 1.000 inwoners uit woningen, per 1.000 inwoners. Vernieling en Het aantal beschadiging per vernielingen en 1.000 inwoners beschadigingen, per 1.000 inwoners. Verwijzingen Halt per Het aantal 10.000 inwoners van verwijzingen naar Halt, 12-17 jaar per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar.

2018 0,6

2019 0,4

2020 Bron 0,4 CBS

2,7

2,7

2,0 CBS

3,1

2,3

1,4 CBS

3,1

2,7

3,7 CBS

125

55

99 Bureau Halt

Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)

56 |

Wat heeft het gekost Exploitatie

1-1 Crisisbeheersing en brandweer 1-2 Openbare orde en veiligheid Totaal lasten 1-2 Openbare orde en veiligheid Totaal baten Saldo

Raming 2020 voor wijziging 1.478.303 333.167 1.811.470 22.582 22.582 -1.788.888

Raming 2020 na wijziging 1.478.303 796.056 2.274.359 23.168 23.168 -2.251.191

Rekening 2020 1.431.805 679.803 2.111.609 5.125 5.125 -2.106.484

Saldo 2020 46.498 116.253 162.750 -18.043 -18.043 144.707

Voor een toelichting op de cijfers wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

| 57

3.7 Dienstverlenend Voorst Wat wilden we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Samenkracht en burgerparticipatie Voorst wil een open en transparant bestuursorgaan zijn en geeft daarom op een open en constructieve manier vorm aan communicatie met de samenleving. Nieuw beleid vanuit de gemeente moet, waar mogelijk en relevant, tijdig worden getoetst door inwoners, waarbij ook nog invloed uitgeoefend kan worden tijdens het proces. Voorst stelt zich dan ook open voor initiatieven die vragen om eigen bestuur en verantwoordelijkheid nemen door inwoners. De dorpscontactpersonen hebben bewezen een nuttige schakel te zijn tussen inwoners en tussen de kernen en het gemeentebestuur. Dit beleid wordt de komende jaren voortgezet. Naar analogie van de andere kernen worden de mogelijkheden verkend voor een contactpersoon in de kern Twello. Bestuur Het actief ondersteunen van mensen die zich mogelijk willen inzetten voor de besluitvorming in de gemeente heeft geleid tot het meedoen van nieuwe inwoners bij de gemeentelijke verkiezingen. Deze ontwikkeling wordt verder gestimuleerd door onder meer scholen daar actief bij te betrekken, maar ook de gemeenteraad zelf hier initiatieven in te laten ontplooien. De gemeente Voorst is een actief deelnemer aan regionale overlegvormen vaak in de vorm van een gemeenschappelijke regeling.

Transparantie is hierbij van belang waardoor de gemeenteraad tijdig kan aangeven in welke richting beleidsvoorstellen zich zouden moeten ontwikkelen. Om deze transparantie te bevorderen wordt met de diverse partijen hierover in overleg getreden en afspraken gemaakt. Beheer gebouwen De gemeente als overheid moet het goede voorbeeld geven aan haar inwoners hoe om te gaan met haar gebouwen in relatie tot duurzaamheid. Het beste voorbeeld is hierbij het huidige gemeentehuis. Het huidige gebouw wordt gerevitaliseerd en aangepast aan de moderne eisen op het terrein van klimaatbeheersing, energieverbruik en arbo-wetgeving. Daarnaast zal, daar waar kan, lokaal worden aanbesteed om de betrokkenheid van Voorster bedrijven bij het nieuwe gemeentehuis te vergroten.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

58 |

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten Samenkracht en burgerparticipatie Dorpscontactpersonen Inhoud Een dorpscontactpersoon kan een nuttige schakel zijn tussen inwoners en het gemeentebestuur en kan ondersteunen bij het ontwikkelen van initiatieven en leggen van verbindingen door inwoners. In alle kernen met uitzondering van Twello, De Vecht, Nijbroek en Steenenkamer zijn inmiddels dorpscontactpersonen werkzaam. Er wordt momenteel onderzocht of het wenselijk is om ook in Twello een dorpscontactpersoon te hebben. Beoogd effect Als het inderdaad wenselijk is om een dorpscontactpersoon in Twello te hebben, willen wij deze in 2020 aanstellen. Verantwoording De dorpscontactpersonen bewijzen ook in coronatijd hun meerwaarde. Zij maken onderdeel uit van jaarrekening het coronahulp-netwerk dat in de gemeente is opgestart. Ze delen als oren en ogen de gevoelens 2020 die leven in het dorp met de gemeente. Ook jagen ze onder het motto ‘aandacht voor elkaar’ corona-initiatieven aan of begeleiden ze. Zo ontstonden op initiatief van de dorpscontactpersoon in Terwolde de hulpkaartjes: ansichtkaarten met de nodige informatie, en tegelijk de mogelijkheid om op het kaartje een hulpaanbod of een hulpvraag kenbaar te maken aan de buren. Andere voorbeelden zijn de online dorpsbingo, een fotoproject met portretten van inwoners of het uitdelen van verwentasjes aan hulpbehoevenden.

De dorpscontactpersonen zijn ook vertegenwoordigd in de coronahulp WhatsApp-groep om succesverhalen met elkaar te delen. Daarmee enthousiasmeren ze betrokkenen vanuit andere organisaties in de informele zorg om zich ook in te zetten. De wens om ook in Twello met contactpersonen dicht bij de inwoner te staan, vertaalt zich naast betrokkenen uit het coronahulp-netwerk ook heel concreet in de komst van Buurtmakers bij Mens en Welzijn. Daarnaast zijn er vanuit een studentenonderzoek verschillende aanbevelingen gedaan waarmee we in 2021 vooruit kunnen. Herdenken en vieren Inhoud In 2020 is het 75 jaar geleden dat de geallieerden Nederland bevrijd hebben. Dit lustrumjaar staat in het teken van de bevrijding, vrede en vrijheid. Om hier in de Gemeente Voorst uitvoering aan te geven, organiseren we in samenwerking met inwoners, verenigingen en organisaties uit de gemeente in 2020 onder andere twee evenementen ter nagedachtenis van belangrijke gebeurtenissen. Het gaat dan om operatie Cannonshot en de terugkeer van het prinselijk gezin op Vliegveld Teuge. Daarnaast richt het project zich op het besef en de beleving van vrijheid bij jongeren door middel van duurzame educatie en een interactieve fietsroute. Beoogd effect Twee evenementen waarmee we in 2020 en de jaren daarna de waarde van vrijheid vieren en beleven in de gemeente Voorst.

Verantwoording In 2020 is er met lokale initiatiefnemers gewerkt aan een programma voor het jubileumjaar Voorst jaarrekening Herdenkt 75 jaar vrijheid. Er stonden veel activiteiten op de planning, maar helaas konden veel 2020 herdenkingsactiviteiten door Corona niet doorgaan. Wel is de interactieve fietsroute voor jonge gezinnen gerealiseerd. De Provincie Gelderland is als subsidieverstrekker akkoord gegaan met verlenging van de subsidieregeling tot en met 2021. Daarom is besloten om het gehele herdenkingsjaar met de evenementen Operatie Cannonshot en Teuge Remembers te verplaatsen naar 2021. Samen met lokale initiatiefnemers en partners is en wordt er gekeken naar de invulling van de evenementen en aansluiting van andere activiteiten voor een nieuw programma van Voorst Herdenkt 75 + 1 jaar vrijheid.

| 59

Beheer gebouwen Renovatie gemeentehuis Inhoud In 2020 treffen wij de voorbereidingen op de daadwerkelijke renovatiewerkzaamheden: opmaken bestek op basis van het definitief ontwerp, voorbereiding en uitvoering aanbestedingsproces, werkvoorbereiding. Beoogd effect De voorbereidende werkzaamheden zijn afgerond zodat de daadwerkeijke renovatie kan starten. Verantwoording De ontwerpfase is in mei 2020 afgesloten is definitief, de realisatiefase wordt gestart. jaarrekening 2020 Na behandeling van het zogenaamde fasedocument-ontwerpfase in de gemeenteraad van 11 mei is de ontwerpfase op 28 mei 2020 formeel afgerond met de vaststelling van het document door de stuurgroep. Daarmee gingen we een nieuwe fase in: de realisatiefase. De realisatiefase startte met de circulaire sloop van het pand. Uiteindelijk bleef alleen de betonnen draagconstructie en het dak overeind. Parralel aan de sloop vond de aanbesteding van de bouwkundige werken en de E/W-installaties plaats. De Bouwkundig werken zijn uiteindelijk gegund aan Aannemingsmaatschappij Hegeman B.V. uit Nijverdal, de E/W-installaties aan Croonwolter&dros uit Apeldoorn. In het verlengde van deze aanbestedingen zijn de aanbestedingen van de ijskelder, kalkhennepgevel, maatwerk + overig (te vervangen) meubilair, keuken, inrichting archiefruimte en interieurbeplanting afgerond of in gang gezet ter afronding in 2021.

De opbouwwerkzaamheden aan het gemeentehuis zijn net voor de kerst van 2020 gestart en. De werkzaamheden zullen eind 2021, begin 2022 klaar zijn. Daarna zal de inrichting plaatsvinden en ingebruikneming van het gebouw rond maart 2022. Het project verloopt hiermee tot dusver volledig binnen de planning en binnen het daarvoor beschikbaar gestelde taakstellende krediet.

60 |

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Regio Stedendriehoek (Cleantech regio)

Doel De zorg voor een evenwichtige ontwikkeling op regionale schaal van de ruimtelijke ordening, landschapsontwikkeling, recreatie, volkshuisvesting, recreatie, verkeer en vervoer, sociaaleconomische ontwikkeling, arbeidsvoorziening, onderwijs, welzijn en volksgezondheid. In 2018 is de Agenda Cleantech Regio 2019-2023 gemaakt. De topthema’s zijn Energietransitie en Circulaire economie. Ook zet de regio in op Innovatiekracht, Human capital en Schone mobiliteit. De basis is onze leefomgeving en het vestigingsklimaat. Zonder deze basis kunnen de ambities niet worden gerealiseerd. Het doel is dat de Cleantech Regio aantrekkelijk is en blijft voor (nieuwe) inwoners, toptalenten en ondernemers.

Beleidsindicatoren Taakveld Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning

Naam indicator Formatie Bezetting

Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners

2018 7,7 fte

2019 7,3 fte

7,4 fte

7,6 fte

2020 Bron 7,8 fte Eigen gegevens 7,7, fte Eigen gegevens

Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)

| 61

Wat heeft het gekost Exploitatie

0-1 Bestuur 0-2 Burgerzaken 0-3 Beheer overige gebouwen 6-12 Samenkracht + burgerparticipatie PR7 Totaal lasten 0-1 Bestuur 0-2 Burgerzaken 0-3 Beheer overige gebouwen 6-12 Samenkracht + burgerparticipatie PR7 Totaal baten Saldo

Raming 2020 voor wijziging 1.597.924 819.215 858.810 187.935 3.463.884 19.617 283.775 206.656 1.521 511.569 -2.952.316

Raming 2020 na wijziging 1.750.304 843.142 924.103 189.935 3.707.484 28.596 283.775 212.844 1.521 526.736 -3.180.749

Rekening 2020 1.795.277 776.124 948.275 226.707 3.746.383 44.982 266.462 313.950 22.657 648.051 -3.098.331

Saldo 2020 -44.973 67.018 -24.172 -36.772 -38.899 16.386 -17.312 101.105 21.136 121.316 82.417

Voor een toelichting op de cijfers wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

62 |

3.8 Algemene dekkingsmiddelen en financieringen Overzichtalgemenedekkingsmiddelen Naast de inhoudelijke onderwerpen in de programma’s volgt nu informatie over de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De belangrijkste dekkingsmiddelen zijn de onroerende-zaakbelastingen en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De lasten en baten die worden gekwalificeerd als algemene dekkingsmiddelen en financieringsbaten en –lasten hebben in tegenstelling tot andere inkomsten vooraf geen bestemming en zijn dus niet geoormerkt. De lasten en baten kunnen niet direct aan de inhoudelijke programma’s worden toegerekend. Exploitatie

0-5 Treasury 0-61 OZB Woningen 0-64 Belastingen overig 0-8 Overige baten en lasten 0-9 Vennootschapsbelasting (VBP) Totaal lasten 0-5 Treasury 0-61 OZB Woningen 0-62 OZB- niet woningen 0-64 Belastingen overig 0-7 Algemene en ov. uitkeringen Gemfonds 0-8 Overige baten en lasten Totaal baten Saldo

Raming 2020 voor wijziging -121.359 424.804 49.209 125.000 0 477.654 422.500 3.288.846 2.058.292 1.405.790 39.361.600 0 46.537.029 46.059.375

Raming 2020 na wijziging -121.359 424.804 49.209 125.000 196.900 674.554 219.500 3.688.846 2.183.292 1.405.790 41.107.703 0 48.605.132 47.930.578

Rekening 2020 -107.686 383.587 125.173 68.789 196.888 666.752 254.982 3.680.797 2.109.151 1.411.614 41.247.174 122.793 48.826.511 48.159.759

Saldo 2020 -13.673 41.216 -75.964 56.211 12 7.802 35.482 -8.049 -74.141 5.824 139.471 122.793 221.380 229.182

Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering is vrij besteedbaar en wordt als zodanig ook aangewend ter dekking van de lasten van de gemeente. De algemene uitkering is dus primair een algemeen dekkingsmiddel. Dit betekent dat de gemeente autonoom is in het aanwenden van de algemene uitkering. Algemene uitkering Het Rijk informeert de gemeenten over de algemene uitkering uit het gemeentefonds via circulaires. De primitieve raming in de begroting 2020 is gebaseerd op de prognoses van de algemene uitkering in de mei- en septembercirculaire van 2019. De raming van de algemene uitkering is met de Bestuursrapportage 2020 op basis van de mei- en septembercirculaire 2020 bijgesteld.

| 63

Algemene uitkering 2020 Inkomstenmaatstaf OZB Uitgavenmaatstaf (x uitkeringsfactor) Uitgavenmaatstaf (geen uitkeringsfactor) Subtotaal Algemene uitkering Integratie- en decentralisatieuitkeringen (geen uitkeringsfactor) Subtotaal IU en DU Integratieuitkering Participatiewet Integratieuitkering Voogdij / 18+ Subtotaal IU Participatiewet en Voogdij / 18+ Totaal algemene uitkering 2020 Corona compensatiepakket 2020 (via AU, IU en DU) Corona compensatiepakket 1 Corona compensatiepakket 2 Corona compensatiepakket 3 Totaal Corona compensatiepakket 2020 Totaal Algemene uitkering 2020 inclusief Corona compensatiepakket Algemene uitkering oudere jaren Algemene uitkering 2018 verrekening Algemene uitkering 2019 verrekening Subtotaal algemene uitkering 2018 en 2019 Totaal Algemene uitkering 2020 incl. IU, DU en Corona compensatiepakket

Raming 2020 incl. wijz.

Realisatie 2020

Verschil

-3.886.648 35.221.199 370.685 31.705.236 522.633 522.633 1.849.300 6.258.600 8.107.900 40.335.769

-3.703.602 34.881.107 372.548 31.550.053 432.207 432.207 1.964.080 6.450.388 8.414.468 40.396.729

183.046 -340.092 1.863 -155.183 -90.426 -90.426 114.780 191.788 306.568 60.960

338.540 370.113 63.281 771.934 41.107.703

338.540 370.113 63.281 771.934 41.168.663

60.960

-

26.579 51.932 78.511

26.579 51.932 78.511

41.107.703

41.247.174

139.471

Uitkeringsjaar 2020 Algemene uitkering Met de Bestuursrapportage 2020 is uitgebreid gerapporteerd over de uitkomsten van de algemene uitkering in 2020 naar aanleiding van de Mei- en Septembercirculaire 2020. Accressen en ontwikkeling uitkeringsbasis De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. Het accres 2020 is eenmalig nadeliger. Dat komt o.a. door lagere rijksuitgaven dan geraamd op het gebied van infrastructuur en defensie. Bij het begrip ontwikkeling van de uitkeringsbasis praten we over de mutaties van de landelijke aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, WOZwaarden enzovoort. Algemene uitkering De verrekeningen over de jaren 2018 en 2019 hebben vooral te maken met de bijgestelde accressen voor deze jaren en het definitief vaststellen van de basiseenheden. Corona compensatiepakketten Het kabinet heeft in overleg met de medeoverheden besloten tot een drietal compensatiepakketten coronacrisis. Het betreft een eerste pakket voor compensatie van de hogere uitgaven en gederfde inkomsten als gevolg van de huidige crisis voor de periode tot 1 juni 2020 en een aanvullend pakket voor compensatie tot eind 2020.

Met de decembercirculaire van het gemeentefonds is het derde corona compensatiepakket uitgekeerd. De toegekende middelen zijn verantwoord in dit overzicht Algemene dekkingsmiddelen en zijn vervolgens per onderdeel als uitvoeringsbudget of compensatie gederfde inkomsten in de betreffende programa's opgenomen. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Covid-19.

64 |

Lokale heffingen niet gebonden besteding Voor een toelichting op de realisatie van de diverse lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is zoals de reclamebelasting, de onroerende-zaakbelastingen en precariobelasting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Hierin wordt in hoofdlijnen inzicht gegeven in de diverse lokale heffingen, belastingen en de lokale lastendruk De gemeente Voorst heeft 21.364 gewone en 14.322 preferente aandelen in Vitens. Over de gewone aandelen ontvangt de gemeente Voorst een dividenduitkering en over de preferente aandelen een rentevergoeding. Ingevolge de overeenkomst van de achtergestelde geldlening met Vitens is het rentepercentage voor de vergoeding aangepast. Daarnaast heeft de gemeente Voorst 112.983 aandelen in het maatschappelijk kapitaal van de NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Voor een verdere toelichting op de algemene dekkingsmiddelen en financiering wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020. Verbonden partijen Verbonden partij Tribuut belastingsamenwerking

NV Bank Nederlandse Gemeenten

Waterbedrijf Vitens (dividend)

Doel Tribuut voert voor de gemeenten Apeldoorn, Epe, Lochem, Zutphen en Voorst alle gemeentelijke heffingen en belastingen uit. Een uitzondering geldt voor de heffing en invordering van de leges publiekszaken. Het aanwezig zijn van een bankiersbedrijf specifiek ten behoeve van overheden met het oog op het bijdragen aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Als aandeelhouder ontvangt de gemeente Voorst jaarlijks een dividend. Vitens houdt zich bezig met het winnen, zuiveren en leveren van drinkwater. Als aandeelhouder heeft de gemeente Voorst jaarlijks een dividend ontvangen. De komende jaren wordt vanwege wijzigingen in het financiële beleid bij Vitens geen dividend uitgekeerd.

| 65

3.9 Overhead Algemeen In dit onderdeel is de realisatie van de kosten van de overhead opgenomen. Onder overheadkosten vallen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (zgn. PIOFACH-kosten: Personeel Informatievoorziening Organisatie Financiën Automatisering Communicatie Huisvesting). Ook de rente en afschrijvingskosten op investeringen op het terrein van de overhead vallen onder dit onderdeel. Deze kosten worden, conform de vernieuwing van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), niet meer toegerekend aan de programma's. In de programma's worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Exploitatie

0-4 Overhead Totaal lasten 0-4 Overhead Totaal baten Saldo

Raming 2020 voor wijziging 6.707.597 6.707.597 492.689 492.689 -6.214.908

Raming 2020 na wijziging 7.207.794 7.207.794 492.689 492.689 -6.715.104

Rekening 2020 7.246.605 7.246.605 423.232 423.232 -6.823.373

Saldo 2020 -38.811 -38.811 -69.458 -69.458 -108.269

Voor een toelichting op de cijfers wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. Beleidsindicatoren Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren. De volgende indicatoren hebben betrekking op dit programma: Taakveld Naam indicator Overhead Apparaatskosten

Eenheid Kosten per inwoner

Overhead Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Overhead Overhead

66 |

2018 598

2019 641

0%

2,8%

9,05%

9,26%

2020 Bron 635 Eigen begroting 3,6% Eigen begroting

9,54% Eigen begroting

Hoofdstuk 4 Paragrafen

| 67

4.1 Paragraaf Lokale heffingen Algemeen In de verantwoording van de paragraaf Lokale heffingen wordt ingegaan op de veranderingen en daadwerkelijke inkomsten van alle gemeentelijke heffingen. Van de gemeentelijke heffingen worden de onroerende-zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolrechten aangemerkt als directe woonlasten belastingen. Beleid ten aanzien van lokale heffingen Er is onderscheid te maken tussen opbrengsten als algemene dekkingsmiddelen en opbrengsten die direct dienen ter dekking van gemaakte kosten. Tot de eerste categorie behoren de onroerende-zaakbelastingen, toeristenbelasting, reclamebelasting en de precariobelasting. Tot de tweede categorie behoren de zogenaamde (bestemmings)heffingen, de rioolheffing, de reinigingsheffingen (afvalstoffenheffing en reinigingsrecht), de begraafrechten, het marktgeld en de leges. Voor deze categorie is het uitgangspunt dat de te maken kosten voor 100% moeten worden terugverdiend door de opbrengsten van de betreffende belastingen. Gestreefd wordt naar 100% kostendekkende tarieven. Of het tarief ook daadwerkelijk 100% kostendekkend is, is afhankelijk van diverse factoren. Het aandeel van vaste en variabele kosten binnen de activiteit kan afwijken, er kunnen per jaar schommelingen in aantallen zijn.

Ook zijn de tariefhoogtes van een aantal diensten (paspoorten, identiteitskaarten, rijbewijzen, etc.) door de Rijksoverheid gemaximeerd. Onroerende-zaakbelastingen Onder de naam onroerende-zaakbelastingen (verder OZB) worden van binnen onze gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven. In het geval van woningen: een eigenarenbelasting en in het geval van niet woningen: een eigenaren- en een gebruikersbelasting. Vanaf 2009 zijn de tarieven per heffingseenheid vervangen door tariefpercentages per € 1.000 van de OZB-waarde van de onroerende zaak. Tarief Woningen - eigenaar Niet woningen - eigenaar Niet woningen - gebruiker Ontvangsten .Begroot

2017 0,1176% 0,1935% 0,1463% 4.911.485 4.868.292

2018 0,1143% 0,1957% 0,1481% 5.056.471 4.946.184

2019 0,1071% 0,1968% 0.1485% 5.281.468 5.229.923

2020 0,1130% 0,2019% 0,1641% 5.752.771 5.825.762

Toelichtingverschil: De totaal geraamde OZB opbrengst 2020 bedraagt € 5.825.762. De werkelijke OZB opbrengst 2020 komt uit op € 5.752.771. Het tekort bedraagt € 72.991. Het OZB tekort wordt veroorzaakt door een lagere opbrengst dan geraamd op de posten OZB eigenaren niet woningen (- € 31.372) en OZB gebruikers niet woningen (- € 43.332). De post OZB eigenaren woningen laat een klein positief resultaat zien ( € 1.713). Het tekort is voor € 31.610 te verklaren doordat WOZ/OZB bezwaren en beroepen over het belastingjaar 2019 pas in 2020 zijn afgehandeld en dus negatief drukken op het belastingjaar 2020. Dit deel van het tekort lijkt incidenteel. Voor het andere deel van ruim € 43.000 wordt het tekort verklaard doordat Tribuut te hoge berekeningsgrondslagen (WOZ-waarden) voor de tariefpercentageberekeningen heeft afgegeven. De tariefpercentages zijn daardoor voor 2020 te laag vastgesteld.

68 |

Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht De reinigingsheffingen bestaan uit een afvalstoffenheffing en een reinigingsrecht. De afvalstoffenheffing is de heffing voor het ophalen, afvoeren en verwerken van het ‘huishoudelijk afval’. Het reinigingsrecht wordt geheven voor het ophalen, afvoeren en verwerken van het ‘bedrijfsafval’ van beperkte omvang en hoeveelheid (dat gelijktijdig wordt opgehaald met het huishoudelijk afval). Het aantal belastingplichtigen voor het reinigingsrecht is beperkt tot een aantal scholen, kerken, praktijkruimten, etcetera. Per 2014 is het zogenaamde beloningssysteem ingevoerd. Kenmerk van dat diftarsysteem is dat de aanslag afvalstoffenheffing/reinigingsrechten is opgesplitst in een vastrechtdeel en een variabel deel. Het variabele deel betreft een vast bedrag per lediging van de grijze container, een bedrag per gekochte huisvuilzak dan wel de kosten voor het op verzoek ophalen van grove huishoudelijke afvalstoffen. De hoogte van het variabele deel van de afvalstoffenheffing is door de belastingplichtige zelf te bepalen. Het ter lediging aanbieden van de grijze container is over 2020 belast met een heffing van € 5,30 per lediging. Tarief per huishouden Afvalstoffenheffing vastrecht Afvalstoffenheffing lediging grijze container Reinigingsrecht vastrecht * Reinigingsrecht lediging grijze container Ontvangsten Begroot

2017 92,85 4,55 112,35 5,45 1.245.872 1.464.229

2018 94,35 4,65 114,20 6,60 1.279.735 1.202.407

2019 109,20 5,30 132,10 6,40 1.504.850 1.404.310

2020 136,70 5,30 165,40 6,40 1.805.036 1.754.769

* vanaf 2017 incl. BTW

Toelichtingverschil: De totaal geraamde opbrengst afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2020 bedraagt € 1.754.769. De werkelijke opbrengst komt uit op € 1.805.036. De totale meeropbrengst 2020 bedraagt € 50.267. De belangrijkste reden van deze meevaller is dat de grijze containers in 2020 vaker aan de weg zijn gezet. De aanname is dat vorig jaar in verband met corona mensen meer thuis hebben gewerkt en hebben opgeruimd waardoor ze de grijze containers gemiddeld iets vaker aan de weg hebben gezet. Het aanbiedpercentage is van 52,73% naar 56,81% toegenomen, terwijl voor de begroting 2020 was uitgegaan van een lichte daling. Bij de Meerjarenprogrammabegroting 2020-2023 werd rekening gehouden met een kostendekkingspercentage van 87,2%. Op basis van de werkelijke lasten en baten bedraagt dit percentage 95%. Kostendekkendheid afval

Omschrijving Afval

Directe lasten Overhead 1.926.676 35.755

Inkomst KostenTotale Andere Totale dekkenduit BTW lasten heffingen inkomsten baten heid 273.874 2.236.305 1.805.036 325.861 2.130.897 95%

Rioolheffing De rioolheffing is een heffing voor de kosten die verbonden zijn aan de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater, bedrijfsafvalwater en de zuivering van huishoudelijk afvalwater. Binnen de heffing kunnen ook de kosten worden verhaald voor de inzameling van afvloeiend hemelwater, de verwerking van het ingezamelde hemelwater, als ook voor het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. De hoogte (de tarieven) van de rioolheffing is afhankelijk van het aantal afgevoerde m3 afvalwater. De kosten voor het beheer en onderhoud van het riool worden voor 100% doorberekend in de tarieven rioolrecht.

| 69

Tarief Rioolheffing: basistarief Ontvangsten Begroot

2017 270,20 2.921.619 2.765.300

2018 274,55 2.976.534 2.809.545

2019 277,00 3.047.103 3.059.761

2020 210,32 2.344.496 3.100.357

Toelichtingverschil: Op basis van het eind 2019 vastgestelde Programma Water zijn de tarieven voor 2020 fors verlaagd. De begrote opbrengst 2020 is niet neerwaarts bijgesteld; dit is de verklaring voor het verschil in begrote en werkelijke ontvangsten. De ontvangsten zijn iets hoger dan de prognose in het Programma Water. Kostendekkendheid riolering

Omschrijving Riolering

Directe lasten Overhead 2.946.568 157.184

Inkomst KostenTotale Andere Totale dekkenduit BTW lasten heffingen inkomsten baten heid 82.704 3.186.456 2.344.496 841.960 3.186.456 100%

Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt geheven voor het houden van verblijf met overnachting tegen een vergoeding in welke vorm dan ook, door personen die niet als ingezetene zijn opgenomen in de gemeentelijke basisadministratie persoonsregistratie (BRP) van de gemeente. De toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. De opbrengst is vrij besteedbaar. In Voorst wordt een deel van de opbrengst aangewend voor het, in overleg met de branche, realiseren van toeristische voorzieningen. De toeristenbelasting wordt per overnachting, per persoon berekend. Voor een jaar- of seizoenplaats op een camping wordt een zogenaamd forfaitair bedrag in rekening gebracht. Per 2012 is de toeristenbelasting verder gedifferentieerd. Er zijn aparte tarieven per persoon ingevoerd voor het overnachten in een hotel of een daarmee volgens de verordening vergelijkbare accommodatie, in een mobiel kampeermiddel dan wel in een stacaravan. Tarief Per overnachting (kampeermiddel) Per overnachting (overig) Per overnachting (hotel, ontbijthotel of vliegtuighotel.) Ontvangst Begroot

2017 0,86 1,22 1,79 193.243 179.415

2018 0,87 1,24 1,82 179.305 158.410

2019 0,89 1,27 1,86 183.991 182.053

2020 0,90 1,29 1,89 206.198 184.322

Toelichtingverschil: De totaal geraamde opbrengst toeristenbelasting 2020 bedraagt € 184.322. De werkelijke opbrengst komt uit op € 206.198. De meeropbrengst 2020 bedraagt € 21.876. De meeropbrengst is veroorzaakt door de stijging van het aantal toeristische overnachtingen in het jaar 2019. Lijkbezorgingsrechten (Begraafrechten) De lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. Lijkbezorgingsrechten worden geheven van de nabestaande voor onder andere het begraven en/of bijzetten van stoffelijke overschotten, de huur van een graf, de verlenging van een grafrecht, etc. De kosten voor het beheer en onderhoud van de begraafplaatsen en de dienstverlening met betrekking tot het begraven, worden voor 100% doorberekend in de tarieven lijkbezorgingsrechten (amendement raad van 7 november 2011). Omschrijving Begraafrechten

Toelichting verschil: 70 |

raming 2020 201.279

werkelijk 2020 174.578

De totaal geraamde opbrengst begraafrechten (lijkbezorgingsrechten) 2020 bedraagt € 201.279. De werkelijke opbrengst 2020 komt uit op € 174.578. Het tekort is € 26.701. In 2020 zijn er 8 begrafenissen en 18 grafverlengingen minder geweest dan in 2019. Kostendekking lijkbezorging

Omschrijving Lijkbezorging

Directe lasten Overhead 195.026 20.183

BTW 0

Inkomst Totale Andere uit lasten heffingen inkomsten 215.210 174.578 327

KostenTotale dekkendbaten heid 174.905 81%

Marktgeld Het marktgeld wordt geheven van degene op wiens aanvraag dan wel ten behoeve van wie een dienst wordt verleend of van degene die van de bezittingen, werken of inrichtingen gebruik maakt. Die dienst is het innemen van een standplaats op de markt te Twello dan wel op overige lokale standplaatsen. Het marktgeld wordt berekend over het aantal strekkende meters van de standplaats met een minimum van vier strekkende meters. De kosten voor de markt en de overige standplaatsen wordt voor 100% doorberekend in het tarief marktgeld. Omschrijving Marktgelden

raming 2020 45.906

werkelijk 2020 42.454

Toelichtingverschil: De begrote opbrengst marktgelden 2020 bedraagt € 45.906. De werkelijke opbrengst 2020 komt uit op € 42.454. Het tekort op het marktgeld bedraagt € 3.452. Het tekort marktgeld 2020 kan nagenoeg geheel worden toegerekend aan dat de Corona (overheids)maatregelen. Niet essentiele branches mochten niet het gehele jaar een standplaats innemen. Kostendekking markt

Omschrijving Markt

Directe lasten Overhead 38.497 13.182

BTW 0

Inkomst Totale Andere uit lasten heffingen inkomsten 51.679 42.454 7.962

KostenTotale dekkendbaten heid 50.416 98%

Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geheven voor het hebben van een openbare aankondiging (is een reclame-uiting) op, aan, voor dan wel boven, een vestiging in het centrumgebied van Twello. De openbare aankondiging moet zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. De opbrengst reclamebelasting is een algemeen dekkingsmiddel en is in principe vrij besteedbaar. Over de verdeling van de opbrengst zijn afspraken gemaakt. Een deel van de opbrengst wordt aangewend ter dekking van de exploitatiekosten van de parkeergarage. Een ander deel van de opbrengst wordt doorgesluisd naar de ondernemersvereniging Twello Centrum. Met de ondernemersvereniging is ook een afspraak gemaakt over het niet invoeren van betaald parkeren in Twello centrum gedurende een termijn van 10 jaar na invoering van de reclamebelasting. Reclamebelasting wordt geheven van de gebruiker van een vestiging. Tarief Tarief (basis) Per 1.000 van WOZ waarde Ontvangst Begroot

2017 850 0,65 108.376 110.000

2018 850 0,65 115.026 110.000

2019 850 0,65 115.916 110.000

2020 850. 0,65 117.362 111.540

Toelichtingverschil: De totaal begrote opbrengst reclamebelasting 2020 bedraagt € 111.540. De werkelijke opbrengst reclamebelasting 2020 bedraagt € 117.362. De meeropbrengst op de reclamebelasting bedraagt € 5.822. De reden voor het overschot is de beperkte leegstand en de stijging van de WOZ waarden die voor een belangrijk deel grondslag zijn voor de berekening van de belasting. | 71

De meeropbrengst wordt toegevoegd aan de reserve reclamebelasting. Onder inachtneming van het raadsbesluit van 16 december 2019 wordt het saldo van de reserve, onder aftrek van de aan te houden buffer van € 4.000, afgeroomd ten gunste van de Ondernemersvereniging Twello Centrum. Precariobelasting Onder de naam Precariobelasting wordt een belasting geheven per strekkende meter voor het hebben van kabels en/of leidingen in of boven openbare gemeentegrond. De kabels ten behoeve van telecommunicatie vallen hier niet onder. Deze zijn wettelijk vrijgesteld. De opbrengst van de belasting is in principe ter vrije besteding. De aanslagen precariobelasting worden altijd opgelegd in het jaar volgend op het belastingjaar. De aanslagen over 2018 zijn in 2019 opgelegd. Omschrijving Precariobelasting

raming 2020 1.294.250

werkelijk 2020 1.294.252

Toelichting verschil: De geraamde opbrengst precariobelasting 2020 bedraagt € 1.294.250. Deze opbrengst is in 2020 ook daadwerkelijk gerealiseerd. Leges Leges worden geheven voor diverse door of vanwege de gemeente verstrekte diensten. Uitgangspunt is dat de leges jaarlijks worden geïndexeerd met het van toepassing zijnde indexpercentage. Leges mogen in principe maximaal kostendekkend zijn, verordeningtitel breed beoordeeld. De kostendekkendheid wordt jaarlijks onderzocht dit ook in verband met de met Tribuut gemaakte afspraak. Omschrijving Leges

raming 2020 1.282.719

werkelijk 2020 1.503.540

Toelichtingverschil: De totaal begrote opbrengsten leges 2020 bedraagt € 1.282.719. De werkelijke totaal opbrengst 2020 komt uit op € 1.503.540. De meeropbrengst 2020 bedraagt € 220.821. De meest in het oog springende voorbeelden van lagere/hogere opbrengsten zijn: 1. Leges omgevingsvergunningen in combinatie met de leges ruimtelijke plannen en adviezen. De legesopbrengst omgevingsvergunningen is afgerond € 239.800 hoger uit dan geraamd. Het overschot is met name het gevolg van de extra legesinkomsten omgevingsvergunning voor incidentele grote projecten. Legesopbrengsten voor grote projecten zijn niet structureel en worden niet begroot. De legesinkomsten voor de ruimtelijke plannen en adviezen komen over 2020 lager uit dan geraamd. Reden hiervoor is dat een deel van de ro-leges wordt toegerekend aan de leges omgevingsvergunningen, voor zover het betreft de zogenaamde grote buitenplanse afwijkingen. Daarnaast worden er RO-inkomsten gegenereerd door het afsluiten van anterieure overeenkomsten. De totale inkomsten voor de ruimtelijke plannen en adviezen komen hiermee hoger uit dan geraamd. 2. Leges wegen Deze leges laten over 2020 een meeropbrengst zien van afgerond € 32.600. Die meeropbrengst is veroorzaakt door de extra legesopbrengsten voor het 'aanleggen' van kabels en leidingen, glasvezel, in gemeentegrond. 3.

Leges reisdocumenten Het tekort op de leges reisdocumenten bedraagt per saldo afgerond € 10.500 en wordt verklaard door de reisdocumentendip. Als gevolg van de verlenging van de geldigheidstermijn van reisdocumenten voor wassenen van 5 naar 10 jaar worden er gedurende een periode van 5 jaar minder reisdocumenten uitgegeven. Waarschijnlijk is dat ook de Covid-19 pandemie invloed heeft gehad op het achterblijven van het aantal aanvragen reisdocumenten. 72 |

Kostendekkendheid leges In de Meerjarenprogrammabegroting 2020-2024 is in de paragraaf lokale heffingen een drietal tabellen opgenomen over de kostendekkendheid van de leges. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar deze begroting. Onderstaand zijn, op basis van realisatie in 2020, dezelfde tabellen opgenomen. De leges zijn niet kostendekkend. Legesverordening Hoofdstuk tarieventabel 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 totaal

Titel I Algemene dienstverlening

Burgerlijke stand Reisdocumenten Rijbewijzen Verstrekkingen uit BRP Wet openbaarheid van bestuur Vervallen Vastgoedinformatie Overige publiekszaken Archiefbescheiden gemeente Voorst Apv Leegstandswet Gemeentegarantie Regeling toezicht luchtvaart Kansspelen Winkeltijdenwet Kabels en leidingen Verkeer en vervoer Diversen

Lasten taakvelden

Overhead

69.434 49.025 67.795 295.029 287 10.856 -

BCF Totale BTW lasten

23.974 3.618 17.322 19.928 181.277 -

Leges

Andere Totale inkomsten baten

Kostendekkendheid

97.025 66.347 87.724 476.306

59.447 60.763 136.426 -

-

59.447 60.763 136.426 -

61,3% 91,6% 155,5% 0,0%

-

464

40

4

44

8,6%

5.077 498 -

16.431 -

-

-

-

nvt 0,0% nvt nvt

177

-

-

-

-

-

-

-

3.736 1.019 -

626 -

-

3.736 1.646 -

1.301 223 -

-

1.301 223 -

-

-

-

-

-

-

-

545 9.799 126.213 248.926 13.915 875.892

48.389 306.589

20.572 20.576

68.960 327.164

115.869 613.050

34,8% 13,5% nvt nvt nvt nvt nvt 38,3% nvt 37,4%

Legesverordening Hoofdstuk tarieventabel

Titel II Lasten OverBCF Totale Leges Andere Totale KostenDienstverlening taakhead BTW lasten inkomsten baten dekkendvallende onder velden heid de fysieke leefomgevingsvergunning 2.2 tot en met Omgevingsvergun- 732.280 313.616 46.2611.092.157 1.127.203 60.967 1.188.169 103,2% 2.7 ningen 2.9 en 2.10 Bestemmingsplan- 181.959 98.289 4.619 284.867 64.213 64.213 22,5% nen 2.10 Niet benoemde nvt beschikkingen titel II totaal 914.239 411.905 50.8801.377.024 1.191.416 60.967 1.252.382 90,9%

| 73

Legesverordening Hoofdstuk tarieventabel 3.1 3.2

3.3 3.4 3.5 3.6 totaal totaal leges

Titel III Lasten OverBCF Totale Leges Andere Totale KostenDienstverlening taakhead BTW lasten inkomsten baten dekkendvallende onder velden heid de Europese dienstenrichtlijn Horeca 2.631 1.617 4.248 - 0,0% Organiseren 46.798 22.613 619 70.030 4.460 4.460 6,4% evenementen of markten Prostitutiebedrijven nvt Brandbeveiligingsnvt verordening Kinderopvang 7.124 4.377 11.501 - 0,0% Diversen nvt 56.553 28.607 619 85.779 4.460 4.460 5,2% 1.583.842 689.438 65.4142.338.695 1.502.465 81.543 1.584.006 67,7%

Totale opbrengsten lokale heffingen Belasting c.q. heffing Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Toeristenbelasting Begraafrechten Marktgelden Reclamebelasting Precariobelasting Leges Totaal lokale heffingen * Inclusief Vitens aanslag uit 2017 van 694.620

2017 4.911.485 1.245.8721 2.921.619 193.243 186.300 42.318 108.377 1.294.251 1.763.051 12.666.516

2018 5.056.471 1.279.735 2.976.534 179.305 149.479 42.057 115.026 2.404.952* 1.656.266 13.861.825

2019 5.281.468 1.504.850 3.047.103 183.991 213.172 41.855 115.916 1.710.332 1.508.251 13.606.936

2020 5.752.771 1.805.036 2.344.496 206.198 174.578 42.454 117.362 1.294.252 1.503.540 13.240.687

Aanduiding van de lokale lastendruk De hoogte van de gemeentelijke woonlasten, de "lokale lastendruk", krijgt regelmatig aandacht in de media. Onder gemeentelijke woonlasten scharen we de: onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Dit zijn de belastingen en heffingen waarmee ieder huishouden in een gemeente jaarlijks te maken krijgt. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert jaarlijks de Atlas van lokale lasten. Daarin zijn de lokale lasten op basis van "appels met appels" met elkaar vergeleken. Bij die vergelijking hanteert het Coelo voor alle gemeenten dezelfde uitgangspunten. Bij die uitgangspunten houdt het Coelo rekening met een gemiddelde WOZ -waarde en WOZ-waardestijging en ook met het feit dat gemeenten met dure woningen een naar verhouding lagere algemene uitkering uit het gemeentefonds ontvangen dan andere gemeenten. De woonlastendruk voor meerpersoonshuishoudens, op basis van de Coelo vergelijking 2020, is in Voorst € 17 lager dan de gemiddelde woonlasten in de provincie Gelderland. De gemiddelde woonlasten in de provincie Gelderland komt uit op € 785 per meerpersoonshuishouden. Voor Voorst heeft het Coelo op basis van de gehanteerde uitgangspunten € 768 aan woonlasten per meerpersoonshuishouden berekend.

Volgens de Coelo atlas 2020 staat Voorst nu op plaats 142 van de 355 'gemeenten' (plaats 1 heeft de laagste woonlasten). De werkelijke woonlastendruk in Voorst is lager, omdat het Coelo bij haar woonlastenberekening rekening houdt met een vorm van gestandaardiseerde tarieven om de gemeentelijke tarieven met elkaar te kunnen vergelijken.

74 |

Kwijtscheldingsbeleid Inwoners van de gemeente Voorst kunnen in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en het rioolrecht. Om voor kwijtschelding in aanmerking te komen wordt per aanvrager beoordeeld of er “vermogen” aanwezig is. Is geen vermogen aanwezig dan dient de zogenaamde betalingscapaciteit te worden vastgesteld. Is de betalingscapaciteit ontoereikend dan wordt kwijtschelding verleend (al dan niet gedeeltelijk). De kwijtscheldingsnorm die wordt gehanteerd bedraagt 100%, dit heeft de raad in 1996 bepaald. Belastingschuldigen met een laag inkomen komen in bepaalde gevallen en onder voorwaarden voor automatische kwijtschelding in aanmerking.Voor diegenen betekent dat, dat de administratieve rompslomp in verband met de kwijtscheldingaanvraag nagenoeg nihil is. In de berekening van de tarieven van de afvalstoffenheffing en de rioolrechten worden de geraamde kosten voor de kwijtschelding verdisconteerd. Omschrijving Kosten kwijtscheldingsbeleid

raming 2020 141.605

werkelijk 2020 121.107

Toelichtingverschil: Begroot is een totaal kwijtscheldingsbedrag van € 141.605. De werkelijke uitgaven voor kwijtschelding bedragen € 121.107. De lagere uitgaven van € 20.498 zijn het gevolg van het niet bijstellen van de oorspronkelijk geraamde kosten kwijtschelding in de begroting 2020 in relatie tot de zeer forse verlaging van het tarief rioolheffing 2020 voor huishoudens gecombineerd met een relatief beperkte verhoging de Afvalstoffenheffing 2020. Risico’s Risico´s bij lokale heffingen zijn voornamelijk incidenteel van aard. Als ze tijdig worden ontdekt kunnen risico's in de belastingtarieven opgevangen worden. Financiële risico's ontstaan met name door onvoldoende onderbouwde grondslagen voor de bereking van de OZB tariefpercentages en uit onvoorziene kostenontwikkelingen bij afvalverwerking en riolering. Meerjarig bestaat het risico dat areaaluitbreiding van woningen en niet woningen afwijkt van de prognose, waarmee de WOZ-waardeontwikkeling als grondslag voor de onroerende-zaakbelastingen anders uitkomt dan voorzien. Dit laatste risico wordt weer deels teniet gedaan doordat diezelfde WOZ-waardeontwikkeling ook als correctie op de algemene uitkering wordt gehanteerd.

| 75

4.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In de paragraaf weerstandsvermogen wordt niet alleen teruggekeken op de risico's van het afgelopen jaar, maar kijken we ook vooruit naar welke risico's er op dit moment zijn. Om inzicht te krijgen in de impact van deze risico's wordt het weerstandsvermogen bepaald. Dit geeft de mate van financiële robuustheid van de gemeente aan. Op vrijwel alle gemeentelijke beleidsterreinen zijn risico's aanwezig die niet door deze maatregelen zijn afgedekt. Dat deze risico's aanwezig zijn is geen probleem, zolang deze in evenwicht zijn met de weerstandscapaciteit. Covid-19, Coronavirus Het risico op een pandemie was niet voorzien in de risico-inventarisatie van de gemeente, zoals dit bij veel organisaties, ondernemers en inwoners niet was voorzien. De financiële gevolgen van dit virus over het boekjaar 2020 zijn beschreven in de paragraaf Covid-19. Verderop in deze paragraaf is een risico-inschatting opgenomen van de lange termijngevolgen van de coronapandemie. Risicoprofiel De belangrijkste risico's zijn in beeld gebracht. In het onderstaande overzicht wordt echter alleen de 15 risico's gepresenteerd met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.

Tabel 1: belangrijkste financiële risico's Incidenteel/ Risico Gevolgen Kans Financieel gevolg structureel Programma 1: Bouwend Voorst Grondexploitatie algemeen: Het lager uitvallen van de 30% max. 750.000 Incidenteel minder opbrengsten binnen de geraamde opbrengsten omdat we complexen de grondprijzen moeten bijstellen Grondexploitatie algemeen: Boekwaarde van grond moet 30% max. 750.000 Incidenteel nieuwe complexen komen niet worden afgewaardeerd, wat leidt tot ontwikkeling tot financieel verlies Programma 2: Mooi Voorst Afwijken van de Tijdsverlies door tijdelijk stopzetten 60% max. 300.000 Incidenteel aanbestedingsprocedure of aanbestedingsprocedure en foutief aanbesteden geldverlies doordat er een rechtszaak wordt aangespannen Programma 3: Bedrijvig Voorst Door uitstappen van één of Hoge onvoorziene kosten voor 50% max. 400.000 Incidenteel meerdere partijen in regionale overige partijen, waaronder de samenwerkingsverbanden gemeente blijven de overige partijen met hoge kosten achter

76 |

Incidenteel/ Risico Gevolgen Kans Financieel gevolg structureel Programma 4: Gezond Voorst Onvoldoende budget om Hogere uitgaven 80% max. 600.000 Structureel zorgaanbod te realiseren Onbeheersbaarheid Bijdrage gemeente voor 30% max. 450.000 Structureel jeugdgezondheidszorg door restcategorie welke niet onder het nieuwe wetgeving in 2021 woonplaatsbeginsel geplaatst kan worden Programma 5: Sociaal Voorst Open einde regeling: Nieuwe inkoopafspraken, hogere 50% max. 800.000 Structureel voorzieningen voor inkoopprijzen maar een max. gehandicapten en eigen bijdrage waardoor het huishoudelijke verzorging resultaat onzeker is (WMO) De eigen bijdrage van de Een hoge eigen bijdrage van de 50% max. 300.000 Structureel gemeente met betrekking tot gemeente de participatiewet is moeilijk in te schatten door de open einde regeling. Het inzicht ontbreekt in de hoeveelheid burgers welke gebruik (gaan) maken van een uitkering. Programma 6: Veilig Voorst Er worden foutieve Vertraging in het proces en claims 50% max .250.000 Incidenteel vergunningsbesluiten genomen Programma 7: Dienstverlenend Voorst Aanspraak maken op de Financieel verlies 20% max. 3.000.000 Incidenteel garantie van de lening Beschikbaar budget voor Meer budget dan is begroot moet 50% max.

500.000 Incidenteel verduurzaming gebouwen en ter beschikking worden gesteld installaties niet afdoende Begrotingstekorten in Financieel bijspringen 80% max. 500.000 Incidenteel gemeenschappelijke door de gemeente aan regelingen gemeenschappelijke regelingen Ontstaan van een datalek bij Boete opgelegd krijgen of extra 10% max. 1.000.000 Incidenteel de gemeente kosten door onderzoek / repareren datalek in systeem Langetermijngevolgen corona- Hogere zorgkosten, meer 80% max. 1.000.000 Incidenteel virus ondernemers, instellingen en inwoners doen aanspraak op de gemeente Algemene dekkingsmiddelen en financieringen Algemene Uitkering Tekort aan inkomsten 50% max. 600.000 Structureel gemeentefonds wordt lager / Herrijking gemeentefonds