Notulen raadsvergadering 28 januari 2021 (get.).pdf

Raadsvergadering 28 januari 2021

14

Verder heb ik niet zo heel veel expliciete vragen gehoord. Over het amendement: aanpassing is voor mij niet noodzakelijk, maar ik laat dat aan u als raad. De voorzitter: We gaan naar de besluitvorming, eerst over het amendement. Normaal zouden we dat met handopsteken doen. Het is een optie dat ik alle namen opnoem. Als u dat wilt, doen we dat. Maar ik wil eigenlijk de fracties opnoemen en dan horen of u voor of tegen bent. Dan is dat goed vastgelegd. Kunt u, net als de vorige keren, instemmen met die procedure? Dat is het geval. In stemming komt het gewijzigde amendement 115 van de PvdA, de SP, ONS Voorschoten, het CDA en Voorschoten Lokaal Sterk. Het gewijzigde amendement wordt verworpen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA, ONS Voorschoten, de SP, de PvdA en Voorschoten Lokaal Sterk ervoor hebben gestemd en de andere fracties ertegen. In stemming komt het voorstel. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer Zoetemelk (CDA): Voorzitter. Wij gaan tegenstemmen. Nogmaals, we willen in de toekomst best flink nadenken over de inhoud. Het is een inspiratiebron en we willen het ook als zodanig zien. We zien het inderdaad als een stuk op hoofdlijnen, maar we willen het geen "kaders" noemen. Ik vind het te risicovol om daar op dit moment voor te stemmen. Wij stemmen dus tegen. De heer De Graaf (PvdA): Voorzitter.

Ook wij zullen tegenstemmen. Ik moet eerlijk zeggen dat de wijze waarop wordt gedelibereerd, alsof wij alleen over procedures praten en niet over inhoud, mij erg tegen de borst stuit. De manier waarop in de inbreng van een aantal fracties invulling is gegeven aan de term "ontwikkelkader", heeft mij alleen maar verder gestaafd in mijn overtuiging dat wij, als wij hiermee instemmen, in feite zeggen dat wij in de volle breedte instemmen met het document en met de inhoud daarvan. Dat gaat mij te ver. De heer Van der Elst (ONS Voorschoten): Voorzitter. Dat wij de Centrumvisie te vaag vinden, moge duidelijk zijn. Als je samenwerkt, moet je elkaar een stuk vertrouwen geven en moet je een stuk respect tonen, want anders kun je niet samenwerken. Het antwoord van de wethouder op onze in tweede termijn gestelde vraag interpreteer ik zodanig dat redelijkerwijs alle opties openblijven. Wat "redelijkerwijs" dan zal betekenen, zien we dan wel, maar ik heb daar vertrouwen in. Wij zijn dus niet tegen het voorstel. Mevrouw Persoon (Voorschoten Lokaal Sterk): Voorzitter. Wij zijn tegen het stuk. Wij willen ons niet op kaders vastleggen. Het voorstel wordt aangenomen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van de VVD, GroenLinks, D66 en ONS Voorschoten ervoor hebben gestemd en de andere fracties ertegen.

In stemming komt motie 177 van de PvdA, de SP, ONS Voorschoten, het CDA en Voorschoten Lokaal Sterk. De motie wordt aangenomen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van GroenLinks, het CDA, ONS Voorschoten, de SP, de PvdA en Voorschoten Lokaal Sterk ervoor hebben gestemd en de andere fracties ertegen. 9. Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 Voorschoten (raadsregistratienummer Z/20/42191/214919) De voorzitter: Dit plan moet iedere vier jaar opnieuw worden vastgesteld door de gemeenteraad. Met het plan wil de gemeente bereiken dat meer inwoners schuldenvrij worden en blijven. De heer Van Rixtel (GroenLinks): Voorzitter. De nota is in de commissie uitgebreid besproken. Naar onze mening is zij een mooie aanvulling op het armoedebeleid dat er natuurlijk al ligt. Het verhaal rondom schuldhulpverlening is nu natuurlijk ook een wettelijke verplichting. Het is ook goed dat daar op deze wijze invulling aan is gegeven. Een belangrijk punt in de discussie in de

Raadsvergadering 28 januari 2021

15

commissie was in hoeverre de mensen die mogelijk schulden gaan opdoen, ook ter plekke, gewoon thuis, bezocht worden, omdat we weten dat het versturen van brieven niet werkt. Dat moet in ieder geval goed belegd zijn. We hebben begrepen dat dat inderdaad aan de orde is. Voor ons is dit beleidsstuk verder dus een hamerstuk. De heer Zeelt (ONS Voorschoten): Voorzitter. In de commissie M&S hebben we gezegd: een goed stuk, inhoudelijk inderdaad prima aanvullend op het armoedebeleid, zoals de heer Van Rixtel van GroenLinks zei. We zijn erg tevreden. Nogmaals dank aan allen die hieraan hebben gewerkt. Over de financiële paragraaf hadden we in de commissie wel wat vragen. Die zijn ook schriftelijk ingediend. De antwoorden geven wel een beetje inzicht. Het had wat ons betreft wel wat beter gekund. Maar goed, voor dit moment laten we dat er gewoon bij zitten. Wij hopen dat we straks bij de Jaarrekening 2020 een goed inzicht krijgen in hoeveel geld naar het product schuldhulpverlening is gegaan en hoe met name aan de inhoud uitvoering is gegeven, al dan niet via een vinkje. We hopen dat de andere hierbij betrokken partijen hun werk goed kunnen doen en dat, als zij financiële middelen nodig hebben om hun werk beter te kunnen doen, het college daarvoor openstaat. COVID-19 is zeer ingrijpend. Dat weten we, dat lezen we en dat horen we.

We zijn bang dat het nog zal nadreunen en dat de schuldhulpverlening - ik denk dat ik moet zeggen: misschien wel een beetje helaas - heel veel aandacht zal krijgen. Veel succes met de uitvoering en we hopen dat we heel veel partijen op een goede en adequate wijze kunnen helpen als dat aan de orde is. De heer In 't Veen (VVD): Voorzitter. Zoals de heer Van Rixtel al aangaf, hebben we dit in de commissie Mens en Samenleving al uitgebreid besproken. Wat ons betreft had het toen al een hamerstuk mogen zijn. We zijn het qua inhoud helemaal eens met wat voorligt. We hopen dat we alle betrokkenen zullen bereiken - ik hoop dat dat er niet te veel zullen zijn - en kunnen steunen bij de oplossing van hun problemen. We gaan volledig akkoord en dit is voor ons verder een hamerstuk. De heer De Graaf (PvdA): Voorzitter. Het wordt misschien een beetje eentonig: ook wij zijn positief over het beleidsplan en de daarin geschetste aanpak. Naar aanleiding van de antwoorden op onze schriftelijke vragen die we samen met Voorschoten Lokaal Sterk en ONS Voorschoten hebben ingediend, hebben wij nog één resterend punt.

Medio vorig jaar heeft de raad in motie 163 het college verzocht om in de plannen aandacht te besteden aan de kosten voor de uitvoering van de begeleiding van cliënten door organisaties zoals SchuldHulpMaatje, zoals het inhuren van een tolk, het lenigen van de grootste nood en de maandhuur. Naast de inhuur van tolken gaat het vooral om middelen voor kleine, acute nood, zoals de coördinator SchuldHulpMaatjes mij gisteren nog vertelde toen ik hem daarover sprak: de maandhuur, de maandkosten voor energie of iets dergelijks om problemen rond afsluiting of huisuitzetting te voorkomen om enige tijd te sparen tot de verdere schuldhulpverlening tot stand komt. In onze eerdere schriftelijke vragen is gevraagd of dit meegenomen is bij de opstelling van de financiële paragraaf. Het antwoordt luidt: nee. Deze kosten worden gedekt door reeds aanwezige budgetten, zoals de subsidies aan SchuldHulpMaatje en het Sociaal Hulpfonds, maar dit antwoord is maar gedeeltelijk juist, want SchuldHulpMaatje heeft een subsidie van € 8.000 per jaar, die hier niet voor bestemd is. Het Sociaal Hulpfonds heeft maar zeer beperkte middelen ten bedrage van € 2.500 per jaar. Kortom, er zijn geen extra middelen vrijgemaakt voor de acute kleine nood, terwijl de middelen nu al onvoldoende zijn, terwijl iedereen verwacht dat het aantal mensen met schulden en problemen zal toenemen.

De extra gelden uit het beleidsplan zijn hier niet voor beschikbaar. Dat is jammer, zeker tegen de achtergrond van de raadsvergadering medio 2020. Daarom wil ik de wethouder vragen hierover in gesprek te treden met organisaties als SchuldHulpMaatje en het Sociaal Hulpfonds. Afhankelijk van de uitkomsten van die gesprekken en uiteindelijk de weging van de wethouder ter zake kan dan worden besloten om extra middelen hiervoor beschikbaar te stellen, bijvoorbeeld uit de € 150.000 uit de Najaarsnota, die zoals de wethouder eerder heeft toegezegd, ook beschikbaar is voor het sociaal domein indien dat noodzakelijk is. Ik hoop dat de wethouder met de toezegging kan komen dat hij met betrokkenen in gesprek gaat om zichzelf op de hoogte te stellen van mogelijke problemen die zich zouden kunnen voordoen en de manier waarop Voorschoten daaraan tegemoet kan komen. De heer Andringa (D66): Voorzitter. Dank aan de wethouder en de ambtelijke organisatie voor de zeer gewaardeerde snelle beantwoording van de technische vragen die wij gisteren nog hebben ingezonden. Wat ons betreft had dit een hamerstuk kunnen zijn. Dat hebben we ook in de commissie al aangegeven. De gemeente is al een tijd bezig met de lijn om schuldhulpverlening minder te richten op mensen met problematische schulden.

Die worden natuurlijk ook geholpen, maar het beleid wordt er vooral op gericht om met een veel bredere aanpak te voorkomen dat mensen in die

Raadsvergadering 28 januari 2021

16

problematische schulden terechtkomen. Dat is een ontzettend goede ontwikkeling. Dit beleidsplan bouwt daar verder op voort. Dat steunen we van harte. Er zijn natuurlijk veel onzekerheden en zorgen, ook over de nabije toekomst: wat is de impact van de covidcrisis op de schuldenpositie van mensen in Voorschoten, in het bijzonder ook van ondernemers? Maar dat heeft de gemeente goed op de radar. De antwoorden van het college daarop maken ook goed duidelijk dat het college daarbovenop zit. We hebben er dus veel vertrouwen in dat dit op een adequate manier wordt opgepakt. De heer Maassen (SP): Voorzitter. Ook de SP vindt dit een heel goed stuk, een goede en grondige analyse. Het is een veel beter schuldhulpverleningsplan dan het vorige. We hebben hier heel veel complimenten voor. Ik ga toch een aantal punten langs. Het is al een tijdje wetenschappelijk aangetoond dat de zelfredzaamheid van mensen in schulden schromelijk wordt overschat. Er is wetenschappelijk aangetoond dat juist mensen die in problemen en schulden zitten, daardoor niet de juiste keuzes maken en dat het ook aantoonbaar IQ-punten kost als je in problemen zit. Die analyse is meegenomen in het onderzoek. Dat vinden wij heel belangrijk, omdat het niet uitgaat van de mythe dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor de problemen waarin ze terecht zijn gekomen en dat ze die ook zelf moeten oplossen.

We vinden het ook heel goed dat er aandacht is voor zzp'ers en ondernemers die in problemen komen en dat zij geholpen moeten worden voordat ze failliet gaan, juist om te voorkomen dat de problemen erger worden. Dat hele idee van voorkomen dat de problemen erger worden, is natuurlijk heel erg goed, niet alleen voor de mensen zelf maar ook voor de gemeente als overheid, want een huisuitzetting is vele malen duurder dan het voorkomen van een huisuitzetting, met alle maatschappelijke gevolgen die daarbij horen. Wij zien dat voorkomen van het afsluiten van gas, water en licht en dat voorkomen van huisuitzetting nog net even iets te weinig benoemd. Daar zouden we graag nog net iets meer aandacht voor zien. Het is heel goed dat vroegsignalering benoemd wordt en dat "eropaf" als oplossing wordt benoemd, maar wij zouden nog meer een rol willen zien voor de woningcorporaties en de energiebedrijven, niet alleen in het voorkomen van afsluitingen en uitzettingen, maar ook in het signaleren van het probleem. Want over het algemeen kun je zeggen dat mensen die stoppen met het betalen van hun energierekening of hun huur, al in alle andere problemen zitten en alle andere schulden al niet meer kunnen betalen.

Daarom zou ik het college nog willen wijzen op de pilot die al een aantal jaren in Amsterdam loopt, waarbij woningcorporaties contact opnemen met mensen die drie maanden huurachterstand hebben en er dan in samenwerking met de gemeente voor gaan zorgen dat de nutsvoorzieningen en de huren als preferente schulden worden aangemerkt en rechtstreeks uit de uitkering betaald worden. Dat voorkomt dat boevenbedrijven zoals de Wehkamp, die leningen van minstens 14% aanbiedt, vooraan staan bij het collecteren van de schulden, zodat belangrijke schulden zoals de huur en de energierekening als eerste worden betaald. De voorzitter: Meneer Maassen, u had het over "boevenbedrijven" en noemde daarbij de naam van een bedrijf. Ik ga dat niet bevestigen en ook niet ontkennen, maar eerlijk gezegd vind ik dat dit geen onderdeel is van onze discussie. Het zijn ook bedrijven die zich hier niet kunnen verdedigen. Ik wil u dus dringend verzoeken om dat soort uitlatingen hier niet te doen, maar uw verhaal over huur, energie, water en dergelijke als preferente schulden en dergelijke kan natuurlijk prima. De heer Maassen (SP): Ik verwijs naar uitzendingen van volgens mij Radar over de manier waarop de schuldenindustrie werkt en hoe het specifieke postorderbedrijf, dat ik verder niet bij naam zal noemen, daar een rol in speelt. Nog een paar punten die beter zouden kunnen.

Dan heb ik het eigenlijk vooral over de rol als overheid. Hoe zit het met onze eigen positie als schuldeiser? Dan bedoel ik vooral de BSGR, de gemeentelijke belastingen. Hoe gaat de gemeente om met de manier waarop schulden uitstaan en geïnd worden? Kunnen we daar misschien nog iets in doen? Eigenlijk nog het grootste probleempunt in deze discussie is de rol van de rijksoverheid als schuldeiser. De Belastingdienst is de vervelendste schuldeiser waarmee je te maken kan hebben als je in deze positie zit. Ik noem de zorgpremie: we hebben in Nederland een idioot systeem. Als je geen geld hebt om je zorgpremie te betalen en als wanbetaler bekend komt te staan, moet je meer betalen. Dan moet je 140% gaan betalen van de zorgpremie, omdat je een wanbetaler bent. Dat zijn geen zaken die de gemeente kan oplossen, maar dat zijn wel zaken van de overheid en dat betreft de rol van de overheid als schuldeiser. Dat is ook waarom de overheid bij mensen met schuldproblematiek heel slecht bekend staat en waarom mensen daar geen vertrouwen in hebben.

Raadsvergadering 28 januari 2021

17

Daarom lijkt het mij verstandig als de gemeente Voorschoten binnen de mogelijkheden die daarvoor zijn, bijvoorbeeld binnen de VNG, zich met andere gemeenten waar dit ook speelt en die dit ook moeten oplossen, ervoor gaat inzetten en ervoor gaat zorgen dat bijvoorbeeld de Belastingdienst zich echt anders gaat opstellen bij het innen van schulden. De voorzitter: Ik wilde u niet voor een tweede keer onderbreken, maar als argument om iets te noemen, verwijst u naar een tv-programma. U bent verantwoordelijk voor uw eigen woorden en tv-programma's zijn dat voor hun woorden. De heer Maassen (SP): Ik onderbouw mijn woorden graag, voorzitter. De voorzitter: We hebben allebei gezegd wat we hebben gezegd. Ik vind dat wij voorzichtig moeten zijn met beschuldigingen en uitingen over mensen die niet aan de vergadering deelnemen en zich niet kunnen verweren in deze vergadering. De heer Van Oostrum (CDA): Voorzitter. Schuldhulpverlening is een van de onderwerpen waarover de raad heeft besloten om daar voorkantsturing op toe te passen. Ik haal het proces kort aan. Op 16 juli 2020 hebben wij de startnotitie Schuldhulpverlening met brede steun in de raad vastgesteld. De startnotitie is tot stand gekomen na voorafgaande consultatie van de Adviesraad Sociaal Domein en andere stakeholders.

Belangrijke thema's in de startnotitie waren preventie, vroegsignalering, een brede effectieve aanpak, versterking van de gemeentelijke regierol, het toepassen van maatwerk en de stress-sensitieve dienstverlening. Deze thema's komen ons inziens goed terug in het nieuwe plan Schuldhulpverlening en zijn daarmee ons inziens adequaat uitgewerkt in het plan. Onze fractie komt daarmee tot de conclusie dat het proces ten aanzien van de totstandkoming van de nota op een goede wijze is verlopen en afgewikkeld en ook dat voorkantsturing door de raad op onderwerpen zoals deze effectief werkt. Tot zover het proces. Dan de inhoud en de aanpak. Wij kunnen ons goed vinden in de prioriteiten zoals die worden genoemd en in de uitwerking daarvan. Ik noem preventie en vroegsignalering als eerste, de curatie en de nazorg als tweede en de stress-sensitieve dienstverlening. Dat zijn belangrijke thema's en onderwerpen. De aanpak en de uitwerking zijn netjes en breed beschreven; complimenten daarvoor. We vinden het goed dat er naast aandacht voor inwoners ook aandacht is voor de positie van ondernemers. Kortom, de portee van de nota dekt ons inziens de benadering goed. Wij zijn tevreden met de inhoud van het stuk. In aanvulling op meneer De Graaf: geef een beter beeld van de beschikbare middelen voor dit onderwerp. De CDA-fractie gaat ervan uit dat de middelen toereikend zijn.

Wij hebben geen signalen dat zij onvoldoende zijn. Gelet op het genoemde kunnen wij instemmen met de nota. Wij vragen bij de uitwerking aandacht voor twee punten. Met de corona-epidemie neemt het belang van schuldhulpverlening, vroegsignalering en preventie serieus toe. Dat worden in de komende periode echt heel belangrijke en urgente thema's. De CDA-fractie verzoekt het college om de maatschappelijke partners maximaal in te zetten. Ik noem nog eens onze sportverenigingen, de al door meneer Maassen genoemde wooncorporaties, onze SchuldHulpMaatjes en, niet te vergeten, Voor Elkaar. Dat zijn heel belangrijke partners in de vroegsignalering en preventie. Onze fractie verzoekt het college deze partners goed in stelling te brengen. Zij hebben immers een doorslaggevende rol in vroegsignalering en preventie. Wij gaan ervan uit dat de inzet van deze organisaties ertoe leidt dat de omvang van de risicogroep van ongeveer 580 huishoudens in Voorschoten daarmee daalt, want het is dringend nodig dat die omvang sterk daalt. Tot slot verzoeken wij het college om over de ontwikkeling op dit domein inhoudelijk en cijfermatig goed te blijven rapporteren in de Voorjaarsnota, in de Najaarsnota en in de Jaarrekening, zodat de raad goed zicht blijft houden op relevante ontwikkelingen en waar nodig kan bijsturen. Mevrouw Persoon (Voorschoten Lokaal Sterk): Voorzitter.

Het college heeft de gemeenschappelijke verordening conform de wet aangepast. Wij willen hier niks meer aan toevoegen. Dit is voor ons een hamerstuk.

Raadsvergadering 28 januari 2021

18

Wethouder De Bruijn: Voorzitter. Ik wil beginnen met het bedanken van alle fracties voor alle positieve woorden. Dat is voor ons en eigenlijk voor alle ambtenaren die hier heel druk mee bezig zijn geweest en hier hard aan hebben gewerkt, heel fijn om te horen. Dus dank daarvoor. Ik ga snel door de antwoorden heen. In de richting van ONS Voorschoten: ja, uiteraard krijgt u een overzicht in de jaarrekening. Dat spreekt eigenlijk voor zich. ONS Voorschoten en de Partij van de Arbeid stelden vragen over partijen zoals SchuldHulpMaatje en het Sociaal Hulpfonds. Wij willen natuurlijk altijd in gesprek gaan met deze partijen. We zijn ook vaak met hen in gesprek, maar de deur staat absoluut altijd open, tegenwoordig misschien voor een digitaal kopje koffie. Net zoals u zelf al aangaf, moeten we in deze periode van corona gewoon heel goed kijken wat er is en of dat toereikend is. Zoals ik al zei, ga ik op maatwerkniveau bekijken of dat te doen is. De heer Zeelt (ONS Voorschoten): Ik ben blij om te horen dat de deur openstaat. Dat vinden wij eerlijk gezegd ook vanzelfsprekend, maar we hopen ook dat de portemonnee openstaat als dat echt nodig is, want dat is nog veel belangrijker dan dat die deur openstaat. Maar goed, het een kan niet zonder het ander. Wethouder De Bruijn: Zoals ik zei, is het maatwerk.

Als duidelijk is dat daar echt wat nodig is … We hebben niet voor niks de coronapot, zal ik maar zeggen. De heer De Graaf (PvdA): Het is fijn dat de deur altijd openstaat, maar is het mogelijk dat u zelf het initiatief neemt voor een gesprek met de betrokkenen, ook omdat ik heb begrepen dat er wel degelijk een aantal problemen zijn? Dat hebben direct betrokkenen mij gemeld. Wethouder De Bruijn: Uiteraard is dat mogelijk. Ik weet dat er in ieder geval ook met onze ambtenaren dikwijls contact is, maar als er behoefte is om dat verder ook met mij te bespreken, willen we zeker het initiatief nemen. Dat is geen enkel probleem. De heer Van Rixtel (GroenLinks): Ik vind het heel mooi dat de wethouder dit zo snel toezegt. De heer De Graaf maakte inderdaad een aardig punt. Iets zoals handgeld in gevallen waarin dat ook echt noodzakelijk is, kan bruikbaar zijn. Mocht dat gesprek plaatsvinden en mocht er inderdaad nog wat extra's nodig zijn, dan zou ik het wel aardig vinden als de wethouder dat ook nog even kan terugkoppelen in de commissie. Wethouder De Bruijn: Ja hoor, natuurlijk. Geen enkel probleem. De heer Maassen (SP): Het lijkt mij inderdaad nuttig dat dit kan.

Aan de andere kant lijkt het mij soms ook dat instanties zoals het energiebedrijf of de woningbouwcorporatie liever zelf kwijtschelden dan dat de schuld via SchuldHulpMaatje wordt gedekt, want dan komt het probleem ook niet zo gauw bij de gemeente terecht. Meestal stoppen mensen eerst met het betalen van dit soort dingen en dan wordt het probleem gesignaleerd, en niet andersom. Wethouder De Bruijn: Ja, daarom gaan we ook met die partijen in gesprek. Dus ja, uiteraard. Ik wil nog heel even terugkomen op een punt dat de Partij van de Arbeid heeft aangestipt en dat eigenlijk ook terugkwam in de technische vragen van D66: kunnen wij bepaalde schulden van mensen aan schuldeisers niet overnemen? Er werd ook al gesproken over een voorbeeld in Amsterdam. Wij houden dat voorbeeld goed in de gaten. Als we zien dat dat inderdaad goed werkt en dat dat effectiever is dan wat wij nu doen, zou dat in de toekomst inderdaad een optie zijn. We kijken daar heel goed naar. Dat wilde ik nog even toevoegen. Wat het tegengaan van huisuitzettingen betreft: juist daarom hebben we vroegsignalering om te zorgen dat het niet zover komt. Al eerder dan de door u genoemde drie maanden krijgen wij dus signalen van de woningcorporaties: hé, let op, hier is iets aan de hand. Dat geldt natuurlijk niet alleen voor de woningcorporaties, maar ook voor energiebedrijven, de telecom en dat soort dingen.

Daarnaast hebben we iedere zes weken met de corporaties een overleg over het voorkomen van huisuitzetting, waar ook PlanGroep en SchuldHulpMaatje bij zitten. We zitten daar dus bovenop.

Raadsvergadering 28 januari 2021

19

Een heel belangrijk punt betreft de Belastingdienst en landelijke schuldeisers. Daar is op dit moment een brede schuldenaanpak landelijk voor bezig. Daar wordt ook extra gekeken hoe dat beter aangepakt kan worden. Ook de VNG is daarmee bezig vanuit de gemeenten. Daar zitten we dus bovenop. Ik kan ook zeggen dat de BSGR ondernemers en private mensen betalingsregelingen biedt. Het is dus ook belangrijk dat als men moeite heeft om de BSGR te betalen, zo snel mogelijk wordt geschakeld met de BSGR om daar een regeling in te richten. Het CDA pleitte ervoor om de maatschappelijke partners in stelling te brengen. Ja, absoluut. De ene maatschappelijke partner is natuurlijk de andere niet. Voorschoten voor Elkaar staat natuurlijk helemaal vooraan en is voor ons echt een loket. Het is nu natuurlijk ook bezig met het Ondernemersloket et cetera. Ik zie daar ook wel in hoe we dat met bijvoorbeeld het voetbal oppakken als daar signalen van komen. We hebben daarover natuurlijk goed contact. Misschien moeten we een aantal dingen nog verder uitwerken, maar ik vind het signaal goed. Daar wil ik het bij laten, ook in het kader van de tijd. De heer Van Oostrum (CDA): Dank u wel voor uw toezegging, die zeer wordt gewaardeerd. Zou u ook goed kunnen kijken naar de websites? Want als wij op schuldhulpverlening klikken, komen wij niet altijd aan bij onze partners in Voorschoten.

Wethouder De Bruijn: Daar gaan we goed naar kijken. De voorzitter: Ik kijk of er behoefte is aan een tweede termijn. Dat is niet het geval. Dan gaan we over tot besluitvorming. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met algemene stemmen aangenomen. 10. Aanvullend krediet Valkewegbruggen (raadsregistratienummer Z/20/039719/217714) De voorzitter: In 2018 heeft de raad € 500.000 ter beschikking gesteld om de bruggen te vervangen. Uit het voorlopig ontwerp blijkt dat er qua omvang en aard van de werkzaamheden meer nodig is. Het totaal wordt nu geraamd op € 690.000. De raad wordt nu dus gevraagd om een aanvullend krediet beschikbaar te stellen. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. Mijn betoog bestaat uit drie delen en een verzoek om een toezegging. Ik ben door een inwoner aangesproken over de twee persberichten van Voorschoten Lokaal Sterk over de Valkewegbruggen. We raakten in gesprek. Vier vragen waar ik niet uit kwam, leg ik graag voor aan Voorschoten Lokaal Sterk, die twee persberichten heeft geschreven. De antwoorden hoor ik graag in de eerste termijn. De eerste vraag is: wat heeft u met de inhoudelijke informatie gedaan die de raad zowel mondeling als schriftelijk heeft ontvangen? In de technische briefing heeft de ambtenaar uitgelegd dat het in aanvulling op het rapport uit 2016 nodig is dat de brugconstructie wordt vervangen.

Dit is terug te horen op onze gemeentelijke website. De tweede vraag is: op grond waarvan negeert u deze vakkennis? En zijn hier geen extra vragen over gesteld of is er om een second opinion gevraagd? We hebben in 2018 een raadsbesluit genomen over vervanging van de bruggen. De derde vraag is: welke nieuwe feiten, behalve deze begrotingswijziging, zijn er om op dat door een meerderheid van de raad genomen besluit terug te komen? Voorschoten Lokaal Sterk wil een andere oplossing omdat ze het zonde vindt van het geld om de bruggen te vervangen. De vierde vraag is: wat kost dat alternatief en welke inwoners en ondernemers staan achter dit plan? De inwoner die ik sprak, was vanuit de politiek gevoed met een half verhaal. Zijn reactie op mijn uitleg was afkeer en boosheid naar de politiek. Deze informatie schaadt de geloofwaardigheid van onze democratie. We bereiken met dit type persberichten het tegendeel van waar wij voor staan, namelijk alle inwoners serieus nemen. Het tweede deel gaat over de inhoud van het raadsvoorstel. Ons D66-standpunt is: instemmen met het voorliggende raadsvoorstel. Deze begrotingswijziging doen we vanuit financieel oogpunt uiteraard niet van harte, maar we zien geen andere mogelijkheid. Lagere onderhoudskosten en twee bruggen die 25 jaar langer meegaan, vormen de verstandigste aanpak. We betreuren het dat het

Raadsvergadering 28 januari 2021

20

rapport in 2016 niet direct goed is opgepakt door de toenmalige wethouder. Het is jammer dat de bruggen niet direct in 2018 zijn aangelegd. Snelle uitvoering is dus noodzakelijk. De motie van Voorschoten Lokaal Sterk kunnen wij om vier redenen niet steunen. Ten eerste is onduidelijk welk probleem hier wordt opgelost. Ten tweede begrijpen we niet waarom VLS tegen de 60-tonsbrug is vanwege financiële gevolgen en vervolgens nieuw te maken beleid voorstelt zonder financiële paragraaf. Ten derde mist het voorstel vakinhoudelijke onderbouwing. Ten vierde en tot slot willen we geen onnodig nieuw beleid gaan maken tijdens een pandemie vol onzekerheid en de transitie naar een nieuwe ambtelijke organisatie. Motie 179 van het CDA hebben wij medeondertekend. Vooral de oproep om inzicht in onze kapitaalgoederen voor de aanstaande Kadernota in beeld te hebben, geeft ons een betere grip. Het derde deel van mijn betoog gaat over het proces. Het zich herhalende debat over dit onderwerp is mede het gevolg van te weinig inzicht in onze kapitaalgoederen. De bijeenkomst van 13 januari over de Nota Kapitaalgoederen geeft D66 het vertrouwen dat dit broodnodige inzicht is verbeterd, maar er is meer nodig. We geven vier aandachtspunten mee. Ten eerste heeft de afhandeling veel te lang geduurd.

We horen dus graag van de wethouder dat de uitvoering na het nemen van dit besluit zo snel mogelijk start en wanneer dat redelijkerwijs te verwachten is. Ten tweede: de juiste volgorde en volledigheid. Dit raadsvoorstel zegt dat het project klaar is voor aanbesteding, terwijl er nieuwe informatie is toegevoegd. Dit soort ruis willen wij niet meer. We verwachten politieke sensitiviteit, volledigheid en proactief werk van onze nieuwe ambtelijke organisatie. Ten derde moet de raad afwegingen kunnen maken op basis van heldere, complete en realistische informatie, waarin ook duurzaamheid en nieuwe ontwikkelingen staan, zoals de toekomstplannen van Bijdorp. De besluitvorming had ook aan kwaliteit gewonnen als de verschillende scenario's tussen duiker en brug eerder en inzichtelijk waren voorgelegd. Ook dit geven we het college en de nieuwe ambtelijke organisatie ter lering mee. Ten vierde vragen we de wethouder nogmaals om in haar portefeuille te kijken of er ergens wellicht toch nog gedeeltelijke dekking voor dit voorstel te vinden is. Integraal kijken binnen de organisatie, ook op financieel gebied, versterkt het vinden van oplossingen voor de opgaven in ons dorp. Samenvattend: wij stemmen in met het raadsvoorstel en wij stellen verbeterpunten voor in het proces, de afhandeling en de duurzaamheid van deze en komende opgaven.

Van de wethouder willen we horen wanneer oplevering van de bruggen redelijkerwijs te verwachten is. Tot slot nog een opmerking. De wethouder heeft in de commissie toegezegd naar duurzaamheid te kijken. Over de sloot is de ijsvogel waargenomen. Wil de wethouder onderzoeken of maatregelen kunnen worden genomen in of rondom de bruggen voor versterking van de habitat van deze vogel? De heer Bremmer (CDA): Voorzitter. De historie van de bruggen vanaf de aanleg in 1989 doet mij soms een beetje denken aan de Wet van Murphy, met een te goedkope renovatie in 2009 en de vervanging van de houten liggers in 2016 en de nu sinds 2018 opnieuw opgetreden vertraging. Ik wil niet verhelen dat ik na de eerste bespreking in de fractie een beetje moest denken aan de berichten die je leest over de eerste reactie van sommige coronagevaccineerden. Sommigen hadden een beetje last van hoofdpijn, bij een ander trad een allergische reactie op en bij een ander zou je als het ware zeggen: ga even rustig zitten; het gevoel gaat vanzelf wel weer over. In 2016 en 2018 hebben wij uitvoerige discussies gehad en in januari opnieuw in de commissie WRG. Ik dank de wethouder voor de antwoorden op onze schriftelijke vragen en ook voor de notitie, waarin zij de urgentie nog eens uiteenzet. Wij waarderen het positief dat wethouder Spil met een open mind in deze discussie stond.

Wat mij ook naar aanleiding van de antwoorden op onze vragen over de Zwaluwbrug is opgevallen, is dat er gesteld wordt dat die brug weleens oneigenlijk gebruikt wordt, tegen het verbod in, door vrachtwagens en vuilniswagens. Hetzelfde onrechtmatige gebruik ben ik tegengekomen bij de Valkewegbruggen. Je moet dus kennelijk constateren dat de handhaving bij een aantal bruggen soms tekortschiet of niet kan gebeuren zoals je dat idealiter eigenlijk zou willen. Dat heeft direct of indirect natuurlijk ook nadere schade tot gevolg. Ik denk dat het goed is om daar goed op te letten. Ik kan me aansluiten bij het betoog van Jolien Schroot van D66: het is belangrijk dat wij hier echt bovenop zitten vanuit de controlerende rol van de raad. We hebben in de afgelopen periode in de landelijke politiek gezien hoe belangrijk het is als de volksvertegenwoordiging echt werk maakt van

Raadsvergadering 28 januari 2021

21

haar controlerende rol. Dan is het goed als je ook over de tegenstellingen tussen coalitie en oppositie heen stapt. Wat dat betreft ben ik blij dat diverse fracties onze motie steunen. Onze motie is eigenlijk ook het resultaat van de neerslag van een aantal discussies die wij hierover in de afgelopen jaren gehad hebben in de commissie en in de fractie. De motie wil eigenlijk systematisch een aantal bouwstenen voor proactief beleid als - om maar eens een modieuze term te gebruiken lessons learned op een rij zetten. Met name in punt 3 wil de motie naar voren brengen: laten we het ontwerp, als dat kan, zo kosteneffectief mogelijk realiseren. Punt 4 van de motie houdt in dat we proactief moeten zijn ten aanzien van mogelijke vertragingen bij infrastructurele projecten in het algemeen, want we hebben geleerd dat uitstel of vertraging bij infrastructurele projecten de kosten snel doet oplopen. In dit geval gaat dat om 2 ton.

Aansluitend bij dat proactief opereren vraagt de motie, juist om meer zicht te krijgen op risico's die ons in de toekomst te wachten staan en op eventuele financiële gevolgen daarvan, om voor de aanstaande Kadernota 2022 zo veel mogelijk informatie over de onderhoudstechnische staat van een aantal kunstwerken en bruggen te krijgen uit de aangekondigde Nota Kapitaalgoederen, waar wij tussen twee haakjes een goede digitale Zoomsessie met de WODV en de eigen ambtenaren over gehad hebben. We vinden het ook belangrijk dat de vinger goed aan de pols gehouden wordt bij een voortvarende uitvoering van dit project, met - als dat kan - een minimum aan overlast voor de wijken Starrenburg en Bijdorp en ook een minimale verkeersoverlast. Ook de voorgaande spreker sloot wat dat betreft aan bij deze insteek. De motie, die mede wordt ingediend door de VVD en GroenLinks, luidt: "Motie 179. De raad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen d.d. 28 januari 2021, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: a. in het voorlopige ontwerp voor de vervanging van de Valkewegbruggen, zoals door de gemeenteraad in 2018 besloten, is gebleken dat de aanvankelijke raming, als gesteld in de informatiebrief van 9 oktober 2018, met het oog op de begroting van 2019, door omvang en aard van de werkzaamheden nu aanzienlijk te laag blijkt; b.

door de technische voorbereiding en stikstofproblemen er voorts vertraging is opgelopen waardoor thans voor de uitvoering van dit project een aanvullend krediet van circa twee ton benodigd is, juist in een tijd waarin de gemeente meer dan ooit verantwoord en zuinig moet omgaan met haar financiële situatie; roept het college op: 1. het voorgenomen project vervanging Valkewegbruggen zo kosteneffectief mogelijk te realiseren en verdere meerkosten zo enigszins mogelijk te voorkomen; 2. naar de toekomst toe bij andere infrastructurele projecten zeer alert te zijn op dit soort mogelijke vertragingen, waardoor veelal kosten onnodig hoog kunnen oplopen; 3. vóór de Kadernota 2022 reeds zo veel mogelijk informatie uit de aangekondigde Nota Kapitaalgoederen over de onderhoudstechnische staat van kunstwerken als bruggen en de financiële consequenties daarvan voor de gemeenteraad beschikbaar te maken; en vertrouwt erop dat: 4. Het college ook in deze tijd van het opbouwen van een eigen effectieve Voorschotense ambtelijke dienst de vinger aan de pols houdt voor een voortvarende en succesvolle afronding van dit project aan deze wijkontsluitingsweg en het ongerief dan wel verkeersoverlast voor de buurt c.q.

de wijken Starrenburg en Bijdorp bij de realisatie ervan tot een minimum weet te beperken, en gaat over tot de orde van de dag." Ik wil nog kwijt dat het beeld van de bruggen in de wijken Bijdorp en Starrenburg best wel opmerkelijk is. We hebben een hoge, smalle Zwaluwbrug in Bijdorp, waar auto's elkaar niet kunnen passeren, en er is een verbod voor zware vrachtwagens, een rood, rond verbodsbord. Ik verwijs ook naar de antwoorden. Die is niet gebouwd kunnen worden volgens de normen "duurzaam en veilig". De Rouwkoopvaartbrug in Starrenburg daarentegen is relatief een hele brede brug. Daar staan

Raadsvergadering 28 januari 2021

22

geen borden en twee auto's kunnen elkaar makkelijk passeren. Die brug is ontworpen voor de verkeersklasse 30. Bij de Sint Catharinabrug, een van de twee Valkewegbruggen, staat een rond bord met een lastbeperking van 25 ton. Die brug is in 1989 ontworpen voor een verkeersklasse van 45 ton. Dat is inmiddels via 30 ton verlaagd naar een tonnage van 25. Dat is eigenlijk een opmerkelijk beeld van drie bruggen die vlak bij elkaar liggen en die totaal verschillende verkeersklassen hebben in twee wijken. Ik dank de wethouder ook voor het samenvattend nog eens op een rij zetten van de urgentie om nu echt tot realisatie van de vervanging van de bruggen over te gaan. Ze geeft aan dat het aanbestedingsdossier definitief is. Het opstarten van een nieuw ontwerp kost extra geld en extra tijd, wat weer zou vertragen. De schadebeelden bepalen de urgentie. Als we niet tot vervanging zouden overgaan, zou de noodoperatie al € 100.000 kosten. De voorzitter: Ik wijs u erop dat uw fractie al bijna door de spreektijd heen is. De heer Bremmer (CDA): Ja. Per saldo kunnen wij instemmen met het voorstel. De heer Lavrijsen (VVD): Voorzitter. Ook de VVD is buitengewoon ongelukkig met dit raadsvoorstel. Dat heeft uiteraard te maken met de extra middelen die voor de vervanging van de Valkewegbruggen worden gevraagd, maar misschien nog wel meer met de procesgang van dit dossier.

Voorgaande sprekers refereerden daar al aan. In 2018 is een onderbouwd besluit genomen over de vervanging van deze bruggen. Daarvoor zijn middelen beschikbaar gesteld. In oktober van dat jaar hebben we in de commissie WRG nog over dit onderwerp gesproken. Het is nu bijna februari 2021 en nu blijkt dat er nog niet eens een aanbesteding heeft plaatsgevonden. Daar zijn allerlei redenen voor; die worden ook genoemd. De stikstofcrisis zou een reden van de stagnatie zijn. Dat begrijp ik dan nog, maar dat er bijvoorbeeld onjuist is geraamd, komt op onze fractie wel heel slordig over. Dat zorgt niet alleen voor vertraging, maar ook voor een enorme kostenstijging voor bruggen die er wat ons betreft eigenlijk al hadden kunnen liggen. Die hele gang van zaken vinden wij als VVDfractie erg zorgelijk. Het is namelijk niet de eerste keer dat dossiers op deze manier stagneren. De laatste jaren zijn we vaker geconfronteerd met lange doorlooptijden en kostenramingen die te laag bleken te zijn. Dan rijst inderdaad de vraag waar dat toch steeds vandaan komt. Hebben we, zoals mevrouw Schroot al aangaf, gewoon te weinig inzicht in de positie van onze kapitaalgoederen of is er een andere oorzaak voor? Dit geeft wat ons betreft in ieder geval de noodzaak aan om binnen de nieuwe ambtelijke organisatie duidelijke kwaliteitsnormen op te stellen.

Mede daarom hebben we motie 179 van het CDA medeondertekend. Het is belangrijk om hier proactief mee bezig te zijn en er opnieuw aandacht voor te vragen. Ik denk dat de heer Bremmer de motie beter heeft toegelicht dan ik zou kunnen doen. Daar laat ik dat dus bij. Dan het raadsvoorstel zelf. Het is natuurlijk wel zo dat het zorgdragen voor een goede en veilige infrastructuur en goede bereikbaarheid een kerntaak is van de gemeente. Dat moet dus gewoon goed geregeld worden. We hebben waardering voor de moeite die de wethouder heeft gedaan om binnen de oorspronkelijke kostenraming nog een oplossing te zoeken en opties te onderzoeken. Het alternatief zal dan zijn dat we kiezen voor bruggen voor een veel lagere verkeersklasse. Als je de stukken leest, wordt echter duidelijk dat dit heel ingewikkeld zou worden. We zouden dan afwijken van de geldende richtlijnen en wet- en regelgeving. De bruggen zouden een hoger schaderisico kennen en daarnaast zou het kostenvoordeel van die goedkopere bruggen alweer verdwijnen door de bijkomende kosten voor engineering en noodreparaties aan de huidige bruggen. Dat is dus een beetje penny wise, pound foolish, zoals de Engelsen zo mooi kunnen zeggen. Dan wordt toch wel duidelijk dat dit geen serieuze optie meer is.

De VVD zal daarom wel instemmen met het raadsvoorstel, maar we sluiten ons ook aan bij mevrouw Schroot en de heer Bremmer, die ervoor pleiten dat de wethouder binnen haar eigen portefeuille op zoek gaat naar misschien toch nog aanvullende middelen. Dat zou in ieder geval nog wat pijn verzachten. Wat de motie van Voorschoten Lokaal Sterk betreft: het is mij eigenlijk niet helemaal duidelijk wat het doel van die motie is in relatie tot dit agendapunt. Het is een begrotingswijziging en daar wordt nu bijna een technische exercitie van gemaakt. Eigenlijk wordt er voorgesteld om het Verkeersplan, dat gewoon geldend is, te actualiseren. Zoals ik de motie lees, is zij dus eigenlijk meer een motie die vreemd is aan de orde van de dag. Ik snap dat er een relatie wordt gelegd met dit onderwerp, maar zo komt het toch een beetje op ons over. Ik zou mevrouw Persoon dus willen vragen welk probleem zij met de in haar motie beschreven oplossing denkt op te lossen en welke relatie dat dus ook heeft met het agendapunt zoals we dat nu hier bespreken.

Raadsvergadering 28 januari 2021

23

De heer Zeelt (ONS Voorschoten): Voorzitter. Ik heb met belangstelling geluisterd naar de bijdragen van de andere fracties. Het lijkt erop dat er een einde gaat komen aan de discussie over de Valkewegbruggen, maar we blijven heel erg kritisch op dit verhaal. We hebben al eerder - in 2018, 2019 en later - aangegeven dat 5 ton heel veel geld is voor twee bruggen. We hebben ook aangegeven dat 60 ton wat ons betreft heel erg overdreven is. We zien de noodzaak daarvan niet in. We hebben de stukken natuurlijk gelezen. Er wordt een verhaal gehouden over 60 ton. Als er twee vrachtwagens van 40 ton gelijktijdig overheen gaan, zit je al op 80 ton en dan gaat die brug een beetje veren. Maar een 60-tonsbrug is geschikt voor industrieel verkeer en militair verkeer en zelfs voor tramverkeer. Ziet u de tram al rijden in Starrenburg I en II? Wij nog niet. Een andere uitdaging is de brug over de Rouwkoopvaart. Dat is een 30-tonner en dat roept toch vragen op.

Moeten we ons zorgen gaan maken of komt er binnenkort een voorstel om ook die brug op 60 ton te brengen? Zou het niet logisch zijn dat er eerder was bekeken wat de tonnage is van al die bruggen op deze calamiteitenroute? Of heeft het eerlijke antwoord op onze vraag over de Rouwkoopbrug ook het college verrast? Met andere woorden, is de hele werkvoorbereiding om tot dit voorstel te komen, wel gelukkig geweest? Ik proef uit de woorden van de andere fracties dat zij eigenlijk zo'n beetje dezelfde vragen hebben, misschien verwoord met andere woorden. Een ander puntje. Er is een kinderliedje over een hobbelige weg, een boerenweg en noem maar op. Deze weg heeft behoorlijke hobbels. Het verbaast ons dat er geen bord staat dat aangeeft dat diepladers niet over de huidige bruggen kunnen. De heer Deuzeman (GroenLinks): Ik hoor de heer Zeelt zeggen dat die 60 ton waarschijnlijk niet nodig is. Er valt behoorlijk wat over te zeggen, maar is de heer Zeelt het met mij eens dat de regelgeving op dit gebied de afgelopen tijd is aangescherpt? Met name op het punt van hoe zwaar een brug moet zijn, is men sinds het begin van deze eeuw gegaan naar het voorzorgsprincipe, waarbij ervan wordt uitgegaan dat er zwaar verkeer is, tenzij er een goede reden is om ervan uit te gaan dat dit niet zo is.

Gelet op het feit dat deze brug compleet naar de knoppen gereden is, kan ik me voorstellen dat er hier geen aanname is dat er geen enkel zwaar verkeer overheen gaat. Ik snap dus niet zo goed waar het bezwaar van de heer Zeelt vandaan komt. Dat niet alle bruggen in Voorschoten zo ontworpen zijn, betekent toch niet dat deze brug niet zo ontworpen moet worden? De heer Zeelt (ONS Voorschoten): Ik snap uw opmerking eerlijk gezegd niet. De wet- en regelgeving is allemaal duidelijk, maar er staat nergens dat dit een 60-tonsbrug moet zijn. Ik heb dat in ieder geval niet gelezen, maar u mag mij wijzer maken. Stuurt u het gerust nog een keer toe. 45 ton is echt voldoende. We zijn echt niet over één nacht ijs gegaan. We hebben dit ook uit laten zoeken. Als je ernaar kijkt op basis van kentekens … Meerdere fracties hebben dat de laatste tijd gedaan ten aanzien van de vrachtwagens bij het baggeren. Die wegen 45 ton tot 50 ton. Zoiets kan ook over een brug, want het is incidenteel. 45 ton is gewoon genoeg. Het ging zojuist even over nepnieuws. Mevrouw Schroot (D66): Ik ben het niet eens met de stelling dat 45 ton genoeg is, want er kunnen ook gewoon twee voertuigen tegelijkertijd over een brug gaan. Dan hebben we een optelsom. Ik vind het dus erg kort door de bocht. Waar is uw reactie daarop, meneer Zeelt? De heer Zeelt (ONS Voorschoten): U heeft volstrekt gelijk.

Als er twee zware voertuigen overheen gaan, moeten we die brug naar 100 ton brengen, want twee keer 50 is 100. Wat dacht u daarvan? Theoretisch is dat een mooi verhaal. Maar goed, laten we het kortsluiten: wij zijn niet gelukkig met dit geldbedrag dat erbij moet. Procedureel is het volstrekt fout gegaan. Voor ons blijft 45 ton genoeg en we denken ook echt dat dat zo is. Dan de moties, eerst motie 179 van de VVD, het CDA en GroenLinks. Eigenlijk waren we verbaasd en verrast dat die motie er ligt, want zij gaat deels ook over kosteneffectief en alert zijn. Dat zijn open deuren. Of zeggen de collegepartijen: we hebben er niet veel vertrouwen in dat de wethouder van GroenLinks goed op de centen let? We voelen eigenlijk niet zoveel voor deze motie. Als je zegt dat motie 180 van Voorschoten Lokaal Sterk een sympathieke motie is, zeg je gelijk dat je haar afwijst. Dat vinden wij eigenlijk ook, want er worden een paar dingen door elkaar gehaald. ONS Voorschoten heeft al een paar keer gevraagd of de categorisering van die wegen niet eens

Raadsvergadering 28 januari 2021

24

bekeken kan worden. We zijn ervan overtuigd dat we dat nu maar even niet moeten doen. Er zijn andere en belangrijkere dingen. Die motie zullen wij dus niet steunen. De heer Maassen (SP): Voorzitter. De SP vindt het erg belangrijk dat de overheid haar taak op het punt van veilig verkeer en goede infrastructuur goed uitvoert. Dat betekent: veilige bruggen en geen gok nemen dat een lichtere brug goed genoeg is en dan misschien in enorme problemen komen als dat niet zo blijkt te zijn. De afgelopen jaren is gebleken dat de bruggen die er liggen, niet voldoende zijn. Er is een verkeerde keuze gemaakt in 2009. In 2016 is eigenlijk al naar boven gekomen dat dit het geval is. Het heeft moeten duren tot 2018, toen er een nieuw college zat, totdat daar daadwerkelijk een keer iets aan gebeurde. Toen is er ook nog eens verkeerd geraamd. Het is een beetje een zooitje. De gemeente heeft een verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat het goed is. Dat moet nu dus opgelost worden. Wij zullen daarom voor het voorstel stemmen. De heer De Graaf (PvdA): Voorzitter. Het college verzoekt de raad om een aanvullend krediet van € 190.000. De politieke werkelijkheid leert ons dat de raad hiermee zal instemmen, ook al omdat het college op een weinig subtiele manier opmerkt dat een keuze voor een andere variant onverstandig is omdat het dan € 150.000 extra kost.

We stellen ook vast dat de politieke werkelijkheid leert dat de vraag of je wel zo'n dure weg tussen twee wijken wil voor voertuigen van 60 ton, naar het oordeel van de meerderheid van deze raad eigenlijk geen onderwerp van discussie behoort te zijn. Tegelijkertijd heeft dit bij mij een vraag opgeroepen, want er wordt ook verwezen naar de toevoer van calamiteitsvoertuigen. Wellicht kan de wethouder straks nog reageren op het feit dat het college, overigens net als de raad, twee jaar geleden geen enkel probleem zag in het schrappen van een tweede ontsluitingsweg bij Park Allemansgeest. Daarmee is daar ook iets gebeurd: als er calamiteiten plaatsvinden, is er nog maar één toegangsweg - ik zie nee schudden; geef daarop straks dan maar een antwoord; ik ben benieuwd - terwijl er ook bij Starrenburg altijd één ontsluitingsweg is voor zware voertuigen, namelijk op de Veurseweg. Zie hier de politieke werkelijkheid. Wij zullen voor de kritische motie van het CDA, de VVD en GroenLinks stemmen, want zij stellen terecht dat het op dit moment blijkbaar niet goed gaat en dat er iets moet gebeuren. Dus wij steunen die motie volledig. Ook de motie van Voorschoten Lokaal Sterk vinden wij eigenlijk sympathiek. Zij gaat over iets wat belangrijk is.

Tegelijkertijd zou ik de fractievoorzitter van Voorschoten Lokaal Sterk toch de gedachte willen meegeven om de motie even aan te houden om die op een later moment te bespreken. Het gedachtegoed dat erin zit, spreekt ons zeer aan en ik denk dat dat niet alleen bij ons het geval is. Het vandaag voor besluitvorming voorleggen zal ertoe leiden dat er een bepaalde beïnvloeding van het andere dossier plaatsvindt, waardoor die motie eigenlijk niet de behandeling krijgt die zij verdient. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. De discussie in de commissie WRG deed soms wat anders vermoeden, maar de kern van het voorstel is gewoon een begrotingswijziging, zoals de heer De Graaf zojuist terecht zei. Natuurlijk is dat vervelend, want er is gewoon wéér een aanvullend bedrag nodig. Zulke tegenvallers kunnen we absoluut heel slecht gebruiken. Maar tegelijkertijd is infrastructuur gewoon een kerntaak van de gemeente. Daar moeten we ook op doorpakken. Het gaat hier om de uitwerking van een raadsbesluit. Dat heeft veel langer geduurd dan wij allemaal zouden willen. Dat klopt, maar we hebben het nog een keer gehad over technische alternatieven en die blijken nog steeds - we hadden het er al eerder over gehad - geen oplossing. Dat hebben we sindsdien trouwens ook gezien in Oegstgeest, waar men een aantal bruggen wel wat goedkoper uit kon voeren.

Dat kwam goed uit, maar zeven jaar later moesten zij vervolgens allemaal afgeschaald worden en zat men weer vast aan noodreparaties. Ik denk dat we daar heel erg mee uit moeten kijken. Maar goed, dit dossier verdient inderdaad zeker geen schoonheidsprijs. De heer Lavrijsen zei het al: waarom hebben het hier in 2021 nog over? Wij als GroenLinks zien dit in eerste instantie als een bedrijfsongeval. Dat komt soms voor en daar zijn redenen voor. Die zijn ook al genoemd; er zijn goede redenen voor. Maar ik was niet altijd de handigste student en als ik weer eens iets had laten vallen, zei mijn docent natuurkunde weleens: "Dat kan natuurlijk iedereen overkomen, maar sommige mensen overkomt het wel altijd als eerste". Ik denk dat dat onderhand ook een klein beetje opgaat voor onze gemeente: we zijn gewoon erg gevoelig voor dergelijke problemen. Dat blijft zorgelijk voor GroenLinks. We weten dat er hard gewerkt wordt aan een nieuwe organisatie en er zijn natuurlijk geen gemakkelijke oplossingen voor dit soort problemen: hoe krijgen we die doorloop beter? Maar dat ontslaat ons niet van de plicht om hier zo scherp mogelijk op te zijn om te voorkomen dat we in dit soort situaties raken.

Wij herkennen die zorg in de motieBremmer en wij denken dat het goed is om op zo'n manier de raad en het college scherp te houden: trek die gegevens nou wat naar voren, zodat we weten waar we het over hebben en zodat we

Raadsvergadering 28 januari 2021

25

als raad ook gewoon van tevoren kunnen praten over welke risico's we nemen en waar we scherp op moeten zijn. Ik herken me ook erg in de woorden van de heer Bremmer over de controlerende rol van de raad, die we als brede taak moeten zien. Ik wil dus mijn waardering uitspreken voor het betrokken raadslid. Het spreekt dan ook vanzelf dat wij die motie medeondertekend hebben. Ook de motie-Persoon ligt voor. Mevrouw Schroot vroeg daar al heel expliciet naar. Het is ons niet helemaal duidelijk wat de insteek van de motie is. Als mevrouw Persoon zegt dat we het eens moeten hebben over een autoluw Voorschoten, zal GroenLinks natuurlijk niet de partij zijn die zegt: wat ons betreft nooit. Maar op korte termijn het Verkeersplan volledig omhalen en ook alvast een aantal zaken omleggen, dat is nogal een operatie. Daar moeten we zorgvuldig in zijn. Ik neem aan dat mevrouw Persoon zich nog de ervaring herinnert met het dossier-Leidseweg-Noordzuid. Zodra je begint te praten over verkeersplannen, staat heel Voorschoten op de achterste poten. Ik hoop dus dat de inwoners van de betreffende wijken en langs de routes hier allemaal ontzettend enthousiast over zullen zijn als we hiermee aan de slag willen gaan. Maar concreet: wat is volgens mevrouw Persoon nou de consequentie voor de Valkewegbruggen? Mevrouw Persoon is een bekende Voorschotenaar. Ze is altijd goed zichtbaar in de pers.

Eerlijk gezegd heb ik er echt bewondering voor hoe zij dat aanpakt, maar recent was ze erg vocaal over precies dit onderwerp, de bruggen. Ze was erg scherp alsof het voorstel technisch volslagen ridicuul is, ook op basis van gegevens die selectief of enigszins uit hun verband gehaald waren of wat ons betreft soms zelfs simpelweg onjuist waren. Maar het betreft hier een technische discussie. Die kun je niet zomaar houden in de pers. Dat wordt ook al snel verwarrend, maar het is natuurlijk weer koren op de molen van inwoners die toch al geen vertrouwen hebben in het gemeentebestuur en die gewoon weer terugzien: "ze zullen wel weer wat doen". Daar maak ik mij zorgen over, want het is ook onze taak als raadsleden om de bevolking uit te leggen waarom besluiten genomen worden en om hen daarin mee te nemen. Nu zie ik een motie waarin mevrouw Persoon het er plotseling bij lijkt te laten. Daarmee blijft het allemaal gewoon in de lucht hangen en gaan we over tot de orde van de dag. Ik vind dat toch wel kwalijk. Ik zou dus graag van haar een uitleg ontvangen over wat zij wil met deze motie. De voorzitter: Ik zie mevrouw Van Herk. Dat verbaast mij enigszins. Zij had zich afgemeld voor deze vergadering, maar ik zie dat zij inmiddels deelneemt en een vraag wil stellen. Mevrouw Van Herk (Voorschoten Lokaal Sterk): Ik had inderdaad een bedrijfsuitje, online overigens.

Dat is afgelopen en ik dacht: ik ga nog even terug naar de vergadering. De voorzitter: Welkom en u kunt interrumperen. Mevrouw Van Herk (Voorschoten Lokaal Sterk): Dank u wel. Ja, ik wil interrumperen over de technische staat van de bruggen op de Valkeweg. In 2017 zijn ze daar vier maanden bezig geweest met het slaan van damwanden. Dat is het enige wat ik nog even wil vragen; anders had ik daar morgen een technische vraag over gesteld. Wat hebben ze toen precies gedaan wat nu, vier jaar later, niet goed is? Het is misschien niet terecht om dat in deze raadsvergadering te vragen. Dat realiseer ik me, maar er zijn ook heel veel bewoners die zich afvragen: wat hebben ze daar vier jaar geleden dan vijf maanden gedaan? De voorzitter: Mevrouw Van Herk, dat is eigenlijk aanvullend op het betoog. Eigenlijk behoort er per termijn maar één iemand te spreken. Mevrouw Van Herk (Voorschoten Lokaal Sterk): Sorry. De voorzitter: Nu zou uw fractievoorzitter dus niet meer aan het woord mogen komen. Ik ga haar wel het woord geven, maar om nu nog met technische vragen te komen … Als de wethouder deze vraag kan meenemen, is dat prima. Anders laat de wethouder deze vraag liggen en dan krijgt u bij gelegenheid nog antwoord. Mevrouw Van Herk (Voorschoten Lokaal Sterk): Dan doe ik het morgen.

De voorzitter: Ik geef het woord aan Voorschoten Lokaal Sterk, aan mevrouw Persoon, van dezelfde fractie, omdat ik niet wil dat zij hier de dupe van is. Mevrouw Persoon (Voorschoten Lokaal Sterk): Voorzitter. Ik ga eerst mijn verhaal houden. Daartussen en daarna zal ik de gestelde vragen beantwoorden. U heeft waarschijnlijk wel begrepen dat

Raadsvergadering 28 januari 2021

26

wij veel moeite hebben met het verhogen van het krediet voor de vervanging van de Valkewegbruggen. Ik probeer het kort en zakelijk voor u samen te vatten. In de begroting die in 2018 is vastgesteld, stond dat de bruggen in 2019 vernieuwd zouden worden voor 5 ton. Het college had dus groen licht gekregen om de bruggen in 2019 te vernieuwen voor 5 ton. Ik moet overigens wel melden dat ik tegen had gestemd. In heel 2019 en in heel 2020 hoorden wij niets over uitstel of iets dergelijks. Pas na vragen van het CDA in maart 2020 geeft u aan dat u voornemens bent om pas in 2020 de aanbesteding te doen. Nu, ruim twee jaar nadat u groen licht heeft gekregen van de gemeenteraad, komt u doodleuk met de vraag of het nog even € 190.000 meer mag kosten. Als je nou de bruggen binnen de termijn en binnen het budget had vervangen, had er nu geen haan naar gekraaid, want het was officieel goedgekeurd. Maar dit college heeft het vervangen van deze bruggen dus twee jaar laten liggen en nu is er meer geld nodig. Telkens wanneer extra geld aan de gemeenteraad gevraagd wordt - in dit geval € 190.000 bovenop het eerder in 2018 vastgestelde budget van 5 ton - vinden wij het verstandig om nog eens extra goed te kijken naar nut en noodzaak van de zaak.

Als we nog eens extra goed naar de zaak van de Valkewegbruggen kijken, zien we dat de redenatie was dat het een wijkontsluitingsweg is en dat die geschikt moet zijn voor alle verkeer, zonder beperking. Op deze redenatie valt op twee punten af te dingen. Punt één: de eerste redenatie is dat er sprake is van een wijkontsluitingsweg. Dit is geen natuurverschijnsel, maar een bestuurlijke keuze; om precies te zijn: een keuze in het jaar 2000. Deze keuze kan eenvoudig teruggedraaid worden. Dat is heel makkelijk, want als raad mag je dat beslissen. Dat zou je zelfs al volgende maand kunnen doen. Daar hoef je niet een heel verkeersplan voor te veranderen. Dat kun je gewoon doen als iedereen met de neus dezelfde kant op staat. Als teruggedraaid wordt dat het een wijkontsluitingsweg is, blijven de wijken goed ontsloten. De Valkeweg is namelijk eigenlijk een verbindingsweg tussen twee wijken, die ieder al hun eigen ontsluitingsweg hebben, aan de Veurseweg. Wanneer wij nu besluiten de Valkeweg anders te labelen, is er geen noodzaak meer om de weg in te richten voor zeer zwaar verkeer. Dan zouden we kunnen volstaan met een lagere klasse. Dat betekent dus: minder geld, want een lagere klasse is goedkoper. Dat was een van de vragen van mevrouw Schroot. Nogmaals, dat omzetten kunnen wij als raad snel beslissen. Dat kost dus ook geen extra geld.

De tweede redenatie is dat het verkeer zonder lastbeperking over een wijkontsluitingsweg moet mogen gaan. Volgens mensen die er meer verstand van hebben dan ik, bijvoorbeeld TNO - want ik heb gebeld en TNO heeft mij stukken toegestuurd - hebben wegen een bepaalde klasse. Een snelweg heeft de klasse van 60 ton belasting. Een gebiedsontsluitingsweg heeft klasse 45. Alle lagere wegen, zoals in woonwijken, hebben klasse 30. Een wijkontsluitingsweg is dan met 30 ton ruim genoeg bemeten. We moeten ook niet willen dat zeer zwaar verkeer achterom van de ene wijk naar de andere gaat. Het kan soms natuurlijk gebeuren dat zeer zwaar verkeer ergens moet zijn, maar dan is het bestemmingsverkeer. Dat gaat erin en eruit. Met de wijken Bijdorp en Starrenburg aan beide kanten van de bruggen kan dit. Beide wijken zijn bereikbaar zonder over de bruggen te hoeven gaan. Er is geen enkele noodzaak om zeer zwaar verkeer van de ene naar de andere wijk te laten gaan. Er was ook sprake van dat calamiteitsvoertuigen over de bruggen moeten gaan. Dat is logisch, maar calamiteitsvoertuigen kunnen hier makkelijk overheen, aangezien er volgens de brandweer zelfs geen zwaardere wagens dan 20 ton zijn. De huidige 25 à 30 ton is dus meer dan genoeg. Verder heb ik met de aanwonenden van deze route gesproken; niet met één, mevrouw Schroot, maar met 36.

Die willen helemaal geen zwaar verkeer door een woonwijk laten rijden. Als deze bruggen een zwaartebelasting van 60 ton krijgen, is dat bijna een uitnodiging dat het een sluiproute wordt voor zwaar verkeer. Daar zijn ze best bang voor. Ze zijn bang voor zwaar verkeer door hun straat door heel die route en voor benzinedampen. De omwonenden houden hun hart vast voor een sluiproute. Zij vragen zich af waarom het voor de Nassauwijk wel mogelijk en veilig is om het verkeer tot 25 ton te beperken en voor de wijken Starrenburg en Bijdorp niet. Dat vond ik een goede vraag van hen. Kortom, onder het motto "beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald" heeft u nu nog de kans om deze beslissing anders te maken. We hoeven de weg alleen maar anders te labelen. Dat kunnen wij als raad doen. Daar heb ik het, ook naar aanleiding van de motie, met de griffie over gehad en die zei: ja, dat kunnen wij best snel en makkelijk doen. Dan gaat het niet over het hele Verkeersplan; het gaat alleen over deze weg. De motie luidt: