Notulen Gemeenteraad 7 december 2023 getekend

Ook wij hadden in de commissie aangegeven dat dit een hamerstuk zou zijn. Het is een mooi plan, waarbij ook de burgerparticipatie heel goed is ingevuld door de initiatiefnemers. Complimenten daarvoor. Wat ons betreft is dit een hamerstuk. De heer Lavrijsen (VVD): Voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van mijn coalitiepartners. De VVD stemt voor. Mevrouw Van der Krogt (GroenLinks): Voorzitter. Ook wij sluiten ons aan bij de voorgaande sprekers. Wij wensen de initiatiefnemers heel veel succes. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. Wij sluiten ons ook daarbij aan. Veel succes met de realisatie. De voorzitter: Ik constateer dat er geen vragen zijn gesteld aan het college. We kunnen de termijn van het college dus overslaan. Wat mij betreft kunnen we de beraadslaging nu sluiten en kunnen we overgaan tot de stemming. Ik constateer dat de raad daarmee instemt. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. De voorzitter: Degene die hiervoor kwam, kan nu dus huiswaarts. Hij mag uiteraard ook blijven. 8. Onderwijshuisvestingsplan Herijking IHP (raadsregistratienummer Z/23/077072/367580) De voorzitter: Het IHP beschrijft wat nodig is om de scholen in Voorschoten goed te blijven huisvesten. Het plan is herijkt met de laatste leerlingenprognoses, verwachte bouwkosten en de geactualiseerde planning van de beoogde huisvesting.

Daarnaast omvat het plan een onderwijsvisie op de vorming van een integraal kindcentrum. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. Voorschoten is een forensendorp met veel gezinnen. Onderwijs is daarom in Voorschoten een zeer belangrijk onderwerp. Het regelmatig tegen het licht houden - de herijking waar het nu om gaat - van het Onderwijshuisvestingsplan is daarom een noodzaak om tijdig bij te sturen volgens de laatste ontwikkelingen op het gebied van huisvesting, maar wel afgezet tegen de beschikbare financiën. De volgende herijking zal

Raadsvergadering 7 december 2023

18

plaatsvinden in 2028. Vanzelfsprekend hopen wij dat het welbekende treintje van onze wethouder Van der Elst in gang gezet kan worden als het Cultureel Centrum vrijgespeeld wordt per 1 januari 2026. Dat zal de gemeenschap een hoop geld besparen. Voor ons liggen echter beslispunten die een aantal belangrijke zaken behelzen, namelijk het vlottrekken van de voorbereidingen van de bouw van de Fortgensschool, het aanpakken van achterstallig onderhoud van meerdere schoolgebouwen en een onderzoeksbudget om tot verduurzaming te komen, wat uiteindelijk weer zal leiden tot kostenbesparingen op lange termijn. Daar kunnen we dus zeker niet mee wachten tot 2028. Wij zullen dit voorstel dus zeker steunen. Omdat tijd cruciaal is voor oude, afgeschreven schoolgebouwen en deze in sommige gevallen ook niet duurzaam zijn, is het belangrijk om elke vertraging te voorkomen. Daarom zullen wij motie 312 steunen om op voorhand een asbestonderzoek te doen om mogelijke vertraging met betrekking tot asbest in het Cultureel Centrum te achterhalen en te voorkomen dat dit later vertraging zal opleveren. Mevrouw De Bruin (VVD): Voorzitter. Het voorliggende Integraal Huisvestingsplan is een herijking, zelfs een uitgebreide herijking, van het voorgaande Integraal Huisvestingsplan. Het is belangrijk om zo'n adequaat plan te hebben en vooral om nu vooruit te gaan om de plannen en de voortgang te realiseren.

We hebben de afgelopen jaren meermaals gesproken over de start van de bouw van de Fortgensschool. Voor de school zelf, maar vooral voor de kinderen die daarop zitten, is het nodig om echt aan de slag te gaan. Wij onderschrijven dus de plannen die in het Integraal Huisvestingsplan staan, maar we vinden het vooral belangrijk dat er echt van start wordt gegaan. In het Huisvestingsplan is een uitgebreide planning opgenomen die eerder "het treintje" is genoemd. Veel aannames zijn gebaseerd op de stappen die daarvóór worden gezet. Die planning, met als eerste stap, zoals zojuist genoemd, de nieuwbouw van de Fortgensschool, hangt af van de sloop van het Cultureel Centrum, nu in het IHP voorzien op uiterlijk 1 januari 2026. Om ook daar de voortgang in te houden, hebben wij motie 312 voorbereid om echt aan de slag te gaan met de plannen en de sloop van het Cultureel Centrum. Het Cultureel Centrum is een wat ouder pand. Wij verwachten dat er asbest in zit. Daarom willen wij het college oproepen om alvast te starten met een inventariserend asbestonderzoek, zodat dit bij de daadwerkelijke sloop niet tot verdere vertraging leidt. De motie, die mede wordt ingediend door Voorschoten Lokaal en het CDA, luidt: "Motie 312. De raad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen d.d. 7 december 2023, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: a. b.

de planning in het IHP gebaseerd is op oplevering van de grond waar nu het Cultureel Centrum staat op 1 januari 2026; dit gebouw gerealiseerd is in een periode waarin naar verwachting asbest gebruikt is in de bouw;

overwegende dat: a. b.

om de beoogde voortgang te realiseren die in het IHP is opgenomen, het college voortvarend met de sloop van het Cultureel Centrum zou moeten starten; het van groot belang is om de nieuwbouw van de Fortgensschool en de daarop volgende scholen uit het IHP te realiseren;

verzoekt het college in 2024 - uiterlijk 2025 - te starten met het uitvoeren van een inventariserend asbestonderzoek, zodat de resultaten hiervan kunnen worden meegenomen in de voorbereidingen van de sloop van het Cultureel Centrum, en gaat over tot de orde van de dag." De heer Van Oostrum (CDA): Voorzitter. Het IHP gaat over instandhouding van onderwijshuisvesting in Voorschoten. Dat is een belangrijk onderwerp. Relevant hierbij is de bevolkingsprognose: hoe ontwikkelt de omvang van de populatie zich? Relevant is ook de

Raadsvergadering 7 december 2023

19

bouwkundige kwaliteit van onze scholen. Hoe staat het daarmee en wanneer gaan we over tot vervanging van die scholen? Op basis van dit IHP en overigens ook op basis van het vorige IHP vervangen we drie scholen in Voorschoten: de Fortgens, de Nuts en de Emmausschool. We verhogen de kredieten voor de nieuwbouw van deze scholen op basis van de HEVO-normen en we verwerken dat t.z.t. in de begroting voor 2025. Natuurlijk steunt het CDA dat, want de bouwkosten stijgen sterk. Het IHP bevat ook een aantal scenario's voor de wijze waarop we ons verhouden tot de financiering en dekking van de IKC. Er liggen vier uitgangspunten. Op projectbasis maken we een keuze over de gemeentelijke rol en de financiering van het IKC. Voor nu is dat voor onze fractie duidelijk genoeg en voldoende. Ten aanzien van het bewegingsonderwijs merken wij het volgende op. Instandhouding van lokalen voor bewegingsonderwijs valt ook onder de Wet op het primair onderwijs en onder de verordening die we in deze raad hebben vastgesteld. Wat voor de scholen geldt, geldt ook voor de capaciteit en de instandhouding van het bewegingsonderwijs: ook daar hebben we een zorgplicht voor. Deze plicht is ons inziens nog onvoldoende onderbouwd in het IHP, want hoe zit het met de kwaliteit van de sporthal? Daarin gymmen vijf scholen.

De instandhouding van deze voorziening, van deze capaciteit voor bewegingsonderwijs op die locatie, is geen keuze maar een wettelijke taak. Daarvoor hebben we een zorgplicht en daar ontvangen we ook middelen voor in de algemene uitkering. Die voorziening komt uit 1970 en is al tien jaar ouder dan de Emmausschool, die we in 2029 vervangen. Desondanks kunnen we uit het IHP niet afleiden hoe de voorziening in stand wordt gehouden en hoe we de kwaliteit borgen. Nogmaals, dit is gewoon wettelijk verplicht. Bovendien hebben we het onderhoud ervan in 2020 gestaakt. We willen de wethouder dus vragen waarom deze belangrijke voorziening ontbreekt in het IHP en hoe wij als raad de vinger aan de pols houden ten aanzien van de kwaliteit en de vervanging van deze voorziening. Kunt u ons daar iets over vertellen? De heer 't Lam (GroenLinks): Voorzitter. Met het aannemen van dit herijkt IHP nemen we afscheid van het huidige IHP en ook van de belofte van het college om in deze collegeperiode de Fortgensschool te bouwen. Die belofte heeft de wethouder vanaf de start van dit nieuwe bestuur van Voorschoten tegengewerkt. Het college is nooit van plan geweest om het bestaande IHP uit te voeren. Hiermee breekt de coalitie weer een afspraak. Eerder heeft men het plan voor een bibliotheek met een culturele functie, de MFA of de bibliotheek-plus, al afgeschoten.

Bovendien moeten we niet vergeten dat ook de afspraak om het nieuwe subsidiebeleid uit te voeren, niet is nagekomen. In dit geval is vooral het schrappen van de bibliotheek-plus wrang, omdat daaraan ook de bouw van de Fortgensschool is gekoppeld. Daardoor is de belofte over de tijdige bouw van de Fortgensschool gebroken. Deze koppeling van de bouw van de Fortgensschool aan de locatie van het Cultureel Centrum en daarmee dus aan het treintje van het college had als locomotief de MFA bij de bibliotheek. Door het doelbewust stoppen van deze plannen door het college zijn de andere projecten ontspoord. Deze koppeling van projecten was en is bijzonder onverstandig. D66, de SP en GroenLinks hebben hier in het verleden al diverse malen voor gewaarschuwd. Het breken van de afspraak in het huidige IHP dat de Fortgensschool in deze collegeperiode gebouwd wordt, is derhalve de verantwoordelijkheid van het college en is daarmee ook gesteund door de fracties van de VVD, Voorschoten Lokaal en het CDA. In de evaluatie van het IHP in januari 2023 was het allemaal nog wat onduidelijk wat er zou gaan gebeuren met de bouw van de Fortgensschool. Pas in het herijkte IHP gaat het college een concreet voorstel opnemen voor de locatie van de Fortgensschool. Dat antwoordde de wethouder op vragen van GroenLinks in maart 2023.

Nu ligt dat herijkte IHP er en wordt duidelijk dat de oplevering van de Fortgensschool gepland is in 2028. Gepland, want nog steeds is er een koppeling aan het vrijkomen van de locatie van het Cultureel Centrum. Wie de geschiedenis van Voorschoten een klein beetje kent, weet dat dit kwetsbaar is. Mevrouw Wijnen (D66): Voorzitter. Het belang van onderwijs en een goede en duurzame onderwijshuisvesting staat natuurlijk ook voor ons buiten kijf. Voor de voortgang van onderwijshuisvesting hebben wij als D66 samen met een aantal andere partijen al meerdere keren aandacht gevraagd. We hebben daar natuurlijk al over gesproken. Nu zitten we in een situatie met achterstallig onderhoud bij de Fortgensschool, waar geld naartoe moet. Dat gaan we uiteraard doen, want dat gaat nu ten koste van het leerplezier van de leerlingen en het werkplezier van de docenten, die we natuurlijk graag willen behouden.

Raadsvergadering 7 december 2023

20

Wat het bewegingsonderwijs betreft sluiten wij ons aan bij de reactie van het CDA. Ook wij hechten er veel belang aan dat daar goed over wordt nagedacht, zeker in de ontwikkelingen met de bouw van Starrenburg III. Bij Starrenburg III vragen wij ons wel af of die ontwikkeling echt voldoende is meegenomen in het huidige of het voorliggende IHP, niet alleen met de vraag of het dan bijvoorbeeld nog past bij de VOS Ter Lips of De Regenboog, maar ook met de afstand tot het bewegingsonderwijs. Het is immers een wijk in aanbouw die een stuk uit het centrum ligt. Ten aanzien van motie 312 willen wij aangeven dat het, gezien de leeftijd van het Cultureel Centrum, wat ons betreft vrij voor de hand ligt dat we daar waarschijnlijk een hoog risico lopen op het vinden van asbest. Het is fijn als deze motie het al eerder genoemde treintje echt in beweging gaat brengen. Vanuit dat oogpunt zullen wij de motie steunen. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Bij dit IHP is doorschuiven eigenlijk al wat de klok slaat; dat zou eigenlijk de ondertitel van dit stuk moeten zijn. Wat ons betreft zijn veel beloften die ook tijdens de verkiezingen door hier aanwezige partijen zijn gedaan, niet gestand gedaan. Dat is gewoon heel erg jammer. Wat ons betreft is dat wat hier gebeurt, onvoldoende en geeft dat de verschillende scholen ook volstrekt te weinig duidelijkheid.

Ik wil nog een aantal inhoudelijke zaken bespreken. Een van de zaken die ik nog graag aan de wethouder wil voorleggen, is het IKC, het Integraal Kindcentrum. Er wordt aangegeven dat daar verschillende commerciële partijen bij betrokken zijn. Wij zijn als Partij van de Arbeid heel benieuwd waar wij straks allemaal geld in gaan stoppen. In grote private partijen die voor een dubbeltje op de eerste rij willen zitten op kosten van de belastingbetaler van Voorschoten? Ik wil graag een reactie van de wethouder op de vraag hoe hij hiermee denkt om te gaan. Het derde punt dat ik wil maken, betreft de dalende demografie die in dit stuk goed beschreven wordt. De heer Van Duivendijk van Voorschoten Lokaal refereerde er al aan: we zijn een forensendorp met veel gezinnen. Maar laat het aantal kinderen van die gezinnen nou juist een beetje afnemen, zoals blijkt uit de cijfers voor de komende tien jaar. Op dit moment hebben we 2.300 leerlingen in Voorschoten; rond 2032 hebben we 2.150 leerlingen in Voorschoten. Het is interessant om erover na te denken wat dit betekent voor de levendigheid van het dorp en de verbinding. Ik ben benieuwd hoe de wethouder aankijkt tegen deze trend, die we met z'n allen zien. Het laatste punt dat ik graag wil maken, betreft de locaties van de scholen.

Het is heel belangrijk dat het treintje gaat plaatsvinden, maar ik zie ook in het stuk terug dat er nog niet echt een keuze wordt gemaakt voor de daadwerkelijke richting en dat die richting niet daadwerkelijk wordt vastgesteld. Ik wil van de wethouder de toezegging horen dat er nog geen definitieve keuze is gemaakt over de plek waar de nieuwe scholen moeten komen en dat hij die keuzes nog voorlegt aan ons als raad omdat wij daar nog over moeten beslissen. Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Dank, meneer Van Duivendijk, voor uw positieve woorden. Wat de motie van de VVD betreft: als wij gaan slopen - dat is het vaste plan, uiterlijk begin 2026 zijn we wettelijk verplicht om zowel een visueel onderzoek te doen naar mogelijke asbest als een destructief onderzoek. Dat betekent dat je voor een deel muren openbreekt, gaten in de plafonds boort enzovoort. Het is niet handig om dat destructieve onderzoek ruim van tevoren te doen, want er zitten nog huurders in. Wettelijk is verplicht - de aannemer die dit zal gaan doen, houdt daar dus rekening mee - dat dit helemaal aan het begin van de fase van de sloop komt. Dat betekent dat de motie helemaal in lijn is met dat wat we al voornemens zijn. U kunt de motie dus aannemen, maar anderzijds is het al een wettelijke verplichting. Dat is hoe het ligt.

Wat betreft mogelijke twijfel over de vraag of het Cultureel Centrum op 1 januari 2026 vrij zal zijn, wil ik in ieder geval verwijzen - dat is gericht tot u allen - naar het collegeoverleg dat we hebben gevoerd op 14 november. U kunt het verslag daarvan terugvinden op de website van de gemeente. We hebben daarin vastgesteld dat huren opgezegd zullen worden. Dat alles staat in het kader van het vrijspelen van 1 januari 2026. Verder wordt vanuit het college alles op alles gezet om dit werkelijk te effectueren. In de richting van het CDA: ja, we willen het bewegingsonderwijs echt splitsen. De hier van toepassing zijnde verordening borgt dat wij ons zullen houden aan de wettelijke verplichting aangaande het faciliteren van het bewegingsonderwijs. In het IHP ziet u een

Raadsvergadering 7 december 2023

21

langeretermijnplanning van het aantal uren bewegingsonderwijs dat wij moeten kunnen opleveren en faciliteren. U ziet ook een analyse van de afstanden tussen de schoollocaties en de beschikbare sportfaciliteiten. Dat is onderwijs. Daarnaast wordt er natuurlijk gewerkt - dat is een andere portefeuille, namelijk die van collega Schokker - aan een sportaccommodatiebeleid, waarin voor de langere termijn bekeken zal worden welke faciliteiten we daaronder moeten houden of dat daar anderszins iets mee gaat gebeuren. We willen dat niet trekken naar onderwijs alleen. In de richting van de fractie van GroenLinks: er is iets wat een beetje terug blijft komen. We hebben in de vrijdagzending van 10 maart dit jaar een uitgebreid antwoord gegeven op vragen die de fractie van GroenLinks in februari heeft gesteld. Daarmee hebben we, zo goed als we dat kunnen, uitgelegd dat we denken dat op het moment dat dit college aantrad, de wedstrijd eigenlijk al gelopen was wat betreft de tijd waarin ook volgens het oude plan voor de bibliotheek-plus de culturele activiteiten enzovoorts daarnaartoe zouden gaan. Ook dan hadden we niet eerder een nieuwe Fortgensschool kunnen opleveren dan in januari 2028 of begin 2028. Helaas is de reactie op die beantwoording van schriftelijke vragen ondanks herhaalde oproepen nooit gekomen.

Het was wat ons betreft dus al niet mogelijk om in 2026 of zo een nieuwe Fortgensschool op te leveren. De heer 't Lam (GroenLinks): Met de keuze voor de locatie van het Cultureel Centrum verschuift de planning. Dat begrijp ik, maar de opdracht in het IHP is niet om de Fortgensschool te bouwen op de locatie van het Cultureel Centrum. De opdracht is om in deze collegeperiode een Fortgensschool te bouwen. Dat was de opdracht die de wethouder heeft gekregen. Daar heeft hij niet naar gehandeld. We weten allemaal dat er nu een lastige locatie is, maar dat was niet zijn opdracht. De voorzitter: Wat is uw vraag, meneer 't Lam? De heer 't Lam (GroenLinks): De vraag is: deelt de wethouder dat de opdracht aan hem en het college was om conform het IHP in deze collegeperiode de Fortgensschool te bouwen? Wethouder Van der Elst: Dat stond en staat in het vigerende IHP; het nieuwe is nog niet aangenomen. Maar ik herhaal nog maar eens dat in de beantwoording van de schriftelijke vragen zoals die staat in de vrijdagzending van de genoemde datum in maart wordt uitgelegd dat we ook als het besluit was genomen om wél een nieuw Cultureel Centrum / bibliotheek-plus uit te voeren, al te laat waren geweest. Leest u met elkaar dus alstublieft nog even goed wat er in de beantwoording van die vragen staat, want anders herhalen we elkaar.

De heer 't Lam (GroenLinks): Nu maakt de wethouder weer de koppeling met het Cultureel Centrum. De bouw van de Fortgensschool hoeft niet gekoppeld te worden aan het Cultureel Centrum en aan die locatie. De opdracht was: bouw een nieuwe Fortgensschool. Dat is niet gebeurd en dat wordt nu voor het eerst 100% duidelijk in dit herijkte IHP. Ik verval in herhaling, maar de opdracht was: bouw een Fortgensschool. Dat had ook op een andere locatie gekund. Als de wethouder dat pad had gevolgd, had het wel gekund. Wethouder Van der Elst: De opdracht was ook om efficiënt en effectief te besturen. Dat betekent dat we geen tijdelijke scholen willen bouwen en scholen niet willen opdragen om twee keer te verhuizen in plaats van één keer. Daarom hebben we gekeken hoe we dat in één keer met één verhuizing kunnen doen. In de begroting voor 2023 werd deze gedachtelijn natuurlijk al genoemd. De voorzitter: De derde en laatste interruptie op dit punt. De heer 't Lam (GroenLinks): Er was geen opdracht aan het college of aan de wethouder om geen vervangende scholenbouw te faciliteren. Ik bedoel: dat kan de consequentie zijn van het bouwen van een nieuwe school. Ik begrijp best dat het handig is om alles met elkaar te koppelen, maar je ziet gelijk waar dat op neerkomt: dan kom je gelijk in problemen, omdat het ene project invloed heeft op het andere project.

Wethouder Van der Elst: Dan zijn we het met elkaar eens: als het ene project met het andere te maken heeft, heeft het effect op elkaar. Het is niet anders. Dan de fractie van D66. Er is echt door experts gekeken naar de demografische ontwikkeling, inclusief wat er met Starrenburg III gebeurt. Aan de ene kant hebben we te maken met

Raadsvergadering 7 december 2023

22

vergrijzing. Jonge kinderen gaan naar het voortgezet onderwijs en vertrekken uiteindelijk uit Voorschoten. Aan de andere kant komen er nieuwe wijken bij. Zo goed als dat demografisch geanalyseerd kan worden, is dit de voorspelling. Daarnaast houden we natuurlijk de vinger aan de pols. Elke vier jaar wordt de demografische ontwikkeling herijkt. We hebben in het IHP al uitgesproken dat we op één punt enige twijfel hebben of die cijfers kloppen. Daar wordt dus nog nader onderzoek naar gedaan. In antwoord op de inbreng van de PvdA: het IKC gaan we verder uitwerken nadat het IHP is vastgesteld, want anders doe je wellicht dubbel werk. De financiële opties staan in het IHP. Er is lang geleden een motie aangenomen om te kijken naar verschillende opties en om die aan de raad voor te leggen: een nieuwe Fortgensschool met een IKC of een nieuwe Fortgensschool zonder IKC inclusief de interessante koppeling tussen privaat en publiek geld. Dat komt nog naar u toe. De motie is vanavond dus niet afgedaan. Wat de demografische ontwikkelingen betreft verwijs ik graag naar wat ik mevrouw Wijnen heb geantwoord. Wat de plek waar de nieuwe scholen komen betreft: in dit IHP is de locatie omvat voor de nieuwe Fortgensschool, het huidige Cultureel Centrum aan de Marijkelaan 2/4. Er is niet besloten over de locatie van een wellicht gecombineerde Nuts en Emmaus; er zijn twee opties genoemd.

De heer Posthuma (PvdA): Als ik het goed begrijp, is er nog niet besloten over die gemeenschappelijke locatie en wordt die nog nader aan ons voorgelegd. Wethouder Van der Elst: De gezamenlijkheid wordt omarmd door allen. Over de locatie is niet besloten. De voorzitter: Ik zie dat alle vragen uit de eerste termijn van de raad zijn beantwoord. Mevrouw De Bruin (VVD): Voorzitter. Dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen. De heer Van Oostrum (CDA): Voorzitter. Dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Nog even over de capaciteit voor bewegingsonderwijs: ik hoorde u zeggen dat in het IHP staat hoeveel klokuren er nu nodig zijn en hoeveel er in de toekomst nodig zijn. Dat klopt; dat staat er prima in, maar wat er niet in staat, zijn de bouwkundige kwaliteit en hoe wij voorkomen dat wij kapitaal vernietigen. Die zaal is 54 jaar oud. Dat is ouder dan de Emmausschool, die we vervangen in 2029. Kunt u mij toezeggen dat u het vervangen van de capaciteit voor bewegingsonderwijs in die sporthal meeneemt in het accommodatiebeleid en dat u dat daar omschrijft als een wettelijke taak, zoals dat ook voor de scholen geldt, en kunt u ook aangeven wat de kwaliteit van die voorziening is? Dat staat immers ook nu in het IHP. Dat weten wij niet als raad en wij maken ons zorgen over kapitaalvernietiging en desinvestering. De heer 't Lam (GroenLinks): Voorzitter.

Ook ik ben erg benieuwd naar de reactie op de vraag van het CDA over het bewegingsonderwijs. De prognoses die in het IHP staan, zijn dalende, maar mijn collega mevrouw Nell gaf in de commissie al aan dat er toch wel wat twijfels zijn over die aantallen: kloppen die wel, gelet op de komst van nieuwe inwoners in Voorschoten? Een ander belangrijk punt dat ontbreekt in het herijkte IHP, is de internationale taalklas; die komen we gewoon niet tegen. Ik heb de stellige indruk dat dat een onderdeel is van het onderwijs. Ten slotte: de afspraken die in het huidige IHP staan, worden nu terzijde geschoven. Dat is voor ons niet acceptabel. Mevrouw Wijnen (D66): Voorzitter. Ook wij wachten graag de antwoorden van de wethouder op de vragen van het CDA af. De voorzitter: Er is door het CDA nog één vraag gesteld. Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Ik ga ook antwoord geven op de vragen van de heer 't Lam van GroenLinks, als u mij dat toestaat. Wat de vraag van het CDA betreft: uw opmerking over die capaciteit klopt; die staat erin en is dus geborgd. Wat we verder moeten doen met bewegingsonderwijs, is geborgd door de verordening en daar houden we ons aan. Wat de kwaliteit van het onderwijs dat gegeven wordt betreft: die is niet geanalyseerd en we zien dat ook niet als

Raadsvergadering 7 december 2023

23

een taak die geschraagd moet worden door een onderwijsfaciliterende planning en wat daarbij hoort. De heer Van Oostrum (CDA): U schraagt de kwaliteit van de vervanging van de schoolgebouwen in het IHP wél. Dat doet u voor de sporthal niet, terwijl die onder dezelfde wet valt. Vindt u dat niet inconsequent? Wethouder Van der Elst: Er is inderdaad sprake van een overlap. Het hangt af van het perspectief dat je kiest of je daar wel of niet inconsequentie in ziet. Het gaat trouwens net zo hard over buitenonderwijs. Maar goed, de faciliteiten zijn er en ons is niet bekend dat we ergens niet aan zouden voldoen. Dat is waar we het in het kader van het IHP bij laten. Dat is nu gewoon het antwoord. De heer Van Oostrum (CDA): Volgens mij is het dus juist zaak dat je dit in het IHP wél onderschrijft en borgt en aangeeft hoe je het in stand houdt. Dat missen wij, maar als u ons toezegt dat u dit meeneemt in het accommodatiebeleid, zijn we u erkentelijk. Wethouder Van der Elst: Dat betreft een andere portefeuille, maar ik weet zeker dat de betreffende portefeuillehouder zal doen wat nodig is. Daar kunnen we dus zonder meer van uitgaan. Wat de fractie van GroenLinks betreft: het lijkt me ingewikkeld om die demografische ontwikkeling ter discussie te stellen en te analyseren.

Ik stel voor dat we ons verlaten op de analyse van de deskundigheid en de voortgaande analyse of het nog steeds klopt of dat er afwijkingen gezien worden. Over de internationale taalklas is een korte opmerking gemaakt in het Integraal Huisvestingsplan. De aantallen die ons te wachten staan om er onderwijs aan te geven, zijn volstrekt onbekend. Verder houden wij ons zeker aan alles wat wettelijk verplicht is. Daarover hebben we schriftelijke vragen beantwoord. De antwoorden op een andere set vragen komen nog op u af. De voorzitter: Ik zie dat alle vragen uit de tweede termijn van de raad zijn beantwoord en dat ik de beraadslaging kan sluiten. In stemming komt het voorstel. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer 't Lam (GroenLinks): Voorzitter. We gaan dit IHP niet steunen, want het voegt weinig toe aan wat we nu al hebben. Sterker nog: we vinden het bestaande IHP beter en houden daar liever aan vast. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 14 tegen 5 stemmen, waarbij de fracties van GroenLinks en de PvdA ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 312 van de VVD, Voorschoten Lokaal en het CDA. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. De voorzitter: Is het handig om kort te schorsen voordat we beginnen aan de Woonvisie? Ik denk immers dat die wat meer tijd in beslag zal nemen.

Ik zie dat de raad daarmee instemt. De vergadering wordt enige tijd geschorst. 9. Woonvisie Voorschoten 2023-2027 (raadsregistratienummer Z/22/072328/369730) De voorzitter: De gemeente wil de betaalbare woningvoorraad uitbreiden en zorgen dat verschillende doelgroepen in het dorp passende huisvesting kunnen vinden. Hiervoor ligt een nieuwe Woonvisie ter besluitvorming voor. Deze is tot stand gekomen met participatie door de

Raadsvergadering 7 december 2023

24

raad, die eerder een startnotitie en de beleidsuitgangspunten voor de nieuwe visie heeft vastgesteld. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. Allereerst vind ik het heel leuk dat de mensen van de Knarrenhof op de tribune zitten om deze vergadering te volgen. De democratie in actie, zou ik zeggen. Dat is hartstikke leuk. In de commissie WRG hebben wij een motie Leegstandsverordening aangekondigd. Die is grondig onderzocht door ons commissielid Van der Hoop, maar helaas blijkt Voorschoten te klein om dit rendabel uit te kunnen voeren. Daarom brengen we dit voorstel niet in. Het oplossen van het tekort aan betaalbare woningen is dermate belangrijk dat D66 niet gecharmeerd is van het verwijzen naar de portefeuillehouder Centrumvisie bij onze vraag over de woningbouw in ons centrum, zoals het college in de commissievergadering deed. Ook bij de behandeling van het IHP moesten we actief vragen naar de combinatie van scholen met woningbouw. Onze achterstand in de sociale woningen kunnen we alleen inhalen op locaties waar wij zelf een grondpositie hebben, dus in ons centrum en op de schoollocaties. Wij verzoeken het college dan ook om deze locaties op te nemen in de overzichten die de raad ontvangt en om deze locaties ook om deze reden met voorrang aan te pakken. De corporaties willen hier aan de slag. We hebben ook zorgen over de verduurzaming en de staat van de huidige woonvoorraad.

Er is een nieuwe corporatie gekomen. We hopen dat in de prestatieafspraken die nog volgen, goede afspraken worden gemaakt en dat de achterstanden met snelheid worden ingehaald. In de Woonvisie hebben we daar verder niks over opgenomen, maar daar moeten we echt mee aan de slag. Tot slot: de amendementen, die nog ingediend gaan worden, dienen wij mede in, inclusief amendement 270, waar onze naam nog niet onder staat. De indieners zullen straks verduidelijken wat hun motivatie is voor de indiening. Mevrouw Van der Krogt (GroenLinks): Voorzitter. In deze Woonvisie gaan we aan de slag met betaalbaar wonen. De wethouder heeft gezegd dat er naast de lopende projecten ook nieuwe projecten gaan starten. Welke dat zijn, is niet helemaal duidelijk geworden, maar dat zou wel helpen om de woonvoorraad goed aan te vullen. Er is nog een klein puntje waar wij en ook de SP aandacht voor willen vragen. In tabel 3 van de Woonvisie wordt gesproken over de opkoopregeling die ingesteld gaat worden. Hierbij wordt ook gesproken over de meerjarige prestatieafspraken die gemaakt worden. De vraag aan de wethouder is of hij ons zou kunnen toezeggen dat in de gesprekken met de wooncorporaties expliciet aandacht wordt besteed aan het niet verkopen van woningen binnen het sociaal segment en dat bij zo weinig mogelijk woningen de huurprijs geliberaliseerd gaat worden.

Inhoudelijk kunnen we het met de Woonvisie eens zijn. Eén puntje blijft in onze ogen nog steeds niet duidelijk. We hebben dat in de commissie al besproken. Daarom dienen wij na ambtelijk overleg samen met een aantal andere fracties amendement 268 in, waarmee we de tekst nog beter op Voorschoten gericht kunnen laten zijn. Het amendement, dat mede wordt ingediend door de PvdA en D66, luidt: "Amendement 268. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 7 december 2023, gezien het raadsvoorstel nr. Z/22/072328/369730, overwegende dat er onduidelijkheid kan ontstaan bij het lezen van een deel van de tekst in bijlage 3: Woonvisie 2023-2027; Pagina 24: Huisvesting met zorg en ondersteuning punt 2: 'Uitstroom uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang

Raadsvergadering 7 december 2023

25

Naar aanleiding van de doordecentralisatie 2023 zijn gemeenten verplicht om personen die uitstromen uit instellingen (Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang) zelf te huisvesten die hun herkomst in Voorschoten hadden;' Besluit: De tekst in de Woonvisie te wijzigen in: Huisvesting met zorg en ondersteuning 2. Uitstroom uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Naar aanleiding van de doordecentralisatie 2023 is de gemeente Voorschoten verplicht om personen die uitstromen uit instellingen (Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang) zelf te huisvesten die hun herkomst in Voorschoten hadden." De overige amendementen die bij dit agendapunt worden ingediend, willen wij medeondertekenen of steunen. De heer Lavrijsen (VVD): Voorzitter. De VVD zal instemmen met deze Woonvisie. Ik denk dat het stuk duidelijk verwoordt wat de ambities zijn op het gebied van woningbouw en hoe het college daarmee aan de slag gaat. We zien dat de uitgangspunten zoals we die eind september vastgesteld hebben, goed zijn overgenomen. Wat de VVD betreft had er wel wat meer aandacht voor goedkope koopwoningen mogen zijn. Je merkt en weet dat daar in Voorschoten heel veel vraag naar is. We weten dat daarover gesproken is en dat dit ook aandacht houdt bij de verschillende projecten. We beseffen dat de nu opgenomen percentages deels uit regionale en landelijke wet- en regelgeving komt.

Daar kunnen we dus mee leven, maar ook voor dat segment blijven we aandacht vragen. Er staan ook een aantal andere goede punten in, bijvoorbeeld de aandacht voor het bouwen op versteende grond. Ik denk dat het heel logisch is om aandacht te besteden aan inbreiding en daarna pas aan uitbreiding. Wij dienen bij dezen amendement 270 in, omdat wij constateerden dat in de Woonvisie de formulering van de onderzoekscope voor het haalbaarheidsonderzoek naar flexwoningen niet helemaal in lijn was met het raadsvoorstel zoals dat op 2 november is aangenomen. We willen het zo zuiver mogelijk in de Woonvisie hebben staan. Dat gaat over de financiële en technische haalbaarheid van de realisatie van flexwoningen. Het amendement luidt: "Amendement 270. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d.

7 december 2023, gezien het raadsvoorstel Woonvisie Voorschoten 2023-2027, constaterende dat: a) in het raadsvoorstel Flexwoningen van 2 november 2023 onder beslispunt 3 het college wordt opgedragen om vijf locaties die uit de beknopte locatiestudie het meest kansrijk zijn gebleken voor flexwoningen, te onderzoeken op financiële en technische haalbaarheid; b) na amendering (amendement 253) het aantal onderzoekslocaties is uitgebreid van vijf naar zeven; c) dit geamendeerde raadsvoorstel op 2 november 2023 bijna unaniem door de gemeenteraad van Voorschoten is aangenomen; d) in de Woonvisie Voorschoten 2023-2027 onder het kopje 'Hoe gaan we dit doen?' in tabel 6.1 op pagina 26 met betrekking tot het realiseren van flexwoningen wordt gesproken over het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek; e) in diezelfde tabel onder het kopje 'Hoe gaan we dit borgen?' enkel wordt gesproken over de financiële haalbaarheid van de projecten; f) er hierdoor discrepantie lijkt te zijn in de scope van het haalbaarheidsonderzoek zoals omschreven in het raadsvoorstel Flexwoningen en in de Woonvisie Voorschoten 20232027; overwegende dat: g) de inhoud van de woonvisie in lijn moet zijn met vigerend beleid;

Raadsvergadering 7 december 2023

26

h) dit met betrekking tot de scope van het haalbaarheidsonderzoek nu niet het geval is; i) een haalbaarheidsonderzoek met betrekking tot flexwoningen zich zou moeten richten op zowel de financiële als de technische haalbaarheid van de projecten; Besluit: De tekst onder het kopje 'Hoe gaan we dit doen?' in tabel 6.1 op pagina 26 van de Woonvisie Voorschoten 2023-2027 met betrekking tot het realiseren van flexwoningen aan te passen in: 'Het in samenspraak met Rijnhart Wonen en De Sleutels uitvoeren van een onderzoek naar de financiële en technische haalbaarheid om 120 flexwoningen te realiseren op de door de gemeenteraad vastgestelde locaties.' De tekst onder het kopje 'Hoe gaan we dit borgen?' in dezelfde tabel aan te passen naar: 'wanneer de projecten financieel en technisch haalbaar zijn, worden met de corporaties realisatieovereenkomsten gesloten'." De heer Posthuma (PvdA): Ik ben blij dat de VVD pleit voor de bouw van meer betaalbare woningen. Weet de VVD hoeveel voorstellen er de afgelopen jaren en in deze collegeperiode waren om betaalbare woningen te realiseren? De tweede vraag is hoe vaak de VVD daarmee heeft ingestemd. De heer Lavrijsen (VVD): Op de een of andere manier had ik zomaar verwacht dat deze vraag van de PvdA zou komen. Ik zal antwoord geven.

De woningvoorraad waar de Partij van de Arbeid zo ontzettend veel kritiek op heeft, is helemaal gerealiseerd in colleges waarin de PvdA aan de knoppen zat. Ik zie u nee schudden, maar van Noord-Hofland tot Bijdorp, Starrenburg I, Starrenburg II en de Krimwijk II was het nota bene uw wethouder die met al die woningbouwprojecten heeft ingestemd. Ik vind het prima dat u mij de maat neemt - daar heb ik geen enkel probleem mee - maar als u jarig bent - volgens mij bent u net jarig geweest - krijgt u van mij een spiegel. De heer Posthuma (PvdA): De PvdA is al een tijdje uit het college van deze mooie gemeente geraakt. Ik wil meneer Lavrijsen wel even meenemen. De afgelopen jaren zijn er zestien voorstellen gedaan. Er zijn zes amendementen en negen moties door al deze partijen in deze raad ingediend. De VVD heeft op al die momenten één keer meegestemd. U heeft in deze raad dus zestien keer de mogelijkheid gehad om te stemmen voor een motie of een amendement over betaalbare woningen. Dat heeft u als partij nagelaten. Als u dan bij deze mooie visie zo stoer bent om te zeggen dat u degene bent die voor betaalbare woningen is, is dat een gotspe, een leugen. Dat klopt niet. De voorzitter: Meneer Posthuma, ik verzoek u te spreken via de voorzitter en zaken niet persoonlijk te maken. De heer Lavrijsen (VVD): De heer Posthuma krijgt niet méér gelijk door harder te gaan praten.

Het is nota bene de PvdA geweest die de laatste jaren elk woningbouwproject heeft geprobeerd tegen te houden en heeft geprobeerd daartegen te stemmen: Intratuin, kaderstelling Segaar/Arsenaal, Beresteyn, de startnotitie voor de Jan Evertsenlaan. Ik kan mezelf blijven herhalen. U mag mij de maat nemen en ik respecteer dat u zo goed in de materie duikt, maar ook dat zijn de feiten. Een ander feit is dat bijvoorbeeld andere linkse partijen die in het college hebben gezeten, bijvoorbeeld GroenLinks, wel over hun eigen schaduw heen zijn gestapt, bijvoorbeeld ten aanzien van Segaar/Arsenaal en wel zo stoer zijn geweest om beslissingen te durven nemen die bij hun achterban misschien niet heel lekker vallen - dat hebben wij ook gedaan - maar daarmee wel woningbouwprojecten van de grond hebben laten komen. Uw partij, de Partij van de Arbeid, heeft altijd tegengestemd. Er is altijd een goede reden om tegen te stemmen, maar over betaalbare koopwoningen heb ik de PvdA nooit gehoord. Het ging alleen maar over sociale huurwoningen. Dat is prima, maar ik heb het hier specifiek over goedkope koopwoningen. U heeft daar als partij nooit zoveel aandacht aan besteed; dat is simpelweg niet waar. De voorzitter: De derde en laatste interruptie van de heer Posthuma op dit punt. De heer Posthuma (PvdA): Meneer Lavrijsen heeft heel veel woorden nodig om niet op mijn reactie in te gaan.

Mijn voorganger, de heer De Graaf, heeft nadrukkelijk heel veel aandacht

Raadsvergadering 7 december 2023

27

besteed aan en gevraagd voor betaalbare koopwoningen en sociale huurwoningen. We komen daar in mijn bijdrage op terug, maar wat het feit betreft dat de VVD op deze wijze op lijkt te komen voor betaalbare woningen en mensen met een kleine portemonnee: kijk naar het gedrag, niet naar woorden. De afgelopen periode heeft u zestien keer de mogelijkheid gehad om iets aan die betaalbare woningen te doen. Dat heeft u niet gedaan; dat heeft u nagelaten. Daar wil ik het bij laten. De heer Lavrijsen (VVD): De heer Posthuma wordt zo emotioneel en gaat totaal niet in op de feiten die ik net aandroeg, namelijk dat zijn partij net zo goed tegen elk woningbouwproject heeft gestemd en bijvoorbeeld haar eigen linkse partners, nu in de oppositie, namelijk GroenLinks en D66, voortdurend de maat nam als zij niet dat ene procentje meer in de woningbouwprojecten meenamen dat voor de PvdA gewenst is. We hebben het hier over een Woonvisie. De PvdA zou moeten juichen, want er ligt hier een Woonvisie met percentages die daar nog nooit in zijn genoemd. De VVD gaat voorstemmen; over het nemen van verantwoordelijkheid gesproken. Natuurlijk mag er meer aandacht komen voor de goedkope koopwoningen van 2,5 à 3 ton, waar we het weleens over hebben gehad. Daar schaam ik me niet voor. Als je buiten loopt, hoor je ook gewoon dat daar behoefte aan is, maar dan moet je buiten lopen.

De voorzitter: Ik sta geen vierde interruptie toe; dat had ik al aangekondigd. De heer Lavrijsen (VVD): Motie 310 is volgens mij van GroenLinks. Nee, volgens mij van de PvdA. Ik zit even te kijken, want ik ben nu helemaal de draad kwijt. Ik versta niet wat u zegt, meneer Posthuma, als u wilt spreken, doet u dat via de voorzitter. Motie 310 is van de PvdA. Ik ga de heer Posthuma verrassen: daar kunnen wij mee instemmen. Amendement 268 van GroenLinks steunen wij ook. Wij voelen op zich wel sympathie voor amendement 271 over de netto 1.000 woningen. Het punt is alleen dat wij natuurlijk afspraken hebben gemaakt over het aantal woningen dat we gaan bouwen. Die afspraken lopen vaak al langer en zijn vastgelegd. Ik zou van het college willen horen of dit amendement ons niet zou bijten omdat dan twee verschillende afspraken elkaar misschien gaan kruisen. Dat laat ik dus even aan het oordeel van het college. Dan is er nog het amendement over de 30%-35%. Daarin zien wij het risico dat je, als je bijvoorbeeld bezig bent met de woningbouwontwikkeling in een wijk waarbij een deel van de woningen gesloopt wordt, waarvoor nieuwe woningen in de plaats komen, je zo erg vastzet dat je geen flexibiliteit hebt om een ander type woningen te bouwen, bijvoorbeeld voor andere doelgroepen.

Je kan je voorstellen dat je bij herinrichting van een wijk misschien wat meer diversiteit in woningen en segmenten wil hebben. Wij denken dat dat met dit voorstel juist lastiger wordt, maar ook hierbij hoor ik graag hoe het college hiertegenover staat. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Om nog even te reageren op de heer Lavrijsen: de enige reden waarom wij hier betaalbare woningen kunnen krijgen, is dat er woonafspraken op rijksniveau zijn gemaakt. Als het aan de VVD had gelegen, waren we nog tot sint-juttemis met weinig betaalbare woningen doorgegaan, maar laten we het daar maar bij houden. De heer Lavrijsen (VVD): De PvdA mag het volledig oneens zijn met de VVD. Ik respecteer de heer Posthuma ook als persoon, maar ik weiger te accepteren dat hier gewoon leugens worden verteld en dat ik hier echt geframed en geblamed word. Dit is simpelweg niet waar, maar de heer Posthuma woont misschien niet lang genoeg in Voorschoten om de feiten te kennen. De heer Posthuma (PvdA): Ik heb geen argument gehoord. Afgelopen week stond er een belangrijk artikel in de Volkskrant: als je niet in een voorrangsgroep zit voor betaalbare woningen, is een snelle toewijzing eigenlijk een utopie. Als een gemeente te weinig bouwt, zoals de gemeente Voorschoten de afgelopen jaren gedaan heeft, neemt het percentage van toewijzing voor de voorrangsgroepen gewoon toe.

Andersom: als je meer bijbouwt, heb je meer ruimte voor niet-voorrangsgroepen. We maken even een rekensommetje met hoe dit nu in de Woonvisie staat. Er staan 368 sociale huurwoningen in de planning. Dat klinkt heel mooi, maar wat gebeurt er? Bij Forescate staan er 102, maar eerst worden er 94 gesloopt en er komt ook een woonzorglocatie bij. Die is dus niet bestemd voor mensen die geen indicatie hebben. Bij Huize Bijdorp gaat het bijvoorbeeld om 129 sociale huurwoningen. Dat betreft heel veel niet-zelfstandige

Raadsvergadering 7 december 2023

28

eenheden, maar eerst worden ook daar 65 woningen gesloopt. Conclusie: er staan 368 nieuw te bouwen sociale huurwoningen op de planlijst. Van die 368 zijn er 102 bij Forescate en 129 bij Huize Bijdorp voor niet-zelfstandige wooneenheden. Dat betreft dus 232 van de 368 oftewel 63%. Er blijven er dus maar 136 over. Daar haal je nog wat af voor statushouders en specifieke doelgroepen. Dan zie je dus in feite dat we maar heel weinig betaalbare woningen daarvoor krijgen en dat we het probleem niet direct oplossen. Dat is de reden waarom wij als Partij van de Arbeid stevig willen inzetten op het echt realiseren van die betaalbare woningen in Voorschoten. Dat is de reden waarom wij amendement 271 indienen om ervoor te zorgen dat die nettowoningen er echt bij komen en dat we niet van brutowoningen uitgaan. Dat is een beetje lastig uit te leggen, maar brutowoningen zijn woningen die erbij gebouwd worden en nettowoningen is bruto min datgene wat gesloopt wordt of weggaat. Als we de betaalbare voorraad willen laten groeien, denk ik dat het belangrijk is dat dat op die manier plaatsvindt. Het amendement, dat mede wordt ingediend door GroenLinks en D66, luidt: "Amendement 271. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 7 december 2023, gezien het raadsvoorstel nr. Z/22/072328/369730, constaterende dat: a. b.

het tekort aan betaalbare woningen voor lagere inkomensgroepen en huishoudens met een middeninkomen één van de grootste maatschappelijke problemen is waar Nederland en zeker ook Voorschoten zich voor gesteld zien; terecht wordt ingezet op een uitbreiding van de omvang van de gereguleerde sector tot 65% betaalbare woningen;

voorts constaterende dat: c. d.

de eerste ambitie in de Woonvisie thans luidt dat Voorschoten er eind 2030 ten minste 1.000 woningen bij heeft (blz. 4); het college vervolgens uitspreekt dat het bij deze ambitie niet gaat om een toevoeging van 1.000 woningen aan de huidige woningvoorraad, maar om het opleveren van 1.000 nieuwe woningen, waarbij geen rekening hoeft te worden gehouden met het onttrekken van bestaande woningen uit de woningvoorraad door sloop of transformatie;

stelt vast dat: e. f. g.

de informatiebrief van 12 september 2023 (overzicht lopende woningbouw projecten) duidelijk maakt dat de lopende woningbouwprojecten de komende jaren voorzien in het opleveren van 1.012 nieuwe woningen; dit noemen we de bruto toevoeging; de informatiebrief van 12 september 2023 tevens duidelijk maakt dat er bij deze projecten 161 woningen worden gesloopt, waardoor de daadwerkelijke toevoeging aan de woningvoorraad 851 bedraagt; dit noemen we netto toevoeging; volgens het college ambitie 1 derhalve al is gerealiseerd met een nettotoevoeging eind 2030 van 851 woningen aan het woningbestand vanuit de lopende (harde) projecten;

van mening dat het ambitieniveau van de gemeente erop gericht zou moeten zijn om in de komende zeven jaren (2024 tot en met 2030) ten minste 1.000 woningen structureel toe te voegen aan de huidige woningvoorraad, waardoor Voorschoten in 2031 ten minste 1.000 woningen meer heeft dan thans het geval is; Besluit 1. 2. 3.

de formulering van ambitie 1 op bladzijde 4 als volgt aan te passen: 'Eind 2030 is de woningvoorraad in Voorschoten met ten minste 1.000 woningen toegenomen'; op bladzijde 11 het kopje van ambitie 1 te wijzigen in: 'Eind 2030 is de woningvoorraad in Voorschoten met ten minste 1.000 woningen toegenomen'; in de tweede alinea onder het kopje van ambitie 1 in de volgende zin de volgende woorden toe te voegen: 'Dit neemt niet weg dat de ambitie is om eind 2030 ten minste 1.000 woningen structureel toegevoegd te hebben aan de woonvoorraad binnen het dorp',

Raadsvergadering 7 december 2023

29

en gaat over tot de orde van de dag." Wij vinden het belangrijk dat er ook op een goede wijze naar sloop wordt gekeken. Vandaar dat wij samen met GroenLinks en D66 amendement 269 indienen. Het amendement luidt: "Amendement 269. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 7 december 2023, gezien het raadsvoorstel nr. Z/22/072328/369730, constaterende dat: a. b.

we bij elk nieuwbouwproject ten minste 30% sociale huur en 35% in het middensegment realiseren; we bij elk nieuwbouwproject op gemeentegrond tenminste 67% betaalbaar realiseren;

overwegende dat: c. d.

in de Woonvisie geen uitspraak wordt gedaan over de toepassing hiervan bij nieuwbouwprojecten waar nieuwbouw voorafgegaan wordt door sloop; toepassing van het uitgangspunt onder punt a onbedoelde effecten kan hebben indien het aantal te slopen woningen niet wordt meegenomen bij toepassing van dit uitgangspunt 1;

Besluit In de Woonvisie in de tekst onder ambitie 2 op blz. 14 e.v. de volgende passage op te nemen: 'Elk nieuwbouwproject dient bij te dragen aan de nettotoename van het aantal woningen in de sociale huursector en het middensegment. Indien een nieuwbouwproject vooraf wordt gegaan door sloop, worden ten minste dezelfde aantallen gesloopte sociale huurwoningen en woningen in het middensegment opgeleverd. Indien het aantal te bouwen woningen groter is dan het aantal gesloopte woningen, wordt de 30%-35% regel toegepast op het verschil tussen het aantal te bouwen en gesloopte woningen', en gaat over tot de orde van de dag." Het laatste punt is motie 310 over een actiever grondbeleid. We hebben als gemeente relatief weinig eigen grond. Dat is een van de redenen waarom we ten aanzien van de flexwoningen terechtkomen op parken, andere plantenzaken en parkeerplaatsen. Dat zijn natuurlijk geen fijne plekken. We moeten echt onderzoeken hoe we wellicht een actiever grondbeleid kunnen oppakken, waardoor we ook die eigen grond meer in eigen beheer kunnen krijgen. De motie, die mede wordt ingediend door GroenLinks en D66, luidt: "Motie 310. De raad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen d.d.

7 december 2023, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: a) Voorschoten een tekort heeft aan betaalbare woningen; b) het college een inhaalslag wil maken door bij nieuwe woningbouwprojecten meer goedkope bouw te realiseren; c) een actieve rol van de gemeente daarvoor belangrijk is, onder het motto 'Regie terugpakken op de woningmarkt' (zie: Voorwoord Woonvisie); voorts constaterende dat: d) het college in de Woonvisie enkele voor- en nadelen van een actief grondbeleid beschrijft;

Raadsvergadering 7 december 2023

30

e) het college de mogelijkheden onderzoekt 'om via de vestiging van het voorkeursrecht op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) of via onteigening de mogelijkheid om recht op eerste koop toe te passen’ (blz. 13 Woonvisie); verzoekt het college de raad in het derde kwartaal van 2024 te informeren over de resultaten van het onderzoeken van de mogelijkheden tot een actiever grondbeleid en de conclusies die hij hieraan verbindt, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw Van der Wende (CDA): Voorzitter. Tijdens de commissievergadering hebben we al heel veel gezegd over deze mooie Woonvisie en hebben we complimenten uitgedeeld voor het vertalen van de beleidsuitgangspunten die we eerder hebben vastgesteld. De kaders zijn nu duidelijk, zodat het college tot uitvoering kan overgaan en de vele acties ter hand kan nemen. Tijdens de commissievergadering heb ik stilgestaan bij een aantal begrippen, zoals het begrip "Voorschotenaren": wat houdt dat precies in en wat houden de specifieke doelgroepen in? Moet dat verduidelijkt worden of niet? Aangezien de verordeningen t.z.t. toch aan de raad worden voorgelegd en deze begrippen dan uitgewerkt kunnen zijn, concluderen we dat het niet nodig is om daar amendementen voor in te dienen. Er zijn vanavond wel diverse amendementen ingediend ten aanzien van deze beleidsnota. De nota bevat kaders voor de uitvoering door het college.

Het college kan verordeningen opstellen en de acties uitvoeren die nodig zijn om woningbouw te realiseren. Een aantal ingediende amendementen betreffen tekstwijzigingen van de nota. Als je een nota van 20, 40 of misschien wel 80 pagina's vaststelt, is er natuurlijk altijd wel een zin die misschien niet lekker loopt of anderszins niet helemaal helder is. Maar zoals ik het nu bekijk, staat deze raad met de hoeveelheid ingediende amendementen ongetwijfeld in de top 10. Het college heeft vanavond twee mooie producten opgeleverd: een Sportvisie en een Woonvisie. Dat zijn prachtige producten om op basis daarvan tot uitvoering over te gaan. Als amendementen deze kaders niet fundamenteel wijzigen, vraag ik me af of het nodig is om al die amendementen in te dienen. Ook voor onszelf als CDA is dit iets waar we over moeten nadenken. Geven we invulling aan de kaderstellende rol van de raad en sturen we op hoofdlijnen of wijzigen we allerlei details in de nota, waarmee er is niets wijzigt aan de uitvoering door het college? We zullen een aantal van deze amendementen vanavond dan ook niet steunen, puur om die reden en in de hoop dat we in het vervolg allemaal iets minder amendementen indienen, want het wordt een hele brij. Wat de motie over het actieve grondbeleid betreft wachten we graag de reactie van het college af. De heer Van den Ende (Voorschoten Lokaal): Voorzitter.

Er ligt weer een mooie Woonvisie voor Voorschoten, waar Voorschoten trots op kan zijn. De behoefte om meer betaalbare woningen te bouwen, wordt volledig beschreven in deze Woonvisie. Voorschoten Lokaal is groot voorstander van goedkope woningbouw binnen de gemeentegrenzen, maar wij willen ook dat groen zo groen mogelijk blijft en willen eerst, zoals het coalitieakkoord aangeeft, de versteende grond voor woningbouw beschikbaar maken. We moeten bouwen voor starters en ouderen die door willen stromen naar een goedkope huurwoning of betaalbare koopwoning. Dat zijn wij in deze gemeente verplicht aan onze inwoners, want er zijn de laatste jaren veel en veel te weinig woningen voor starters en ouderen gebouwd. Brutowoningbouw en/of nettowoonbouw: in de commissie was er een debat over dit onderwerp. Natuurlijk is er duidelijkheid nodig over hoeveel woningen er in de toekomst daadwerkelijk gebouwd moeten worden. Valt hier iets definitiefs over te zeggen? Niemand kan in de toekomst kijken, maar het belangrijkste is dat er zo snel mogelijk gestart wordt met woningbouw conform de gemaakte afspraken die vermeld staan in de Regionale Woonagenda Holland Rijnland. Of dat er nu 851 netto zijn of 1.012 bruto, als deze woningen er maar komen, het liefst nog een beetje meer. Dit college doet zijn uiterste best om zo snel mogelijk betaalbare woningbouw te realiseren.

Daar steunen wij het college in. De amendementen 268 en 270 steunen wij. Voor de andere amendementen en de motie wachten we eerst het antwoord van de wethouder af. Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Ik ga eerst in op vragen van de fractie van D66. Inhalen, dus meer goedkoop bouwen, kan ook op niet-gemeentegrond. Dat gaat alleen langzamer, maar we willen ook daar zeker inhalen. Bij de projecten die we met u willen delen in halfjaarlijkse overzichten, willen we ons echt beperken tot de werkelijke projecten waarmee we aan de slag

Raadsvergadering 7 december 2023

31

gegaan zijn. Het gaat dus niet om voornemens waarvan nog moet blijken of effectuering kan plaatsvinden. De fractie van GroenLinks, mevrouw Van der Krogt: de nieuwe projecten komen eraan. Denkt u bijvoorbeeld aan 120 flexwoningen, waar u al meer van weet en die uiteindelijk ter beoordeling aan de raad zijn, een voorgenomen woningbouwproject bij de Fortgensschool en nog een aantal andere projecten waarvan wij verwachten dat die op korte termijn op u af zullen komen. De opkoopregeling: ja. Die toezegging hoeven we eigenlijk niet te doen, want daartoe is besloten door de raad. Die zal dus op de juiste plek geborgd worden: die zal in de Huisvestingsverordening worden aangepast. Mevrouw Van der Krogt (GroenLinks): Die opkoopregeling snap ik, maar voor woningen die nu in het bezit van een wooncorporatie zijn, wil ik eigenlijk de bevestiging hebben dat deze woningen ook echt gebruikt blijven worden voor sociale woningbouw of woningverhuur, dat de huurprijzen niet omhoog worden gegooid - dan worden ze dus geliberaliseerd - of dat de woningen zomaar verkocht kunnen worden door de woningbouwvereniging. In mijn ogen staat dat immers aan de andere kant van de opkoopregeling. Wethouder Van der Elst: Dat was het tweede deel van hetzelfde antwoord. Zeker, we zullen dit waar we kunnen herhalen bij corporaties, dus niet alleen bij de prestatieafspraken maar überhaupt.

Mocht er ooit een corporatie zijn die een deel van het woningbezit wil verkopen, bijvoorbeeld omdat het niet meer in de doelgroep past - denk aan Woonzorg, die zich echt richt op seniorenwoningen - dan zullen we alles uit de kast halen om die verkoop te laten plaatsvinden aan een andere corporatie en niet anders. Dus wat huren beperken betreft: probeer in ieder geval onder de liberalisatiegrens te blijven en woningen niet te onttrekken uit de gereguleerde voorraad. Dat heeft helemaal geen prioriteit. Anders schiet het allemaal niet op. We zijn het op dit punt met u eens. Wat uw amendement 268 betreft: prima, als dat een tekstuele verandering is die exacter is; ik geloof dat dat zo is. Dus prima, daar zijn we het mee eens. Ik kom bij de fractie van de VVD. Terecht vraagt de heer Lavrijsen aandacht voor goedkope betaalbare koop. Daar lopen we enorm in achter en daar is een grote behoefte aan. Dus waar we kunnen wordt daar ook echt rekening mee gehouden. Uw amendement 270 is prima. Daar kunnen we zonder meer in meegaan. Het is een verfijning. We hebben dat bij eerdere beraadslagingen in de raad al zo bedoeld, maar de strekking ervan komt volledig overeen met de bedoeling. We zijn minder content met het netto toevoegen van 1.000 woningen als ambitie. De ambitie die er nu in staat, is immers 1.000 bruto.

We verwijzen feitelijk naar het u welbekende lijstje, het halfjaarlijkse overzicht waar het aantal van 1.012 bruto in staat. Inderdaad: bruto. Dat is al een forse opgave. Het lijkt misschien een fluitje van een cent dat maar even moet worden gerealiseerd. Met name de grote projecten - denk aan Segaar/Arsenaal en Starrenburg III - zijn hele grote plukken additionele woningbouw. Het is uitermate moeizaam om die in beweging te krijgen en te houden. Dat moet dus nog maar blijken. De ambitie is veel meer dan 1.000 netto. Toch willen we graag een ambitie uitspreken waar we zelf echt in geloven. Daarom willen we het toch echt bij 1.000 bruto houden. Mevrouw Schroot (D66): Het verbaast mij dat de wethouder alleen de Arsenaal- en Intratuinlocatie en de Starrenburglocatie noemt, want er staat nog een hele grote locatie open, namelijk de centrumlocatie. Het moet dus toch makkelijk lukken om aan die 1.000 woningen te komen? Het is alleen een kwestie van keuzes maken. Wethouder Van der Elst: Was het maar zo makkelijk. Het is niet alleen een kwestie van keuzes maken. Het is ook een kwestie van realiseren. De materie is taai en weerbarstig. We gaan zo hard als we kunnen en we nemen op waarvan we denken dat we het kunnen waarmaken. We gaan dus niet alles waaraan je kunt denken, tegelijkertijd opstarten.

Ik meen het: die 1.000 bruto is al ambitieus en we houden liever ambities in de lucht die realiseerbaar zijn en die geen droom blijken te zijn. De ambitie is hoger dan 1.000 netto; toch houden we het liever op 1.000 bruto.

Raadsvergadering 7 december 2023

32

Er wordt gevraagd naar de definitie van "netto". Zoals de "netto"-definitie in amendement 269 van de PvdA bedoeld is, is op zich juist: je corrigeert met sloop wat er daarna bij komt; dat zijn de toevoegingen. Zo staat het ook uitentreuren uitgelegd in de Regionale Woonagenda waarmee we al een tijd geleden akkoord zijn gegaan. Daar wordt echt over netto gesproken als je over 30%-35%35% spreekt. De fractie van de PvdA, meneer Posthuma, verwijst naar lopende projecten, maar dat is nou net het punt: we hebben met elkaar afgesproken dat we lopende projecten niet openbreken, want anders komt daar helemaal niks van terecht. Daar realiseren we de 30%-35%-35% dus niet. Dat klopt. Met name in het middensegment valt dat hard tegen. Dat is een extra reden om door te pakken, maar we willen lopende projecten niet stilzetten. Uw kwantitatieve analyse klopt dus, maar we beweren ook niet dat bijvoorbeeld die 30% middensegment daar naar voren komt. Dat is waar. Uw amendement 269: er lijkt tussen wal en schip te raken dat er bij kleinere woningbouwprojecten, tussen vier en tien woningen, een vereveningsfonds bestaat. Als je het dictum letterlijk neemt, betekent dat dat álle woningbouwprojecten moeten toevoegen aan sociale woningbouw.

Dat betekent dat een klein project met vier of vijf woningen niet meer een verevening kan realiseren door een storting in het vereveningsfonds, maar dat dat wordt gestopt; dat wordt dan niet gebouwd. Is uw bedoeling dus dat we het vereveningsfonds gaan afschaffen? Of is het de bedoeling dat toevoegen aan sociale woningbouw ook in financiële zin kan? Want dat is natuurlijk de bedoeling van het vereveningsfonds. Tot slot: voor hele kleine woningbouwprojecten voor een, twee of drie woningen geldt die verordening niet. Die geldt echt vanaf vier of meer woningen. Dat laat het dictum enigszins in het midden, maar uw definitie van "netto" klopt. Met dat stuk ben ik het wel eens, maar voor de rest moeten we oppassen dat we niet iets weggooien dat we niet weg willen gooien. Misschien is dat over het hoofd gezien. Op amendement 271 ben ik ingegaan: die 1.000 is echt bruto bedoeld en wij ontraden om daar ineens 1.000 netto van te maken. Dat ontkracht ook een beetje de gedachte die achter 1.000 bruto zit. Als het zo makkelijk zou zijn, kunnen we ook 1.500 netto opschrijven. Tot slot motie 310 van de PvdA over een actiever grondbeleid. We zijn daar druk mee doende. Het is taaie materie, maar als u dat graag wil … We doen sowieso al ons best, maar Q3 2024 moet te realiseren zijn. Wat dat betreft moet dat dus kunnen. Het CDA, mevrouw Van der Wende: dank voor uw instemming.