Informatiebrief 48 Aanpassingen Jaarrekening 2023 (incl. bijlagen)
Tekst van het document
Medewerkers die per 1 mei voor ons komen werken kunnen zich na de splitsing volledig richten op werkzaamheden voor de gemeente Voorschoten, om de beloften vanuit het coalitieakkoord te realiseren. Voor Voorschoten betekent het ook dat de gerichtheid op samenwerking in de Leidse regio zo de bestuurlijk gewenste vorm krijgt. Organiseren inkoopfunctie De huidige wijze waarop inkoop & aanbesteding is georganiseerd in Voorschoten is kwetsbaar en levert risico’s op. Daarbij komt dat niet alleen het aantal aanbestedingen toeneemt, maar ook de complexiteit alsmaar groter wordt. Om de continuïteit van de werkzaamheden op inkoop & aanbesteding te waarborgen en een professionaliseringsslag te kunnen maken is het noodzakelijk om de inkoopfunctie anders te organiseren. In 2023 is een onderzoek gestart naar het organiseren van de inkoopfunctie. Informatiemanagement, informatiebeveiliging en privacy Gemeente Voorschoten heeft doorlopende activiteiten op het gebied van cybersecurity om de gemeentelijke processen, systemen en de informatie die daarin verwerkt wordt te beschermen. De uitkomsten van de zelfevaluatie, interne en externe audits geven input voor het jaarlijkse informatiebeveiligingsplan.
In 2023 hebben verschillende projecten plaatsgevonden om de organisatie beter te beschermen tegen ransomware, namelijk: De aanschaf van DDI Management: een toepassing voor netwerkbeheer wat zich richt op bescherming van de hele infrastructuur (DDI staat voor “DHCP”,”DNS” en “IP Address Management”. Binnen ieder computernetwerk vormen deze drie standaarden het fundament voor digitale communicatie); De vervanging van de firewalls: waarmee het netwerk beter wordt beschermd voor de buitenwereld; Actieve monitoring van het netwerk op bedreigingen middels SIEM/SOC (Een SIEM is het gereedschap dat in staat is om (log)informatie vanuit verschillende bronnen te raadplegen, te interpreteren en te correleren naar wat zich binnen de ICTinfrastructuur afspeelt op het gebied van digitale aanvallen en andere beveiligingsincidenten. Het beheer van het SIEM en de analyse van meldingen vindt plaats vanuit een SOC. Dit SOC is de centrale plaats bij een externe leverancier van waaruit het monitoren van de digitale infrastructuur van de gemeente plaatsvindt op basis van verzamelde gebeurtenissen in logbestanden); Aanschaf van een nieuw antivirusprogramma; Publieke wifi en BYOD apparaten zijn gescheiden van het netwerk (Bring Your Own Device: dit betreffen privé apparaten van medewerkers die via WiFi verbinding met het netwerk maken).
Een van de grootste risico’s voor de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie is de mens. Het vergroten van het bewustzijn voor informatieveiligheid en privacy is dan ook erg belangrijk. Iedere medewerker die nieuw in dienst komt doorloopt verplicht een online training en een workshop gericht op basiskennis over informatiebeveiliging & privacy. Eenmalige bewustzijnsacties zijn echter niet voldoende. Om deze reden krijgen alle medewerkers wekelijks een vraag toegestuurd met betrekking tot een actueel thema over digitale veiligheid. De antwoorden op deze vragen worden geanalyseerd en daar waar aandacht op een onderwerp nodig is vertaald naar een intranetbericht. In 2023 zijn er drie meldingen gemaakt van een datalek. Alle drie de meldingen zijn door de privacyfunctionaris als zodanig gekwalificeerd en afgehandeld, waarbij in alle gevallen corrigerende maatregelen zijn getroffen.
Beleidsindicatoren 28
Nr. Beleidsindicator
Eenheid
01 Formatie
Bron
Realisatie 2023
Landelijk 2023
Fte per 1.000 inwoners Eigen gegevens
7,84 (2023)
*)
02 Bezetting
Fte per 1.000 inwoners Eigen gegevens
7,55 (2023)
*)
03 Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Eigen begroting
€ 409,57 (2023)
*)
04 Externe inhuur
Kosten als % van Eigen begroting totale loonsom + totale kosten inhuur externen
22,30% (2023)
*)
05 Overhead
% van totale lasten
18,23% (2023)
*)
Eigen begroting
De berekening van deze beleidsindicatoren volgt uit gegevens van de eigen salarisadministratie en worden niet aangereikt via de VNG (waarstaatjegemeente.nl).
Taakveld: 0.5 Treasury Belangrijkste ontwikkelingen
Op dit taakveld worden geen beleidsmatige ontwikkelingen verwacht.
Beoogde resultaten
Niet van toepassing.
Taakveld: 0.61 OZB Woningen Belangrijkste ontwikkelingen
Op dit taakveld zijn geen beleidsmatige ontwikkelingen van toepassing.
Beoogde resultaten
Toepassen inflatiecorrectie.
Toepassen inflatiecorrectie De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen is voor 2023 verhoogd met het door het CPB geraamde inflatiepercentage van 3,1% (geharmoniseerde consumentenprijsindex (HCPI)). Met deze verhoging wordt de algemene prijsontwikkeling gevolgd. Dit is noodzakelijk geweest om de inkomsten van de gemeente op dit onderdeel op peil te houden en structurele onevenwichtigheid te voorkomen.
Taakveld: 0.62 OZB Niet-Woningen
29
Belangrijkste ontwikkelingen
Op dit taakveld zijn geen beleidsmatige ontwikkelingen van toepassing.
Beoogde resultaten
Toepassen inflatiecorrectie.
Toepassen inflatiecorrectie De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) voor niet-woningen is voor 2023 verhoogd met het door het CPB geraamde inflatiepercentage van 3,1% (geharmoniseerde consumentenprijsindex (HCPI)). Met deze verhoging wordt de algemene prijsontwikkeling gevolgd. Dit is noodzakelijk geweest om de inkomsten van de gemeente op dit onderdeel op peil te houden en structurele onevenwichtigheid te voorkomen.
Taakveld: 0.64 Belastingen overig Belangrijkste ontwikkelingen
Op dit taakveld zijn geen beleidsmatige ontwikkelingen van toepassing.
Beoogde resultaten
Toepassen inflatiecorrectie.
Onder de overige belastingen vallen de hondenbelasting, reclamebelasting, toeristenbelasting, precariobelasting en roerende-ruimtebelastingen. In de begroting 2023 zijn de opbrengsten voor de hondenbelasting, de precariobelasting en de toeristenbelasting met het inflatiepercentage van 3,1% verhoogd. De opbrengst voor de reclamebelasting wordt onder aftrek van de perceptiekosten (kosten van vaststelling) uitgekeerd aan het ondernemersfonds. De opbrengst is voor 2023 niet verhoogd. De opbrengst Bedrijven InvesteringsZone (BIZ)-Dobbewijk wordt onder aftrek van de perceptiekosten uitgekeerd aan de BIZ-vereniging. Op de opbrengst is geen inflatiecorrectie toegepast. De tarieven voor de roerende-ruimtebelastingen zijn op basis van de wettelijke voorschriften gelijk aan die van de onroerendezaakbelastingen.
Taakveld: 0.7 Alg uitk. & ov. uitk. gemeentefonds Belangrijkste ontwikkelingen
De herijking van het gemeentefonds waarbij de gevolgen voor 2026 en verder nog onduidelijk zijn.
Beoogde resultaten
Voor 2023 en latere jaren de financiële gevolgen in beeld brengen.
30
In het verslagjaar zijn drie circulaires verschenen waarover de raad met raadsinformatiebrieven is geïnformeerd. Het betrof de mei-, september- en decembercirculaire. Met betrekking tot de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn de belangrijkste ontwikkelingen: 1. De middelen voor jeugd/ hervormingsagenda De provincie heeft in 2023 de richtlijn aangepast die geldt voor het ramen van de extra inkomsten voor jeugdzorg. Gemeenten mogen in de jaarschijven 2026 en 2027 de extra inkomsten zoals afgesproken in de hervormingsagenda nu voor 100% in de begroting ramen, eerder was dit 75%. 2. Indexering gemeentefonds In de voorjaarsnota 2023 van het Rijk is besloten om vanaf 2027 de indexeringssystematiek van het gemeentefonds te wijzigen. Vanaf 2027 zal geïndexeerd worden op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). 3. Nieuwe verdeelmodel gemeentefonds Vanaf 2023 is het nieuwe verdeelmodel van het gemeentefonds in werking getreden, dit levert voor Voorschoten een nadeel van in totaal € 140 per inwoner per jaar op. Door het Rijk is besloten om een ingroeipad voor de herverdeling te hanteren. Dit leidt ertoe dat in 2023 een maximaal nadeel geldt van € 7,50 per inwoner.
Taakveld: 0.8 Overige baten en lasten Belangrijkste ontwikkelingen
Op dit taakveld worden geen beleidsmatige ontwikkelingen verwacht.
Beoogde resultaten
Niet van toepassing.
Op dit taakveld zijn de lasten en baten verantwoord die niet aan specifieke taakvelden zijn toe te rekenen. Het gaat daarbij onder andere om stelposten, zoals voor loon- en prijsindexatie, de post onvoorzien en eventuele bijstellingen van de voorziening voor dubieuze debiteuren. Bij de jaarrekening wordt een nieuwe voorziening Verlofsparen ingesteld, die op dit taakveld is verantwoord. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskostengerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, dient hier een voorziening voor gevormd te worden.
Taakveld: 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Belangrijkste ontwikkelingen
Op dit taakveld worden geen beleidsmatige ontwikkelingen verwacht.
Beoogde resultaten
Niet van toepassing.
Allesomvattend kan voor nu geconcludeerd kan worden dat het merendeel van de activiteiten buiten de reikwijdte van de vennootschapsbelasting (Vpb) blijven, omdat deze verlieslatend zijn of kunnen steunen op een (winst)vrijstelling. Rekening dient te worden gehouden met een te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting van circa € 500.
31
Verbonden partijen Tabel Verbonden partijen Bestuur en Ondersteuning Naam Holland Rijnland Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland
Taakveld 0.1 Bestuur 0.61 OZB Woningen 0.62 OZB Niet-Woningen 0.64 Belastingen overig 0.5 Treasury 0.5 Treasury 0.5 Treasury
BNG NV Alliander NV Dunea NV
Wat heeft het gekost?
P0 Bestuur en ondersteuning
Begroting
bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)
0.1 Bestuur
0.2 Burgerzaken
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
0.4 Overhead
0.5 Treasury
0.61 OZB Woningen
0.62 OZB Niet-Woningen
0.64 Belastingen overig
0.7 Alg uitk. & ov. uitk. gemeentefonds
Begroting
Rekening
2023
2023
2023
primair
na wijziging
Verschil 2023 Begr. na wijzing / rekening
Baten
160
160
172
12
Lasten
-2.641
-2.644
-2.594
51
Saldo
-2.481
-2.484
-2.422
63
Baten
375
326
335
9
Lasten
-908
-998
-1.022
-24
Saldo
-533
-672
-687
-15
Baten
39
42
65
23
Lasten
-208
-188
-139
48
Saldo
-169
-145
-74
71
Baten
3.895
4.274
4.070
-204
Lasten
-12.269
-15.817
-14.582
1.235
Saldo
-8.375
-11.543
-10.512
1.031
Baten
923
1.409
1.136
-272
Lasten
-467
-452
-511
-59
Saldo
456
957
625
-331
Baten
6.884
6.884
6.939
55
Lasten
-313
-346
-333
13
Saldo
6.570
6.537
6.606
68
Baten
1.134
1.134
1.201
67
Lasten
-53
-53
-53
0
Saldo
1.081
1.081
1.148
67
Baten
251
237
252
15
Lasten
-93
-93
-86
7
Saldo
158
144
166
21
Baten
39.321
41.021
40.908
-113
Lasten
0
0
0
0
32
0.8 Overige baten en lasten
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
Saldo
39.321
41.021
40.908
-113
Baten
0
0
0
0
Lasten
-2.895
0
-538
-538
Saldo
-2.895
0
-538
-538
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
0
-6
-6
Saldo
0
0
-6
-6
Totaal baten
52.980
55.487
55.079
-408
Totaal lasten
-19.846
-20.590
-19.863
727
Saldo van baten en lasten
33.134
34.896
35.216
319
Onttrekking reserves
378
1.362
416
-947
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Mutaties reserves
378
1.362
416
-947
33.512
36.258
35.631
-627
Programma resultaat
Toelichting op verschillen begroot actueel/werkelijk in taakvelden >= € 50.000 Taakveld 0.1 Bestuur (voordeel € 63.000) Het voordeel op dit taakveld wordt grotendeels bepaald door het saldo van baten en lasten van de Rekenkamercommissie (€ 43.000). Enerzijds is er een voordeel van € 11.000 op de baten als gevolg van de bijdragen van deelnemende gemeenten. De werkelijke bijdrage waren hoger dan geraamd. Daarnaast is er ook sprake van lagere lasten (€ 31.000). Het totale voordelig saldo zal bij vaststelling van de jaarrekening in de bijbehorende bestemmingsreserve worden gestort. Ook in 2023 waren er lagere lasten in de bijdrage aan Holland Rijnland als gevolg van de toepassing van de btw-transparantiemethode, waardoor € 36.000 doorschuif btw is gerealiseerd. Naast de btw die gemeenten zelf betalen kunnen gemeenten ook de btw declareren bij het btwcompensatiefonds die via de zogenoemde btw-transparantiemethode naar de gemeente wordt doorgeschoven. Het restantverschil (€ 16.000 nadelig) ontstaat door verschillende marginale afwijkingen. Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen (voordeel € 71.000) Het taakveld heeft een positief resultaat van € 71.000 als gevolg van een voordeel op zowel de lasten (€ 48.000) als de baten (€ 23.000). Het voordeel op de baten wordt volledig verklaard doordat er meer verkopen van percelen en groenstroken zijn gerealiseerd dan in de begroting geraamd.
Het voordeel aan de lastenkant betreft grotendeels niet uitgegeven budget inzake verduurzaming vastgoed (€ 28.000). In 2024 wordt het onderzoek verduurzaming vastgoed gecontinueerd en een zogenaamde ‘routekaart verduurzaming’ ontwikkeld om de (financiële) opgave inzichtelijk te maken. Er wordt voorgesteld het restantbudget inclusief dekking uit de concernreserve over te hevelen naar 2024. Het restant wordt verklaard door lagere lasten voor planmatig onderhoud (€ 8.000), energielasten (€ 7.000) en overige kleine verschillen (€ 5.000). Taakveld 0.4 Overhead (voordeel € 1.031.000) Het taakveld heeft een positief resultaat van ruim € 1,0 miljoen dat grotendeels verklaard wordt door lagere personele lasten. Van het ambtelijk salarisbudget (€ 19,2 miljoen) blijkt eind 2023 87 % gerealiseerd, waardoor een voordeel van € 2,6 miljoen op de lasten ontstaat. Dit voordeel wordt gedrukt door een overschrijding op de inhuurlasten van € 1,4 miljoen. Per saldo verklaart dit een positief effect van bijna € 1,2 miljoen op dit taakveld. Aan de batenkant is een nadeel van € 203.000 gerealiseerd. Dit wordt volledig verklaard door de resultaten van de DVO's Mens & Samenleving en Fysieke ruimte (o.a. tractie) met Wassenaar. Op beide DVO's zijn niet alle werkzaamheden uitgevoerd, waardoor er een lagere bijdrage vanuit Wassenaar geldt dan begroot.
33
Hier staan uiteraard ook lagere lasten tegenover, die qua effect zijn meegenomen in de onderuitputting op het salarisbudget. Doordat de ruimte op het salarisbudget dekking biedt aan de externe inhuur, wordt voorgesteld de incidentele inhuurbudgetten, zoals o.a. ontvlechting, arbeidsmarktproblematiek, niet in 2023 in te zetten, maar door te schuiven naar 2024. In totaal betreft het hier een drietal overhevelingen. In 2023 was € 447.000 incidenteel budget beschikbaar voor de reorganisatie. Een deel van dit budget is toegewezen aan de incidentele ontvlechtingskosten van de DVO Mens & Samenleving van Wassenaar. Daar er voldoende dekking in 2023 was vanuit het salarisbudget, wordt voorgesteld om dit bedrag beschikbaar te stellen voor 2024. De middelen zullen worden ingezet ter dekking van de eerder genoemde ontvlechting, maar ook voor incidentele kosten voor organisatieontwikkeling. Het incidentele budget (€ 200.000) dat in 2023 beschikbaar was voor inhuur in verband met de krappe arbeidsmarkt en langdurig verzuim in verband met een relatief groot aantal ernstig zieke medewerkers is als gevolg van de ruimte op de salarislasten niet uitgeput. Zowel de krapte op de arbeidsmarkt als het langdurig verzuim zijn actueel. Vandaar de wens dit budget in 2024 beschikbaar te hebben.
Bij de jaarrekening 2022 is als gevolg van de inzet van eigen personeel voor opvang van Oekraïners, een incidenteel inhuurbudget (€ 270.000) , beschikbaar gesteld. Er wordt voorgesteld dit bedrag over te hevelen naar 2024. Dit aanvullende inhuurbudget zal worden ingezet op verschillende projecten vanuit de organisatieontwikkeling. Taakveld 0.5 Treasury (nadeel € 331.000) Het nadeel op dit taakveld wordt grotendeels veroorzaakt door lagere baten (€ 271.000). De lagere baten worden door een drietal factoren verklaard. Het gehele jaar is rente verkregen voor de gelden die de gemeente op het schatkistbankieren had staan. Tezamen met de rente verkregen over de gelden op de rekeningen van de BNG levert dit een voordeel op ten opzichte van de raming van € 97.000. Door de verkregen rente van het schatkistbankieren moet de omslagrente gecorrigeerd worden naar 0% (ten opzichte van 0,5% begroot). Dit levert een nadeel op van € 321.000. Daarnaast geeft de rente op de GREX een nadeel van € 47.000. Het overige deel wordt verklaard door hogere lasten (€ 60.000). Dit betreft de rente betaald over suppleties van de omzetbelasting van afgelopen jaren (€ 37.000), de toerekening van de rentelasten (€ 18.000) en hogere bankkosten (€ 5.000). Omslagrente 2023 In de begroting 2024 is de omslagrente bepaald op 0,50%. Bij het opstellen van de jaarrekening is de omslagrente opnieuw bepaald.
Deze kwam uit op -0,28%. De voornaamste oorzaak hiervoor zijn de ontvangen rentebaten vanuit het schatkistbankieren. Er is meer rente ontvangen dan voorzien tijdens het opstellen van de begroting. Aangezien de werkelijke omslagrente meer dan 25% afwijkt van de begrote omslagrente moet deze, conform Commissie BBV, gecorrigeerd worden naar 0%. Dit zorgt op dit taakveld voor een nadeel van € 321.000 en tot voordelen op de taakvelden waar de rente toe wordt omgeslagen. In onderstaande tabel is het effect per taakveld inzichtelijk gemaakt. Taakveld 0.1 Bestuur 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 2.1 Verkeer en vervoer 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.2 Sportaccommodaties 5.7 Openbaar groen, (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Bedrag € 1.000 € 1.000 € 4.000 € -321.000 € 76.000 € 4.000 € 79.000 € 1.000 € 14.000 € 16.000 € 15.000 34
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorziening 6.3 Inkomensregelingen 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.2 Grondexploitatie (niet bedr.terrein) 8.3 Wonen en bouwen Totaal
€ 2.000 € 1.000 € 1.000 € 93.000 € 6.000 € 1.000 € 1.000 € 5.000 €0
Taakveld 0.7 Algemene uitkering (nadeel € 113.000) Het nadeel op dit taakveld zit volledig in de baten vanuit de algemene uitkering van het gemeentefonds en wordt verklaard door drie zaken. Een deel wordt verklaard door het effect van de decembercirculaire (€ 35.000). Vanwege het tijdstip van verschijnen kon de decembercirculaire niet meer in de begroting verwerkt worden. Het grootste deel wordt verklaard door het actualiseren van aantallen van de maatstaven bij de jaarrekening, dit resulteerde in een nadeel van € 91.000. Het nadeel wordt gecompenseerd door een voordelig effect (€ 13.000) als gevolg van mutaties in oude jaren van de algemene uitkering. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten (nadeel € 538.000) Het nadeel op dit taakveld wordt volledig verklaard door storting in de voorziening dubieuze debiteuren (€ 46.000) en een storting in de voorziening Verlofsparen (€ 492.000). Met de jaarrekening 2023 is een voorziening Verlofsparen gevormd. Als gevolg van de gewijzigde cao kunnen medewerkers vanaf 1 januari 2022 namelijk bovenwettelijk verlof sparen voor vervroegd pensioen en/of een sabbatical. Door het ongelijke verloop van deze personele verplichtingen over de jaren is het voorgeschreven hier een voorziening voor te vormen.
35
P1 Veiligheid Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Een veilig dorp, waarbij wij ons richten op het terugdringen van inbraken en overlast. Burgers voelen zich betrokken bij het veiligheidsbeleid en de contacten met burgers zijn goed. Het accent ligt op preventie. Onze inwoners zijn zelfredzaam, kennen hun eigen verantwoordelijkheid en geven daar actief invulling aan, al dan niet georganiseerd op buurt- en wijkniveau. De afspraken die we maken en acties die we uitvoeren hebben de basis in vrijwilligheid, maar zijn niet vrijblijvend. Omdat elke wijk een andere problematiek kent gaan we hierover met onze bewoners in gesprek, om daar waar mogelijk op wijkniveau maatwerk te kunnen bieden. Om problemen beter te kunnen signaleren maar ook aan te pakken, gaan we de samenwerking met de verschillende actoren zoals politie, welzijnsorganisatie, scholen en woningbouwcorporaties verbeteren. Het handhaven van de geldende wet- en regelgeving is voor ons belangrijk. We gaan onze BOA's gerichter inzetten om te controleren of mensen zich op straat aan de regels houden.
Het college vult deze doelstelling in met de volgende taakvelden: Taakveld: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Belangrijkste ontwikkelingen De opgenomen risico’s als gevolg van de vier thema’s uit het regionaal risicoprofiel kennen, duiden en vertalen naar veiligheidsmaatregelen. De vier thema’s zijn: klimaatadaptatie energietransitie digitale ontwrichting continuïteit.
Beoogde resultaten De veiligheidsmaatregelen waarop we ons onder andere richten zijn: het meer zelfredzaam maken van inwoners en met name risicogroepen zoals ouderen. samenwerking aan (fysieke) veiligheid, waaronder brandveiligheid voor ouderen. competente advisering binnen het nieuwe Omgevingsrecht.
Algemeen Op lokaal niveau heeft Voorschoten te maken gehad met één GRIP-3 opschaling vanwege het treinincident op 4 april 2023 en twee slow-crisissen. De slow-crisissen betreffen de opvangopgave voor de ontheemden uit Oekraïne en de opvangopgave bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). In lijn met de landelijke ontwikkelingen is de verantwoordelijkheid voor de COA-opvangopgave per 1 april 2023 overgedragen naar de reguliere organisatie. De Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) heeft conform het Regionaal Beleidsplan 2020-2023 verder gewerkt aan het jaarplan VRHM 2023. De resultaten daarvan worden beschreven in het jaarverslag van de Veiligheidsregio. Op basis van het Regionaal Risicoprofiel en diverse discussies binnen het Algemeen bestuur VRHM heeft de Veiligheidsregio Hollands Midden in 2023 het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 ontwikkeld. Het Regionaal Beleidsplan is in 2023 met een raadsvoorstel overlegd met de gemeenteraad in Voorschoten. De opzet past binnen de ontwikkelingen in de samenleving door de
36
komst van nieuwe crisistypen die te typeren zijn als langdurig, met een bovenregionaal / landelijk karakter en een snel veranderde wereld om ons heen. Treinincident Voorschoten In de nacht van 4 april 2023 leidden werkzaamheden aan het spoor bij Voorschoten tot een treinincident. Een goederentrein die vanuit Den Haag richting Leiden reed kwam vlak bij station Voorschoten in botsing met een kraan van de Koninklijke BAM Groep, die op dat moment op een van de sporen stond die in gebruik was. Door de botsing viel de kraan deels op het andere spoor dat nog in gebruik was. Enkele minuten later botste een intercitytrein die vanuit Leiden richting Den Haag reed op de kraan die op het spoor lag. De intercity ontspoorde waardoor twee van de vier treinstellen in het naastgelegen weiland belandden. Tijdens dit incident is de kraanmachinist overleden en zijn twintig van de vijftig inzittenden van de intercity overgebracht naar ziekenhuizen voor medische hulp en verzorging. Naar aanleiding van de meldingen rukten de hulpdiensten massaal uit. Binnen enkele minuten zijn als eerste de brandweer uit Voorschoten en de politie ter plaatse. Een paar minuten later schaalt de calamiteitencoördinator op naar GRIP-1, dat later op aangeven van de Operationeel Leider wordt opgeschaald naar GRIP-2 en even later door de burgemeester wordt opgeschaald naar GRIP3.
Door de opschaling worden meerdere crisisteams opgeroepen die binnen de crisisstructuur te werk gaan. Crisisfunctionarissen vanuit de gemeente Voorschoten, Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM), brandweer, politie, GHOR, Defensie, gemeenten binnen de VRHM waaronder gemeenten binnen Bevolkingszorg Regio Leiden (BRL) en externe partijen nemen deel aan de crisisteams. Nabij het incident wordt een Commando Plaats Incident (CoPI) gevormd, in de brandweerkazerne Leiden-Zuid neemt het Regionaal Operationeel Team (ROT) plaats en in het gemeentehuis het Team Bevolkingszorg (TBz) en het Gemeentelijk Beleidsteam (GBT). Uit het leeronderzoek van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) blijkt dat de acute hulpverlening professioneel, snel en in goede harmonie is verlopen. Uiteraard zijn er ook enkele leerpunten geconstateerd die nadere overweging of aanscherping behoeven, die leerpunten zijn meegenomen door meerdere partijen. Tijdens de opschaling en in de nafase zijn door veel personen tal van werkzaamheden en activiteiten verricht.
Omwonenden die huizen ter beschikking stelden voor opvang en verzorging, het openstellen van ziekenhuizen, het activeren van de Slachtofferinformatiesystematiek (SIS), het gewaardeerde bezoek van Koning Willem-Alexander die zijn medeleven toonde, de grote internationale mediabelangstelling tijdens de persconferentie, het hijsen en transporteren van de treinstellen, de reparaties aan het spoor, de evaluaties van onderzoeksorganisaties en zoveel meer. Op 13 april 2023 bedankte de burgemeester alle hulpverleners en betrokkenen voor hun inzet tijdens een bijeenkomst in kasteel Duivenvoorde. Voor het Team Openbare Orde en Veiligheid was het een drukke periode. De Adviseur Crisisbeheersing heeft zijn rol als procesbegeleider in het Gemeentelijk Beleidsteam opgepakt door onder andere modelagenda’s uit te reiken waarmee de BOB-structuur (Beeld-Oordeel-Besluit) gevolgd werd. Ook had hij goed contact met andere crisisfunctionarissen in het Team Bevolkingszorg en bij het CoPI. De afspraak om met de burgemeester en regiodirecteur van ProRail naar het plaats incident te gaan was snel gemaakt met de Officier van Dienst Bevolkingszorg.
Tijdens de nafase fungeerde de Adviseur Crisisbeheersing als coördinator en veiligheidskundige door agenda’s voor het (nafase)kernteam te maken, acties bij te houden en uit te zetten naar ambtelijke collega's, contacten te onderhouden, te ondersteunen in communicatie-uitingen zoals het opstellen en bezorgen van brieven naar omwonenden, een beveiligingsplan op te stellen voor het bewaken van de treinstellen en met de Hoofd Taakorganisatie Omgevingszorg, projectleider nafase en teamleider OOV te overleggen tussen BAM, ProRail en Boer Freek om de treinstellen te verwijderen van het weiland. De boa’s zijn direct in de ochtend naar het plaats incident gegaan om de situatie in kaart te brengen. Er stonden auto’s in de wijk die de draai van een vrachtwagen blokkeerden. De boa’s hebben bij omwonenden aangebeld zodat de auto’s verplaatst konden worden. Ook hebben zij in de nafase contact gehouden met verkeersregelaars en waar nodig
37
geholpen met de verkeersdoorstroming omdat bepaalde stoplichten uitgezet moesten worden. Doordat de boa’s elke dag bij het plaats incident gingen kijken wist team OOV wat er op straat speelde, deze informatie was ook belangrijk voor het opstellen van het beveiligingsplan. Toen omwonenden klaagden dat zij lastig werden gevallen door journalisten hebben de boa’s toezicht gehouden in de wijk. Ook bij het treinstation hebben boa’s gecontroleerd zodat alleen bevoegden toegang kregen tot delen van het spoor. Gezamenlijke doelen VRHM Op basis van het Regionaal Risicoprofiel en diverse discussies binnen het Algemeen bestuur VRHM heeft de Veiligheidsregio Hollands Midden in 2023 het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 ontwikkeld. Het Regionaal Beleidsplan is in 2023 in de gemeenteraad in Voorschoten behandeld. De opzet van het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 past binnen de ontwikkelingen in de samenleving met de komst van nieuwe crisistypen die te typeren zijn als langdurig, met een bovenregionaal / landelijk karakter in een snel veranderde wereld om ons heen. De Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) heeft in overeenstemming met het Regionaal Beleidsplan 2020-2023 deze opgave verder gewerkt in het jaarplan VRHM 2023. De resultaten daarvan worden beschreven in het jaarverslag van de Veiligheidsregio.
In lijn met de landelijke ontwikkelingen is de verantwoordelijkheid voor de COA-opvangopgave per 1 april 2023 overgedragen naar de reguliere organisatie. Het is belangrijk om het veiligheidsbewustzijn van inwoners, bedrijven en instellingen te ondersteunen. Om dit zoveel mogelijk te bewerkstelligen maakt de VRHM onder andere gebruik van woningbouwcorporaties en basisscholen. Verdere uitbreiding van het netwerk door de toevoeging van zorginstellingen is van start gegaan. In het Regionaal Risicoprofiel worden verschillende aanjagers genoemd die van grote invloed zijn op de risico’s in de regio. De uitwerking van deze aanjagers (als klimaatverandering en energietransitie) is een belangrijk gezamenlijk doel van de VRHM. Eén van de manieren om goed voorbereid te zijn op deze aanjagers is door Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO). In 2023 hebben verschillende OTO-activiteiten plaatsgevonden zoals de landelijke oefening (in samenwerking met de Nationale Reddingsvloot) in Gouda en de cybergames binnen verschillende gemeenten, zo ook in Voorschoten. De VRHM heeft haar adviseurs Toezicht, Planbeoordeling & Omgevingsveiligheid opgeleid voor de nieuwe Omgevingswet. De overgang naar een nieuw systeem is goed verlopen. Bevolkingszorg De VRHM is bezig geweest met het opleiden, trainen en oefenen van crisisfunctionarissen.
Een deel van de crisisfuncties zijn inzet- en uitwisselbaar in regionaal samenwerkingsverband met de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Zoeterwoude en Oegstgeest. Dit samenwerkingsverband heet Bevolkingszorg Regio Leiden (BRL). Met een deel van de BRL-crisisfunctionarissen wordt eenmaal in het jaar een grootschalige oefening gehouden. Dit jaar werd de oefening op 7 december gehouden in de gemeente Leiderdorp. Brandweerzorg Preventief heeft de gemeente campagne gevoerd om inwoners bewust te maken van brandgevaar. Er zijn verbeteringen doorgevoerd om tot een snellere opkomsttijd te komen. De Veiligheidsregio heeft in opdracht van de gemeente een digitale nazorg campagne over brandveiligheid gelanceerd op sociale mediakanalen. Via de campagne werd verwezen naar een informatiepagina waar handelingsperspectief aan omwonenden werd geboden om brand te voorkomen.
38
Taakveld: 1.2 Openbare orde en veiligheid Belangrijkste ontwikkelingen
Inwoners geven blijk van een behoefte aan contact met en bereikbaarheid van de BOA's in Voorschoten. Toenemende focus op bewustwording en noodzaak van aanpak van georganiseerde criminaliteit. Toename van verschillende groepen jongeren die op plaatsen aanwezig zijn waarvan soms overlast wordt ervaren.
Beoogde resultaten
Nieuw Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor de periode 2023 -2026 met een aantal geprioriteerde thema's. Vanuit dit plan wordt een jaarlijks Handhavingsuitvoeringsplan (HUP) opgesteld. Plan van aanpak wijkgericht werken waarbij het gericht inzetten van de buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA's) wordt omschreven. Bewustwordingscampagne ondermijnende activiteiten voor inwoners, ondernemers en verenigingen. Lokaal signaaloverleg met bespreking van casuïstiek, training en kennisdeling op het gebied van ondermijnende activiteiten Plan van aanpak Jeugdoverlast waarin naast strafrecht ook bestuurlijke maatregelen worden opgenomen. Dit betreft een uitgebreid handelingsperspectief voor preventie en repressie. De handelswijze vanuit Openbare Orde en Veiligheid sluit hierbij aan op het nieuw op te stellen beleid door het sociaal domein H 11 goede zorg voor de inwoners, paragraaf 11.4 jongerenwerk die hiervoor ook middelen reserveren.
Veiligheid, toezicht en handhaving De boa’s zijn gestart met een wekelijks inloopspreekuur voor alle inwoners. Daarnaast zijn ze een paar keer in het jaar aanwezig geweest op de weekmarkt in het centrum om informatie te verstrekken over digitale veiligheid en het herkennen van signalen van ondermijning. Het aantal woninginbraken is in 2023 sterk toegenomen en om de inwoners zo goed mogelijk te informeren zijn campagnes op social media opgezet, is in de kranten aandacht besteed aan het goed afsluiten van de woning en hebben de boa’s onder de noemer ‘zomer- en donkere dagenoffensief’ inwoners gewezen op het belang van het zelf maatregelen treffen ter voorkoming van inbraak en diefstal. Verder is gebruik gemaakt van de expertise van een bestuurlijk uitvoeringsspecialist van het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Den Haag. Deze specialist is overwegend ingezet om de praktijkkennis van ondermijning bij de boa’s te vergroten. Concreet hield dit in dat deze specialist diensten meewerkte met de boa’s, waarbij de aandacht werd gevestigd op het herkennen van signalen van ondermijning, het uitvoeren van laagdrempelige, verkennende gesprekken met ondernemers en het verbeteren van de kwaliteit van de verslaglegging. Er wordt gewerkt met een maandelijkse forecast oftewel vooruitblik en een maandrapportage ter borging van de uitvoering van het beleid.
Aanpak Ondermijning In het kader van de bewustwording is begin 2023 voor de interne organisatie een presentatie gegeven over de inzet van de Wet Bibob en heeft de regisseur ondermijning in februari een presentatie gegeven aan de brandweer over het herkennen van signalen van ondermijning. 39
Daarnaast hebben de medewerkers van team Burgerzaken en het Klantcontactcentrum een elearning gevolgd bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid. Wet Bibob (Bevordering Integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur) Bibob beleid is een noodzakelijk instrument om de gemeente meer weerbaar te maken tegen ondermijnende activiteiten. In 2023/2024 is Bibob beleid opgesteld voor de gemeente. Het ervaren gemis aan expertise heeft zich in het verleden vertaald in een beperkte bewustwording. In november 2023 heeft de gemeente Voorschoten zich daarom versterkt met een Bibob specialist. Lokaal signaaloverleg In het begin van 2023 is het signaaloverleg met externe partners opgezet. Aan dit overleg namen het Haags Economisch Interventieteam (HEIT), de politie, de gemeente Voorschoten, de Omgevingsdienst West-Holland en het RIEC deel. Dit overleg vond elke vier weken plaats op grond van het RIEC convenant. Het doel van de overleggen met externe partners is om signalen te delen en informatie te bundelen om zo tot een sterkere informatiepositie te komen en malafide ondernemingen of subjecten eerder te signaleren. Als gevolg hiervan heeft er in april een integrale controle plaatsgevonden bij een onderneming door het Haags Economisch Interventieteam.
Verbinding Zorg- en Veiligheidsdomein Vanuit OOV is de integrale jeugdaanpak voorbereid en vervolgens in samenwerking met preventief jeugdbeleid verder uitgewerkt. De aanpak is verdeeld in een aantal onderdelen: Gewerkt wordt met het in de regio vastgestelde 7-stappenmodel, wat als doel heeft om problematisch groepsgedrag te beëindigen of verminderen, de sociale positie van jongeren te versterken, negatieve groepsdynamiek te verstoren en nieuwe aanwas voorkomen. Er is een informatieconvenant opgesteld naar landelijk model. Er is een overlegstructuur opgezet naar strategisch, tactisch en uitvoerend niveau. Er is gekozen voor een werkmethodiek die op verschillende plaatsen in de regio eveneens zal worden ingezet, namelijk de ‘plusminmee-methodiek’. Het onderwerp Buurtbemiddeling is ondergebracht bij Stg. Kwadraad die voor de gemeente Voorschoten de bemiddelingsgesprekken verzorgt. Het aantal bemiddelingsgesprekken neemt jaarlijks toe. Dit is enerzijds te wijten aan de toename van verharding van de maatschappij en anderzijds het afnemen van tolerantie naar de woonomgeving. De inspanningen om te komen tot een nauwere samenwerking met de woningcorporaties (die een groot aandeel van de woningen in Voorschoten in eigendom hebben) heeft ertoe geleid dat een overeenkomst is voorbereid voor de komende jaren, waarbij de corporaties een deel van de kosten voor hun rekening nemen.
Beleidsindicatoren Nr. Beleidsindicator
Eenheid
Bron
Realisatie 2023
Landelijk 2023
06 Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 jongeren
Stichting Halt
6 (2022)
8 (2022)
08 Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
1,0 (2022)
2,3 (2022)
09 Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
2,0 (2022)
4,5 (2022)
10 Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
1,2 (2022)
1,4 (2022)
11 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
3,9 (2022)
6 (2022)
40
Verbonden partijen Tabel Verbonden partijen Veiligheid Naam Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM)
Taakveld 1.1 Crisisbeheer en brandweer
Wat heeft het gekost?
P1 Veiligheid bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.2 Openbare orde en veiligheid
Totaal baten
Begroting
Begroting
Rekening
Verschil
2023
2023
2023
2023
primair
na wijziging
Begr. na wijzing / rekening
Baten
116
164
165
1
Lasten
-1.638
-1.711
-1.709
2
Saldo
-1.522
-1.548
-1.544
4
Baten
102
275
258
-17
Lasten
-533
-760
-750
10
Saldo
-431
-485
-492
-7
218
439
423
-16
Totaal lasten
-2.171
-2.471
-2.459
12
Saldo van baten en lasten
-1.953
-2.032
-2.036
-3
-1.953
-2.032
-2.036
-3
Onttrekking reserves Toevoeging reserves Mutaties reserves Programma resultaat
Toelichting op verschillen begroot actueel/werkelijk in taakvelden >= € 50.000 Programma 1 behoeft geen financiële toelichting, want er zijn geen verschillen tussen begrote baten en/ of lasten van groter dan € 50.000.
41
P2 Verkeer en vervoer Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid van Voorschoten voor alle modaliteiten, met extra aandacht voor de zwakke verkeersdeelnemers (fietsers, voetgangers, mensen met een beperking, schoolgaande kinderen, etc.).
Het college vult deze doelstelling in met de volgende taakvelden: Taakveld: 2.1 Verkeer en vervoer Belangrijkste ontwikkelingen
In 2023 zullen de Lammenschansweg en de Europaweg worden aanbesteed. Aanpassen rotonde gemeentehuis.
Beoogde resultaten
Bereikbaarheid zo goed mogelijk waarborgen. Nota Verkeersbeleid. Aansluiten Trompweg op Fortuyn van Voorschoten. Steeds aandacht besteden aan verkeersveiligheid.
Uitvoeringsplan verbeteren fietsveiligheid In juni 2020 is het plan van aanpak Fietsveiligheid unaniem door de gemeenteraad vastgesteld. Vervolgens is gestart met de uitvoering van het aanpakken van de fietsknelpunten en actiepunten uit het plan van aanpak. Op een aantal plaatsen is met kleine ingrepen klein leed aangepakt. Zo zijn er in 2023 op een aantal locaties fietspadpalen verwijderd van fietspaden, en zijn diverse verkeersveiligheidsacties uitgevoerd zoals: een fietsverlichtingsactie, verbeteren verkeersveiligheid bij de Fortgensschool, aanbrengen van fietsparkeerplaatsen bij de Nutsschool, met de leerlingenraad van de Gevers Deynootschool een plan gemaakt voor een voetgangersoversteek nabij de school, verkeersexamens voor basisschoolleerlingen, enz. Ook is op verzoek van de Fietsersbond Voorschoten een aanpassing gemaakt in de Papelaan met de Sixlaan. Met de regio is het programma “Doortrappen” georganiseerd. Dit is een fietsactie om ouderen beter, veiliger en langer te laten fietsen. Daarnaast is bij herbestratingen en rioleringswerkzaamheden ook bekeken hoe de verkeersveiligheid kan worden verbeterd. Zo zijn er in het project Adegeest voorstellen gedaan om de fietsveiligheid te verbeteren van en naar het sportpark en wil college de snelheid remmende maatregelen in de wijk Adegeest realiseren. Dit plan wordt in de raad van 2024 vastgesteld.
Bereikbaarheid In 2023 is regelmatig overleg gevoerd met de provincie, Holland Rijnland en de gemeente Leiden over de regionale bereikbaarheid en diverse wegwerkzaamheden. Deze werkzaamheden worden afgestemd via het meldingssysteem Melvin en leveren actieve input aan projecten zoals de Rijnlandroute, werkzaamheden aan de A44, herinrichting van de N206 Europaweg en het Lammenschansplein, om de bereikbaarheid van Voorschoten te waarborgen. Met de NS zijn afspraken gemaakt over treinvervangend vervoer bij geplande en ongeplande werkzaamheden in de regio. Ook zijn er afspraken met de PZH gemaakt over scenario's bij storingen aan de Hooghkamerbrug. In 2023 is het laatste deel van het Rijnlandrouteproject aanbesteed en voorlopig gegund aan een aannemer. Na afronding van de bezwarentermijn in 2024 zal de aannemer voorbereidingen treffen om in 2025 te starten met werkzaamheden rondom de Lammebrug en de Europaweg in Leiden. 42
In stand houden fysieke leefomgeving Er is door de gemeente inzet gepleegd om de openbare ruimte toegankelijk te houden tijdens de verschillende bouw- en graafwerkzaamheden. In Voorschoten is momenteel een aantal kleinere en grotere bouwlocaties in voorbereiding. Advisering op gebied van ruimtelijke inrichting, toegankelijkheid, veiligheid en parkeren vraagt vanuit cluster verkeer de nodige inzet. Kruising Trompweg – het Fortuyn van Voorschoten De nieuwe kruising is gerealiseerd in 2023. Door de vorstperiode is het werk niet 100% gereed gekomen en zal het resterende werk in 2024 afgemaakt worden. Snelfietsroute Velostrada De provincie heeft de ambitie om van Zuid-Holland de best bereikbare provincie te maken, ook per fiets. Daarom stimuleert de provincie het gebruik van de fiets; hoe maken we het aantrekkelijk om (een deel van) de reis per fiets af te leggen? Concreet betekent dit dat fietsnetwerken verbeterd moeten worden, overstappen van auto of OV op de fiets makkelijk moet zijn en dat er innovatieve fietsprojecten zullen worden ontwikkeld. Via subsidies ondersteunt de provincie de gemeente Voorschoten bij het realiseren van enkele verbeterpunten van de Velostrada (snelfietsroute langs het spoor). In 2023 zijn hiertoe voorbereidingen getroffen.
In 2024 wordt het bestek opgemaakt en zal de aanbesteding plaatsvinden zodat een aannemer in Q2 2024 kan beginnen met de uitvoering. Verbeteren verkeersveiligheid Om de verkeersveiligheid in Voorschoten te blijven verbeteren ligt de focus zowel op fysieke maatregelen als op educatieve maatregelen. Zo is in 2023 de website van de gemeente op het gebied van verkeer verbeterd door de teksten te actualiseren, meer toe te voegen en zijn er controles en verbeteringen doorgevoerd op het gebied van toegankelijkheid. Samen met de regio (Holland Rijnland) wordt actieve voorlichting ingezet op het gebied van verkeersveiligheid. Zo staan er langs de kant van de weg roulerende actieborden over BOB, verlichting, e.d. Ook wordt d.m.v. nudging op diverse plaatsen in Voorschoten aandacht gevraagd voor: fietsverlichting, snelheid d.m.v. containerstickers en plaatsen van snelheidsinformatiedisplay’s, blindegeleidelijnen vrij houden en niet fietsen in een steeg in het centrum. Nota Verkeersbeleid Eind 2024 zal college een Uitgangspuntennotitie Nota Mobiliteitsbeleid aanbieden aan de raad. Zo kan in 2024 eerst het parkeerbeleid goed worden afgerond en eventuele acties uit het parkeerbeleid gelijk worden uitgevoerd. In 2025 wordt er dan vervolgens gewerkt aan nieuw mobiliteitsbeleid.
Taakveld: 2.2 Parkeren Belangrijkste ontwikkelingen
Toenemende vraag naar laadpalen/pleinen
Beoogde resultaten
Een nota parkeerbeleid Parkeercapaciteit winkelcentrum Hofland
Laadinfrastructuur faciliteren Het aantal hybride en volledig elektrische auto's blijft sterk toenemen, wat resulteert in een groeiende vraag naar laadpalen. In Voorschoten zijn momenteel 97 openbare laadpalen geïnstalleerd, met in totaal 182 beschikbare laadpunten. In 2023 is gestart met het datagestuurd plaatsen, waarbij de stroomafname per laadpaal kan worden gemonitord. Wanneer de maximale capaciteit bijna bereikt is, wordt een nieuwe laadpaal geplaatst in de omgeving om aan de vraag te 43
voldoen. De voorbereidingen hiervoor zijn in 2023 getroffen en de eerste datagestuurde plaatsingen zullen begin 2024 van start gaan. Uitbreiding fietsparkeerterrein station De Vink In 2023 is gewerkt aan het voorlopig ontwerp van de beoogde uitbreiding. Dit project heeft een jaar vertraging opgelopen door ernstige leveringsproblemen van Prorail en de leverancier. Concreet gaat het ontwerp uit van uitbreiding in de bestaande ruimte met 200 fietsparkeerplaatsen en het verwijderen van 24 fietskluizen. De uitvoering van de werkzaamheden staat gepland voor Q2 2024. Uitvoering maatregelen uit het parkeeronderzoek centrum Eind 2022 is er een zestal verkeersbesluiten genomen om de verkeerssituatie te verbeteren. In 2023 is de bebording in en om het centrum aangepast en wat ontbrak geplaatst. Parkeerbeleid In september 2023 is de Startnotitie parkeerbeleid door de raad vastgesteld, waarmee een begin is gemaakt om voor Voorschoten parkeerbeleid te ontwikkelen. In 2024 zal net voor de zomer het parkeerbeleid aan de raad worden aangeboden. Herinrichting omgeving winkelcentrum Hofland De publieke ruimte rond winkelcentrum Hofland is verouderd. Om het winkelcentrum Hofland toekomstbestendig te maken is een herinrichting noodzakelijk. In 2023 is gestart met de planvorming. Tijdens een bewonersbijeenkomst is een zogenaamde praatprent gepresenteerd.
De aanwezige bewoners en winkeliers hebben hierop hun reactie gegeven. Eind 2023 is een werkgroep (bewoners, winkeliers en adviesbureau) gevormd. De werkgroep en de gemeente werken samen aan een realistisch en gedragen inrichtingsplan. Hierover komt in 2024 een voorstel naar de raad.
Taakveld: 2.5 Openbaar vervoer Belangrijkste ontwikkelingen
Beoogde resultaten
Verlenging overbruggingsconcessie.
Niet van toepassing.
Openbaar vervoer-visie Leidse regio In juli 2023 heeft de Provincie Zuid-Holland (PZH) de OV-concessie Zuid-Holland Noord aan vervoersonderneming Qbuzz BV gegund. Hierdoor is de nieuwe concessie, die op 15 december 2024 van start gaat, in voorbereiding. Medio oktober 2023 heeft een kennismaking plaatsgevonden met de medewerkers van Qbuzz in aanloop naar een soepele overgang van Arriva naar Qbuzz.
Wat heeft het gekost? P2 Verkeer en vervoer
Begroting
bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)
2.1 Verkeer en vervoer
Baten
Begroting
Rekening
2023
2023
2023
primair
na wijziging
Verschil 2023 Begr. na wijzing / rekening
111
409
468
59
Lasten
-3.218
-4.599
-4.643
-44
Saldo
-3.106
-4.190
-4.175
15
44
2.2 Parkeren
2.3 Recreatieve havens
2.5 Openbaar vervoer
Totaal baten
Baten
39
3
3
0
Lasten
-128
-95
-108
-12
Saldo
-89
-92
-105
-13
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
0
0
0
Saldo
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
Lasten
0
0
0
0
Saldo
0
0
0
0
150
412
470
59
Totaal lasten
-3.346
-4.695
-4.751
-56
Saldo van baten en lasten
-3.196
-4.283
-4.281
2
Onttrekking reserves
116
1.116
1.116
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Mutaties reserves
116
1.116
1.116
0
-3.080
-3.167
-3.165
2
Programma resultaat
Toelichting op verschillen begroot actueel/werkelijk in taakvelden >= € 50.000 Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (voordeel € 15.000) Dit taakveld sluit, na storting van € 116.000 in de nieuw te vormen voorziening ‘Degeneratievergoeding straatwerk & groen’, af met een positief saldo van € 5.000. Door de uitrol van glasvezel in de gemeente Voorschoten moeten veel herstelmaatregelen aan de wegen/trottoirs/etc. plaatsvinden, waarvoor de aanvrager een degeneratievergoeding verschuldigd is. De kosten voor het herstel van het straatwerk komen ten laste van wegen. De benodigde herstelwerkzaamheden kunnen jaaroverstijgend zijn en door het vormen van een voorziening wordt het geld besteed aan de werkzaamheden waarvoor het bedoeld is en ontstaat er geen financieel tekort om deze herstelmaatregelen uit te kunnen voeren. De noodzaak tot vorming van deze voorziening was al aangekondigd in de najaarsnota, op dat moment kon de benodigde omvang van de voorziening nog niet worden vastgesteld. Het voordeel op de hogere baten (€ 59.000) worden veroorzaakt door drie verschillende factoren. In 2023 is een bedrag van € 36.000 binnengehaald voor incidentele schades in de openbare ruimte. De gemeente heeft de werkzaamheden voor schadeverhaal bij een externe partij ondergebracht die hierin gespecialiseerd is. De ontvangen straatwerk- en degeneratievergoedingen zijn € 9.000 hoger dan geraamd.
Als gevolg van de uitgevoerde graafwerkzaamheden van nuts- en telecombedrijven vermindert de levensduur van de verhardingen en hiervoor verkrijgt de gemeente een vergoeding. Tot slot heeft de gemeente in het kader van het aanpakken van de fietsveiligheid een subsidie van € 14.000 verkregen vanuit Holland Rijnland. De hogere lasten binnen dit taakveld hebben meerdere oorzaken. Bij de jaarrekening blijkt dat de lasten bij disciplines wegen (€ 34.000), verkeer en mobiliteit (€ 39.000), wegmeubilair (€ 16.000) en onkruidbestrijding (€ 32.000) lager zijn uitgevallen dan begroot. Hier staat tegenover dat er hogere lasten waren bij kabels en leidingen (€ 64.000), vorming van de voorziening ‘Degeneratievergoeding straatwerk & groen’ (€ 116.000) en tractie (€ 26.000). De aanpassing van het omslagpercentage van 0,5% naar 0% (zie taakveld 0.5) levert een voordeel op van € 45.000. Het restantverschil (€ 4.000 nadelig) wordt verklaard door overige kleine verschillen.
45
P3 Economie Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven, winkels en horeca; Meer werkgelegenheid, met aandacht voor banen in de duurzame sector en voor duurzaam ondernemen; Vitaal en aantrekkelijk houden van het centrum voor inwoners en toeristen.
Het college vult deze doelstelling in met de volgende taakvelden: Taakveld: 3.1 Economische ontwikkeling Belangrijkste ontwikkelingen
Een nieuw uitvoeringsconvenant voor Economie 071 en Expat Centre Leiden en samenwerking op economisch gebied wordt eind 2022 afgestemd en ondertekend.
Beoogde resultaten
Uitvoering taken economische agenda conform prioritering. Beleidsharmonisering Economische agenda's Leidse regio, Holland Rijnland en Voorschoten. Uitvoering van economische projecten Economie 071.
Uitvoering taken economische agenda conform prioritering en coalitie programma 2022-2026 Stimuleren nieuw ondernemerschap Via het project Meraki worden ook dit jaar statushouders en bijstandsgerechtigden gestimuleerd om als ondernemer of zelfstandige te starten. Daarnaast is de stedenbouwkundige ontwikkelvisie voor ons dorpscentrum het afgelopen jaar vastgesteld en is een start gemaakt met de uitwerking van het uitvoeringsplan. College zet zich hierbij onder andere ook in voor ruimte voor creatieve, culturele en innovatieve startups en mogelijkheden voor ingroeiplekken, zodat het centrum een aanzuigende werking heeft op nieuwe (startende) ondernemers. Aantrekken bestaande bedrijven In samenwerking met de centrummanager en de bedrijventerreinenregisseur is er blijvende aandacht voor een goede invulling van (toekomstige) leegstaande panden die ruimte bieden voor ondernemerschap en bedrijvigheid. Toekomstklaar maken winkelcentra-Centrum Het afgelopen jaar heeft de raad de ontwikkelvisie centrum vastgesteld. Deze stedenbouwkundig visie vormt tezamen met de centrumvisie "Stadsdorp in beweging" (2021) het kader waarbinnen ruimtelijke en economische ontwikkelingen in het centrum gerealiseerd worden.
Zo is gewerkt aan een passende invulling voor de Kruispuntenkerk, het Churchillplein, de openbare inrichting van het centrum en alvast een plan van aanpak voor ontwikkeling van de zuidflank. In goede samenwerking met de centrumondernemers is er gewerkt aan het verbeteren van de verblijfservaring in het centrum, onder andere door sfeerverlichting in de Voorstraat en verdere uniformiteit in het straatbeeld door vervanging van stoepborden.
46
Noord Hofland en Beethovenlaan Voor een verdere versterking van deze winkelgebieden zijn de contouren van de herinrichtingsplannen verder uitgewerkt in overleg met ondernemers en omwonenden. De plannen zijn in een integraal en participatief traject aangevuld voor een toekomstbestendige en optimale uitwerking. De Beethovenplan valt onder het plan Adegeest. Voor winkelgebied Hofland volgt een voorstel richting de raad in 2024. Versterken lokale samenwerking De samenwerking met de Centrum Ondernemers Vereniging (COV) is voortgezet. Onder meer is er samengewerkt met hen als betrokken stakeholders om waardevolle input op te halen voor het participatietraject van de ontwikkelvisie, verbetering van de invulling van de dorpspromotie en het onderzoek naar de oprichting van een ondernemersfonds. Middels de cofinanciering voor de inzet van de centrummanager, draagt de gemeente nog steeds bij aan de leegstandsaanpak via de opstart van een dialoog met vastgoedeigenaren. De aandacht is hierbij gevestigd op een passende samenstelling van de detailhandelsfunctie en de rol van private partijen daarin conform de aanbevelingen van het programma "10 vinkjes voor transformatie" van de Provincie Zuid Holland. Ondernemersfonds Het afgelopen jaar is een verkennend onderzoek verricht naar de mogelijke invulling van het ondernemersfonds.
De uitkomsten hiervan zijn aangeboden aan de ondernemerscollectieven van Voorschoten. Helaas heeft het raadsbesluit de hondenbelasting af te schaffen met de OZB-niet woningen ertoe geleid dat draagvlak onder het ondernemersfonds is weggevallen. In 2024 zal de raad geïnformeerd worden via een raadsinformatiebrief. Beleidsharmonisering en uitvoering economische projecten Versterken regionale samenwerking Onze deelname in Economie-071 versterkt samen met 5 buurgemeenten, onderwijsinstellingen en ondernemersverenigingen de regionale economie. Er is gewerkt aan de begeleiding van het MKB bij digitaliseringsvraagstukken en de nieuwste editie van de retailmonitor van de regio. De monitor verschaft de gemeente, onze ondernemers en investeerders waardevolle inzichten in het begrijpen en vormgeven van de toekomst van de detailhandel en horeca. Ook wordt in regioverband aan de slag gegaan met de aanbevelingen van de provincie voor een actualisatie van de regionale bedrijventerreinenstrategie. Internationalisering De samenwerking met het Leiden International Centre (LIC) is verlengd, hierbij wordt samengewerkt met ondernemers, onderwijs en 3 gemeenten uit de Leidse regio aan de dienstverlening aan internationals.
In deze samenwerking heeft college zich gecommitteerd aan de ontwikkeling van de brede welvaart van de regio, door bij te dragen aan een veerkrachtige arbeidsmarkt en een stimulerend regionaal vestigingsklimaat. Daarnaast wordt met deze deelname onze lokale economie versterkt door de internationale inwoners van de regio kennis te laten maken met Voorschoten. In samenwerking met LIC zijn de regionale expatborrels naar Voorschoten gehaald en huurt het LIC ook een kraam op ‘Het weekend van Voorschoten’.
Beleidsindicatoren Nr. Beleidsindicator
Eenheid
Bron
14 Functiemenging
%
CBS/ BAG LISA 38,8% (2022)53,8% (2022)
16 Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 LISA inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
Realisatie 2023
Landelijk 2023
174,1 (2022) 175,3 (2022)
47
Taakveld: 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Belangrijkste ontwikkelingen
Ontwikkelingen Leidse regio leiden naar meer vraag naar grotere bedrijfsruimte voor midden-grote bedrijven.
Beoogde resultaten
Start actualisatie visie Dobbewijk naar ontwikkelvisie bedrijventerreinen Voorschoten. Afstemmen vraag en aanbod via bedrijventerreinenstrategie met bedrijventerreinenregisseur.
Samenwerking bedrijventerreinenstrategie Binnen de samenwerking Economie-071 is gestart met de actualisatie van de regionale bedrijventerreinenstrategie, op aanbeveling van de Provincie. Voor beleidsharmonisering van de 3 bedrijventerreinenstrategieën in de regio Holland Rijnland is (in samenspraak met de regio Holland Rijnland) daartoe opdracht gegeven aan bureau Erac. Ontwikkelvisie bedrijventerreinen Voorschoten Het college heeft met de vaststelling van het coalitieakkoord ingezet op het opstellen van een gemeentebrede ontwikkelvisie bedrijventerreinen. In 2023 zijn hierover verkennende gesprekken gevoerd met diverse stakeholders en is college gestart met het opstellen van een integraal afgestemde startnotitie. De startnotitie is in maart 2024 door de raad vastgesteld. College verzoekt de raad het (via de begroting 2023) beschikbaar gesteld budget van € 25.000 voor begeleiding van de visie door te schuiven naar 2024 voor begeleiding van een extern adviesbureau.
Taakveld: 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Belangrijkste ontwikkelingen
Onderzoeken mogelijkheden gemeente breed ondernemersfonds.
Beoogde resultaten
Inzicht in wensen en mogelijkheden ondernemersfonds.
Ondernemersfonds In 2023 is samen met bureau Blaauwberg een eerste verkenning gedaan naar de mogelijkheden voor de oprichting van een ondernemersfonds op basis van de OZB niet-woningen. Na de uitkomsten van een eerste concept is in november een tweede-concept versie aangeboden aan de georganiseerde ondernemerscollectieven. Het voorstel bood een goede basis om in een volgende fase nader uitgewerkt te worden, echter veranderde door een verzwaring van de belastingdruk op de OZB niet-woningen (zie casus hondenbelasting) de uitgangspositie van onze ondernemers. Een verdere verzwaring door de bekostiging van een ondernemersfonds, valt voor de ondernemers niet meer op te brengen, hoewel de wens en noodzaak ertoe nog wel bestaat. De raad ontvangt Q2 2024 een raadsinformatiebrief omtrent dit onderwerp.
48
Taakveld: 3.4 Economische promotie Belangrijkste ontwikkelingen
Beoogde resultaten
De afgelopen "Corona-jaren" heeft het binnenlandse toerisme gestimuleerd. Voorschoten wil hier graag op inspelen door meer toeristen en dagjesmensen aan te trekken en overnachtingsplekken te realiseren.
Ontwikkelen bed and breakfast beleid. Zoeken overige mogelijkheden overnachtingsplekken voor toeristen. Promotie van ontwikkeld profiel en gebundelde activiteiten door samenwerking in een gemeenschappelijke uitagenda van horeca, cultuur en samenwerkingsverbanden.
Ontwikkelen Bed & Breakfastbeleid In 2023 is een start gemaakt met het opstellen van een beleidsvoorstel voor een bed & breakfastbeleid. Dit beleid zet voor aspirant B&B-ondernemers uiteen op welke wijze de gemeente Voorschoten hier medewerking aan kan en wil verlenen. Het beleid wordt simpel, duidelijk en uitnodigend opgesteld om nieuwe toetreders te stimuleren en ook om mogelijke overlastervaringen in de toekomst te kunnen voorkomen. Behandeling is doorgeschoven naar eind 2024 als gevolg van andere prioriteiten. Versterken dorpspromotie In 2023 is kritisch gekeken naar welke activiteiten en uitingen de Voorschotense beleving het beste uitdragen en Voorschoten goed op de regionale kaart zetten. Onze lokale detailhandel en horeca ondernemers zijn geconsulteerd over de wijze waarop zij aandacht voor hun aanbod terugzien in de promotie van ons dorp. Alles overwegende heeft college besloten een nieuwe koers in te zetten voor de dorpspromotie, een koers die niet meer samen met de gemeente Wassenaar voortgezet zal worden, maar die juist alleen het Voorschotens aanbod sterker uit zal zetten in de regio. In 2024 volgt de verdere invulling van deze nieuwe koers.
Wat heeft het gekost?
P3 Economie
Begroting
bedragen x € 1.000,- ("-" = nadeel / "+" = voordeel)
3.1 Economische ontwikkeling
3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
3.4 Economische promotie
Begroting
Rekening
2023
2023
2023
primair
na wijziging
Verschil 2023 Begr. na wijzing / rekening
Baten
0
0
0
0
Lasten
-319
-328
-299
29
Saldo
-319
-328
-299
29
Baten
42
69
68
-1
Lasten
-104
-138
-115
23
Saldo
-62
-69
-47
22
Baten
169
236
210
-26
Lasten
-131
-96
-114
-18
Saldo
38
140
96
-44
Totaal baten
211
305
278
-27
Totaal lasten
-554
-562
-528
34
49
Saldo van baten en lasten
-343
-257
-249
7
Onttrekking reserves
0
0
0
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
Mutaties reserves
0
0
0
0
-343
-257
-249
7
Programma resultaat
Toelichting op verschillen begroot actueel/werkelijk in taakvelden >= € 50.000 Programma 3 behoeft geen financiële toelichting, want er zijn geen verschillen tussen begrote baten en/ of lasten van groter dan € 50.000.
50
P4 Onderwijs Doelstelling: "Wat wilden we bereiken ?" Al onze inwoners hebben de mogelijkheid om hun talenten te ontwikkelen. Daarom is het noodzakelijk dat alle kinderen goed onderwijs krijgen; Het is belangrijk dat in Voorschoten goede en adequate onderwijshuisvesting is; We willen sociale achterstanden en taalachterstanden voorkomen; We willen schooluitval en schoolverzuim voorkomen.
Het college vult deze doelstelling in met de volgende taakvelden: Taakveld: 4.1 Openbaar basisonderwijs Belangrijkste ontwikkelingen
We gaan de formele verhouding tussen de gemeente en OBS de Vos heroverwegen.
Beoogde resultaten
Aanpassing statuten OBS De Vos. Mogelijke juridische overdracht OBS De Vos.
De gemeente heeft een aantal wettelijke taken om invulling te geven aan de zorgplicht voor voldoende openbaar onderwijs, zoals het aanstellen van het bestuur van een openbare school. De gemeente voldoet aan deze verplichting. In Voorschoten bevindt zich 1 openbare school met twee vestigingen, de Voorschotense Openbare Scholen (VOS). Het bestuur van de VOS legt verantwoording af aan de gemeente door het overleggen van de begroting en jaarrekening. Daarnaast wordt over de benoeming en het ontslag van bestuurders door de gemeenteraad een besluit genomen.
Taakveld: 4.2 Onderwijshuisvesting Belangrijkste ontwikkelingen
De evaluatie en herijking van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Onderzoek naar de realisatie/mogelijkheden van een nieuw Integraal Kindcentrum (IKC).