Bijlage 4 Beheerplan Spelen (1 08062016).pdf
Tekst van het document
Boomschors De minst geliefde en minst gebruikte ondergrond in de gemeente is boomschors. Zo’n 402 m2 is nog gevuld met deze ondergrond. Het gebruik van boomschors is opgenomen in het Speelruimteplan. Het voordeel van boomschors is de natuurlijke uitstraling en goede dempende
26
eigenschappen. Het nadeel van boomschors is de korte levensduur door een snelle vertering. Ook is het niet gemakkelijk vuil er uit te verwijderen. Houtsnippers zijn zo een beter alternatief. Rubbertegels (en gietrubber) 1173m2 ondergrond is opgebouwd uit rubberen tegels. Rubberen tegels passen binnen een stedelijke omgeving. De onderhoudskosten zijn laag. De aanschafwaarde is hoog. Het voordeel is dat het onderhoud gemakkelijk is. Kiervorming door warmtekoude verschillen is een bekend nadeel. Gietrubber komt weinig voor in de gemeente en wordt voor het beheer onder rubber tegels geschaard. Rubbertigermulch en soortgelijk Een nieuw product op de markt is rubbertigermulch en soortgelijke producten. Het betreft een gietrubber emulsie met de uitstraling van fijne houtsnippers. De aanschafkosten zijn hoog maar de onderhoudskosten zijn verhoudingsgewijs met andere producten laag. In de gemeente is in 2015 een proefstuk aangebracht. Het wordt gemonitord welke voor en nadelen deze ondergrond heeft. Gras Gras wordt steeds vaker als valdempende ondergrond gebruikt. Op diverse plekken in de gemeente ligt deze ondergrond. Gras is te gebruiken tot een valhoogte van 150 centimeter. Gras is wel slijtagegevoelig en niet voor alle valhoogten geschikt. Op slijtagegevoelige plekken wordt gebruik gemaakt van speciale rubberen open grasmatten van 100 bij 100 centimeter waar het gras in groeit.
Overige ondergronden De gemeente heeft 6.307m2 aan overige ondergronden in beheer. Tot de overige ondergronden behoren elementverharding, asfalt, speelvelden en trapvelden. Trottoirtegels en asfalt vormen een ondergrond op basketbal- en pannavelden. Speelvelden zijn algemene (kleine) velden rondom een speelplek waar gespeeld kan worden, of waar speeltoestellen op staan. Trapvelden zijn meer bedoeld voor intensief sporten. Ze zijn bijvoorbeeld herkenbaar aan de slijtage door voetbalgebruik. Hiervoor geldt een intensiever beheer. In de vorige beheerperiode is gebleken dat de vervanging van asfalt en trottoirtegels niet financieel was opgenomen in een beheerplan. Het onderhoud en de vervanging van gazon was wel in het beheer van groen meegenomen. Financieel zijn het onderhoud en vervanging van het kunstgras sport, de trottoirtegels en asfalt wat direct als ondergrond voor speelplekken bedoeld is, geheel opgenomen in dit beheerplan. Trapvelden van gras zijn geheel in het Beheerplan Groen opgenomen.
Areaal overige ondergronden 2016 (incl arbeid, materieel en materiaal) aantal m2 waarde m2 kunstgras sport trottoirtegels asfalt (toplaag + cunet) trapveld gras (gericht op sporten)* totalen
294 3025 2988
€93,06 €26,80 €50,00
totaal
€27.360 €81.070 €149.400
52139
6307
€257.830
Tabel 5.1.3 Areaal overige ondergronden per 2016
27
Waarde valdempende ondergronden Elk van de valondergronden vormt een kapitaal. Dit kapitaal is opgebouwd uit de aanschaf en de aanlegwaarde. De financiële gegevens zijn afgeleid uit de OBB publicatie: Kostenvergelijking valdempende ondergronden3. Uit tabel 5.1.2 volgt dat in de gemeente Voorschoten de valdempende ondergronden in 2016 een gezamenlijke waarde hebben van €382.352. De overige ondergronden hebben een waarde van €257.830 (zie tabel 5.1.3). Terreinmeubilair: In beginsel zijn alle speelplekken voorzien van een verbodsbord voor honden met onderbord speelplek, een prullenbak en een zitbank. In sommige gevallen is ook een hekwerk aanwezig. Het verbodsbord voor honden hangt op 2.20m hoogte en is direct zichtbaar vanaf de hoofdaanlooproute. De aanwezigheid van een prullenbak en zitbank is gewenst, maar afhankelijk van zaken zoals stedenbouwkundige inrichting en veiligheid dan wel vandalisme. Indien de speelplek nabij een drukke weg ligt wordt een wegafscheiding gerealiseerd. Dit is bijvoorbeeld mogelijk door middel van een hekwerk of groenvoorziening.
5.2 Ontwikkelingen areaal Conform het Speelruimtebeleid wordt gestreefd naar een evenwichtig over de gemeente verspreid aantal formele speelplekken. De speelplekken moeten een voldoende doelgroep hebben om behouden te blijven (zie tabel 5.2.1). In de komende beheerperiode zullen op enkele plekken secundaire speelplekken verdwijnen als gevolg van een tekort aan kinderen woonachtig rondom de speelplek. In 2012 had de gemeente 97 speelplekken. Anno 2016 zijn dit er 92. Daarbij is 1 speelplek als gevolg van uitbreiding per 1 januari 2016 extra in beheer bij de gemeente gekomen. Dit betreft de speelplek in het Van der Hoevenpark.
28
Tabel 5.2.1 Tabel streefbeelden speelplekken8
Als gevolg van het opheffen van secundaire speelplekken daalt het aantal speelplekken de komende beheerperiode. Het areaal zal in 2020 rond de 90 speelplekken zijn. Hierbij is geen rekening gehouden met areaaluitbreiding als gevolg van nieuwbouw. De uitvoering van de visies en doelen van het Speelruimteplan hebben ook invloed gehad op het aantal speeltoestellen of speelaanleidingen wat aanwezig is op de speelplekken. Om aan de gewenste normen te voldoen zijn diverse plekken aangevuld met nieuwe toestellen, meer toestellen/ondergronden, of zijn grotere speelplekken gecreëerd.
Er zijn diverse openstaande acties uit het Speelruimteplan (zie tabel 4.4.3). Met name voor jongeren bestaan in de gemeente zoekgebieden voor stay-around plekken en playgrounds. Ook in de wijk Bloemenwijk/rand Boschgeest is de druk op het beperkt aanwezige aantal speelplekken hoog. Hier is behoefte aan uitbreiding op een nieuwe plek. Het is mogelijk in de komende beheerperiode maatregelen te realiseren. Enerzijds door extra financiering, anderzijds door ontwikkelingen zoals herontwikkeling (zie paragraaf 8.5). Wat betreft valdempende ondergronden wordt verder toegewerkt naar een groter areaal van minder dure en duurzame valdempende oppervlakten zoals gazon. In het Beheerplan 2012-2016 was vergeten om grote stukken asfalt en trottoirtegels ten behoeve van balsporten financieel op te nemen voor onderhoud en vervanging. Het was eveneens niet opgenomen in het Beheerplan Wegen en Beheerplan Reiniging. Dit is in dit beheerplan wel opgenomen.
29
5.3 Staat van areaal Om aansprakelijkheden te voorkomen voldoet het areaal altijd aan het CROW-B niveau.
5.4 Samenvatting In dit hoofdstuk is de volgende vraag behandeld: 3. Welke speelvoorzieningen worden door de gemeente beheerd? Het betreft in totaal 393 speeltoestellen in 36 verschillende categorieën verdeeld over 92 speelplekken. Elk speeltoestel heeft een eigen valvrije ruimte en de meeste toestellen hebben een valdempende ondergrond nodig. De gemeente heeft hierdoor 8386m2 valdempende ondergrond verdeeld over acht categorieën. Daarnaast is in de gemeente 6307m2 aan overige ondergronden zoals asfalt aanwezig. De totale waarde van alle speeltoestellen en ondergronden bedraagt €1.941.740.
30
6 Jaarlijks onderhoud 6.1 algemeen Tot het jaarlijks onderhoud wordt zowel het dagelijks onderhoud als het periodiek onderhoud gerekend. Dit onderhoud wordt structureel door de gemeente uitgevoerd. Daarbij geldt een aantal aandachtspunten:
Het is wettelijk verplicht een logboek van elk speeltoestel te hebben. Alle controles, onderhoudsactiviteiten en reparaties worden in het logboek gezet. Dit logboek moet up-to date zijn en kunnen worden overhandigd bij een inspectie van de Voedsel en Warenautoriteit11. In Voorschoten wordt het logboek bijgehouden door het team O&G. De afdeling Omgevingbeheer houdt controle op de juiste invulling van de gegevens. Van de buitenmedewerkers van het team O&G wordt verwacht dat zij wanneer zij een onveilige situatie signaleren dit melden bij hun collega’s. Deze melding kan ook door burgers, bedrijven etcetera worden gedaan. Dit wordt dagelijkse algemene visuele controle genoemd. Bij acute onveilige situaties onderneemt het Uitvoerend Bedrijf binnen 48 uur actie.
6.2 Speeltoestellen Speeltoestellen worden door de gemeente preventief en correctief onderhouden. Het team O&G van de afdeling Omgevingsbeheer en de De Zijl Bedrijven (DZB) voeren het volgende periodieke onderhoud uit aan de speeltoestellen11: 1x per maand
controle op vervuiling en beschadiging. Afval en uitwerpselen direct verwijderen. Aanstootgevende graffiti binnen 1 week verwijderen. Overige graffiti wordt genoteerd en pas verwijderd wanneer dit minimaal 8 uur aan werk oplevert; controle en reparatie van stabiliteit en draaiende onderdelen; controle en reparatie van losse onderdelen, roest, houtrot, gelaste verbindingen, scheefstand etcetera; lagers smeren.
1x per jaar (in maart):
controle en repareren van verflagen; kunststof delen in de was zetten; schoonmaken van speeltoestellen.
1x per vier jaar
lak en beitslagen opnieuw aanbrengen.
6.3 Ondergronden Elk speeltoestel kent een maximale valhoogte. Van Bael (2005;2) geeft aan: “Hoe hoger het toestel, des te hoger moet de maximale valhoogte van het bodemmateriaal zijn”. De verplichting geldt om een valdempende ondergrond aan te brengen wanneer de maximale vrije valhoogte hoger is dan 60cm. Daarbij geldt dat de valondergrond wordt aangelegd in een opvangzone onder het toestel2. Om een schone en veilige ondergrond te garanderen moet deze regelmatig worden gecontroleerd en schoon gehouden.
31
Preventief en correctief onderhoud Voor het preventieve en correctieve onderhoud van valdempende ondergronden worden door de gemeente de volgende werkzaamheden uitgevoerd2 3 11: 1x per maand
controle op vervuiling en beschadiging. Afval en uitwerpselen direct verwijderen; Aanstootgevende graffiti binnen 1 week verwijderen. Overige graffiti verwijderen wanneer dit minimaal 8 uur aan werk oplevert; controle van ondergronden, indien nodig repareren of aanvullen van materiaal.
2x per jaar (in juni en september)
Uitharken van ‘losse’ ondergrondmaterialen. Het grote werk met een tuinhark. Het fijne werk met een bladhark; Bij opsluitranden: met bosmaaier langs de kant; Maaisel wat op de valondergrond ligt direct verwijderen.
1x per jaar (in maart)
Aanvullen of vervangen ‘losse’ ondergrondmaterialen; Egaal aanharken.
Voor elke valdempende ondergrond gelden daarnaast specifieke aandachtspunten. Daarbij geldt voor natuurlijke producten een andere onderhoudbewerking dan voor kunst en rubberproducten3. Valdempend zand : De toplaag (tot 40cm) wordt jaarlijks in maart gereinigd door middel van de Sandmaster. Dit is een speciale machine die het zand zeeft en stoomt. Een aandachtspunt is het behoud van een voldoende drainage van de bodem. Beluchting van het zand is noodzakelijk om het aantal anaerobe bacteriën te verminderen5. De omgeving van zandondergronden wordt 5x per jaar vrijgemaakt van zand. Houtsnippers : Jaarlijks worden de snippers in de maand maart aangevuld met 5cm nieuw materiaal per m2. Kunstgras: Jaarlijks wordt in de maand maart de toplaag machinaal geborsteld (tegen mos en algen) en met een fijne laag speciaal zand bezand. Boomschors: Jaarlijks worden boomschors ondergronden opnieuw met materiaal aangevuld. Per speelplek wordt vooraf de hoeveelheid bepaald. Direct onder de speeltoestellen wordt een deel van de vervuilde bovenlaag afgevoerd. Hierna wordt de bovenste 10cm van de boomschorslaag “bewogen” en uitgevlakt. Daarna wordt een nieuwe laag aangebracht. Onder de speeltoestellen wordt de laag bol gelegd. Rubbertegels (en gietrubber)/tigermulch: In de maand maart vindt controle op algengroei plaats. Bij droog weer wordt de vloer met zand bestrooid (na een paar dagen wegvegen).
Als dit op rubbertegels geen effect heeft wordt gebruik gemaakt van een hoge drukreiniger 1. De hogedrukreiniger wordt niet gebruikt op gietrubber en tigermulch. Rubbertegels worden eveneens gecontroleerd op omkrullen of het los komen van de tegel en indien nodig gerepareerd. Daarnaast moet voor een goede afwatering worden gezorgd.
32
Gras: Gras onder en rondom speeltoestellen wordt gemaaid met de bosmaaier. Hiervoor geldt minimaal een 7 jaarlijks maaibeheer. Indien nodig worden gaten opgevuld met blokzoden. Gaten groter dan 3m2 worden opnieuw ingezaaid. Dit onderhoud wordt niet verder in dit beheerplan beschreven. Het regulier onderhoud van het gras is opgenomen in het Beheerplan Groen. Specifieke door spelgerelateerde beschadigingen aan het gazon worden gerepareerd vanuit het Beheerplan Spelen. Onderhoud overige ondergronden Hiertoe behoren de speelvelden, de trapvelden maar ook ondergronden zoals asfalt en elementverharding. Een gedeelte van het onderhoud wordt opgevoerd in andere beheerplannen zoals het beheerplan Groen. Kunstgras sport: Jaarlijks wordt in de maand maart de toplaag machinaal geborsteld (tegen mos en algen) en met een fijne laag speciaal zand bezand. Gedurende het jaar wordt er afval van het kunstgras verwijderd Trottoirtegels: Trottoirtegels hebben kieren waar gras en onkruid ingroeit. Dit wordt gedurende het jaar gereinigd. Af en toe is reparatie nodig. Asfalt: Het onderhoud aan asfalt bestaat uit reparatie, het ophalen van de belijning op het asfalt. Het reinigen van het asfalt inclusief bladverwijdering is opgenomen in het Beheerplan Reiniging. Trapveld gras: het gehele onderhoud is opgenomen in het Beheerplan Groen. Jaarlijks worden de doelen verplaatst.
Zo kunnen veel bespeelde plekken opnieuw worden ingezaaid.
6.4 Inspectie Jaarlijks worden in februari alle speeltoestellen en valondergronden geïnspecteerd door een deskundige externe partij. Rapportage aan de beheerder vindt plaats middels een pdf-verslag inclusief foto’s per speelplek. De resultaten worden ook digital in het logboek aangeleverd. Daarnaast wordt een lijst overhandigd met daarin de te ondernemen acties. Uit de inspectie kunnen twee hoofdacties volgen: 1. Herstellen van gebreken 2. Vervanging van toestel(len) of ondergrond
Het team O&G van de afdeling Omgevingsbeheer zorgt voor spoedige afhandeling van de gebreken. Vervanging wordt door het team Beheer van de afdeling Omgevingsbeheer verzorgd.
6.5 Kosten De kosten voor het jaarlijks onderhoud voor speelplekken zijn weergegeven in drie tabellen. In tabel 6.5.1 staan de jaarlijkse onderhoudskosten voor de valdempende ondergronden. In tabel 6.5.2 zijn de jaarlijkse onderhoudskosten voor de overige ondergronden opgenomen. De financiële gegevens zijn gebaseerd op de publicatie Kostenvergelijking Valondergronden van ingenieursbureau OBB3. OBB heeft het Speelruimteplan van de gemeente opgesteld. De gegevens in deze publicatie gelden als een gemiddelde waarde. De kosten voor de jaarlijkse inspectie van de speelplekken zijn in de prijzen opgenomen. De prijzen zijn geïndexeerd naar 2016. Voor de kosten van het onderhoud van de overige ondergronden asfalt en trottoirtegels is een aanname gebruikt op basis van ervaringscijfers van het team Beheer.
33
Onderhoudskosten valdempende ondergronden (per jaar per m2 en levensduur) 75% niveau Prijsindex aantal m2 prijs m2 totaal valdempend zand 1509 €6,19 €9.337 houtsnippers groen (Ococolor) 1523 €5,31 €8.082 houtsnippers cipresgeel (Dekowood) 806 €5,31 €4.277 kunstgras valdempend 436 €7,38 €3.216 boomschors 421 €7,82 €3.293 rubbertegels (& gietrubber) 1173 €4,18 €4.905 rubbertigermulch en soortgelijk 60 €3,91 €234 gras (als valdemping)/graszoden 2458 €0,76 €1.868 totaal onderhoudskosten 8386 €35.214 Tabel 6.5.1 Jaarlijkse onderhoudskosten valdempende ondergronden
Onderhoudskosten overige ondergronden (per jaar per m2 en levensduur) 75% niveau Prijsindex aantal m2 prijs m2 totaal kunstgras sport 294 €7,38 €2.169 trottoirtegels 3025 €0,40 €1.210 asfalt 2988 €0,15 €448 trapveld gras (gericht op sporten) 52139 totaal onderhoudskosten 58446 €3.827 Tabel 6.5.2 Jaarlijkse onderhoudskosten overige ondergronden
In tabel 6.5.3 staan de kosten voor het jaarlijks onderhoud van de speeltoestellen. De financiële gegevens voor de speeltoestellen zijn overgenomen uit het Speelruimteplan8. De prijzen uit 2009 zijn tot en met 2012 met 2% geïndexeerd. Van 2012 tot 2016 zijn de prijzen met 1,5% geïndexeerd en gecontroleerd op basis van de uitgaven in de vorige beheerperiode.
Onderhoudskosten speeltoestellen 75% niveau Prijsindex stuks basketbalpaal 11 bokspringpaal 5 brug 5 combinatietoestel groot 17 combinatietoestel klein 12 curb-element 5 draaitoestel 23 duikelrek enkel 12 duikelrek meerdelig 24 evenwichtstoestel 17 geen speeltoestellen 1 glijbaan hoog 9 glijbaan laag 17 halfpipe 0 jeu de boulesbaan 1 kabelbaan 4
prijs € 96 € 26 € 17 € 384 € 287 € 38 € 286 €9 € 29 €9 €0 € 212 € 154 € 958 € 281 € 384
totaal €1.053 €129 €84 €6.529 €3.446 €191 €6.580 €108 €703 €153 €0 €1.906 €2.623 €0 €281 €1.536
34
klimelement kruipbuis quarterpipe railelement ruimtenet schommel 0-6 schommel 6-12 slinger of hangelement speelaanleiding speelhuis sporttoestel spreekbuis tafeltennistafel tenniswand voetbaldoel waterspeeltoestel wip wipveer wipveer meerpersoons zandbak totaal onderhoudskosten
12 4 3 2 4 14 7 0 22 18 1 2 14 0 60 3 13 46 4 1 393
€ 287 € 12 € 384 € 287 € 364 € 57 € 230 € 212 €5 € 154 € 229 € 63 € 38 € 63 € 19 € 384 € 96 € 57 € 96 € 422
€3.447 €50 €1.152 €574 €1.455 €804 €1.608 €0 €99 €2.778 €229 €126 €536 €0 €1.149 €1.152 €1.245 €2.642 €383 €422 €45.176
Tabel 6.5.3 jaarlijkse onderhoudskosten speeltoestellen
Voor het onderhoud van de valdempende en overige ondergronden is in 2016 totaal €35.214 nodig. Het jaarlijks onderhoud van de speeltoestellen in 2016 kost €45.176. Totaal komt het jaarlijks onderhoud uit op €80.390. Het onderhoud is hiermee goedkoper geworden dan in de beheerperiode 2012-2015 waarin het onderhoud €93.328 kostte.
6.6 Samenvatting In dit hoofdstuk zijn de volgende vragen behandeld: 4. Hoe onderhoudt de gemeente haar spelvoorzieningen? 6. Welke financiering is benodigd om het gewenste onderhoud te bereiken? Ondergronden en speeltoestellen hebben jaarlijks onderhoud nodig. Het is wettelijk verplicht per speeltoestel een logboek bij te houden. Hierin staat hoe en wanneer onderhoud heeft plaatsgevonden. In Voorschoten wordt het onderhoud op CROW B-niveau uitgevoerd. Hierbij is sprake van een schone veilige speelomgeving. Voor dit onderhoud wordt in het jaar 2016 een totaalbedrag van €80.390 gereserveerd.
35
7 Achterstallig onderhoud/vervanging 7.1 Algemeen De gemeente laat de speelplekken door twee externe partijen met gebruikelijke regelmaat controleren. Jaarlijks wordt de grote inspectie in de maand februari uitgevoerd door een onafhankelijke externe partij. Dit is een wettelijke verplichting. Bij constatering van gebreken worden deze binnen de daarvoor gestelde termijnen verholpen. De termijnen zijn afhankelijk van de urgentie van het gebrek en worden door de externe partij bepaald. Het team O&G handelt deze gebreken binnen deze gestelde termijnen af. Om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen vindt ook maandelijkse inspectie van de speelplekken plaats door de DZB. Hierop wordt eveneens reparatie uitgevoerd door het team O&G. Op deze manier worden de speelplekken veilig gehouden. Van achterstallig onderhoud of vervanging is zo geen sprake.
7.2 Samenvatting Zolang het onderhoud op B-niveau wordt uitgevoerd is geen sprake van achterstallig onderhoud of achterstallige vervanging in de gemeente.
36
8 Vervanging 8.1 Algemeen Op elke speelplek zijn de beheerelementen (val)ondergronden en speeltoestellen aanwezig. Elk beheerelement heeft een (technische) levensduur. De technische levensduur is een gemiddelde leeftijdsduur. Het geeft een indicatie over het moment van vervanging. Of een beheerelement daadwerkelijk vervangen dient te worden is afhankelijk van de staat en veiligheid ervan. Het moment van vervangen komt zo niet altijd overeen met de technische levensduur. Vervangingen kunnen het gehele jaar worden uitgevoerd. Veelal komt het voort uit de jaarlijkse en maandelijkse inspecties. De benodigde financiële middelen voor vervanging zijn zo niet jaarlijks gelijk.
8.2 Doel en visie vervanging De doelstelling is door een juiste vervanging het beheer en onderhoud efficiënter te maken. Dit doel bestaat vanaf de vorige beheerperiode. In de huidige situatie bestaan te veel verschillende valdempende ondergronden. Het beheer is hiervan duurder dan in een situatie van gelijke valdempende ondergronden4. Uit het oogpunt van een zo effectief en efficiënt mogelijk beheer is het gewenst bij vervanging uniformiteit in de soort valondergronden aan te brengen. Dit moet op de lange termijn leiden tot enerzijds een kostenbesparing, anderzijds tot een verbetering van het gebruik van de speelplekken. Om dit te realiseren wordt gestreefd naar twee soorten formele speelplekken. Dit zijn speelplekken op straat en speelplekken in het groen.
8.2.1 Speelplek op straat Tot deze beheercategorie behoren alle met verharding omsloten speelplekken. Het doel is deze speelplekken qua vorm en inrichting aan te laten sluiten op de stedenbouwkundige architectuur van de wijk. Voorop staat dat sprake moet zijn van een functionele en veilige speelplek. Vooraf wordt bij vervanging nagegaan of deze speelplekken van gazon voorzien kunnen worden. Gazon heeft meerdere positieve waarden zoals, een zachtere en natuurlijke uitstraling, betere waterberging, eenvoudig en goedkoop in onderhoud en vervanging. Een voorbeeld van herinrichting met gazon is de herinrichting van de speelplek aan de Bakkerdreef in 2015. Hier is een versteende speelplek verandert in een groene speelplek (zie afbeelding 4.3.2.2) Het kan zijn dat het niet mogelijk of wenselijk is de speelplek te voorzien van gazon. Bijvoorbeeld als een andere valondergrond noodzakelijk is in verband met de valhoogte. In dat geval is het uitgangspunt het oppervlak van noodzakelijk valdempend materiaal zoveel mogelijk te beperken (zie als voorbeeld afbeelding 8.2.1). Het soort toestellen dat op de speelplekken wordt gebruikt is afhankelijk van de beoogde doelgroep. Per speelplek worden de speeltoestellen zoveel mogelijk in kleur op elkaar afgestemd. Op deze speelplekken op straat worden bij voorkeur toestellen van staal, rvs of kunststof toegepast. Deze toestellen passen bij een
Afbeelding 8.2.1: voorbeeld speelplek op straat13
37
stedelijke uitstraling. In tegenstelling tot houten toestellen gaan ze veelal langer mee en vergen minder onderhoud. De aanschafprijs is wel vaak hoger dan toestellen van hout. Indien gazon niet mogelijk, of wenselijk is wordt bij vervanging gebruik gemaakt van rode rubberen tegels als valdempende ondergrond*. De keuze voor een rubber product boven een natuurlijk materiaal zoals houtsnippers komt voort uit het feit dat rubber producten geen overlast op straat veroorzaken. Losse natuurlijke producten komen geregeld buiten de speelplek te liggen. Dit is ongewenst in de stedelijke omgeving. Rubberen tegels hebben de voorkeur boven kunstgras en gietrubber. Het is gemakkelijker te onderhouden en de aanschafwaarde ligt lager. De opbouw van deze ondergrond is in bijlage 12.2 beschreven. De rode kleur is gekozen omdat deze kleur het meeste voorkomt. De keuze voor deze kleur maakt het beheer en onderhoud eenvoudiger en goedkoper. *In 2015 is een proefvlak aangelegd van tigermulch. Dit is een gietrubber ondergrond wat lijkt op boomschors. Indien dit materiaal een positiever resultaat behaald qua onderhoud, gebruik en vervanging dan kan ook dit type worden ingezet voor speelplekken op straat.
8.2.2 Speelplek in het groen Deze speelplekken hebben een –gedeeltelijke - ligging in het groen. Gelijk aan de speelplekken op straat hebben deze speelplekken in de huidige situatie nog diverse valondergronden. Bij vervanging worden deze speelplekken - indien mogelijk voorzien van gazon als valdempende ondergrond. Indien dit om valdempende redenen niet mogelijk is dan wordt gebruik gemaakt van fijne gekleurde houtsnippers in de kleur cypresgeel zoals Dekowood (zie afbeelding 8.2.2). Dit wijkt af van de keuze uit het Speelruimteplan. Hierin is gekozen voor boomschors. Fijne gekleurde houtsnippers hebben echter de voorkeur boven Afbeelding 8.2.2: speelplek in het groen met gazon en Dekowood boomschors vanwege de lagere som aan onderhoud- en afschrijvingskosten. Daarnaast heeft het meer positieve en minder negatieve eigenschappen dan boomschors (zie bijlage 12.1). In bijlage 12.2 is weergegeven hoe de opbouw van een valdempende ondergrond met fijne gekleurde houtsnippers moet worden aangelegd. De kleur cypresgeel is gekozen omdat deze kleur een speelplek ‘ ophaalt’. Het goed in het natuurlijke karakter past en omdat deze kleur het meest is toegepast in de huidige situatie. Hierdoor is dekowood in deze kleur eenvoudiger, duurzamer en goedkoper te beheren en te onderhouden.
Voor het gebruik van valdempend zand is expliciet niet gekozen vanwege de onhygiënische eigenschappen en de maatschappelijke weerstand hiertegen. Daar waar de speelplek in een groter groengebied is gelegen worden vooraf de mogelijkheden voor het thema ‘natuurlijk spelen’ bekeken. Het natuurlijke spelen bevordert de ontwikkeling van het spelende kind. Volgens diverse onderzoeken is het een wens van veel kinderen om in een natuurlijke omgeving te spelen. Volgens onderzoek van TNO Nipo en Jantje Beton willen kinderen graag ‘spannende’ plekken7. De gemeente heeft in de afgelopen beheerperiode twee natuurlijke speelplekken gecreëerd. Deze speelplekken liggen in het Burgemeester Berkhoutpark en in park Noord-Hofland langs de Velostrada. Deze speelplekken worden zeer intensief gebruikt en zeer positief gewaardeerd. Een uitbreiding van dit type speelplekken is gewenst en opgenomen als doelstelling in het Speelruimteplan.
38
Het voorkomen van overmatig onderhoud is een belangrijk uitgangspunt bij de keuze van speeltoestellen. Speeltoestellen van staal of kunststof hebben vanuit onderhoudsoogpunt een voorkeur omdat deze minder onderhoudsgevoelig zijn. Op speelplekken in het groen passen speeltoestellen van bijvoorbeeld robiniahout echter erg goed qua uitstraling. Dit moet ook toepasbaar zijn. Het gebruik van het type materiaal is zo per plek verschillend. Voorkomen moet worden dat op alle speelplekken hetzelfde materiaal wordt gebruikt. Hiermee wordt eenzijdigheid en risico op gelijke (vervangings)problemen voorkomen. Het is wel gewenst om per plek voor 1 type materiaal te kiezen. Ook duurzaamheid is een aspect waar rekening mee wordt gehouden bij vervanging. Zowel bij speeltoestellen als valdempende ondergronden.
8.3 Gemiddelde vervangingswaarden Theoretisch worden speeltoestellen en ondergronden vervangen na de technische levensduur. In de praktijk wordt vervangen na de werkelijke levensduur. Of een beheerelement daadwerkelijk vervangen dient te worden komt voort uit de inspecties. Het moment van vervanging is zo geen vooraf vaststaand gegeven. Er is sprake van maatwerk waarbij in jaar X meer vervangen dient te worden dan in jaar Y. Om de speeltoestellen en valdempende ondergronden te kunnen vervangen wordt hiervoor geld gereserveerd. Hier zijn meerdere methoden voor. Een gebruikelijke en voor dit beheerplan gebruikte methode is op basis van de technische levensduur en aanschaf- en plaatsingswaarde van de producten een gemiddelde jaarlijkse reservering te bepalen. De technische levensuur vormt zo de basis om het gemiddeld jaarlijks te reserveren bedrag te bepalen. De hoogte van het gemiddeld jaarlijks bedrag is per beheeronderdeel bepaald op basis van het beheerbestand. Jaarlijks wordt dit bedrag als voorziening gereserveerd voor de vervanging van speeltoestellen en ondergronden. Om de gegevens te benchmarken is ook gebruik gemaakt van het beheersysteem van Abos. Abos is een externe partij die inspecties en keuringen uitvoert. Uit hun systeem is de theoretische vervanging op basis van technische levensduren bepaald. In bijlage 12.3 is een langetermijnoverzicht opgenomen.
Hierin is de vervanging per jaar zichtbaar. In deze planning zijn de fluctuaties zichtbaar.
8.3.1 Speeltoestellen Speeltoestellen hebben een technische levensduur. Dit is per soort speeltoestel gebaseerd op aspecten zoals de aanwezigheid van draaiende onderdelen of de intensiteit van het beoogde gebruik. De technische levensduur is een ‘gemiddelde’ levensduur. In de praktijk, afhankelijk van het daadwerkelijke gebruik, kan de levensduur langer of korter zijn. Wanneer het speeltoestel ‘op’ is ontstaat een onveilige situatie. Het dient dan vervangen te worden. De kosten voor deze vervanging bestaan uit drie onderdelen. Te weten: 1. Aanschafwaarde van het nieuwe toestel; 2. Plaatsingskosten van het nieuwe toestel; 3. Verwijderingskosten van het oude toestel. De waarden van speeltoestellen zijn bepaald aan de hand van gegevens uit het Speelruimteplan8. Hieruit zijn de aanschafkosten en de technische levensduur van de speeltoestellen overgenomen. De in dit plan genoemde prijzen zijn naar 2016 geïndexeerd. De kosten voor het plaatsen van een speeltoestel is een aangenomen waarde gebaseerd op prijzen van leveranciers. De kosten voor het verwijderen van oude toestellen zijn niet apart bepaald. Door de meeste fabrikanten worden deze bij opdracht niet doorberekend.
39
Op basis van deze gegevens is de jaarlijks gemiddelde vervangingsbehoefte in euro’s voor speeltoestellen bepaald (zie tabel 8.2.3). Voor 2016 is dit een bedrag van €109.486.
Waarde speeltoestellen 2016 aantal basketbalpaal bokspringpaal brug combinatietoestel groot combinatietoestel klein curb-element draaitoestel duikelrek enkel duikelrek meerdelig evenwichtstoestel geen speeltoestellen glijbaan hoog glijbaan laag halfpipe jeu de boulesbaan kabelbaan klimelement kruipbuis quarterpipe railelement ruimtenet schommel 0-6 schommel 6-12 slinger of hangelement speelaanleiding speelhuis sporttoestel spreekbuis tafeltennistafel tenniswand voetbaldoel waterspeeltoestel wip wipveer wipveer meerpersoons zandbak totalen
11 5 5 17 12 5 23 12 24 17 1 9 17 0 1 4 12 4 3 2 4 14 7 0 22 18 1 2 14 0 60 3 13 46 4 1 393
waarde €1.853 €1.594 €894 €16.982 €8.447 €2.196 €3.379 €613 €794 €1.592 €0 €4.821 €3.261 €29.977 €8.447 €7.430 €5.632 €760 €10.576 €507 €21.400 €2.478 €4.027 €6.758 €1.051 €3.661 €6.899 €2.083 €1.059 €4.730 €1.690 €13.280 €2.366 €1.099 €1.802 €3.041
totaal technische levensduur €20.385 12 €7.971 15 €4.468 12 €288.691 12 €101.369 12 €10.980 15 €77.726 10 €7.362 14 €19.054 14 €27.065 14 €0 0 €43.386 12 €55.429 12 €0 10 €8.447 15 €29.718 8 €67.579 12 €3.040 20 €31.729 10 €1.015 15 €85.601 12 €34.696 12 €28.188 12 €0 15 €23.116 15 €65.892 12 €6.899 15 €4.167 12 €14.829 15 €0 20 €101.381 15 €39.839 8 €30.755 12 €50.532 12 €7.209 12 €3.041 15 €1.301.558
gemiddeld per jaar €1.699 €531 €372 €24.058 €8.447 €732 €7.773 €526 €1.361 €1.933 €0 €3.616 €4.619 €0 €563 €3.715 €5.632 €152 €3.173 €68 €7.133 €2.891 €2.349 €0 €1.541 €5.491 €460 €347 €989 €0 €6.759 €4.980 €2.563 €4.211 €601 €203 €109.486
8.3.2 (Valdempende) ondergronden Ook (valdempende) ondergronden moeten na verloop van tijd worden vervangen. Hierin bestaan grote verschillen in kosten en levensduur. Voor kunstgras en rubberen tegels geldt bijvoorbeeld een levensduur van 15 jaar. De levensduur van boomschors is 5 jaar en van fijne gekleurde houtsnippers 9 jaar3. Valdempend zand heeft een langere levensduur maar heeft hogere jaarlijkse
40
onderhoudskosten. Asfalt heeft een lange levensduur. Tussendoor moet wel de gehele toplaag worden vervangen. Bij boomschors en fijne gekleurde houtsnippers is sprake van een verteringsproces. De vertering kan versnellen wanneer sprake is van vochtige omstandigheden. Boomschors verteert daarbij sneller dan fijne gekleurde houtsnippers. Uiteindelijk wordt bij beide soorten de ondergrond steeds harder. Het voldoet daardoor op den duur niet meer aan de benodigde valdempende waarde. Dan moet de gehele ondergrond vervangen worden. De kosten voor deze vervanging zijn opgebouwd uit: 1. Opruimen en storten oud materiaal 2. Aanschaf nieuw materiaal (valdempend materiaal en funderingsmateriaal, eventuele opsluiting) 3. Aanlegkosten De gebruikte gegevens over de levensduur en kosten zijn gebaseerd op de publicatie Kostenvergelijking Valondergronden van ingenieursbureau OBB3. Uit tabellen 8.2.4 blijkt dat voor de vervanging van de (val)ondergronden in 2016 een bedrag van €42.409 euro nodig is.
Waarde valdempendende ondergronden 2016 (incl. arbeid, materieel en materiaal) aantal m2 waarde m2 totaal technische gemiddeld levensduur per jaar valdempend zand 1509 €31,30 €47.231 20 €2.362 houtsnippers groen (Ococolor) 1523 €61,15 €93.124 9 €10.347 houtsnippers cipresgeel (Dekowood) 806 €61,15 €49.283 9 €5.476 kunstgras valdempend 436 €93,06 €40.574 15 €2.705 boomschors 421 €51,26 €21.582 5 €4.316 rubbertegels (& gietrubber) 1173 €82,51 €96.785 15 €6.452 rubbertigermulch en soortgelijk 60 €102,00 €6.120 15 €408 gras (als valdemping)/graszoden 2458 €11,25 €27.653 30 €922 totalen 8386 €382.352 €32.988 Waarde overige ondergronden 2016 (incl arbeid, materieel en materiaal) aantal m2 waarde m2 totaal technische gemiddeld levensduur per jaar kunstgras sport 294 €93,06 €27.360 15 €1.824 trottoirtegels 3025 €26,80 €81.070 50 €1.621 asfalt (toplaag + cunet) 2988 €50,00 €149.400 50 €2.988 asfalt (toplaag) 2988 €25,00 €74.700 25 €2.988 trapveld gras (gericht op sporten) 52139 totalen 61434 €332.530 €9.421
8.4 Uitvoering Tijdens het onderhoud en de inspecties komt naar voren of een speeltoestel of ondergrond vervangen dient te worden. Wanneer dit noodzakelijk is wordt dit door het team O&G gemeld bij de beheerder van het team Beheer. De beheerder is budgethouder van het vervangingsbudget. De beheerder toetst de benodigde vervanging aan het Speelruimteplan en het Beheerplan Spelen.
41
Wanneer een speelplek in het Speelruimteplan niet als secundair is aangewezen is vervanging mogelijk. Ook wordt getoetst of het aantal kinderen in de invloedssfeer van de speelplek nog toereikend is. In de basis wordt een speeltoestel voor een gelijk of gelijkwaardig product vervangen, tenzij dit niet conform de wensen van het speelruimteplan is. Ook kan een ‘andere vraag uit de buurt’ bestaan. Een valdempende ondergrond wordt vervangen conform de eerder genoemde visie. Een eerste aandachtspunt voor de vervangingsbeoordeling is de aanwezigheid van hangjeugd op de speelplek. Hangjeugd kan overlast veroorzaken door ongewenst afval zoals glas op de speelplek achter te laten. In sommige gevallen is het hierdoor op speelplekken in het groen verstandiger een ander materiaal toe te passen. Dit ondanks het minder natuurlijke karakter ervan. Een tweede aandachtspunt is de aanwezigheid van uitwerpselen van katten. In de beheerperiode 2012-2015 is gebleken dat katten blijvend op een bestaande plek poepen. Wanneer er een nieuwe ondergrond komt van houtsnippers, dan blijft de poep hier bovenop liggen. Dit is zeer onhygiënisch. De houtsnippers worden zo alleen toegepast indien de plek niet bekend staat als plek waar veel katten poepen. Vandalisme komt voor in de vorm van brandstichting, vernieling en bekladding van speeltoestellen en ondergronden (zie figuur 5.3).
Vandalisme vergt jaarlijks extra vervanging of onderhoud. Er wordt in Voorschoten rekening gehouden met het feit dat vandalisme optreedt. Met name rondom de jaarwisseling. Het verwijderen van graffiti is opgenomen in het jaarlijks onderhoud. Voor vernieling door vandalisme wordt vooraf geen expliciete dekking gevraagd. In de huidige systematiek wordt dit in de p&c-cyclus opgevoerd omdat er geen sprake is van een structureel benodigd bedrag.
8.5 Planning Beheren is maatwerk. Zoals eerder beschreven wordt op basis van de werkelijke levensduur vervangen. De lange termijn planning wordt echter gemaakt op basis van de technische levensduur. Voor de korte termijn wordt gewerkt met een 2-jarige planning. Deze planning wordt opgenomen in de jaarlijkse begroting en het jaarplan. Ook de 2 jarige planning is geen vast gegeven. Het kan worden beïnvloed door inspectiegegevens die een acute actie vragen. Speeltoestellen Losse speeltoestellen worden vervangen op basis van actuele inspectiegegevens. Op basis van de aanwezige gegevens wordt hiervoor een apart bedrag per jaar geraamd. Ondergronden Ondergronden worden vervangen op basis van actuele inspectiegegevens. Op basis van de aanwezige gegevens wordt hiervoor een apart bedrag per jaar geraamd. Herinrichting Wanneer meerdere speeltoestellen en/of ondergronden op een speelplek vervangen dienen te worden kan gekozen worden voor een gehele herinrichting. Planning volgens Beheersysteem Abos en prioriteiten volgens afdeling Omgevingsbeheer Goed vervangen is maatwerk. Het team Beheer maakt gebruik van eigen gegevens en gegevens van het beheersysteem van Abos. Het Abos systeem wordt door veel gemeenten in Nederland gebruikt. Abos voert in de gemeente een keer per jaar een grote inspectie uit. Het beheersysteem van Abos wordt zo een keer per jaar geactualiseerd.
De bestanden van het team Beheer zijn altijd actueel. Het systeem van Abos wordt door de beheerders dan ook gebruikt om de eigen waarden mee te kunnen vergelijken. Zo is een benchmarksysteem ingebouwd.
42
Op basis van de bestaande gegevens is via het beheersysteem van Abos voor de beheerperiode 2016-2026 een langere termijn planning weergegeven. Deze planning laat zien dat de jaarlijks benodigde bedragen – volgens het theoretische model - voor vervanging fluctueren. De behoefte voor vervanging is de afgelopen beheerperiode minimaal zo hoog als de dotatie in de voorziening. Ook voor de nieuwe beheerperiode wordt verwacht dat de gehele dotatie per jaar benodigd is. In de praktijk wordt zo jaarlijks met een gelijk budget gewerkt voor vervanging. Dit bedrag is gelijk aan de gemiddeld vervangingswaarde per jaar. De vervangingbedragen volgens het systeem van Abos zijn opgenomen in bijlag 12.3 en tabel 8.5.1. Dit is een overzicht gebaseerd op de theoretische vervanging. De cijfers zijn gebaseerd op de technische levensduur van de speeltoestellen en ondergronden. Het systeem vormt een benchmark voor de gemeente. Abos heeft in deze bedragen de speelplekken van het vd Hoevenpark nog niet opgenomen. Gemiddeld is volgens het model €159.524 nodig voor vervanging per jaar. Dit komt overeen met het bedrag wat door de gemeente is begroot.
Theoretische vervanging 2016-2026 volgens Abos-systeem 2016 2017 2018 2019 2020 €16.494
€179.446
€176.023
€111.556
€158.071
2022
2023
2024
2025
2026
€194.277
€329.167
€98.336
€195.993
€34.591
2021 €101.282
Tabel 8.5.1 Benodigde vervangingsbedragen per jaar over de periode 2016-2026 volgens Abos
Diverse factoren spelen een rol in de afweging om tot vervanging over te gaan. Het team beheer maakt hierbij onder andere gebruik van de theoretische planning, de actuele inspectieresultaten andere bekende beheergegevens, esthetisch karakter, wensen of problemen in de wijk en trends. Voor de korte termijn zijn de onderstaande planningen bepaald. Voor de specifieke onderdelen zijn bedragen geraamd. Voor de korte termijn zijn de bedragen zo anders dan in het overzicht van Abos opgenomen. De gemeente hanteert dan ook de eigen planning voor de komende 2 jaren. Dit is gericht op maatwerk. Voor de planning voor jaar 2 tot en met 10 wordt gebruik gemaakt van het theoretisch vervangingsmodel van Abos. Planning 2016 (zie tabel 8.5.2)
Willem de Zwijgerlaan: Diverse speeltoestellen en ondergronden zijn toe aan vervanging. In de gehele Bloemenwijk bestaat de wens voor meer en betere speelvoorzieningen. De druk op de wijk wat betreft kinderaantallen is groot. Het voornemen is de gehele groene speelzone via een uitgebreid participatietraject her in te richten;
Anna Lambooplantsoen. Het betreft de gehele herinrichting van de speelplek. De oude speelplek stond onder bomen en had veel uitwerpselen. Hygiënisch gezien was dit niet prettig. Ook was het niet goed mogelijk dit op B-niveau te blijven onderhouden. Een uitgebreid participatieproces tot vervanging is in 2015 gestart;
Vogelkerslaan: beide speelplekken zijn aan vervanging toe en voldoen niet aan de huidige normen/speelwensen. De wens van omwonenden is om een grotere speelplek te maken met behoud van het aantal parkeerplekken. Een uitgebreid participatietraject is gestart in 2015;
43
Nicolaas Maeskade: Het voornemen bestaat deze speelplek op te heffen. De plek wordt hierna met gazon heringericht. De speelplek is volgens Speelruimteplan secundair. Er wonen te weinig kinderen om de plek te behouden met speeltoestellen. In de directe nabijheid zijn ook voldoende speelplekken aanwezig;
Badhuisstraat: De speelplek is toe aan vervaging. Ook wordt veel overlast van hangjongeren ervaren. De plek wordt nauwelijks door kinderen gebruikt. De plek wordt opgeheven en met gazon ingericht;
Standaard worden diverse ondergronden en speeltoestellen vervangen op basis van de
v
voorbereidingsfase
r
realisatiefase
c
TOTAAL
€151.896
o
v
r
n
i
d
o
v
r
n
c
c
mei
€151.896
april
BEGROOT VERVANGING SPEELVOORZIENINGEN
maart
nazorgfase continu februari
n
november
ontwerpfase (VO, DO, Def. Bestek)
oktober
o
september
definitiefase (PvE)
augustus
d
juli
initiatieffase
juni
i
januari
Jaarplanning Spelen 2016
i
d
o
v
r
n
o
v
r
n
december
inspectiegegevens van het betreffende jaar.
Structurele Vervanging Speelplekken SP11 - Willem de Zwijgerlaan - gehele herinrichting
€30.000
SP51 - Anna Lambooplantsoen - gehele herinrichting
€25.000
SP99&100 - Vogelkerslaan - gehele herinrichting
€35.000
SP61 - Nicolaas Maeskade - opheffing
€3.500
SP51 - Badhuisstraat 16 - opheffing
€5.000
i
d
o
v
r
n
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
d
o
v
r
n
Speeltoestellen Toestellen vervangen na inspecties
€30.000
c
Ondergronden Ondergronden vervangen na inspecties
€20.000
Uitvoering Acties Speelruimteplan eenvoudig te realiseren M04 - Bloemenwijk - speelaanleidingen in de wijk
Totaal kosten
Verschil Budget - kosten
€3.750
i
€152.250 €(354)
Tabel 8.5.2 Planning 2016
44
c
Planning 2017 (zie tabel 8.5.3)
Professor Lorentzlaan: Deze speelplek is toe aan vervanging en aanvulling. De voorbereiding van de ondergrond wordt meegenomen in het project vervanging Riolering Vlietwijk. Hierna wordt de herinrichting gerealiseerd. Er wordt een standaard participatieproces gehanteerd (zie hoofdstuk 9).
Skatepark Sint Nicolaespad: de gemeente heeft 1 skatepark. Er wordt steeds minder gebruik van gemaakt door skaters. Het skatepark is in vergelijking met parken in de omgeving, zoals Leiden en Leidschendam verouderd. Er is contact met de skaters en jongerenwerk over de mogelijkheden voor vernieuwing op de plek. In 2016 wordt in overleg met hen nagegaan of in combinatie met externe financiering mogelijkheden zijn voor grootschalige vernieuwing. De gemeente heeft reeds een bedrag gereserveerd vanwege het verdwijnen van de half-pipe bij het station. Ook bestaat de mogelijkheid opnieuw te investeren. Er kan mogelijk een combinatie worden gevonden met het recreatief verbeteren van de groene omgeving van het Sint Nicolaespad en een fitplein. Op deze manier wordt deze zone weer recreatief en buitensportief aantrekkelijk.
Palestrinalaan/Sweelinckhof. De speelplek aan de Palestrinalaan heeft een sportdeel en een speeldeel. Het speelgedeelte is klein en voldoet niet aan de normen. Het speeldeel is bijna toe aan vervanging. Inmiddels wonen er meer kinderen aan de Sweelinckhof. De ouders hebben een wens geuit op het Sweelinckhof speelmogelijkheden aan te brengen. De gemeente heeft het voornemen te onderzoeken het speeldeel op deze plek ingericht kan worden. Het trapveldje aan de Palestrinalaan is niet toe aan vervanging omdat dit vrij recent (in 2011) is aangelegd. Dit blijft op de huidige locatie.
Meerkoeteiland: De ondergrond van de speelplek is bijna toe aan vervanging. Er wonen te weinig kinderen rondom deze speelplek om deze plek te behouden.
Standaard worden diverse ondergronden en speeltoestellen vervangen op basis van de inspectiegegevens van het betreffende jaar. Een aandachtspunt is het vergroenen van
definitiefase (PvE)
o
ontwerpfase (VO, DO, Def. Bestek)
v
voorbereidingsfase
r
realisatiefase
augustus
€151.896
juli
TOTAAL
juni
€151.896
mei
BEGROOT VERVANGING SPEELVOORZIENINGEN
april
continu
maart
nazorgfase
c
februari
n
i
d
o
v
r
n
o
v
r
n
Structurele Vervanging Speelplekken SP56 Prof Lorentzlaan SP49 Rijksweg nee/SP6 BJ Gemmekelaan - opgebouwd
€23.500
45
december
d
november
initiatieffase
september
i
januari
Jaarplanning Spelen 2017
oktober
versteende speelpleinen in Noord Hofland.
uit verplaatsen BB parkbank
€1.500
herinvestering reservering waarde Halfpipe bij station
€25.000
vervanging toestellen
€35.000
SP17 Palestrinalaan/Sweelinckhof herinrichting speeldeel
€15.000
SP75 Meerkoeteiland - opheffing
€8.000
i
d
o
v
r
i
d
o
v
r
n
c
c
c
c
c
c
c
c
o
v
r
n
n
Speeltoestellen Toestellen vervangen na inspecties
€30.000
c
c
c
Ondergronden ondergronden vervangen na inspecties Vevangen/vergroenen ondergronden/speelpleinen NoordHofland
€20.000
i
d
Uitvoering Acties Speelruimteplan eenvoudig te realiseren Totaal kosten
€158.000
Verschil Budget - kosten
€(6.104)
Tabel 8.5.3 Planning 2017
Prioriteiten Speelruimteplan De openstaande actiepunten van het Speelruimteplan zijn in paragraaf 4.4 opgenomen in de tabel. Voor een aantal van de actiepunten geldt dat deze zonder gemeentelijke beheerinvestering kunnen worden gerealiseerd. Dit kan bijvoorbeeld binnen ruimtelijke ontwikkelingen zoals bij het Arsenaal. Het is wel van belang dat dit als voorwaarde wordt meegegeven. Andere partijen zoals de Lionsvereniging kunnen eveneens via hun inzet zorgen voor het realiseren van actiepunten. De gemeente steunt en faciliteert hen hierin. Er blijven enkele actiepunten open waarvoor geen ontwikkelingen zijn. Hiervoor is een separate investering nodig. Dit betreft met name actiepunten om jongeren een betere plek in de openbare ruimte te geven. Om dit te realiseren kunnen deels combinaties gezocht worden met andere ontwikkelingen zoals de gewenste herinrichting van het skatepark bij het Sint Nicolaespad. Hier kan bijvoorbeeld een combinatie gezocht worden in sportmogelijkheden voor jongeren zoals fitness, skaten en balspellen. Ook zijn er zoekgebieden voor speelplekken voor kinderen en jeugdigen. Dit geldt met name op plekke waar sprake is van een hoge concentratie woningen en kinderen. Het geldt bijvoorbeeld voor de Bloemenwijk en de Nassauwijk.
Om de wensen uit het Speelruimteplan te realiseren en de kinderen, jeugdigen en jongeren in Voorschoten een passende speelomgeving te bieden zal een extra eenmalig bedrag geïnvesteerd moeten worden. De uitbreidingen moeten vanzelfsprekend hierna ook beheerd en onderhouden worden. De kosten hiervoor worden na realisatie opgenomen in de begroting en het nieuwe beheerplan.
46
c
c
c
Openstaande actiepunten Speelruimteplan speelplek
geraamd
maatregel
haalbaar op andere wijze
Z09 Nieuw Voordorpstraat
€13.725
nieuwe locatie bepaald door gemeente
Het kinderaantal is inmiddels onvoldoende groot voor een investering
SP25 Arsenaal
€14.177
een verzorgde plek realiseren voor jongeren
Dit wordt in het ontwikkelingsproject van Segaar/Arsenaal gerealiseerd
SP95B Middelgeestlaan 2
€1.000
inrichten voor jongeren, kleine simpele overkapping
M03 Dobbewijk
€1.500
pleinplakkers
M04 Gehele bloemenwijk
€3.750
M05 Starrenburg
Z05 Bourbonlaan
investering gewenst
€ nodig
realiseerbaar en gewenst voor jongeren
€1.000
speelaanleidingen in ghele wijk, tegels, pleinplakkers
Dit is realiseerbaar en gewenst Het is nu opgenomen dit te realiseren met de herinrichting van SP11 Willem de Zwijgerlaan
€3.750
€2.500
verkeersremmende maatregelen, pleinplakkers
Dit heeft een medium prioriteit
€2.500
€19.798
speelplek voor 0-11, minimaal 4 toestellen
De Nassauwijk heeft in dit gedeelte van de wijk geen formele speelruimte. Er is beperkte ruimte aanwezig. Realisatie blijft gewenst
€19.798
De speelplek wordt geheel heringericht in 2016 ivm project Dobbewijk
47
Z07 TulpstraatPapenlaan
€13.572
creëren plek voor kinderen en jeugdigen
In/nabij de Bloemenwijk is een extra speelplek noodzakelijk voor de vele kinderen en jeugdigen. In verband met beperkte ruimte is dit echter niet eenvoudig te realiseren
€13.572
Z08 Speelplek [95b]
€30.249
creëren plek voor jongeren met sportvoorzieningen
Plek voor jongeren met sport en ontmoeting blijft gewenst
€30.249
Z10 Veurseweg nabij nr 198
€12.701
creëren plek voor kinderen
Z49 Rijksweg 11 westNee pad
€4.274
uitbreiding met basket en doelen
Dit kan onderdeel worden van de herinrichting van het skatepark aan het Sint Nicolaespad
€4.274
SP56 Prof Lorentzlaan
€8.000
uitbreiding 0-5 toestellen
Dit is opgenomen binnen de gehele herinrichting van de speelplek na realisatie van het rioolproject in Vlietwijk
SP81 Teun de Grooterf
€4.274
toestel 0-5 bijplaatsen, pleinplakkers
Het kinderaantal in de omgeving is inmiddels onvoldoende groot om deze acties uit te voeren.
M01 Speelplek 25 Leidseweg
€11.250
aantrekkelijker maken en beter toegankelijk voor jongeren
Dit actiepunt is te combineren met SP25. Hiervoor geldt: Dit wordt in het ontwikkelingsproject gerealiseerd
Z01 Speelplek 29
€26.024
creëren plek voor jongeren met sport en ontmoeting
Een plek voor jongeren met sport en ontmoeting blijft gewenst
€26.024
De Lions-vereniging heeft plannen voor het realiseren van een natuurlijke speelplek op deze locatie
48
Z02 Trompplein
€26.024
creëren plek voor jongeren met sport en ontmoeting
De ruimte is op deze plek beperkt. Binnen het project Jan Evertsenlaan wordt in 2016 een plek voor jongeren gecreëerd. Deze is verder gelegen maar kan als compensatie dienen
Z06 Speelplek [52]
€8.548
creëren plek voor jongeren met sport en ontmoeting
Een plek voor jongeren met sport en ontmoeting blijft gewenst
€8.548
SP98 Ter LipsOostbosch
€8.451
uitbreiding waterspel en ondergronden (zand), beheersmatig goed nagaan bij aanschaf toestellen
Dit heeft een medium-prioriteit. Er zijn voldoende speelmogelijkheden in de directe omgeving
€8.451
Z03 Basisschool Prinses Marijkelaan
€1.500
in overleg met school het schoolplein openstellen
Bij herontwikkeling kan een speelplek gerealiseerd worden
Z12 Bovenwijkse speelplaats Rosenburgh
€117.820
creëren plek voor kinderen-jeugdigen Rosenburgh
Dit is niet meer van toepassing op deze plek. Het zoekgebied lag elders. Het actiepunt is inmiddels onderdeel geworden van de plannen van de Lions vereniging
TOTALEN
€329.137
€118.166
Tabel 8.5.4 Openstaande actiepunten Speelruimteplan
8.6 Samenvatting In dit hoofdstuk zijn de volgende vragen behandeld: 4. Hoe vervangt de gemeente de speelvoorzieningen in de periode 20160-2020? 5. Hoe wordt toegewerkt naar het streefbeeld van het Speelruimteplan? 6. Welke financiering is benodigd om de gewenste vervanging en visies te bereiken? De gemeente houdt bij haar vervanging rekening met de visies van het Speelruimteplan en nieuwe trends zoals natuurlijk spelen. Door vervanging worden nieuwe uitdagende speelplekken aan de doelgroepen aangeboden. Er wordt gezorgd voor een veelzijdig en gevarieerd aanbod aan formele speelplekken. Er wordt gewerkt en vervangen in twee categorieën te weten speelplek op straat en speelplek in het groen. De speelplek op straat heeft meer stedelijke uiterlijke kenmerken dan de speelplekken in het groen. Deze hebben meer natuurlijke kenmerken. De een heeft zo een formelere uitstraling dan de ander. Beide speelplekken worden daarmee ingericht rekening houdend met hun omgeving. Het algemene doel is te voorkomen dat een eenheidsworst ontstaat. Speelplekken zullen onderling zo een variërend speelaanbod hebben. Dit is met name binnen de wijken zelf van belang om variëteit en uitdaging te bieden. De gemeente hanteert per categorie speeltoestellen en ondergronden een technische levensduur. Gemiddeld worden zowel speeltoestellen als valondergronden tussen de 10 en 15 jaar vervangen.
49
De gemeente vervangt in principe op basis van de actuele inspectiegegevens en werkelijke levensduur. Voor de lange termijnplanning wordt gebruik gemaakt van de technische levensduur. Dit geeft een goede inschatting van de vervangingsmomenten en benodigde financiële bedragen voor vervanging. Omdat de praktijk anders is dan de theorie is het slechts mogelijk op korte termijn een goede planning te maken. Dit is gedaan voor de komende twee jaar. Hierbij geldt altijd dat er wisselingen plaats kunnen vinden in prioriteiten als gevolge van de actuele inspectiegegevens. Veel actiepunten uit het Speelruimteplan kunnen worden gerealiseerd zonder extra investering vanuit dit beheerplan. Deze actiepunten worden zo meegenomen via sponsoring of ruimtelijke ontwikkeling. Voor structurele vervanging van de ondergronden is jaarlijks een bedrag van €42.409 nodig. Voor speeltoestellen bedraagt dit €109.486. Totaal is zo voor planmatige en structurele vervanging €151.896 per jaar nodig. Om onder andere jongeren (12-18) beter te faciliteren en extra speelruimte op plekken waar veel kinderen wonen te realiseren is €118.166 nodig als eenmalige investering.
50
9 Communicatie 9.1 Algemeen In dit hoofdstuk is beschreven hoe de gemeente communiceert over de speelplekken. Dit is bijvoorbeeld van belang bij het vervangen van speeltoestellen. Daarnaast worden door bedrijven en bewoners regelmatig terugkerende vragen gesteld over de speelplekken. Het is aan de gemeente om hen daarbij van een eenduidig antwoord te voorzien. Hoe de gemeente het beheer en onderhoud aan de speelplekken uitvoert staat medio 2016 op de gemeentelijke website beschreven. De activiteiten worden overzichtelijk per periode aangegeven. Hiermee krijgen burgers inzicht in de planning van het onderhoud. Als zij een vraag hebben dan kunnen zij deze mailen aan gemeente@voorschoten.nl Ook kunnen zij via het klant contact centrum (kcc) een vraag stellen.
9.2 Communicatie en participatie bij uitvoering Bij vervangingen of het plaatsen van een extra speeltoestel wordt een speelplek tijdelijk – deels – buiten gebruik gesteld. Bewoners vinden het prettig daarover geïnformeerd te worden. Het is – tijdtechnisch gezien - niet altijd mogelijk over alle werkzaamheden te communiceren. In de onderstaande alinea’s is weergegeven wanneer en hoe burgers en bedrijven betrokken worden. Vervanging groter speeltoestel of ondergrond Bij werkzaamheden voor de vervanging van grotere speeltoestellen of ondergronden worden de direct omwonenden persoonlijk geïnformeerd middels een brief. Bij kleinere werkzaamheden wordt hierover niet specifiek gecommuniceerd. Participatie bij herinrichting Bij het volledig vervangen van een speelplek worden de gebruikers betrokken. Zij hebben in veel gevallen specifieke wensen voor een speelplek. De beheerder zet hiervoor een participatietraject op. In het proces worden de randvoorwaarden van participatie aan hen duidelijk gemaakt. De gemeente neemt de uiteindelijke beslissing hoe de speelplek wordt ingericht. De gemeente maakt gebruik van 3 methoden. Uitgebreid participatieproces Dit proces wordt alleen gehanteerd wanneer er sprake is van een complex project. Bijvoorbeeld wanneer er veel verschillende actoren zijn.
Bij het uitgebreide participatieproces wordt – indien aanwezig – ook de buurt- of bewonersvereniging betrokken. De volgende stappen worden in dit proces genomen: -
Voorbereiding door gemeente o.a. doelgroepanalyse, controle Speelruimteplan;
-
Doelgroep en direct omwonenden ontvangen een brief en invulformulier om hun wensen en aandachtspunten op te schrijven;
-
Optionele participatieavond;
-
Gemeente analyseert resultaten, maakt een PVE en maakt enkele ontwerpen (minimaal 2);
-
Iedereen die eerder heeft gereageerd ontvangt een brief en kan kiezen uit de ontwerpen en eventuele aandachtspunten doorgeven;
-
Gemeente maakt de uitslag van de keuze bekend per email. Ook de planning wordt aangegeven (aan iedereen die eerder heeft gereageerd);
51
-
Gemeente bereidt de werkzaamheden voor;
-
Voorafgaand aan de start van de werkzaamheden ontvangen direct omwonenden een informatiebrief over de werkzaamheden en het gelopen proces.
Standaard participatieproces Het standaard proces is goed bruikbaar bij de meeste gevallen van herinrichting. Direct omwonenden en kinderen worden direct betrokken bij de keuze voor een ontwerp. De volgende stappen worden in dit proces genomen: -
Voorbereiding door gemeente o.a. doelgroepanalyse, controle Speelruimteplan;
-
Gemeente maakt een PVE en maakt enkele ontwerpen (minimaal 2);
-
Doelgroep en direct omwonenden ontvangen een brief met daarin een keuzeformulier voor 1 van de ontwerpen. Ook kunnen zij aandachtspunten opgeven;
-
Gemeente maakt de uitslag van de keuze bekend per email. Ook de planning wordt aangegeven (aan iedereen die eerder heeft gereageerd);
-
Gemeente bereidt de werkzaamheden voor;
-
Voorafgaand aan de start van de werkzaamheden ontvangen direct omwonenden een informatiebrief over de werkzaamheden en het gelopen proces.
Informeren De gemeente probeert in principe bij een herinrichting een van de bovengenoemde processen te volgen. Echter ook informeren is een vorm van participatie. In een enkel geval worden omwonenden alleen geïnformeerd over de aankomende werkzaamheden van een herinrichting. Dit kan het geval zijn in specifieke situaties. Bijvoorbeeld bij een niet omvangrijke herinrichting of het herplaatsen van bestaande toestellen van een andere naar de nieuwe plek. Vereenvoudiging proces De gemeente werkt aan het vereenvoudigen van het proces. De gemeente Deventer hanteert zo’n vereenvoudigt proces. Wanneer een herinrichting plaats vindt wordt een groot bord op de speelplek opgehangen met een verwijzing naar de website. Geïnteresseerden kunnen via de website aangeven wat zij belangrijk vinden. Het gehele participatieproces van ontwerp en keuzen wordt hierna digitaal afgelegd. Dit is een effectiever en efficiënter proces. Het doel is dit digitale proces in deze beheerperiode ook in Voorschoten te introduceren.
9.3 Veel gestelde (aan)vragen Het team Beheer behandelt jaarlijks diverse verzoeken voor een nieuwe speelplek, speeltoestellen of meer onderhoud. De vragen zijn divers. De onderstaande vragen worden vaker gesteld. Deze komen in de meeste gevallen binnen via het gemeentelijk meldingssysteem. Binnen de daarvoor gestelde termijn van vijf werkdagen ontvangen de vraagstellers een reactie. Onderstaand wordt uitgelegd hoe een vraag wordt behandeld of beantwoordt.
Verzoek tot meer onderhoud Het onderhoud is in dit beheerplan beschreven. Dit is op de gemeentelijke website geplaatst. Indien er kritiek op de mate van onderhoud is dan wordt deze kritiek beoordeeld. Wanneer bij de beoordeling blijkt dat sprake is van een onveilige situatie, dan zal hierop onmiddellijk (binnen 48 uur/binnen twee werkdagen) actie worden ondernomen. Indien de kritiek een vraag is tot een hoger niveau van onderhoud, dan wordt verwezen naar het onderhoudsniveau B wat de gemeente hanteert. Een hoger onderhoud (niveau A of A+) wordt door de gemeente niet gerealiseerd. De gemeente staat open voor private betrokkenheid van bewoners en bedrijven om tot een hoger niveau van onderhoud te komen.
52
Verzoek vervanging speelplek/speeltoestel(len) Een bewoner of bedrijf kan een verzoek tot vervanging indienen. Het verzoek wordt door de beheerder beoordeeld op basis van de veiligheid en de visie in het Speelruimteplan. Wanneer sprake is van een onveilige situatie dan gaat de beheerder over tot vervanging of reparatie. Echter moet er voor de speelplek wel een qua omvang voldoende doelgroep aanwezig zijn. Verzoek extra speelplek/speeltoestel(len) In 2009 is het Speelruimteplan vastgesteld. Volgens de planning uit het Speelruimteplan zouden in 2015 alle speelplekken met voldoende speeltoestellen en speelaanleidingen zijn ingericht. Ze zijn daarmee voor de doelgroep(en) geschikt gemaakt. Voor extra toestellen en nieuwe speelplekken is van 2009 tot 2014 extra budget beschikbaar gesteld. Het extra budget van 2016 tot 2018 is omwille van bezuinigingen (investeringplafond) niet meer beschikbaar gesteld. Hierdoor zijn nog niet alle speelplekken op het gewenste niveau gebracht. Een aanvraag voor het plaatsen van nieuwe toestellen of een nieuwe speelplek wordt door de beheerder getoetst aan het Speelruimteplan. Enerzijds kan het zijn dat het verzoek ongegrond is. De speelplek voldoet dan aan de uitgangspunten van het Speelruimteplan, of er zijn speelplekken in de nabijheid die daaraan voldoen. In dat geval wordt een verzoek afgewezen. Anderzijds kan het verzoek gegrond zijn.
Als de gemeente hiervoor geen extra budget beschikbaar heeft gesteld bestaan meerdere mogelijkheden. Zo kan de wens gerealiseerd worden door sponsoring van derden. Ook is het mogelijk dat het college/raad hiervoor extra budget beschikbaar stellen.
Verzoek sponsoring/plaatsing speeltoestellen Burgers en bedrijven nemen soms initiatief tot het sponsoren van een speeltoestel. Zij doen dit bijvoorbeeld met behulp van financiële steun van derde partijen zoals Fonds 1818, het Rabo stimuleringsfonds of het Oranjefonds (burendag). De gemeente steunt deze initiatieven en stimuleert dit ook. Zij hanteert wel haar uitgangspunten van het Speelruimteplan. De aanvulling is hoofdzakelijk gewenst op bestaande speelplekken. De gemeente vindt het van belang dat er voldoende draagvlak bij de direct omwonenden voor een sponsoring is. Elke situatie wordt ook apart en situatiespecifiek beoordeeld. De gemeente wordt – bij plaatsing van de toestellen in de openbare ruimte – automatisch eigenaar van de toestellen. De gemeente is zo verantwoordelijk voor de toestellen. Een basisuitgangpunt is dat de gemeente het onderhoud en reparatie van deze gesponsorde toestellen uitvoert. De gemeente reserveert echter geen geld voor vervanging. Op deze manier is het mogelijk extra voorzieningen te realiseren op een speelplek conform de wens van de initiatiefnemer(s) zonder dat de jaarlijkse gemeentelijke kosten aanzienlijk verhogen.