Bijlage 4 Beheerplan Spelen (1 08062016).pdf

9.4 Conclusie In dit hoofdstuk is de volgende vraag behandeld: 7. Op welke wijze communiceert de gemeente over haar activiteiten? De gemeente Voorschoten heeft voor het beheer van haar speelplekken de participatietechnieken sterk ontwikkeld. Er zijn drie vormen van participatie die bij herinrichting worden gebruikt. Het betreft een uitgebreid participatieproces, een standaard participatieproces of een informatief participatieproces. Bij vervanging van grote speeltoestellen en ondergronden worden de direct omwonenden per brief geïnformeerd. Bij kleine vervangingen wordt niet specifiek gecommuniceerd.

53

10 Financiën 10.1 Algemeen In de voorgaande hoofdstukken is het planmatig en gestructureerd beheer beschreven. In deze hoofdstukken is afzonderlijk aangegeven welke financiële bedragen benodigd zijn. In dit hoofdstuk is dit samengevat. Ook is aangegeven hoe deze bedragen in de begroting moeten worden opgenomen om aan de eisen van de commissie bbv te voldoen.

10.2 Jaarlijks onderhoud In Voorschoten wordt het jaarlijks onderhoud op B niveau uitgevoerd. Hierbij is sprake van een schone veilige speelomgeving. Hiermee wordt aan de wettelijke eisen voldaan. Voor dit onderhoud is in het jaar 2016 een totaalbedrag van €80.390 nodig (zie tabel 10.2). Een eventuele indexering van dit bedrag loopt gelijk met de indexering van de begroting.

Jaarlijkse onderhoudskosten onderhoudskosten ondergronden onderhoudskosten speeltoestellen totaal

€35.214 €45.176 €80.390

Tabel 10.2 Totaal jaarlijkse onderhoudskosten

10.3 Jaarlijkse vervanging Jaarlijks is een bedrag van €151.895 nodig om structurele vervanging mogelijk te maken (zie tabel 10.3). Dit jaarlijks benodigd bedrag wordt in een voorziening geplaatst. Dit is noodzakelijk omdat de vervangingsnoodzaak per jaar verschild. Vervanging is afhankelijk van de resultaten van inspecties. Als een onveilige situatie ontstaat moet de beheerder acuut kunnen ingrijpen en het beheerelement vervangen. Hij doet dit op basis van de uitgangspunten van het Speelruimteplan.

Vervanging jaarlijks ondergronden speeltoestellen totaal

€42.409 €109.486 €151.896

Tabel 10.3 Totaal jaarlijkse vervangingskosten

10.4 Beheer In dit beheerplan is niet specifiek ingegaan op reguliere beheerkosten. Voor een helder inzicht in de begroting worden deze kosten hier wel opgenomen. Het betreft de bedragen die op dit moment opgenomen zijn in de begroting. Het totaalbedrag voor beheer bedraagt jaarlijks €26.930 (zie tabel 10.4). Dit betreft interne uren.

Huidige begroting: beheerkosten 442403 Verrekening met WODV totaal

€26.930 €26.930

54

10.5 Openstaande acties Speelruimteplan 20 Actiepunten uit het Speelruimteplan staan anno 2012 nog open. In hoofdstuk 8 is een prioritering aangegeven. Het is mogelijk met een eenmalige investering en aanpassing van het beheerbudget dit te realiseren.

Investering actiepunten Speelruimteplan 2016-2020 speelplek geraamd SP95B Middelgeestlaan 2 €1.000 M04 Gehele bloemenwijk €3.750 M05 Starrenburg €2.500 Z05 Bourbonlaan €19.798 Z07 Tulpstraat-Papenlaan €13.572 Z08 Speelplek [95b] €30.249 Z49 Rijksweg 11 west-Nee pad €4.274 Z01 Speelplek 29 €26.024 Z06 Speelplek [52] €8.548 SP98 Ter Lips-Oostbosch €8.451 TOTALEN €118.166 Tabel 10.4 Totalen voorgestelde investering Speelruimteplan

10.6 Huidige meerjarenbegroting In de huidige begroting (zie tabel 10.5 en bijlage 12.4) zijn bedragen opgenomen voor het jaarlijks onderhoud en de vervanging. Het jaarlijks onderhoud wordt betaald uit de exploitatie. Voor de vervanging is een voorziening ingesteld. De gehele dotatie van de voorziening wordt jaarlijks direct gebruikt voor de vervanging. Door een taakstelling uit 2012 is de voorziening lager dan noodzakelijk. Voor het uitvoeren van de actiepunten uit het Speelruimteplan bestaat geen aparte financiële dekking. De in tabel 10.5.1 opgenomen bedragen zijn zo in de huidige begroting beschikbaar.

Huidige begroting: Jaarlijks onderhoud voor interne kosten beschikbaar 442403 Verrekening met WODV 462180 KP Tractie subtotaal intern voor externe kosten beschikbaar 434324 onderhoud derden subtotaal extern totaal

2016 2017 e.v. €26.819 €26.819 €3.328 €3.328 €30.147 €30.147

Huidige begroting: vervanging 460200 Dotatie aan voorziening totaal

2016 2017 e.v. €114.654 €118.341 €114.654 €118.341

Huidige begroting: beheerkosten

2016 2017 e.v.

€41.160 €41.160 €71.307

€41.160 €41.160 €71.307

55

442403 Verrekening met WODV totaal

€26.930 €26.930

€26.930 €26.930

Tabel 10.5.1 Bedragen beschikbaar volgens huidige begroting

10.7 Commissie Besluit Begroting en Verantwoording De regelgeving voor gemeenten voor de jaarlijks begroting is vastgelegd door de commissie BBV. De jaarlijkse onderhoudskosten worden conform de regelgeving van de commissie BBV betaalt uit de exploitatie. Voor vervanging maakte de gemeente in de periode 2012-2015 gebruik van een voorzieningbedrag. Een voorziening wordt gebruikt om te zorgen dat fluctuaties bij benodigde bedragen worden opgevangen omdat hiervoor een egalisatiereserve wordt ingesteld. Een voorziening voor onderdelen van maatschappelijk nut is volgens de BBV inzetbaar als sprake is van groot onderhoud. Er is geen sprake van een voorziening bij vervanging. De gemeente heeft theoretisch gezien jaarlijks een ander bedrag nodig voor vervanging. In de praktijk wordt op basis van werkelijke levensduur vervangen. De afgelopen beheerperiode zijn de jaarlijkse beschikbare bedragen uitgegeven. Ook de komende beheerperiode wordt voorzien dat elk jaar het volledige bedrag benodigd is. Het is mogelijk dat door omstandigheden, of invloeden van buitenaf vervanging moet worden uitgesteld. Het is ongewenst dat door bedragen op te nemen in een exploitatie in plaats van in een voorziening, bedragen niet meer beschikbaar zijn in het volgende jaar. Het is zo van belang dat een voorziening (egalisatiereserve) blijft bestaan.

Een voorziening voor onderdelen van maatschappelijk nut is volgens de BBV inzetbaar als sprake is van groot onderhoud. In voorgaande hoofdstukken is gesproken over vervanging omdat dit een duidelijker beeld geeft. Voor de BBV kan dit ook gezien worden als groot onderhoud. Het totaal wordt namelijk niet vervangen. Er vindt steeds groot onderhoud plaats van een deel van het bestand. De investeringen voor het Speelruimteplan kunnen conform de regels van de commissie BBV worden betaald uit een krediet.

10.8 Samenvatting In dit hoofdstuk is de volgende vraag behandeld: 6. Welke financiering is benodigd om het gewenste onderhoud, vervanging en visies te bereiken? De in de begroting beschikbare bedragen zijn – mede als direct gevolg van taakstellingen uit 2012 en 2013 – onvoldoende toereikend voor het beheer van de speelplekken. Het tekort voor het jaarlijks onderhoud bedraagt €9.083 en voor de vervanging €33.555. Om uitvoering te geven aan het Speelruimteplan is €118.866 aan nieuwe eenmalige investering nodig. Om aan de regelgeving van de commissie BBV te voldoen zijn de volgende bedragen als volgt opgenomen: Jaarlijkse bedragen: Exploitatie: jaarlijks onderhoudskosten: €80.390 Exploitatie: Voorziening: Groot onderhoud: €151.896 Exploitatie: Beheerkosten: €26.930

56

Begroting versus Beheerplan Begroting

Beheerplan

jaarlijks verschil

Jaarlijks onderhoud 442403 Verrekening met WODV 462180 KP Tractie 434324 onderhoud derden subtotaal

€26.819 €3.328 €41.160 €71.307

€80.390

€9.083

Vervanging/Groot onderhoud 460200 Dotatie aan voorziening subtotaal

€118.341 €118.341

€151.896

€33.555

Beheer 442403 Verrekening met WODV subtotaal

€26.930 €26.930

€26.930

€-

Investering Speelruimteplan 7XXXXXX krediet (eenmalig) subtotaal TOTALEN

€€€216.578

€118.166 €118.166 €259.216

€42.638

eenmalig verschil

€118.166 €118.166

Eenmalige investering Voor de openstaande actiepunten van het Speelruimteplan is eenmalig en krediet nodig van €118.166. Het is mogelijk dit bedrag te verdelen over de beheerperiode.

57

11 Conclusie en advies 11.1 Algemeen In deze conclusie wordt antwoord gegeven op de zeven vragen die in de inleiding zijn gesteld. Door een antwoord te geven op deze vragen bestaat inzicht in het structurele en planmatige beheer wat de gemeente uitvoert. 1. Welke randvoorwaarden/kaders en visies bestaan er voor het beheer? De wettelijke kaders betreffen de Warenwet Atrractie- en Speeltoestellen en de NEN-Normen. Het is voor de gemeente van belang aan deze eisen te voldoen om aansprakelijkheden te voorkomen. Het hoofddoel voor het beheer is het verwezenlijken van de in het beleidsplan gestelde streefbeelden en bijpassende onderhoudsniveaus. Het doel is kinderen, jeugdigen en jongeren een voldoende bespeelbare buitenruimte te geven. Voor de speelruimte staat daarbij voorop dat sprake moet zijn van een voldoende interessante en veilige speelruimte. De coalitie onderschrijft dit en ziet ook participatie als een hoofddoel. Sinds 2015 zijn ook speelplekken voor ouderen aanwezig in de gemeente. Dit is een nieuwe trend, die net als de trend voor natuurlijk spelen en elektronisch spel in de openbare ruimte langzaamaan meer terrein wint. 2. Wat is in de vorige beheerperiode bereikt? De gemeente heeft structureel en planmatig geïnvesteerd in onderhoud en vervanging van haar speelplekken in de periode 2012 tot 2016.

Hierbij is zowel bij de voorbereiding als de uitvoering veel tijd en energie geïnvesteerd in participatie. De ontwerpen van nieuwe speelplekken zijn tot stand gekomen door een goed samenspel tussen de gemeente, (in – en externe) ontwerpers, burgers en bedrijven. Dit heeft geresulteerd in een kwaliteitsverbetering van speelplekken in de openbare ruimte. Het in 2012 aanwezige verouderde bestand aan speeltoestellen en valondergronden is in 2016 up to date gebracht. Er is nu sprake van een speeltoestellenbestand met een goede spreiding tussen nieuw en oud. Om de Speelruimte een extra impuls te geven en volledig aan te laten sluiten op de wensen van de doelgroepen is nog circa €330.000 aan eenmalige investering nodig. Dit is het bedrag wat door taakstellingen/het investeringsplafond vooralsnog niet is aangewend voor de speelruimte 3. Welke speelvoorzieningen worden door de gemeente beheerd? De gemeente beheert 393 speeltoestellen in 36 verschillende categorieën verdeeld over 92 speelplekken. Elk speeltoestel heeft een eigen valvrije ruimte en de meeste toestellen hebben een valdempende ondergrond nodig. De gemeente heeft hierdoor 8386m2 valdempende ondergrond verdeeld over acht categorieën. Daarnaast is in de gemeente 6307m2 aan overige ondergronden zoals asfalt aanwezig. De totale waarde van alle speeltoestellen en ondergronden bedraagt €1.941.740.

4. Hoe onderhoudt en vervangt de gemeente de speelvoorzieningen in de periode 2016 tot 2020? Ondergronden en speeltoestellen hebben jaarlijks onderhoud nodig. Het is wettelijk verplicht per speeltoestel een logboek bij te houden. Hierin staat hoe en wanneer onderhoud heeft plaatsgevonden. In Voorschoten wordt het onderhoud op CROW B-niveau uitgevoerd. Hierbij is sprake van een schone veilige speelomgeving.

5. Hoe wordt toegewerkt naar het streefbeeld van het Speelruimteplan?

58

De gemeente houdt bij haar vervanging rekening met de visies van het Speelruimteplan en nieuwe trends zoals natuurlijk spelen. Zo kan worden toegewerkt naar het algehele streefbeeld uit het Speelruimteplan. Bij vervanging worden nieuwe uitdagende speelplekken aan de doelgroepen aangeboden. Er wordt gezorgd voor een veelzijdig en gevarieerd aanbod aan formele speelplekken. Er wordt gewerkt en vervangen in twee categorieën te weten speelplek op straat en speelplek in het groen. De speelplek op straat heeft meer stedelijke uiterlijke kenmerken dan de speelplekken in het groen. Deze hebben meer natuurlijke kenmerken. De een heeft zo een formelere uitstraling dan de ander. Beide speelplekken worden daarmee ingericht rekening houdend met hun omgeving. Het algemene doel is te voorkomen dat een eenheidsworst ontstaat. Speelplekken zullen onderling zo een variërend speelaanbod hebben. Dit is met name binnen de wijken zelf van belang om variëteit en uitdaging te bieden. De gemeente hanteert per categorie speeltoestellen en ondergronden een technische levensduur. Gemiddeld worden zowel speeltoestellen als valondergronden tussen de 10 en 15 jaar vervangen. De gemeente vervangt in principe op basis van de actuele inspectiegegevens en werkelijke levensduur. Voor de lange termijnplanning wordt gebruik gemaakt van de technische levensduur.

Dit geeft een goede inschatting van de vervangingsmomenten en benodigde financiële bedragen voor vervanging. Omdat de praktijk anders is dan de theorie is het slechts mogelijk op korte termijn een goede planning te maken. Dit is gedaan voor de komende twee jaar. Hierbij geldt altijd dat er wisselingen plaats kunnen vinden in prioriteiten als gevolge van de actuele inspectiegegevens. Veel actiepunten uit het Speelruimteplan kunnen worden gerealiseerd zonder extra investering vanuit dit beheerplan. Van het bedrag van circa €330.000 blijft een bedrag van €118.166 nodig. Door het stimuleren van uitgaven via sponsoring en ruimtelijke ontwikkeling is de verwachting dat met dit bedrag wordt volstaan. 6. Welke financiering is benodigd om het gewenste onderhoud, vervanging en visies te bereiken? Het jaarlijks onderhoud is ten opzichte van de vorige beheerperiode goedkoper geworden door efficiënter beheer en vervanging. Door een taakstelling is het huidige budget echter onvoldoende toereikend. Het verschil bedraagt €9.083. Voor jaarlijks onderhoud is €80.390 in de exploitatie nodig. Om achteruitgang van de kwaliteit tegen te gaan – door het uitstellen van noodzakelijk onderhoud – en vroegtijdige vervanging te voorkomen is het advies het bedrag van €9.083 extra aan de huidige begroting toe te voegen. Voor structurele vervanging van de ondergronden is €42.409 nodig.

Voor speeltoestellen bedraagt dit €109.486. Totaal is zo voor planmatige en structurele vervanging €151.896 per jaar nodig. Door areaaluitbreiding (o.a. vd Hoevenpark), aanvullingen voor het Speelruimteplan en het in beheer hebben van overige ondergronden zoals asfalt bedrag, is dit bedrag hoger dan in de vorige beheerperiode (€137.411). Als gevolg van een algemene taakstelling is in de huidige begroting een bedrag van €118.341 beschikbaar. Om voldoende vervanging mogelijk te maken is het advies €33.555 extra beschikbaar te stellen zodat totaal €151.896 voor vervanging beschikbaar is. Dit bedrag wordt via een voorziening voor groot onderhoud opgenomen in de exploitatie. Om onder andere jongeren (12-18) beter te faciliteren en extra speelruimte op plekken waar veel kinderen wonen te realiseren is €118.166 nodig als eenmalige investering. Voorgesteld wordt dit wordt via een krediet in 2017 beschikbaar te stellen en op te nemen in de kadernota. Het is mogelijk in 2017 deze actiepunten voor te bereiden. Indien voorbereiding positief wordt doorlopen kan in 2017 ook realisatie plaats vinden. De benodigde bedragen zijn in tabel 11.1 overzichtelijk opgenomen.

59

Nieuwe begroting Jaarlijks onderhoud 434324 onderhoud derden 442403 Verrekening met WODV 462180 KP Tractie Vervanging/Groot onderhoud 460200 Dotatie aan voorziening Beheer 442403 Verrekening met WODV totaal

€26.930 €259.216

Benodigd eenmalig via krediet actiepunten Speelruimteplan totaal

2017 €118.166 €118.166

€50.243 €26.819 €3.328 €151.896

Tabel 11.1 Totaal verdeling bedragen in begroting 7. Op welke wijze communiceert de gemeente bij haar werkzaamheden? De gemeente Voorschoten heeft voor het beheer van haar speelplekken drie participatiemethoden ontwikkeld. Het betreft een uitgebreid participatieproces, een standaard participatieproces of een informatief participatieproces. Bij vervanging van grote speeltoestellen en ondergronden worden de direct omwonenden per brief geïnformeerd. Bij kleine vervangingen wordt niet specifiek gecommuniceerd.

11.2 Advies De volgende adviezen worden gegeven om in de komende beheerperiode een voldoende beheer en onderhoud uit te voeren: 1. Het tekort op de begroting voor structureel onderhoud en vervanging aan te vullen met respectievelijk €9.083 voor jaarlijks onderhoud en €33.555 als dotatie in de voorziening voor vervanging/groot onderhoud; 2. De begrotingsposten aan te passen conform de nieuw voorgestelde indeling; 3. Eenmalig €118.166 beschikbaar te stellen in 2017 voor uitvoering van openstaande actiepunten uit het Speelruimteplan. 4. Rekening houden in meerjarenbegroting met financiële veranderingen door uitbreidingen areaal in 2017. In dit beheerplan is uitgegaan van de situatie op 1 januari 2016. Er is financieel geen rekening gehouden met areaaluitbreidingen. Dit wordt opgevoerd in de kadernota. Om alvast inzicht te geven in de areaaluitbreiding in 2017 is door het college van B&W gevraagd dit wel te prognotiseren en alvast op te nemen in de meerjarenbegroting. Onderstaand zijn zo de extra bedragen weergegeven die nodig zijn voor onderhoud en vervanging/groot onderhoud vanaf 2017. De areaaluitbreiding wordt gerealiseerd door: Keelgebied Fase II.

prognose extra kosten door areaaluitbreiding 2017 Jaarlijks onderhoud 434324 onderhoud derden Vervanging/Groot onderhoud 460200 Dotatie aan voorziening

€2.000 €2.000

60

12 Bijlagen 12.1 tabel valdempende ondergronden

61

12.2 doorsnede opbouw valondergronden 12.2.1

Rode rubberen tegels

De opbouw van deze valdempende ondergrond is in figuur 12.2.1 schematisch weergegeven:

Figuur 12.2.1 Opbouw rubberen tegels als valdempende ondergrond. Bron: van Bael,2005:p14

Voor de aanleg geldt het volgende: -

De dikte van de rubberen tegels is afhankelijk van de aanwezige maximale valhoogte. Er wordt gebruik gemaakt van rubberen tegels van 50x50 in de kleur rood. Onder de rubberen tegellaag ligt een betontegelfundering.

12.2.2

Fijne gekleurde houtsnippers (Ococolor/Dekowood)

De opbouw van deze valdempende ondergrond is in figuur 8.2.2 schematisch weergegeven:

Figuur 8.2

Voor de aanleg geldt het volgende: -

-

Per speelplek wordt vooraf beoordeeld of bestaande trottoirbanden blijven staan. In principe is het uitgangspunt deze weg te halen. Dit zorgt voor een hoge mate van toegankelijkheid. Ook voorziet dit in een gemakkelijk maaibeleid. Er kan over de randen van de speelplek heen worden gemaaid. Drainagelaag aanbrengen van 10cm steenslag: mechanisch gebroken steen (bijv. lava). korrelgrootte 8/32 of 16/32mm. Let op! Deze drainagelaag mag niet van grind zijn. Ook worteldoek is niet nodig

62

-

Aanbrengen 30cm fijne gekleurde (geshredderde) houtsnippers. Dit mag ietwat bol gelegd worden (5cm) i.v.m. inklinking. Onder speeltoestellen zoals schommels, moet i.v.m. kuilvorming minimaal 50cm worden aangebracht Uitharken en besproeien met water om fijne kleurdeeltjes uit te spoelen Na twee weken is het geheel ingeklinkt. Dan wordt een nieuwe laag van 5cm uitgestrooid. Zo blijft een laag over van 25-30cm.

12.3 Overzicht met theoretische vervanging per jaar volgens het beheersysteem van Abos

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

12.4 Uitleg meerjarenbegroting Onderstaand is een weergave opgenomen van de huidige begroting.

Tabel 12.4.1 actuele begrotingsgegevens

Onderstaand worden de posten uit tabel 12.4.1 toegelicht. 434324 onderhoud derden Dit bedrag (€41.160) is beschikbaar voor jaarlijks onderhoud door derden 442403 Verrekening met WO Duivenvoorde Dit betreft interne uren. Het is een som aan uren van het team beheer en het team O&G. In dit beheerplan wordt alleen rekening gehouden met uren voor team O&G. Met deze uren wordt jaarlijks onderhoud verzorgd. Er is voor dit beheerplan zo een opsplitsing gemaakt in de uren voor team beheer en team O&G. Hiervoor is gebruik gemaakt van het tijdschrijfssysteem van de gemeente. Het huidige tijdschrijfsysteem is vanaf 2013 in gebruik. Het systeem wordt per 2016 vereenvoudigt, wat de leesbaarheid van de resultaten ten goed komt. Voor het beheerplan Spelen is voldoende informatie voorhanden om op basis van de gegevens van 2012-2015 een inschatting te maken van het jaarlijks aan onderhoud besteedde uren. Omdat in de organisatie alleen een uurprijs bekend is van 2012 is hiervoor een aanname opgenomen gestaafd op het uurloon voor productieve uren van 2012. Zo is tabel 10.5.2 opgemaakt. Het bedrag wat beschikbaar is (€53.749) wijkt niet veel af van het gemiddeld totaalbedrag wat uit de berekening komt (€55.474) op basis van de aannames. Hieruit blijkt dat 50% van het budget aan interne uren toe te delen is aan het team O&G.

Verdeling productieve uren Werkorganisatie speelplek team O&G onderhoud valondergronden team O&G onderhoud speeltoestellen

2013

2014

2015

79

32

82

64

428

853

602

394

254

421

628 692 356 356

Totaal O&G team Beheer

GEM

Totaal Beheer aanname gemiddeld uurloon productieve uren O&G aanname gemiddeld uurloon productieve uren Beheer Verdeling uren Werkorganisatie

€40 €78

73

financieel speelplek team O&G onderhoud valondergronden team O&G onderhoud speeltoestellen

2014

2015

GEM

€3.160

€1.280

€3.280

€2.573

€17.120

€34.120

€46.956

€25.107 €27.680

50%

€27.794 €27.794

50%

Totaal O&G team Beheer

€30.732 Totaal Beheer

toerekening % budget

2013

€19.812

€32.838

* In deze berekening is geen rekening gehouden dat in 2013 1 persoon werkzaam was in de civiele dienst bij O&G. Vanaf 2014 zijn dit 2 personen. In 2015 is 1 persoon gedurende enkele maanden ziek geweest. Het werk is in die periode uitgevoerd. Er is geen rekening gehouden welke invloed dit heeft gehad op het aantal uren wat besteed is aan het onderhoud. Tabel 12.4.2 Overzicht toedeling interne uren aan onderhoud en beheer

460200 Dotatie aan voorziening Dit betreft het bedrag wat gedoteerd wordt aan een voorziening ten behoeve van de vervanging. 462180 KP Tractie Dit is de bijdrage van het product in de kosten voor vervoersmiddelen die de organisatie inzet voor het jaarlijks onderhoud.

74

Literatuur 1) Aken, van, D., J. Bos, R.K. Oosterbaan en W. van Os, 1997. Handboek veiligheid van speelgelegenheden;richtlijnen voor beheer. Derde herziene druk. VUGA uitgeverij b.v., ’sGravenhage. 2) Bael, F. van, 2005. Bodemmaterialen, geen simpele materie. De EN 1177 in de praktijk. 3) OBB, 2012. publicatie Kostenvergelijking Valondergronden van ingenieursbureau OBB. OBB, Deventer 4) Oost, J. 2009 op http://sitevandeopenbareruimte.eu/pages/spelen_nieuws_lezen.asp?id=408 5) Oost, J., 2011. Mondelinge mededeling, 13 juli 2011 6) Needham, 2007. Belangen, rechten plichten bij publieke ruimten: een andere taakverdeling? Pp 195-210. In Lengkeek, A., 2007. Stedelijkheid als rendement; privaat initiatief voor de publieke ruimte. red. Transcity, Haarlem. 7) Snel, 2011. Buitenspelen: kwaliteit van de speelomgeving in de eigen buurt. TNS NIPO/ Jantje Beton, Amsterdam/Utrecht. 8) Vlaskamp, W.J.J. en J.P. Oost, 2009 Buiten spelen, echt wel!Speelruimteplan, beleidsplan voor en analyse van speelruimte. OBB ingenieursbureau, Deventer 9) VVD Edam-Volendam, 2011. Burgerinitiatief tegen speelzand zorgt voor ommezwaai. Op http://edam.volendam.nl/index.php/2011/05/31/burgerinitiatief-tegen-speelzand-zorgtvoor-ommezwaai/ 10) VVD, ONS-voorschoten, CDA, 2012. Vertrouwen in mensen, verbinden van krachten; coalitieakkoord 2014-2018.

Voorschoten Websites 11) www.allesoverspelen.nl 12) http://www.tuinen.nl/artikel/1561/Natuurlijk+spelen/?rubriekid=55

Afbeeldingen

13) http://www.nijha.nl/themasite-ontwerp-jespeelplek/home/speeltoestellen/klassiekers/klimmen/id=739995-13/

14) Leeuwarder courant, http://www.regionoordwestfryslan.nl/?p=1865 15) www.Yalp.nl

75

76