Bijlage 2 A buitenplaats huize bijdorp_toelichting
Tekst van het document
blad 28 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
2.3.4
Nota archeologie Conform de herziene Monumentenwet moeten gemeenten het archeologische belang meewegen in ruimtelijke projecten vanaf 100 m2. Omdat gemeenten ook andere belangen te behartigen hebben, zoals economie, landbouw, wonen en infrastructuur, biedt de wet gemeenten daarbij wel beleidsruimte. Om deze taak goed te kunnen uitvoeren heeft de Gemeente Voorschoten in samenwerking met de gemeenten Leidschendam-Voorburg en Wassenaar archeologisch beleid ontwikkeld en vastgesteld in 2009. In 2014 is het archeologiebeleid herijkt in de ‘archeologienota herijking 2013’. De Nota archeologie geeft een globaal overzicht van het archeologische erfgoed van de pactgemeenten en de beleidsregels ten aanzien van de omgang met het archeologische bodemarchief worden geformuleerd. De archeologische beleidskaart toont de globale archeologische waarde en verwachting per (soort) gebied met de daarbij behorende beleidsregels.
Figuur 2.8: Uitsnede: Nota archeologie herijking 2013 Relatie tot het plan Voor het plangebied geldt op basis van de Archeologische beleidskaart herijking 2013 een hoge archeologische verwachting. In het vigerende bestemmingsplan heeft het plangebied de dubbelbestemming 'Waarde - archeologie' meegekregen. Dit betekent dat op deze gronden slecht kan worden gebouwd, indien de bij de betrokken bestemming behorende bouwregels in acht worden genomen en voorafgaande aan de bouwwerkzaamheden een rapport is overlegd waarin de archeologische waarde van de betrokken locatie naar het oordeel van het bevoegd gezag in voldoende mate is vastgesteld. De archeologische waarden binnen het plangebied zullen worden beschermd middels het handhaven van de dubbelbestemming 'Waarde - archeologie' in voorliggend bestemmingsplan. De archeologische waarden in het plangebied worden verder behandeld in paragraaf 4.4.1.
blad 29 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
2.3.5
Welstandsnota De welstandsnota is een document waarin de uitgangspunten voor het welstandstoezicht en alle welstandcriteria zijn opgenomen. Het welstandsbeleid is opgesteld vanuit de overtuiging dat de lokale overheid het belang van een aantrekkelijk gebouwde omgeving dient te behartigen. De gevels van gebouwen en andere bouwwerken vormen samen de dagelijkse leefomgeving van de mensen in Voorschoten. Met het welstandsbeleid wil de gemeente streven naar het behouden en waar nodig versterken van de aanwezige ruimtelijke kwaliteiten. Daarnaast is het doel om een proactief, begrijpelijk en controleerbaar welkstandstoezicht in te richten en om opdrachtgevers en ontwerpers in een vroeg stadium te informeren over de criteria die bij de welstandsbeoordeling een rol spelen. In figuur 2.9 is een kaart opgenomen waarop de gebiedsindeling van het welstandbeleid is te zien. Onderscheid wordt gemaakt tussen 7 gebieden. Voorschoten karakteriseert zich door een tweeledig landschap (open weidegebieden versus gesloten landgoederen), een lintstructuur, het dorpscentrum en de omliggende woonwijken. Het typerende van de kern is de waardevolle cultuurhistorische bebouwing en een diversiteit aan bebouwing en stijlen in het bebouwingslint. De aangrenzende planmatige woonwijken daarentegen worden gekenmerkt door samenhang en het tijdsbeeld van de periode waarin de wijken zijn ontwikkeld.
In de welstandsnota zijn zowel gebiedsgerichte als objectgerichte welstandscriteria opgenomen.
Figuur 2.9: Uitsnede gebiedsdifferentiatiekaart Voorschoten Relatie tussen bestemmingsplan en welstandsbeleid Het plangebied is gelegen in gebied 4 (figuur 2.8) 'Landgoederen, begraafplaats en parken blad 30 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
(in bebouwde kom)'. Voor dit gebied geldt een bijzonder welstandsniveau. De volgende welstandscriteria zijn geformuleerd: Ligging in de omgeving: Behouden van de oorspronkelijke landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische waarden van de landgoederen en parken als geheel. Uitgangspunt daarbij is verspreid voorkomende bebouwing met wisselende oriëntatie en ruime diversiteit omgeven door (monumentale) bomen en begroeiing; Bij (vervangende) nieuwbouw altijd rekening houden met het ensemble van alle bebouwing binnen het gebied, positie en oriëntatie van oorspronkelijke bebouwing is richtinggevend; Erfinrichting met een groene uitstraling vormgegeven met streekeigen beplanting, dient onderdeel uit te maken van het architectonisch ontwerp. Massa en vorm van het gebouw Bij (vervangende) nieuwbouw is het van belang te streven naar zorgvuldige inpassingen tussen de bestaande bebouwing en dient het bouwwerk wat betreft massa en vormgeving recht te doen aan de bebouwing in de omgeving; Bebouwing uitgevoerd met een (samengesteld) zadeldak of schilddak; Bij renovatie of (vervangende) nieuwbouw dient het bouwwerk rekening te houden met de bouwstijl en materialisering van de oorspronkelijke bebouwing.
Detaillering van het gebouw Bij verbouwing of renovatie dienen de oorspronkelijke gevelopbouw en het oorspronkelijke materiaal- en kleurgebruik te worden gerespecteerd; Baksteen in aardkleuren. Deuren en kozijnen uitgevoerd in hout of op hout gelijkend materiaal met diepe neggen. Dakbedekking van donkere gebakken dakpannen of leien. Tegengaan van het gebruik van sterk met de omgeving contrasterende kleuren; Handhaven van horizontale en verticale gelding van de gevels; Gevelbepalende ornamenten en daklijsten dienen te worden behouden; Detaillering van de oorspronkelijke/historische bebouwing met rolbogen, sluitstenen, speklagen e.d. is richtinggevend. Criteria voor kleine bouwwerken Voor toetsing van bouwaanvragen die vallen onder de zogenaamde veel voorkomende kleinere bouwwerken wordt verwezen naar de sneltoetscriteria; Bijgebouwen in de vorm van schuren, garages, tuinhuisjes e.d. moeten achter de hoofdbebouwing worden geplaatst; Bij voorkeur vormgeving en kleur- en materiaal gebruik van bijgebouwen afstemmen op de hoofdbebouwing. Aan en uitbouwen en toevoegingen aan het dakvlak aan de achterzijde van de hoofdbebouwing situeren. Wat betreft maatvoering, architectuur, kleur- en materiaalgebruik en detaillering moeten deze bouwwerken afgestemd zijn op de vormgeving van het gevel- of dakvlak van de hoofdbebouwing.
Bij nieuwe ontwikkelingen die binnen het bestemmingsplan passen, is het welstandsaspect via het reguliere vergunningentraject geregeld.
blad 31 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
2.3.6
Verkeersplan 2017 gemeente Voorschoten De gemeente Voorschoten streeft ernaar de ideale woon- en leefomgeving te zijn en te blijven. Veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid vormen elementen die hier in belangrijke mate aan bijdragen. In het verkeersbeleid richt de gemeente zich op het verbeteren van: Verkeersveligheid Leefbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid mag hierin niet ten koste gaan van de leefbaarheid en de veiligheid. Om dit te voorkomen wordt daarom de onderstaande volgorde gehanteerd: 1.
Verkeersveiligheid: aandacht voor langzaam verkeer, primaat bij de voetganger, inrichten volgens de principes van Duurzaam Veilig. 2. Leefbaarheid: duurzaamheid en toegankelijkheid. 3. Bereikbaarheid. Het beleid ter aanzien van autoverkeer is erop gericht de bereikbaarheid van en vanuit Voorschoten zo goed mogelijk te faciliteren, zonder dat Voorschotense wegen een aantrekkelijk alternatief worden voor doorgaand autoverkeer tussen omliggende plaatsen. In paragraaf 4.1 is het planvoornemen getoetst aan verkeer en parkeernormen van de gemeente Voorschoten.
2.3.7
Woonvisie Voorschoten 2019 - 2022 De woonopgaven voor de gemeente Voorschoten zijn onlangs aangescherpt, enerzijds door vernieuwde ambitie voortkomend uit het Coalitieakkoord 2018-2022, anderzijds door gewijzigde beleidskaders als de landelijke Nationale Woonagenda, de aangescherpte provinciale Omgevingsvisie 2019 en de Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2017. Minister Ollongren heeft in de Nationale Woonagenda 2018-2022 de ambitie uitgesproken om jaarlijks landelijk 75.000 woningen extra te willen realiseren tot 2025. De Woonagenda kent drie pijlers, te weten: 1.
2.
3.
Versnellen en vergroten van het woningaanbod: Om de woningbehoefte op korte termijn tegemoet te komen, moeten er de komende jaren meer woningen worden gebouwd en bestaande plannen worden versneld. Om daarnaast ook aan de toekomstige woningbehoefte te kunnen voldoen, moet er kritisch naar de plancapaciteit voor de lange termijn worden gekeken; Betaalbaarheid: Een woning moet passen bij de financiële mogelijkheden van mensen. Huishoudens met een laag inkomen en mensen die om andere redenen passende huisvesting kunnen vinden, mogen niet uit het oog verloren worden. Voor hen moeten voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn die ook betaalbaar blijven. De grote verduurzamingsopgave op de woningmarkt moet hand in hand gaan met die betaalbaarheid. Beter benutten bestaande voorraad: Nieuwbouw alleen kan de grote woningbehoefte niet oplossen, daarom is het van belang om de bestaande voorraad zo goed mogelijk te benutten. Dit houdt mede verband met de ambitie om het aanbod te vergroten: op regionaal niveau dient voldoende aandacht te zijn voor een goede balans tussen gereguleerde huur, middenhuur, middeldure koop en koopwoningen en kwalitatieve kenmerken van woningen die goed aansluiten bij de vraag.
In de Woonvisie is opgenomen dat het in Voorschoten voornamelijk van belang is om in te zetten op het versnellen van de woningbouwproductie. Daarnaast zijn de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de voorgaande woonvisie als volgt: Het percentage voor de sociale huursector bedraagt 25%. Waarbij kwalitatief bijbouwen voor jongeren een speerpunt is. Er moeten circa 150 sociale huurwoningen extra toegevoegd worden aan het blad 32 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
woningbouwprogramma bovenop de huidige plancapaciteit c.q. woningbouwprogrammering. Voorschoten wil energieneutraal zijn in 2030. Voorschoten wil vernieuwde woonconcepten uitwerken die bijdragen aan het huisvesten van de jongeren, kwetsbare doelgroepen en ouderen. Waarbij een kwaliteitsslag voor ouderen een speerpunt is. De gemeente Voorschoten heeft in aanvulling op de Woonvisie een motie natuurinclusief bouwen aangenomen. Met natuurinclusief bouwen wordt bedoeld dat bij het bouwen van woningen natuur wordt geïntegreerd. Dit kan bijvoorbeeld door het creëren van groen rond en tussen de woningen. Hiermee wordt het leefklimaat voor vogels, vleermuizen en insecten versterkt. Ook kan worden ingezet op versterking van de biodiversiteit. Relatie tot het plan Met het toevoegen van woningen wordt het woningaanbod in Voorschoten vergroot. De woningtypologiën bestaan uit rijwoningen en sociale huurwoningen en appartementen. Minimaal 25% van de woningen wordt beschikbaar gesteld ten behoeve van de sociale huursector. Hierdoor wordt rekening gehouden met de betaalbaarheid en wordt het plangebied toegankelijk gemaakt voor de verschillende doelgroepen. Geconcludeerd kan worden dat het plan passend is bij de uitgangspunten van de Woonvisie 2019-2022. Het plan voorziet daarnaast in ruimte voor groen en ruimte voor de versterking van de biodiversiteit.
De huizen zijn op zodanige wijze beoogd, dat ruimte ontstaat voor het creëren van groene tussenruimtes. Daarnaast wordt de doorkijk naar de Vliet gestimuleerd. Hiermee kan geconcludeerd worden dat het plan in lijn is met de aangenomen motie voor het natuurinclusief bouwen in Voorschoten.
blad 33 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
blad 34 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Hoofdstuk 3
Huidige situatie en planbeschrijving In dit hoofdstuk is een beschrijving van de bestaande situatie weergegeven. Vervolgens wordt de visie op het plangebied beschreven, waarna wordt ingegaan op de inpassing van het plan in de omgeving.
3.1
Analyse huidige situatie
3.1.1
Ruimtelijke structuur Voorschoten Het dorp Voorschoten is in de Middeleeuwen ontstaan op een smalle maar lange strook oude binnenduinen. De oude binnenduinen zijn omstreeks 3500 v. Chr. ontstaan en liggen op een standwal. In grote lijnen maakt de strandwal van Voorschoten onderdeel uit van een drietal strandwallengordels die min of meer parallel aan de huidige kust lopen. De strandwal van Voorschoten is de oostelijke en de oudste van de drie. Al ruim 5000 jaar is er bewoning op de oostelijke strandwal mogelijk, dit wordt ook bevestigd door verschillende archeologische vondsten in Voorschoten en omgeving. De strandwal wordt aan de westzijde begrensd door een veengebied, aan de oostzijde door de Korte Vliet. Ten noorden van Voorschoten heeft de Oude Rijn de strandwallen structuur doorsneden en heeft hier een kleipakket en een oeverwal afgezet. Ligging in Voorschoten Het plangebied (buitenplaats huize Bijdorp) is gelegen in de kern Voorschoten ten zuiden van het centrum. Het is ingeklemd tussen de Veurseweg (N447) in het noordwesten en de Vliet in het zuidoosten. In het het noordoosten en zuidwesten liggen respectievelijk de woonwijken Vlietwijk en Starrenburg. De Valkeweg snijdt door het plangebied in het zuidoostelijke deel.
blad 35 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Figuur 3.1: Luchtfoto van het plangebied (rode kader). Plangebied buitenplaats Huize Bijdorp De geschiedenis van Huize Bijdorp als hoeve start in de 14e eeuw. Vanaf dat moment zijn er veel wisselingen van eigenaren geweest totdat in 1876 de Congregatie van de H. Catharina van Siëna de buitenplaats kocht. De verschillende eigenaren gingen met de mode van hun tijd mee en zo veranderde de buitenplaats meermaals in aanzien, gebruik en bebouwing. Een mooi voorbeeld is de strakke Franse tuin die plotseling veranderde in een park in Engelse landschapsstijl in de 18e eeuw. De Congregatie veranderde vanaf eind 19e eeuw de buitenplaats in een klooster met kapel, noviciaat en school. De gebouwen die werden toegevoegd zijn gebouwd in de toen geldende neogotische stijl. Een uitgebreide beschrijving van de geschiedenis van het plangebied is opgenomen in bijlage 1.
blad 36 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Figuur 3.2: het terrein door de jaren heen. Bron: Visiedocument Buitenplaats Huize Bijdorp (2021). Plangebied De planlocatie is op hoofdlijnen onder te verdelen in zes deelgebieden (zie figuur 3.3): 1. parkbos; 2. bungalowlocatie; 3. hooiland; 4. klooster; 5. boerderij; 6. grasland. In de huidige situatie zijn op de deelgebieden bungalowlocatie, klooster en boerderij bebouwing aanwezig.
Figuur 3.3: deelgebieden van het plangebied
blad 37 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
3.1.2
Fuctionele structuur Plangebied Het plangebied is op dit moment in gebruik als buitenplaats met klooster, vrijstaande bungalow, tuin, boomgaard, boerderij, begraafplaats. Ter plaatse zijn circa 30 parkeerplaatsen. Het plangebied is gelegen in het woongebied van Voorschoten ten zuiden van het centrumgebied. Direct aan het plangebied liggen de Veurseweg, Koninklijke Marinelaan en de Valkeweg met aan de overzijde van deze wegen woningen. Ten zuiden wordt het plangebied begrensd door de Vliet. Omgeving Verkeer De locatie wordt voor autoverkeer en langzaam verkeer ontsloten via de Koninklijke Marinelaan en de Veurseweg. Er is geen verkeersafwikkeling direct van het gebied naar de Valkeweg. Verdere verkeerswafwikkeling wordt beschreven in paragraaf 4.1. De ontwikkeling maakt deel uit van het centrumgebied. Op ongeveer 50 meter afstand van de locatie zijn bushaltes ter hoogte van de Veurseweg. Wonen Aan de noordzijde van het plangebied ligt het centrum van Voorschoten. Rondom het centrum liggen verschillende woonwijken. De woonwijken rondom het plangebied en het centrum betreffen woonwijken met een mix van grondgebonden en gestapelde woningen. Voorzieningen Aan de noordzijde van het plangebied ligt het winkelcentrum met een gevarieerd aanbod van winkels, horeca, cultuur en ontspanning. In het winkelcentrum is parkeerruimte in parkeergarages.
Daarnaast zijn op maaiveld ook parkeervoorzieningen.
3.1.3
Kernwaarden en eigenschappen van plangebied De buitenplaats Huize Bijdorp draagt bij aan de groene uitstraling van het centrum van Voorschoten. Om de buitenplaats heen zijn door de jaren heen woongebieden gegroeid, waardoor de gehele buitenplaats nu omsloten is. Daarmee is de buitenplaats een mooie rustige groene enclave geworden binnen de verstedelijkte omgeving. De buitenplaats heeft nog alle kenmerken van oude landgoederen en buitenplaatsen die mede door hun agrarische functies zelfvoorzienend waren. Binnen de grenzen van de buitenplaats treffen we tuinen, moestuinen, weilanden, hooiland en een parkbos die functioneel zijn ontstaan en nu de grote verscheidenheid van de buitenplaats dragen (zie figuur 3.4). Geografisch is de buitenplaats gelegen tussen de hoge droge gronden langs de eeuwenoude Veurseweg en de lage natte gronden langs de Vliet. Groenwaarden In opdracht van de Congregatie heeft Land-ID een verdiepend onderzoek gedaan en waardestelling gemaakt van de landschappelijk historische elementen van Buitenplaats Huize Bijdorp. Dit onderzoek is opgenomen in bijlage 1. De waardestelling die door de gemeente is gemaakt als onderbouwing van de aanwijzing tot gemeentelijk monument heeft daarbij als basis gediend. De uitkomsten van het onderzoek zijn vervolgens op een waarderingskaart weergegeven.
blad 38 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Figuur 3.4: Waarderingskaart. Bron: Tuinhistorische Waardestelling Huize Bijdorp (Land ID, 2020). Er is een hoge waarde toegekend aan elementen of structuur die van cruciaal belang zijn voor de betekenis van de aanleg van de buitenplaats: de hoofdstructuren met park en verkaveling uit de 17e, 18e en 19e eeuw. Dit wordt gevormd door de open weide naar de Vliet, de wandelpaden langs de kavelsloten omzoomd door houtwallen, de entreepoort aan de Veurseweg en de begrenzing door de Vliet. de landschappelijke situering; - de slingervijver; deels de open weide (hooiland) als omsloten open ruimte; het ensemble van ommuurde moestuinen met schuur met twee monumentale moerbeibomen als onderdeel van de agrarische gebruikshistorie; de monumentale bomen op het terrein. Een positieve waarde wordt toegekend aan elementen die bijdragen aan de herkenbaarheid uit een bepaalde tijdperiode, maar niet gaaf aanwezig zijn of waar de samenhang is verstoord: de zichtbare ontwikkeling van buitenplaats naar klooster; de laan vanaf de entreepoort naar het landhuis; de invulling van het landschapspark en de bosstructuren; de kloostertuin met de heilige beelden; de locatie en de herkenbaarheid van de entree; oudste deel van de kas en boomgaard; de boerderij met nutstuinen en begraafplaats vanwege gebruikswaarde en herinnering aan de zelfvoorzienende gemeenschap van de zusters.
Elementen met een indifferente waarde hebben relatief weinig belang voor de structuur en/of de betekenis van de aanleg. Dit is veelal het gevolg van aanpassingen in het gebruik van het terrein, vooral na 1960, waarbij andere indelingen van het park zijn gemaakt en andere beplanting is gebruikt.
blad 39 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
3.1.4
Bebouwingsstructuur Op 15 oktober 2019 heeft het college van B&W van Voorschoten Huize Bijdorp aangemerkt als gemeentelijk monument. Deze waardestelling kwam tot stand door Huize Bijdorp te vergelijken met een beredeneerde selectie van gebouwen en complexen in Voorschoten op basis van hun cultuurhistorische waarden. In deze waardestelling staat letterlijk dat Huize Bijdorp ‘vanwege stedenbouwkundige, landschappelijke, architectuurhistorische, cultuurhistorische en ensemblewaarde voor de gemeente van algemeen belang is als herinnering aan de ontwikkeling van Voorschoten in het algemeen en de ontwikkeling van buitenplaatsen in Voorschoten in het bijzonder’. Het wordt gezien als een karakteristiek voorbeeld van een 17e-eeuwse buitenplaats met tuinen en bijgebouwen. Dit wordt ondersteund door de bijzonder landschappelijke aanleg van het park. Daarnaast zijn bijbehorende bouwwerken genoemd zoals moestuin(muren) met schuur en kas/orangerie met schuur. Verder is het bijzonder vanwege de ontwikkelingsgeschiedenis van het kloosterleven in Voorschoten met pensionaat, noviciaat en kapel. Een uitgebreide beschrijving van de bestaande gebouwen is te vinden in bijlage 2 en 3.
Figuur 3.5: het kloostercomplex.
3.2
Visie en stedenbouwkundige uitwerking Planologische situatie: In paragraaf 1.3 is de huidige planologisch/juridische situatie van het plangebied weergegeven. Het planvoornemen is gelegen binnen het bestemmingsplan ‘Starrenburg’ (onherroepelijk op 30 oktober 1986) en bestemmingsplan ‘Voorschoten Oost’ (vastgesteld op 16 mei 2012). In het bestemmingsplan 'Starrenburg' hebben de gronden de bestemming Bijzondere doeleinden, klasse A, met bijbehorende erfen en bouwmogelijkheden die zijn aangegeven binnen de bouwvlakken. De gronden zijn bestemd voor gebouwen ten behoeve van religieuze doeleinden, klooster, met daarbij behorende bijgebouwen, andere bouwwerken, tuinen en parkeergelegenheden. Voor deel van de buitenplaats is nadien het bestemmingsplan ‘Voorschoten Oost’ vastgesteld. Dit betreffen de gronden met de bestemming 'Bos' en de bestemming 'Groen'. De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen de gebruiks- en bouwmogelijkheden van beide bestemmingsplannen. Daarnaast is in de
blad 40 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
huidige situatie geen natuurbestemming toegekend binnnen het plangebied. De verkenningsfase: De Congregatie en gemeente zijn in 2019 gestart met het bepalen van de kernwaarden van de buitenplaats, gevolgd door een participatietraject waarin de herontwikkeling van het landgoed is besproken. Dit traject heeft een spelregelkaart opgeleverd als werkbare richting/visie voor de herontwikkeling. Deze spelregelkaart is in samenspraak met omwonenden en belangstellenden tot stand gekomen. Op de spelregelkaart voor Huize Bijdorp zijn twee zoeklocaties voor woningbouw aangegeven die als conceptdragers en kostendragers dienen voor de duurzame instandhouding van de buitenpaats Huize Bijdorp en landschap (te weten: zoeklocatie hooiland en zoeklocatie grasland). Het moet namelijk een plek worden voor alle doelgroepen; jong en oud, van gezinnen tot zorgbehoevenden. De woningbouw die als onderdeel van de serie bijgebouwen een plek krijgt op het landgoed, biedt juist die plek aan andere doelgroepen; zoals gezinnen. De spelregelkaart is op 23 april 2020 aan de gemeente aangeboden. Na behandeling door de Commissie Wonen, Ruimte en Groen heeft de gemeenteraad in de vergadering van 11 juni de spelregelkaart aangenomen als ontwikkelingsrichting voor de toekomst van Huize Bijdorp. Tevens is uitgesproken het grasland open te willen houden en pas in de laatste plaats als zoeklocatie te beschouwen.
De raad heeft daarbij het College van B&W de nodige ruimte gegeven voor het zetten van betekenisvolle stappen om gezamenlijk de ruimte te zoeken voor oplossingen in de dilemma’s die geconstateerd zijn bij de herontwikkeling.
Figuur 3.6: De spelregelkaart voor Huize Bijdorp Na de zomer van 2020 is het overleg gestart met een brede vertegenwoordiging van de provincie Zuid-Holland en de gemeente Voorschoten. Op basis van overleg en nader onderzoek is duidelijk geworden dat verschillende (milieu)aspecten de keuze voor een zoeklocatie beinvloeden. Op de zoeklocatie grasland (aan de Vliet) is de kans reëel dat er resten van het kanaal van Corbulo in de weilanden aanwezig zijn (archeologische waarden). Daarnaast geldt op de gehele locatie aanwezigheid van een landgoedbiotoop en het Natuurnetwerk Nederland (NNN).
blad 41 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Vanuit dit perspectief is een integrale afweging uitgevoerd op basis van relevante milieuaspecten (zie bijlage 4). De locaties zijn getoetst aan het effect van diverse (milieu)aspecten (verkeer, geluid, lucht, stikstof, externe veiligheid, milieuhinder, bodem, cultuurhistorie en landschap, archeologie en natuur). Alle locaties zoals opgenomen in figuur 3.3 zijn hierbij meegenomen waarbij uitgegaan is van: het behoud van het concept van een buitenplaats; het versterken van natuurwaarden (en amoveren van bestaande verstoringen); een duurzame toekomstige ontwikkeling; het accommoderen van doelgroepen met eigen woonwensen; het uitgangspunt van gemeenschapszin en verbondenheid op de buitenplaats. Vanuit de integrale afweging voor de doorontwikkeling van de buitenplaats is het toevoegen van een nieuwe laag aan de buitenplaats doorslaggevend geweest. Dit doen we door het behoud van bovenstaande uitgangspunten. De buitenplaats met haar waarden van onder andere gezamenlijkheid en geborgenheid moet een eenheid blijven én qua programma passen bij de maatschappelijke bijdrage van de zusters en op lange termijn een duurzame exploitatie leveren voor de zusters én de buitenplaats zelf (zie ook 3.2.1.). Er is daarom gekozen voor een concentratie van het programma bij het hoofdgebouw.
Dit programma is zo gesitueerd dat de structuur en beleving van de buitenplaats weer in ere hersteld wordt; een ommuurde kloostertuin voor rust en bezinning, open zichtlijnen naar de Vliet, geleding in de gevels zodat het hoofdgebouw 'zacht' oogt naar haar omgeving. De nok van de kapel bepaalt de maximale hoogte. Aard, massa en cultuurhistorie blijven daarmee passend bij het huidige hoofdgebouw en naar de toekomst zichtbaar. Voor de doorontwikkeling van de buitenplaats als totaal concept is de concentratie van programma bij het hoofdgebouw, enkele bijgebouwen en het groen van de buitenplaats een volgend belangrijk punt. De ontwikkeling moet dan ook mogelijk maken dat het groen hersteld wordt; het gaat dan om herkenbaar maken van cultuurhistorische structuren zoals de oprijlaan en het hooiland en om natuurontwikkeling en het vergroten van de biodiversiteit. De buitenplaats wordt publiek toegankelijk en weer onderdeel van de stedelijke structuur van Voorschoten. Dat betekent dat er woningen worden gerealiseerd voor jong en oud (zie 3.2.2.). Op de bungalowlocatie worden woningen toegevoegd die in architectuur als bijgebouwen van het hoofdgebouw dienen. Deze worden dan ook zo gesitueerd dat ze aansluiten bij de landschappelijke structuur en in het ritme van de bestaande bijgebouwen van wasserij, boerderij en bakkerij passen.
De woningen liggen verscholen in het parkbos en hebben enkel een terras (geen tuin) als buitenruimte. De natuur en groen loopt door tot aan de gevels van de woningen. De bungalowlocatie volgt dan ook vanuit de integrale afweging op de milieuthema's en vanuit de conceptontwikkeling om aan de buitenplaats als geheel een nieuwe laag toe te voegen. Doorontwikkeling op de bungalowlocatie zorgt namelijk voor (zie bijlage 4): een aanpassing op indifferente waarden vanuit cultuurhistorisch perspectief een beperkte verkeersontsluiting door het landgoed een clustering van bijgebouwen aan de bestaande structuur natuurontwikkeling op het hooiland Hierbij is de vereiste dat de stedenbouwkundige invulling zo zal moeten worden uitgevoerd dat deze op de indifferentie historische waarde komt en vanuit ecologische oogpunt de natuurwaarden zo veel mogelijk versterkt. Voor de ontwikkeling van Huize Bijdorp is gezocht naar een ruimtelijk concept passend in de visie van een nieuwe community dat én recht doet aan de culturele historische waarden, én aan de landgoedbiotoop, én aan het Natuurnetwerk Nederland. Deze visie is verder beschreven in de volgende paragraaf.
blad 42 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
3.2.1
Ruimtelijke visie In het document 'Buitenplaats Huize Bijdorp: van verleden, heden, naar toekomst' is een stedenbouwkundige visie uitgewerkt voor de herontwikkeling van het terrein. Deze wordt hieronder beschreven, het volledige visiedocument is meegenomen in Bijlage 3. Er is gekozen voor een nieuwe laag aan de buitenplaats, zowel in visie, functie als in vorm. Concentratie van de bebouwing rondom het oude kloostercomplex ligt hierbij voor de hand. De massa van het huidige hoofdgebouw is gespiegeld waardoor er een groot kloosterhof ontstaat met een nieuw front naar de Vliet. De binnenhof kent twee sferen: de intieme sfeer tussen de oude gebouwen met de hoge oude bomen en het nieuwe deel dat als ontmoetingsplek voor vooral de bewoners en de gebruikers van de nieuwe gebouwen dient. Deze worden gerealiseerd door alle aanbouwen vanaf de 20e eeuw (pensionaat, bestuursvleugel en Haagdorp) te slopen. Het is gebleken dat de herontwikkelingsmogelijkheden van deze gebouwen door hun maatvoering en positionering zeer beperkt zijn. Mocht het financieel haalbaar blijken dan kan overwogen worden om de bestuursvleugel te integreren in nieuwbouw. Er dient te worden opgemerkt dat het nieuwe pensionaat en de bestuursvleugel onderdeel uitmaken van het gemeentelijk monument. In de waardestelling is duidelijk dat deze bouwdelen van waarde zijn door de geschiedenis van klooster en school.
Wel wordt aangegeven dat bij deze bouwdelen er bouwkundig in de loop van de tijd veel aanpassingen hebben plaatsgevonden, waardoor er ook waarden verloren zijn gegaan. Zoals gebruikelijk op buitenplaatsen manifesteert zich alle andere bebouwing als kleinschalig strooigoed op het open terrein, zoals de bestaande orangerie, wasserij en boerderij. Deze bestaande bijgebouwen blijven behouden (zoals de begraafplaats, de boerderij en de moestuin) of krijgen een nieuwe functie op de buitenplaats. Hiervoor is een onderzoek gedaan (bijlage 1) en er lijken mogelijkheden voor onder andere nutsfuncties, kinderopvang, recreatie en educatie. Het parkbos, het hooiland en de weilanden aan de Vliet worden expliciet niet bebouwd; dit zijn van oudsher structuren die de buitenplaats kenmerken en die van belang zijn bij de natuurontwikkeling en biodiversiteit op het landgoed. Op de rand van de nieuwe buitenplaats aan de Vliet zou, vanuit cultuurhistorisch perspectief, er wel plaats kunnen zijn voor een moderne theekoepel als ontmoetingsplek met daarbij een aanlegsteiger.
Figuur 3.7: indicatieve inrichting van het kloosterterrein. Bron: Visiedocument Buitenplaats blad 43 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Huize Bijdorp (2021). Een belangrijk uitgangspunt bij de doorontwikkeling is duurzaam behoud van de eenheid van de buitenplaats, gelegen tussen Veurseweg en Vliet. De landschappelijke en groene kwaliteiten blijven behouden en worden versterkt. De kern van de bebouwing wordt geconcentreerd binnen dit raamwerk nabij en op de plek van bestaande bebouwing. De ontwikkeling van de buitenplaats moet garant staan voor het duurzaam behoud met respect voor de bestaande kwaliteiten. Met de doorontwikkeling van de buitenplaats wil de Congregatie de buitenplaats als ensemble behouden, publiek toegankelijk maken, het park herstellen én zorgen voor een toename van de biodiversiteit. In 3.8 is de vertaling van de visie weergegeven naar ontwikkelingsrichtingen locatiespecifiek.
Figuur 3.8: ontwikkelingsrichtingen locatiespecifiek o.b.v. visie Concreet richt de visie zich op: 1. 2. 3.
4. 5. 6.
blad 44 van 85
Renovatie van het bestaande klooster; Sloop van bestaande kloostervleugel en nieuwbouw/uitbreiding van het klooster; Herstel en bescherming van natuurwaarden van de gehele buitenplaats. Hierbij wordt ingezet op versterken van natuurwaarden met inachtneming van landschappelijke / cultuurhistorische en archeologische waarden; Sloop en nieuwbouw ter plaatse van de bestaande bungalowlocatie; Mogelijkheid tot realisatie van een theekoepel (maximaal 60 vierkante meter) ter hoogte van de Vliet; Herstel van nutsfuncties (tuinen, boomgaard en boerderij) als onderdeel van circulaire economie. Daarnaast transformatie van wasserij locatie naar twee woonappartementen met horecavoorziening.
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Figuur 3.9: indicatieve weergave van de herontwikkeling van het klooster.
3.2.2
Programma de waarden van de buitenplaats (bijlage 1 en 2) zijn vertaald in een funtioneel programma. Functioneel zal de doorontwikkeling gericht zijn op een goede mix van doelgroepen met speciale aandacht voor kwetsbare mensen in onze samenleving. Het programma bestaat daarom voor een groot deel uit zorggerelateerde- en sociale woningbouw. Ouderen, zorgbehoevenden en mensen met kleine beurs vinden op Huize Bijdorp een geborgen omgeving. Ook woningbouw voor andere doelgroepen vindt een plek op de buitenplaats. Het nieuwe Huize Bijdorp is een plek voor alle generaties. Hier wonen de zusters, en is er plek voor ouderen, gezinnen én jongeren. Dit versterkt de sociaal-maatschappelijke doelen. De verschillende bewonersgroepen delen met elkaar gemeenschapszin en verbondenheid. In het vernieuwde klooster komen appartementen, zorgeenheden en maatschappelijke en commerciële functies. Het programma van de ontwikkeling wordt weergegeven in tabel 3.1. Op de locatie klooster zijn in de huidige situatie 85 wooneenheden aanwezig. In totaal zijn na de doorontwikkeling 187 woningen gerealiseerd waarvan 111 woningen in de sociale sector. Dit is een toevoeging van 102 wooneenheden. Er worden middels het programma verschillende doelgroepen bediend. Er worden ook wooneenheden in de middeldure en in de dure categorie aangeboden.
Voor realisatie ID-card en vanuit de noodzaak om een duurzame instandhouding mogelijk te maken wordt de bungalow wordt gesloopt en worden op deze locatie 12 grondgebonden woningen gerealiseerd. Als laatste komen in de wasserij twee appartementen gecombineerd met een maatschappelijke functie. Tabel 3.1: programma van de herontwikkeling.
blad 45 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Een menging tussen wonen en voorzieningen draagt bij aan levendigheid en een sociaal duurzame omgeving. Dit is één van de centrale ambities voor de ontwikkeling. In paragraaf 4.11 is ingegaan op de behoefte aan woningbouw en voorzieningen.
3.2.3
Groen en water Het belangrijkste structurerende element van de nieuwe buitenplaats is natuurlijk het groen, een cadeau van de lange geschiedenis van Huize Bijdorp. Bijzonder zijn de vele verschillende sferen die worden aangetroffen: parkbos met de monumentale oude bomen; park in Engelse landschapstijl met vijvers, bruggen en slingerende wandelpaden; omzoming van de buitenplaats aan de Veurseweg en tussen buitenplaats en Roucooppark; oude fruitboomgaard en de moestuin; houtwallen langs de trekvaart en de erfgrenzen naar de Vliet toe; weilanden aan de Vliet; hooiland achter het parkbos. Het water op en bij Huize Bijdorp heeft verschillende karakters. De ligging aan de Vliet is uniek. Die omstandigheid wordt op dit moment onvoldoende benut. Door de wandelpaden naar de Vliet openbaar toegankelijk te maken en een aanlegsteiger te maken, zullen veel meer mensen ook deze kant van de buitenplaats leren kennen en kunnen ervaren. Een nieuwe theekoepel die met mooi weer is geopend, maakt het nog aantrekkelijker. Langs de zuidelijke houtwal loopt een oude vaarsloot die uitmondt in de Vliet. Met goed beheer verbetert de zichtbaarheid en beleving van deze watergang. Het water dat het meest in het oog springt is de vijverpartij tussen het parkbos en de kapel, helemaal passend in de Engelse landschapsstijl.
Door variatie aan begroeiing aan de waterranden toe te voegen neemt de biodiversiteit ook nog eens toe. De omgang met groenwaarden bij deze ontwikkeling worden verder behandeld in het Beeldkwaliteitsplan (zie paragraaf 3.3).
3.2.4
Ontsluiting en parkeren De toegang voor auto’s blijft gehandhaafd aan de Koninklijke Marinelaan. Het verkeer wordt vervolgens afgewikkeld over de N447 en de N448. Er worden drie parkeerterreinen aangelegd op een dusdanige wijze dat het aanzien van de buitenplaats zo min mogelijk wordt aangetast.
blad 46 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Figuur 3.10: visualisatie van de ontsluiting van het plangebied. Er zijn geen aparte fietspaden. De fietsers maken gebruik van de wegen die ook voor het autoverkeer zijn aangelegd. De nieuwe buitenplaats wordt weer onderdeel van Voorschoten. Er is een aansluiting op het netwerk van wandelpaden en deze vormen een schakel in de recreatiestructuur. De poort aan de Veurseweg wordt voor de wandelaars weer in ere hersteld. Een mooie startplaats voor mensen die al wandelend door Voorschoten de nieuwe buitenplaats willen verkennen. Men kan het pad nemen dat richting de kapel loopt of dwalen tussen de grote eikenbomen in het parkbos. De wandelpaden brengen je over de brug naar de oude wasserij of via het parkbos naar de boomgaard, moestuin en oranjerie. De bestaande houthakwallen langs de wandelpaden naar de Vliet worden verbeterd. Het pad aan de Vliet wordt voorzien van een informatiebord met de geschiedenis van het kanaal van Corbulo.
3.3
Beeldkwaliteit Het herkenbaar zijn en blijven van de buitenplaats als een evenwichtig en samenhangend ensemble van bebouwing, landschappelijke structuren en gebruik vormt de basis voor de spelregels en richtlijnen voor de beeldkwaliteit. Om de beeldkwaliteit te waarborgen is door Land-id (2021) een beeldkwaliteitsplan opgesteld (zie Bijlage 5). Het beeldkwaliteitsplan vormt samen met de visie op de toekomstige ontwikkeling van het landgoed, cultuurhistorische waardenstelling, bouwhistorisch onderzoek en beoogde natuurdoeltypen het vertrekpunt voor de uitwerking van de inrichtingsplannen van het landschapspark en de bebouwing. Het beeldkwaliteitplan richt zich op de gewenste uitstraling en ruimtelijke kwaliteit van de bebouwing en de landschappelijke structuur. In de visie op de beeldkwaliteit van de buitenplaats is de driedeling van (1) parkbos,
blad 47 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
bungalowlocatie en hooiland, (2) klooster en boerderij en (3) de weilanden leidend. Deze driedeling moet altijd herkenbaar blijven. Deze indeling is immers geënt op de landschappelijke ondergrond: van hoger gelegen strandwal met zandige gronden naar het lager gelegen nattere veengebied en de positionering van de oorspronkelijke buitenplaats op de overgang tussen beide. De groen- en waterstructuren zorgen voor de verbinding en samenhang. Behouden, herstellen en versterken van deze oorspronkelijke structuren wordt nagestreefd.
Figuur 3.11: Deelgebieden uitwerking beeldkwaliteit. Bron: Beeldkwaliteitsplan Binnen de driedeling is vervolgens een onderscheid te maken in verschillende ruimtelijke en functionele eenheden. Dit zijn herkenbare deelgebieden met ieder een eigen gebruik, ruimtelijke opbouw, sfeer en uitstraling. Elk deelgebied heeft dan ook zijn eigen set met spelregels en richtlijnen. Samenhang en herkenbaarheid als totaal ensemble van de buitenplaats is uiteraard uitgangspunt. Een set van generiek spelregels is altijd van toepassing. Het streefbeeld voor de toekomst ent zich enerzijds op het behouden en herstellen van kenmerkende historische structuren, zodat de herkenbaarheid en leesbaarheid van de buitenplaats versterkt wordt. Dan kan het gaan om het herstellen en versterken van bijvoorbeeld de oorspronkelijke slingerende paden in het parkbos, groenstructuren, zichtlijnen of de theekoepel aan de Vliet. Anderzijds op het ontwikkelen van een openbaar toegankelijk gebied waar gewoond en gerecreëerd kan worden naar de maatstaven van deze tijd. Voor de beeldkwaliteit van de bestaande bebouwing, die omgevormd wordt naar een nieuw functioneel gebruik, geldt dat te alle tijden de oorspronkelijke en karakteristiek kenmerken van de bebouwing herkenbaar blijven.
Nieuwe toevoegingen mogen wel zichtbaar nieuw zijn maar moeten zich goed verhouden tot de karakteristieke architectuur van het betreffende gebouw. Het uitgevoerde bouwhistorisch onderzoek biedt daarvoor een handvat. Nieuwbouw mag zich onderscheiden van de bestaande bebouwing zodat de tijdsperiode leesbaar wordt voor de toekomst. De nieuwbouw, gespiegeld aan de oudbouw van het hoofdgebouw van het kloostercomplex, is geïnspireerd op de aansluitende oudbouw en krijgt een hedendaagse uitstraling. De nieuwe woningen in het parkbos, ter vervanging van de bestaande bungalow, liggen verscholen en teruggetrokken, de parkbosrand wordt hersteld. Deze woningen vormen een onderdeel van het parkbos en hebben een natuurlijke uitstraling. Het zijn daarmee bijzondere en unieke toevoegingen aan de buitenplaats die zich ondergeschikt gedragen t.o.v. het centrale gebouw. Op de buitenplaats zijn cultuurlijke en meer natuurlijke gebieden te onderscheiden. Het Parkbos, het entreegebied en het kloostercomplex hebben een meer formele en cultuurlijke sfeer en uitstraling. Voor de gewenste beeldkwaliteit van de buitenruimte is dit het blad 48 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
uitgangspunt. Hier biedt de historie inspiratie en handvatten voor bijvoorbeeld hekwerken, beplantingssoorten, kleurgebruik, bruggetjes etc. De weilanden en het hooiland hebben een meer natuurlijker karakter. Materialen en elementen krijgen hier dan ook een meer natuurlijk karakter. De na te streven natuurdoeltypen bepalen mede de sfeer en uitstraling van de beeldkwaliteit van de groene structuren en gebieden. Er is altijd sprake van een balans tussen de natuurdoelen en de historische kenmerken en waarden op de buitenplaats. Het streven is dat deze elkaar versterken.
blad 49 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
blad 50 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Hoofdstuk 4
Sectorale aspecten
4.1
Verkeer en parkeren Wettelijk kader Voor het bepalen van de verkeersgeneratie is gebruik gemaakt van CROW-publicatie 381 'Toekomstbestendig parkeren'. Voor berekening van de parkeerbehoefte is uitgegaan van CROW 317 'Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie'. Concreet is uitgegaan van de parameters 'sterk stedelijk' en stedelijke zone 'schil centrum'. Toetsing In het onderzoek naar verkeer (6, Antea Group, 2021) wordt nader ingegaan op de gehanteerde uitgangspunten en resultaten van de berekening van de verkeersgeneratie bij doorontwikkeling van Huize Bijdorp ten behoeve van het bestemmingsplan. Verkeersgeneratie Op basis van het ontwikkelprogramma zal de verkeersgeneratie van de voorgenomen ontwikkeling 1.126 motorvoertuigen per etmaal (mvt/etm) bedragen. Als het huidige aantal motorvoertuigen per etmaal (mvt/etm) (205) in mindering wordt gebracht zal het aantal mvt/etm door de ontwikkeling toenemen met 920,8 mvt/etm. De informatie van verkeer is relevant voor berekeningen van de (milieu)onderzoeken zoals geluid, luchtkwaliteit en stikstof. Om de bruikbaarheid van deze onderzoeken te waarborgen bij kleine planwijzigingen zijn de verkeerscijfers verhoogt met 10%. Met deze worst-case benadering wordt uitgegaan van 1.013 motorvoertuigen per etmaal (mvt/etm). Verkeersafwikkeling Vervolgens is naar de verkeersafwikkeling van de ontwikkeling gekeken.
Het verkeer zal zich voornamelijk verspreiden over drie richtingen (zie ook figuur 4.1): 1. 2. 3.
blad 51 van 85
Over de N447 naar het zuiden richting Den Haag via Leidschendam-Voorburg; Over de N447 naar het noorden richting Leiden. Hier sluit de N447 aan de op de N206 en vervolgens op de A4. Hierdoor is dit een goede verbinding richting Amsterdam; Over de N448 naar Wassenaar, hier zit de aansluiting op de N44/A44. Hier zal ook een deel van het verkeer richting Den Haag en Amsterdam naartoe rijden.
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Figuur 4.1: Ontsluiting van verkeer van buitenplaats Huize Bijdorp De directe verkeersontsluiting van de ontwikkelingen op het landgoed Huize Bijdorp is nu voorzien op de Koninklijke Marinelaan, wat een wijkontsluitingsweg is. Deze categorie heeft een capaciteit van 10.000 – 15.000 mvt/etm. De daadwerkelijke verkeersintensiteiten op deze wegen liggten tussen de 1800 en 3800 mvt/etm. Daarmee kan worden geconcludeerd dat de toename van verkeersbewegingen van de ontwikkeling passend is binnen de maximale capaciteit van deze wegen. In het Verkeersplan van de gemeente dat de veiligheid van voetgangers en fietsers centraal staat. Bij de aansluiting vanuit Huize Bijdorp naar de Koninklijke Marinelaan is het daarom van belang de verkeersveiligheid (in relatie tot langzaam verkeer) te waarborgen. Parkeren In de huidige situatie heeft het landgoed 30 parkeerplaatsen. In het Verkeersplan Voorschoten 2017-2020 dat begin 2017 door de raad is vastgesteld is opgenomen dat bij nieuwe ontwikkelingen de parkeerkencijfers van het CROW als norm worden gehanteerd, waarbij Voorschoten gelet op de adressendichtheid (1.637 adressen per km2) geldt als ‘sterk stedelijk’. De locatie Huize Bijdorp is gelegen in de ‘schil centrum’ en binnen Voorschoten wordt de gemiddelde norm gehanteerd. Voor de parkeercijfers wordt de CROW Publicatie 381, “Toekomstbestendig parkeren” gebruikt.
Op basis van deze cijfers zijn voor de toekomstige ontwikkeling 222 parkeerplaatsen noodzakelijk. Door middel van aanwezigheidspercentages voor parkeren kan een lager aantal benodigde parkeerplaatsen worden gehanteerd. Het verschilt namelijk per functie en dagdeel of parkeerplaatsen noodzakelijk zijn en dubbelgebruik mogelijk is. Zo wordt op een werkdag-ochtend 50% van de parkeerplaatsen voor bewoners gebruikt en 100% van de parkeerplaatsen voor commerciële dienstverlening. Hiermee komt het totaal aantal blad 52 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
benodigde parkeerplaatsen uit op 185 parkeerplaatsen (waarvan 150 parkeerplaatsen bij het klooster en 35 parkeerplaatsen bij de Bungalow-locatie) als uitgegaan wordt van de gemiddelde CROW-norm. Als uitgegaan wordt van de lage CROW-norm dienen 157 parkeerplaatsen (130 klooster en 27 Bungalow-locatie) gerealiseerd te worden voor de beoogde ontwikkeling. De doorontwikkeling van Huize Bijdorp heeft voor een groot deel een zorggerelateerde functie. Zorggerelateerde woningbouw is gericht op een doelgroep die niet dezelfde mobiliteitmogelijkheden hebben als bij reguliere woningbouw. Denk hierbij aan de doelgroep ouderen en hulpbehoevende mensen die zelf geen auto bezitten. Het autobezit en autogebruik zal hierbij lager zijn dan gemiddeld en daarmee ook het aantal verkeersbewegingen. Ook wordt bij deze ontwikkeling uitgegaan van dubbelgebruik van parkeerplaatsen. Om deze redenen wordt in dit bestemmingsplan uitgegaan van de lage CROW-norm en zijn op basis van het onderzoek (bijlage 6) 157 parkeerplaatsen noodzakelijk. Bereikbaarheid hulpdiensten Een belangrijke randvoorwaarde om effectieve hulpverlening van hulpdiensten mogelijk te maken is een goede bereikbaarheid van het plangebied.
Omdat dit bestemmingsplan een globaal karakter heeft en flexibiliteit biedt waarbinnen de ontwikkeling kan plaatsvinden zijn er voor bereikbaarheid van hulpdiensten een aantal zaken die nader uitgewerkt dienen te worden voorafgaande aan bouwvergunning. In ieder geval is het plangebied (klooster en bungalowlocatie) bereikbaar voor hulpdiensten via de Koninklijke Marinelaan (eerste ontsluitingsroute). Het hoofdgebouw (klooster) is vervolgens aan zowel de noord als aan de zuidkant te bereiken. In het plan wordt mogelijkheid geboden voor een tweede ontsluitingsweg voor hulpdiensten via de Veurseweg (via oude toegangspoort). In de uitwerking van het plan zal voorafgaande aan de bouwvergunning inzicht gegeven worden over het zorggerelateerde gebruik, de entreevoorzieningen, ontsluitingsweg en opstelplaats(en) voor en inzetdieptes van de brandweer. Conclusie De toename van verkeersbewegingen zijn passend binnen de maximale capaciteit van deze wegen. Verder zijn voor de toekomstige ontwikkeling 157 parkeerplaatsen noodzakelijk als uitgegaan wordt van de lage CROW-norm. In de regels is geborgd dat de parkeergelegenheid in overeenstemming is met de gemeentelijke parkeernota. Het aspect 'verkeer en parkeren' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het onderhavige bestemmingsplan.
4.2
Geluid Wettelijk kader De Wet geluidhinder (Wgh) vormt het juridische kader voor het Nederlandse geluidsbeleid. De Wgh bevat een uitgebreid stelsel van bepalingen ter voorkoming en bestrijding van geluidshinder door wegverkeer, railverkeer en industriële activiteit. Het stelsel is gericht op het voorkomen van nieuwe geluidhinder. Het doel van het akoestisch onderzoek is het bepalen of ter plaatse van de gevoelige bestemmingen die middels het bestemmingsplan worden mogelijk gemaakt, hinder ontstaat ten gevolge van verkeerslawaai en de wettelijke gevolgen daarvan. De berekeningsresultaten zijn getoetst aan de volgens de Wet geluidhinder (Wgh) geldende grenswaarden. Wanneer de in de Wgh gestelde grenswaarden worden overschreden, dient beoordeeld te worden of er maatregelen ter beperking van het geluid mogelijk zijn en/of er een hogere grenswaarde moet worden vastgesteld door het college van burgemeester en
blad 53 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
wethouders van Voorschoten. Hierbij dient het beleid hogere grenswaarde te worden betrokken. Toetsing De herontwikkeling vindt plaats nabij de Koninklijke Marinelaan te Voorschoten, maar een exact bouwplan is nog niet bekend. Daartoe wordt een berekening gedaan in de vorm van contouren die de geluidbelasting over het gehele plangebied inzichtelijk maken. Hierbij wordt uitgegaan van maximaal 3 bouwlagen voor de woningen en maximaal 6 bouwlagen voor het klooster. Het volledige akoestische rapport is meegenomen in Bijlage 7. Uit de rekenresultaten blijkt dat er een overschrijding van de (voorkeurs)grenswaarde ter plaatse van het westelijke bouwvlak bestemd voor woningen (de bungalowlocatie) binnen het plangebied plaatsvindt als gevolg van de Veurseweg - Schoolstraat. Op basis van deze informatie is de aanduiding waarbinnen 'wonen' wordt toegestaan dusdanig gewijzigd dat deze buiten het gebied ligt waar de grenswaarde wordt overschreden. De geluidbelasting als gevolg van de overige gezoneerde wegen ligt onder de (voorkeurs)grenswaarde van 48 dB ter plaatse van het plangebied. Naast de geluidbelasting per gezoneerde weg is ook de cumulatieve geluidbelasting inzichtelijk gemaakt. De cumulatieve geluidbelasting in de bouwvlakken in het plangebied varieert tussen de 43 en 55 dB zonder aftrek ex artikel 110g.
Conclusie De geluidbelasting als gevolg van de overige gezoneerde wegen ligt onder de (voorkeurs)grenswaarde van 48 dB ter plaatse van het plangebied. Ter plaatse van de genoemde overschrijding (zoals opgenomen in het akoestische rapport Bijlage 7) als gevolg van de Veurseweg - Schoolstraat is de verbeelding van het bestemmingsplan dusdanig gewijzigd dat ontwikkeling enkel mogelijk is in het gebied waar de grenswaarde niet wordt overschreden. Het aspect 'geluid' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het onderhavige bestemmingsplan.
4.3
Luchtkwaliteit Kader De belangrijkste wet- en regelgeving voor het milieuaspect luchtkwaliteit is vastgelegd in Titel 5.2 Luchtkwaliteitseisen van de Wet milieubeheer (Wm). In samenhang met Titel 5.2 zijn de grenswaarden voor luchtkwaliteit in bijlage 2 van de Wm opgenomen. In Titel 5.2 Wm is bepaald dat bestuursorganen een besluit, dat gevolgen kan hebben voor de luchtkwaliteit, kunnen nemen wanneer aannemelijk is dat aan één of meer van onderstaande grondslagen wordt voldaan: Er wordt voldaan aan de in bijlage 2 van de Wm opgenomen grenswaarden; Het besluit leidt (per saldo) niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; Het besluit draagt 'niet in betekenende mate' bij aan de jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM10 ); Het project is opgenomen in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (ook wel NSL genoemd). Bij Titel 5.2 Wm horen uitvoeringsregels die zijn vastgelegd in Algemene Maatregelen van
blad 54 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Bestuur (AMvB's) en ministeriële regelingen. Het gaat daarbij onder andere om het Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen, de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 en het Besluit gevoelige bestemmingen. Tabel 4.1: Grenswaarden uit de Wet milieubeheer voor NO2 , PM10 en PM2,5.
Besluit en Regeling niet in betekenende mate bijdragen (NIBM) In het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen) is vastgelegd wanneer een plan/project niet in betekenende mate bijdraagt aan de jaargemiddelde concentraties NO2 en PM10 . Een plan/project draagt niet in betekenende mate bij als de toename van de jaargemiddelde concentraties in de buitenlucht van zowel NO2 als PM10 niet meer bedraagt dan 3% van de grenswaarde voor die stoffen. Dit komt voor beide stoffen overeen met een maximale toename van de jaargemiddelde concentraties met 1,2 µg/m3 . Plannen of projecten die niet in betekenende mate bijdragen aan de verslechtering van de luchtkwaliteit hoeven niet getoetst te worden aan de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. In de Regeling niet in betekenende mate bijdragen, die onder het gelijknamige Besluit hangt, zijn categorieën van gevallen opgenomen die per definitie 'niet in betekenende mate' zijn. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om een woningbouwontwikkeling van minder dan 1.500 woningen of een kantoorontwikkeling van minder dan 100.000 m2 bruto vloeroppervlak. Deze ontwikkelingen hoeven dan niet nader onderzocht te worden op een eventuele bijdrage aan de luchtkwaliteit en hiervoor hoeft geen toetsing aan de grenswaarden plaats te vinden.
Toetsing NIBM-toets Deze ontwikkeling leidt tot een toename van het verkeer op de wegen in de directe omgeving van het plangebied. Met de NIBM-tool (versie 31-08-2020) is daarnaast de maximale toename van de jaargemiddelde concentraties NO2 en PM10 berekend als gevolg van het extra verkeer. De NIBM-tool gaat uit van de voor luchtkwaliteit meest ongunstige situatie en berekent daardoor het maximale effect. In onderstaande figuur is de berekening met de NIBM-tool opgenomen. In het kader van het verkeersonderzoek voor de onderhavige ontwikkeling is een worst-case netto-verkeersgeneratie (toekomstige minus huidige situatie) van 1013 per etmaal bepaald voor een weekdag. In het verkeersrapport wordt de berekening van de verkeersgeneratie toegelicht. Voor de NIBM-berekening is worst-case uitgegaan van 3% vrachtverkeer. Tabel 4.2: NIBM-berekening.
blad 55 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
Uit de berekening met de NIBM-tool volgt dat de maximale bijdrage van het voorgenomen plan aan de jaargemiddelde concentraties NO2 en PM10 minder is dan 1,2 µg/m3 . Op basis hiervan is aannemelijk dat het voorgenomen plan niet in betekenende mate bijdraagt. Hierdoor kan een onderzoek naar de gevolgen voor de luchtkwaliteit achterwege blijven en staat de luchtkwaliteit op grond van artikel 5.16, lid 1, onder c verdere besluitvorming niet in de weg. Beoordeling in het kader van een goede ruimtelijke ordening Uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening is eveneens gekeken naar de concentraties stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (zowel PM10 als PM2,5 ) ter plaatse van de voorgenomen ontwikkeling. Om een goed beeld te krijgen van deze concentraties is gebruik gemaakt van de resultaten uit de NSL Monitoringstool (monitoringsronde 2020). Met de Monitoringstool wordt de luchtkwaliteit jaarlijks in beeld gebracht langs de drukste wegen in Nederland, zowel voor het gepasseerde jaar als voor de toekomst. De Monitoringstool wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van de generieke invoergegevens van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de verkeersgegevens voor de rijkswegen en de wegen in beheer van provincies en gemeenten.
De (maximale) concentraties ter plaatse van de voorgenomen ontwikkeling zijn in onderstaande tabel in beeld gebracht voor de meest kritische stoffen in Nederland: NO2 , PM10 en PM2,5 . Tabel 4.3: Jaargemiddelde concentraties NO2 , PM10 en PM2,5 in µg/m3 en toetsing aan de grenswaarden bij de dichtstbijzijnde rekenpunten aan de Veurseweg en Koninklijke Marinelaan (ID 15850500, 15850497, 15850026).
1 Bij een jaargemiddelde concentratie PM van meer dan 31,2 µg/m3 is sprake van meer dan 10
35 keer overschrijding van de grenswaarde voor de 24-uursgemiddelde concentratie PM10 (50 µg/m3 ) Op basis van de resultaten uit de NSL Monitoringstool kan worden geconcludeerd dat de concentraties ruim onder de maatgevende grenswaarden voor deze stoffen liggen en naar de blad 56 van 85
Ruimte - Antea Nederland B.V.
vastgesteld bestemmingsplan Buitenplaats Huize Bijdorp Gemeente Voorschoten Projectnummer 0464889.100
toekomst toe verder dalen. Conclusie De ontwikkeling draagt niet in betekende mate bij aan de concentraties luchtverontreinigende stoffen, het aspect 'luchtkwaliteit' vormt daarom geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het onderhavige bestemmingsplan.
4.4
Archeologie, cultuurhistorie en landschap
4.4.1
Archeologie Wettelijk kader Nationaal beleid Nederland tekende in 1992 het Verdrag van Malta dat de omgang met het Europees archeologisch erfgoed regelt. Aanleiding voor dit verdrag was dat het Europese archeologische erfgoed in toenemende mate bedreigd werd. Niet alleen door natuurlijke processen of ondeskundig gebruik van het bodemarchief, maar ook door ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening. Het Verdrag van Malta, ook wel het verdrag van Valletta genoemd, is er op gericht het bodemarchief beter te beschermen. Het bodemarchief bestaat uit alle archeologische waarden die zich in de bodem bevinden. Deze archeologische waarden dienen op een integrale wijze beschermd te worden, waarbij de volgende drie principes gelden: 1.
Tijdig rekening houden met eventuele aanwezigheid van archeologische waarden: Het is belangrijk dat bij de ruimtelijke inrichting van een gebied tijdig rekening gehouden wordt met mogelijk aanwezige archeologische resten. Daarom dient voorafgaand aan een nieuwe ontwikkeling onderzoek plaats te vinden naar archeologische waarden in de bodem van het plangebied. Hierdoor kunnen tijdig archeologievriendelijke alternatieven gezocht worden en wordt tevens een stukje onzekerheid tijdens de bouw van de ontwikkelingen weggenomen, doordat vooraf duidelijk is of er al dan niet archeologische resten in bodem te verwachten zijn. 2. Behoud in situ: Er wordt naar gestreefd archeologische waarden in de bodem te bewaren (behoud in situ). In de bodem blijven de resten immers goed geconserveerd. 3. Verstoorder betaalt: Degene die verantwoordelijk is voor het verstoren van de grond dient te betalen voor het doen van opgravingen en het documenteren van archeologische waarden, wanneer behoud in situ niet mogelijk is. Dit verdrag is in 2007 vertaald naar de Nederlandse situatie middels de Wet op de Archeologische Monumentenzorg (WAMz). Onder deze wet, een wijzigingswet die onder andere de Monumentenwet 1998 heeft gewijzigd, zijn de gemeenten de bevoegde overheid inzake archeologie geworden. Zij dienen het aspect archeologie onder meer te borgen in nieuwe bestemmingsplannen.