Bijlage 1 Programmabegroting 2025-2028

Er zijn vooralsnog geen financiële consequenties voor de begroting voorzien. Qbuzz neemt openbaarvervoernetwerk in en rond Voorschoten over In 2025 neemt Qbuzz de concessie voor openbaar vervoer in Zuid-Holland Noord over van Arriva. Dit betekent een verbeterd netwerk met meer reismogelijkheden en hogere frequenties, vooral op drukke routes zoals tussen Katwijk en Leiden. Voor 99,3 procent van de reizigers blijven de huidige reisopties bestaan, met voor velen zelfs snellere of frequentere verbindingen. Qbuzz wil bovendien niet alleen de bestaande reizigers behouden, maar ook nieuwe gebruikers aantrekken met toegankelijk vervoer en slimme marketing. Mobiliteitsbeleid uitgesteld Vanwege een aantal ombuigingen is besloten om het Mobiliteitsbeleid voorlopig uit de Lange Termijn Agenda (LTA) te verwijderen. Dit levert een besparing op van € 30.000 in 2024 en nogmaals € 30.000 in 2025. De komende jaren verwachten we hierop geen problemen. In de volgende collegeperiode moet dit onderwerp wel weer op de agenda komen. Op de langere termijn moet er immers een nieuw mobiliteitsbeleid worden opgesteld.

25

Wat gaat het kosten?

Tabel Wat gaat het kosten? Programma 2 Verkeer en Vervoer Programma: P2 Verkeer en vervoer

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Totaal baten

Baten

470

296

180

180

180

180

Totaal lasten

Lasten

-4.751

-3.840

-3.897

-4.008

-4.045

-4.144

Saldo van baten en lasten Saldo

-4.281

-3.544

-3.717

-3.829

-3.866

-3.964

1.116

575

116

116

116

116

Mutatie reserves Totaal onttrekkingen

Baten

Totaal stortingen

Lasten

0

-400

0

0

0

0

Saldo mutatie reserves

Saldo

1.116

175

116

116

116

116

Saldo

-3.165

-3.369

-3.601

-3.713

-3.750

-3.848

Saldo Totaal Programma bedragen x € 1.000 ( "-"= nadeel / "+"= voordeel )

Het saldo van programma 2 bedraagt in 2025 € 3.717.000. Dit is € 173.000 nadeliger dan in 2024. De voornaamste oorzaken van tenminste € 50.000, of met een bijzondere oorzaak, staan hieronder beschreven. Doorbelasting salarislasten (€ 121.000 nadeel) De doorbelasting op programma 2 is in 2025 € 121.000 hoger dan in 2024. De toelichting op de mutatie van de salarislasten staat in programma 0. Fietsstation De Vink (€ 59.000 voordeel) In 2024 heeft de gemeente een provinciale subsidie ontvangen voor de uitvoerende werkzaamheden aan fietsstation De Vink. Deze baten wordt niet nogmaals verkregen in 2025 en zorgen voor een nadeel van € 156.000. Hier staan de éénmalig te betalen kosten van € 215.000 voor de uitvoering tegenover. Mobiliteits- & verkeersbeleid (€ 80.000 voordeel) Voor uitvoering van het mobiliteitsbeleid en de nota verkeersbeleid zijn in de Begroting 2024 eenmalig respectievelijk € 30.000 en € 50.000 geraamd. De kosten komen niet terug in de begroting 2025. Rijnlandroute (€ 300.000 nadeel) Nu de Rijnlandroute per medio zomer 2024 een feit is, resulteert dit in afschrijvingslasten vanaf 2025, middels een bijdrage in activum van derden. De gemeentelijk bijdrage van € 9.000.000 heeft betrekking op het feit, dat de gemeente voor een geboorde tunnel op het grondgebied van Voorschoten heeft gekozen, in plaats van een gegraven tunnel.

Conform gemeentelijk beleid wordt er gestart met afschrijven met ingang van het jaar volgende op die waarin het actief is gerealiseerd. Degeneratievergoeding (€ 55.000 nadeel) In 2024 hebben de laatste werkzaamheden met betrekking tot de uitrol van glasvezel in de gemeente Voorschoten plaatsgevonden, waardoor de aanvrager een degeneratievergoeding verschuldigd was aan de gemeente. De begrote baten (degeneratievergoeding) zijn nu weer geraamd op het oorspronkelijke bedrag waardoor de baten € 55.000 lager uitvallen. Vergoeding straatreiniging (€ 94.000 voordeel) Op basis van het aantal inwoners van de gemeente (25.665) krijgt de gemeente een tweetal vergoedingen. De eerste vergoeding van € 24.000 is voor de openbare prullenbakken en wordt

26

bepaald door Verpact en de VNG. De tweede vergoeding van € 70.000 is afkomstig van de producenten van kunststofproducten voor de aanpak van zwerfafval (UPV Zwerfafval - Afval Circulair). Het betreft een vergoeding voor gemaakte kosten (en er is vooralsnog) geen einddatum voor deze regeling. Deze vergoedingen zijn nieuw en waren nog niet voorzien ten tijde van de begroting 2024. Opknappen en vergroenen parkeerdek Hofvliet (€ 45.000 voordeel) Via de voorjaarsnota 2024 zijn er exploitatiemiddelen beschikbaar gesteld voor het opknappen en vergroenen van parkeerdek Hofvliet. Deze kosten worden niet voorzien in 2025. Nota parkeerbeleid (€ 25.000 voordeel) In 2024 is er geld beschikbaar gesteld voor het opstellen van de nota parkeerbeleid en deze kosten komen in 2025 niet meer terug.

27

P3 Economie

Wat willen we bereiken ? Een leefbaar Voorschoten vraagt om een toekomstbestendige economie, voldoende werkgelegenheid, gezonde bedrijventerreinen en aantrekkelijke winkelcentra. Daarom willen we bijdragen aan een uitnodigend vestigingsklimaat voor bedrijven, zzp’ers, toerisme, winkels en horeca. Zo behouden we werkgelegenheid en kan waar mogelijk het aantal banen in Voorschoten groeien. Dit betekent onder andere het volgende: • Eind 2025 is de economische agenda 2021-2024 geëvalueerd (begin 2026 update economische agenda 2026-2028 opstellen) • In 2025 stelt het college een nieuw marktbeleid voor aan de raad. Dit beleid draagt bij aan een evenwichtig aanbod voor de weekmarkt en standplaatsen • In 2025 doet het college een voorstel voor een brede ontwikkelvisie bedrijventerreinen Voorschoten • Het college wil in 2025 beleid ontwikkelen dat bijdraagt aan broedplaatsen voor nieuw ondernemerschap • Met de campagne Vaker in Voorschoten willen we ons bereik onder dagjesmensen en toeristen vergroten Evaluatie oude en ontwikkeling nieuwe economische agenda In onze economische agenda staan we altijd concrete maatregelen per economisch thema. De raad geeft daarbij aan welke thema’s prioriteit hebben. In 2025 wordt de huidige agenda geëvalueerd. De inzichten uit deze evaluatie dienen (samen met de ambities uit het coalitieakkoord 2022-2026) als input voor een update.

Hieruit volgt de economische agenda 2026-2028. De raad ontvangt deze begin 2026 ter vaststelling. Stimuleren evenwichtig aanbod weekmarkt en standplaatsen De weekmarkt is onderdeel van een levendig dorpshart en trekt extra bezoekers naar het centrum. We zien dat deze markt beter ingericht en georganiseerd kan worden. Daarom willen we het huidige marktbeleid vernieuwen. In overleg met de marktcommissie en de centrumondernemers stellen wij daarvoor ook een branchering op. Die moet ervoor zorgen dat het aanbod op de markt goed aansluit bij het huidige consumentengedrag. Zo borgen wij de toekomstbestendigheid van de markt en het voorzieningenniveau in Voorschoten. Opstellen brede ontwikkelvisie bedrijventerreinen Voorschoten Bedrijventerreinen zijn van groot belang voor een goed functionerende economie. De daar gevestigde bedrijven zorgen voor ruim een derde van de werkgelegenheid in onze regio. Steeds meer middelgrote en grote bedrijven zijn op zoek naar vierkante meters. Het college ziet hierin de kans om onze lokale economie te versterken. In de ontwikkelvisie bedrijventerreinen stellen wij per bedrijventerrein een passend profiel op en heroverwegen we de bestemmingen. Hierbij helpt de kennis die wij hierover hebben opgedaan binnen Economie071 en de inzet van onze bedrijventerreinenregisseur. Zo kunnen we vraag en aanbod beter bij elkaar brengen.

Samenhangend hiermee onderzoeken de zes gemeenten in het Economie071-verband of het haalbaar is om een regionale herontwikkelingsmaatschappij (RHOM) op te richten. Deze RHOM zou moeten bevorderen dat er voldoende ruimte is voor bedrijven op de verschillende bedrijventerreinen in de Leidse regio. In 2025 wordt bekend of een RHOM haalbaar is. Er is dan een go/no-go-moment voordat de regio eventueel verder gaat met een uitwerkingsfase. Verschillende bedrijfsregelingen geschrapt Door de ombuigingsvoorstellen zijn een aantal bedrijfsregelingen geschrapt, zoals de in 2024 geïntroduceerde subsidieregeling ter stimulering van de lokale economie van Voorschoten. Wel continueren we de BIZ Dobbewijk.

28

Broedplaatsen creëren voor nieuw ondernemerschap In 2025 wil het college nieuw beleid voorstellen dat bijdraagt aan broedplaatsen voor startende ondernemers. Dit is een vervolg op het MERAKI-project in samenwerking met het sociaal domein. Onderdeel hiervan is het creëren van flexplekken voor nieuwe ondernemers (onder meer uit de MERAKI-doelgroep). Zo nodigen we nieuw ondernemerschap uit in het centrum. Dorpsmarketing vergroot ons bereik onder dagjesmensen en toeristen Voorschoten heeft een authentiek profiel met de kernwaarden cultuur, culinair en kwaliteit. Wij vinden het belangrijk om dit profiel uit te dragen. Het onderscheidt ons dorp van andere plaatsen in de regio. Daarom willen wij een aantal gerichte promotiecampagnes opzetten om Voorschoten in de regio nóg beter op de kaart zetten. In 2024 is hiervoor een sterke basis gelegd met de ontwikkeling van de website vakerinvoorschoten.nl. Vanuit deze basis gaan wij gerichte acties ondernemen onder de campagnenaam Vaker in Voorschoten. Zo vergroten we ons bereik onder dagjesmensen en toeristen. In 2025 start daarnaast het vastgestelde beleid voor kleinschalige toeristische verhuur. Deze aanbieders gaan we betrekken bij de Vaker in Voorschoten-campagne. Net als in andere gemeenten gaan kleinschalige aanbieders van toeristische verhuur voortaan wel toeristenbelasting betalen.

Zo dragen ze bij aan de financiering van voorzieningen en promotieactiviteiten waarvan zij profijt hebben. Daarnaast blijven we scherp letten op manieren waarop we het toerisme naar Voorschoten kunnen versterken. Bijvoorbeeld door Vlietland te ontwikkelen of met regionale marketinginitiatieven die een meerwaarde bieden voor Voorschoten. Nr. Beleidsindicator

Eenheid

Bron

14

Functiemenging

%

CBS/ BAG LISA

16

Vestigingen (van bedrijven) Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

Voorgaande laatst bekende realisatie

38,8% (2022) 174,1 (2022)

Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer

39,0% (2023) 187,1 (2023)

54,2% (2023) 181,8 (2023)

Toelichting beleidsindicatoren 14

Functiemenging

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. In Voorschoten zijn meer woningen dan banen (functiemenging <50). Dit is een normaal beeld in een gemeente gelegen aan de snelweg, tussen de twee steden. Voorschoten is mede door het hoogwaardige woonmilieu en de goede bereikbaarheid de ideale woonplaats voor hoogopgeleide forensen. De verwachting is dat op basis van het beleid het % functiemenging toeneemt, door een stijging van het aantal banen. 16

Vestigingen (van bedrijven)

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

29

Wat gaat het kosten?

Tabel Wat gaat het kosten? Programma 3 Economie Programma: P3 Economie

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

278

323

396

396

369

369

Totaal baten

Baten

Totaal lasten

Lasten

-528

-651

-808

-636

-670

-704

Saldo van baten en lasten Saldo

-249

-328

-412

-240

-301

-335

Mutatie reserves Totaal onttrekkingen

Baten

0

33

150

0

0

0

Totaal stortingen

Lasten

0

0

0

0

0

0

Saldo mutatie reserves

Saldo

0

33

150

0

0

0

Saldo

-249

-295

-262

-240

-301

-335

Saldo Totaal Programma bedragen x € 1.000 ( "-"= nadeel / "+"= voordeel )

Het saldo van programma 3 bedraagt in 2025 € 412.000. Dit is € 84.000 nadeliger dan in 2024. De voornaamste oorzaken van tenminste € 50.000, of met een bijzondere oorzaak staan hieronder beschreven. Doorbelasting salarislasten (€ 98.000 nadeel) De doorbelasting op programma 3 is in 2025 € 98.000 hoger dan in 2024. De toelichting op de mutatie van de salarislasten staat in programma 0. Toeristenbelasting (€ 60.000 voordeel) De toeristenbelasting is in de Begroting 2025 verhoogd naar € 3,50 per persoon per nacht. Daarnaast wordt ingezet op een breder belastinggebied, door ook bij B&B's toeristenbelasting te gaan heffen. Bedrijventerreinen (€ 75.000 voordeel) In de begroting 2024 was eenmalig budget opgenomen voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen (€ 50.000) en de actualisatie visie Dobbewijk (€ 25.000). Deze kosten zijn niet voorzien in 2025. Ombuigingen Citymarketing (€ 55.000 voordeel) In het kader van de ombuigingen is de bijdrage voor city marketing (€ 35.000) en de economische subsidie (€ 30.000) in 2025 komen te vervallen. Treubplein (€ 150.000 nadeel) Voor capaciteit van het project Herinrichting Treubplein is in de Begroting 2025 € 150.000 geraamd. Beveiliging evenementen (€ 50.000 nadeel) De eenmalige verhoging van het budget voor beveiliging bij evenementen zorgt voor een nadeel van € 50.000.

Het resterend voordeel van € 24.000 betreft overige kleine wijzigingen, waaronder indexaties.

30

P4 Onderwijs

Wat willen we bereiken ? We willen dat de kinderen in gemeente Voorschoten goed onderwijs ontvangen. Onze verantwoordelijkheid hierin is dat scholen zijn gehuisvest in gebouwen die geschikt zijn voor onderwijs. Ze moeten voldoen aan de huidige technische normen, maar ook aan te passen zijn aan toekomstige eisen voor onderwijshuisvesting. Bijvoorbeeld als het gaat om energieverbruik en ventilatie. Daartoe is het integraal huisvestingsplan (IHP) herijkt. Daarnaast draagt de gemeente bij aan de opvang van nieuwkomers en ontheemden die in de gemeente gehuisvest zijn of worden. Voor deze kwetsbare groep willen we zo veel mogelijk taalonderwijs en Internationale Schakelklassen (ISK) organiseren. Dit staat wel onder druk door de personeelstekorten in het onderwijs. Verder investeert de gemeente in voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Die moet eraan bijdragen dat elk kind in Voorschoten dezelfde ontwikkelkansen krijgt, ongeacht de omstandigheden waarin het opgroeit. De gemeente werkt op alle fronten actief samen met de scholen. De vorm en inhoud van deze samenwerking is opgenomen in de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Ook werken we samen met scholen en de leerplichtambtenaar om schooluitval en schoolverzuim te voorkomen. Bereik VVE vergoten met 15 procentpunt (van 70 procent naar 85 procent) De gemeente bekostigt de voorziening Peuterconsulent.

Met deze voorziening proberen we het bereik van het VVE-aanbod te vergroten. Ouders die geen gebruik maken van dit aanbod, worden thuis bezocht en krijgen extra uitleg over het belang en de kosten. Doel hiervan is dat er minder kinderen met een taalachterstand het primair onderwijs instromen. Nieuwbouw Fortgensschool wordt verder voorbereid Inmiddels is duidelijk dat de nieuwbouw van de Fortgensschool komt op de locatie aan de prinses Marijkelaan. Nu is daar nog het cultureel centrum gehuisvest. In 2025 vinden de benodigde voorbereidende onderzoeken plaats, onder andere op het gebied van asbest, sloop, bodemonderzoek, ecologie en flora en fauna. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) stopt Medio 2025 stopt het NPO. In het derde kwartaal van 2025 evalueren we de effecten van het gesubsidieerde aanbod vanuit de NPO-middelen. We kijken wat hier het effect van is en wat anders te organiseren.

Verbonden partijen Tabel Verbonden Partijen Programma 4 Naam GR Holland Rijnland (RBL) Nr. Beleidsindicator

Eenheid

Bron

17

Absoluut verzuim

DUO/Ingrado

18

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen

DUO/Ingrado

Voorgaande laatst bekende realisatie

3,2 (2023) 15,8 (2023)

Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer

3,2 (2023) 15,8 (2023)

6,3 (2023) 27,2 (2023)

31

Nr. Beleidsindicator

19

Eenheid

Bron

Vroegtijdig schoolverlaters % deelnemers aan het zonder startkwalificatie VO en MBO onderwijs (vsv-ers)

Voorgaande laatst bekende realisatie

DUO/Ingrado

1,6 (2023)

Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer

1,6 (2023)

2,4 (2023)

Toelichting beleidsindicatoren 17

Absoluut verzuim

Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school of instelling en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht. 18

Relatief verzuim

Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer- of kwalificatieplichtige jongere ongeoorloofd afwezig is. 19

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De cijfers van DUO hebben betrekking op schooljaren. Het aantal Voortijdig School Verlaters voor Voorschoten stabiliseert. Voorschoten blijft hiermee onder het landelijk en regionaal gemiddelde. Toch is blijvende aandacht noodzakelijk omdat het aantal VSV’ers tot 18 jaar hoger ligt in Voorschoten dan in vergelijkbare gemeenten (bron: Gemeentelijke monitor sociaal domein, DUO). Absoluut en relatief verzuim ligt onder het regionaal gemiddelde. Kinderen zijn nu beter in beeld gebracht en scholen melden sneller waardoor problemen eerder worden aangepakt.

Wat gaat het kosten?

Tabel Wat gaat het kosten? Programma 4 Onderwijs Rekening 2023

Programma: P4 Onderwijs

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Totaal baten

Baten

696

830

354

355

355

355

Totaal lasten

Lasten

-2.096

-2.631

-2.043

-1.940

-1.986

-1.944

Saldo van baten en lasten Saldo

-1.400

-1.801

-1.689

-1.584

-1.630

-1.588

0

1.168

100

0

0

0

Mutatie reserves Totaal onttrekkingen

Baten

Totaal stortingen

Lasten

-800

-1.950

-1.500

0

0

0

Saldo mutatie reserves

Saldo

-800

-783

-1.400

0

0

0

Saldo

-2.200

-2.584

-3.089

-1.584

-1.630

-1.588

Saldo Totaal Programma bedragen x € 1.000 ( "-"= nadeel / "+"= voordeel )

Het saldo van programma 4 bedraagt in 2025 € 1.689.000. Dit is € 112.000 voordeliger dan in 2024. De voornaamste oorzaken van tenminste € 50.000, of met een bijzondere oorzaak staan hieronder beschreven.

32

Doorbelasting salarislasten (€ 138.000 nadeel) De doorbelasting op programma 4 is in 2025 € 138.000 hoger dan in 2024. De toelichting op de mutatie van de salarislasten staat in programma 0. Juridische overdracht basisschool de Vos (€ 100.000 voordeel) Door de overdracht van het juridisch eigendom van de Vos vallen de huuropbrengsten weg daar tegenover de lasten voor onderhoud, schoonmaak en energie. Per saldo zorgt dit voor een voordeel vanaf 2025. Bijdrage onderhoud Fortgensschool (€ 68.000 voordeel) Bij het vaststellen van het IHP 2024-2039 is rekening gehouden met een mogelijke bijdrage voor onderhoud ten gevolge van de latere oplevering van de nieuwbouw van de Fortgensschool. Dit bedrag is in zijn geheel in 2024 geraamd en leidt daarmee tot een voordeel in 2025. Stedenbouwkundig onderzoek Prinses Marijkelaan (€ 75.000 voordeel) De voorbereidingen voor de nieuwbouw van de Fortgensschool zijn in 2024 gestart en lopen door in 2025. In 2024 zijn er hogere lasten geraamd dan in 2025 voor een stedenbouwkundig onderzoek. De middelen voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) (baten en lasten neutraal) De inkomsten en lasten voor de GOAB zijn neutraal en jaarlijks gelijk. Er is echter een mogelijkheid om een beperkt deel over te hevelen vanuit eerdere boekjaren.

In 2023 is een deel naar 2024 overgeheveld waardoor 2024 een hogere baten en lasten van € 74.000 kent ten opzichte van 2025. Middelen voor nationaal programma onderwijs (NPO) (baten en lasten neutraal) In 2025 loopt de NPO-regeling af. Ten opzichte van 2024 zorgt dit voor lagere baten en lasten van € 360.000. Dit heeft geen effect op het saldo. Het resterende voordeel van € 7.000 betreft overige kleine wijzigingen waaronder indexaties.

33

P5 Sport, cultuur en recreatie

Wat willen we bereiken ? Sport, cultuur en recreatie zijn het fundament onder een vitale en actieve dorpsgemeenschap. Dit fundament moet bijdragen aan gezonde, betrokken en actieve inwoners en sterke verenigingen die zo veel mogelijk zelfstandig hun verenigingsactiviteiten kunnen uitvoeren. Hiervoor zet de gemeente zich in. Sport is in onze visie belangrijk voor een gezonde en sociale samenleving. Wij stimuleren daarbij de samenwerking tussen sportverenigingen, zodat ze samen sterker worden. Daarmee willen we zo veel mogelijk inwoners vitaal in beweging krijgen en bijdragen aan een gezonde generatie 2040. Daartoe investeren we in toekomstgerichte en duurzame sportaccommodaties. Die houden de lokale sport vitaal en met duurzame panden gaan we zuinig om met onze omgeving. Ook cultuur is een bouwsteen die bijdraagt aan een gezonde en sociale samenleving. We streven dan ook naar cultuur die zichtbaar is en deel uitmaakt van educatie. Ook stimuleren we dat inwoners meedoen met culturele activiteiten. De gemeente heeft daarnaast verschillende wettelijke taken rondom het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De bibliotheek heeft een belangrijke culturele en recreatieve functie in onze samenleving. Het belang van deze voorziening is ook benoemd in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob).

Deze voor iedereen toegankelijke plek draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling en verbetering van de maatschappelijke kansen van het algemene publiek in Voorschoten. Binnen het thema recreatie heeft de gemeente de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden. Ook hebben wij een zorgplicht voor bomen in de openbare ruimte. De gemeente probeert het aanwezige groen zo veel mogelijk te behouden en versterken. Het belang van groen in en rondom Voorschoten is dan ook steeds evidenter. Zo draagt het groen onder andere bij aan het klimaatbestendig maken van ons stedelijk gebied, het creëren van een prettige, gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier en aan het versterken van de biodiversiteit. Ontwikkelingen atletiekbaan, sportvelden, sporthal en zwembad Vanuit het sportaccommodatiebeleid richt de gemeente zich de komende periode op het volgende: • Realisatie van een nieuwe atletiekbaan • Vanaf 2025 moet de gemeente de buitensportvelden onderhouden. De gemeente verhuurt de velden vervolgens aan de vereniging die gebruikmaakt van de bijgelegen sportaccommodatie. • We willen tot een integraal besluit komen over de locatie van de sporthal en de toekomst van het zwembad (consolidatie en/of verplaatsing).

Daarom combineren we het onderzoek naar mogelijke locaties hiervoor Vier cultuurhistorische activiteiten In de komende begrotingsperiode worden vier cultuurhistorische activiteiten georganiseerd. Alleen via de mens krijgt het erfgoed immers betekenis. Door bij te dragen aan de volgende activiteiten volgen we het verdrag van Faro en vergroten we bewustwording van de Voorschotense identiteit: • Open monumentendag (bijdrage aan drukkosten flyers, communicatie, vrijwilligers bijeenkomsten, muziek op locaties, promotiemateriaal, specifieke themataken) • Erfgoeddag Voorschoten voor monumenteigenaren (vergoeden locatiehuur, sprekers rondom thema’s zoals duurzaamheid of restauratie)

34

•

•

Historische buitenplaatsen op de cultuurhistorische waardekaart. Voorschoten heeft meer dan 20 buitenplaatsen gehad. Door deze in een kaartlaag op te nemen gaat het verleden van Voorschoten meer leven Oral History: jaarlijks worden vijf interviews gepland die op de canon van Voorschoten worden gepubliceerd

In aanvulling op het laatste punt: oral history is een interviewtechniek om persoonlijke verhalen uit de eerste hand over het verleden vast te leggen en door te geven. Oral history is geschiedenis die leeft. Het zijn de verhalen van mensen die het verleden van dichtbij hebben meegemaakt. Ze maken historische gebeurtenissen invoelbaar en laten de mens zien achter de gebeurtenis. Oral history kan begrip, enthousiasme en draagvlak voor erfgoed creëren bij verschillende groepen mensen en is zodoende van maatschappelijke waarde. Vier wijken onderweg naar klimaatadaptatie Het is belangrijk dat onze gemeente werkt aan klimaatadaptatie: bestendig maken tegen extreme neerslag en hitte. Hiervoor zijn vier wijken met prioriteit aangemerkt: de Krimwijk, Noord-Hofland, Vlietwijk en Starrenburg. In deze wijken worden wijkbijeenkomsten gehouden. Op basis daarvan ontwikkelen we wijkplannen waarin staat hoe we de wijken klimaatadaptief willen maken. Twee wijkbijeenkomsten en wijkplannen zijn in 2024 afgerond. Voor de twee andere wijken volgen de wijkbijeenkomsten in 2025. Ook komt er voor deze wijken nog een aanzet voor het wijkplan. Een duurzame, klimaatadaptieve, veilige en aantrekkelijke leefomgeving verzorgen In de projecten Adegeest, Raadshuislaan / Oranjeboomstraat en winkelcentrum Hofland werken we aan een klimaatadaptieve inrichting.

Dit betekent dat er in dat gebied minder verhard oppervlak en meer groen komt. Daarnaast geven we met deze projecten gehoor aan motie 182. Daarin staat dat de gemeente in 2050 5 procent meer bomen heeft dan in 2021. In 2025 gaan we ook verder met de actie Babybomen die in het najaar van 2024 is gestart. Treubplein ingericht na aannemen uitvoeringsprogramma Ontwikkelvisie Centrum In juli 2024 is het uitvoeringsprogramma Ontwikkelvisie Centrum besproken in de gemeenteraad en vastgesteld. Nu wordt als eerste het Treubplein heringericht. Hiervoor wordt eind 2025 een VO (voorlopig ontwerp) vastgesteld. Aansluitend wordt in 2026 de Voorstraat aangepakt en daarna het gebied rondom de KruispuntKerk.

Samenwerkingsverbanden Naam

Landschapstafel Duin, Horst en Weide

Juridische vorm

Samenwerkingsverband

Vestigingsplaats

Leidschendam-Voorburg (Financiën zijn hier ondergebracht)

Bestuur en toezicht

De Landschapstafel is de bestuurlijke samenwerking van zes gemeenten (Den Haag, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Voorschoten, Wassenaar en Zoetermeer) met maatschappelijke organisaties en ondernemers. Elke gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van haar eigen projecten. Behoud en ontwikkeling van de kwaliteiten van duin-, horst- en weidegebied. Doelen zijn de authenticiteit waarborgen, de vitaliteit versterken en de leefbaarheid vergroten. Het Meerjarenprogramma Duin, Horst & Weide is het gemeenschappelijke uitvoeringsprogramma. De provincie Zuid-Holland heeft 50 procent cofinanciering toegezegd voor uitvoering van dit programma.

Doelstelling

35

Naam

Leidse Ommelanden

Juridische vorm

Samenwerkingsverband

Vestigingsplaats

Leiden

Bestuur en toezicht

Stuurgroep Leidsche Ommelanden met daarin wethouders van acht deelnemende gemeenten en een vertegenwoordiger namens de samenwerkende Agrarische natuurverenigingen. Toekomstbestendige kwaliteitsimpuls voor behoud en toegankelijk maken van het landschap in de Leidse regio. Deelnemende gemeenten voeren projecten uit op het gebied van recreatie en biodiversiteit.

Doelstelling

Nr. Beleidsindicator

Eenheid

Bron

20

%

Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM

Niet-sporters

Voorgaande laatst bekende realisatie

37,7% (2022)

Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer

37,7% (2022)

46,6% (2022)

Toelichting beleidsindicatoren 20

Niet-sporters

Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Onder een sporter wordt verstaan, iemand die minimaal 1 keer in de week sport. Over heel Nederland genomen is het percentage niet-sporters 46,6%. Landelijk wordt gestreefd naar een afname van het aantal niet-sporters met 10%. Voor de gemeente Voorschoten wordt aangesloten bij deze streefwaarde, de realisatie laat zien dat deze streefwaarde lokaal wordt gehaald. Met het stimuleren van verenigingen om hun sportaccommodaties voor een breed publiek open te stellen wordt intensiever gebruik bewerkstelligd. Ook worden op netwerkbijeenkomsten met sportverenigingen en andere partijen de mogelijkheden uitgewisseld om mensen te stimuleren te gaan sporten. Het regionale GGD-onderzoek naar dit cijfer vindt éénmaal per vier jaar plaats, de volgende meting is in 2026. Hierdoor zijn geen recente realisatiewaarden beschikbaar.

Wat gaat het kosten?

Tabel Wat gaat het kosten? Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Programma: P5 Sport, cultuur en recreatie

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Totaal baten

Baten

2.688

1.396

1.145

1.079

1.079

1.079

Totaal lasten

Lasten

-8.493

-8.308

-7.679

-7.590

-7.536

-7.519

Saldo van baten en lasten Saldo

-5.805

-6.912

-6.534

-6.512

-6.458

-6.440

157

157

157

157

Mutatie reserves Totaal onttrekkingen

Baten

223

1.046

Totaal stortingen

Lasten

-186

-1.103

-329

-20

-20

-20

Saldo mutatie reserves

Saldo

37

-57

-172

137

137

137

Saldo

-5.768

-6.969

-6.706

-6.375

-6.321

-6.303

Saldo Totaal Programma bedragen x € 1.000 ( "-"= nadeel / "+"= voordeel )

36

Het saldo van programma 5 bedraagt in 2025 € 6.534.000. Dit is € 378.000 voordeliger dan in 2024. De voornaamste oorzaken van tenminste € 50.000, of met een bijzondere oorzaak staan hieronder beschreven. Uitvoering sportaccommodatiebeleid, onderhoud en vervanging buitensport (€ 179.000 nadeel) Met ingang van 2025 wordt gestart met de uitvoering van het onderhoud en de vervanging van de buitensportlocaties zoals genoemd in het sportaccommodatiebeleid 2024 - 2030 inclusief de tennisvelden zoals besloten in amendement 297. De uitvoering heeft in 2025 een nadelig effect van € 179.000. Doorbelasting salarislasten (€ 114.000 nadeel) De doorbelasting op programma 5 is in 2025 € 114.000 hoger dan in 2024. De toelichting op de mutatie van de salarislasten staat in programma 0. Groot onderhoud groen (€ 200.000 voordeel) In 2024 is voorzien in groot onderhoud groen voor de projecten Adegeest en Raadhuislaan / Oranjeboomstraat dit zijn eenmalige grote groen projecten die niet opnieuw worden voorzien in 2025. Onderhoud ambachts- en baljuwhuis (€ 130.000 voordeel) Via de voorjaarsnota 2024 zijn er extra middelen beschikbaar gesteld voor het onderhoud van het ambachts- en baljuwhuis. Deze kosten worden niet opnieuw voorzien in 2025.

Zwembad het Wedde (€ 69.000 voordeel) Bij de voorjaarsnota 2024 is er aanvullend budget beschikbaar gesteld voor het exploitatietekort van het zwembad en een onderzoek. Deze kosten komen niet terug in 2025. Baggeren (€ 63.000 voordeel) In 2024 zijn voor de uitvoering van het baggerprogramma eenmalig aanvullende middelen beschikbaar. Deze aanvullende middelen zijn niet voorzien in 2025 en daarmee een voordeel in 2025 ten opzichte van 2024. Bezuiniging plantenvakkenstructuur wijzigingen (€ 62.000 voordeel) Door de plantenvakkenstructuur te wijzigen en minder onderhoudsgevoelige aanplanting te doen ontstaat er een voordeel van € 62.000 in 2025. Cofinanciering specifieke uitkering (SPUK) Breed (€ 47.000 voordeel) Met ingang van 2025 wordt de benodigde cofinanciering van de SPUK Breed via bestaande activiteiten gegenereerd. Het aanvullend budget uit eigen middelen is daarmee komen te vervallen. Monumenten (€ 35.000 voordeel) In 2024 is het hek aan de Voorweg gerepareerd voor € 25.000. Daarnaast is in 2024 de kerkenvisie opgesteld, deze werkzaamheden komen niet terug in 2025. Per saldo is het voordeel € 35.000. Onderhoud beelden (€ 21.000 voordeel) In 2024 wordt er eenmalig onderhoud gepleegd aan een aantal beelden. in 2025 worden deze kosten niet verwacht. Bibliotheek (€ 15.000 voordeel) In 2024 is er eenmalig een hogere uitkering aan de bibliotheek verstrekt en zijn er middelen

37

beschikbaar gesteld voor zonnepanelen. In 2025 gaan de kosten voor het onderhoud aan het gebouw omhoog. Per saldo is het voordeel van 2025 ten opzichte van 2024 € 15.000.

Recreatieve maatregelen Duivenvoordecorridor (baten en lasten neutraal) De werkzaamheden voor recreatieve maatregelen Duivenvoordecorridor lopen af in 2024. De recreatieve wandelpaden worden gesubsidieerd door een inkomst vanuit de provincie Zuid-Holland. Ten opzichte van 2024 zorgt dit voor lagere baten en lasten van € 312.000. Dit heeft geen effect op het saldo. Het resterend voordeel van € 29.000 betreft overige kleine wijzigingen, waaronder indexaties.

38

P6 Sociaal Domein

Wat willen we bereiken ? Binnen het sociaal domein richten we ons op het volgende: • Inwoners zijn zelfredzaam en houden zo lang mogelijk de regie over hun eigen leven • Inwoners groeien gezond en veilig op en kunnen zich maximaal ontwikkelen • Voorschoten is veilig en er is sociale samenhang • Er is dicht bij huis een duurzaam systeem voor zorg en ondersteuning • Inwoners die hulp nodig hebben, krijgen snel genoeg de juiste ondersteuning Organisatieontwikkeling zet door Allereerst is het van belang om de organisatie van het sociaal domein verder te ontwikkelen na de ontvlechting van Wassenaar. Dit gaat dus ook in 2025 nog tijd en capaciteit kosten. Beoordelen Voorschotense initiatieven voor een gezonde en sociale leefomgeving Het platform Samen Gezond Voorschoten is opgericht om de doelen te bereiken die zijn geformuleerd in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Sportakkoord II. Ook is het Integraal Zorgakkoord (IZA) hieraan verbonden. De doelen bereiken we met inwoners en verenigingen uit Voorschoten door initiatieven uit de samenleving te ondersteunen. Het streven is om in 2025 ten minste twintig initiatieven te beoordelen die bijdragen aan de doelen. Het gaat om initiatieven op het gebied van sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis. Als we deze positie beoordelen, gaan we ze ondersteunen.

Scherpe keuzes maken dankzij meer indicatoren in het beleidsplan sociaal domein In het beleidsplan sociaal domein gaan we in op beleidsontwikkelingen, uitdagingen en integraliteit over alle beleidsvelden van het sociaal domein. De scherpe keuzes in dit beleid maken we aan de hand van de volgende vragen: • Wat wil het college bereiken? • Waar kan de inwoner terecht? • Wat gaat er goed en waaraan moet extra aan besteed worden (analyse op basis van cijfers, monitoring, evaluaties)? • Wat gaat het college hiervoor doen (doorkijk naar 2025 en verder)? • Hoe wordt dit gemeten (indicatoren en kengetallen)? Verbeterd minimabeleid met beter afgestemde regelingen Ons minimabeleid is eind 2024 vastgesteld. In 2025 gaan we dit vervolgens uitwerken. Het moet een actueel minimabeleid worden waarmee we de doelgroep beter bereiken. Dit moet gaan blijken uit een groter gebruik van de beschikbare regelingen. Ook zijn de regelingen beter afgestemd op de behoeften van onze inwoners. Actualisering en aanscherping van schuldhulpverlening Een belangrijke taak van de gemeente is het oplossen van schuldenproblematiek. Het beleid rond schuldhulpverlening gaan we in 2025 actualiseren en aanscherpen. Vanuit dit beleid willen we bijdragen aan effectievere oplossingen voor de schuldenproblematiek van onze inwoners.

Herijking samenwerking met Voorschoten voor Elkaar voor welzijn en preventie Onderzoeksbureau Regioplan heeft de samenwerking met Voorschoten voor Elkaar in 2024 geëvalueerd. Op basis van de aanbevelingen uit die evaluatie stellen we in 2025 een aangepaste samenwerkingsovereenkomst op met daarin: • Een (her)bevestiging van het gewenste opdrachtgever- en opdrachtnemerschap • Expliciet benoemd wat ieders rol is en een nog duidelijkere opdracht • Een (her)bevestiging van de afspraken over de overlegstructuur.

39

Verbonden partijen Tabel 6 Verbonden Partijen Programma 6 Verbonden Partij/ Samenwerkingsverband Gemeenschappelijke regeling Inkoopbureau H-10 Gemeenschappelijke regeling Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden Gezamenlijke afdeling werk en inkomen

Samenwerkingsverbanden Naam

Gezamenlijke afdeling werk en inkomen

Juridische vorm

Samenwerking op basis van een overeenkomst

Vestigingsplaats

Leidschendam-Voorburg

Bestuur en toezicht

Het samenwerkingsverband heeft geen eigen bestuur waarin bestuurders van de gemeenten zitting hebben. Per 1 januari 2012 zijn de gemeenten Voorschoten, LeidschendamVoorburg en Wassenaar een samenwerkingsovereenkomst aangegaan om de werkzaamheden en dienstverlening op het gebied van Werk en Inkomen door de gemeente Leidschendam-Voorburg te laten verzorgen. De samenwerking is per 1 juli 2017 in een geactualiseerde overeenkomst voortgezet.

Doelstelling

Nr. Beleidsindicator

Eenheid

21

Banen

22

Aantal per 1.000 inwoners CBS/LISA in de leeftijd 15 – 65 jaar % 12 t/m 21 jarigen CBS

23

Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezin % kinderen tot 18 jaar

CBS

24

Netto arbeidsparticipatie

CBS

26

Werkloze jongeren

27

Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorzieningen Jongeren met jeugdhulp

28 29 30 31 32

Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen

Bron

CBS

Aantal per 1.000 inwoners CBS Aantal per 1.000 inwoners CBS van 15 - 65 jaar % van alle jongeren tot CBS 18 jaar % van alle jongeren tot CBS 18 jaar % van alle jongeren van CBS 12 tot 23 jaar Aantal per 10.000 GMSD inwoners

Voorgaande laatst bekende realisatie

Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer

483,1 486,4 836,6 (2022) (2023) (2023) 1% (2022) 1% (2021) 1% (2022) 4% (2022) 4% (2022) 6% (2022) 72,4% (2022)

73,6% (2023)

73,1% (2023)

1% (2022) 1% (2022) 1% (2022) 191,4 (2023) 144,4 (2023) 12,7% (2023) 0,6% (2023) 0,3% (2023) 560 (2023)

191,4 (2023) 144,4 (2023) 12,7% (2023) 0,6% (2023) 0,3% (2023) 560 (2023)

344,8 (2023) 191,5 (2023) 13,5% (2023) 1,1% (2023) 0,3% (2023) 700 (2023)

Toelichting beleidsindicatoren 21

Banen

Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als

40

uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar. 22

Jongeren met een delict voor de rechter

Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. 23

Kinderen in uitkeringsgezin

Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Participatiewet en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) verstaan. De cijfers zijn afkomstig van het CBS. 24

Netto arbeidsparticipatie

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 26

Werkloze jongeren

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. 27

Personen met een bijstandsuitkering

Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. De economie is verder aangetrokken. Dit blijkt landelijk uit een dalend aantal werklozen en een stijgend aantal banen en vacatures. Het aantal personen met een bijstandsuitkering daalt inmiddels; dit komt doordat de aantrekkende economie meer banen oplevert, en dat de doelgroep met een participatiewet uitkering door het nieuwe plan van aanpak arbeidsmarktoffensief vanaf 2019 zich met name op deze problematiek richt, er wordt gestreefd naar een verdere daling van het aantal personen met een uitkering. Doelgroepen die hiermee richting werk moeten worden begeleid bestaan uit personen die ouder zijn, langer in een uitkeringssituatie verkeren en statushouders. 28

Lopende re-integratievoorzieningen

Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. De economie is nog verder aangetrokken. Dit blijkt uit een dalend aantal werklozen en een stijgend aantal banen. Het lopende re-integratiebeleid voorziet in het begeleiden van personen naar werk door het actief koppelen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Dergelijke inspanningen worden vastgelegd en verantwoord door het opvoeren van een re-integratievoorziening, het aantal geregistreerde voorzieningen ligt hoger dan de streefwaarde. De gevolgen van de coronapandemie op deze cijfers voor de komende jaren zijn nog niet bekend. 29

Jongeren met jeugdhulp

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.

41

Jeugdigen/gezinnen uit Voorschoten weten de toegang tot jeugdhulpvoorzieningen steeds beter te vinden. Jeugdhulp is een open einde regeling en aantallen jeugdigen in jeugdhulp en kosten van trajecten kunnen variëren. Een afname van het aantal jeugdigen in de jeugdhulp door (preventieve) maatregelen wordt nagestreefd, hiervoor is het actieplan jeugdhulp opgesteld. De maatregelen hierin worden uitgevoerd, in het najaar van 2021 zijn aanvullende maatregelen aan de raad voorgelegd. 30

Jongeren met jeugdbescherming

Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. 31

Jongeren met jeugdreclassering

Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Over de indicator Jongeren met jeugdreclassering is geen data beschikbaar. Over het percentage jeugd met een delict voor de rechter valt moeilijk iets te zeggen. Deze cijfers komen uit de Kinderen in Tel rapporten die één keer per twee jaar uitkomen en zijn procentueel dermate laag dat er geen trend in te ontdekken valt.

Zowel het percentage als het absolute aantal jongeren met een jeugdbeschermingsmaatregel en een jeugd reclasseringsmaatregel is de afgelopen jaren laag en stabiel. De werkprocessen rond de toegang tot het gedwongen kader jeugdhulp zijn de afgelopen jaren uitgekristalliseerd en beter afgestemd. 32

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Het totaal aantal inwoners dat gebruik maakt van een maatwerkarrangement WMO is gestegen.

42

Wat gaat het kosten?

Tabel Wat gaat het kosten? Programma 6 Sociaal Domein Programma: P6 Sociaal Domein

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

9.735

9.622

9.410

7.014

7.015

7.015

Totaal baten

Baten

Totaal lasten

Lasten

-29.165

-30.350

-30.554

-26.796

-26.859

-26.757

Saldo van baten en lasten Saldo

-19.430

-20.727

-21.144

-19.782

-19.844

-19.742

Mutatie reserves Totaal onttrekkingen

Baten

1.580

814

25

25

25

25

Totaal stortingen

Lasten

-80

0

0

0

0

0

Saldo mutatie reserves

Saldo

1.500

814

25

25

25

25

Saldo

-17.931

-19.914

-21.119

-19.757

-19.819

-19.716

Saldo Totaal Programma bedragen x € 1.000 ( "-"= nadeel / "+"= voordeel )

Het saldo van programma 6 bedraagt in 2025 € 21.144.000 Dit is € 417.000 nadeliger dan in 2024. De voornaamste oorzaken van tenminste € 50.000, of met een bijzondere oorzaak staan hieronder beschreven. Jeugdzorg (€ 434.000 nadeel) De beoogde kosten voor jeugdzorg 2025 liggen € 434.000 hoger ten opzichte van de begrootte prognose 2024 bij de voorjaarsnota 2024. Doorbelasting salarislasten (€ 315.000 nadeel) De doorbelasting op programma 6 is in 2025 € 315.000 hoger dan in 2024. De toelichting op de mutatie van de salarislasten staat in programma 0.

Subsidies sociaal domein (€ 150.000 nadeel) Om het welzijnsveld tegemoet te komen is het subsidiebudget van thema 1: welzijn met € 150.000 verhoogd. Wmo (€ 90.000 nadeel) In 2025 zijn de beoogde kosten voor de Wmo € 90.000 hoger dan de raming 2024 voor de Wmo.

Minimabeleid (€ 50.000 nadeel) Naar aanleiding van de behandeling van het nieuwe minimabeleid in de gemeenteraadsvergadering van donderdag 26 september, is er in 2025 een verhoging van het budget voor het minimabeleid opgenomen. De precieze besteding moet nog worden uitgewerkt. Jaarplan werk en inkomen (€ 37.000 nadeel) Op basis van prijsontwikkeling is budget voor het werkplan werk & inkomen in 2025 hoger dan in 2024. Energietoeslag (€ 378.000 voordeel) De energietoeslag wordt in 2024 afgerond, waardoor deze lasten in 2025 niet meer terugkomen. Dit leidt tot een voordeel.

43

Omklap binnen het sociaal domein (€ 100.000 voordeel) In 2024 is de omklap van jeugd naar de Leidse regio afgerond. De lasten met betrekking tot deze omklap komen in 2025 niet meer terug. Hetzelfde geldt bij het budget in 2024 voor de omklap van werk en inkomen. Vroegsignalering (€ 96.000 voordeel) In 2024 is € 96.000 beschikbaar gesteld voor vroegsignalering. Deze middelen zijn eenmalig beschikbaar gesteld. SMI (€ 37.000 voordeel) De lasten voor sociaal medische indicaties (SMI) zijn in 2024 € 37.000 hoger begroot dan in 2025. Adviesraad sociaal domein (€ 10.000 voordeel) Eén van de ombuigingen betreft het verlagen van het budget voor de Adviesraad Sociaal Domein. Dit geeft een voordeel van € 10.000. Het resterend voordeel van € 38.000 betreft overige kleine wijzigingen, waaronder indexaties.

44

P7 Volksgezondheid en milieu

Wat willen we bereiken ? Ons uitgangspunt is dat het leven in onze gemeente fijn is. De leefbaarheid voor mens en dier staat echter onder druk door onder andere klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, verstedelijking, vervuiling van bodem, lucht en water en geluidsoverlast. Door bij te dragen aan een goede leefomgeving, verbeteren we de gezondheid en het welzijn in onze gemeente. Hierbij is ook aandacht nodig voor een duurzame toekomst. Daarnaast is het bevorderen van de volksgezondheid een belangrijk aandachtspunt voor de gemeente. We willen een gezonde leefstijl stimuleren, gezondheidsbedreigingen op tijd signaleren en infectieziektes voorkomen. De gemeente is bovendien verantwoordelijk voor de inzameling van afval en voor het aanleggen en onderhouden van de riolen. Hiervoor innen we belasting (zoals riool- en afvalstoffenheffing). Uitgangspunt is dat de heffingen 100 procent kostendekkend zijn. Toewerken naar een toekomstbestendig rioolstelsel We gaan het hoofdriool aanpassen en willen met vernieuwing en onderhoud bijdragen aan een robuust en toekomstbestendig rioolstelsel. Hiervoor komt er centraal door Voorschoten een nieuwe persleiding waarop alle wijken worden aangesloten. Daarnaast pakken we het riool in de wijken integraal en gebiedsgericht aan met een gescheiden stelsel, zoals bij de wijk Adegeest. Dit is een opgave met een lange doorlooptijd.

Daarom moeten in de tussentijd in een aantal wijken knelpunten (tijdelijk) worden opgelost met reparaties, in afwachting van de gebiedsgerichte aanpak. In het Integraal Waterketenprogramma (IWKp) 2024-2028 is de aanpak hiervan vastgelegd. Voor een risicogestuurd beheer van het riool formuleren we kritische prestatie-indicatoren en we monitoren deze. Zo kunnen we datagedreven sturen op de kwaliteit van het riool. Toewerken naar leefbare wijken: groot onderhoud Adegeest In 2024 is gestart met fase 1 van het groot onderhoud en de herinrichting van de wijk Adegeest. Gelijk met de aanpak van de riolering (bijna 8 kilometer vervangen) en de (woon)straten verbeteren we ook de openbare ruimte. Met deze integrale, gebiedsgerichte aanpak werken we aan een verkeersveilige wijk die klimaatadaptief is en meer biodiversiteit krijgt. Ook is ruimte gereserveerd voor de energietransitie. Gezamenlijk moet dit de leefbaarheid binnen de wijk Adegeest verbeteren. De werkzaamheden worden in vier fasen uitgevoerd en naar verwachting in 2027 afgerond. In 2025 starten naast de werkzaamheden van fase 1 ook de werkzaamheden van fase 2. Het project Groot onderhoud Adegeest wordt binnen het kaderstellende investeringsbudget van € 20.500.000 uitgevoerd.

Voor de klimaatadaptieve maatregelen in Adegeest is ook € 178.000 subsidie toegekend vanuit de impulsregeling van de DPRA (Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie). Wijken veilig houden: groot onderhoud Raadhuislaan en Oranjeboomstraat Ook is gestart met het project Raadhuislaan, Oranjeboomstraat en omstreken. Hierbij wordt bijna 1,5 kilometer riolering vervangen en gewerkt aan herinrichting van de woonstraten Raadhuislaan, Oranjeboomstraat, Sir Winston Churchillweg, Christiaan Huygensstraat en de Van Heuven Goedhartstraat. Dit onderhoud is noodzakelijk om de openbare ruimte veilig te houden. Sinds september 2024 wordt gewerkt aan de rotonde Raadhuislaan. Die moet de verkeersveiligheid vergroten en het aantal verkeersongelukken omlaag brengen. De volgende stap is het persriool (van ruim 400 meter) tussen de Molenlaan en de rotonde Raadhuislaan vervangen. Er is gestart

45

met de rotonde, omdat hiervoor al een subsidiebijdrage was toegezegd vanuit de provincie. Het totale project loopt tot eind 2025. In Noord wordt gewerkt aan persleidingen Zoals gezegd moet het hoofdriool van Voorschoten worden aangepakt. Dit houdt onder andere in dat de huidige persleiding deels wordt vervangen en deels wordt aangepast. Daarnaast komt er een nieuwe persleiding waarop alle wijken afzonderlijk kunnen worden aangesloten. Dit gebeurt in fasen tussen 2024 en 2028. In 2025 zijn de voorbereidende werkzaamheden gepland voor het noordelijk deel tussen de Raadhuislaan en de Korte Vliet. In 2026 en 2027 vindt de daadwerkelijke uitvoering hiervan plaats. Dit project hangt samen met het project van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Die legt in 2025 een nieuw riooloverstort aan bij de Korte Vliet. Het zuidelijke deel van de persleiding is gepland na 2027. Hiervoor moet nog nader onderzoek worden gedaan. Aanpak riool Koninklijke Marinelaan De riolering van de Koninklijke Marinelaan moet worden hersteld of vernieuwd – afhankelijk van wat er uit de inspectie komt. Deze werkzaamheden vinden in 2025 plaats. Vooralsnog ramen we de kosten hiervan op € 200.000 tot € 300.000. Deze kosten dekken we uit het beschikbaar gestelde investeringskrediet voor relinen en/of renovatie van het riool.

Ook groot onderhoud in Noord-Hofland De riolering in Noord-Hofland dateert uit de jaren 60 en 70 en door vele gebreken hieraan stagneert de functionaliteit ervan. Reden voor de gemeente om net als in Adegeest de wijk NoordHofland op een integrale en gebiedsgerichte wijze aan te pakken. Dit gaan we in 2025 voorbereiden. De uitvoering van werkzaamheden plannen we in 2027 en 2028. Hiermee voeren we de eerste fase uit van het project Ringleiding Noord-Hofland. In het nieuwe IWKp 2029-2033 komen de kosten te staan voor het vervolg van de herinrichting van Noord-Hofland. Een deel van de ringleiding wordt reeds in 2025 gerealiseerd binnen het project Winkelcentrum Hofland. Vanuit het IWKp 2024-2028 moeten in Noord-Hofland eerst het hoofdriool (de ringleiding) en daarna de riolering in de woonstraten worden vervangen. Ook in dit project combineren we de aanpak van de openbare ruimte rond het winkelcentrum Hofland met het vervangen van de riolering. In de openbare ruimte komen onder andere bredere parkeervakken, meer en betere fietsparkeerplekken en een milieupark. Ook gaan we de woonstraten rond het winkelcentrum duurzaam veilig (30 km) en klimaatadaptief inrichten. De voorbereiding is inmiddels gestart en loopt door in het eerste kwartaal van 2025. Het groot onderhoud rond het winkelcentrum Hofland staat gepland voor het tweede kwartaal van 2025.

Toewerken naar landelijke afvaldoelen Vanwege Europese- en milieuwetgeving is een derde landelijk afvalbeheerplan opgesteld (LAP3). Hierin zijn onder andere de volgende doelen gesteld: • bewustwording vergroten onder huishoudens en bedrijven van hun afvalproductie en wat met het afval gebeurt in de keten • huishoudelijk restafval verminderen tot maximaal 30 kilo per inwoner per jaar in 2025 In 2022 is het programma herijkt en is het accent verschoven naar hoogwaardig ingezamelde afvalstromen en afval voorkomen. In 2023 is de looptijd van het LAP3 verlengd met twee jaar, tot eind 2025. Dit omdat het vervangende Circulair Materialenplan (CMP) nog in ontwikkeling is. De gemeente Voorschoten doet mee aan de landelijke benchmark van de NVRD (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor afval- en reinigingsdiensten). Zij monitort de resultaten met sorteeranalyses. Hieruit blijkt dat Voorschoten nog ver is verwijderd van de landelijke doelen. De cijfers van Voorschoten schommelen en er is nog geen duidelijke dalende trend zichtbaar. In 2020 zamelde Voorschoten 231 kilo restafval per inwoner per jaar in. In 2023 was dat 229 kilo.

46

Momenteel verwerkt de gemeente Voorschoten de afvalstoffenregistratie nog handmatig. In 2025 wordt dit proces geautomatiseerd. Dit verbetert het proces en de data en gaat tijd besparen. Vervolgstappen Grondstoffenplan In oktober 2021 heeft de gemeenteraad het Grondstoffenplan 2021-2025 vastgesteld. Het grondstoffenplan zet in op meer afvalscheiding en minder restafval. In het eerste kwartaal van 2025 besluit de gemeenteraad over de volgende stap uit het Grondstoffenplan: wel of niet variabele tarieven invoeren voor restafval in Voorschoten. Daarnaast is er ook het voornemen om het Grondstoffenplan ongewijzigd te verlengen voor 2026-2030. De gemeenteraad krijgt dit voorgelegd in het eerste kwartaal van 2025. Vervangen containers en handhaven op afval rondom containers Voor het vervangen van boven- en ondergrondse containers is een budget beschikbaar van € 250.000. Dit wordt onder andere ingezet binnen projecten zoals het winkelcentrum Hofland. Daarnaast handhaven we op het plaatsen van afval bij containers onder andere om het straatbeeld te verbeteren. Deel milieutaken overdragen aan omgevingsdienst In 2025 werkt het college aan een raadsbesluit voor overdracht van een aantal klassieke milieutaken aan de Omgevingsdienst West-Holland. De complexiteit van milieuthema’s neemt toe, waardoor verdergaande specialisering nodig is.

De allround milieuadviseur van vroeger is nu een specialist op één thema. Ook komen er steeds nieuwe thema’s bij (denk aan PFAS), waardoor Voorschoten met de huidige capaciteit niet alles meer zelfstandig kan uitvoeren. Aandacht voor communicatie rondom energiebesparing In 2025 gaan we door met de lokale aanpak isolatie en de aanpak energiearmoede. Daarnaast wil het college de communicatie over energiebesparing uitbreiden met aandacht voor zowel technische maatregelen als gedragsverandering. Naast de gemeentelijke communicatiemiddelen en website is er het platform 'Voorschoten voor Duurzaamheid'. Via dit platform werkt de gemeente samen met duurzame partners uit het dorp. In 2025 breidt het college zijn activiteiten op dit gebied verder uit. Verschillende ontwikkelingen rondom gasloze warmte In 2025 start de uitvoeringsfase van het uitvoeringsplan voor de Krimwijk. Dit betekent dat huiseigenaren zelf hun woningen gaan verduurzamen. Wij ondersteunen hierbij met praktische hulp, voorlichting en communicatie. Daarnaast bieden we collectieve inkoopmogelijkheden en mogelijkheden voor een duurzaamheidslening. Ook doen we onderzoek. Noord-Hofland is de eerste wijk die mogelijk kan aansluiten op de warmte van WarmtelinQ. Met de gemeenteraad is afgesproken dat we bewoners in deze wijk al in een vroeg stadium betrekken.

Daarom start in 2025 het participatietraject voor het uitvoeringsplan van Noord-Hofland. De samenwerking Warmte Leidse Regio (WLR) richt zich in de periode 2024-2027 op de oprichting van een publiek regionaal warmtebedrijf. In 2025 werkt WLR toe naar het ondertekenen van een samenwerkingsovereenkomst met verschillende publieke partners. Gemeente Voorschoten is hiervan een mogelijke deelnemer. Als onderdeel van dit proces onderzoekt WLR de rollen en taken van de partners, de juridische structuur en de business case van het toekomstige warmtebedrijf. Tot slot starten we in 2025 het traject voor het opstellen van het warmteprogramma (transitievisie warmte 2.0). Meer duurzame energie opwekken In 2025 zetten we een belangrijke stap om meer duurzame energie op te wekken. Dit is nodig om onze doelstellingen voor 2030 te kunnen halen. Voor zon op dak voeren we doelgroepgerichte acties die pandeigenaren en huurders stimuleren om te investeren in zonnepanelen. Voor zon op veld onderzoeken we of we zonnepanelen kleinschalig kunnen inpassen. We hebben immers te

47

maken met een beschermde status van grote delen van het buitengebied. Ook kijken we op welke grote parkeerplaatsen een overkapping met zonnepanelen (‘solar carports’) mogelijk is voor eigenaren en projectontwikkelaars. Bij al deze plannen houdt het college rekening met de transportbeperkingen van het elektriciteitsnet. De activiteiten uit taakveld 7.4 worden gedekt vanuit de tijdelijke regeling Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), de SpUk Lokale Aanpak Isolatie en de SpUk energiearmoede. Multifunctioneel gedenkpark Rosenburgh De gemeente draagt zorgt voor de exploitatie en beheer van multifunctioneel gedenkpark Rosenburgh. In de eerste fase is de klassieke begraafplaats omgevormd naar het gedenkpark met onder andere natuur-, dier- en urngraven en de mogelijkheid om as van dieren te verstrooien. In 2025 start de tweede fase, waarin drie toekomstscenario’s voor de aula van het gedenkpark worden opgesteld. Deze moet worden gemoderniseerd en uitgebreid of vernieuwd. Hiervoor komt een apart raadsvoorstel.

Verbonden partijen Tabel Verbonden Partijen Programma 7 Naam Gemeenschappelijke regeling GGZ subsidies RDOG Hollands Midden Omgevingsdienst West-Holland

Samenwerkingsverbanden Naam

Samenwerking Waterketen Regio Rijnland

Juridische vorm

Samenwerkingsverband van 28 gemeenten, drinkwaterbedrijven Dunea en Oasis en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Leiden

Vestigingsplaats Bestuur en toezicht

Doelstelling

De samenwerking kent drie bestuursorganen: • Bestuurlijk algemeen • Bestuurlijk Cluster • C-team, overkoepelend orgaan van voorzitters van de clusters (4 in totaal) en Rijnland Gezamenlijk zorgen voor de gehele waterketen en krachten bundelen door • kostenbesparingen te realiseren in het beheer van de waterketen • de beheertaken beter uit te voeren en het innovatievermogen te versterken • de personele kwetsbaarheid te verminderen bij de uitvoering van de beheertaken Vertrekpunt in de samenwerking is dat de bestaande taken en verantwoordelijkheden niet onder druk komen te staan. Samenwerken versterkt de waterketen. Met dit uitgangspunt werken gemeenten, drinkwaterbedrijf Dunea en het hoogheemraadschap van Rijnland samen toe naar een waterketen en waterketenbeheer: • van hoge constante kwaliteit • met een lage kwetsbaarheid • functionerend tegen zo laag mogelijke totaal maatschappelijke kosten

48

Nr. Beleidsindicator

Eenheid

Bron

Voorgaande laatst bekende realisatie

33

Omvang huishoudelijk restafval

Kg/inwoner

177 (2022)

177 (2022)

148 (2022)

34

Hernieuwbare elektriciteit

%

CBS statistiek Huishoudelijk afval RWS