Bijlage 1 Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
Colofon Uitgave Gemeente Voorschoten Postbus 393 2250 AJ Voorschoten Inlichting: gemeente@voorschoten.nl Oktober 2024
2
Inhoudsopgave Algemeen ..........................................................................................................................4 Inleiding ..........................................................................................................................4 Leeswijzer........................................................................................................................7 Infographic ......................................................................................................................9 Financiële samenvatting .................................................................................................. 10 Beleidsbegroting ............................................................................................................... 13 Programma's.................................................................................................................... 13 Recapitulatie .................................................................................................................. 13 P0 Bestuur en ondersteuning ............................................................................................ 14 P1 Veiligheid ..................................................................................................................
20 P2 Verkeer en vervoer ..................................................................................................... 24 P3 Economie .................................................................................................................. 28 P4 Onderwijs .................................................................................................................. 31 P5 Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................... 34 P6 Sociaal Domein .......................................................................................................... 39 P7 Volksgezondheid en milieu ........................................................................................... 45 P8 Wonen en bouwen ...................................................................................................... 51 Paragrafen ....................................................................................................................... 57 Lokale heffingen ............................................................................................................. 57 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 66 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................
73 Financiering ................................................................................................................... 81 Bedrijfsvoering ............................................................................................................... 88 Verbonden partijen ......................................................................................................... 94 Grondbeleid ................................................................................................................. 110 Bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen .................................................................. 111 Openbaarheidsparagraaf WOO ........................................................................................ 114 Huisvesting statushouders en ontheemden uit Oekraïne .................................................... 115 Financiële begroting ........................................................................................................ 116 Uitgangspunten ............................................................................................................ 116 Meerjarenbeeld 2025-2028 ............................................................................................ 118 Toelichting baten en lasten ............................................................................................
121 Toelichting meerjarenperspectief ................................................................................... 122 Incidentele baten en lasten ............................................................................................ 124 Mutaties reserves per programma ................................................................................... 125 Bijlagen ......................................................................................................................... 126 Begroting per taakveld .................................................................................................. 126 Nieuw beleid per programma .......................................................................................... 134 Algemene uitkering uit het gemeentefonds ...................................................................... 135 Reserves en voorzieningen ............................................................................................. 138 Investeringen ............................................................................................................... 140 Subsidies ..................................................................................................................... 149
3
Algemeen Inleiding Ongeveer halverwege de collegeperiode presenteren wij als burgemeester en wethouders van de gemeente Voorschoten de structureel sluitende begroting voor 2025-2028. Net als in veel andere gemeenten is deze begroting niet zonder slag of stoot tot stand gekomen. Ook is hierin voldaan aan de twee toezeggingen die in de inleiding van de Kadernota 2025 zijn gedaan. De begroting 2025-2028 heeft nu een reëel en structureel sluitend saldo voor alle jaren. Daarbij is de investeringsplanning aangepast: de schuldquote blijft hierdoor ruim onder de norm. Veel kunnen realiseren, maar sommige ambities naar lange termijn In de afgelopen jaren heeft het college diverse dossiers succesvol naar de gemeenteraad gebracht. Hierbij kunt u denken aan het sportaccommodatiebeleid, diverse projecten in de openbare ruimte (waaronder Adegeest en rotonde voor het gemeentehuis), de woonvisie, de ontwikkelvisie centrum, en diverse woningbouwprojecten. Daarnaast zijn diverse projecten voorbereid die belangrijk zijn voor onze inwoners, zoals de Kruispuntkerk, het zwembad, het gemeentehuis met bibliotheek en de sporthal. In de komende begrotingsperiode kiest het college bewust voor een aantal speerpunten. Hierdoor zijn er ook ontwikkelingen en ambities die naar de langere termijn schuiven. Het college is teleurgesteld dat het niet al zijn ambities zo snel kan waarmaken als gewenst.
Deze vertraging is ontstaan door een aantal ontwikkelingen waarmee wij als gemeente Voorschoten moeten omgaan. In deze begroting worden keuzes gemaakt. Ook hebben we een realistische planning opgeleverd. De geselecteerde projecten worden zonder onverhoopte tegenslagen conform planning uitgevoerd. Bezuinigingen van het Rijk belemmeren ambities Ten eerste gaat het Rijk vanaf 2026, het zogenaamde ravijnjaar, flink bezuinigen op de vergoedingen aan gemeenten. Daarbij wordt Voorschoten harder geraakt dan andere gemeenten, omdat we bij de herverdeling van het gemeentefonds een zogenoemde nadeelgemeente zijn. Dit maakt dat er in de nabije toekomst aanzienlijk minder financiële middelen beschikbaar zijn dan de afgelopen begrotingsperiode. Tegelijkertijd moet en wil het college aan alle wettelijke verplichtingen en ambities voldoen. Aangezien óók de kosten in het sociaal domein toenemen, blijkt een structureel sluitende meerjarenbegroting een uitdagende opgave. Begroten lastig als taak gemeente bij opvang ontheemden onzeker is Ten tweede is onzeker welke rol Den Haag ziet voor gemeenten rondom de opvang van ontheemden. Zo is niet duidelijk hoe wordt omgegaan met (alternatieven voor) de Spreidingswet. Ook weten we nog niet hoe hoog de vergoedingen worden voor de opvang. Onvoldoende personeel beschikbaar Tot slot hebben we nog altijd te maken met een krappe arbeidsmarkt.
Hierdoor is het lastig om goed gekwalificeerd personeel aan ons te binden. We hebben een organisatieontwikkeling ingezet en de gemeente Voorschoten bewust gepositioneerd op de arbeidsmarkt. Ook zijn onze arbeidsvoorwaarden gemoderniseerd. Deze ontwikkelingen gaan onze positie zeker versterken, maar lossen het tekort aan gekwalificeerd personeel niet volledig op. Toewerken naar een realistische investeringsplanning Gegeven bovenstaande ontwikkelingen zijn bezuinigingen en ombuigingen onvermijdelijk. In nauwe samenspraak met de ambtelijke organisatie zijn we gekomen tot een aantal maatregelen. Hierbij hebben we zo veel als mogelijk de leefbaarheid van Voorschoten voor alle inwoners gewaarborgd. Door de keuzes die het college heeft moeten maken, vinden diverse investeringen pas later plaats. In de vernieuwde investeringsplanning is ervoor gezorgd dat alles wat daarop staat, ook realistisch is, zowel qua middelen en planning als qua capaciteit.
4
Ondanks de ombuigingen blijft het coalitieakkoord staan. Het college vindt het belangrijk dat Voorschoten dicht bij de inwoner staat. Daarvoor is goede communicatie nodig met een gemeente die bereikbaar is en haar dienstverlening op orde heeft. In de begroting hebben de volgende drie pijlers van het coalitieakkoord dan ook nog steeds de focus: 1)
Voorschoten blijft een heerlijk woondorp Ook in de toekomst blijft Voorschoten een heerlijk en florerend woondorp, met betrokken inwoners, ondernemers en verenigingen. Een dorp met een groen karakter, voldoende voorzieningen, (preventieve) zorg en welzijn dichtbij en gezellige centra om onze boodschappen te doen of lokaal een baan te vinden.
2)
Voorschoten heeft meer betaalbare woningen voor verschillende doelgroepen We zetten in op het ontwikkelen van meer betaalbare woningen, met name gericht op jongeren, jonge gezinnen en senioren. De focus ligt dus op jongeren/starters, die graag in Voorschoten blijven wonen. Maar ook op bouwen voor senioren om zo actief doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Levensloopbestendig wonen en bouwen vraagt extra aandacht.
3)
Voorschoten is duurzaam en toekomstbestendig We willen klimaatveranderingen het hoofd kunnen bieden, dus gaan we aan de slag met oplossingen die bijdragen aan klimaatadaptatie. Duurzaam bouwen is de standaard. Ook gaan we onze rioleringen wijkgericht up-to-date brengen, wat een onderdeel is van ons doel dat inwoners droge voeten houden in de toekomst. In alle ruimtelijke ontwikkelingen is het uitgangspunt dat we zorgvuldig omgaan met onze omgeving.
Autonome ontwikkelingen die de begroting beïnvloeden Graag lichten we een aantal veranderingen binnen de gemeente toe. Zoals eerder al kort is aangestipt, zijn er verschillende (landelijke en lokale) ontwikkelingen en onzekerheden die onze positie en daarmee de begroting beïnvloeden. Hieronder gaan we hierop verder in. Een toekomstbestendiger gemeente met programma Organisatieontwikkeling De gemeentelijke organisatie kan op veel vlakken toekomstbestendiger, klantgerichter, efficiënter en slagvaardiger. Dit kwam naar voren uit een medewerkerstevredenheidsonderzoek, een risicoinventarisatie en -evaluatie en gesprekken met medewerkers, management en college. Vanuit de ambitie dit te willen aanpakken, zijn we verder in gesprek gegaan met input medewerkers. Hieruit volgden een nieuwe visie, missie en kernwaarden. In samenwerking met een creatief extern bureau is vervolgens het programma Organisatieontwikkeling tot stand gebracht. Dit moet bijdragen aan een betere gemeentelijke structuur, cultuur, werkomstandigheden en werkprocessen. Per 1 januari starten we met het werken in deze nieuwe, klantgerichte structuur. Aanpak omgaan met krapte op de arbeidsmarkt Er zijn grote uitdagingen op de arbeidsmarkt. Daarbij hebben wij, als kleinere gemeente, hogere in- en uitstroompercentages dan grotere gemeenten.
Dit was reden om in het programma Organisatieontwikkeling ook een nieuwe arbeidscommunicatiestrategie op te nemen. Het doel is om Voorschoten op een herkenbare en onderscheidende manier te positioneren op de arbeidsmarkt, met een duidelijke identiteit als werkgever. Die identiteit blijkt uit onze communicatie en hoe we de vacatures presenteren. De arbeidsmarktcommunicatie bestaat onder andere uit een wervingsvideo over het werken bij Voorschoten. Vacatures publiceren we op de website www.voorschoten.nl en vacaturebanken, en verspreiden we binnen ons eigen netwerk. De gemeente heeft daarnaast ook een relatief hoog inhuurpercentage ten opzichte van vaste medewerkers. Dit komt niet alleen door de krapte op de arbeidsmarkt. Hierbij spelen ook factoren mee zoals de behoefte aan specifieke expertise, hoge werkdruk, ziekteverzuim en een hoge bestuurlijke ambitie. Het inhuurpercentage moet in de loop van 2024 en 2025 gaan dalen. Dit betekent dat als huidige inhuurcontracten aflopen, vaste medewerkers die functies invullen.
5
Evaluatie samenwerking ICT-ondersteuning Met gemeente Wassenaar is er een dienstverleningsovereenkomst opgesteld voor de ICTondersteuning. We evalueren de komende maanden hoe die samenwerking is verlopen. Opvang ontheemden uit Oekraïne De gemeente krijgt vanuit de Veiligheidsregio een taakstelling voor het opvangen van ontheemden uit Oekraïne. Voor 2024 is de taakstelling 115 te realiseren plekken. We hebben inmiddels 106 plekken gerealiseerd. Hiervoor ontvangt de gemeente een vergoeding van het Rijk. Deze is ruim voldoende om de kosten te dekken. Productiviteit daalt in 2025 De productiviteit van de totale ambtelijke organisatie wordt in 2025 lager dan in 2024. Toch blijft de werkdruk hoog. De productiviteit daalt onder andere doordat in 2025 ongeveer € 700.000 minder beschikbaar is voor externe inhuurkrachten. Het effect hiervan zien we vooral terug in het ruimtelijk domein. Overheidstaken naar de gemeenten zonder middelen Het is een groot risico dat we vanuit de overheid taken krijgen waarvoor we geen middelen ontvangen. Als we bijvoorbeeld meer asielzoekers moeten onderbrengen, krijgen we ook extra taken op gebied van onder andere onderwijs en integratie. Dit blijft een grote uitdaging. Keuzes maken aan de hand van speerpunten Het college heeft zijn speerpunten meer moeten richten.
In lijn met motie 333 is het extra budget voor woningbouw bijvoorbeeld naar beneden bijgesteld. Toch blijft (betaalbare) woningbouw voor het college een hoge prioriteit hebben. Wij zullen daarbij ook kijken of we subsidies en versnellingstafels vanuit het Rijk, de provincie en de regio kunnen gebruiken voor meer woningbouw. Daarnaast blijven speerpunten het hernieuwd gebruik van een gerenoveerd en verduurzaamd Ambachts- en Baljuwhuis, de ontwikkeling van de Kruispuntkerk tot een multicultureel centrum en realisatie van de nieuwe Fortgensschool. Kruispuntkerk In 2023 is de Ontwikkelvisie Centrum unaniem door de gemeenteraad vastgesteld. De ontwikkelvisie schetst hoe de vitaliteit en toekomstbestendigheid van het centrum kan worden versterkt. Dit draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Voorschoten als woon-, werk- en leefdorp. De ontwikkeling van de Kruispuntkerk speelt hierin een belangrijk rol. Door ruimte te bieden aan cultuur en (betaalbaar) wonen ontstaat een aantrekkelijke entree van het centrum. Realisatie van het cultureel centrum in de Kruispuntkerk, maakt daarnaast de weg vrij voor de verhuizing van de culturele instellingen van de Prinses Marijkelaan naar de Kruispuntkerk. Daarmee kan de realisatie van een nieuwe Fortgensschool op de locatie Prinses Marijkelaan in de toekomst starten.
De raad heeft het college opgedragen om vervolgstappen te nemen omtrent de ontwikkeling van de Kruispuntkerk. Voor de uitwerking hiervan is in 2024 een voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld. Oplevering van een mogelijk cultureel centrum in de Kruispuntkerk wordt vooralsnog eind 2026. Bovendien vinden we een bloeiend sportleven in Voorschoten van groot belang. In 2024 heeft de gemeenteraad daartoe het sportaccommodatiebeleid vastgesteld. Met ingang van 2025 is de gemeente verantwoordelijk voor de vervanging en het onderhoud van de buitensportvelden. De hiervoor benodigde nieuwe onderhoudscontracten sluiten we in 2025 af. Daarnaast wordt in de zomer van 2025 de nieuwe atletiekbaan opgeleverd. Ook wordt in 2025 een keuze voorgelegd aan de raad over de locatie van de nieuwe sporthal en het zwembad. In de financiële samenvatting is meer te lezen over de gemaakte keuzes, de autonome ontwikkelingen, de aangepaste investeringsplanning en wenselijke toekomstige investeringen.
6
Leeswijzer
De programmabegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is opgebouwd uit een programmaplan en de verplichte paragrafen. In het programmaplan is het beleid in Voorschoten op hoofdlijnen opgenomen, met het geld , inclusief de toelichtingen, dat we daarvoor beschikbaar hebben. De paragrafen richten zich op de beheeraspecten zoals bedrijfsvoering, weerstandsvermogen, kapitaalgoederen, lokale heffingen, grondbeleid en de paragraaf bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen. De financiële begroting gaat in op de financiële positie van onze gemeente. Hierin is het totale financiële overzicht opgenomen. Dit bestaat uit de door de raad vastgestelde kaders, het algemene financiële beeld en het overzicht van de baten en lasten. De opbouw van de beleidsbegroting en de financiële begroting lichten we hieronder toe. Beleidsbegroting Op grond van artikel 8 van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) bevat de beleidsbegroting: • • • • •
De te realiseren programma's Een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen Een overzicht van de kosten van overhead Het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting Het bedrag voor onvoorzien
In de programma’s is opgenomen welke maatschappelijke doelen we nastreven en wat de belangrijkste resultaten zijn. De beleidsindicatoren geven een indicatie van de gewenste maatschappelijke effecten. Voor de beleidsindicatoren 'bestuur en organisatie' zijn geen landelijke vergelijkingscijfers, omdat daar geen landelijke bron voor beschikbaar is. Aan het einde van het programma is de raming en de cijfermatige vergelijking per programma opgenomen. Met ingang van de Begroting 2025 is naar aanleiding van amendement 267 Leesbaarheid Begroting deze op programmaniveau opgenomen, en niet meer binnen een programma ook op taakveld. Naast het programmaplan bevat de beleidsbegroting de wettelijk verplichte paragrafen. Zie de inhoudsopgave voor deze uitsplitsing. Financiële begroting Naast de programma’s en de paragrafen uit de beleidsbegroting kent de programmabegroting een financiële begroting. Volgens de voorschriften uit het BBV moet daarin opgenomen worden: • • •
Het overzicht van baten en lasten en de toelichting De uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting De bijlage met het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld
Bij het onderdeel financieel meerjarenbeeld 2025-2028 wordt een meerjarenoverzicht gepresenteerd van baten en lasten. In dit overzicht zijn de gevolgen van nieuw beleid en bezuinigingen integraal verwerkt. Bijlagen In de begroting zijn de volgende bijlagen opgenomen: • Begroting per taakveld • Nieuw beleid per programma • Algemene uitkering uit het gemeentefonds
7
• • •
Reserves en voorzieningen Investeringen Subsidies
Disclaimer: In het document worden de financiële tabellen automatisch gegenereerd, waardoor er afrondingsverschillen in cijfers kunnen voorkomen.
8
Infographic
9
Financiële samenvatting
Exploitatie Van Kadernota 2025 naar Begroting 2025 Na vaststelling van de kadernota, hebben verschillende ontwikkelingen het begrotingssaldo beïnvloed. Deze staan samengevat in de tabel hieronder. 2025
2026
2027
2028
-668.000
-1.818.000
-1.865.000
-2.496.000
Amendement sportaccommodatiebeleid
-58.000
-58.000
-98.000
-98.000
Correcties op de kadernota
-71.000
-102.000
-102.000
-102.000
Autonome ontwikkelingen
-1.692.000
-468.000
-653.000
-194.000
Overige ontwikkelingen na kadernota
-450.000
0
0
0
Ombuigingen
511.000
1.534.000
1.653.000
1.718.000
1.108.000
826.000
1.212.000
1.924.000
-37.000
-37.000
-37.000
-37.000
0
124.000
0
0
Begrotingssaldo
-1.357.000
0
110.000
712.000
Incidentele baten/lasten
-1.610.000
0
0
0
253.000
0
110.000
712.000
Saldo na kadernota
Kapitaallasten, rentes en doorbelastingen Kleine wijzigingen Onttrekking concernreserve
Structurele begrotingssaldo
Na besluitvorming over de kadernota is amendement 297 aangenomen bij besluitvorming over het sportaccommodatiebeleid. Het financieel effect van het amendement is onderdeel van deze begroting. Daarnaast bleek dat een aantal posten in de kadernota niet goed waren verwerkt, die nu zijn gecorrigeerd. Verder hebben zich diverse autonome ontwikkelingen voorgedaan, zoals de meicirculaire 2024 en de laatste prognose van de jeugdhulpkosten. Met aparte raadsinformatiebrieven is het effect hiervan op een eerder moment kenbaar gemaakt. In de begroting zijn deze nu integraal verwerkt. Binnen diverse ontwikkelingen zijn er op een aantal posten eenmalig hogere budgetten opgenomen. Naar aanleiding van motie 332 is toegewerkt naar een meerjarig structureel sluitende begroting en een realistische investeringsplanning. Dit is hierboven verwerkt in de posten ombuigingen en kapitaallasten, rentes en doorbelastingen. In het hoofdstuk meerjarenbeeld 2025-2028 zijn de onderwerpen verder uitgesplitst en toegelicht. De ombuigingen en de incidentele baten en lasten staan uitgewerkt in de paragraaf Bezuinigingen, taakstellingen en ombuigingen en in het hoofdstuk incidentele baten en lasten. Uit de tabel blijkt een structureel en reëel sluitend saldo in alle begrotingsjaren.
Hierbij wordt in het jaar 2026 gebruik gemaakt van de mogelijkheid om het structureel saldo aan te vullen middels een onttrekking uit de concernreserve. Het financieel beeld laat vervolgens een stijgend positieve lijn zien. Wel moet rekening worden gehouden met diverse ontwikkelingen die nu nog niet zichtbaar zijn in de cijfers, maar die het saldo in de toekomst nog kunnen beïnvloeden. Denk daarbij aan investeringen die nu nog niet in de planning zijn opgenomen, en het herverdeeleffect van het gemeentefonds. Dit heeft na 2028 een oplopend nadelig effect.
10
Vermogenspositie
De vermogenspositie wordt onderverdeeld in de volgende onderwerpen: • Eigen vermogen • Vreemd vermogen • Weerstandsvermogen Eigen vermogen Het eigen vermogen is opgebouwd uit de algemene reserves en de bestemmingsreserves. De algemene reserves bestaan uit de concernreserve en de reserve weerstandsvermogen. De concernreserve heeft geen vastgestelde bestemming en is daarmee ook het vrij besteedbare deel van de reserves. De bestemmingsreserves hebben wel een door de raad vastgesteld doel en kunnen alleen voor dat doel worden aangewend, tenzij de bestemming van de reserve wordt gewijzigd door de raad. In het meerjarenperspectief daalt het eigen vermogen van € 36,7 miljoen in 2024 naar € 36,4 miljoen in 2028. In de Mutaties reserves per programma (in de financiële begroting) is een overzicht opgenomen van alle reservemutaties. In de bijlage Reserves en Voorzieningen treft u een overzicht aan van alle algemene- en bestemmingsreserves. De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer van het eigen vermogen als onderdeel van het totale vermogen. De solvabiliteitsratio is over 2024 39,3 procent. Dit betekent dat 39,3 procent van het gemeentebezit met eigen vermogen gefinancierd is, wat volgens VNG-normen matig is. De ratio van 29,9 procent in 2028 wordt (net) aangemerkt als onvoldoende.
De resterende 60,7 procent van het totaal vermogen voor 45,0 procent bestaat uit lang aangetrokken geldleningen. De rest bestaat uit voorzieningen voor de bekostiging van toekomstige lasten (voor bijv. onderhoud van de openbare ruimte) en uit exploitatie-gerelateerde posten zoals crediteuren en andere nog te betalen bedragen. Tabel Solvabiliteitsratio 2024-2028 (bedragen x € 1.000) Prognose per 31 december
2024
2025
2026
2027
2028
Eigen vermogen (A)
36.736
37.417
37.007
36.722
36.437
Totaal vermogen (B)
93.522
94.077
103.053
113.960
121.832
Solvabiliteitsratio (A/B)
39,3%
39,8%
35,9%
32,2%
29,9%
Vreemd vermogen Het vreemd vermogen is opgebouwd uit de voorzieningen en de schulden. Voorzieningen De stand van de voorzieningen bedraagt per 1 januari 2025 € 17,2 miljoen en is na vier jaar tijd gedaald naar € 15,2 miljoen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen en de bijlage Reserves en voorzieningen. Schulden De schulden van de gemeente Voorschoten bestaan uit langlopende en kortlopende geldleningen. Op de langlopende geldleningen wordt jaarlijks afgelost. Binnen de integrale financiering zal Voorschoten per 1 januari 2025 naar verwachting voor € 25,6 miljoen aan langlopende geldleningen en € 0,0 miljoen aan rekening courant aangetrokken hebben. De netto schuldquote per 1 januari 2025 is 22,2 procent, neemt in 2025 toe tot 27,2 procent en eindigt eind 2028 op 71,6 procent. Eind 2028 bedraagt de omvang van de lang aangetrokken financiering naar verwachting € 49,9 miljoen. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Financiering.
11
In de Nota schuldenbeheersing is afgesproken de omvang van de totale schuld, dus de lange én korte schuld, niet meer te laten oplopen dan 130 procent netto schuldquote. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Weerstandsvermogen De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde capaciteit ten opzichte van de jaarrekening 2023 is verbeterd. Bij de jaarstukken 2023 was deze 3,0 en bij de begroting 2025 geldt een ratio weerstandsvermogen van 4,0. De huidige omvang van de reserve Weerstandsvermogen staat op € 5,2 miljoen en is daarmee voldoende ten opzichte van de verwachte benodigde € 4,6 miljoen.
12
Beleidsbegroting
Programma's
Recapitulatie Tabel Recapitulatie Programma's
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
baten
lasten
saldo
baten
lasten
saldo
baten
lasten
saldo
baten
lasten
saldo
P0 Bestuur en ondersteuning
779
-5.563
-4.784
801
-5.606
-4.805
843
-5.641
-4.798
800
-5.343
-4.543
P1 Veiligheid
250
-2.853
-2.603
270
-2.850
-2.580
289
-2.847
-2.558
307
-2.843
-2.536
P2 Verkeer en vervoer
180
-3.897
-3.717
180
-4.008
-3.829
180
-4.045
-3.866
180
-4.144
-3.964
P3 Economie
116
-808
-692
116
-636
-520
89
-670
-581
89
-704
-615
P4 Onderwijs
354
-2.043
-1.689
355
-1.940
-1.584
355
-1.986
-1.630
355
-1.944
-1.588
P5 Sport, cultuur en recreatie
1.145
-7.679
-6.534
1.079
-7.590
-6.512
1.079
-7.536
-6.458
1.079
-7.519
-6.440
P6 Sociaal Domein
9.410 -30.554 -21.144
7.014 -26.796 -19.782
7.015 -26.859 -19.844
7.015 -26.757 -19.742
P7 Volksgezondheid en milieu
9.808
-8.690
1.118
9.782
-8.676
1.107
9.887
-8.778
1.108
10.050
-8.850
1.200
6.053
-7.156
-1.103
850
-2.138
-1.287
811
-2.083
-1.271
814
-2.088
-1.275
P8 Wonen en bouwen Totaal programma's
28.094 -69.243 -41.149 20.448 -60.241 -39.793 20.547 -60.446 -39.898 20.688 -60.192 -39.504
Algemene dekkingsmiddelen
54.937
Overhead Heffing vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Geraamde resultaat
-961
53.977
173 -13.650 -13.477 0
0
0
-26
83.205 -83.881 1.149
-1.829
84.353 -85.710
53.016
-957
173 -12.821 -12.648
0
0
0
-26
0
-26
-676 73.637 -74.046 -681
52.059
430
-20
-1.357 74.066 -74.066
53.520
-1.214
173 -12.730 -12.557
0
0
0
-26
0
-26
-409 74.241 -74.416 409
52.306
306
-20
0 74.546 -74.436
54.097
-1.584
52.513
173 -12.729 -12.556
0
0
0
-26
0
-26
-26
-175 74.958 -74.531
427
285
306
0
-20
285
110 75.263 -74.551
712
Bedragen x €1.000 ("-"= nadeel / "+"= voordeel)
* De Algemene dekkingsmiddelen (taakveld 0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7 en taakveld 3.4), de overhead (taakveld 0.4), de heffing vennootschapsbelasting (taakveld 0.9) en het bedrag voor onvoorzien (taakveld 0.8 alleen bedrag onvoorzien) zijn in deze tabel apart zichtbaar gemaakt en met regels onder het totaal van programma's opgenomen. De bedragen van deze taakvelden behoren bij programma 0 en programma 3 en zijn in deze tabel anders dan in de overige tabellen in deze begroting in mindering gebracht op de bedragen in de tabelregel van programma 0 en programma 3. Door reserves op te bouwen (doteren) en weer in te zetten (onttrekken) zorgt de gemeente dat middelen na goedkeuring door de raad, beschikbaar zijn voor het behalen van haar doelstellingen.
13
P0 Bestuur en ondersteuning
Wat willen we bereiken ? Als gemeente zijn we er voor onze inwoners. We willen dan ook dat inwoners zich herkennen in ons bestuur en als bestuur proberen we dicht bij de inwoners te staan. Daarom maken we beleid waar mogelijk in samenspraak met inwoners. Voorschoten is ook een zelfstandige gemeente, maar dat betekent niet dat we alles zelf doen. We werken samen met andere gemeenten als dat meerwaarde heeft. Of als we iets simpelweg niet alleen kunnen doen. Voorschoten richt zich daarbij op de Leidse regio. Tot slot is de dienstverlening aan inwoners een van de belangrijkste taken van de gemeente. Dat houdt onder andere in dat inwoners weten waar ze moeten zijn, als zij iets van de gemeente nodig hebben. Bovendien willen we dat die inwoners kunnen rekenen op onze toegankelijke en kundige service. Inwoners herkennen zich in het bestuur en het bestuur staat dicht bij de inwoners Om herkenbaar te zijn voor inwoners is het belangrijk dat zij weinig afstand ervaren tot de gemeente en ons bestuur. Dat begint bij inwonergericht werken – iets wat onderdeel is van de huidige organisatieontwikkeling. Ook willen we inwoners goed bereiken. Dit vraagt om doelgroepgericht communiceren. Omdat we herkenbaar beleid willen ontwikkelen, gaan we hierover in gesprek met inwoners, onder andere via participatietrajecten.
Dit gaat al goed, maar we onderzoeken komende jaren in hoeverre we de participatie nog kunnen verbeteren. Een toekomstbestendige gemeente vraagt sterkere regionale positionering De gemeente werkt samen met regionale partners waar het kan, en zelfstandig waar het moet. Daartoe stellen we een samenwerkingsagenda op. Hiermee verhelderen we voor de samenwerkingspartners op welke onderwerpen Voorschoten wil samenwerken. In deze agenda gaat onze speciale aandacht uit naar het behouden en versterken van de maatschappelijke voorzieningen en ruimtelijk-economische ontwikkelingen. Uitgangspunten die bijdragen aan een gezonde financiële huishouding Voor een gezonde financiële huishouding is het belangrijk dat de gemeente de volgende uitgangspunten nastreeft: • De netto-schuldquote blijft onder de 130 procent • Diverse heffingen en leges moeten meer kostendekkend worden • De opbrengsten onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen wordt geïndexeerd met 3,2% conform kadernota 2025. • We volgen de uitkomsten van het evaluatieonderzoek over het herverdeeleffect gemeentefonds en de gevolgen voor Voorschoten als nadeelgemeente Toewerken naar een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie De gemeente zet zich in om ook in de toekomst een inwonergerichte organisatie en aantrekkelijke werkgever te zijn. Dit is onder andere terug te zien in onderstaande ontwikkelingen.
Nieuwe structuur moet bijdragen aan samenwerking, inwonergerichtheid en efficiëntie Vanaf 2025 implementeren we de nieuwe inwonergerichte organisatiestructuur. In deze structuur richten we ons op meer samenwerken, aansluiten bij de inwoner en efficiënter werken. Zo bouwen we aan een toekomstbestendige organisatie. Een organisatie die flexibel en veerkrachtig inspeelt op de veranderende behoeften van onze inwoners, medewerkers en bestuur en op de uitdagingen van onze tijd.
14
Talent aantrekken met gerichte arbeidsmarktcommunicatiestrategie In de huidige krappe arbeidsmarkt is het belangrijk om talent aan te trekken en behouden. In 2025 positioneren we Voorschoten als aantrekkelijke werkgever. Hiervoor hebben we een nieuwe arbeidsmarktcommunicatiestrategie. Hiermee maken we onze sterke punten als werkgever zichtbaar en ondersteunen we de citymarketing. We willen talent aantrekken voor diverse functies en zorgen dat 75 procent van de vacatures gemiddeld niet langer dan vier maanden openstaat. Hiertoe zetten we ook campagnes en branding in en passen de website werkenbijvoorschoten.nl aan. Hierop verschijnen elk kwartaal nieuwe samenwerkverhalen. Doel van de aanpak is effectiever vaste medewerkers aantrekken, zodat we minder inhuurkrachten nodig hebben. Onvoldoende moderne werkplekken in gemeentehuis De huisvesting voor de gemeenteambtenaren voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Bovendien zijn er onvoldoende werkplekken met verschillende functies, zoals overlegplekken, belruimtes en vergaderzalen. Leergangen die bijdragen aan leren en ontwikkelen In 2024 is de eerste leergang gelanceerd voor medewerkers. Twee keer per jaar kunnen zij starten met deze leergang van tien modules. Bovendien komt er een leergang specifiek voor leidinggevenden.
Deze biedt tools en ontwikkelt vaardigheden die bijdragen aan medewerkers die effectief leiderschap tonen in onze inwonergerichte organisatie. Introductie- en inwerkprogramma introduceert cultuur en waarden Vanaf 2025 bieden we een nieuw introductie- en inwerkprogramma voor nieuwe en bestaande medewerkers. Doel is dat zij snel en effectief hun draai kunnen vinden in de organisatie. Het programma focust dan ook op het overbrengen van cultuur, waarden en functie-specifieke kennis. Beleid dat bijdraagt aan werkplezier In 2025 start het belonings- en waarderingsbeleid dat in 2024 is ontwikkeld. Zo willen we het werkplezier en de betrokkenheid van onze medewerkers vergroten. Beter (telefonisch) bereikbaar en minder lang wachten Voorschoten beter bereikbaar We willen dat de gemeente beter bereikbaar wordt. Daarom werken we in 2025 toe naar een (telefonische) bereikbaarheid in de frontoffice van 90 procent opname binnen 30 seconden. Ook willen we dat medewerkers in de backoffice binnen drie werkdagen reageren. In deze doelstelling is de aanbeveling opgenomen uit het Telam-onderzoek van 2022. Producten sneller opleveren en inwoners goed bedienen In 2025 willen we in 12 maanden de doorlooptijden verkorten voor het opleveren van producten van de afdeling Burgerzaken. De tijden dalen met 20 procent door processen te optimaliseren en efficiëntere werkmethoden toe te passen.
Ook werken we hiertoe aan een cultuur van eigenaarschap. De nulmeting van de doorlooptijden doen we in het eerste kwartaal van 2025. Dit is het startpunt voor de verbeterstappen in de doorlooptijden. Daarnaast onderzoeken we hoe we inwoners beter kunnen bedienen. Zo doen we in het eerste kwartaal van 2025 ook een survey om de huidige inwonerstevredenheid te meten. Gemeentehuis De huisvesting van onze ambtenaren voldoet niet meer aan de huidige standaard. Werkplekken voorzien niet in de behoefte van medewerkers en er is sprake van beperkt onderhoud. Inmiddels blijkt dit ook een negatief effect te hebben op de werving van nieuwe medewerkers. Het gemeentehuis voldoet ook niet aan de (wettelijke) eisen m.b.t. duurzaamheid. Hiertoe is de startnotitie businesscase huisvesting gemeentelijke organisatie vastgesteld. Het onderzoek voor fase 1 van de businesscase, het bepalen van uitgangspunten, is afgerond. Er is gestart met fase 2. Aan een architectenbureau is gevraagd om een vijftal concept ontwerpen van het gebouw en
15
werkplekken op te leveren. Ook de optie van nieuwbouw van de bibliotheek in het gemeentehuis wordt hierin meegenomen. De opties die uitgewerkt gaan worden zijn het verbouwen van het huidige gemeentehuis, een nieuwbouw gemeentehuis (3 varianten), en de huur van panden als gemeentehuis. In het eerste kwartaal van 2025 zal over deze scenario’s besluitvorming voorliggen en zal er één scenario worden gekozen dat verder wordt uitgewerkt.
Verbonden partijen Tabel Verbonden Partijen Programma 0 Naam Holland Rijnland Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland BNG NV Alliander NV Dunea NV Stichting Rijk Rekenkamer WVOLV
Samenwerkingsverbanden Naam
Leidse Regio
Juridische vorm
Informele bestuurlijke samenwerking
Vestigingsplaats
Leiden
Bestuur en toezicht
Samenwerkingsverbanden in de regio Portefeuillehouders regio van de 5 Leidse regiogemeenten (Leiden, Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten en Zoeterwoude).
Doelstelling
Waar dit meerwaarde biedt, werkt de gemeente Voorschoten samen in de Leidse regio (gemeenten Leiden, Leiderdorp, Voorschoten, Oegstgeest en Zoeterwoude). We zien daarin de Leidse regio als een daily urban system. Afhankelijk van het onderwerp kan dit op verschillende schaalniveaus zijn. Soms is dat Holland Rijnlandniveau, soms Hollands Midden en soms Leidse regio. Gemeenten kunnen meer bereiken voor hun inwoners, als zij hun krachten bundelen en samenwerken met burgers, bedrijven en maatschappelijke partners. Uitgangspunt is dat Voorschoten zelfstandig blijft. We zien daarin regionale samenwerking als het slimste antwoord op de opgaven van de toekomst: • de overgang naar duurzame energie • toenemende vergrijzing • een groeiende zorgbehoefte • behoud van banen en welvaart • de beschikbaarheid van voldoende betaalbare woningen • de bereikbaarheid van huis, school en werk • een leefbare en veilige omgeving
Nr. Beleidsindicator
Eenheid
Bron
01
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens 7,84 (2022)
Formatie
Voorgaande laatst bekende realisatie
Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer
7,84 (2023)
*)
16
Nr. Beleidsindicator
Eenheid
Bron
02
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens 7,53 (2022)
03
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Eigen begroting
04
Externe inhuur
05
Overhead
Kosten als % van totale Eigen begroting loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten Eigen begroting
Voorgaande laatst bekende realisatie
Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer
*)
€ 363,30 (2022) 21,29% (2022)
7,55 (2023) € 409,57 (2023) 22,30% (2023)
17,55% (2022)
18,23% (2023)
*)
*) *)
Toelichting beleidsindicatoren 01
Formatie
Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, dus niet de werkelijke bezetting. Het gaat om formatieplaatsen ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. Fte is het equivalent van een 36-urige werkweek. *) Voor deze indicator is geen landelijke bron beschikbaar. Hierdoor is geen vergelijking mogelijk. 02
Bezetting
Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Terugkijkend naar een begrotingsjaar wordt de werkelijke bezetting berekend. Conform de definitie van Vensters voor Bedrijfsvoering is berekend de gemiddelde bezetting in dat begrotingsjaar door het gemiddelde te nemen van de werkelijke bezetting op 1 januari en op 31 december. *) Voor deze indicator is geen landelijke bron beschikbaar. Hierdoor is geen vergelijking mogelijk. 03
Apparaatskosten
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. *) Voor deze indicator is geen landelijke bron beschikbaar. Hierdoor is geen vergelijking mogelijk. 04
Externe inhuur
Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. *) Voor deze indicator is geen landelijke bron beschikbaar. Hierdoor is geen vergelijking mogelijk. 05
Overhead
De overheadkosten betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. *) Voor deze indicator is geen landelijke bron beschikbaar. Hierdoor is geen vergelijking mogelijk.
17
Wat gaat het kosten?
Tabel Wat gaat het kosten? Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Programma: P0 Bestuur en ondersteuning
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Totaal baten
Baten
55.079
57.725
55.609
53.710
54.256
54.790
Totaal lasten
Lasten
-19.863
-23.535
-20.200
-19.411
-19.611
-19.683
Saldo van baten en lasten Saldo
35.216
34.190
35.409
34.299
34.645
35.107
416
1.823
587
124
0
0
Mutatie reserves Totaal onttrekkingen
Baten
Totaal stortingen
Lasten
0
0
0
0
0
0
Saldo mutatie reserves
Saldo
416
1.823
587
124
0
0
Saldo
35.631
36.012
35.996
34.423
34.645
35.107
Saldo Totaal Programma bedragen x € 1.000 ( "-"= nadeel / "+"= voordeel )
Het saldo van programma 0 bedraagt in 2025 € 35.409.000, dat is € 1.219.000 voordeliger dan in 2024. De voornaamste oorzaken van tenminste € 50.000, of met een bijzondere oorzaak staan hieronder beschreven. Algemene Uitkering (€ 1.559.000 voordeel) De baten uit de algemene uitkering zijn in 2025 ruim € 1,5 miljoen hoger dan in 2024. In deze vergelijking is het effect van de meicirculaire in 2024 niet meegenomen, omdat dit bij de najaarsnota financieel wordt verwerkt. Inhuurbudgetten (€ 962.000 voordeel) In 2024 is er sprake van een hoger incidenteel budget voor inhuur. Dit komt niet terug in de begroting 2025, waarmee dit leidt tot een voordeel. Wel is er daardoor minder capaciteit beschikbaar. Businesscases gemeentekantoor en gemeentewerf (€ 472.000 voordeel) In 2024 zijn er incidentele budgetten voor onderzoeken naar het gemeentekantoor en de gemeentewerf. Deze kosten zijn niet voorzien in 2025, wat leidt tot een voordeel. Belastingen (€ 359.000 voordeel) Op de diverse belastingen w.o. de OZB is er sprake van een voordeel vanwege indexatie. Bijdrage aan investeringsfonds Holland Rijnland (€ 236.000 voordeel) De bijdrage aan het Regionaal Investeringsfonds (RIF) van Holland Rijnland komt in 2025 te vervallen. Wel is een nieuwe bijdrage opgenomen aan de Regionale Investeringsagenda (RIA). Per saldo leidt dit tot een voordeel.
Verkiezingen (€ 68.000 voordeel) In 2025 zijn geen verkiezingen gepland. De lasten voor verkiezingen in 2024 komen daarom niet terug in 2025 en leidt tot een voordeel. Huisvesting (€ 50.000 voordeel) In 2024 was er een budget beschikbaar voor de inrichting van de nieuwe locatie aan de Van Beethovenlaan. Omdat deze kosten niet terugkeren in 2025, leidt dit tot een voordeel.
18
Salarissen (€ 1.214.000 nadeel) De salarissen zijn aangepast op basis van de nu bekende cao-afspraken zoals die gelden tot en met 31 maart 2025. Dit leidt tot een nadeel van € 2,253 miljoen. Een groot deel hiervan wordt doorbelast naar alle taakvelden binnen de programma's (€ 1,039 miljoen), omdat salarislasten moeten worden toegerekend naar de onderwerpen waar ze betrekking op hebben. Deze posten zullen daarom op alle programma's verschillen opleveren, en worden daar benoemd. Doorbelasting salarissen (€ 124.000 nadeel) Zoals hierboven beschreven wordt een groot deel van de salarislasten doorbelast naar de taakvelden binnen de programma's. De doorbelasting binnen programma 0 naar de taakvelden buiten 0.4 leidt tot een nadeel van € 124.000. Ontvlechting DVO sociaal domein (€ 623.000 nadeel) De ontvlechting van de DVO sociaal domein zorgt ten opzichte van 2024 voor een nadeel van ruim € 600.000. Dit komt voort uit het vervallen van de bijdrage Wassenaar aan de dienstverlening, maar ook uit de hierdoor lagere lasten voor salarissen en inhuur. Kosten ontvlechting en organisatieontwikkeling (€ 613.000 voordeel) In 2024 is er een budget opgenomen om de incidentele kosten van de ontvlechting te dekken. Daarnaast is er bij de jaarrekening 2023 een budget overgeheveld voor de organisatieontwikkeling in 2024. Dit leidt in 2025 tot een voordeel van ruim € 600.000.
Implementatie nieuwe systemen (€ 450.000 nadeel) In 2025 wordt gewerkt aan de implementatie van een nieuw cliëntvolgsysteem binnen het sociaal domein, en van een nieuw financieel systeem. De kosten hiervan zorgen voor een nadeel ten opzichte van 2024. Dividend (€ 364.000 nadeel) In 2024 was sprake van incidenteel hogere dividendopbrengsten van Alliander door een boekwinst bij de verkoop van een dochteronderneming en een hogere omzet en nettowinst. Rente op leningen (€ 128.000 nadeel) Ten opzichte van 2024 is er sprake van hogere rentelasten. Dit komt door een lager saldo op schatkistbankieren en hierdoor een lagere rentevergoeding. DVO Informatisering & Automatisering (€ 100.000 nadeel) De bijdrage voor de dienstverleningsovereenkomst I&A neemt in 2025 € 100.000 toe ten opzichte van 2024. Stelposten (€ 64.000 nadeel) Ten opzichte van 2024 staat er in 2025 een hoger bedrag op de stelposten. Dit geeft een nadeel. Opleidingen (€ 50.000 nadeel) Bij de kadernota 2025 is het opleidingsbudget verhoogd met € 100.000. In de ombuigingen is dit budget gehalveerd. Daarmee resteert er een nadeel van € 50.000. Het resterend voordeel van € 17.000 betreft overige kleine wijzigingen, waaronder indexaties.
19
P1 Veiligheid
Wat willen we bereiken ? De samenleving verandert. De maatschappelijke onvrede neemt toe en het vertrouwen in de overheid staat onder druk. Dit vraagt om een duidelijke koers. In 2025 kiezen we gericht hoe we onze schaarse capaciteit inzetten. We focussen daartoe op: • Meer samenwerking tussen zorg- en veiligheidsdomein • Een sterkere crisisorganisatie op regionaal en lokaal niveau (in samenwerking met de Veiligheidsregio) • Een informatiepositie rondom maatschappelijke onvrede; • Uitvoering van het vastgestelde Bibob-beleid • Ondermijning aanpakken (in samenwerking met ondernemers en partners als het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en de politie) In de wijken werken we informatie- en resultaatgericht. Door samen te werken met partners zoals politie, welzijnsorganisaties en woningbouwcorporaties komende we tot een passende aanpak. Daarnaast blijft het belangrijk de geldende wet- en regelgeving te handhaven. Ook voor jeugdoverlast specifiek hanteren we een integrale aanpak. Werkwijze en kaders zorg- en veiligheidsdomein verduidelijkt voor ketenpartners In 2025 stellen we integrale werkprocessen en handelingskaders op voor de dossiers waarop het zorgdomein aansluit op het veiligheidsdomein. Hierbij kijken we zowel naar lokale als regionale processen.
Zo willen we onze dienstverlening verbeteren en duidelijk maken aan ketenpartners hoe Voorschoten werkt of wil werken. Crisisorganisatie lokaal en regionaal op orde In 2025 verandert de organisatiestructuur van de gemeente. Dit betekent dat de crisisfuncties binnen de gemeente Voorschoten gekoppeld worden aan nieuwe gemeentelijke functies. De bedoeling is dat deze herstructurering van de crisisorganisatie is afgerond in het eerste kwartaal van 2025. Voorwaarde is wel dat er voldoende personele en organisatorische middelen beschikbaar zijn. De betrokken afdelingen werken nauw samen voor deze herstructurering en zoeken de juiste functionaris op de juiste plek. Samenwerking in de Leidse Regio verstevigd Met de herstructurering geven we vorm aan een gedeelde crisisorganisatie waarin crisisfunctionarissen uitwisselbaar zijn. Door ook in 2025 samen te oefenen en trainen met de gemeenten in de regio, versterken we daarnaast de intergemeentelijke samenwerking. We volgen daarbij de ontwikkelingen en plannen van Veiligheidsregio Hollands Midden binnen de Bevolkingszorg Regio Leiden (BRL). Vervolgens kijken we wat die betekenen voor onze lokale uitvoering. Crisisorganisatie volgt ontwikkelagenda veiligheidsregio Voorschoten draagt actief bij aan de beleidsagenda, maar beweegt in de crisisorganisatie mee met de ontwikkelagenda van de veiligheidsregio.
Aanpak extremisme met betere informatiepositie In de komende jaren verbeteren we onze informatiepositie rondom maatschappelijke onvrede. Als we de dynamiek van extremisme en onvrede beter begrijpen, kunnen we de openbare orde en veiligheid ook beter beschermen. In samenwerking met het Landelijk Steunpunt Extremisme (LSE) werken we aan: • Extra kennis van en inzicht in het radicaliseringsproces • Kennismaken met verschillende fenomenen
20
• • • •
Aandacht voor eigen denkbeelden en referentiekaders Oefenen in het maken van contact Het herkennen van signalen Het bieden van handelingsperspectief bij radicalisering en extremisme
Een betere informatiepositie is van toegevoegde waarde op de onderdelen openbare orde en veiligheid, ondermijning en handhaving. Uitvoering van vastgesteld Bibob-beleid en inhalen achterstand In 2025 gaan we het vastgestelde Bibob-beleid uitvoeren. We controleren bestaande vergunningen en actualiseren deze als dat nodig is. Zo komen de eventueel gewijzigde bedrijfsstructuren en tenaamstellingen overeen met de werkelijke situatie. Ook voeren we een Bibob-onderzoek uit voor alle horeca, risicobranches en vastgoedtransacties waarbij de gemeente partij is. Malafide ondernemers weghouden uit Voorschoten en ondermijning voorkomen Voorschoten wil geen malafide ondernemers aantrekken. Daartoe nemen we de volgende acties: • Vier tot zes keer per jaar voeren we een integrale controle uit. We analyseren daartoe de risicovolle branches, zodat we de controles gericht kunnen uitvoeren • We analyseren witwasindicatoren in de vastgoedsector • Er komt een fenomeenonderzoek naar mensenhandel dat inzicht biedt in gelegenheidsstructuren, slachtoffers en grensoverschrijdende netwerken Binnen zes maanden volgen alle leden van het managementteam en de relevante uitvoerende beleidsmedewerkers minimaal één training over ondermijning en integrale samenwerking. Het doel is om binnen een jaar minstens 80 procent van de ondernemers in risicovolle branches te bereiken.
Met voorlichtingscampagnes en gerichte communicatie maken we hen bewust van de risico’s van ondermijning. Ons ondermijningsbeleid voeren we uit en stemmen we af met regiogemeenten en het RIEC. In dit beleid is rekening gehouden met de beschikbare middelen en expertise. Zo zorgen we dat we de analyses en controles tijdig en effectief kunnen uitvoeren.
Verbonden partijen Tabel Verbonden Partijen Programma 1 Naam Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) Nr. Beleidsindicator
Eenheid
Bron
06
Verwijzingen Halt
Stichting Halt
6 (2022) 7,6 (2023) 8,7 (2023)
08
Winkeldiefstallen
CBS
1,0 (2022) 1,2 (2023) 2,5 (2023)
09
Geweldsmisdrijven
CBS
2,0 (2022) 2,3 (2023) 4,3 (2023)
10
Diefstallen uit woning
CBS
1,2 (2022) 2,5 (2023) 1,3 (2023)
11
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
CBS
3,9 (2022) 2,9 (2023) 5,8 (2023)
Voorgaande laatst bekende realisatie
Laatst Landelijk bekende vergelijking realisatie cijfer
Toelichting beleidsindicatoren 06
Verwijzingen Halt
Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar
21
die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. 08
Winkeldiefstallen
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 09
Geweldsmisdrijven
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). 10
Diefstallen uit woning
Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 11
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
Wat gaat het kosten?
Tabel Wat gaat het kosten? Programma 1 Veiligheid Rekening 2023
Programma: P1 Veiligheid
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Totaal baten
Baten
423
230
250
270
289
307
Totaal lasten
Lasten
-2.459
-2.666
-2.853
-2.850
-2.847
-2.843
Saldo van baten en lasten Saldo
-2.036
-2.437
-2.603
-2.580
-2.558
-2.536 0
Mutatie reserves Totaal onttrekkingen
Baten
0
0
0
0
Totaal stortingen
Lasten
0
0
0
0
0
Saldo mutatie reserves
Saldo
0
0
0
0
0
-2.437
-2.603
-2.580
-2.558
-2.536
Saldo Totaal Programma
Saldo
-2.036
bedragen x € 1.000 ( "-"= nadeel / "+"= voordeel )
Het saldo van programma 1 bedraagt in 2025 € 2.603.000, dit is € 166.000 nadeliger dan in 2024. De voornaamste oorzaken van tenminste € 50.000, of met een bijzondere oorzaak staan hieronder beschreven. Bijdrage Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) (€ 216.000 nadeel) De bijdrage aan de VHRM is voor 2025 € 216.000 gestegen tot € 1.968.000. Onderdeel van de gestegen bijdrage is het overgaan van de taken van de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) van Hecht naar de veiligheidsregio.
22
Kostendekkendheid leges (€ 21.000 voordeel) Verschillende leges binnen de gemeente Voorschoten zijn momenteel niet kostendekkend. De opbrengsten dekken de bijbehorende lasten niet, waardoor het tekort gedekt wordt uit de algemene middelen. De APV-leges worden tot en met 2028 gefaseerd verhoogd met 25% per jaar om in 2028 uit te komen op kostendekkende tarieven. Doorbelasting salarislasten (€ 18.000 voordeel) De doorbelasting op programma 1 is in 2025 € 17.000 lager dan in 2024. De toelichting op de mutatie van de salarislasten staat in programma 0. Het resterend voordeel van € 11.000 betreft overige kleine wijzigingen, waaronder indexaties.
23
P2 Verkeer en vervoer
Wat willen we bereiken ? Prioriteit is dat Voorschoten bereikbaar en veilig is voor alle vervoersmodaliteiten. Extra aandacht gaat hierbij uit naar ‘zwakke’ verkeersdeelnemers zoals fietsers, voetgangers, mensen met een beperking en schoolgaande kinderen. We werken toe naar: • veiligere fietspaden en andere verkeersroutes • deelnemen aan herinrichtingsprojecten zoals winkelcentrum Hofland • uitbreiding van het aantal laadpalen tot 150 stuks • soepele en veiligere doorstroom bij knelpunten zoals Leidseweg en Wijngaardenlaan • diverse gedragsbeïnvloedingsacties die voet- en fietsgebruik stimuleren • uitvoering in 2025 van motie 336, kruispunt Leidseweg/Mozartlaan Aansluiten bij ontwikkelingen in fysieke leefomgeving en verkeersveiligheid borgen Binnen de fysieke leefomgeving willen we de veiligheid en functionaliteit maximaal borgen tegen minimale kosten en zonder kapitaalvernietiging. Maar grote ontwikkelingen zoals klimaatverandering en energietransitie beïnvloeden dit proces. Ook moet de gemeente het onderhoud van de leefomgeving steeds meenemen in haar doelen en ambities. Door ontwikkelingen in typen vervoer, verandert ook steeds hoe we ons bewegen binnen de gemeente en daarbuiten. Deze veranderende mobiliteit vraagt doorgaans om aanpassingen zoals extra parkeervakken, verhoogde kruisingen of andere verkeerskundige maatregelen.
Als de gemeente dit soort maatregelen neemt, is verkeersveiligheid steeds een randvoorwaarde – van de aanpassing, maar zeker ook bij de uitvoering van de werkzaamheden in de openbare ruimte. De betrokken projectgroepen zien verkeersveiligheid dan ook als vast onderdeel van het project. Daarnaast proberen we zo efficiënt mogelijk te werken, door verschillende werkzaamheden te combineren. Veiliger in het verkeer door stimuleren goed gedrag De gemeente verbetert de verkeersveiligheid ook met middelen die stimuleren dat weggebruikers hun gedrag veranderen. Hierbij richten we ons op verschillende doelgroepen met gerichte projecten. Ouderen stimuleren we om deel te nemen aan het programma Doortrappen, zodat zij langer veilig kunnen blijven fietsen. In samenwerking met scholen voeren we jaarlijks de campagne Onze scholen zijn weer begonnen. Die moet automobilisten bewust maken van de kwetsbaarheid van kinderen in het verkeer. Daarnaast rouleren smileyborden door het dorp om snelheidsgedrag te monitoren en bij te sturen. Ook worden fietsverlichtingsacties georganiseerd om fietsers beter zichtbaar te maken in het verkeer, vooral tijdens de donkere maanden. Met al deze projecten dragen we bij aan veiliger verkeer binnen de gemeente.
In plan Fietsveiligheid pakt gemeente diverse knelpunten aan Aandacht voor het bereiken van (fiets)veiliger verkeersgedrag is een jaarlijks terugkerend punt. In reactie hierop heeft de gemeenteraad onder andere het plan van aanpak Fietsveiligheid vastgesteld. Hierin staan actiepunten en voorstellen voor verbetering van fietsknelpunten. Verbeteringen op diverse kruisingen Leidseweg Eind 2024 is de rotonde tegenover het gemeentehuis heringericht. In het verlengde van dit project gaan we starten met de (verkeersveilige) herinrichting van de Raadhuislaan en omstreken. Deze ontwikkeling gebeurt in samenhang met het project ‘Groot onderhoud Raadhuislaan, Oranjeboomstraat e.o., inclusief rotonde’. In de toelichting bij dit project is die samenhang uitgebreider beschreven. Daarnaast is er de komende tijd aandacht voor de oversteekbaarheid en zichtbaarheid van de voet- en fietsoversteken langs de Leidseweg.
24
Motie 336: herprioritering oversteek Leidseweg-Mozartlaan We streven ernaar om in 2025 in navolging van motie 336 het kruispunt Leidseweg-Mozartlaan aan te pakken. Op dit moment worden mogelijke fietsveiligheidsverbeteringen geschetst voor het kruispunt van de Mozartlaan en de Bachlaan. Deze schetsen worden gebaseerd op technische input zoals verkeerstellingen, kadastrale eigendommen, bomenlocaties en riolering. Aangezien het uiteindelijke kruispuntontwerp de benodigde investering bepaalt, kunnen we in deze begroting hiervoor nog geen bedrag opnemen. De eventuele begrotingswijziging stellen we dan ook voor bij de voorjaarsnota. Vanuit provincie Zuid-Holland (PZH) en het ministerie van I&W hebben we subsidie ontvangen voor aanpak van twee kruispunten op de Leidseweg (Bachlaan en Mozartlaan). De motie gaat echter alleen over het kruispunt met de Mozartlaan. Subsidie voor aanpak rotonde Wijngaardenlaan Ook bij de rotonde Wijngaardenlaan moet de verkeersveiligheid verbeteren. Van PZH en I&W heeft de gemeente hiervoor een subsidiebeschikking ontvangen. De kosten voor de aanpak van de rotonde zijn als volgt verdeeld: gemeente 25 procent, PZH 25 procent en I&W 50 procent. De totale kosten zijn geraamd op € 100.000. Dit betekent dat de gemeente hieraan € 25.000 bijdraagt. In 2025 bereiden we de werkzaamheden voor vanuit een voorbereidingskrediet.
Meer parkeerplaatsen met laadpalen vanwege toename aantal elektrische auto’s In Voorschoten zijn tot 2024 meer dan honderd openbare laadpalen geplaatst. Maar ook in 2025 neemt het aantal elektrische auto’s toe. Dit betekent dat we meer elektrische oplaadpalen nodig hebben. Ons voornemen is daarom om in 2025 150 extra laadpalen te plaatsen. Voor die laadpalen is een goede infrastructuur nodig. In Voorschoten is daartoe gestart met datagestuurd plaatsen. Hierbij wordt bekeken hoe vaak laadpalen bezet zijn en hoeveel er geladen wordt. De kennis die we hiermee vergaren, draagt eraan bij dat we de laadinfrastructuur proactief en strategisch kunnen plaatsen. Zo komen we snel tot voldoende laadpalen in de omgeving van inwoners met een elektrische auto. Daarnaast onderzoeken we met de regio Holland Rijnland en de PZH de mogelijkheden voor snelladers in de woonomgeving. Proef met kabelgoottegel loopt tot maart 2025 In maart 2024 is gestart met een pilot voor de aanleg van kabelgoten voor het opladen van elektrische voertuigen op tien locaties in Voorschoten. De pilot duurt één jaar en tijdens de laatste maanden evalueren we de resultaten. In april 2025 besluiten we of we doorgaan met het aanbieden van de kabelgoot. Als de kabelgoottegel onderdeel wordt van het reguliere aanbod, moeten we deze kostendekkend aanbieden.