Nota van beantwoording zienswijzen gespecificeerd deel

Pro forma

Deze zienswijze kan niet worden behandeld omdat deze niet is voorzien van gronden.

Pro forma

Deze zienswijze kan niet worden behandeld omdat deze niet is voorzien van gronden.

Indien het Windproject Brielse Brug wordt gerealiseerd is onze geluidsluwe zone bij de gevel in de achtertuinen ook weg, mag ik u erop wijzen dat elk nieuwbouwproject wanneer het woningbouw

Er is rekening gehouden met de geluidbelasting van de bestaande windturbines langs het Hartelkanaal. Omdat er al windturbines in de omgeving zijn, hebben de initiatiefnemers, ter beperking van enige hinder,

betreft er in de ontwerpfase altijd een geluidsluwe zijde zal worden toegekend. Een geluidsluwe zijde is ervoor gezondheid redenen, dit een heel normaal basisrecht, bij plaatsing van het Windproject Brielse Brug wordt dit basisrecht compleet genegeerd. Blijkbaar is het normaal dat het geluid niet cumulatief wordt berekent indien we eventueel tussen de windmolens komen te wonen, erg bijzonder, als de geluidshinder en slagschaduw van twee zijde de woningen zullen gaan belasten. Cumulatief is volgens het Nederlands woordenboek, opstapelend, gesommeerd over alle bijdragen. Wetgeving manipuleren voor winstbejag ten kosten van uw bewoners is uitermate schandalig. Tweezijdig belasten van bewoners is wel degelijk cumulatief. Aan de Staaldiepseweg woont ook nog een bewoonster die door ziekte, Progressieve multiple Sclerose, noodgedwongen aan huis is gekluisterd, deze patiënt is gebaat bij rust en regelmaat. 62,0 2

Het ontbreken van een geluidsluwe zijde, en het aan beide zijde visuele aspect van draaiende Rotorbladen van windmolens zal haar gezondheid zeer negatief beïnvloeden. Visueel ziet een mens in zijn blikveld 180 graden, dit betekent dat er binnen in de woning aan twee zijde rotorbladen draaiend waarneembaar zijn in een en het zelfde blikveld. Het wordt onmogelijk om een rustig heenkomen te vinden in haar eigen huis op visueel gebied, laat staan van een patiënt, dit is mens onwaardig. In de Gemeente Voorne aan Zee zijn er wel degelijk locaties aan te wijzen, bijvoorbeeld aan het Hartelkanaal, Krabbeweg in het verlengde van de bestaande molens, maar dan aan de Brielse zijde waar er geen bewoners in deze mate van extreme overlast mee worden geconfronteerd. Bij navraag aan de wethouders hierover blijft deze vraag onbeantwoord.

62,0 3

Bij het bijplaatsen van twee molens in Oostvoorne worden eveneens geen bewoners gehinderd. Bij navraag bij de wethouder is de bovenstaande locatie in Oostvoorne niet mogelijk volgens de anterieure overeenkomst, bijzonder zullen we maar zeggen, als ook de schadevergoeding die volgens deze wethouder betaald zou moeten worden aan de initiatiefnemers, het ingediende Woo verzoek over de kosten baten analyse laat echter op zich wachten en de wethouder verzekerd dat deze waarschijnlijk zwartgelakt zal worden opgestuurd.

besloten om cumulatief geen extra geluidbelasting op de toetspunten toe te voegen boven de (nietcumulatieve) norm van Lden = 47 dB. Ondanks dat de geluidnorm uit het Activiteitenbesluit geldt voor een individueel windproject, hebben we dit vastgelegd in een maatwerkbesluit. Concreet betekent dit voor uw woning dat er in de bestaande situatie sprake is van een geluidbelasting van Lden = 47 dB, de geluidbelasting van windproject Brielse Brug wordt gemitigeerd tot Lden = 41 dB. Cumulatief blijft de geluidbelasting gelijk aan de bestaande situatie: Lden = 47 dB. Een geluidsluwe zijde houdt in dat een woning een kant heeft waar de geluidbelasting duidelijk lager is dan aan de kant van de woning waar de meeste geluidbelasting optreedt. Dit is geborgd middels dit maatwerkbesluit. Het klopt dat aan de Staaldiepseweg sprake is van windturbines aan de noordzijde (Hartelkanaal) en aan de zuidzijde toekomstige windturbines van windproject Brielse Brug. De omliggende begroeiing verminderd het zicht op de windturbines. Bovendien houdt windproject Brielse Brug rekening met de cumulatieve geluidbelasting op woningen van de Staaldiepseweg door de toename geluid ten gevolge van windproject Brielse Brug fors te mitigeren zodat er cumulatief geen niet tot nauwelijks toename is van cumulatieve geluidbelasting (zie paragraaf 2.7 van het algemene deel).

Verder is in de ruimtelijke onderbouwing, als onderdeel van de omgevingsvergunning, is het effect van windturbines op gezondheid onderzocht. Hieruit blijkt dat windturbines bij individuen tot het ervaren van hinder kunnen leiden en daardoor indirect tot gezondheidseffecten. Er is echter geen rechtstreeks verband tussen windturbines en gezondheidseffecten aangetoond. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.8 van het algemene deel.

Het klopt inderdaad dat de gemeente een anterieure overeenkomst heeft gesloten en de gemeente hierdoor een inspanningsverplichting heeft. De gemeente heeft geen kosten baten analyse uitgevoerd. In algemene zin geldt dat als partijen een overeenkomst hebben gesloten, er in bepaalde gevallen sprake kan zijn van schadeplichtigheid als één van de partijen haar verplichtingen op grond van die overeenkomst niet nakomt. Dit geldt voor elke overeenkomst. Of initiatiefnemer bij afwijzing van de vergunning een schadeclaim indient, en zo ja, hoe hoog die schadeclaim dan is, is aan de initiatiefnemer. De locatie bij de Ondernemingspolder is ook opgenomen in de Omgevingsverordening van de provincie

Het betreft vragen over een mogelijke claim voor schadevergoeding die geëist wordt van de gemeente als het project Windturbines Brielse Brug in de Nieuwe Ondernemerspolder niet doorgaat en het college dit in een besloten vergadering heeft uitgelegd aan raadsleden. Raadsleden hebben tijdens een georganiseerde bewonersavond aangegeven dat zij dit ook betrekken bij de belangenafweging om de plaatsing van de windturbines wel of niet door te willen laten gaan. Dat u over dit verzoek en de inhoud geïnformeerd wordt, lijkt mij noodzakelijk omdat een mogelijke claim drukt op de gemeentelijke begroting en maatschappelijke druk legt op de portemonnee van burgers. 62,0 4

Ik ben van mening dat, gelet op de anterieure overeenkomst er geen rechten zijn om een schadeclaim bij de gemeente neer te leggen, er geldt volgens de overeenkomst alleen een inspanningsverplichting en wordt gewezen dat het al dan niet verlenen van de vergunning onderhevig is aan een politiek proces. Ik vraag u met klem, gelet op de toeziende taak op doelgerichtheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van beleid, deze schadeclaim als gevolg van het gevoerde beleid te onderzoeken. Zie onderstaand WOO verzoek

U vraagt ons om een mogelijke schadeclaim te onderzoeken. Dit is niet aan de orde voor dit project. Antwoord is in algemene zin dat als partijen een overeenkomst hebben gesloten, er in bepaalde gevallen sprake kan zijn van schadeplichtigheid als één van de partijen haar verplichtingen op grond van die overeenkomst niet nakomt. Dit geldt voor elke overeenkomst. Of initiatiefnemer bij afwijzing van de vergunning een schadeclaim indient, en zo ja, hoe hoog die schadeclaim dan is, is aan de initiatiefnemer.

Hierop komt de telefonische melding terug van de programmamanager Wind van Voorne aan Zee dat de desbetreffende wethouder nog nooit bedragen heeft genoemd, feitelijk onjuist, en sinds wanneer behandeld de desbetreffende wethouder Woo-verzoeken en of heeft invloed op de behandeling van deze. Opvallend genoeg, gezien de desbetreffende wethouder helemaal niet wordt genoemd in het Woo-verzoek.

62,0 5

Woo, Wet open overheid, lijkt nu toch weI een schimmige zaak te worden en politiek beïnvloed. Plaatsen van deze twee windmolens op locatie Brielse Brug is zonder meer ongepast voor meerdere redenen. Het degradeert het historische monument wat Brielle is. De impact op het toerisme zal zeker geen positieve lading krijgen Deze twee windmolens maken deze locatie voor de komende 20 jaar onbruikbaar voor veel betere maatschappelijke doeleinden en/of natuur

62,0 6

De draagwijdte voor ons vogelbestand zal desastreus zijn, zie rapportage van de universiteit van Wageningen, dr. R. Buij

62,0 7

De politieke beïnvloeding schaadt het vertrouwen in de plaatselijk politiek langdurig De gemeente Voorne aan Zee heeft lang voor het toegestane termijn met alle voorgenomen maatregelen ruim aan de RES voldaan, plaatsing is dan ook niet noodzakelijk.

62,0 8

63,0 1

63,0 2

Met de hoogst mogelijke zekerheid wordt er een nieuwe kerncentrale gebouwd op de Maasvlakte, er zijn eigenlijk geen andere locaties geschikter, volgens het onderzoeksbureau wat hiermee is belast. Hier is jongstleden nog overleg geweest met uw eigen gemeente ambtenaren, mocht u hier aan twijfelen, kunt u die verifiëren Het wordt een van de grootst groene waterstof fabriek, met een lopend onderzoek om deze aan te sluiten op de bestaande warmtenet voorzieningen. Kortom, de groene energie kampioen is in de nabije toekomst. Voorne Putten, een gepast respect voor uw inwoners is wel op zijn plaats, gezien dat deze ook alle overlast van dit komende project krijgen voorgeschoteld en daar volgens de media wel mee akkoord zijn. het is buitengewoon onredelijk gezien alle en nog komende projecten de inwoners te benadelen met deze 2 windmolens waar de consensus over bestaat dat niemand ze daar wil hebben als behalve de diegene die daar groot geld mee verdienen.

De weerstand van reclamanten betreft in eerste instantie niet de locatie maar richt zich op het: - steeds hoger worden van IW; - vooruitlopen en meegaan in de voorstellen van de ontwikkelaars door het college van B&W in de vergunningverlening voor plaatsing van deze IWT, terwijl de landelijke normen voor IWT nog niet op orde zijn; - effect van plaatsing op de leefomgeving en het milieu van deze IWT onvoldoende onderbouwd zijn met wetenschappelijk onderzoek. Waar hoge IWT- zoals op deze locatie zijn gepland- zijn geplaatst, leidt dit in de leefomgeving na plaatsing tot één en dezelfde klachten bij omwonenden. Op het gebied van gezondheid vooral het niet meer kunnen doorslapen, dat andere klachten veroorzaakt, maar ook druk op de borst wordt ervaren. Qua geluid variëren de klachten van irritante zoefgeluiden en bromtonen tot het ervaren van in het bij elkaar komen van alle ‘geluiden’ en trillingen in huis, ook binnenkomend door openingen zoals ramen en weerkaatsen tegen wanden, vloeren en meubels enz. ook wel Schoederfrequenties genoemd. In de woning ervaren mensen een heel spektakel en samenspel van geluiden en trillingen, waarbij de wanden als luidspreker membraan optreden, spiraalmatrassen gaan meetrillen, maar terug naar gezondheid ook lichaamsorganen zo rond de 8 Hz in resonantie kunnen komen. Wat slecht is voor de organen.

De voet van de mast brengt namelijk trillingen in alle 3 richtingen op de fundatie over. Verticaal door geodetische hoogteverschillen en horizontaal door het afwisselend roterend zeiloppervlak links en

Wij hebben kennisgenomen van uw zienswijze op dit punt. Deze visie gaat over de locatie an sich en hoe de zoeklocatie windenergie zich verhoudt tot de directe omgeving. Windenergie kan samen gaan met andere functies zeker als het om een polder gaat. De initiatiefnemers zijn gevraagd voor een deugdelijke inpassing op maaiveldniveau te komen. Daarbij geldt dat een gedeelte van de gebiedsfondsgelden zullen worden geïnvesteerd in een landschapsinvesteringsplan voor de omgeving. Om de effecten op beschermde natuurwaarden inzichtelijk te maken, is een natuurtoets uitgevoerd. Uit de natuurtoets blijkt dat significant negatieve effecten op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van habitattypen en Habitatrichtlijnsoorten in Natura 2000-gebieden kunnen worden uitgesloten. Bovendien zijn effecten op de gunstige staat van instandhouding voor de betreffende populaties uitgesloten. Zie hiervoor ook paragraaf 2.9 van de algemene beantwoording van deze nota. Indiener geeft aan dat plaatsing niet noodzakelijk is aangezien al aan de maatregelen van de RES wordt voldaan. De windlocatie bij de Ondernemingspolder is opgenomen in de RES om de doelstellingen vanuit de RES te behalen. Tevens heeft de gemeente zichzelf als doel gesteld om in 2040 energieneutraal te worden.

Het klopt dat er een onderzoek loopt naar de mogelijkheid van een kerncentrale op de Maasvlakte. De gemeente wordt hierbij ook nauw betrokken. Ook is de gemeente op de hoogte van de ontwikkeling van diverse waterstoffabrieken. Het plaatsen van de windmolens bij de Ondernemingspolder staat hier echter los van. Door de initiatiefnemers is op 8 juli 2022 de vergunningaanvraag ingediend voor het project. Deze aanvraag met bijbehorende locatie is inmiddels ontvankelijk verklaart en dient derhalve behandeld te worden, en getoetst te worden op de huidige wet- en regelgeving.

De windmolens zijn in de loop der jaren steeds hoger geworden omdat deze een hogere opbrengst hebben dan lagere windmolens. Het voordeel hiervan is dat er minder windmolens geplaatst hoeven te worden om dezelfde opwekcapaciteit te hebben. De vergunningaanvraag is 8 juli 2022 ingediend door de initiatiefnemers en het college/raad moet daarop binnen een bepaalde termijn een besluit opnemen, hierop kan niet gewacht worden totdat er eventuele nieuwe normen zijn vastgesteld. De aanwezigheid van laagfrequent geluid alleen leidt niet tot een overschrijding van de geluidsnormen. De geluidsnormen gelden voor alle spectra van geluid, waaronder laagfrequent geluid. De mogelijke aanwezigheid van laagfrequent geluid wordt in voldoende mate verdisconteerd in de geluidsnormen. Diverse onderzoeken wijzen bovendien uit dat het aandeel laagfrequent geluid niet onevenredig groot is bij windturbines en dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat laagfrequent een effect heeft op gezondheid of tot additionele hinder leidt ten opzichte van hetgeen al beoordeeld is bij normen voor geluid. Voor een nadere toelichting zie paragraaf 2.7.2 van het algemene deel.

63,0 3

dan weer rechts van de mast. Ook de generator heeft grote invloed op torsietrillingen. De trillingen (0-20 Hz) kunnen door de grond gemakkelijk tientallen kilometers ver dragen. Reclamant geeft aan dat in de wetgeving is geen aandacht is besteed aan laagfrequent geluid, omdat de wetgeving alleen gericht is op het hoorbare geluid en niet het zogenaamde infrasone geluid (0-20 Hz). Ernstige klachten van omwonenden kunnen daardoor niet adequaat worden opgelost. Bij windparken het Hartelkanaal, het Spui, Kroningswind, N33, en bij Ospeldijk is al tientallen jaren getouwtrek tussen de gemeente/provincie als vergunningverlener en omwonenden om de ervaren ernstige hinder op te lossen. Hetgeen niet lukt vanwege de gebrekkige wetgeving. Ook het Ontwerpbesluit Windturbine bepalingen Leefomgeving biedt daarin geen soelaas. Bij de zogenaamde nieuwe normen wordt opnieuw alleen uitgegaan van het hoorbare geluid Naar aanleiding van deze punten is bij de stichting voortschrijdend inzicht ontstaan en zijn wij de mening toegedaan dat dergelijke hoge IWT niet meer op land of in de zee geplaatst kunnen en mogen worden. De inwoners van Brielle, Zwartewaal en Vierpolders worden door de in de ruimtelijke onderbouwing aangegeven normen van 47 dBLden en 41 dBLnight onvoldoende beschermd. Per 1 januari 2023 is Brielle opgegaan in de gemeente Voorne aan Zee.

Echter op 21 december 2022 heeft het college van B&W de anterieure overeenkomst in een niet reguliere vergadering vastgesteld. Deze vergadering was slechts bedoeld om enkele eenvoudige en maatschappelijk niet gevoelige zaken af te ronden. Het onderhavige besluit valt daar niet onder.

63,0 4

63,0 5

De Stichting is van oordeel, dat het besluit om de anterieure overeenkomst op 21 december 2022, ondanks maatschappelijke weerstand, toch vast te stellen in een niet reguliere B&W vergadering door het oude college en daarbij een demissionaire raad, een onrechtmatig besluit is. De raad van de gemeente Brielle, in oude samenstelling, is daardoor niet in de gelegenheid gesteld haar controlerende taak uit te oefenen. Voor dit windproject is een Plan-MER verplicht en deze ontbreekt. De kern van de uitspraak van de Raad van State (RvS) betreft het niet voldoen aan de Strategische Milieu Beoordelings-richtlijn (verder te noemen SMB-richtlijn) en Unierecht, waardoor de windturbinebepalingen uit het Activiteitenbesluit- en regeling buiten werking zijn gesteld. Al verschillende keren heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie uitgesproken dat wanneer men beoogt een windturbine te plaatsen of daar zelfs premature planvorming voor heeft, maakt of vaststelt of voornemend is vast te stellen, de SMB-richtlijn gevolgd moet worden. Hoewel in onze taal een richtlijn vrijblijvend lijkt, is dit in de Europese Verdragen een wetgevingsinstrument, dat wordt gebruikt om de bepalingen van deze verdragen vorm te geven. De richtlijn vormt daarbij een bindende opdracht aan de lidstaten om hun wetgeving daarop aan te passen. Dit is niet gebeurd in Nederland en moet hersteld worden.

Het effect is dus breder dan alleen maar het herstel van een niet gelopen procedure Ten aanzien van de windturbinebepalingen betekent dit, ook als deze lokaal worden opgesteld, dat op grond van de SMB-richtlijn vooraf met wetenschappelijke zekerheid moet worden vastgesteld dat geen verslechtering in de leefomgeving optreedt. Die bepalingen zijn voldoende nauwkeurig en onvoorwaardelijk. Daarbij dient het aspect gezondheid een zelfstandig onderdeel te zijn dat in de breedste zin getoetst moet zijn, ook voordat de windturbinebepalingen Leefomgeving waar het Rijk nu mee bezig is, worden vastgesteld en inwerking zijn. De SMB-richtlijn heeft directe werking en kan niet worden omzeild of buiten toepassing worden gelaten. Zowel beleidsregels als milieuregels zijn plannen of programma’s in de zin van de SMB-richtlijn en dienen plan-MER getoetst te worden. Ook als het gaat om bestemmingsplannen of structuurvisies die ruimte bieden aan opstellingen voor windturbines dan is ook bij premature planvorming een plan-MER altijd verplicht. De beoogde windturbines zijn van een dusdanige hoogte dat deze nog niet gebruikelijk zijn in Nederland en waarvan de gevolgen op de leefomgeving en het milieu onvoldoende zijn onderzocht. Al was er in 2017 een MER uitgevoerd, dan is deze niet conform de SMB-richtlijn en is de hoogte van de beoogde windturbines daarin niet meegenomen.

Gesteld kan worden dat de vergunningaanvraag en onderliggende documenten voor het windproject Brielse Brug niet voldoen aan de eisen gesteld in de SMB-richtlijn.

In de ruimtelijke onderbouwing is geconcludeerd dat op basis van onderzoeken van het RIVM en GGD en uitspraken van de Raad van State dat met naleving van de geluidsnormering ook ten aanzien van laagfrequent geluid sprake is van een aanvaardbare situatie. Ook in het Plan-MER dat ten grondslag ligt aan het ontwerpbesluit windturbines leefomgeving uit 2023 is geconcludeerd dat er voor laagfrequent geluid geen afzonderlijke norm had moeten worden vastgesteld. Ook heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State in een recente uitspraak voor Windpark Delfzijl Zuid Uitbreiding in 2023 (ECLI:NL:RVS:2023:1433) geoordeeld dat laagfrequent geluid niet zoveel meer hinder veroorzaakt dat in verband daarmee de normstelling (47 dB Lden en 41 dB Lnight) had moeten worden aangepast of daarvoor een afzonderlijke norm had moeten worden vastgesteld. Er is dus geen noodzaak gevonden om een aparte norm voor laagfrequent vast te stellen. Voor meer informatie over laagfrequent geluid wordt verwezen naar paragraaf 2.7.2 van het algemene deel.

Het vaststellen van de anterieure overeenkomst is besloten in het college van 22 resp. 29 november 2022 in het college van Briele. De anterieure overeenkomst is ondertekend op 21 december 2022. Het vaststellen en het ondertekenen van een anterieure overeenkomst is een bevoegdheid van het college. De anterieure overeenkomst staat in deze procedure niet ter discussie.

Voor windproject Brielse Brug is het Activiteitenbesluit nog steeds van toepassing (zie paragraaf 2.6 van het algemene deel). De uitspraak van de Raad van State waar de indiener op doelt (vermoedelijk windpark Delfzijl-Zuid Uitbreiding (ECLI:NL:RVS:2021:1395)) had alleen betrekking op het niet doorlopen van een planmerprocedure voor de algemene regels voor windparken in het Activiteitenbesluit- en regeling, maar heeft niet als consequentie dat voor alle individuele windprojecten of windparken op projectniveau een planMER moet worden uitgevoerd. Voor windprojecten van 1 of 2 windturbines zijn de regels uit het Activiteitenbesluit- en -regeling van toepassing gebleven. Het PlanMER uit 2017 ten behoeve van de vaststelling van de locaties voor windenergie in de provinciale Verordening Ruimte en Milieu (inmiddels Omgevingsverordening) is conform SMB-richtlijn uitgevoerd en passend ten behoeve van het betreffende besluit wat nog steeds van kracht is. Aangezien de Omgevingsverordening geen voorschriften stelt aan de (maximale) hoogte van windturbines binnen de aangewezen locaties past de uitwerking van windproject Brielse Brug binnen de kaders van de verordening is er geen aanleiding om te veronderstellen dat er een nieuwe planmer-plicht zou zijn ontstaan.

63,0 6

De bescherming tegen overlast en gezondheidsklachten veroorzaakt door IWT op land is volstrekt ontoereikend. De huidige normen voldoen niet aan de normen van de WHO en beschermen niet tegen gezondheidsrisico’s. De normen zijn niet wetenschappelijk onderbouwd en niet, althans niet goed uitvoerbaar en handhaafbaar. De WHO heeft voor windturbinegeluid een voorwaardelijke aanbeveling gegeven voor een, advieswaarde van 45 dB Lden. Boven deze waarde treden nadelige gezondheidseffecten op, maar uit het rapport van de WHO volgt niet duidelijk welke effecten dat zijn en in welke mate die effecten optreden. Voor Lnight heeft de WHO geen aanbeveling gedaan. In het Ontwerpbesluit Windturbinebepalingen leefomgeving wordt uitgegaan van 45 Lden en 39 Lnight en tweemaal de tiphoogte afstand tot een woning.

63,0 7

In het ter inzage gelegde Ontwerpbesluit, is de hoogte van de beoogde windturbines verlaagd zodat voldaan kan worden aan de norm tweemaal de tiphoogte uit het Ontwerpbesluit Windturbinebepalingen Leefomgeving. De daarbij horende lagere geluidsnormen zijn echter niet overgenomen. Gelet op het advies van de WHO treedt met de door de initiatiefnemers voor het windproject gekozen geluidsnormen van 47 dBLden en 41 dB Lnight, onvoldoende bescherming op voor de omgeving en zeker nu bekend is dat binnen de geluidscontouren twee geluidsgevoelige objecten, zijnde zorgboerderijen en een school gelegen zijn. Een verlaging naar de door de WHO geadviseerde waarde van 45 dB Lden leidt waar mogelijk tot een afname van het aantal ernstig gehinderden. Pondera heeft echter geen afdoende definitie opgesteld voor de term (ernstig) gehinderden, waardoor berekeningen niet tot onvoldoende inzicht geven over het aantal te verwachte (ernstig) gehinderden. Bovendien dient opgemerkt te worden dat door het hanteren van het Lden principe er sprake is van een jaargemiddelde, waardoor de handhaafbaarheid van deze normen in het momentum van overlast niet kan. Omwonenden zullen daardoor regelmatig geconfronteerd worden met opeenvolgende pieken in geluid, die toch binnen de marge van het jaargemiddelde vallen.

Juist in de nachtelijke uren zorgen deze pieken voor slaapverstoring doordat het omgevingsgeluid wegvalt. Daarbij is nog een verschil op te merken: auto’s rijden voorbij en het geluid is weg, maar de windturbine blijft op zijn plek staan en geluidspieken produceren.

63,0 8

Slaapverstoring is slecht voor de gezondheid en de ontwikkeling van kinderen. Het rapport voor de ruimtelijke onderbouwing geeft te weinig zicht op dit effect van het windproject op de leefomgeving en wat de initiatiefnemers eraan gaan doen om dit te voorkomen.

Voor een toelichting over de geluidnormen en gezondheidseffecten wordt verwezen naar paragraaf 2.7 en 2.8 van het algemene deel of de overige antwoorden op uw zienswijzen. Voor het windproject Brielse Brug zijn de normen uit het Activiteitenbesluit van toepassing en niet het Ontwerpbesluit windturbinebepaling leefomgeving (zie hiervoor ook een toelichting in het algemene deel). Overigens staat er in het ontwerpbesluit dat de normen 45 dB Lden en 39 dB Lnight voorkeurswaarden betreffen en 47 dB Lden en 41 dB Lnight de maximale grenswaarden. Het akoestisch onderzoek laat zien dat er in de huidige situatie 13 woningen zijn met een geluidbelasting ten gevolge van bestaande windturbines van meer dan 46 dB Lden en met de toevoeging van windproject Brielse Brug zijn dit 20 woningen. Voor de overige woningen wordt geldt dat de cumulatieve geluidbelasting ten gevolge van windturbines niet meer is dan 45 dB Lden. Voor het plangebied van Windproject Brielse Brug is op basis van de dosis-effectrelatie uit het TNO-rapport per woning het verwachte percentage ernstig gehinderden binnenshuis bepaald en vermenigvuldigd met het gemiddelde aantal personen per huishouden om het werkelijk aantal ernstig gehinderden te bepalen. Het aandeel ernstig gehinderden ten opzichte van de gehele populatie gaat van 0,3% in de referentiesituatie naar 1,5% in de nieuwe situatie.

Geconcludeerd wordt dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. De geluidbelasting vanwege windproject Brielse Brug voor de zorgboerderijen en school ligt op 42 dB Lden of lager. Dit ligt ruim onder de genoemde normen of WHO advieswaarde. De geluidnormen voor windproject Brielse Brug betreffen jaargemiddelde geluidniveaus. Op de momenten dat het hard waait treden hogere niveaus op. Uit onderzoek van Arcadis (Onderzoek afstandsnormen windturbines, april 2022) blijkt dat een windturbine op een rekenpunt waar aan de waarde van 47 dB Lden wordt voldaan, een maximaal momentaan geluidniveau van 44 of 45 dB kan veroorzaken. Dat betreft het maximale geluidniveau dat een windturbine op die afstand kan bijdragen. Een verklaring hiervoor is ook dat een moderne windturbine met een grote rotor en hoge ashoogte al vrij snel draait op het maximale geluidniveau en dus een groter deel van de tijd maximaal geluidniveau produceert. Voor meer informatie ten aanzien van jaargemiddelde normen, handhaafbaarheid en cumulatie met overige geluidbronnen wordt verwezen naar het algemene deel. Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op kinderen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8.2 van het algemene deel.

63,0 9

Gelet op de hoeveelheid woningen in de directe omgeving van dit windproject en het feit dat er geen ervaring is met dergelijke hoge IWT vlakbij woonkernen dient dit onderdeel beter ruimtelijk onderbouwd te worden, wat gebeurt er bij 47 dB Lden/41 dB Lnight en bij 45 dB Lden/ 39 dB Lnight, zodat de raad een besluit kan nemen waarbij alle belangen zorgvuldig zijn afgewogen. Daarbij dient, gelet op de SMB-richtlijn de bescherming van de leefomgeving voorop te staan. De onderbouwing hiervoor ontbreekt in zijn geheel. Evenzo ontbreekt het effect van 0-20 Hz geluid in de vorm van trillingen. Men weet dat door het ontwerp van het bouwwerk en de werking van een IWT dit type onhoorbaar geluid wordt voortgebracht. Het in de nachtelijke uren meest slaap verstorende geluid. En daardoor indirect slecht voor de gezondheid. Door dit type geluid niet nader uit te werken in het rapport ruimtelijke onderbouwing wil het niet zeggen dat het er niet is en niet onderzocht dient te worden. Je kunt pas zaken uitsluiten als je weet dat het geen negatief effect heeft op de leefomgeving. En juist dat effect is niet onderzocht. Het rapport ruimtelijke onderbouwing blijft daardoor ernstig in gebreke.

Voor het plangebied van Windproject Brielse Brug is op basis van de dosis-effectrelatie uit het TNOrapport per woning het verwachte percentage ernstig gehinderden binnenshuis bepaald en vermenigvuldigd met het gemiddelde aantal personen per huishouden om het werkelijk aantal ernstig gehinderden te bepalen. Het aandeel ernstig gehinderden ten opzichte van de gehele populatie gaat van 0,3% in de referentiesituatie naar 1,5% in de nieuwe situatie. Geconcludeerd wordt dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Er is overigens al sprake van windprojecten in Nederland met windturbines van vergelijkbare afmetingen met een vergelijkbare geluidbelasting nabij woonkernen. Te denken valt aan windprojecten rondom Dronten, Swifterbant, Staphorst, Meeden, Wieringermeer. En veel vergelijkbare projecten (van deze omvang of qua te verwachten geluidsbelasting) zijn momenteel in ontwikkeling in Nederland. Het aspect laagfrequent geluid is indirect meegenomen door de geluidbelasting van het gehele geluidspectrum (hoog en lage frequenties) mee te nemen. Er is geen specifiek groot aandeel in de frequenties onder de 100 Hz en het is niet significant toegenomen bij hogere windturbines. Zie paragraaf 2.7 van het algemene deel voor een nadere toelichting over geluid en laagfrequent geluid.

63,1 0

De DCMR is vanwege het verlengd lokaal bestuur de aangewezen adviseur en handhaver voor de gemeente Voorne aan Zee als het om milieuzaken gaat. Zij heeft namens de deelnemende gemeenten een zienswijze ingediend op het Ontwerpbesluit Windturbinebepalingen Leefomgeving. Zowel de handhaafbaarheid van het geluid, als de mate van bescherming van omwonenden komen hier uitgebreid aan het woord. Ik citeer enkele delen uit de zienswijze, die ook betrekking kunnen hebben op het thans ter inzage gelegde Ontwerpbesluit windproject Brielse Brug. Voor meer informatie is de zienswijze van de DCMR als bijlage bijgevoegd - “De Lden-methode gaat uit van metingen die in praktijksituaties vaak niet uitvoerbaar zijn (bijvoorbeeld omdat de voorgeschreven meetlocaties niet bereikbaar of niet geschikt zijn) of die alleen een indicatief resultaat kunnen opleveren voor een “steekproefsgewijze controle - De bescherming van het woon- en leefklimaat en de handhaafbaarheid worden ons inziens onvoldoende geborgd met alleen een jaargemiddelde geluidnorm en de bijbehorende meet voorschriften. De genoemde tekortkomingen zijn te ondervangen door, aanvullend op een jaargemiddelde norm, mogelijk te maken dat een LAeq-voorschrift kan worden opgenomen (in een vergunning, maatwerkvoorschrift of het omgevingsplan), dat ziet op de feitelijke situatie waarin het geluid door omwonenden wordt ondervonden.

Een soortgelijke werkwijze wordt onder de Omgevingswet ook toegepast voor activiteiten op industrieterreinen met geluidproductieplafonds (GPP’s): de toets aan de GPP’s vindt plaats op basis van de jaargemiddelde geluidniveaus en de vergunning bevat voorschriften op basis van LAeq-waarden. - Om de bescherming van het woon- en leefklimaat, de handhaafbaarheid en de duidelijkheid (met name voor omwonenden) op een voldoende niveau te brengen, verzoeken wij de geschetste LAeq methode, als mogelijke aanvulling op de nu voorgestelde Lden-methode, toe te voegen in de regels over het geluid van windturbines. Recent is in door de gemeente Voorne deze methodiek ook opgenomen in het vastgestelde bestemmingsplan ‘Windturbines Haringvlietdam Hellevoetsluis’2.” Deze opmerkingen over het Lden uit de zienswijze van de DCMR sluiten aan op hetgeen door onze stichting meermaals bij verschillende wethouders en raadsleden is aangegeven door de jaren heen. Niet handhaafbaar en geen garantie dat omwonenden voldoende worden beschermd.

In de afweging voor het wel of niet verlenen van de verklaring van geen bedenkingen voor dit windproject, maar ook voor die bij Oostvoorne waar gesproken wordt over tiphoogte 300 meter, wordt u als bestuur en vooral ook als raad gevraagd meer notitie te nemen van de zienswijze van de DCMR op het Ontwerpbesluit windturbinebepalingen, voordat u een besluit neemt tot vergunningverlening voor plaatsing van windturbines. Immer u dient conform de Algemene wet

Windproject Brielse Brug valt onder het Activiteitenbesluit milieubeheer en de Activiteitenregeling milieubeheer omdat het geen windpark (3 of meer turbines) in de zin van het Besluit milieueffectrapportage betreft. Op grond van het Activiteitenbesluit zijn de geluidnormen van 47 dB Lden en 41 dB Lnight wettelijke standaardwaarden die moeten worden toegepast zonder nadere motivering over de totstandkoming daarvan. De mogelijke aanwezigheid van laagfrequent geluid wordt in voldoende mate verdisconteerd in de geluidsnormen.

63,1 1

63,1 2

63,1 3

63,1 4

Bestuursrecht alle belangen zorgvuldig af te wegen. Nu deze zienswijze van de DCMR in uw bezit is, deze onvoldoende bescherming van omwonenden aangeeft bij Lden gebruik van normen, kunt u deze in uw afweging niet negeren. Ingegeven via de mogelijkheid om lokale normen op te stellen voor een windproject, is vorig jaar (met geluk voor de omwonenden) bij de raad het besef ontstaan dat het anders moet heeft dit geleid tot het aannemen van een motie met aangepaste normen in LAeq bij de vergunningverlening voor de windturbines aan de Haringvlietdam. Gelet op het gedane voorstel van het college van B&W is toen en het voorstel nu, is geen enkele uitvoering gegeven aan onze bijdrage in kennis over niet handhaafbaar en onvoldoende bescherming van omwonenden met de voorgestelde Lden normen. Deze zienswijze wordt voor kennisgeving aangenomen. Dit geschreven hebbende, roep ik met deze zienswijze de raad op extra toezicht en controle uit te oefenen op het college van B&W en in het bijzonder op de verantwoordelijke wethouder, wanneer u halverwege dit jaar een verklaring van geen bedenkingen voor de plaatsing van windturbines moet afgeven en opnieuw de Lden en Lnight in het advies naar vorenkomt.

Uw taak als volksvertegenwoordiger ter bescherming van de omwonenden en in het bijzonder bij het windproject Brielse Brug de bewoners van de zorgboerderijen en de kinderen op de nabij gelegen school De roep om extra toezicht en controle op het college wordt versterkt door het onlangs verschenen artikel in het AD: Megaclaim bij weigeren windmolens lariekoek, d.d. 29 februari 2024. Zie bijlage. Veronderstelde financiële risico’s in de vorm van een aanzienlijke claim tegen de gemeente bij het niet doorgaan van het windmolenproject, zijn wellicht ongegrond. Deskundige juridische analyse geeft mogelijke misleiding in de besluitvorming van de gemeenteraad aan. Dit is, indien bewezen, kwalijk en leidt op veel gebieden tot schade in het vertrouwen in de overheid. Immers de misleiding is gericht geweest op het bevorderen van een besluit om over te gaan tot plaatsing van windturbines. Bescherming en het hanteren van het voorzorgsbeginsel zijn daarbij aan de kant gezet door het college. Wel zorgen om een megaclaim, maar in de advisering aan de raad wordt geen afweging gemaakt wat de kosten zijn die de gemeente gaat maken ten aanzien van onderzoeken en handhaving van de klachten en vormen een onderdeel van het Werkplan DCMR. Een argument dat weten we niet is in deze niet aan de orde, omdat er inmiddels legio locaties in Nederland zijn waar onoplosbare problemen zijn met windturbines.

Sinds Kroningswind operationeel is, zijn de klachten vanuit Goeree Overflakkee significant gestegen bij de DCMR. Dit betekent meer werk voor de DCMR in afhandeling klachten en het verrichten van metingen. Nu er drie IWT plekken op Voorne bij dreigen te komen, zal dit ongetwijfeld effect hebben op de begroting van de DCMR en dus ook op de begroting van de gemeente. Dergelijke maatschappelijke kosten zijn niet meegenomen in de afweging bij dit project, maar in de kosten-baten analyse, zijn zij naast de afspraken in de anterieure overeenkomst een essentieel onderdeel van het Werkplan DCMR en de gemeentelijke begroting. De bladen van IWT zijn onderhevig aan erosie en dit heeft negatieve gevolgen op het milieu. Erosie van de rotorbladen (of wieken) van windmolens is in dit Ontwerpbesluit een onderschat probleem. Aangezien de rotorbladen van IWT opgebouwd zijn uit Epoxyharsen en polyurethaanharsen komen bij erosie (door bv. contact met regendruppels en hagel) schadelijke stoffen vrij. Epoxyharsen en polyurethaanharsen ontgassen vrijwel permanent en zijn gevoelig voor vocht. De harders (de tweede component bij de constructie van rotorbladen) bevatten meestal zeer toxische stoffen, waaronder Bisfenol, Titaniumdioxide, Kobalt enz. Deze stoffen zijn vrijwel nooit opgenomen in de risicoanalyses en de gevarenklassen. Terwijl deze een gevaar vormen voor het leefmilieu.

Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat erosie van windturbinebladen leidt tot het vrijkomen van microplastics die isocyanaten en andere stoffen bevatten welke kankerverwekkend en allergeen zijn. Epoxy bevat, in tegenstelling tot polyester, 33% Bisfenol A (BPA) wat als zeer schadelijk voor de gezondheid wordt beschouwd zeker wanneer dit in het grondwater of de voedselketens terecht komt.

In algemene zin geldt dat als partijen een overeenkomst hebben gesloten, er in bepaalde gevallen sprake kan zijn van schadeplichtigheid als één van de partijen haar verplichtingen op grond van die overeenkomst niet nakomt. Dit geldt voor elke overeenkomst. Of initiatiefnemer bij afwijzing van de vergunning een schadeclaim indient, en zo ja, hoe hoog die schadeclaim dan is, is aan de initiatiefnemer.

Verder is er geen enkele aanleiding is om te veronderstellen dat er bij dit project sprake zal zijn van bovengemiddelde inspanningen in het kader van de toezicht- en handhavingstaken voor DCMR. Op basis van de onderliggende informatie is immers aangetoond dat de voorgeschreven geluidgrenswaarden naleefbaar zijn.

Voor een nadere toelichting op gezondheidseffecten van schadelijke stoffen, coatings en microplastics wordt verwezen naar paragraaf 2.8.1 van het algemene deel.

64,0 1

64,0 2

Een goede analyse ten aanzien van het effect van deze stoffen op de omgeving ontbreekt. De IWT komen op agrarische grond te staan. Welk effect hebben deze stoffen op de gewassen, grond- en oppervlaktewater. Dat het verlies aan stof marginaal is, gaat in deze niet op. Gelet op de strengere gestelde norm voor deze stoffen in het milieu dient hierop in het rapport ruimtelijke onderbouwing in het kader van veiligheid en gezondheid een afweging te worden gemaakt, zodat de raad een besluit kan nemen waarbij alle belangen zorgvuldig zijn afgewogen Reclamant maakt zich zorgen over de gezondheidseffecten van de windturbines temeer omdat we al veel geluidsoverlast hebben van de industrie, scheepvaart, het spoor en Rotterdam Airport. Het is zeer onwenselijk en ongezond als hier bovenop nog een toename van schadelijk laagfrequentiegeluid ontstaat door plaatsing van de mega windmolens. De gezondheidsproblemen door geluidsoverlast zijn slecht voor omwonenden. Ik wil u wijzen op chronische slaapproblemen, hoofdpijn, tinnitus, prikkelbaarheid, concentratie-en geheugenproblemen en angst. Het eigen schone aan windenergie is de wind zelf. De rotorbladen zijn gecoat met PFAS die door gebruik overal neerkomen. Er is al veel gezondheidsschade in deze regio door de industrie, het plaatsen van enorme turbines komt daar nog bovenop.

Het plaatsen van dergelijke grote windturbines levert een direct gevaar op voor mensen, flora en fauna en hoort niet thuis in bewoond gebied.

64,0 3

De bladen moeten na een aantal jaren vervangen worden en onderhout vergt liters fossiele olie. Zolang er nog steeds niet genoeg mogelijkheden zijn om de energie van windturbines op te slaan, is het volkomen onzinnig om nog meer windmolens te bouwen.

64,0 4

Bovendien ligt het in een recreatiegebied (Brielse Maas), natuurgebied, woongebied, nabij een zorgboerderij, campings en de nieuwe basisschool. De pleziervaart op het Brielse meer zal ook hinder ondervinden door de windturbines geluidsoverlast, slagschaduw etc. Het visuele effect en de milieu impact van deze constructies , die hoger zijn dan de Euromast, zijn ronduit een aanfluiting voor Voorne aan Zee ne het geeft geen pas dergelijke grote windmolens op deze locatie te plaatsen, ze horen simpelweg niet in woon-en recreatiegebieden thuis en zijn zeer horizonvervuilend, ziekmakend en ontsierend voor de omgeving.

Diverse onderzoeken wijzen uit dat het aandeel laagfrequent geluid niet onevenredig groot is bij windturbines en dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat laagfrequent een heeft op gezondheid of tot additionele hinder leidt ten opzichte van hetgeen al beoordeeld is bij normen voor geluid. Voor een nadere toelichting zie paragraaf 2.7.2 van het algemene deel.

Voor een nadere toelichting op gezondheidseffecten van schadelijke stoffen, coatings en microplastics wordt verwezen naar paragraaf 2.8.1 van het algemene deel. Windturbinebladen hebben een levensduur van 25 jaar door toepassing van een leading edge protection en door toepassing van regelmatig inspectie en onderhoud. In geval olie in de installaties in de gondel onverhoopt vrij mocht komen, wordt deze in de gondel opgevangen. Deze heeft voldoende capaciteit voor de totale hoeveelheid olie/smeermiddel. De systemen die smeerolie bevatten worden jaarlijks geïnspecteerd en/of vervangen. Afgewerkte olie wordt direct afgevoerd naar een erkende verwerker. Uw zienswijze gaat deels over de locatie van de windturbines in relatie tot de directe omgeving. De impact van het landschap is zeker een belangrijk aandachtspunt bij de planologische realisatie van windmolens. Om die reden is onder meer de Commissie Ruimte en Kwaliteit (CRK) ingeschakeld die een positief welstandsadvies op dit punt heeft afgegeven. (Letterlijk is het positieve advies van de CRK aan het college op dit punt: Samenvattend kan worden gesteld dat de maximumhoogte tot 250 meter goed voorstelbaar is, mits uiterlijk (kleur en verhouding) zoveel mogelijk aansluiten op de turbines langs het Hartelkanaal. Het advies m.b.t. de hoogte van Feddes Olthof wordt herkend en opgevolgd. T.a.v.

de mitigerende maatregel ‘Eenduidige en zuivere opstelling’ is ook voldoende vertrouwen voor de uitwerking van de directe inrichting van de voet van de turbines om nu positief te adviseren). Een goede landschappelijke inpassing is een voorwaarde voor het toestaan van een ontwikkeling. Windproject Brielse Brug is voornemens een bijdrage te leveren aan de landschappelijke structuur en landschappelijke doelstellingen van de Ondernemingspolder. In hoofdstuk 6 van bijlage 4 (landschappelijke beoordeling) van de ruimtelijke onderbouwing wordt een eerste aanzet gegeven voor een integraal ontwerp van het Windpark in samenhang met de landschappelijke structuur van de Ondernemingspolder. Hiermee wordt geborgd dat het Windpark op een passende manier in het landschap verwerkt wordt. De landschappelijke inpassing is hiermee aanvaardbaar. Daarmee is ook geen sprake van onaanvaardbare gevolgen voor de ruimtelijke inpassing en blijft een goede ruimtelijke ordening geborgd.

65,0 1

Niet alleen de in nabijheid gelegen zorgboerderijen en scholen zullen hier hinder door ondervinden maar ook de skyline van het historische Den Briel krijgt een afschuwelijk aanzien. Lopend aan het eind van de voor straat zie je boven de horizon ook al een afzichtelijk exemplaar.

65,0 2

De bouw van de windmolens zal veel overlast geven voor de omgeving en wat te denken van de psychische en gezondheidsproblemen die zich voor kunnen doen op de zorgboerderijen.

65,0 3

Er is nog een goed alternatief, verplaats de voorgenomen molens langs de A15 in het verlengde van de reeds geplaatste molens aldaar.

66,0 1

Er is niet geluisterd naar de wensen van de inwoners van Brielle, Vierpolders en Zwartewaal, sterker nog, als ik de media moet geloven zijn deze eind 2023 aan het lijntje gehouden en zijn de plannen alsnog begin 2024 doorgedrukt in de gemeenteraad. Dit is niet hoe je met de inwoners van Voorne aan Zee omgaat. Wij zijn jullie keizers en wensen fatsoenlijk behandeld te worden. Ooit komen er weer verkiezingen en dan zal reclamant zich in ieder geval deze handelswijze herinneren en hopelijk velen met mij

66,0 2

De turbines zijn beeldbepalend voor Brielle, Vierpolders en Zwartewaal in negatieve zin. De turbines zullen overlast gaan veroorzaken (geluid, slagschaduw). De genoemde overlast zal een nadelig effect hebben op de inwoners van Voorne aan Zee, maar ook op het toerisme (de aangrenzende jachthaven en vakantiepark). Minder toerisme heeft een nadelig effect op de horeca en middenstand. Ook zal de omliggende natuur lijden onder de locatie van de turbines. In andere Europese landen bouwt men geen turbines in de buurt van dorpen of steden, maar legt men parken aan op zee om de overlast tot een minimum te beperken. Vlak bij de turbines bevindt zich een zorgboerderij. De bewoners hiervan hebben behoefte aan rust en regelmaat. U legt dit volledig naast u neer door de gekozen locatie. Er zijn betere locaties denkbaar zoals b.v. de Maasvlakte. Hier staan al veel windmolens turbines en twee extra heeft dan geen effect.

67,0 1

Er is niet geluisterd naar de wensen van de inwoners van Brielle, Vierpolders en Zwartewaal, sterker nog, als ik de media moet geloven zijn deze eind 2023 aan het lijntje gehouden en zijn de plannen alsnog begin 2024 doorgedrukt in de gemeenteraad. Dit is niet hoe je met de inwoners van Voorne aan Zee omgaat. Wij zijn jullie keizers en wensen fatsoenlijk behandeld te worden. Ooit komen er weer verkiezingen en dan zal ik mij in ieder geval deze handelswijze herinneren en hopelijk velen met mij Ik maak mij zorgen om de gezondheid van mij en mijn buren als de windturbines volgens de Nederlandse normen worden gerealiseerd en daarmee binnen 2000 meter van mijn woning komen. De afstandsnormen in de regelgeving zijn sinds 2010 voor omwonenden dusdanig ongunstig aangepast dat de daadwerkelijke bescherming tegen gezondheids- en milieuschade in het geding is.

Wij nemen kennis van uw zienswijze op dit punt. Echter het zicht op de horizon is geen item wat koste wat kost beschermd kan worden. Windturbines zijn noodzakelijk en de voormalige gemeente Brielle (overgegaan in de gemeente Voorne aan Zee) heeft zich gecommitteerd aan de inspanningsverplichtingen om windenergie te realiseren op drie locaties binnen de gemeente teneinde een bijdrage te leveren aan het regionaal windconvenant. Het collectief opofferen van een stuk uitzicht is daarmee een feit in ruil voor minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en van import van 'dure' elektriciteit uit het buitenland. Een goede landschappelijke inpassing is bovendien een voorwaarde voor het toestaan van een ontwikkeling. Windproject Brielse Brug is voornemens een bijdrage te leveren aan de landschappelijke structuur en landschappelijke doelstellingen van de Ondernemingspolder. In hoofdstuk 6 van bijlage 4 (landschappelijke beoordeling) van de ruimtelijke onderbouwing wordt een eerste aanzet gegeven voor een integraal ontwerp van het Windpark in samenhang met de landschappelijke structuur van de Ondernemingspolder. Hiermee wordt geborgd dat het Windpark op een passende manier in het landschap verwerkt wordt. De landschappelijke inpassing is hiermee aanvaardbaar.

Daarmee is ook geen sprake van onaanvaardbare gevolgen voor de ruimtelijke inpassing en blijft een goede ruimtelijke ordening geborgd. Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8 van het algemene deel. Op provinciaal niveau (Omgevingsvisie) is de beoogde locatie van de windturbines aangewezen als zoeklocatie voor (grootschalige) windenergie (zie ook hoofdstuk 2). Eind 2017 is deze windlocatie vastgelegd in de Verordening van de provincie. In 2018 heeft de gemeente Brielle een bestuursovereenkomst gesloten met de provincie Zuid-Holland om zelf de opgave voor windenergie in de Ondernemingspolder te realiseren. Op de locatie die u aandraagt in het verlengde van de bestaande windturbines langs de A15 lopen ook andere initiatieven voor de ontwikkeling van windturbines. De ontwikkeling van dit plan kant een lange voorgeschiedenis, dit wordt nader toegelicht in paragraaf 2.2. en 2.3 van het algemene gedeelte van deze nota. Voor het overige is deze zienswijze voor kennisgeving aangenomen.

Voor een reactie op deze zienswijze wordt verwezen naar het algemene deel van deze nota.

De aanwezigheid van laagfrequent geluid alleen leidt niet tot een overschrijding van de geluidsnormen. De geluidsnormen gelden voor alle spectra van geluid, waaronder laagfrequent geluid. De mogelijke aanwezigheid van laagfrequent geluid wordt in voldoende mate verdisconteerd in de geluidsnormen. Diverse onderzoeken wijzen bovendien uit dat het aandeel laagfrequent geluid niet onevenredig groot is bij windturbines, dat het aandeel laagfrequent geluid niet significant is toegenomen met de omvang van de windturbine en dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat laagfrequent en infrageluid een heeft op gezondheid of tot additionele hinder leidt ten opzichte van hetgeen al beoordeeld is bij normen voor geluid. Voor een nadere toelichting zie paragraaf 2.7 van het algemene deel. Daarnaast is er geen aanleiding dat met het toenemen van het vermogen en omvang van windturbines een andere mate van hinder zou optreden bij dezelfde geluidniveaus. De relatie uit TNO onderzoek (2008) kan dan ook nog steeds als basis worden gehanteerd. Dit is tevens bevestigd in de uitspraak van de Raad van State ten aanzien van windpark Delfzijl Zuid Uitbreiding in 2023 (ECLI:NL:RVS:2023:1433). Zie voor een nadere

Uit onderzoek bij eerdere windparken, o.a. door audioloog Dr. Ir. Jan A.P.M. de Laat van het Leids Universitair Medisch Centrum komt naar voren dat windparken een effect kunnen hebben op de gezondheid van mensen. In het prille verleden toen windturbines gebouwd werden die niet hoger waren dan 110 meter (tiphoogte), werden nog maar weinig klachten gehoord, behalve heel dichtbij de turbine. Hierover werd door het RIVM gerapporteerd in 2015 en 2017. Bij de Brielse Brug gaat het echter om windturbines met een mogelijke tiphoogte van 239 meter hoogte. Uit voorlopige conclusies van Dr. Ir. De Laat in 2018 is er sprake van te hoog risico op het ontstaan van slapeloosheid, concentratieverlies, druk op de oren c.q. het hoofd, hoofdpijn en/of spanningen (stress) - wat soms lijkt op zeeziekte - als niet aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Dit laatste hangt vaak samen met de stroom van klachten die bewoners van huizen in de nabije omgeving van windturbines zullen melden als niet wordt voldaan aan verschillende criteria t.a.v. de locatie van de windturbines.

toelichting paragraaf 2.7.1 van het algemene deel. Voor een nadere toelichting op de betrouwbaarheid van de onderzoeken die ten grondslag liggen aan de onderbouwing van gezondheidseffecten verwijzen wij u naar paragraaf 2.8.6 van het algemene deel.

De mens hoort pas geluid vanaf een toonhoogte van 50 Hz. Het geluid hieronder, infrasoon, horen we niet. Toch vangt het lichaam dit geluid wel op. In het binnenoor, waar het evenwichtsorgaan zit. Het lichaam van iemand die hier langere tijd aan wordt blootgesteld, kan in de war raken. Hierdoor ontstaat een gevoel dat lijkt op zeeziekte. Hierdoor kan iemand misselijk en duizelig worden, gedesoriënteerd raken, darmklachten krijgen of duizeligheid ontwikkelen. Bij heel lange blootstelling kunnen zelfs zwaardere klachten ontstaan, waardoor het gevoel en 'psychisch welbevinden wordt aangetast Internationale onderzoekers adviseren daarom om bij hoge krachtige windturbines een veilige bufferzone aan te houden met een straal van 10x de tiphoogte van de molen. Dat wil zeggen in het geval van de windturbines Brielse Brug een afstand van 2390 meter.

67,0 2

Reclamant geeft aan dat de genoemde geluidsnormen jaargemiddelden betreffen. Dat betekent dat 0 dB op een windstille dag net zo veel wordt meegerekend als meerdere dagen met harde wind en bijbehorend geluidsoverlast van meer dan 40 dB.

De geluidnormen voor windproject Brielse Brug betreffen jaargemiddelde geluidniveaus. Op de momenten dat het hard waait treden hogere niveaus op. Het verschil tussen het jaargemiddelde niveau en het geluidniveau bij hogere windsnelheden is afhankelijk van het type turbine en het lokale windklimaat. De Lden systemathiek is een dosismaat, waarbij wordt gerekend met straffactoren voor de avond- en nachtperioden. Uit onderzoek van Arcadis (Onderzoek afstandsnormen windturbines, april 2022) blijkt dat een windturbine op een rekenpunt waar aan de waarde van 47 dB Lden wordt voldaan, een maximaal momentaan geluidniveau van 44 of 45 dB kan veroorzaken. Dat betreft het maximale geluidniveau dat een windturbine op die afstand kan bijdragen. Een verklaring hiervoor is ook dat een moderne windturbine met een grote rotor en hoge ashoogte al vrij snel draait op het maximale geluidniveau en dus een groter deel van de tijd maximaal geluidniveau produceert.

67,0 3

Bescherming van de gezondheid van de mens is een grondrecht. Ook daarom verzoek ik u om de afstand van 10 keer de tiphoogte aan te houden, om de overlast voor mij als omwonende ook op dagen met harde wind beperkt te houden. Naast het geluid van de windturbines hebben wij immers ook al overlast van de havenindustrie. Dit voelt dan ook als een inperking van mijn woongenot.

De door u gestelde norm van 10x de tiphoogte is nergens in de Nederlandse wetgeving vastgelegd. Voor deze aanvraag geldt dat het Activiteitenbesluit het geldende kader weergeeft en daarin is geen afstandsnorm opgenomen. Desalniettemin voldoen de windmolens aan de voorgenomen 2 keer de tiphoogte in de ontwerp windturbinebepalingen.

67,0 4

67,0 5

68,0 1

68,0 2

De impact op de omgeving en aantrekkelijkheid van het Brielse Meer als recreatiegebied zal enorm zijn. Door het plaatsen van deze hoge windturbines aan deze (zuidzijde) van het Brielse meer zal nog meer het stukje genot van een prettig recreatiegebied verloren gaan en dit gebied nog meer een industrieel stempel krijgen. Laten we het daarom houden bij de windmolens aan de overkant (noordzijde) van het meer en de zuidzijde groen en vrij van windturbines houden. Dit stukje recreatief gebied moet behouden blijven! Laten we ons eerder afvragen hoe meer recreanten aan te trekken naar het meer en de vestingstad Brielle. Bescherm dit gebied en plaats deze windturbines, vele malen hoger dan de Brielse Dorn en hoger dan de Euromast, niet.

Reclamant verwacht dat realisatie van de windmolens negatieve gevolgen heeft voor de waarde van de woning. Reclamant vraagt of de ontwikkelaar een planschadeovereenkomst heeft ondertekend waarmee deze zich verplichten om alle tegemoetkomingen in de schade die voortvloeien uit deze plannen, voor zijn rekening te nemen? Reclamant stelt dat een gedegen, toetsbare, inventarisatie van planschade objecten ontbreekt.

Gezondheidsrisico's: Het lage bromgeluid dat gepaard gaat met windmolens kan een ernstige negatieve impact hebben op de gezondheid van onze familie en andere bewoners in de buurt. Dit kan leiden tot slaapstoornissen, stress, en andere gezondheidsproblemen die onvermijdelijk de kwaliteit van ons leven zullen aantasten.

Reclamant verwacht dat realisatie van de windmolens negatieve gevolgen heeft voor de waarde van de woning.

De locatie 'Ondernemingspolder' staat al sinds december 2017 in de VRM van de Provincie. Toen besloot Provinciale Staten in het kader van de herziening van de Visie Ruimte en Mobiliteit (VRM) deze zoeklocatie voor windenergie definitief vast te stellen. Elke vergunningsaanvraag voor oprichting van windturbines binnen een zoekgebied moet worden behandeld en dus ook de vergunningsaanvraag van juni 2022 door de aanvragers. In de zienswijze wordt het recreatief belang van de omgeving van Brielle geduid. De gemeente onderschrijft dit recreatief belang ook. Verder staan in de omgeving inderdaad meerder windturbines. Dat komt omdat het Havenconvenant en het Stadsregionaal windconvenant twee verschillende convenanten zijn en die hebben betrekking op verschillende gebieden. De windparken en projecten die in de zienswijze worden beschreven zijn gelegen in het havengebied van Rotterdam wat bijna volledig zoekgebied windenergie is. Daarnaast komen dan de 17 locaties voor windenergie die binnen de grondgebieden van de voormalige stadsregio Rotterdam zijn gelegen waaronder ook de zoeklocaties in de voormalige gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne.

Afsluitend kan gesteld worden dat de wind op zee opgave (49 TWh aan windenergie vanaf 2030 op zee) een separate doelstelling is als de gecombineerde zon- en windopgave op land (35 TWh aan zon- en windenergie vanaf 2030 op land) en dat het dus én én is: én windenergie op zee én windenergie op land. Zie ook paragraaf 2.3. van het algemene deel van deze nota. Indien omwonenden menen dat er sprake is van waardevermindering van hun woning als gevolg van ruimtelijke wijzigingen in de omgeving, zoals het plaatsen van de windmolens, dan kunnen zij een beroep doen op planschadevergoeding. Planschade ziet op schade in de vorm van een inkomensderving of een vermindering van de waarde van een onroerende zaak ten gevolge van een planologische wijziging. De juridische grondslag voor planschade is artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening. Eventuele planschade, die moet worden uitgekeerd aan omwonenden, verhaalt de gemeente op de initiatiefnemers. Ook dit wordt geregeld in de anterieure overeenkomst. Dit biedt voldoende zekerheid om uitkering van eventuele tegemoetkoming in planschade te kunnen waarborgen en te verhalen bij de initiatiefnemer. Hierop wordt verder ingegaan in paragraaf 2.10 van het algemene deel. Een permanente bromtoon hoort niet bij het normale geluidspectrum van windturbines.

Mocht een dergelijke toon zich voordoen, als gevolg van de windturbines, dan dient in het kader van handhaving beschouwd te worden of er sprake is van een defect aan de windturbine en dient dit opgelost te worden. Voor een nadere toelichting over bromtoon, dan wel laagfrequent geluid, in het algemeen wordt verwezen naar paragraaf 2.8.4 van het algemene deel. Indien omwonenden menen dat er sprake is van waardevermindering van hun woning als gevolg van ruimtelijke wijzigingen in de omgeving, zoals het plaatsen van de windmolens, dan kunnen zij een beroep doen op planschadevergoeding. Planschade ziet op schade in de vorm van een inkomensderving of een vermindering van de waarde van een onroerende zaak ten gevolge van een planologische wijziging. De juridische grondslag voor planschade is artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening. Hierop wordt verder ingegaan in paragraaf 2.10 van het algemene deel

68,0 3

Reclamant is bang dat de windturbines de historische charme van de omgeving aantasten. Brielle staat bekend om zijn historische charme en architecturale erfgoed. Reclamant geeft aan dat de plaatsing van de mega windturbines in de nabijheid van een historische stad als Brielle afbreuk zou doen aan de unieke esthetiek en sfeer van de omgeving, wat een onschatbaar cultureel verlies zou betekenen.

Het meest nabijgelegen beschermde stads- en dorps is het omwalde deel van de stad Brielle (de vesting) en de directe gebieden rondom. Dit beschermde stadsgezicht, inclusief een gedeelte aangrenzend gedeelte grondgebied van Brielle en Vierpolders, ligt op meer dan 1,2 kilometer afstand van het plangebied. Het omwalde deel van de historische dorpskern van Brielle ligt wel op circa 2 kilometer afstand van het windproject. Hierop wordt ook verder ingegaan in paragraaf 2.5.4 van het algemene deel.

68,0 4

Reclamant geeft aan dat windturbines een visuele verstoring zijn en esthetische lelijk zijn. Daarbij wordt er aangegeven dat een windmolen direct achter de woonwijk een permanente visuele verstoring vormt en afbreuk doet aan het landschap. Reclamant geeft aan dat de esthetische lelijkheid van dergelijke constructies niet te onderschatten is en zal een constante bron van ergernis zal zijn voor alle bewoners in de buurt.

In Nederland bestaat geen recht op blijvend vrij uitzicht. Onze woon- en leefomgeving is nu eenmaal altijd aan verandering onderhevig. De energietransitie zal daar komende decennia in grote mate aan bijdragen. Per situatie zal een overheid (in dit geval gemeente Voorne aan Zee) moeten bepalen of er sprake is van een redelijke en aanvaardbare situatie. Een goede landschappelijke inpassing is een voorwaarde voor het toestaan van een ontwikkeling. Windproject Brielse Brug is voornemens een bijdrage te leveren aan de landschappelijke structuur en landschappelijke doelstellingen van de Ondernemingspolder. Daarmee is ook geen sprake van onaanvaardbare gevolgen voor de ruimtelijke inpassing en blijft een goede ruimtelijke ordening geborgd. Zie ook paragraaf 2.5.1 van het algemene deel. Hierop wordt ingegaan in paragraaf 5.3 van Goede ruimtelijke onderbouwing. Daarbij willen wij nog wijzen dat er een aanvullende stilstandregeling wordt toegepast.