Nota van beantwoording zienswijzen gespecificeerd deel

Daarnaast is reclamant, bij de aankoop van de vakantiewoning in september 2022, niet op de hoogte gesteld van de aanvraag die initiatiefnemers in juni 2022 bij de voormalige gemeente Brielle hebben ingediend. Deze informatie kon van invloed zijn op zijn beslissing tot aankoop, en reclamant hoopt dat dit aspect ook wordt meegenomen in de overwegingen.

De eigenaar van het vakantiepark Roompot is vanaf het begin meegenomen in de plannen van de windmolens. Het is de verantwoordelijkheid van de eigenaar dat hij bij de verkoop van de vakantiewoningen wijst op alle ontwikkelingen in de omgeving. Ook kan hierbij een verantwoordelijkheid liggen van de koper om alle ontwikkelingen op te vragen bij de gemeente.

52,0 3

Reclamant verwacht dat realisatie van de windmolens negatieve gevolgen heeft voor de verhuurinkomsten van de vakantiewoning vanwege mogelijke geluidsoverlast en zichthinder. Reclamant vraagt zich af of er voldoende rekening is gehouden met de belangen van het vakantiepark?

Voor de beantwoording over waardedaling en mislopen verhuurinkomsten wordt verwezen naar paragraaf 2.10 van het algemene deel. Het belang van het vakantiepark Roompot is in de ruimtelijke onderbouwing specifiek rekening gehouden met de effecten van geluid en slagschaduw op het vakantiepark. De situatie wordt ruimtelijk aanvaardbaar geacht.

52,0 4

Reclamant geeft aan dat, indien het windproject doorgaat, hij hoopt dat de lokaal opgewekte elektriciteit ook daadwerkelijk lokaal wordt verbruikt, wat mogelijk kan bijdragen aan het voorkomen

Indien de energie lokaal verbruikt gaat worden zal ook gebruik gemaakt moeten worden van het netwerk van Stedin om het te transporteren aan de diverse gebruikers/ consumenten. Het lokaal verbruiken heeft

van netcongestie. Reclamant verzoekt of hij bericht kan worden of dit klopt. 53,0 1

Het brengt schade aan de woonomgeving t.a.v. de bevolking

53,0 2

Het brengt schade aan het natuurlijke dierenleven van watervogels. vogels , insecten bijen vlinders etc.

53,0 3

54,0 1

- Vervuiling van de omgeving - Geen mogelijkheid tot Het bouwen van woningen in de toekomst. - Er is in Nederland een over Vervuiling door fabrieken vaak met gezondheidsproblemen als gevolg. - Deze turbines horen niet op Het overbevolkte land maar aan de kust of in zee. Reclamanten willen: Inzicht hoe de geluidsgrenswaarden gerealiseerd en gegarandeerd worden. Volgens de akoestische rapporten van PONDERA geven, wat ons betreft, onvoldoende duidelijkheid en inzicht: - rapport 8-7-2022 - aanvullende memo 22-11-2023

geen invloed op netcongestie. In de ruimtelijke onderbouwing, als onderdeel van de omgevingsvergunning, is het effect van windturbines op gezondheid onderzocht. Hieruit blijkt dat windturbines bij individuen tot het ervaren van hinder kunnen leiden en daardoor indirect tot gezondheidseffecten. Er is echter geen rechtstreeks verband tussen windturbines en gezondheidseffecten (op hinder na) aangetoond. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.8 van het algemene deel. Om de effecten op beschermde natuurwaarden inzichtelijk te maken, is een natuurtoets uitgevoerd. Uit de natuurtoets blijkt dat significant negatieve effecten op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van habitattypen en Habitatrichtlijnsoorten in Natura 2000-gebieden kunnen worden uitgesloten. Bovendien zijn effecten op de gunstige staat van instandhouding voor de betreffende populaties uitgesloten. Zie ook paragraaf 2.9 van het algemene deel van deze nota. In de Ondernemingspolder zijn voor nu en voor de toekomst geen woningbouwplannen. Nieuwe woningen zullen bij voorkeur worden geplaatst nabij de kernen en niet in de polder. Er worden op de Maasvlakte en in zee ook diverse windmolens geplaatst. Vervuiling door fabrieken staat los van dit project. Verder bevat deze zienswijze een mening die voor kennisgeving is aangenomen.

Voor een reactie op het rapport van Peutz wordt verwezen naar paragraaf 2.7.3 van het algemene deel.

Verzoek om: Gebreken volgens beoordeling en conclusie pagina 7 in rapport Peutz (ref. HH/HH//F 23054-1-NO-001 ter harte te nemen.

54,0 2

Wij stellen voor om de windmolens verder weg te plaatsen van huizen, dorps- en stadskernen. Ook het benodigde geld te steken in een kerncentrale.

54,0 3

Het ontwerpplan leidt tot: mogelijke nadelige effecten voor mens en omgeving, onderzoek op vele vlakken zijn nog gaande

55,0 1

Pro forma

56,0 1

56,0

Zorgboerderij; reclamant maakt zich ernstig zorgen over de gezondheid van de bewoners, de cliënten in de dagbesteding en zichzelf. In publicaties en navraag rondom vergelijkbare projecten komt naar voren dat slaapproblemen, depressiviteit en agressiviteit veelvuldig voorkomen. Onderzoek naar de gevolgen voor autisten en personen met andere psychische aandoeningen moet nog worden afgerond. Is de combinatie zorgboerderij en deze mega molens wel verantwoord? Is de inspectie voor de volksgezondheid om een mening of uitspraak gevraagd? Is er gedegen onafhankelijk onderzoek verricht? Reclamant vraagt zich af wie opdraait voor de waarde vermindering. Verder vraagt reclamant zich

Op 8 juli 2022 is een aanvraag om een omgevingsvergunning ingediend voor het oprichten van twee windturbines in de Ondernemingspolder. Vanwege de aanvraag om omgevingsvergunning is een ruimtelijke onderbouwing opgesteld en is onderzoek verricht naar alle ruimtelijk relevante aspecten op het gebied van milieu, water, natuur, slagschaduw, archeologie, landschap, gezondheid, verkeersveiligheid en beleid. De ruimtelijke onderbouwing en de onderzoeken zijn getoetst aan het van toepassing zijnde ruimtelijke beleid en aan relevante wet- en regelgeving. Uit deze toetsing volgt dat in het gebied rondom de projectlocatie een aanvaardbaar woon- en leefklimaat wordt gewaarborgd en dat het te realiseren Windproject Brielse Brug voldoet aan de goede ruimtelijke ordening . De locatie in de Ondernemingspolder is aangewezen door de provincie en opgenomen in de VRM (visie ruimte en milieu), en zijn er afspraken gemaakt met de initiatiefnemers. De windmolens bij de Ondernemingspolder voldoen ook aan de wettelijke eisen. Voor zover reclamanten er op doelen dat de gemeente geld moet steken in kernenergie wordt deze opmerking voor kennisgeving aangenomen.. In de ruimtelijke onderbouwing, als onderdeel van de omgevingsvergunning, is het effect van windturbines op gezondheid onderzocht.

Hieruit blijkt dat windturbines bij individuen tot het ervaren van hinder kunnen leiden en daardoor indirect tot gezondheidseffecten. Er is echter geen rechtstreeks verband tussen windturbines en gezondheidseffecten (op hinder na) aangetoond. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.8 van het algemene deel. Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8.2 en 2.8.3 van het algemene deel. Deze zienswijze bevat geen gronden die behandeld kunnen worden. Van de gelegenheid om aanvullende gronden in te dienen is geen gebruik gemaakt. Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8 van het algemene deel. Voor deze vergunningaanvraag heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd geen verantwoordelijkheid of taak, daarom is geen advies of goedkeuring gevraagd in deze procedure . Er is een literatuuronderzoek verricht. Zie ook paragraaf 2.8.3 van het algemene deel. Indien omwonenden menen dat er sprake is van waardevermindering van hun woning als gevolg van

2

56,0 3

af waarom omwonenden, zonder dat hun iets is gevraagd, zomaar moeten accepteren dat hun gezondheid, woongenot en de waarde van hun bezit word afgepakt. Diefstal is in Nederland toch strafbaar?

Reclamant vraagt zich af wat hij moet doen als hij niet meer op de huidige locatie een zorgboerderij kan runnen. Hij vraagt zich af waar hij dan heen moet en hoe hij gecompenseerd wordt voor zijn pensioen en/of waardevermindering van het onroerend goed.

ruimtelijke wijzigingen in de omgeving, zoals het plaatsen van de windmolens, dan kunnen zij een beroep doen op planschadevergoeding. Planschade ziet op schade in de vorm van een inkomensderving of een vermindering van de waarde van een onroerende zaak ten gevolge van een planologische wijziging. De juridische grondslag voor planschade is artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening. Hierop wordt verder ingegaan in paragraaf 2.10 van het algemene deel. Het tweede deel van deze zienswijze wordt ter kennisgeving aangenomen. Indien omwonenden menen dat er sprake is van waardevermindering van hun woning als gevolg van ruimtelijke wijzigingen in de omgeving, zoals het plaatsen van de windmolens, dan kunnen zij een beroep doen op planschadevergoeding. Planschade ziet op schade in de vorm van een inkomensderving of een vermindering van de waarde van een onroerende zaak ten gevolge van een planologische wijziging. De juridische grondslag voor planschade is artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening. Hierop wordt verder ingegaan in paragraaf 2.10 van het algemene deel. Voor de beantwoording over de effecten van de windturbines op de zorgboerderij wordt verwezen naar zienswijzen 2.8.3. Overigens is niet gebleken dat er geen zorgboerderij meer gerund kan worden in de polder.

56,0 4

57,0 1

57,0 2

Reclamant maakt zich ook zorgen over de betrouwbaarheid van het bedrijf Pondera. Vanaf het begin van dit project heeft hij alle bijeenkomsten van gemeente en initiatiefnemers bezocht en telkens zijn bezorgdheid uitgesproken en kritische vragen gesteld. Altijd kreeg reclamant ontwijkende antwoorden of zij bleven het antwoord schuldig. Terugkoppeling heeft nooit plaats gevonden, we werden gewoon genegeerd. Uiteindelijk april 2023 contact gezocht met de grondeigenaar. Goed gesprek gehad en de afspraak gemaakt samen met Pondera in gesprek te gaan. Op 4 mei bij de grondeigenaar op de boerderij gesprek met een delegatie van Pondera. Alles zou wel mee vallen was het idee van Pondera. Er werd een onderzoek beloofd naar de gevolgen voor met name de bewoners van Land-Goed. Is er niet gekomen. Terugkoppeling van het gesprek zou plaats vinden. Nooit gebeurd. Korte lijntjes zijn beloofd. Zo kort dat ze niet bestaan. Ook het selectief winkelen in wet en regelgeving vind ik stuitend. Oude en nieuwe wetgeving, Europese en Nederlandse wetgeving en weinig relevante gerechtelijke uitspraken. Overal iets uit rapen om het plaatje te laten kloppen. In mijn ogen niet de ideale partner om zaken mee te doen. Reclamant maakt zich zorgen over de plaatsing van de windturbines binnen een straal van 780m van diens zorgboerderij.

Reclamant maakt zich zorgen dat over de mogelijk hinder van slagschaduw, geluid, visuele verstoring van de windturbines op een kwetsbare groep patiënten met een syndroom, verstandelijke beperking, ernstige vorm van epilepsie, een autisme spectrum stoornis, angst en stemmingsstoornissen, ernstige verslavingen, mensen die ernstig getraumatiseerd en/of bekend zijn met schizofrenie of psychoses.

Reclamant maakt zich zorgen dat hun cliënten met autisme en epilepsie kan slagschaduw een ernstige verstoring van hun visuele waarneming veroorzaken. De visuele prikkels kunnen desoriëntatie, angst en stress veroorzaken. Dit kan bijdragen aan sensorische overbelasting, waardoor overprikkeling, concentratieproblemen en een gevoel van onveiligheid ontstaan.

Pondera heeft gedurende het vergunningenproces gesproken met zowel de eigenaar van de zorgboerderij als de exploitant over de effecten van het windpark op de zorginstelling en er lopen gesprekken over mogelijke afspraken of eventuele tegemoetkomingen. Een specifieke onderzoek is niet aan de orde geweest in de gesprekken. Er is geen sprake van het selectief winkelen in Wet -en regelgeving. Dit project wordt getoetst aan de geldende wet- en regelgeving. Voor het aspect gezondheid wordt gerefereerd naar de bestaande wetenschappelijke onderzoeken en literatuurstudies van onder andere RIVM.

Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8 van het algemene deel. Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8 van het algemene deel. De frequentie van slagschaduw van moderne windturbines ligt ver onder deze grenswaarde waarde van 2,5 Hz. Daarom mag aangenomen worden dat de slagschaduw van windturbines geen epileptische aanvallen kunnen veroorzaken (zie ook paragraaf 2.8.3). Pondera heeft gedurende het vergunningenproces gesproken met zowel de eigenaar van de zorgboerderij als de exploitant over de effecten van het windpark op de zorginstelling en er lopen gesprekken over mogelijke afspraken of eventuele tegemoetkomingen. Een specifieke onderzoek is niet aan de orde geweest in de gesprekken.

57,0 3

Indien de molens op momenten stilgezet worden en op andere momenten draaien, zoals ons weleens is verteld, ontstaat er onzekerheid en verlies van structuur, waardoor onze cliënten ook ernstig ontregelen.

Het klopt dat windturbines niet altijd draaien of stilstaan. Als er niet waait staat een windturbine stil. Het uitgangspunt is om de windturbines zoveel als mogelijk te laten draaien. De windturbines zullen altijd geleidelijk gaan draaien of stoppen met draaien, waardoor plotselinge visuele wijziging niet aan de orde zijn. Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8 van het algemene deel.

57,0 4

Geluidsoverlast van windturbines heeft ook nadelige effecten op zowel mensen met autisme als epilepsie. Voor mensen met autisme kunnen geluiden overweldigend en indringend zijn en leiden tot angst, overprikkeling en extreme uitbarstingen naar buiten of naar binnen gericht. Ik bedoel hiermee ook dat ze gaan hoofdbonken of zichzelf op andere manieren pijn zullen doen of de begeleiders kunnen aanvallen vanuit onmacht. Voor mensen met epilepsie kunnen de lage frequenties en pulserende geluiden van windturbines triggers zijn voor epileptische aanvallen. Bovendien kan de verstoring van slaappatronen als gevolg van geluidshinder leiden tot vermoeidheid, wat vervolgens het risico op aanvallen kan vergroten.

Voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen verwijzen wij u naar paragraaf 2.8.3 van het algemene deel.

57,0 5

57,0 6 57,0 7

Na afloop bleek dat veel raadsleden geraakt werden door het emotionele verhaal, veel van hen wisten niet dat zorgboerderij Land-Goed zo dichtbij de geplande windturbines zou liggen en ook wisten zij de complexiteit van de doelgroep niet. Veel van hen hadden bedenkingen, maar gaven tijdens de stemronde toch aan geen bedenkingen te hebben tegen het plan. Waarom niet?

Persoonlijk vinden reclamanten het best vervelend dat er nooit goede argumenten zijn geweest waarom de locatie vlakbij de zorgboerderij wél geschikt zou zijn. Waarom wordt het nu ineens onze verantwoordelijkheid om met goede stukken te komen die de raad gaat beoordelen, terwijl al jaren geleden onderzoek ingezet had kunnen worden door de initiatiefnemers en hun onderzoeksadviesbureau? Zij weten immers, net als de gemeente, dat reclamanten er zitten. Of hebben zij zich dat pas te laat gerealiseerd? Uitstel is noodzakelijk, omdat dit ruimte geeft voor verder onderzoek naar o.a. de schadelijke gevolgen op de gezondheid en specifiek de risico's voor autisme en epilepsie gezien hun gevoeligheid voor zintuigelijke prikkels. Of weten jullie hier al voldoende over om tot een besluit te komen?

Instemmen met de ontwerp verklaring van geen bedenkingen is niet hetzelfde als instemmen met het plan. Het verzoek aan de gemeenteraad om in te stemmen met de ontwerp verklaring van geen bedenkingen had tot voornaamste doel om de stukken ter inzage te leggen, zodat iedere belanghebbende daarop inhoudelijk kon reageren. Daarmee was dat besluit dus nog geen inhoudelijk besluit over het plan. De zorgboerderij is net als een woning een geluidsgevoelig object. Deze zorgboerderij is niet direct meegenomen in het huidige akoestische onderzoek van windproject Brielse Brug (bijlage 2 van de ruimtelijke onderbouwing). In het akoestisch onderzoek is uitgegaan van 14 referentietoetspunten waarop de geluidbelasting wordt berekend en getoetst. Dit zijn woningen gelegen direct rondom Windproject Brielse Brug en zijn daarmee ook representatief voor verder weg gelegen woningen. Naar aanleiding van de binnengekomen zienswijzen is ook voor de Zorgboerderij Land-Goed en Zorgboerderij Catherinahoeve de geluidbelasting berekend. De gemeente is vanaf het begin op de hoogte geweest van de zorgboerderij. Voor een zorgboerderij is er echter geen aparte regelgeving, de zorgboerderij is een kwetsbaar object net als een woonhuis en wordt als zodanig beoordeeld.

Op 8 juli 2022 is een aanvraag om een omgevingsvergunning ingediend voor de ontwikkeling van twee windturbines in de Ondernemingspolder. Om medewerking te kunnen verlenen moet met toepassing van artikel 2.12, eerste lid onder a, sub 3 van de Wabo worden afgeweken van het bestemmingsplan. De beslistermijn voor een dergelijke aanvraag bedraagt in beginsel 26 weken. Aan deze procedure kan toepassing gegeven worden als de raad verklaart geen bedenkingen te hebben tegen dit plan. De verklaring van geen bedenkingen is de beslissing omtrent de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het project. Een verklaring van geen bedenkingen kan alleen worden geweigerd op grond van ruimtelijke argumenten als dit in het belang is van een goede ruimtelijke ordening ex artikel 6.5, lid 2 van het Besluit omgevingsrecht (Bor). Vanwege de aanvraag om omgevingsvergunning is een ruimtelijke onderbouwing opgesteld en is onderzoek verricht naar alle ruimtelijk relevante aspecten op het gebied van milieu, water, natuur, slagschaduw, archeologie, landschap, gezondheid, verkeersveiligheid en beleid. De ruimtelijke onderbouwing en de onderzoeken zijn getoetst aan het van toepassing zijnde ruimtelijke beleid en aan relevante wet- en regelgeving. Hierbij is onder meer advies gevraagd aan DCMR, GGD, Provincie en Rijkswaterstaat.

Uit deze toetsing volgt dat in het gebied rondom de projectlocatie een aanvaardbaar woon- en leefklimaat wordt gewaarborgd en dat het te realiseren Windproject Brielse Brug voldoet aan de goede ruimtelijke ordening. Er is dan ook geen aanleiding om de beslissing op deze aanvraag uit te stellen.

Wellicht ten overvloede, er is bij de GGD die zich laat adviseren door de RIVM op dit moment geen onderzoek bekend over de relatie tussen windmolens en autisme. Voor toelichting op de mogelijke effecten van windturbines op epilepsie, zie paragraaf 2.8.3 van het algemene deel. 57,0 8

57,0 9

57,1 0

57,1 1

57,1 2

57,1 3

Het biedt ook ruimte om beter te kijken naar geschikte alternatieve locaties. Het is te makkelijk gezegd dat we dat station gepasseerd zijn, zoeken naar mogelijkheden i.p.v. denken in problemen is op zijn plaats. Als suggestie noemen wij een locatie in Brielle, aan het eind van de Krabbeweg. Dan heeft enkel de industrie er ‘last’ van. De Noordzeeboulevard is ook een vaak genoemd alternatief. Zijn deze locaties al goed onderzocht? Hoe wordt afgewogen welke locatie het meest geschikt is? Wie weegt dat af? Of wordt er gekeken waar de beste initiatiefnemer zit? Huisarts S van Manen waarschuwt voor slapeloosheid, hartklachten, hogere kans op beroertes en geheugenverlies. Ze baseert haar uitspraken op Deens en Portugees onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van windmolens. Zijn deze onderzoeken al bekeken? Zijn de onderzoeken uit Denemarken en Portugal generaliseerbaar naar onze omwonenden? Zijn de huisartsen in Voorne aan Zee al eens benaderd? Wat vinden zij van de plannen? Ook gezondheidswetenschappers J Laat en S Brands uiten hun ongenoegen over huidige plannen van de windturbines in zo'n dichtbevolkte omgeving en nabij gevoelige objecten in een gesprek wat wij met hen hadden. Ze geven o.a. aan dat er meer onderzoek naar gezondheidsrisico's bestaat dan verwerkt is door het RIVM, nieuwe inzichten zijn nog niet verwerkt. Windturbines leiden wel degelijk tot gezondheidsschade.

Specifiek over de gezondheidsschade van windturbines op onze doelgroep is wellicht nog niet voldoende bekend. Zij noemen wel dat er bij autisme veel bekend is over de overgevoeligheid voor geluiden en prikkels. Wellicht niet specifiek over de gevoeligheid van geluiden bij windturbines, wegens gebrek aan goed onderzoek, maar wel over de overgevoeligheid van andere geluiden. Zij geven aan dat we dus niet kunnen stellen dat het geen grote gevolgen heeft en pleiten voor goed onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van de specifieke doelgroepen die wonen en werken op de zorgboerderijen. Reclamanten vragen zich o.a. af waarom er door de initiatiefnemers en/of Pondera geen contact is gezocht met gezondheidswetenschappers? Er zijn in Nederland toch best veel universiteiten met onafhankelijke onderzoekers. Blijkbaar oordelen de initiatiefnemers en hun adviseurs dat de informatie van GGD en RIVM voldoende is, maar uit onderzoek is gebleken dat het wetenschappelijk gezien niet voldoende houdbaar en onbetrouwbaar is. De onderzoeken die verwerkt zijn in de richtlijnen zijn verouderd. Zorgboerderij Land-Goed zit op 780 m afstand van een geplande windturbine, de Catharina Hoeve op ongeveer 900 m van de andere windturbine.

Mag een grote windturbine binnen 1000 m van een zorginstelling geplaatst worden? Zo ja, hoe is dit onderzocht? Elders in Nederland blijkt namelijk dat de bouw van windmolens niet door kon gaan, omdat ze nabij een gezinsvervangend tehuis zouden komen. De definitie ‘gezinsvervangend tehuis’ wordt gebruikt voor woningen die bestaan uit eenheden van afzonderlijke huishoudens, die zorg bieden aan kleine groepen van niet-verwante bewoners die toezicht nodig hebben, en waar wordt geprobeerd de omstandigheden van het leven in een familie te creëren. Dit is toch hetzelfde als zorgboerderij Land-Goed en de Catharina Hoeve? Gelden er in Voorne aan Zee andere regels dan in Ambt Delden? Daar moesten de plannen veranderd worden door de nabijheid van Landgoed Twickle. Mensen met een vorm van autisme hebben dus zeer veel baat bij een prikkelarme omgeving, daarom wonen en werken zij op zorgboerderijen die in een rustige omgeving liggen. Het wonen en werken is zelfs per individu afgestemd op de hoeveelheid prikkels die iemand kan verdragen op een dag. Dit wetende vragen reclamanten zich af wie er heeft nagedacht over de geschiktheid van de locatie Windproject Brielse Brug.

Diegene moet toch hebben geweten dat zorgboerderij Land-Goed vlakbij ligt? Wist diegene welke doelgroep er woont en werkt? Heeft iemand zich verdiept in de wetenschappelijke literatuur die er is te vinden over autisme, de hersenwerking en specifiek hypersensitiviteit en hyperacusis? De exploitant van de zorgboerderij heeft 1,5 jaar geleden 1.1.2 aangekaart dat zij behoefte had aan wetenschappelijk onderzoek gericht op de gezondheid en specifiek op de doelgroep van de zorgboerderij. Helaas is er niets gedaan met dit verzoek.

Voor een reactie op de locatiekeuze wordt verwezen naar paragraaf 2.3 van de algemene beantwoording van deze nota.

Voor een nadere toelichting op de betrouwbaarheid van de onderzoeken die ten grondslag liggen aan de onderbouwing van gezondheidseffecten verwijzen wij u naar paragraaf 2.8.6 van het algemene deel. Hier wordt ook ingegaan op uitspraken van S. van Manen.

Voor een nadere toelichting op de betrouwbaarheid van de onderzoeken die ten grondslag liggen aan de onderbouwing van gezondheidseffecten verwijzen wij u naar paragraaf 2.8.6 van het algemene deel.

Voor een nadere toelichting op de betrouwbaarheid van de onderzoeken die ten grondslag liggen aan de onderbouwing van gezondheidseffecten verwijzen wij u naar paragraaf 2.8.6 van het algemene deel. Voor windproject Brielse Brug is het Activiteitenbesluit van toepassing. In het Activiteitenbesluit is geen afstandsnorm opgenomen voor windturbines. Wel gelden normen ten aanzien van geluidgevoelige objecten (de zorginstelling is een geluidgevoelig object). Voor de zorgboerderij geldt een geluidbelasting van 41 dB Lden. Dit is ruim 6 dB lager dan de geldende norm van 47 dB Lden.

De locatiebepaling van de provincie Zuid-Holland voor windenergie in de Ondernemingspolder is mede gedaan door afstanden aan te houden tot gevoelige objectenwindproject. hieronder worden o.a. woningen en zorginstellingen verstaan. De locatie van de zorgboerderij is gepositioneerd op een afstand van bijna 800 meter. Daarmee is de geluidbelasting beperkt en de slagschaduwduur gemaximeerd op 1 uur per jaar. Er zijn op dit moment geen (internationale) onderzoeken bekend over de effecten tussen windturbines en autisme. Wel is onderzoek gedaan naar de relatie tussen windturbines en mentale gezondheid in algemene zin. Deze onderzoeken geven geen eenduidig beeld en komen tot dezelfde conclusie als het RIVM, namelijk: er is onvoldoende bewijs voor directe gezondheidseffecten door windturbines. Paragraaf 2.8.3 van het algemene deel van deze nota gaat nader in op de gezondheidseffect van windturbines voor personen met autisme, epilepsie, verstandelijke beperkingen, psychiatrische stoornissen.

57,1 4

57,1 5

57,1 6

57,1 7

57,1 8

57,1 9

57,2 0

Hoe kan de raad zonder goed wetenschappelijk onderzoek een beslissing nemen die voor minimaal 25 jaar impact heeft? Het lijkt ons op dit moment van belang dat er op zijn minst een wetenschappelijk literatuuronderzoek verricht wordt naar het effect van windturbines of vergelijkbare geluidsobjecten bij autisme. Artikelen uit binnen- en buitenland dienen bestudeerd te worden. De universiteiten hebben een onafhankelijke positie en kunnen benaderd worden. Wat betreft epilepsie beperken wij ons in deze zienswijze tot slaapproblemen en vermoeidheidsklachten die het gevolg kunnen zijn van het geluid (laagfrequent geluid) van de windturbines, omdat onze cliënten van dat effect het meest last zullen krijgen naar verwachting. Is het verantwoord om in de nacht geluiden van windturbines toe te voegen aan de beperkte omgevingsgeluiden die er nu in de nacht zijn, waardoor de slaap van deze cliënten verstoord kan raken? Het is duidelijk geworden dat Pondera niet bereid is de molens stil te zetten als cliënten niet kunnen slapen door de geluiden van de windturbines. Ze geven zelfs aan dat reclamanten mogelijk een groepsapp gaan organiseren waarbij we een schema afspreken wie er welke avond gaat bellen om hem stil te zetten.

Wat een volstrekt belachelijk antwoord was dat op mijn vraag of het mogelijk was om hiermee te voorkomen dat onze bewoners in het ziekenhuis komen door een epileptische aanval (wat gebaseerd is op eerdere ervaringen toen de slaap verstoord werd door ziek zijn). Wie neemt deze verantwoordelijkheid op zich? Wat wordt er gedaan als we zien dat de slaap daadwerkelijk verstoord wordt als deze omgevingsgeluiden en het laagfrequente geluid toegevoegd worden? ‘s Nachts is er namelijk bijna geen geluid te horen van het verkeer i.v.m. beperkte verkeersdrukte op de N57 en N218. Wij pleiten ook voor een wetenschappelijk onderzoek gericht op het effect van geluiden van windturbines of vergelijkbare geluiden op epilepsie, waarbij de verstoring van de slaap meegenomen wordt. Over andere syndromen, verstandelijke beperking en psychiatrische stoornissen is ook te weinig bekend. Dit dient ook nader onderzocht te worden. Wij lezen overal dat het belangrijk is om draagvlak te creëren in de omgeving door middel van participatie. Het lijkt mij dan juist belangrijk om de gevoelige objecten, zoals Pondera ons noemt, tijdig te betrekken bij de ontwikkelingen. Wij zijn pas 1,5 jaar geleden op uitnodiging van onze buurman bij een informatiebijeenkomst geweest. Pondera leek ons over het hoofd te hebben gezien en bood ons een gesprek aan.

Ter voorbereiding wilde ik lezen welke wetenschappelijke informatie zij hadden bestudeerd, om tot de (beperkte) conclusies over gezondheid te komen die op de sheets stonden. Beantwoord werd dat zij niet over wetenschappelijke artikelen beschikten, we kregen de sheets van de informatieavond met de beperkte informatie. We hebben een tijd later één gesprek gevoerd. Na dit gesprek wilden ze een geluidsmeting komen doen en inzicht in onze financiële schade als een aantal cliënten niet meer kon komen. Er werd zelfs gevraagd of wij dan verwachten dat we snel weer andere cliënten konden krijgen. Stel dat blijkt dat onze zorgboerderij op deze locatie geen zorg meer kan bieden voor de bewoners en/of cliënten in de dagbesteding. Wie gaat er dan op zoek naar een nieuwe locatie binnen Voorne aan Zee? Wie is er verantwoordelijk voor de financiële kosten die dan gemaakt moeten worden om een eventueel gevonden locatie geheel om te bouwen om te realiseren wat we nu hebben? We hebben een grote plek nodig met 15-16 kamers met badkamer, daarnaast een grote gemeenschappelijke woonkamer, keuken, werkruimte, kantoren en winkel. Daarnaast nog het land met ruimte voor de dieren, de land- en tuinbouw en houtbewerking. Naast dat het voor cliënten zeer ongewenst is om te verhuizen, vragen wij ons af hoe dit ooit te realiseren zal zijn, wie ons daar bij zal ondersteunen en op welke manier.

We horen geruchten dat de gemeente nu bang lijkt voor de overeenkomst die eerder is getekend, wellicht ook voor de kosten die het met zich meebrengt als er een andere locatie gezocht moet worden. Maar wie betaalt de kosten die er gemaakt worden om voor 2 zorgboerderijen een andere locatie in te richten. Reclamant vraagt zich af wie er opdraait voor alle waardedalingen van alle omliggende bedrijven, scholen en woningen. Reclamant stelt dat dit waarschijnlijk bij elkaar opgeteld veel meer zal kosten dan de kosten die nu eventueel gemaakt moeten worden om uit te wijken naar een andere locatie.

Indiener geeft aan dat er wetenschappelijk onderzoek moet komen over de effecten van windmolens bij autistische personen. Er zijn op dit moment geen (internationale) onderzoeken bekend over de effecten tussen windturbines en autisme. Wel is onderzoek gedaan naar de relatie tussen windturbines en mentale gezondheid in algemene zin. Deze onderzoeken geven geen eenduidig beeld en komen tot dezelfde conclusie als het RIVM, namelijk: er is onvoldoende bewijs voor directe gezondheidseffecten door windturbines. Ook is in de ruimtelijke onderbouwing (bijlage aanvraag omgevingsvergunning) een overzicht gegeven van wetenschappelijke literatuur over gezondheid en windturbines. Verder wordt verwezen naar paragraaf 2.8 van het algemene deel. Voor een toelichting over (laagfrequent) geluid wordt verwezen naar paragraaf 2.7 van het algemene deel.

Zie voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen paragraaf 2.8.3 van het algemene deel. Hier wordt ook ingegaan op mogelijke epileptische aanvallen als gevolg van windturbines. Daarnaast wijzen diverse onderzoeken uit dat het aandeel laagfrequent geluid niet onevenredig groot is bij windturbines en dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat laagfrequent een effect heeft op gezondheid of tot additionele hinder leidt ten opzichte van hetgeen al beoordeeld is bij normen voor geluid. Voor een nadere toelichting zie paragraaf 2.8.4 van het algemene deel.

Zie voor een nadere toelichting op het effect van windturbines op specifieke doelgroepen paragraaf 2.8.3 van het algemene deel. Hier wordt ook ingegaan op mogelijke epileptische aanvallen als gevolg van windturbines.

Voor zover de zienswijze betrekking heeft op participatie wordt verwezen naar paragraaf 2.2. van het algemene deel van deze nota. Voor de wetenschappelijke artikelen ten aanzien van gezondheid wordt verwezen naar de ruimtelijke onderbouwing en paragraaf 2.8 van het algemene deel over gezondheid. In het kader van deze publiekrechtelijke procedure niet kan worden ingegaan op de inhoud van gesprekken tussen de initiatiefnemer en zorgboerderij over eventuele privaatrechtelijke afspraken.

U stelt dat er mogelijk een nieuwe locatie moet worden gezocht bij klachten of hinder. De locatie is onherroepelijk sinds december 2017. Thans ligt de vraag voor of de vergunningsaanvraag voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. De goede ruimtelijke onderbouwing levert daarvoor de basis of dit aan de orde is. De vraag of er een nieuw locatie gezocht moet worden voor twee zorgboerderijen is niet aan de orde. Dat er enige hinder zal zijn moet de overheid ook accepteren omdat dit op landelijk niveau is afgesproken. Er zijn diverse manieren waarop direct omwonenden of belanghebbenden in enige mate gecompenseerd kunnen worden. De gemeente heeft hierin een bemiddelende en faciliterende taak tussen initiatiefnemers en u als belanghebbende. Daarnaast is er een wettelijk instrumentarium als planschade wat benut kan worden. In paragraaf 2.10 van het algemene deel van deze nota wordt hier nader op ingegaan.

Indien omwonenden menen dat er sprake is van waardevermindering van hun woning als gevolg van ruimtelijke wijzigingen in de omgeving, zoals het plaatsen van de windmolens, dan kunnen zij een beroep doen op planschadevergoeding. Planschade ziet op schade in de vorm van een inkomensderving of een

vermindering van de waarde van een onroerende zaak ten gevolge van een planologische wijziging. De juridische grondslag voor planschade is artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening. Hierop wordt verder ingegaan in paragraaf 2.10 van het algemene deel. Ten overvloede wordt opgemerkt dat de gemeente en de initiatiefnemer een anterieure overeenkomst hebben gesloten waarin is geregeld dat eventueel uitgekeerde planschade aan de gemeente wordt terugbetaald.

57,2 1

57,2 2

57,2 3

57,2 4 57,2 5

Tevens is het vreemd dat je (gemeente red.) zou moeten betalen aan ondernemers die een initiatief nemen en onderzoek laten doen door een gespecialiseerd bureau, wat vervolgens niet voldoende is, waardoor het niet door kan gaan. Als je een ondernemingsplan schrijft wat niet goed genoeg is, waardoor je onderneming niet opgestart kan worden, krijg je toch ook geen geld voor de tijd die je er al aan besteed hebt? Als ondernemer (en dus als initiatiefnemer) heb je altijd een risico, vaak ook financieel bij grote ondernemingen als deze. Pondera is een bedrijf wat klanten helpt met het identificeren en realiseren van hernieuwbare energieprojecten zoals windenergie. Er zullen toch vaker plannen zijn die niet volbracht kunnen worden, omdat de locatie niet geschikt blijkt of omdat er andere problemen voordoen? Reclamanten pleiten er voor dat de gemeente een andere locatie gaat onderzoeken, omdat er te veel bedenkingen zijn betreffende de gezondheidsrisico's en de gevoelige objecten in de nabije omgeving. Wij pleiten er voor dat er door de raad geoordeeld wordt dat er nog te veel bedenkingen zijn op het gebied van gezondheid. We vragen ons af wie de verantwoordelijkheid neemt wat betreft de gezondheidsrisico’s, of die voldoende onderzocht zijn en onze cliënten geen ernstige belemmeringen zullen krijgen door de windturbines.

In de Ruimtelijke Onderbouwing door Pondera zijn woningen in het plangebied meegenomen in het geluidsonderzoek etc., echter zijn reclamanten als zorgboerderij niet meegenomen terwijl hier 15 mensen wonen, 40 externe cliënten werken en 15 begeleiders werken. Had de zorgboerderij niet meegenomen moeten worden in de tabellen in het Pondera rapport ‘maatgevende woningen'? De zorgboerderij ligt op niet veel meer afstand dan sommige andere woningen. Juist door de doelgroep is het belangrijk om ons mee te nemen. Waarom is dit niet gebeurd? Is de grens van het plangebied misschien niet willekeurig op de Maasdijk gelegd, zodat ze de specifieke gevoelige doelgroep kunnen omzeilen? In de Ruimtelijke Onderbouwing door Pondera is op blz. 42 en 43 sprake van landelijke onderzoeken naar de mogelijke effecten, bijvoorbeeld van laagfrequent geluid, op de gezondheid van omwonenden. Over deze effecten zijn experts het niet eens. De gezondheid van de specifieke doelgroepen bij de gevoelige objecten behoeft nader onderzoek. De zorgboerderij is wat betreft de cliënten en het gebruik een uniek object te noemen in of in de nabijheid van het plangebied.

57,2 6

Naast geluid is ook uitzicht van belang, los van slagschaduw. Het aspect uitzicht op zich heeft veel te weinig aandacht gekregen. Weliswaar zijn er veel woorden vuil gemaakt aan “landschappelijke inpassing” en “landschappelijke aspecten”, maar de inhoud van met name 4.7 Landschappelijk beeld is op zijn zachtst gezegd nogal geschreven naar een conclusie dat het allemaal wel meevalt. Dat sprake zou zijn van een “relatief beperkte impact op het landschap”, zoals op blz. 30 vermeld, is natuurlijk onzin als je twee immense windturbines plaatst in de polder bij het pittoreske stadje Brielle en dorpje Zwartewaal.

57,2 7

In de ruimtelijke onderbouwing in paragraaf 3.3. en 3.4 zijn relevante objecten aangegeven en deze zijn meegenomen in de berekeningen en overwegingen met betrekking tot onder andere geluid. Ten onrechte is echter de zorgboerderij Land-Goed, niet vermeld in tabellen en niet meegenomen in berekeningen. Niet alleen is de afstand van deze locatie tot de windturbines alleszins vergelijkbaar met de afstand van de andere wél genoemde objecten, maar het is juist van belang, gelet op het gebruik van dit object. Het is immers niet ondenkbaar dat de cliënten gelet op hun geestelijke gezondheid méér gehinderd worden dan bewoners en/of gebruikers van andere objecten, die wél zijn meegenomen in berekeningen.

De gemeente heeft in 2022 en anterieure overeenkomst afgesloten met de initiatiefnemers waarin de gemeente een inspanningsverplichting aan gaat om de windmolens te realiseren. Uiteraard moeten de bijbehorende onderzoeken goed zijn uitgevoerd. De onderzoeken worden beoordeeld door de deskundigen die daarvoor verantwoordelijk zijn.

Eind 2017 is deze windlocatie vastgelegd in de Verordening van de provincie. Met de provincie zijn afspraken gemaakt over deze locatie die de gemeente moet nakomen. Gezondheidsrisico's zijn meegenomen bij de beoordeling en daarover heeft GGD adviezen verstrekt. Voor een nadere toelichting op de locatiekeuze wordt verwezen naar paragraaf 2.3. van het algemene deel van deze nota. In het akoestisch en slagschaduw onderzoek is uitgegaan van 14 referentietoetspunten waarop de belasting wordt berekend en getoetst. Dit zijn woningen gelegen direct rondom Windproject Brielse Brug en zijn daarmee ook representatief voor verder weg gelegen woningen. Daarnaast zijn ook niet-gevoelige objecten (zoals vakantiepark Roompot of bedrijven meegenomen) in het onderzoek. Naar aanleiding van de binnengekomen zienswijzen is ook voor de Zorgboerderij Land-Goed de (cumulatieve) geluidbelasting bepaald. Zie hiervoor paragraaf 2.7 van het algemene deel.

Zie hiervoor paragraaf 2.8/2.7 over gezondheid en laagfrequent geluid in het algemene deel. Deze zienswijze is ter kennisgeving aangenomen. In Nederland bestaat geen recht op blijvend vrij uitzicht. Onze woon- en leefomgeving is nu eenmaal altijd aan verandering onderhevig. De energietransitie zal daar komende decennia in grote mate aan bijdragen. Per situatie zal een overheid (in dit geval gemeente Voorne aan zee) moeten bepalen of er sprake is van een redelijke en aanvaardbare situatie. Windturbines voegen door hun grote maat en schaal in vergelijking met andere objecten een nieuwe laag toe aan het landschap. Door hun grote afmetingen ontstijgen moderne windturbines de schaal van andere landschapselementen. Daarom wordt het woord relatief gebruikt, omdat windturbines altijd een impact heeft op het landschap en een nieuwe laag toevoegt. Zie ook paragraaf 2.5.1 van het algemene deel. In het akoestisch en slagschaduw onderzoek is uitgegaan van 14 referentietoetspunten waarop de belasting wordt berekend en getoetst. Dit zijn woningen gelegen direct rondom Windproject Brielse Brug en zijn daarmee ook representatief voor verder weg gelegen woningen. Daarnaast zijn ook niet-gevoelige objecten (zoals vakantiepark Roompot of bedrijven meegenomen) in het onderzoek.

Naar aanleiding van de binnengekomen zienswijzen is ook voor de Zorgboerderij Land-Goed de (cumulatieve) geluidbelasting bepaald. Zie hiervoor paragraaf 2.7 van het algemene deel.

57,2 8

In kader 5.2 van de ruimtelijke onderbouwing wordt melding gemaakt van de criteria 47 dB Lden en 41 Lnight en de effecten, waarbij is aangegeven dat sprake kan zijn van hinder, maar dat er geen rechtstreekse gezondheidseffecten zijn. Ook elders in het hoofdstuk geluid worden onderzoeken genoemd over geluid en laagfrequent geluid en over het feit dat daarover tussen deskundigen geen consensus bestaat. Over de cliënten van zorgboerderij Land-Goed is niets bekend, omdat het niet onderzocht is. Zolang daarover geen goed beeld bestaat kan niet worden gesteld dat wordt voldaan aan wet- en regelgeving en kan van een goede ruimtelijke ordening geen sprake zijn. Op blz. 39 e.v. en in de tabellen etc. is de locatie van deze zorgboerderij dus ten onrechte niet meegenomen.

In kader 5.2 wordt gesteld dat bij een geluidbelasting van Lden 47 dB en Lnight 41 dB kan leiden tot hinder en 9 procent ernstig gehinderden, maar dat er geen rechtstreekste gezondheidseffecten zijn bewezen. In het akoestisch en slagschaduw onderzoek is uitgegaan van 14 referentietoetspunten waarop de belasting wordt berekend en getoetst. Dit zijn woningen gelegen direct rondom Windproject Brielse Brug en zijn daarmee ook representatief voor verder weg gelegen woningen. Daarnaast zijn ook niet-gevoelige objecten (zoals vakantiepark Roompot of bedrijven meegenomen) in het onderzoek. Naar aanleiding van de binnengekomen zienswijzen is ook voor de Zorgboerderij Land-Goed de geluidbelasting bepaald. Specifiek voor zorgboerderij Land-Goed geldt een geluidbelasting van Lden 41 dB en Lnight 35 dB. Zie hiervoor paragraaf 2.7 van het algemene deel.

57,2 9

Het bovenstaande betekent dat de conclusie op blz. 50 van de ruimtelijke onderbouwing dat voor het aspect geluid sprake zou zijn van een goede ruimtelijke ordening niet juist is. Weliswaar wordt nog vermeld dat er met geluidmitigatie voor Windproject Brielse Brug op woningen van derden kan worden voldaan aan de (tevens ruimtelijk aanvaardbare) geluidnormen Lden 47 dB en Lnight 41 dB en dat om de geluidbelasting verder te beperken vanwege de cumulatieve geluidsbelasting met bestaande windparken gebruik wordt gemaakt van een maatwerkvoorschrift met maximale immissiewaarden per gevel(oriëntatie) voor de referentiewoningen als gevolg van Windproject Brielse Brug, zodat ook voor cumulatief geluid dan sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, maar de locatie naast de zorgboerderij is ook in dat Maatwerkbesluit niet meegenomen. Het belang van het realiseren van het windproject in het licht van de doelstellingen weegt hier blijkbaar ten onrechte zwaarder dan het belang van omwonenden.

Naar aanleiding van de binnengekomen zienswijzen is ook voor de Zorgboerderij Land-Goed de geluidbelasting bepaald. Specifiek voor zorgboerderij Land-Goed geldt dat, wanneer je voldoet aan de vastgestelde geluidbelasting in het maatwerkbesluit, een geluidbelasting van Lden 41 dB en Lnight 35 dB krijgt. Dit ligt ruim onder de geluidnormen uit het Activiteitenbesluit. Hiermee is sprake van een aanvaardbaar ruimtelijk project.

57,3 0

In de tabel op blz. 3 van het maatwerkbesluit is ten onrechte de woning naast de zorgboerderij buiten beschouwing gelaten. Ook in de verdere geluidsberekeningen en overwegingen is het object naast de zorgboerderij niet meegenomen. Hierboven is reeds uiteengezet waarom het geluid voor dit object van belang is.

In het akoestisch en slagschaduw onderzoek is uitgegaan van 14 referentietoetspunten waarop de belasting wordt berekend en getoetst. Dit zijn woningen gelegen direct rondom Windproject Brielse Brug en zijn daarmee ook representatief voor verder weg gelegen woningen. Naar aanleiding van de binnengekomen zienswijzen is ook voor de Zorgboerderij Land-Goed de geluidbelasting bepaald. Specifiek voor zorgboerderij Land-Goed geldt een geluidbelasting van Lden 41 dB en Lnight 35 dB. Zie hiervoor paragraaf 2.7 van het algemene deel.

57,3 1

57,3 2

58,0 1

Op pagina 5 en 6 van maatwerkbesluit is aangegeven dat een en ander is bepaald op basis van de “Ruimtelijke onderbouwing Brielse Brug”. Hierboven is reeds aangegeven waarom die ruimtelijke onderbouwing gebrekkig is. Op blz. 6 is aangegeven: “Geluidhinder die te verwachten is zal beperkt zijn tot de woningen op kortere afstand van de windturbines. Dit zijn verspreid liggende (bedrijfs-)woningen. Bij een geluidbelasting die gelijk is aan de maximale norm van 47 dB Lden mag verwacht worden dat ongeveer één op de vier bewoners in meer of mindere mate geluidhinder zal ondervinden (circa 9% ‘ernstige geluidhinder’ en circa 18% ‘geluidhinder’). Gezien het beperkte aantal woningen achten wij dit toelaatbaar.” Ook hier geldt dat ten onrechte de zorgboerderij en het object naast de zorgboerderij hierbij niet is meegenomen, zodat de conclusie dat één op de vier bewoners hinder zal ondervinden niet klopt. Dit behoeft nader onderzoek. Op pagina 8 van het maatwerkbesluit is geconcludeerd: "Op grond van voorgaande besluiten wij een maatwerkvoorschrift met betrekking tot slagschaduw vast te stellen, zoals opgenomen onder 1.6 van dit besluit.” In de eerste plaats gaat het niet om 1.6, maar 1.3 van het besluit. In 1.3 staat: “De slagschaduwduur als gevolg van de windturbine mag niet meer te bedragen dan 1 uur per jaar op nabijgelegen gevoelige objecten.

Deze slagschaduwduur is inclusief de tijd die nodig is om de windturbines af te schakelen.” Er is echter is het Maatwerkbesluit niet opgenomen welke gevoelige objecten bedoeld worden. 1. In de eerste plaats merkt reclamant op dat tot deze plannen besloten is door de toenmalige gemeente Brielle, toen nog geen sprake was - althans niet concreet gepland - van een gemeentelijke herindeling op westelijk Voorne. Het zoekgebied voor de twee turbines betrof destijds het gebied van de gemeente Brielle, waarbij is gekozen voor de beoogde locatie als zijnde de optimale keuze voor die voormalige gemeente. Inmiddels is sprake van Voorne aan Zee en is geheel westelijk Voorne als zoekgebied beschikbaar. Waar de twee turbines van voormalig Hellevoetsluis en Voormalig Westvoorne zullen komen of gepland zijn is inmiddels bekend, maar naar mijn mening is een nieuwe zoekopdracht of onderzoek naar eventuele betere plaatsen voor de twee bedoelde turbines nu opportuun. In de gemeenteraad is zulks ook geopperd en ik hoor graag uw officiële reactie op die oproep. Zonder nieuw onderzoek naar betere/andere locaties zijn de huidige ontwerpbesluiten niet voldoende gemotiveerd.

Voor een reactie op het oordeel van reclamant dat de ruimtelijke onderbouwing gebrekkig is wordt verwezen naar voorgaande reacties van de zienswijze. Voor een bepaling van het aantal ernstig gehinderden wordt verwezen naar paragraaf 2.9 van het akoestische onderzoek. Hierin zijn alle woningen met een geluidbelasting van 37 dB of hoger meegenomen (in totaal 499), waaronder ook de zorgboerderij.

Dank voor de correctie, dit moet inderdaad onder 1.3 van dit besluit zijn. Het maatwerkvoorschrift geldt voor alle gevoelige objecten in de omgeving, in lijn met het Activiteitenbesluit.

Indiener geeft aan dat met de nieuwe gemeente Voorne aan Zee ook gekeken kan worden naar andere locaties buiten voormalig gemeente Brielle. Dit is echter niet van toepassing aangezien de huidige aanvraag met de daarbij behorende locatie moet worden beoordeeld aan de huidig wet- en regelgeving. De nieuwe gemeente Voorne aan Zee is als rechtsopvolger van de voormalige gemeente Brielle gebonden aan de afspraken die destijds zijn gemaakt.

58,0 2

58,0 3

58,0 4

2. Reclamant stelt dat voor het verlenen van een omgevingsvergunning waarbij wordt afgeweken van het bestemmingsplan is een goede Ruimtelijke Onderbouwing nodig en het rapport van Pondera dat deze Ruimtelijke Onderbouwing weergeeft is niet juist of niet volledig. Zie daartoe sowieso het tegenrapport van Peutz, dat anderen ongetwijfeld zullen inbrengen. 2. Voor het verlenen van een omgevingsvergunning waarbij wordt afgeweken van het bestemmingsplan is een goede Ruimtelijke Onderbouwing nodig. Het rapport van Pondera, dat deze Ruimtelijke Onderbouwing weergeeft is niet volledig. 3. Op verschillende plaatsen in het Pondera-rapport is bij tussenconclusies vermeld dat wordt voldaan aan de wet- en regelgeving. De jurisprudentie (Zie o.a. ECLI:NL:RVS:2018:2137, r.o. 9.3) (ECLI:NL:RVS:2018:2137, Raad van State, 201706342/1/R6(rechtspraak.nl)) luidt dat het in een geval als dit niet zonder meer voldoende is dat aan wet- en regelgeving wordt voldaan, maar dat een oordeel moet worden gegeven over eventuele verslechtering, waarbij meerdere aspecten (ook cumulatief) moeten worden betrokken. 3. Op verschillende plaatsen in het Pondera-rapport is bij tussen-condusies vermeld dat wordt voldaan aan de wet- en regelgeving. De jurisprudentie (Zie o.a. ECLI:NL:RVS:2018:2137, r.o. 9.3) (ECLI:NL:RVS:2018:2137 Raad van State, 201706342/1/R6 (rechtspraak.nl)) is duidelijk.

In een geval als dit is het niet zonder meer voldoende dat aan wet- en regelgeving wordt voldaan, maar dat een oordeel meet worden gegeven over eventuele verslechtering, waarbij meerdere aspecten (ook cumulatief) moeten worden betrokken.

Er is niet nader onderbouwd waarom de Ruimtelijke Onderbouwing niet juist of onvolledig is. Geen concrete aanknopingspunten naar voren gebracht. Er is hierdoor geen aanleiding om aan te nemen dat de ruimtelijke onderbouwing niet juist is. zie daarvoor ook het algemene deel. Voor een reactie op het rapport van Peutz wordt verwezen naar paragraaf 2.7.3 van het algemene deel. Het klopt dat er niet alleen een oordeel moet worden gegeven over het voldoen aan wet- en regelgeving. Daarom is in de ruimtelijke onderbouwing nagegaan of de effecten aanvaardbaar zijn en er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Voor bijvoorbeeld de aspecten geluid, slagschaduw en ecologie is er ook gekeken naar cumulatieve effecten. Daarnaast is er voor geluid ook gekeken naar de aanvaardbaarheid van windturbinegeluid op niet-gevoelige objecten die dus niet zijn beschermd volgens het Activiteitenbesluit.

Zie beantwoording bij zienswijze 58.03

In Nederland bestaat geen recht op blijvend vrij uitzicht. Onze woon- en leefomgeving is nu eenmaal altijd aan verandering onderhevig. De energietransitie zal daar komende decennia in grote mate aan bijdragen. Per situatie zal een overheid (in dit geval gemeente Voorne aan Zee) moeten bepalen of er sprake is van een redelijke en aanvaardbare situatie. Windturbines voegen door hun grote maat en schaal in vergelijking met andere objecten een nieuwe laag toe aan het landschap. Door hun grote afmetingen ontstijgen moderne windturbines de schaal van andere landschapselementen, dat is iets wat niet te ontkennen valt. Daarom wordt het woord relatief gebruikt, omdat windturbines altijd een impact hebben op het landschap en een nieuwe laag toevoegen. Een goede landschappelijke inpassing is echter een voorwaarde voor het toestaan van een ontwikkeling. Windproject Brielse Brug is voornemens een bijdrage te leveren aan de landschappelijke structuur en landschappelijke doelstellingen van de Ondernemingspolder. Daarmee is ook geen sprake van onaanvaardbare gevolgen voor de ruimtelijke inpassing en blijft een goede ruimtelijke ordening geborgd.

58,0 5

4. Reclamant is van mening dat het aspect uitzicht te weinig aandacht gekregen. Reclamant is het niet eens met de conclusie dat het allemaal wel meevalt en is van mening dat het oerlelijke grote ondingen zijn. Reclamant is het niet eens met de conclusie "relatief beperkte impact op het landschap".

58,0 6

5. T.a.v. de Verklaring van geen bedenkingen/raadsbesluit d.d, 8 januari 2024: In het besluit staat dat de aanvraag is voorzien van een ruimtelijke onderbouwing en dat daarin wordt ingegaan op alle relevante omgevingsaspecten. Tevens is vermeld dat het project niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en er geen weigeringsgrond, zoals bedoeld in artikel 2.27 lid 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht juncto artikel 6.5 lid 2 van het Besluit omgevingsrecht, van toepassing is. Op een aantal nader te benoemen punten is echter geen sprake van een goede ruimtelijke onderbouwing, omdat niet wordt ingegaan op alle relevante aspecten, zodat geen sprake is van een goede ruimtelijke ordening en er dus wel weigeringsgronden zijn.

Er is geen aanleiding om aan te nemen dat de ruimtelijke onderbouwing niet juist is en er sprake is van geen goede ruimtelijke ordening. Zie hiervoor de overige reacties op uw vragen en het algemene deel.

6a) In de vergunning is opgenomen dat het gaat om windturbines met een tiphoogte van 230 m, terwijl de Ruimtelijke Onderbouwing nog uitgaat van een tiphoogte tussen 230 en 249 m. Weliswaar is eveneens een document ter inzage gelegd, d.d. 22 november 2023, dat een wijziging inhoudt naar een tiphoogte maximaal 230 m, maar in de concept omgevingsvergunning wordt dit document niet genoemd, noch ernaar verwezen, zodat onduidelijk is hoe de vergunning en de wijzigingen van 22 november 2023 zich tot elkaar verhouden.

In de ruimtelijke onderbouwing en bijbehorende onderzoeken is een bandbreedte in afmetingen opgenomen, waarbij is uitgegaan van een maximale tiphoogte van 249 meter. Op het moment dat de onderzoeken werden verricht was nog geen keuze gemaakt voor de specificaties van de windturbines die geplaatst gaan worden. Daarom is bij de onderzoeken gewerkt met verschillende scenario's waaronder een worst case afmeting van 249 m. Hiermee is inzichtelijk gemaakt dat er voldaan kan worden aan de geldende milieunormen. De initiatiefnemers van windproject Brielse Brug hebben in november 2023 besloten om de maximale tiphoogte verlagen naar 230 meter. Bijlage 6 van de aanvraag omgevingsvergunning betreft een memo dat ingaat op de gevolgen die deze wijziging heeft voor de eerder opgestelde ruimtelijke onderbouwing en uitgevoerde milieuonderzoeken. Geconcludeerd is dat het verlagen van de maximale tiphoogte van de windturbine naar 230 meter geen relevante milieugevolgen heeft. Er is ook met de nieuwe afmetingen sprake van een goede ruimtelijke ordening.

Zie ook paragraaf 2.5 van het algemene deel.

58,0 7

58,0 8

58,0 9

58,1 0 58,1 1

6b. In de concept-omgevingsvergunning is onder “Later in te dienen gegevens en bescheiden” op blz. 4 van 12 opgenomen: “Geluid, slagschaduw en externe veiligheid: Een totaal-rapportage dan wel één of meer separate rapportages met de resultaten van het uitgevoerde onderzoek naar de effecten vanwege het definitieve windturbinetype op de omgeving voor de aspecten geluid, slagschaduw en externe veiligheid.” Als deze gegevens en bescheiden later (3 weken voor aanvang van de werkzaamheden) dienen te worden ingeleverd, hoe kunnen belanghebbenden daarvan dan kennis nemen en daartegen indien nodig rechtsbeschermingsmiddelen inzetten?

6c) Op blz. 9 van 12 is opgenomen: "dat het plan op 21 augustus 2023 onder voorwaarden akkoord is bevonden door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en wij het advies over overnemen; dat het plan voldoet aan de redelijke eisen van welstand; dat het plan wordt uitgevoerd met inachtneming van het advies van de commissie ruimtelijke kwaliteit." Volgens de vergunning behoort daartoe en maakt daarvan deel uit het advies van DS&L dat ter zake is uitgebracht op 21 augustus 2023. Het stuk van DS&L is echter niet op ruimtelijkeplannen.nl terug te vinden, zodat daarvan geen kennis kan worden genomen en ook niet van het standpunt van de CRK en ertegen dus eveneens geen zienswijzen kunnen worden ingediend. Dat klopt niet. 6d. Reclamant is van mening dat in de ruimtelijke onderbouwing de impact van de windturbines op het landschap onderschat wordt. Reclamant is van mening dat bijlage 4 nonsens is. 7. Reclamant geeft aan dat er in het Maatwerkbesluit niet is opgenomen welke gevoelige objecten bedoeld worden.

Voor de aanvraag is in de ruimtelijke onderbouwing voor de milieuaspecten geluid, slagschaduw en externe veiligheid gekeken naar de maximale impact van de bandbreedte aan afmetingen van de windturbine en fundering. Voor het aspect geluid wordt uitgegaan van een reële worst-case windturbine, waarbij het maximale bronvermogen en de maximale tiphoogte bepalend zijn voor de maximale geluidbelasting binnen de bandbreedte van afmetingen. Voor slagschaduw geldt dat een windturbine met maximale afmetingen de worst-case situatie is. In de ruimtelijke onderbouwing is aangetoond dat, ongeacht de uiteindelijk turbinetype keuze, aan de geldende normen kan worden voldaan en sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Voor het gekozen windturbinetype moet op dat moment ook een rapport worden ingediend waaruit blijkt dat dit type aan alle wettelijke vereisten en gestelde voorschriften ten aanzien van geluid, slagschaduw en externe veiligheid kan voldoen. Dit zal dus geen nieuwe informatie opleveren, behalve een toetsing aan de wettelijke vereisten en gestelde voorschriften in de vergunning. Dit wordt getoetst door het bevoegd gezag. Deze later aan te leveren gegevens bescheiden zijn opvraagbaar bij het bevoegd gezag. Het klopt inderdaad dat het advies er door een fout het advies van crk niet op www.ruimtelijkeplannen.nl is geplaatst.

Bij de stukken van de raadsvergadering is het advies echter wel toegevoegd en was voor een ieder in te zien. Bovendien zijn de stukken in het stadhuis ter inzage gelegd. Hier was het advies van de crk ook bijgevoegd. Het advies van de crk zal bij de definitieve verklaring van geen bedenkingen worden toegevoegd aan www.ruimtelijkeplannen.nl Deze zienswijze is ter kennisgeving aangenomen. In het maatwerkbesluit staat aangegeven om welke woningen het gaat. De relevante normen van maximaal één uur slagschaduw zal gelden voor alle gevoelige objecten. Dit zal dus het geval zijn voor uw woning maar ook de woningen in Northmare.

58,1 2

59,0 1

59,0 2 60,0 1 61,0 1 62,0 1

7. Reclamant geeft aan dat zijn/haar woning binnen het 0-6 uur slagschaduw contour woont. Reclamant kijkt vanuit zijn woning uit op het appartementencomplex "Northmare" aan de Hinder alhier. Reclamant is bang dat hij, naast de slagschaduw op de eigen woning, ook slagschaduw ziet op de gevel van Northmare. Reclamant vind het niet duidelijk hoe dit met een stilstandsregeling kan worden voorkomen.

Reclamant is van mening dat de vergunning niet verleend kan worden. De reden hiervan is dat de onderzoeken en rapportages zoals we die in de aanvraag aantreffen niet voldoen, dit betreft onderzoek en rapportages op de volgende onderwerpen - Flora en fauna, natuur en milieu - Geluid - Slagschaduw - Gezondheid - Microklimaat Reclamant stelt dat de invloed van dergelijke grote windturbines op het microklimaat in de omgeving niet terug te vinden is in de aanvraag. Reclamant maakt zich grote zorgen om het teeltbedrijf (peren, appels, pruimen en kersen). Vooral omdat uit onderzoeken blijkt dat het lokale hagelrisico in grote mate toeneemt. Zo kunnen er meer – en zwaarder hagel – en regenbuien ontstaan.

In de windturbinebesturing kunnen blokken van dagen en tijden worden geprogrammeerd waarop de rotor wordt stopgezet. Dit gebeurt door middel van een slagschaduw kalender die registreert waar er slagschaduw plaats vindt én meet of de zon schijnt. De windturbine wordt op deze momenten alleen stilgezet wanneer de windturbine daadwerkelijk slagschaduw kan veroorzaken. Dit is wanneer de zon schijnt en wanneer de windturbine in bedrijf is. Wanneer de zon niet schijnt, zal er ook geen sprake zijn van slagschaduw en kan de turbine door blijven draaien. Dergelijke software systemen worden veel gebruikt en hebben een bewezen werking.

Reclamant geeft geen onderbouwing waarom de genoemde onderzoeken niet voldoen. De onderzoeken die ten grondslag liggen aan de vergunningaanvraag zijn getoetst en voldoen aan de indieningsvereisten voor de omgevingsvergunning en aan wet- en regelgeving.

Windturbines zorgen van een afname van de wind en een toename van turbulentie vlak achter de windturbines, dit wordt ook wel het zog-effect genoemd. Hoewel windturbines leiden tot lokale turbulentie of zog, is dit effect op grootschalige luchtstromen en daarmee het lokale weer klein. Uit onderzoek blijkt dat de beïnvloeding van de wind op maaiveld zeer beperkt is. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat er andere omstandigheden optreden, anders dan de bestaande fluctuaties in de natuurlijke wind.