Bijlage 4 OMGEVINGSVISIE VOORNE AAN ZEE 2040 - Deel A
Tekst van het document
Naast de vraag naar kleinere woningen en meer woningen in de centra zouden gesplitste woningen de doorstroom kunnen bevorderen. In algemene zin heeft het tegen gaan van leegstand de aandacht. We sluiten aan op het Strategisch Vastgoedplan en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Er zullen schoollocaties vrijkomen die mogelijk benut kunnen worden voor woningbouw. Passende ‘iconische hoogbouw’ (onder de juiste ruimtelijke voorwaarden) is meer passend bij het karakter van Hellevoetsluis dan bij Brielle. De mogelijkheden worden steeds per locatie onderzocht en we passen hier altijd maatwerk toe. Hoe we sturen op kwaliteit bij binnenstedelijk bouwen is beschreven in H4.2van deel B; Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee. Groene vestingsteden We hebben de ambitie om de stedelijke groenstructuur te versterken en de ecologische kwaliteit ervan te verbeteren, bijvoorbeeld door vaker te kiezen voor ecologisch beheer. Het is wenselijk om de groenstructuur dan ook te koppelen aan het buitengebied – groene, recreatieve randen als verbinding tussen stad en land, zowel voor mensen als dieren. Hoe we inzetten op het versterken van de stedelijke groenstructuur en biodiversiteit is beschreven in H4.5 van deel B; Natuurlijk Voorne aan Zee. Specifieke aandacht in de vestingsteden krijgen de bestaande en nieuwe woonwijken en de vestingwallen.
De ecologische waarden van de vestingwallen worden waar mogelijk verbeterd, rekening houdend met de instandhouding en beleving van de zeer grote cultuurhistorische waarde van de vestingwerken. Dit kan bijvoorbeeld door meer diversiteit in het beheer van de vestingwerken aan te brengen, op een deel een extensief natuurlijk beheer en op een ander deel een intensiever beheer wat beter passend is bij de vestingwerken als monument. Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden Het is belangrijk dat de gebouwde omgeving wordt verduurzaamd, zowel nieuwbouw als bestaande bouw. Hoe we dit aanpakken is beschreven in H4.6 van deel B; Duurzaam en klimaatbestendig Voorne aan Zee. We hebben de ambitie de bestaande en nieuwe wijken energieneutraal en klimaatbestendig in te richten. We besteden aandacht aan het ruimtebeslag van de warmtetransitie in de vestingsteden. De komende jaren werken we de Warmtetransitievisie verder uit in een Warmteprogramma en wijkuitvoeringsplannen voor de bestaande wijken. Een extra 33 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
uitdaging is het energieneutraal en klimaatbestendig inrichten van de historische vesting met oude panden in combinatie met behoud van waardevol erfgoed. Hierin zoeken we de juiste balans. Hoe we hier mee om willen gaan wordt komend jaar in een startnotitie vastgelegd. Ook de vestingsteden voelen de gevolgen van klimaatverandering. Hittestress en overstromingen zijn gevolgen van klimaatverandering die in steden merkbaar zijn. Inzetten op klimaatrobuuste vestingen en woonwijken is daarom van belang. Culturele en beleefbare vestingsteden De instandhouding van onze bijzondere monumentale vestingwerken heeft onze prioriteit. Dit geldt ook voor de Stelling van de Monden van de Maas en het Haringvliet. Het meer belichten en beleefbaar maken van deze geschiedenis en biedt recreatieve kansen. Daarnaast willen we deze rijke geschiedenis gebruiken om de andere dorpen ook (recreatief) met elkaar te verbinden. Ondernemende vestingsteden met kansen voor recreatie en toerisme De vestingsteden bieden veel kansen voor ondernemers. Ze beschikken over een rijk aanbod van diverse horecagelegenheden en winkels. De vestingen krijgen echter wel te maken met een vergrijzing van de bevolking. Deze trend is niet alleen een bedreiging maar kan ook als economische kans worden gezien.
Door meer in te zetten op een ‘senior economy’, een economie gericht op ouderen, sluit de markt goed aan op de vraag en ontstaan nieuwe ontwikkelkansen. De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis is en blijft een belangrijk winkelcentrum. Verder kennen Brielle en Hellevoetsluis verschillende wijkcentra inclusief voorzieningen en supermarkten. De ambitie is deze waar mogelijk in stand te houden. We streven naar behoud van (een gedifferentieerd) horeca- en winkelaanbod in beide vestingsteden al dan niet in combinatie met andere functies. Hierdoor blijft de gemeente aantrekkelijk voor de eigen bevolking en toeristen. Brielle en Hellevoetsluis zijn toeristische vestingsteden. Hier is veel te beleven en is veel ruimte voor recreatie. We spelen daarom in op de groeisectoren toerisme en recreatie. Een speerpunt is om de (recreatieve) aantrekkingskracht van de vestingsteden te versterken. In dit kader is het belangrijk om te zorgen voor een recreatieve verbinding tussen de vestingen en het buitengebied en kustgebied. Het in standhouden en kwaliteitsbeheer van bestaande recreatieterreinen, waaronder de jachthavens vinden we daarbij ook van groot belang. Bereikbare vestingsteden met een hoge leefbaarheid In geen enkele andere vestingstad in Nederland kan in de binnenstad vrij geparkeerd worden. In Brielle en Hellevoetsluis kan dit op het moment nog wel.
Inzetten op een meer autoluwe binnenstad en het aanpassen van het parkeerbeleid is daarom een ambitie voor Brielle en Hellevoetsluis. Hiermee wordt de parkeerdruk in de vesting verlaagd en neemt zowel de leefbaarheid als de verkeersveiligheid toe. Bezoekers zouden gestimuleerd kunnen worden om buiten de vestingen te parkeren. Het stimuleren van fietsgebruik (inclusief goede infrastructuur en goede stallingsmogelijkheden) en waar mogelijk zou een uitbreiding van het openbaar vervoer de druk op de wegen kunnen wegnemen en daarnaast bijdragen aan het tegengaan van het parkeerprobleem in de vestingsteden. Verkeersveiligheid heeft verder de volle aandacht in de vestingsteden waar passende maatregelen bij horen. In nieuwe en bestaande woonwijken zetten we in op een hoge ruimtelijke kwaliteit, waarin de auto minder zichtbaar is in het straatbeeld.
34 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Aanvullende koers per vestingstad Brielle
35 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Vitale en sociale steden, wijken en buurten We zetten ons in om het goede voorzieningenniveau van Brielle met onderwijs, sport, cultuur en zorg ook naar de toekomst te behouden. In de bestaande wijken ligt de focus op kwaliteitsverbetering en vergroening van wijken, wijk- en buurtcentra. Om de bestaande wijken meer toekomstbestendig te maken wordt toegewerkt naar een wijk- of buurtgerichte aanpak, waarbij het openbaar gebied integraal wordt aangepakt met aandacht voor sociale en fysieke aspecten. Bewonersparticipatie speelt hierin een belangrijke rol. Brielle kent naast de vele monumenten ook gebouwen met een architectonische en/of archeologische waarde. Waar mogelijk zetten we deze in voor nieuwe functies. Mooie voorbeelden zijn herontwikkeling Hof van Maerlant, het Zusterhof Brielle en het voormalig politiebureau aan de Langestraat dat momenteel wordt getransformeerd.
Nieuwe woningbouwontwikkelingen in Brielle
Nieuwe woningen in aanvullende typologieën worden gerealiseerd met de volgende projecten;
Het plangebied Buitenplaats Brielle in de polder Oude Goote ligt aan de rand van Brielle, nabij het dorp Vierpolders en omvat een woonprogramma van ca. 800 woningen, die in fases worden ontwikkeld. Buitenplaats Brielle is een natuurinclusieve, klimaatadaptieve en duurzame gebiedsontwikkeling. Alle woningen hebben zicht op groen, zowel het bestaande groen en de ecologische zone langs het Spui, als nieuw openbaar groen in de wijken en nieuwe kreek die deels door de wijk komt te liggen en onderdeel wordt van het Natuur Netwerk Nederland. De opzet van de nieuwe wijk is geïnspireerd op de historische ondergrond en bestaat uit verschillende bouwvelden met daartussen groene zones. Het veelvoud aan planten en bomen die aangeplant zullen worden, zorgen ervoor dat de wijk het hele jaar door aantrekkelijk is voor mens en dier. Auto’s blijven grotendeels uit het straatbeeld, doordat ze geparkeerd worden in parkeerhoven aan de achterzijde van de woningen. Regenwater wordt zoveel mogelijk in de wijk vastgehouden voordat het wordt afgevoerd. Het nieuwbouwproject Twee Getuigen en Kloosterbos is gelegen aan weerszijden van de Rik in Brielle. Het project bestaat uit twee plandelen. Eén plandeel is gelegen naast de Bedevaartskerk (Kloosterbos), een momenteel met bomen omsloten grasveld en het andere (grotere) plandeel is gelegen op de locatie ter hoogte van het voormalig café Twee Getuigen.
Het nieuwbouwplan krijgt een groen karakter, veel bomen blijven behouden en nieuwe bomen worden aangeplant, met ruimte voor water en de woningen worden 36 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
energieneutraal uitgevoerd. De woningen krijgen een warmtepomp en zonnepanelen. In dit plan is plek voor 27 huurwoningen, 9 vrije sector huurwoningen en 18 sociale huurwoningen en 57 koopwoningen (eengezinswoningen, twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen). De Plantage is nu een verouderde zorglocatie van zorginstelling Careyn. Het idee is om een nieuw verzorgingshuis te realiseren op de plek waar nu de Dierenweide is gelegen met daaromheen een aantal appartementengebouwen met woningen in een parkachtige omgeving rondom een groen hart.
Potentiële kansen
Meeuwenoord is al geruime tijd een mogelijke herontwikkelingslocatie. Deze locatie ligt aan de rand van het Brielse Meer binnen de geluidscontouren van het Havengebied Rotterdam. In het voormalige Stadskantoor liggen kansen voor het huisvesten van ouderen met zorgvoorzieningen. Locatie Vlindertuin Hossenbosdijk heeft op het moment een sportbestemming en is potentieel een herontwikkelingslocatie, eventueel, gecombineerd met een groene invulling.
Groene vestingsteden In Brielle gaat aandacht uit naar het versterken en koppelen van bestaande groenstructuren, zoals parken, Vlindertuin aan de Hossenbosdijk en voorzieningen langs het Brielse Meer, waaronder het Vrijheidsbos en de Natuurspeeltuin Brielle Bloeit. Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden We hebben de ambitie de bestaande en nieuwe wijken energieneutraal en klimaatbestendig in te richten. We hebben hoge ambities op het gebied van duurzaamheid in de nieuwe woonbuurt Buitenplaats. Het inpassen van de Delta Rhine Corridor op Voorne-Putten zal in Brielle gepaard gaan met kwaliteitsverbetering en een goede landschappelijke inpassing met nieuwe aantrekkelijke routes met ruimte voor groen en water. Culturele en beleefbare vestingsteden De vesting van Brielle en de omliggende schootsvelden hebben een rijksbeschermingsstatus. In Brielle houden we de overgebleven open ruimte om het Spui heen open en herkenbaar. De voormalige schootsvelden rond de vesting van Brielle mogen enkel gebruikt worden voor functies die respect hebben voor het open karakter en de openheid niet aantasten. In juli en november 2020 en februari 2021 is de gemeenteraad van Brielle akkoord gegaan met de voorlopige ontwerpen van de meeste projecten uit de binnenstad- en havenvisie. De visie is vanaf 2021 in uitvoering en heeft een doorlooptijd tot 2027.
Veel plekken in de binnenstad van Brielle worden opgeruimd en opgeknapt en op een aantal plekken wordt iets bijzonders toegevoegd, met aandacht voor beleving en historie. Zie ook de volgende link voor meer info over de visie. Brielle kan meer als festivalstad geprofileerd worden om meer bezoekers aan te trekken waar Brielle economisch van profiteert. Brielle kent ook vele hofjes. Hier liggen kansen voor een hofjesroute. 37 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Bereikbare vestingsteden Een speerpunt van de gemeente is om meer ruimte voor fiets- en wandelverkeer te maken bij (her)inrichtingen in Brielle. We hebben een langetermijnvisie om de leefbaarheid in de vesting van Brielle te verbeteren en ruimtelijke kwaliteit toe te voegen. Graag halen we parkeren uit de vesting voor bezoekers en maken we via maatwerk ontwikkelingen mogelijk. De parkeergelegenheid aan de Turfkade in Brielle blijft geschikt voor een snelle boodschap (maximaal 2 uur parkeren).
38 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Hellevoetsluis
39 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Vitale en sociale steden, buurten en wijken In de bestaande wijken ligt de focus op kwaliteitsverbetering en vergroening van enkele wijken, wijkcentra en buurtcentra. Om de bestaande wijken meer toekomstbestendig te maken wordt toegewerkt naar een wijk- of buurtgerichte aanpak, waarbij het openbaar gebied integraal wordt aangepakt met aandacht voor sociale en fysieke aspecten. Bewonersparticipatie speelt hierin een belangrijke rol. Specifiek de aandacht heeft het toekomstbestendig houden van het aanbod en de kwaliteit van de winkelcentra De Struyste Hoeck, het Evertsenplein, De Kooistee en de Jachthoorn zodat dit prettige plekken worden om elkaar te ontmoeten, bewegen en gebruik te maken van voorzieningen. Nieuwe woningen Nieuwe woningen in aanvullende typologieën worden gerealiseerd met de volgende projecten:
Stadsdorp 3223 In de wijk Nieuw-Helvoet werkt de gemeente aan een compleet nieuwe buurt: Stadsdorp 3223. Een unieke buurt in het hart van Hellevoetsluis met een divers woningbouwprogramma, voorzieningen in de plint aan de Amnesty Internationallaan, een sportcomplex met zwembad en een Kindcentrum. Een deel van de wijk is opgeleverd, een deel in uitvoering en een deel in voorbereiding. Beaugaard Het gebied langs de Parnassialaan in Hellevoetsluis, ten noordwesten van de Rijksstraatweg is nu nog boomgaard en poldergebied. Hier komt een woonwijk: Beaugaard met een landelijke uitstraling. Veerhaven Op de kop van de Veerhaven bij de Koopvaardijkhaven en het Haringvliet worden 100 luxe woningen gebouwd met bouwplan Veerhaven. De Nieuwe Vesting Door verplaatsing van een autobandenfabriek en een volkstuinencomplex is ruimte ontstaan voor herontwikkeling van het terrein naar woningbouw. Dit is project ‘De Nieuwe Vesting’.
Nieuwbouwproject Stadsdorp 3223 (BGSV), De Beaugaard (GEM De Boomgaard) en Veerhaven (BO vastgoed & ontwikkeling) in Hellevoetsluis
40 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Verzilveren van vrijkomende inbreidings- of transformatielocaties Naast de bekende ontwikkellocaties zijn kansen te verzilveren op vrijkomende inbreidings- of transformatielocaties. We benutten vrijkomende locaties en onbebouwde terreinen voor stedelijke inbreidingsopgaven in de wijken. Het gaat om ontwikkeling van bijvoorbeeld braakliggende gronden, maar ook om herontwikkeling van gronden die een bijdrage kunnen leveren aan een kwaliteitsverbetering van de leefomgeving en de programmatische opgaven. Mogelijke (her)ontwikkelingslocaties hebben we met sterren op de kaart aangegeven. Hiervan onderzoeken we op korte termijn de haalbaarheid. Mogelijke (her)ontwikkelingen en inbreidingen zijn in lijn met het Ontwikkelkader Wonen, moeten altijd gepaard gaan met een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en zijn bij voorkeur in lijn met de gemeentebrede ambities beschreven in hoofdstuk 4 van deel B. Met deze nieuwe stedelijke ontwikkelingen kunnen we bestaande structuren opwaarderen, meer woningen en voorzieningen toevoegen aan Hellevoetsluis en een toekomstbestendige openbare ruimte maken die aansluit op de gebruikers. Groene vestingsteden In de vesting van Hellevoetsluis is op een aantal plekken veel verharding en nauwelijks groen en schaduw aanwezig. Deze plekken willen we vergroenen.
We hebben de ambitie de waterkwaliteit van de vestinggrachten te vergroten door gedeeltelijk natuurvriendelijke oevers aan te leggen aan de buitenzijde. Het Kooisteebos en het Ravense Hout zijn jonge parkbossen van enige omvang. Beide bossen zijn aangeplant in het kader van een ruilverkaveling. Door de opzet en de geringe leeftijd is de waarde voor de recreant en natuur nog beperkt, maar biedt veel potentieel voor de toekomst. Met gericht beheer kan de gewenste ontwikkeling versneld worden. We zien graag de ecologische waarde van de bossen vergroot worden. Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden We hebben de ambitie de bestaande en nieuwe wijken energieneutraal en klimaatbestendig in te richten. We hebben ambities op het gebied van duurzaamheid in de nieuwe woonbuurten zoals Beaugaard. Een extra uitdaging is het energieneutraal en klimaatbestendig inrichten van de historische vesting met oude panden in combinatie met behoud van waardevol erfgoed. De vesting van Hellevoetsluis ligt buitendijks en is onderdeel van de primaire waterkering. Die moet ooit versterkt worden. Daar dient bij eventuele ontwikkelingen dus nadrukkelijk rekening mee gehouden te worden.
41 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Culturele en beleefbare vestingsteden De maritieme vesting van Hellevoetsluis is een rijksbeschermd stadsgezicht. De rijke maritieme geschiedenis maken we nog beter beleefbaar met de ontwikkeling van het Fortresse Holland en een kwaliteitsimpuls op het Zuidfront en ’t Land van Paling. De voormalige gemeente Hellevoetsluis heeft vanaf 2021 samen met een afvaardiging van omwonenden, ondernemers en andere organisaties uit de omgeving gewerkt aan een visie voor het Zuidfront en Land van Paling in Hellevoetsluis. De visie maakt duidelijk welke ontwikkelingen op deze plek mogelijk en gewenst zijn. De visie is vastgesteld op 14 december 2022. Zie ook de visie op de gemeentelijke website. Met het project Zuidfront krijgt Hellevoetsluis een nieuw gezicht aan het water met ruimte voor ontmoeting en beweging. Ondernemende vestingsteden met kansen voor recreatie en toerisme Om het aanbod/ potentieel in de centra te behouden staan we Beeld uit de visie Zuidfront geen detailhandel toe buiten de winkel-, buurt- en wijkwinkelcentra. Zie ook de uitgangspunten opgenomen in H4.9 van deel B; Ondernemend Voorne aan Zee. Om de economische positie van de centrumgebieden te verstevigen is onder meer voor winkelcentrum De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis de centrumvisie geactualiseerd. Voor de overige centrumvoorzieningen wordt in 2025 de Nota commerciële voorzieningen opgesteld.
We houden aandacht voor de algemene uitgangspunten in de Gebiedsvisie Zuidoost in relatie tot de aanwezige bedrijvigheid en woongebieden aan deze kant van de gemeente. Bereikbare vestingsteden met een hoge leefbaarheid Een speerpunt van de gemeente is om meer ruimte voor fiets- en wandelverkeer te maken bij (her)inrichtingen in Hellevoetsluis. We hebben een langetermijnvisie om de leefbaarheid in de vesting van Hellevoetsluis te verbeteren en ruimtelijke kwaliteit toe te voegen. De bereikbaarheid van Hellevoetsluis staat onder druk en daarom wordt gewerkt aan een passende ontsluiting. De noordelijke ontsluiting (Nelson Mandelalaan) is al gerealiseerd en daarnaast wordt gekeken naar het verbeteren van de ontsluiting van Kickersbloem 3 en de noordelijke verkeerskundige ontsluiting van Hellevoetsluis. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden van een westelijke ontsluiting. Hiervan ligt het tracé nog niet vast. Voor beide opgaven zijn onder andere de landschappelijke en ecologische inpassing en de gevolgen van stikstofdepositie aandachtspunten. We geven in het nieuwe mobiliteitsprogramma aandacht aan de mogelijkheden voor een oostelijke en westelijke ontsluiting voor Hellevoetsluis. 42 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
3.3 Kustdorpen
43 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Identiteit Voorne aan Zee kent twee kustdorpen, Rockanje en Oostvoorne. In de kustdorpen zijn relatief goede voorzieningen te vinden, met name door toerisme en recreatie. Ook voor bezoekers uit de regio dienen de kustdorpen als een fijne plek om te recreëren, te werken of te ontspannen. Rockanje is een bekende badplaats met een gemoedelijke familiesfeer. De inwoners van Rockanje omschrijven het dorp als een aantrekkelijke plek om te wonen. Het badstrand dient als toeristische trekpleister en verbindt het dorp met de natuur. Rockanje wordt geprezen door het afwisselende landschap, van duin en kust tot polder en kreken. Naast de natuur en recreatiemogelijkheden biedt het toerisme potenties voor winkels en horeca in het centrum. In het centrum is sprake van een goed voorzieningenniveau en het heeft een levendig dorpshart met potentie. Zie voor een filmpje met de karakteristieken van Rockanje de volgende link.
Kustdorp Rockanje
Huidige dorpshart
Multifunctioneel Centrum de Merel en basisschool de Zeewinde
Oostvoorne is een woondorp in de duinen, kleinschalig, authentiek en met allure. Oostvoorne kent een rijke historie van oude lanen, karakteristieke panden en historische elementen. Het dorp is omgeven door landgoederen en in de nabijheid van het kustlandschap. Hierdoor biedt het veel mogelijkheden voor activiteiten in de buitenruimte zoals wandelen, fietsen, mountainbiken en watersport in een prachtige natuurlijke omgeving. Naast iconische locaties in het centrum zoals de burcht, het dorpsplein en de kerk is een goed voorzieningenniveau aanwezig, zowel maatschappelijk als commercieel. Dit maakt Oostvoorne tot een prettige plek om te wonen, in een groene omgeving. Zie voor een filmpje met de karakteristieken van Oostvoorne de volgende link.
Kustdorp Oostvoorne
Weekmarkt Oostvoorne
Kustdorp Oostvoorne
44 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Algemene koers voor de kustdorpen Vitale, sociale en aantrekkelijke dorpen aan de kust De ambitie voor de kustdorpen is het toevoegen van woningen naar maat en schaal van het dorp, het in stand houden van het voorzieningenniveau en het tegengaan van verkeershinder en vergroten van de verkeersveiligheid. Een belangrijke opgave waar de dorpen mee te maken hebben is de woningbouwopgave. Binnen de dorpen is een grote behoefte aan woningen voor mensen met een gemiddeld of lager inkomen en aan woningen voor jongeren en ouderen. Ook is behoefte aan een goede match tussen de bevolking en de woonproducten. De inbreidingsopgave is belangrijk vanuit de grote woningvraag, maar levert wel een spanningsveld op met het groene karakter en de dorpse maat en schaal van de kustdorpen. In de kustdorpen lopen op dit moment diverse woningbouwontwikkelingen. In de kustdorpen hanteren we naar de toekomst het ‘ontwikkelkader’ dat in H4.2 van deel B; Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee is beschreven. In de kustdorpen ligt de ambitie om te voorzien in de behoefte van wonen met zorg vanwege de vergrijzing. Daarnaast zal een toename in de bevolking zorgen voor een tekort in de gezondheidszorg. Het is daarom nodig om in te zetten op de verbetering van de kwantiteit van de gezondheidszorg in de kustdorpen. Verder zijn ambities het verlevendigen en vitaal houden van de centra.
Binnen de kustdorpen speelt voornamelijk het in stand houden van een kwalitatief goed winkelbestand en maatschappelijk voorzieningenniveau. Denk hierbij aan sport, onderwijs, zorg, een supermarkt, (dag)winkels, horeca en recreatieve/culturele voorzieningen. Daarnaast ligt de ambitie om goede speelplekken voor de jeugd te realiseren in de kustdorpen. Goed en veilig ontsloten Het doorgaand verkeer door de kustdorpen wordt als hinderlijk ervaren. Daarom moet meer ingezet worden op verkeersveiligheid, openbaar vervoer en fietsvoorzieningen. Door in te zetten op de verbetering van de bereikbaarheid van bijvoorbeeld de stranden kan het toerisme een impuls krijgen en wordt het landschap toegankelijker. Cultureel en beleefbaar Hoewel de kustdorpen een rijke geschiedenis kennen, wordt deze cultuurhistorie momenteel onvoldoende belicht. De ambitie luidt daarom om meer in te zetten op deze rijke historie. In de kustdorpen liggen flinke duurzaamheidsopgaven. De gevolgen van klimaatverandering, zoals hittestress en wateroverlast zijn ook in de kustdorpen merkbaar.
45 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Aanvullende koers per kustdorp Rockanje
46 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Dorpsvisie Rockanje “Een bruisende familiebadplaats en gemoedelijk kustdorp.” Voor Rockanje is in 2021 de Dorpsvisie Rockanje vastgesteld. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is deze visie tot stand gekomen. De visie omschrijft de sterke kanten van het dorp en welke karakteristieke waarden in de toekomst behouden moeten blijven. De visie benoemt tevens de belangrijkste ambities en doelstellingen voor de toekomst. Daarnaast is een aantal sleutelprojecten opgenomen, zie ook de gemeentelijke website. Potentiële ontwikkelingen in Rockanje moeten passen binnen de Dorpsvisie Rockanje. De drie doelstellingen voor Rockanje zijn: 1) Een aantrekkelijk dorp om te leven: a. Een levendig, uitnodigend dorpscentrum b. Maatschappelijke voorzieningen van een hoog niveau c. Een gezonde woningmarkt d. Speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken voor de jeugd e. Verduurzaming van het dorp 2) Een gezellige familiebadplaats: a. Het strand aantrekkelijk houden als toekomstbestendige badplaats en toeristische trekpleister b. Inzetten op verbreding; van een dagje strand naar aantrekkelijk verblijfsgebied 3) De samenhang versterken: a. De visuele relatie en de routing voor het langzaam verkeer tussen het strand en het dorpscentrum versterken b. Het dorpscentrum als ontmoetingsplek en schakel naar het omliggende landschap
Doelstellingen uit de Dorpenvisie Rockanje
Drie belangrijke sleutelprojecten benoemd in de Dorpsvisie Rockanje zijn: 1. Impuls in uitstraling, samenhang en verblijfskwaliteit dorpscentrum en wandelrelaties met de omgeving; 2. Ontwikkelen potentiële nieuwbouwlocaties Rockanje; 3. Clusteren en kwaliteitsimpuls maatschappelijke voorzieningen.
47 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Toekomstperspectief Rockanje; een kloppend hart voor Rockanje aan zee In navolging van de Dorpsvisie van Rockanje is in 2022 een Toekomstperspectief opgesteld met een plan voor het dorpshart, de strandboulevard en de entrees. Een routekaart beschrijft hoe het plan tot uitvoering kan worden gebracht. Zie voor het perspectief de volgende link. Het accent voor de ontwikkeling van Rockanje tot een vitaal en aantrekkelijk dorp ligt op het dorpscentrum en de verbinding naar het kustlandschap met zee, strand en duinen. Echter is meer nodig om het centrum een ‘kloppend hart’ te laten zijn. Hiervoor zijn de opgaves vertaald naar vijf ingrepen, maatregelen die betrekking hebben op de ruimtelijke en functionele structuur van het dorp als geheel: 1. Een compact en levendig dorpshart; 2. Een prettige en groene openbare ruimte met meer verblijfskwaliteit; 3. Aantrekkelijke routes; 4. Landschappelijk verankeren; 5. Rondje Rockanje.
Toekomstperspectief Rockanje
Voor de uitvoering van het toekomstperspectief wordt een gezamenlijke inspanning gevraagd van de ondernemers, de bewoners, organisaties, marktpartijen, andere overheden en de gemeente. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid van alle partijen. In het toekomstperspectief is een routekaart opgenomen waarin de verschillende deelgebieden en projecten worden genoemd, welke partijen bij deze projecten betrokken kunnen zijn en de te verwachten doorlooptijd. Deze zijn indicatief en onder voorbehoud en afhankelijk van beschikbare budgetten. 48 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Toekomstverkenning ‘Een kloppend dorpshart aan zee’ De voormalige gemeente Westvoorne heeft met stedenbouwkundigen en landschapsontwerpers in 2022 een aantal schetsen en varianten uitgewerkt. Het toekomstperspectief laat zien wat de ambities voor het centrum zijn. Dit vormt een mogelijk startpunt voor aantrekkelijk centrum van Rockanje. In alle schetsen wordt voorgesteld om aan de rand van het centrum twee parkeerterreinen te maken. Hiermee wordt het doorgaande verkeer zo veel mogelijk uit het centrum weggehouden. Het dorpsplein moet een prettige plek blijven, maar mag meer een strandsfeer gaan uitademen. Dat kan door bijvoorbeeld duinachtige beplanting toe te passen. In sommige schetsen wordt het dorpsplein groter, met meer ruimte voor terrasjes. Het plein kan een open verbinding krijgen met ‘t Waaltje en een open zichtlijn richting de kerk. De wens is om meer, vooral kleinere, woningen in het centrumgebied bij te bouwen. Het plan geeft de mogelijkheid voor een tweede supermarkt. Tevens is het idee opgenomen om de Raadhuislaan anders in te richten als een soort boulevard. De bewegwijzering naar het strand kan ook verbeteren.
Voorkeursvariant Rockanje aan zee met schetsbeeld ‘Durf te dromen’
49 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Naast de meer generieke ambities voor alle dorpen en steden (zoals een klimaatadaptatieve buitenruimte en circulaire bouw) en ambities die al beschreven zijn in de Dorpsvisie Rockanje en het Toekomstperspectief Rockanje, zetten we in op de volgende ambities: Een aantrekkelijk, sociaal en ondernemend dorp Kansen zijn aanwezig om de aantrekkingskracht en verblijfskwaliteit van het Dorpsplein te verbeteren. Gedacht kan worden aan het verbeteren van de kwaliteit van de paden van de zorgvoorzieningen. We zetten in op een levendig centrum én een levendige strandboulevard. Functies die bijdragen aan de levendigheid zien we vanuit het centrum liever uitwaaien in westelijke richting zodat we in oostelijke richting (Dorpsweg) meer kunnen inzetten op de woonfunctie. Hoewel het historische centrum veel gebruikt wordt en de saamhorigheid in Rockanje goed is, ontbreken logische routes in het centrum en zijn de zichtlijnen verdwenen. Daarnaast zijn veel winkels en horeca verspreid over het centrum en sluiten de bebouwing en openbare ruimte niet aan op de sfeer van een badplaats. Aan het centrum moeten daarom een kwaliteitsimpuls worden gegeven. Voorzieningen waar men elkaar kan ontmoeten willen we behouden we waar mogelijk. Een goed voorbeeld is Multifunctioneel Centrum de Merel.
Dit centrum bevindt zich in de dorpskern van Rockanje en is geschikt voor sport, cultuur, vergaderingen, presentaties, muziekoptredens, bijeenkomsten en allerlei andere activiteiten. Wat betreft het toerisme liggen veel ondernemingskansen. Om de focus van de recreatie verder te verschuiven van strandrecreatie naar natuurbeleving en actieve buitensport zijn nieuwe recreatiemogelijkheden benodigd. Ontwikkeling van nieuwe woningen Op de volgende locaties wordt ingezet op de bouw van nieuwe woningen: Drenkeling; in de kern van Rockanje ligt het plangebied Drenkeling, waarin nieuwe woningen worden gebouwd. Dit gebeurt in drie fasen. Project Dwarsweg; op de locatie van de oude bebouwing van De Merel, de bibliotheek en de school komen 24 woningen. Locatie Nieuwe Achterweg/Middeldijk; dit is een kansrijke locatie voor woningbouwontwikkeling/uitbreiding. Goed en veilig ontsloten We leiden de verkeersstromen voor strandbezoek in goede banen. Bij het toevoegen van woningen moet de huidige ontsluiting voldoen. We zoeken naar een betere samenhang tussen het dorp, het strand en de duinen, zodat recreanten ook het dorp intrekken. We zetten in op verbetering tussen de dorpscentrum en het landschap, zoals bijvoorbeeld de verbinding tussen het Dorpsplein en het strand. Aandacht is nodig voor de verkeersveiligheid aan de oostelijke weg in Rockanje.
Hier is een kwaliteitsverbetering benodigd.
50 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Oostvoorne
51 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Dorpsvisie Oostvoorne; een woondorp in de duinen met allure, kleinschaligheid en authenticiteit Voor Oostvoorne is in 2021 de Dorpsvisie Oostvoorne vastgesteld. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is deze visie tot stand gekomen. De visie omschrijft de sterke kanten van het dorp en welke karakteristieke waarden in de toekomst behouden moeten blijven. De visie benoemd tevens de belangrijkste ambities en doelstellingen voor de toekomst. Daarnaast zijn een aantal sleutelprojecten opgenomen. Zie ook de gemeentelijke website aangaande deze Dorpsvisie. Potentiële ontwikkelingen in Oostvoorne moeten passen binnen de Dorpsvisie Oostvoorne. De drie doelstellingen voor Oostvoorne zijn: 1) Een bruisende, hechte dorpsgemeenschap: a. Een bruisend, uitnodigend dorpscentrum; b. Maatschappelijke voorzieningen van een hoog niveau; c. Een gezonde woningmarkt; d. Speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken voor de jeugd en senioren. 2) Een groen dorp rijk aan natuur en cultuurhistorie: a. De bestaande kwaliteit van de natuur en het groen behouden en versterken; b. Het beschermen van het cultuurhistorisch erfgoed en verbindingen tussen het landschap, erfgoed en het centrum voelbaar maken; Doelstellingen uit de Dorpenvisie Oostvoorne c. Inzetten op klimaatadaptatie en verduurzaming met respect voor de natuur. 3) Recreatie in balans: a.
Oostvoorne verder promoten als outdoor natuurbestemming op de kop van Voorne; b. Een dorpscentrum dat profiteert van het dagtoerisme. 52 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Drie belangrijke sleutelprojecten benoemd in de Dorpsvisie Oostvoorne zijn: 1. Impuls in uitstraling, samenhang en verblijfskwaliteit dorpscentrum; 2. Ontwikkelen potentiële woningbouwlocaties; 3. Clusteren en kwaliteitsimpuls maatschappelijke voorzieningen. Naast de meer generieke ambities voor alle dorpen en steden (zoals een klimaatadaptatieve buitenruimte en circulaire bouw) en ambities die al beschreven zijn in de Dorpsvisie Oostvoorne, zetten we in op de volgende ambities: Sociaal en leefbaar Oostvoorne Hoewel de saamhorigheid in Oostvoorne erg goed is, willen we het dorpscentrum verlevendigen. Bijvoorbeeld met een breder aanbod en een bredere kwaliteit van winkels en horeca. Verder zouden voorzieningen voor jongeren ook verbeterd moeten worden om ontgroening te voorkomen, zoals het verbeteren van het onderwijs, speel- en ontmoetingsplekken en sportclubs. Vanwege de vergrijzing in Oostvoorne is de zorg een belangrijk aandachtspunt. In de Dorpsvisie Oostvoorne gaat het hierbij vooral om de huidige zorgvoorzieningen te behouden en te verbeteren. De voormalige gemeente Westvoorne heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar een geschikte locatie voor een integraal kindcentrum (IKC) in Oostvoorne. Het ontwikkelen van een IKC is een meerjarenproject, waarbij veel verschillende partijen betrokken zijn.
Inmiddels is er een gekozen voor de locatie aan de Vrouwe Machteldweg waar de basisschool CNS De Nieuwe Weg een nieuw onderkomen zal krijgen samen met een kinderopvang. Zie ook de gemeentelijke website over dit onderwerp. Cultureel Centrum de Man is een locatie midden in het dorp met een vestiging van de bibliotheek en ruimte voor maatschappelijke en culturele functies. Buurtkamer de Man wordt goed gebruikt en we hebben de ambitie de voorziening in stand te houden.
Buurtkamer de Man
Verbinding burcht, Dorpsplein, Kerkring en Mildenburgbos
53 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Cultureel en beleefbaar Oostvoorne Het verbinden van het dorp met cultuurhistorische waarden in het duingebied, zoals de Duinhuisjes en bunkers, die de totaalbeleving van het dorp interessanter kunnen maken. Oostvoorne heeft veel (cultuur)historische elementen die meer benut kunnen worden. Deze uitlichten zal de sfeer en de recreatie bevorderen. Met name de Burcht, de kerk, De Man, de Duinhuisjes, de bunkers van de Atlantikwall, de Koepel Zeeburg en de oude landgoederen zoals het Mildenburg, Kooijzicht en ’t Reigersnest vormen de historische parels van het dorp en daarbuiten. Door (de in potentie interessante) historische trekpleisters te koesteren, in sommige gevallen ietwat op te poetsen en verbindingen tussen het erfgoed, het landschap en het centrum beter voelbaar te maken, kunnen we de cultuurhistorie in het dorp een impuls geven en beter tot zijn recht laten komen. Daarmee wordt het cultuurhistorische karakter van het dorp verder versterkt en wordt ook de recreatieve functie van het dorp verbeterd. Op een aantal plekken liggen historische of recreatieve elementen al goed verknoopt aan routes. Bijvoorbeeld aan het einde van de Stationsweg/Zeeweg waar je vanzelfsprekend uitkomt bij de Koepel Zeeburg en hotel ‘t Wapen van Marion. Op een aantal andere plekken gaan we de cultuurhistorie beter verknopen aan recreatie en aantrekkelijke routes.
Zoals tussen de Burcht, het Mildenburgbos, het Kerkplein en het Dorpsplein. Door dit te verbinden aan de herinrichting van het centrumgebied wordt de samenhang en de herkenbaarheid van het dorp versterkt. Midden in het dorp Oostvoorne liggen de resten van de Burcht van Voorne, of in de volksmond beter bekend als de Jacobaburcht. We hebben de ambitie de Burcht nog beter bij het dorp te betrekken en beleefbaar te maken. Zie voor informatie over de geschiedenis de volgende website: https://www.burchtoostvoorne.nl/ Het landschap rondom Oostvoorne heeft veel te bieden en biedt kansen voor de economie en voorzieningen in het dorp. De recreatiemogelijkheden kunnen echter toegankelijker gemaakt worden voor toeristen die op zoek zijn naar rust en kwaliteit. Recreatieve routes tussen de natuur en het centrum met leuke tussenstops worden bijvoorbeeld genoemd in de Dorpsvisie Oostvoorne. Daarnaast heeft het Oostvoornse Meer de potentie om watersport meer op de kaart te zetten binnen de gemeente. De uitdaging ligt om de rust en ontspanning van het gebied te bewaken. Inspelen op vergrijzing en de huisvesting van scholen Oostvoorne is sterk vergrijzend waardoor veel behoefte is aan betaalbare seniorenwoningen. Anderzijds is het belangrijk jongeren aan te trekken en te behouden. Hiervoor dient genoeg betaalbaar woonaanbod binnen het dorp te zijn.
Een opgave voor Oostvoorne is het inpassen van dit woonaanbod binnen het dorp. Deze ontwikkelingen mogen namelijk niet ten koste gaan van de kwaliteiten van het dorp (het groen, de kleinschaligheid en de authenticiteit). Naast de vergrijzing is de huisvesting van de scholen een aandachtspunt. Met name basisschool het Overbos heeft een te kort aan lokalen door de grote groei in leerlingen en ook de locatie van basisschool CNS De Nieuwe Weg is zeer verouderd. In het nieuwe Integraal Huisvestings Plan van de gemeente gaan we nader op deze ruimtevraag in.
54 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Inzetten op transformaties en woningbouwontwikkeling De groene weides en grasvelden in Oostvoorne geven lucht aan het dorp. Liever bouwen we deze niet vol maar zetten we in op transformatie als zich kansen voordoen. Nieuwe ontwikkelingen vragen om een zeer zorgvuldige inpassing om te voorkomen dat het hoogwaardige beeld van het dorpshart verrommelt. We benutten vrijkomende schoollocaties als geschikte inbreidingslocatie voor wonen als de kans zich voordoet. Binnen Oostvoorne is een aantal ontwikkellocaties aangewezen, waar woningen zullen worden ontwikkeld of waar locaties transformeren. Bijvoorbeeld aan De Ruy, de Patrijzenlaan-Fazantenlaan, in de voormalige Rabobank en aan de Voorweg 1-3. We zetten ons in om de huidige panden met een centrumbestemming op de begane grond te behouden voor detailhandel en dergelijke. Een voorbeeld is de Pastorielaan in Oostvoorne als verbinding tussen de Stationsweg en het Dorpsplein en het Kerkplein. Op de bovenverdieping is de functie ‘wonen’ wel wenselijk. Andere potentiële locaties die we de komende tijd onderzoeken zijn de Brielseweg en Molenweg-Valweg. Bereikbaarheid op orde Verkeersveiligheid is een belangrijk thema in Oostvoorne. Te hard rijden in het dorp en de oversteekbaarheid van wegen en kruispunten zijn blijvende aandachtspunten.
Onze focus ligt naast mogelijke verkeerskundige maatregelen ook op gedragsverandering om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te vergroten. Dit geldt voor inwoners van Oostvoorne, maar ook voor toeristen die gebruik maken van sluiproutes door woonwijken.
55 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
3.4 Polderdorpen
56 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Identiteit Onder de polderdorpen vallen Tinte, Vierpolders, Zwartewaal, Oudenhoorn en Nieuwenhoorn. De polderdorpen hebben een duidelijke relatie met de veelal agrarische polders. In de polderdorpen staat vooral de gemoedelijkheid en de sterke sociale cohesie centraal. In de polderdorpen zijn daarnaast ook enkele gezellige voorzieningen te vinden. Tinte is een levendig polderbuurtschap met een hechte gemeenschap. Het dorp wordt gekenmerkt door de historisch agrarische lintbebouwing en Strypsche Wetering die het dorp doorkruist. Het polderlandschap dient als uitvalsbasis voor kleinschalige recreatie. Het dorp wordt daarnaast gekenmerkt door haar sterke en saamhorige gemeenschap. Zo worden diverse activiteiten en evenementen georganiseerd. Daarnaast beschikt het dorp over diverse kleinschalige ontmoetingsplekken en enkele basisvoorzieningen. Inwoners van Tinte wonen prettig in de rustige en landelijke woonomgeving. Zie voor een filmpje met de karakteristieken van Tinte de volgende link.
Luchtfoto van Tinte
Vierpolders is van oorsprong een agrarisch polderdorp. Het dorp ligt op een kruispunt van vier polderdijken en heeft een mooie kerk in het kleine centrum, die wordt gebruikt als rouwcentrum. Vierpolders heeft als kloppend hart ’t Dijckhuis. Een multifunctioneel en gezellig gebouw wat gebruikt wordt door vele verenigingen, voor evenementen en activiteiten en als openbare basisschool. In Vierpolders zijn verder sportverenigingen, een ijsbaan, een jongerenontmoetingsplaats en verschillende bedrijven gevestigd. Straat Dijckpotingen in Vierpolders
Zwartewaal is een polderdorp gelegen in een aantrekkelijke, waterrijke omgeving. Het dorp heeft een directe relatie met het water, dankzij de meerdere jachthavens en de open verbinding met het Brielse Meer. Hierdoor kent het dorp een rijk visserijverleden met het Nettenpakhuis en het beeld van de vissersvrouwen. Aan de haven vind je het bijzondere Visserijmuseum. Daarnaast wordt het dorp gekenmerkt door het rijke verenigingsleven en de sterke sociale cohesie. Inwoners van Zwartewaal vinden het aangenaam en rustig wonen, in de nabijheid van Rotterdam. Onder inwoners is sprake van collectieve zelfredzaamheid. Het dorpscentrum de Gaffelaar is het kloppend hart en ook de buurtsupermarkt wordt gewaardeerd. 57 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
De Dorpsstraat in Zwartewaal, haven en luchtfoto van Zwartewaal
Oudenhoorn is een historisch kerkringdorp waar de kerk centraal staat. Hierdoor is in het centrum een historisch deel ontstaan waar in de loop der jaren woningen omheen zijn gebouwd. Het dorp wordt daarom voornamelijk gekenmerkt als een prettige plek om te wonen in een rustige en landelijke woonomgeving in de polder. Een echt polderdorp bij uitstek. Hier wonen veel agrariërs. De kracht van het dorp zit in kleinschaligheid en de sterke gemeenschap. De kerk heeft een belangrijke functie, samen met de voetbalvereniging en de ijsbaan. De inwoners van Oudenhoorn zijn gericht op Hellevoetsluis voor de basisvoorzieningen. De dubbelfunctie van de school en dorpshuis wordt zeer gewaardeerd. In Oudenhoorn is een klein buurtwinkeltje aanwezig, de Ouden-Heijn.
Nieuwenhoorn is een historisch dijkdorp langs de Rijksstaatweg, wat door de jaren heen is uitgegroeid. Het dorp is nauw verbonden met Hellevoetsluis en wordt vooral gekenmerkt als een rustige en landelijke woonomgeving. De voormalige dorpskerk doet dienst als cultureel trefpunt. Ook de school en de voetbalvereniging spelen een belangrijke rol in de sociale cohesie. De Dorpsstraat is een belangrijke kwaliteit van het dorp. Het dorp heeft geen supermarkt. Buurthuis de Oude Woelhoek is een plek voor ontmoeting en activiteiten.
Luchtfoto van Oudenhoorn
Luchtfoto van Nieuwenhoorn
58 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Algemene koers polderdorpen Vitale en sociale polderdorpen Vergrijzing neemt toe en starters vinden lastig een woning. Inspelen op deze trends vergt vooruit kijken en flexibel bouwen. Ook in de polderdorpen in Voorne aan Zee zal ingezet moeten worden op een gedifferentieerd woningaanbod, vooral gespecificeerd op levensloopbestendige woningen en betaalbare woningen voor starters. Door ruimte te bieden aan jonge gezinnen zullen de polderdorpen minder vergrijzen en blijft de balans beter behouden. Daarnaast moeten ouderen gestimuleerd worden om door te stromen naar een levensloopbestendige woning zodat ééngezinswoningen vrij komen voor jonge gezinnen en de ouderen in het dorp kunnen blijven wonen. Om deze opgaven te kunnen realiseren zien we voor de polderdorpen vooral mogelijkheden in het ‘straatje erbij’ principe of lokaal zelfs een ‘buurtje erbij’. Zo kunnen we betaalbare woningen en kwaliteit toevoegen aan onze dorpen. De sociale cohesie in de dorpen is sterk en de inwoners wonen hier graag. Hoewel voorzieningen steeds vaker naar de grotere dorpen en steden verschuiven en lokale voorzieningen verdwijnen lijkt dit geen problemen in de dorpen te vormen2 zolang de bereikbaarheid van de voorzieningen goed blijft.
We streven naar een passend voorzieningenaanbod per polderdorp en het behouden van de aanwezige basisscholen, buurthuizen en buurtkamers waar je kunt opgroeien in je dorp en waar inwoners van de polderdorpen elkaar kunnen ontmoeten. De gemeente stimuleert initiatieven in het kader van kleinschalige lokale voorzieningen (bijvoorbeeld buurtsupermarkten). De verkeersveiligheid in de dorpen staat onder druk. Op drukke doorgaande wegen wordt hard gereden en dorpswegen worden als sluiproutes gebruikt. Fietspaden en verkeersveiligheid dienen daarom een prioriteit te krijgen, waarbij de auto een ondergeschikte rol moet krijgen.
2
Opgehaald in de enquête onder de brede samenleving
59 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Aanvullende koers per dorp Tinte
60 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Dorpsvisie Tinte: een verbonden polderbuurtschap Samen met Tintenaren, ondernemers en maatschappelijke organisaties is de Dorpsvisie Tinte tot stand gekomen. De in 2021 vastgestelde visie omschrijft de sterke kanten van het dorp en welke karakteristieke waarden in de toekomst behouden moeten blijven. De visie benoemt tevens de belangrijkste ambities en doelstellingen voor de toekomst. Zie ook de gemeentelijke website aangaande de dorpenvisies. De drie doelstellingen voor Tinte zijn: 1) De mensen bij elkaar houden en brengen: a. Tintestein als centraal maatschappelijk cluster; b. Inzetten op een kralensnoer van levendige plekken; c. Betaalbare woningen voor senioren en starters; d. Kwalitatieve speel- en ontmoetingsvoorzieningen en activiteiten voor de jeugd. 2) Relaties versterken: a. De beleving van het landschap als economische en recreatieve impuls voor het dorp; b. De twee delen van het dorp met elkaar in verbinding brengen; c. Een goede bereikbaarheid van voorzieningen in de omliggende dorpen en steden; d. De kassencomplexen benutten voor de gemeentelijke energie-opgave. 3) Ruimte geven voor initiatieven en op gerichte momenten een duwtje in de rug: a. Soepele samenwerkingen en onderlinge betrokkenheid als drijfveer.
Doelstellingen Dorpsvisie Tinte
Drie belangrijke sleutelprojecten benoemd in de Dorpsvisie Tinte zijn: 61 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
1. Tintestein (sporthal) afronden als maatschappelijk hart conform de plannen en herbestemmen Odiaan naar wonen. 2. Vergroten verblijfskwaliteit van de Kade en stimuleren wandelen en fietsen in de buurtschap . 3. Onderzoek mogelijkheden woningbouw en planologische ruimte voor kleinschalige recreatieve ontwikkelingen passend binnen buurtschap. De onderlinge banden in Tinte zijn sterk aanwezig en binnen het dorp zijn meerdere ontmoetingsplekken. Hier liggen wel kansen in het ontwikkelen van een centraal maatschappelijk cluster. In de Dorpsvisie Tinte wordt bijvoorbeeld gesproken over het aanhelen van de Kade, om de twee belangrijkste en dichtst bebouwde delen van het dorp aan elkaar te rijgen en de verblijfskwaliteit te verhogen. Daarnaast liggen kansen in het creëren van meer kwalitatief goede speelplekken voor de jongere jeugd. De inwoners van Tinte zijn bereid om veel te doen voor het dorp, maar hebben daarbij wel de steun van de gemeente nodig. In de Dorpsvisie Tinte wordt het belang van het behoud van de basisvoorzieningen in Tinte benadrukt. Volgens de Dorpsvisie Tinte liggen kansen om de biodiversiteit in en om het dorp te verhogen. Dit kan door bijvoorbeeld meer bloemrijke akkerranden te creëren in samenwerking met de boeren of door de dijken en bermen te voorzien van bloemrijke of een wat ruigere kruidenrijke vegetatie en bomen.
In de Dorpsvisie Tinte staat dat het krekenlandschap meer in beeld zou kunnen worden gebracht onder de recreant. Tinte zou interessanter kunnen worden door de Strypsche Wetering recreatiever te benutten door de ontwikkeling van kleinschalige extensieve recreatievormen. Veel inwoners van Tinte ervaren overlast door hardrijdend verkeer en het gebruik van sluiproutes. Inzetten op verkeersveiligheid en handhaving is daarom benodigd. De parkeerdruk in het dorp heeft de aandacht van de gemeente.
62 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Vierpolders
63 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Sociaal vitaal buurtschap Vierpolders heeft een beperkt voorzieningenniveau en is daarom grotendeels afhankelijk van voorzieningen in Brielle. Wel beschikt het dorp over ’t Dijckhuis, een voorzieningencluster met een basisschool en een sportzaal waar ruimte wordt geboden aan verenigingen, evenementen en activiteiten. Om de vitaliteit van het dorp en de sociale cohesie te waarborgen streven we naar behoud van alle aanwezige voorzieningen. De locatie van de voormalige school Tiende Penning is een geschikte locatie voor dorpsinbreiding met woningbouw. Gedacht wordt aan een Knarrenhof. Aan de westkant van Vierpolders liggen kansen voor andere functies en kansen voor een ‘straatje-erbij’. Ook zien we de bedrijvigheid aan de Dijckpotingen graag verplaatsen naar andere bedrijventerreinen in de gemeente en de locatie kan dan getransformeerd worden naar wonen. Vierpolders is bijna geheel omsloten door poldergebied. Het poldergebied ten westen en ten noorden van Vierpolders is minder open, door de grootschalige glastuinbouw die daar gevestigd is. We vinden het daarom belangrijk om de open groene ruimte te behouden tussen Glaspark 4P en het dorp. Daarnaast is vergroening van het dorp wenselijk; zeker bij nieuwe ontwikkelingen binnen en aan de rand van het dorp.
In Vierpolders heeft verkeer in relatie tot de leefbaarheid van het dorp, met name zwaar vrachtverkeer vanuit Glaspark 4P, specifiek de aandacht.
64 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Zwartewaal
65 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Vergroten leefbaarheid Zwartewaal In 2016 is de Leefbaarheidsvisie Zwartewaal 2030 opgesteld. De volgende visie is toen vastgelegd; ‘Zwartewaal is in 2030 een aantrekkelijk dorp, waarin het aangenaam wonen is, haar inwoners actief deel uitmaken van het maatschappelijk leven en bezoekers graag vertoeven.’ Belangrijke benoemde opgaven betreffen: 1. Versterken van het recreatief routenetwerk; 2. Opstellen van een integrale gebiedsvisie Christinalaan en omgeving3; 3. Werken aan een toekomstbestendige Gaffelaar en basisschool4; 4. Actief ondersteunen van initiatieven, vrijwilligers en verenigingen; 5. Opwaarderen van het historisch centrum; 6. Onderzoeken potentie Plas van Heenvliet5; 7. Opwaarderen van de dorpsentree; 8. Opstellen van een integrale aanpak ten aanzien van parkeren; 9. Onderzoeken en agenderen van de mogelijkheid van een tweede ontsluiting. Aan enkele van deze benoemde opgaven wordt inmiddels gewerkt of zijn projecten gekoppeld. Ten aanzien van het opwaarderen van de dorpsentree rondom de Henry Fordstraat, is het wenselijk om de bedrijvigheid hier in de toekomst te verplaatsen naar andere bedrijventerreinen in de gemeente en de achterblijvende locaties te herontwikkelen met woningen. Dit initiatief laat de gemeente aan de markt over. De gemeente heeft aan de Henry Fordstraat geen grondpositie en zal in dit kader dan ook enkel faciliterend optreden.
Het Werfplein zien we in de toekomst graag verkleuren naar een gemengd karakter en we staan hier ook open voor het combineren van functies. Hier liggen kansen om een koppeling te maken met verblijfsrecreatie gezien de ligging nabij de Landschappelijke Noordrand en de Plas van Heenvliet. Voor de Plas van Heenvliet wordt in de komende periode een visie ontwikkeld in samenhang met de naastgelegen Rijksdriehoek. Naast de eerdere ideeën voor natte recreatie, wordt met deze visie ook onderzocht welke mogelijkheden dit gebied biedt voor droge recreatie.
3
Inmiddels vertaald in planontwikkeling Dorpshart Zwartewaal Inmiddels vertaald in planontwikkeling Dorpshart Zwartewaal 5 Inmiddels Project Plas van Heenvliet 4
66 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Dorpshart Zwartewaal De gebiedsvisie Christinalaan is uiteindelijk vertaald naar een stedenbouwkundig plan met bijbehorend beeldkwaliteitsplan genaamd "Dorpshart Zwartewaal". Rondom de Martinus kerk in Zwartewaal wordt het plan "Dorpshart Zwartewaal" ontwikkeld. Het gebied is circa 4 hectare groot en is globaal begrensd door de volkstuinen aan de noordzijde, de Lijnbaanweg aan de oostzijde, de Christinalaan en de Achterweg aan de zuidzijde en de Willem Alexanderstraat aan de westzijde. De locatie wordt ontsloten via de Willem Alexanderstraat en de Christinalaan. Inmiddels is gestart met de bouw van het nieuwe voorzieningencluster en woningen en de aanleg van de openbare ruimte en verdere realisatie van het plan. De ontwikkeling betreft in totaal circa 85 woningen in verschillende typen en segmenten en een voorzieningencluster. Het voorzieningencluster bestaat uit een samenvoeging van de openbare basisschool ’t Want, dorpscentrum De Gaffelaar, een multifunctionele sportzaal en ruimten voor maatschappelijke en sportgebonden functies. Het dorpsplein is straks de ‘huiskamer’ voor de bevolking van Zwartewaal. Het is de plek voor ontmoeting en allerlei evenementen en activiteiten, zoals een braderie of kermis. Daarnaast biedt het plein ruimte aan vertier voor de kinderen van de bovenbouw van de school.
Stedenbouwkundige plan Dorpshart Zwartewaal (KuiperCompagnons)
Voor meer informatie over deze planontwikkeling zie de gemeentelijke website.
67 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Oudenhoorn
68 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Een gevarieerd woningaanbod met extra woningen De woningvoorraad in Oudenhoorn is veel van hetzelfde met hoofdzakelijk een aanbod van eengezinswoningen. Naar de toekomst toe zien we dit graag verkleuren naar een gevarieerder aanbod. Hier is ook ruimte voor het huisvesten van specifieke doelgroepen en een inclusievere woningvoorraad. We denken dan specifiek aan huisvesting voor mensen met een beperking, starters en senioren. Akkerranden is een relatief grote planontwikkeling in Oudenhoorn. Als in het dorp nog extra woningen komen, dan enkel naar maat, schaal en behoefte van het dorp. De contour van het bestaande dorpsgebied ligt nu strak om het dorp heen. Los van een leegstaande school is in het dorp weinig ruimte voor echte inbreiding. We zien wel kansen voor een ‘straatje erbij’ of zelfs een ‘buurtje erbij’ op de locatie aan de Dorpsweg noord-oostelijk van de kerk. De leegstaande school zien we als een kansrijke locatie waar ouderen/starters in de toekomst prettig kunnen wonen in een mooi behouden historisch pand. Onderzoek naar de bouwtechnische staat en de kosten loopt. Ook is het van belang dat, met de ontwikkeling van woningen in Oudenhoorn, ook rekening wordt gehouden met het voorzieningenaanbod. Goede en veilige routes De inwoners van Oudenhoorn hebben behoefte aan goede en veilige routes naar Hellevoetsluis.
Specifieke aandachtspunten zijn de doorgaande wegen die ook door sluipverkeer en busverkeer worden gebruikt. Ook met het groter worden van Kickersbloem blijven we de verkeersveiligheid nauwlettend in de gaten houden. Het doorgaand vrachtverkeer is al uit deze routes gehaald. Verder zetten we in op veiligere en aantrekkelijke routes voor de fiets, door bijvoorbeeld het opwaarderen van het oude trambaanpad.
69 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Nieuwenhoorn
70 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Vitaal en sociaal dorp Recent zijn met het project Rijks Buiten in het noorden van Nieuwenhoorn 20 nieuwe woningen gerealiseerd, gelegen aan een autoluw en groen woonhof. We denken als gemeente graag mee over de toekomst van het zorgcentrum De Rozenhoek in het dorp. Deze is sterk verouderd. Eventueel is hergebruik hier mogelijk. Groene loper en buffers behouden Voor Nieuwenhoorn en omgeving hebben we de ambitie de groene loper te behouden tussen het dorp Nieuwenhoorn en het Ravense Hout. Nieuwenhoorn en Hellevoetsluis mogen niet aan elkaar groeien. Daarom houden we de groene scheg tussen de noordzijde van Hellevoetsluis en Nieuwenhoorn ook zo veel mogelijk open en vrij van bebouwing. Dit is tevens een binnenstedelijke, ecologische verbindingszone. Ook de voormalige inundatievelden ten noorden van Nieuwenhoorn houden we zoveel mogelijk open. Nieuwbouwproject Rijks Buiten (LAP Landscape & Urban Design)
Herkenbaarheid en beleefbaarheid vergroten Het dorp heeft geen duidelijk centrum en het centrum is niet te ervaren vanaf de dijk en de Dorpsstraat. We willen het centrum van Nieuwenhoorn herkenbaarder maken. Verder is bosgebied het Ravense Hout en het Fort Noorddijk vanaf de weg nu niet beleefbaar. We hebben de wens deze naar de toekomst zichtbaarder te maken. Ook onderzoeken we of het recreatieve gebruik van Nieuwenhoorn als polderdorp potentie heeft en wenselijk is.
Aantrekkelijke routes De Liniedijk is met het naastgelegen Fort aan de Noorddijk mogelijk een aantrekkelijke route. Echter heeft deze route geen aantrekkelijke uitstraling en nog geen prettige weg. Mogelijk liggen hier kansen om deze route verkeersluwer te maken. Recent is de Rijksstraatweg opnieuw ingericht. Hier ligt de focus naast infrastructurele maatregelen ook op gedragsverandering om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te vergroten.
71 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
3.5 Haringvliet en Voordelta met strand, duinen en zanderijen
72 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Identiteit Het Haringvliet, het Oostvoornse Meer en de Voordelta met de zee, de slikken en platen en het strand, de duinen, de binnenduinrand en de zanderijen achter de duinen vormen samen het kustlandschap van onze gemeente. Ook de Haringvlietdam, met ligweides en windturbines, maakt deel uit van het kustlandschap. Het gebied is gevarieerd, waardevol, divers en van Europees belang voor flora en fauna (Natura2000). Het natuurlijke karakter van het kustlandschap staat in groot contrast met dat van het industriële havengebied in het noorden. Het gebied is van grote cultuurhistorische waarde. De Ontginningen van Voornes Duin vormen een rijksbeschermd dorpsgezicht en ook de Atlantikwall met bunkers uit de Tweede Wereldoorlog vormt een belangrijke entiteit. De weidse openheid - begrensd door duinen en dijken - is kenmerkend voor het gebied. Aan de zuidzijde is het open zicht op de Haringvlietdam een karakteristiek beeld van de zuidwestelijke delta. Aan de noordzijde is het contrast van het natuurlijke strand en de slikken van de Westplaat met de industrie van de Maasvlakte karakteristiek. Haringvliet Kenmerkend voor het zuidelijk deel van onze gemeente is de ligging aan het Haringvliet met gorzen en open water. De weidse openheid wordt begrensd door de duinen en de deltadijk.
Het open water van het Haringvliet bepaalt in grote mate de uitstraling van het landschap en heeft een grote natuurlijke en recreatieve waarde. Het Quackgors, beheerd door Natuurmonumenten, is een belangrijk nat natuurgebied bestaande uit rietvelden met speciale natuurwaarden. Het natuurgebied is niet toegankelijk en hier komen tal van vogelsoorten voor. De gorzen en het open water zijn van Europees belang (Natura2000-gebied ‘Haringvliet’). De bijdrage uit het Droomfonds van de Nationale Postcode Loterij in 2015 was de onmisbare impuls om belangrijke stappen te kunnen zetten op weg naar een dynamische delta. Want het gebied kent sinds kort weer enige natuurlijke dynamiek nu de Haringvlietdam op een kier staat. Belangrijk voor de recreatiesector in dit gebied is de waterrecreatie en -sport, bijvoorbeeld in de vorm van een jachthaven met vakantiepark.
Ontspanning en natuur aan het Haringvliet
73 Omgevingsvisie Voorne aan Zee
Voordelta en stranden De Voordelta is een uniek estuarium, een onvoorstelbaar rijk gebied met grote hoeveelheden vogels, vis en schelpdieren en zeezoogdieren. Niet voor niets is dit een beschermd natuurgebied van Europees belang (Natura2000). De Voordelta van onze gemeente is alle kustruimte tot aan de zeezijde van de Haringvlietsluizen. Ten westen van de Brielse Gatdam ligt de Westplaat, een natuurgebied bestaande uit slikken die belangrijk zijn als rust- en foerageergebied voor veel steltlopers en andere vogels. Dat geldt ook voor de zandplaten voor de kust. Hier rusten bovendien veel zeehonden. De Voordelta is heel dynamisch, maar de dynamiek is wel veranderd sinds de aanleg van de Haringvlietdam. Door een verminderde uitstroom vanuit het Haringvliet wordt de kust voor Voorne ondieper door zandafzettingen en ontstaan zandplaten en slikken.