Jaarstukken 2021 DEF Gouda
Tekst van het document
Met cofinanciering van de provincie Zuid-Holland is Chainels als communicatieplatform tussen de economische partijen in de binnenstad geïntroduceerd. Horecavisie In het bijzonder voor de horecasector geven de coronamaatregelen onzekerheden en doet het inkomsten wegvallen. Veel horeca staan financieel onder druk. Om de financiële lasten voor horecaondernemers te verlichten zijn in 2021 geen toeristenbelasting en precariobelasting voor het plaatsen van een terras in rekening gebracht. Horecabedrijven mochten hun terras in de zomer tijdelijk verruimen. Vanwege de belangrijke rol die horeca speelt in de gastvrijheid en aantrekkelijkheid van de binnenstad is met de horecasector gewerkt aan het opstellen van een horecavisie die onder meer gaat over de ruimte voor vernieuwing van horeca-aanbod en het faciliteren van het bestaande aanbod. Aanpak achterstallig onderhoud via subsidieregeling De authentieke historische stad wordt in het kader van Gouda 750 versterkt en met prioriteit opgeknapt met de doelgerichte aanpak van achterstallig onderhoud en de gevelherstel. Hiervoor worden eigenaren actief benaderd.
68
Jaarstukken 2021
Leegstand bestrijden en continueren uitvoering wonen boven winkels Vele inspanningen zijn erop gericht om leegstand in de binnenstad te voorkomen en te bestrijden. De leegstandsverordening is in 2021 geëvalueerd. De verordening is een verrijking van het instrumentarium van het college. Het college wil de leegstand vooral sámen met pandeigenaren en -gebruikers te lijf gaan. Daarom wordt hard gewerkt aan het bestrijden van de leegstand door middel van het uitvoeren van de leegstandsverordening, persoonlijke gesprekken met pandeigenaren en een pand-voor-pandbenadering. Ook door het continueren van de regeling Wonen boven Winkels is ingezet op de veiligheid, levendigheid en de economische aantrekkelijkheid van het winkelgebied. De leegstand (in vloeroppervlakte) in de binnenstad daalde in 2021 tot 7,5%. Sinds 2017 was het leegstandspercentage niet zo laag. Veel ondernemers hebben gebruik gemaakt van het uitstellen van het betalen van belasting, van de maatregelen van de Rijksoverheid en soms van het later betalen van de huur, waardoor de gevolgen van de coronacrisis mogelijk vertraagd zichtbaar worden in de leegstandcijfers. In 2021 is een vereniging voor vastgoedeigenaren en makelaars in de binnenstad opgericht, de vereniging eigenaren VBG. De gemeente overlegt met de VBG, de SBG en de centrummanager over toekomstige oplossingen voor bestaande en eventuele nieuwe leegstand.
De mogelijkheden en wenselijkheden bij transformatie naar bijvoorbeeld een maatschappelijke functie of woonfunctie worden daarbij ook bezien, evenals de omvang van het winkelgebied. Met het oog op de aantrekkelijkheid van het winkelgebied blijft het daarbij de voorkeur om publieke functies op de begane grond van de hoofdwinkelstraten te behouden. Autoluwe binnenstad & Fietsen in de binnenstad Bij de uitvoering van het Verkeerscirculatieplan werken we aan het terugdringen van gemotoriseerd verkeer in de binnenstad als belangrijke sleutel om de verblijfskwaliteit in de binnenstad te verbeteren. Naast het bestaande autovrije winkelgebied wordt ingezet op een autoluwe binnenstad met selectieve toegankelijkheid. In 2021 is besloten dat vanaf 2025 de binnenstad wordt ingericht als Zero-Emissiezone voor Stadslogistiek. Er wordt onderzoek gedaan naar een distributiehub. Bij een aantrekkelijke binnenstad horen ook goede fiets- en parkeervoorzieningen. Ook samen met de binnenstadondernemers wordt naar oplossingen gezocht voor de verschillende knelpunten bij het fiets parkeren in de binnenstad. Er wordt een parkeerstrategie ontwikkeld. Meer hierover onder het kopje “Uitvoeren van het mobiliteitsplan” in het programma Wonen en leefomgeving.
Meer groen in de binnenstad Vergroening maakt de binnenstad niet alleen aantrekkelijker voor bewoners en bezoekers, maar is ook noodzakelijk voor het tegengaan van hittestress en wateroverlast. Door opwaardering van de openbare ruimte op verschillende plaatsen wordt er geïnvesteerd in een vitale binnenstad, bijvoorbeeld bij de herinrichting van de Agnietenstraat en Achter de Waag. Daarbij wordt ook meer groen gecreëerd. Bij de herontwikkeling van de zuidelijke kant van het stationsgebied is de openbare ruimte aan de Vredebest heringericht. Er wordt een route gerealiseerd die mensen via een ‘denkbeeldige’ rode loper vanuit het station direct naar de historische binnenstad brengt. Evenementenbeleid Het onvoorspelbare verloop van het Coronavirus zorgde herhaaldelijk voor aanpassingen in de overheidsmaatregelen. Dit vroeg veel van het incasseringsvermogen, doorzettingsvermogen en creativiteit van evenementenorganisatoren. Helaas konden in 2021 veel evenementen niet, of alleen in aangepaste vorm, doorgaan. De onvermijdelijke kosten zijn bij gesubsidieerde evenementen niet teruggevorderd. Koningsdag en Zotte Zaterdag zijn doorgegaan met een prachtig alternatief programma. Ook de intocht van Sinterklaas heeft op feestelijke wijze plaatsgevonden. Gouda bij Kaarslicht heeft een goed bekeken, stijlvolle uitzending verzorgd die bij TV West en bij RTV Gouwestad te zien was.
Cultuurhistorie Gouda wil haar authentieke historische stad koesteren en versterken en zette daarom ook in 2021 in op vitaal en bruikbaar erfgoed. De aanpak van achterstallig onderhoud van monumentale en beeldbepalende panden in de binnenstad is daarin een belangrijke factor, evenals de maatschappelijke benuttig (via herbestemming) ervan. In 2022 (Gouda 750) staat de binnenstad er verzorgd bij. We spreken eigenaren van monumentale en beeldbepalende panden aan op hun verantwoordelijkheid en stimuleren hen om hun panden planmatig te onderhouden ter voorkoming van kostbare restauraties. De verduurzaming van de historische panden is belangrijk, maar vraagt bijzondere aandacht. Omdat de gewenste maatregelen soms op gespannen voet staan met het belang van de monumentwaarden en het beschermd stadsgezicht, maakt Gouda duidelijke richtlijnen over hoe de verduurzaming het beste kan worden vormgegeven. Gevelherstel via subsidieregeling Gouda 750 De authentieke historische stad wordt in het kader van Gouda 750 versterkt en met prioriteit opgeknapt met de doelgerichte aanpak van gevelherstel. Hiervoor werden eigenaren actief benaderd. Naast het feit dat hiervoor in 2021 39 subsidieaanvragen zijn ingediend, waren er diverse eigenaren die het noodzakelijke herstel zonder subsidie ter hand namen.
Stimuleren van duurzaamheid van het erfgoed Met de inwerkingtreding van de Regeling Erfgoed en Duurzaamheid per 1 januari 2021 geeft Gouda op heldere wijze duidelijkheid over wat kan en niet kan, met ook veel ruimte voor vrijstellingen bij met name gemeentelijke monumenten en
Jaarstukken 2021
69
de beschermde binnenstad. Er is in 2021 voor alle daken in de binnenstad in beeld gebracht welke daken geschikt zijn voor zonnepanelen en waarom. Deze dakenkaart is direct te raadplegen via GIS-Gouda (module CHBK). Ontsluiting informatie over de gemeentelijke regels en via internet Cultuurhistorische Basiskaart ‘afgerond’ Alle informatie met betrekking tot monumenten en binnenstad is in 2021 nóg eenvoudiger via de gemeentelijke website terug te vinden. Hoewel het vullen van de CHBK nooit af is, is afgelopen jaar de laatste fase van de opbouw van de CHBK in GIS Gouda afgerond; een belangrijke bron van informatie als het gaat om de geschiedenis en het erfgoed van Gouda. Dat wil zeggen dat “het grote verhaal” over de cultuurhistorische geschiedenis van Gouda staat, zowel voor intern, als voor extern gebruik. Uitvoering en implementatie van de Visie op Historische Linten (‘Lintenvisie’) In 2021 werd de Historische Lintenvisie opgesteld en vastgesteld door de raad. Deze zal nu verder worden uitgewerkt in het Omgevingsplan en ontsloten worden via de cultuurhistorische basiskaart.
Religieus Erfgoed (‘Kerkenvisie’) Het verder tot stand brengen van de Goudse visie op religieus erfgoed via onderzoek en begeleiding van kerkgenootschappen en andere stakeholders, evenals het bevorderen van de onderlinge samenwerking is in 2021 afgerond met de publicatie van de Kerkenvisie en het ondertekenen van een afsprakenbrief. De beheerders en eigenaren van het religieus erfgoed van Gouda en de gemeente hebben afspraken gemaakt om zowel de gebouwen als de historische bezittingen zorgvuldig en duurzaam voor het nageslacht te bewaren. Maar ook om, wanneer dat mogelijk is, bijzonder bezit voor een groot publiek zichtbaar te maken. Uitvoering van de Instandhoudingsregeling Erfgoed Gouda 2020 Deze vernieuwende subsidieregeling voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten begint op gang te komen. Het subsidiëren van planmatig onderhoud heeft een omslag in het denken van de betrokken eigenaren tot gevolg. Het vraagt hen vooruit te kijken en dure restauraties te voorkomen door te werken met een meerjarenonderhoudsplan. In 2021 hebben zeven monumenteneigenaren een meerjaren-onderhoudsplan laten maken en een subsidieaanvraag ingediend om hun gemeentelijk monument planmatig in stand te houden. Herbestemming en maatschappelijke benutting van erfgoed De herbestemming en maatschappelijke benutting van erfgoed blijft van groot belang en vraagt creatieve oplossingen.
De uitvoering ervan betreft hoofdzakelijk ambtelijke inzet die zich richt zich op het vinden van passende mogelijkheden en het ondersteunen van het ontwikkelproces. Daarnaast is het mogelijk om voor moeilijk te financieren, urgente, langdurig leegstaande objecten een laagrentende lening af te sluiten. Twee belangrijke en aansprekende voorbeelden van herbestemmingen zijn het vm. Weeshuis en de Gouwekerk met pastorie. In 2020 en 2021 is aan beide projecten hard gewerkt. Het voormalige Weeshuis, respectievelijk Gemeentebibliotheek werd tot Boutique hotel-restaurant getransformeerd en opende in mei 2021 haar deuren. Helaas heeft de Coronacrisis bij de Gouwekerk geleid tot wegvallen van de beoogde gebruiker/koper. Medewerkers van met name Cultuurhistorie, Ruimtelijke Ordening zijn in samenwerking met Monumentenzorg-ODMH veelvuldig intensief betrokken bij de directe begeleiding namens de gemeente om ontwikkelaars te ondersteunen bij hun zoektocht en de (bouw)procedures waar ze mee te maken hebben. In 2021 is het overigens wel gelukt om voor de hoog-monumentale pastorie bij de Gouwekerk een passend bouwplan met appartementen te ontwikkelen. Dit plan zal in 2022 worden opgeleverd. Niet onbelangrijk is ook de planvorming rond de “herleving” van het Stadhuis op de Markt.
Na een vliegende start met de ideeënvorming in samenspraak met partijen in de stad, kon de raad eind 2021 kennis nemen van de houtskoolschets ‘Herleving Stadhuis Gouda’. De raad stelde in 2021 de kaders voor de herbestemming vast.
3.5.2 Corona 2021 werd door de coronapandemie een ander jaar dan verwacht. Vooral sectoren als cultuur, horeca, evenementen, detailhandel en toerisme kregen stevige klappen. De gemeente heeft veel tijd en energie besteed aan steunmaatregelen. Zo zijn er huurkortingen verleend aan organisaties die in gemeentelijk vastgoed zitten, wordt er geen toeristenbelasting geheven en is de precario op terrassen en (winkel)uitstallingen geschrapt. Er wordt coulant omgegaan met evenementensubsidies en er zijn geen leges geheven indien evenementen niet doorgingen. Er is een tijdelijke steunregeling voor de culturele sector geïntroduceerd. Ondernemers die niet op de warenmarkt terecht konden hoefden ook niet te betalen voor hun standplaats. Na een intensieve lobby is er € 435.000 aan rijkssteun verkregen voor De Goudse Schouwburg. De gemeente heeft zorg gedragen voor deze cofinanciering.
70
Jaarstukken 2021
3.5.3 Eigen indicatoren Taakveld
Omschrijving
Gouda
5. Sport, cultuur en recreatie Bijdragen uit de stad in het kader van Gouda750
5. Sport, cultuur en recreatie Bestedingen bezoekers
Streefwaarde
Stand 2021
Stijging
Bijdragen door sponsoren zijn gestegen. Fondsbestuur heeft bedrijven uit de stad aangezocht. Ook in 2022 sponsorwerving en acties onder burgers om bij te dragen.
2019: € 40,70 Stijgende trend vanaf 2010 per persoon
2020 € 44,30 per persoon
5. Sport, cultuur en recreatie Leegstand winkels gemeten in vloeroppervlak
Doel in 2023 (eind van 7,5% in 2021 collegeperiode) het mogelijk worden gevolgen leegstandspercentage in het van corona vertraagd kernwinkelgebied: 7% Doel in zichtbaar in leegstandscijfers. 2020: 8,6%
5. Sport, cultuur en recreatie Cultuurdeelname bij de gesubsidieerde culturele organisaties (zowel actief en als receptief)
Stijging
5. Sport, cultuur en recreatie Aantal inwoners van 19 jaar en ouder dat voldoet aan de landelijke, recent aangescherpte, Beweegrichtlijn
50,40%
52,50%
52%* N.B. in de regio daalde het percentage van 54 naar 50.
5. Sport, cultuur en recreatie Planmatig onderhoud gemeentelijke monumenten op basis van meerjarig onderhoudsplan
2021: ca € 150.000
Ca. 15 panden met planmatige aanpak per jaar
* De cijfers worden eens per vier jaar geactualiseerd door middel van de Gezondheidsmonitor van het RIVM in samenwerking met CBS en GGD. De cijfers zijn in 2020 verzameld en in 2021 gepubliceerd.
3.5.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd. Taakveld
Indicator
5. Sport, cultuur Niet-sporters en recreatie
Meeteenheid
Periode Gouda
%
2020
Nederland 49,4
StreefwaardeRealisatie
49,3 Minder dan 50
In Gouda afname van 50,4% naar 49,4%; Landelijk toename van 48,7% naar 49,3%.
3.5.5 Wat heeft het gekost? 3.5.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)
Begroting 2021
Begroting 2021 na wijzigingen
Rekening 2021 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen
Lasten
17.973
19.609
19.059
550
Baten
-2.677
-3.352
-3.201
-151
Saldo van baten en lasten
15.297
16.257
15.857
399
Toevoegingen aan reserves (lasten)
31
31
31
0
Onttrekkingen aan reserves (baten)
-2.342
-3.586
-2.322
-1.264
Gerealiseerd resultaat
12.985
12.701
13.566
-865
Jaarstukken 2021
71
3.5.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)
Lasten / Baten
2.3 Recreatieve havens
Lasten
269
2.3 Recreatieve havens
Baten
-107 162
Saldo
Begroting 2021 Begroting 2021 na wijzigingen
Rekening 2021
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
267
252
15
-107
-111
4
160
141
20
5.1 Sportbeleid en activering
Lasten
6.082
6.669
6.536
133
5.1 Sportbeleid en activering
Baten
-40
-640
-547
-93
6.042
6.029
5.989
40
Saldo 5.2 Sportaccommodaties
Lasten
2.847
2.771
2.713
57
5.2 Sportaccommodaties
Baten
-2.530
-2.530
-2.467
-63
317
241
246
-5
5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part
Lasten
3.786
4.983
4.797
185
5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part
Baten
Saldo
Saldo
0
-75
-75
0
3.786
4.908
4.722
185
5.4 Musea
Lasten
2.267
2.250
2.249
1
5.4 Musea
Baten
0
0
0
0
2.267
2.250
2.249
1
731
676
550
126
Saldo 5.5 Cultureel erfgoed
Lasten
5.5 Cultureel erfgoed
Baten
Saldo
0
0
0
0
731
676
550
127 32
5.6 Media
Lasten
1.992
1.992
1.960
5.6 Media
Baten
0
0
0
0
Saldo
1.992
1.992
1.960
32
Totaal saldo taakvelden
15.297
16.257
15.857
399
3.5.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)
Lasten
V/N
Baten
V/N
2.3 Recreatieve havens
15
V
4
V
Diverse kleine verschillen.
15
V
4
V
5.1 Sportbeleid en activering
133
V
93
N
Het voordeel op de lasten heft het tekort op de baten ruimschoots op. Per saldo is er een afwijking van € 40.000 voordelig. Dit betreft diverse kleine afwijkingen op het gebied van sportbeleid.
133
V
93
N
5.2 Sportaccommodaties
57
V
63
N
Het voordeel op de lasten heft grotendeels het tekort op de baten op. Per saldo is er een afwijking van € 6.000 nadelig. Dit betreft diverse kleine afwijkingen op het gebied van sportaccommodaties.
57
V
63
N
5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part
185
V
0
V
Evenementen: door corona konden veel evenementen geen doorgang vinden. Hierdoor is een voordeel ontstaan.
116
V
Diverse kleine verschillen.
69
V
5.4 Musea
1
V
0
V
Diverse kleine verschillen.
1
V
0
0
0
V
5.5 Cultureel erfgoed
126
V
Restauraties Gemeentelijke Monumenten: de raad wordt voorgesteld om het restantbudget ad. € 122.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022, ter dekking van aangegane subsidieverplichtingen monumentenrestauraties voorgaande jaren.
122
V
Diverse kleine verschillen.
25
N
Gevelherstel: de raad wordt voorgesteld om het restantbudget ad. € 29.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022, ter dekking van in voorgaande jaren aangegane subsidieverplichtingen.
29
V
72
Jaarstukken 2021
Omschrijving (bedragen * € 1000)
Lasten
V/N
5.6 Media
32
V
Diverse kleine verschillen.
32
V
Baten
V/N 0
V
3.5.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)
Verschil
V/N
Reserve versnelling woningbouw: voor het (meerjarig) project versnelling woningbouw zijn in 2021 minder kosten gemaakt die verrekend worden met de reserve.
1.264
N
Totaal
1.264
N
3.5.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen
Doel
Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland
De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden zoals het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten en de biodiversiteit binnen de groengebieden, evenals de bevordering van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.
Streekarchief Midden-Holland
Het Streekarchief Midden-Holland bewaart conform de Archiefwet de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de deelnemende gemeenten en Regio Midden Holland.
Belastingsamenwerking GouweRijnland
De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.
Sport.Gouda
Sport.Gouda B.V. heeft als doel: het op economisch verantwoorde wijze beheren en exploiteren van de sportaccommodaties in Gouda ten behoeve van de sportbeoefening en vrije tijdsbesteding van de inwoners van de Gouda en de regio; het ontwikkelen en verzorgen van sport- en activiteitenprogramma’s ten behoeve van de inwoners van de Gouda en de regio.
Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie zijn van groot recreatief belang voor Gouda en haar directe omgeving. Zowel inwoners als bezoekers moeten kunnen rusten, sporten, bewegen en recreëren in de omliggende natuur- en recreatiegebieden. Groenalliantie werkt aan goed ingerichte en beheerde recreatiegebieden die bijdragen aan een actieve en gezonde samenleving. De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie boden tijdens de coronacrisis voor velen de benodigde ontspanning in het groen. In 2021 is in de Goudse Hout het padenstelsel verbeterd en zijn enkele andere verbeteringen en toevoegingen in de Goudse Hout en Oostpolder voltooid. Ook is een start gemaakt met de planvorming voor sanitaire voorzieningen in de Goudse Hout. De natuur- en recreatiegebieden hebben nu een kwaliteitsniveau dat aansluit bij de hedendaagse eisen en wensen van recreanten. Daarnaast is er in 2021 een eenduidig en handhaafbaar hondenbeleid vastgesteld. Hiermee voelen zowel hondenbezitters als niet-hondenbezitters zich welkom om te bewegen en te recreëren in de gebieden van Groenalliantie. Uit een bezoekersonderzoek in 2021 bleek dat er in de Goudse Hout veel vraag is naar faciliteiten om te sporten en te bewegen voor (jong) volwassenen in de buitenlucht. Samen met initiatiefnemers is de planvorming opgestart voor een freerun-park.
Groenalliantie speelt hiermee in op de groeiende aandacht voor gezond leven wat betekent dat er meer ruimte nodig zal zijn voor meer avontuurlijke en sportieve vormen van bewegen zoals freerunning, bootcamp en crossfit. Dit sluit aan bij de strategische doelen van de Groenalliantie in het ‘Ontwikkelplan Groenalliantie 2030’. Streekarchief Midden-Holland Het Streekarchief Midden-Holland is het cultuurhistorisch ‘geheugen’ van Midden-Holland. SAMH behoudt en beheert relevante publicaties uit Gouda en de regio. SAMH bewaart conform de Archiefwet de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de gemeenten Gouda, Krimpenerwaard, Krimpen aan de IJssel, Waddinxveen, Zuidplas en de Omgevingsdienst Midden Holland. Het Streekarchief stelt historische informatie beschikbaar voor diverse groepen onderzoekers via de studiezaal en de website, beheert archieven en collecties duurzaam in de archiefbewaarplaats en betrekt diverse doelgroepen bij erfgoed en historie via educatie en presentatie. De streekarchivaris adviseert gemeenten over duurzaam beheer van niet overgebrachte archieven en houdt daar planmatig toezicht op. Het Strategisch Informatie Overleg is het platform waarin gemeentearchivaris en toezichthouder de ambtelijk vertegenwoordigers van de gemeenten ontmoeten. Voor inbreng van de burgers zijn diverse themacafés en een klantenraad ingericht.
Managersoverleg helpt SAMH bij het voorbereiden van de begrotingscyclus. De collecties van het Streekarchief beslaan circa 9.000 m’ en bestaan uit overheidsarchieven (van ambtelijke stukken tot trouw- en begraafboeken), particuliere archieven, kaart- en beeldmateriaal, boeken, tijdschriften en documentatie.
Jaarstukken 2021
73
Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de haven- en liggelden als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd. Sport.Gouda SPORT.GOUDA zorgt voor de instandhouding van het aanbod aan sportvoorzieningen, zoals het Groenhovenbad, gymzalen, sporthallen en sportvelden. Daarnaast stimuleert SPORT.GOUDA actieve sportbeoefening, door onder andere het ondersteunen van sportverenigingen en het organiseren van buitenschoolse activiteiten en sportevenementen. In 2021 heeft SPORT.GOUDA net als andere jaren gemeentelijke gymzalen, sportzalen, sporthallen en het zwembad geëxploiteerd. Dat gebeurde in 2021 vanwege corona met de nodige beperkingen. Een flink deel van het jaar konden de accommodaties niet gebruikt worden. Op de momenten dat dat wel volledig of gedeeltelijk kon, werd daar in overleg met de huurders zo efficiënt mogelijk invulling aan gegeven. Naast alle overige reguliere werkzaamheden op het gebied van verenigingsondersteuning, sportstimulering en Gouda Goed Bezig, realiseerde SPORT.GOUDA een aantal renovaties op de buitensportparken. Meest in het oog springend daarbij was de renovatie van het hoofdveld van voetbalvereniging ONA, waar een waterberging onder het veld werd aangebracht.
SPORT.GOUDA voerde al de coördinatie over de uitvoering van het Sportakkoord, daar kwam in 2021 het Preventieakkoord bij. SPORT.GOUDA stelde in 2021 een strategische toekomstvisie op en in het laatste kwartaal werd de huidige DVO geëvalueerd met als doel die vanaf 2023 te verlengen.
74
Jaarstukken 2021
3.6 Leefbaarheid en veiligheid Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 11.164 Baten * € 1.000 461 Percentage van totale uitgaven 4%
Het programma Leefbaarheid en veiligheid omvat een breed scala aan onderwerpen, van jeugdoverlast en jonge veelplegers tot de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Veel energie is gericht op de aanpak van woninginbraken. Voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken is de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partijen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel. De afdeling stadstoezicht ondersteunt de uitvoering van het beleid met toezicht en handhaving.
Wat heeft Gouda bereikt? Daling aantal woninginbraken In 2021 is het aantal woninginbraken gedaald met 50% ten opzichte van 2020. In totaal zijn er 137 inbraken gepleegd, waarvan 50% een poging betrof. Er zijn 114 BuurtWhatsAppgroepen actief die tips krijgen. Afname jeugdcriminaliteit Er zijn fors minder meldingen jeugdoverlast gedaan (-42%). Tijdelijk cameratoezicht en toegenomen handhaving heeft geleid tot meer rust in de wijken. Het project dealbrekers is van start gegaan, dit is gericht op het voorkomen van jonge aanwas in de drugscriminaliteit. Tegengaan van ondermijning en drugscriminaliteit In het afgelopen jaar zijn acht woningen gesloten na de vondst van soft- of harddrugs. Daarnaast is er zeven maal een last onder dwangsom opgelegd voor onder andere lachgas, vuurwerk, hennep of harddrugs. In het programma Aanpak Ondermijning zijn 30 signalen geduid en 20 bestuurlijke rapportages aangeleverd. Voorkomen van radicalisering en polarisatie Conform het Plan van Aanpak Terugkeerders is er in samenwerking met de ketenpartners uit het casusoverleg radicalisering gewerkt aan nazorg detentie, re-integratie en monitoring van twee Goudse terugkeerders. Er zijn sessies opvoedondersteuning georganiseerd voor moeders in het kader van tegengaan van radicalisering. Stadstoezicht Handhaving heeft door corona veel andere taken moeten uitvoeren.
Er zijn uiteindelijk 91 formele waarschuwingen uitgeschreven voor samenscholing of andere overtredingen van de noodverordeningen. Er is veel inzet gepleegd ten behoeve van het aanspreken van bezoekers en ondernemers.
Wat zijn de belangrijkste indicatoren?
-50% Resultaat aantal woninginbraken
-42% Resultaat meldingen jeugdoverlast
-5% Resultaat aantal meldingen conflictbemiddeling en burenruzie Jaarstukken 2021
75
3.6.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? In 2019 is de Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid vastgesteld, voor de periode 2019-2022. Per prioriteit wordt de voortgang gerapporteerd die door de gemeente, in nauwe samenwerking met de veiligheidspartners, in het afgelopen jaar behaald is. Door de aanpak van jeugdcriminaliteit de woninginbraken verder omlaag brengen: minder meldingen jeugdoverlast, fors minder woninginbraken Het aantal meldingen jeugdoverlast is in 2021 fors gedaald (-42%). Dit is deels verklaarbaar door de inzet van extra maatregelen op overlastlocaties. Op het niveau van de Eenheid Den Haag is ook een sterke daling te zien van meldingen jeugdoverlast. Eenheidsbreed is dit een daling van 30%. Er is veel inzet gepleegd op overlastlocaties in met name Oost, Goverwelle, Kort Haarlem en Korte Akkeren Oud. Tijdelijk cameratoezicht en meer handhaving heeft geleid tot enige rust in de wijken. Zo is er aan de Sportlaan cameratoezicht ingezet en gold er een aantal maanden een samenscholingsverbod. Rond de jaarwisseling is de parkeerplaats volledig afgesloten voor voertuigen. Parkeerplaatsen in de omgeving waar overlast werd veroorzaakt werden tevens afgesloten. De politie heeft de locatie sterk geprioriteerd. Ter hoogte van de Han Hollanderweg is ook een camera geplaatst na een aantal autobranden die veel onrust veroorzaakten onder omwonenden.
Rond de Marathonlaan is veel aandacht voor versterking van de cohesie. Preventie op jeugd In 2021 is de opdracht voor uitvoering van jongerenwerk uitgevoerd door stichting Buurtwerk. De focus in de opdracht ligt op risicojeugd in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. De jongerenwerkers van Buurtwerk hebben ruim 400 jongeren bereikt. Er is contact gelegd via online activiteiten en voorlichtingen, sportactiviteiten, jeugdinitiatieven, schooljongerenwerk en ambulant werk. Via het ambulant werk worden ongeveer 200 jongeren in de leeftijd 13-19 jaar bereikt. Daarnaast zijn er acht risicogroepen die (twee)wekelijks binnen komen voor een gerichte activiteit. Met twee nieuwe groepen uit Achterwillens en Bloemendaal wordt momenteel iets opgestart. Om meer grip te krijgen op individuele casuïstiek van jonge jeugd die dreigt af te glijden richting criminaliteit, op criminele families en op ondermijningscasuïstiek, is er in 2021 gestart met de pilot interventieteam. Het interventieteam bestaat uit verschillende medewerkers vanuit zorg en veiligheid zoals projectleider mensenhandel, programmamanager ondermijning, stadsmarinier, ondermijningsspecialist van de ODMH, specialist Wmo en Jeugd, analist veiligheid en een procesregisseur veiligheid en jeugd. Binnen dit team wordt complexe casuïstiek behandeld met als doel doortastend en slagvaardig ondermijnende criminaliteit te bestrijden.
Momenteel is er een gemiddelde caseload van vijf casussen per maand welke in het interventieteam worden behandeld. Resultaten TopX In 2021 is de TopX aanpak verder ingevuld. De instroomcriteria zijn medio 2020 gewijzigd waardoor een meer flexibele en actuele inzet op veelplegers mogelijk werd. Jongeren die uitsluitend een repressieve benadering vereisen, worden niet opgenomen in de TopX. Zij vallen onder de aanpak van de politie en het Openbaar Ministerie. Het recidivecijfer van het eerste jaar TopX (juli 2020-juli 2021) bedraagt 41%. De tien personen die bij start van de TopX geselecteerd zijn, waren met elkaar in totaal 73 keer als verdachte aangemerkt. Na één jaar zijn deze tien personen in totaal 43 keer als verdachte aangemerkt. Dit is een daling van 41%. In 2021 vielen er in totaal 16 personen onder de aanpak. Hiervan zijn er inmiddels zeven afgesloten, waarvan vier positief en drie negatief. Woninginbraken: -50% Er zijn 137 woninginbraken gepleegd, dit is 50% minder dan in 2020. De helft hiervan betrof een poging, de andere helft een voltooide inbraak. De oplossingsratio steeg naar 8,1%. Hiermee is de doelstelling van een oplossingsratio van 11% of meer, echter niet behaald. De doelstelling van -10% woninginbraken is ruim behaald. Er is drie maal een last onder dwangsom opgelegd voor het vervoeren of bij zich hebben van inbrekerswerktuigen.
Door middel van vakantietoezichtservice is het toezicht op door vakantie onbewoonde woningen geïntensiveerd. Dit toezicht wordt uitgevoerd door de medewerkers van stadstoezicht in afstemming met de politie. In totaal hebben zich vorig jaar 114 huishoudens aangemeld voor de vakantieservice. Zes inwoners hebben gebruik gemaakt van de poortverlichtingsregeling. Met de 114 beheerders van nieuwe en bestaande app-groepen is veel informatie gedeeld over hotspotlocaties, actuele gebeurtenissen en de bestaande regelingen. Daarnaast deelt de politie via de zogenoemde ‘Heterdaadgroep’ kritische informatie met de BuurtWhatsAppgroepen om zo tips te krijgen van mogelijke getuigen van de inbraak of verdachte situatie. Drugscriminaliteit en Ondermijning In 2021 zijn acht woningen gesloten waar handelshoeveelheden drugs werden aangetroffen. Er zijn in 2021 geen last onder dwangsom (lod) opgelegd voor drugshandel op straat. Wel is tweemaal een lod opgelegd aan personen die werden aangetroffen met lachgas in hun bezit. Er is eenmaal één last onder dwangsom opgelegd voor het aantreffen van een hennepplantage in een woning en éénmaal een last vanwege het aantreffen van harddrugs in een woning. Een van de belangrijke pijlers binnen de aanpak van ondermijnende criminaliteit is het structureel controleren van bedrijfsstructuren.
Zo vinden er structurele horeca-, overlastpanden-, spookbewoning- en ondermijningscontroles plaats. In 2021 waren de coronamaatregelen goed merkbaar, waardoor een aantal controles niet zijn doorgegaan. In totaal hebben er tien
76
Jaarstukken 2021
controles plaatsgevonden. Hiervan waren er twee horecacontroles, vijf overlastpanden en spookbewoning controles en drie ondermijningscontroles. Deze laatstgenoemde betroffen diverse locaties met opslagboxen en bedrijventerreinen. In 2020 is vanuit het landelijk Ondermijningsfonds een extra impuls gegeven aan de inzet op de malafide horeca, dit is in 2021 voortgezet. Aanleiding hiervoor was dat 20%-25% van het Goudse horecabestand in beeld is bij de ondermijningsaanpak. De horeca lijkt daarmee een vaak gebruikte voorziening voor het plegen van criminele feiten en voor het samenkomen van criminelen. Voor het project ‘Gezonde horeca’ is de samenwerking met het HEIT geïntensiveerd. Vanwege de coronamaatregelen is in 2021 gewerkt met gerichte bedrijvencontroles in plaats van grote integrale horecacontroles. In totaal zijn er 47 Bibob-toetsingen uitgevoerd waarvan er 17 onderzoeken nog niet zijn afgerond. Er zijn in totaal twaalf adviesvragen ingediend bij het Landelijk Bureau Bibob. Het Landelijk Bureau Bibob concludeerde in deze zaken: • Vier keer dat er een ernstig gevaar bestaat dat de vergunning zal worden gebruikt voor criminele doeleinden; • Vier keer dat er een mindere mate van gevaar bestaat dat de vergunning zal worden gebruikt voor criminele doeleinden; • Vier keer dat er geen gevaar bestaat dat de vergunning zal worden gebruikt voor criminele doeleinden.
In één geval is er een voornemen tot weigering geuit, maar is naar aanleiding van de ingediende zienswijze besloten om de vergunning onder voorwaarden op grond van de Wet Bibob te verlenen. Daarnaast zijn nog twee voornemens tot weigering, een voornemen tot intrekking en een voornemen tot verlening onder voorwaarden op grond van de Wet Bibob geuit. De zienswijzetermijnen in deze zaken lopen nog. Radicalisering, sociale overlast en gebiedsregie Conform het Plan van Aanpak Terugkeerders is er in samenwerking met de ketenpartners uit het casusoverleg radicalisering gewerkt aan nazorg detentie, re-integratie en monitoring van twee Goudse terugkeerders. De netwerkregisseur heeft opvoedingsondersteunings- en weerbaarheidsbijeenkomsten van project Oumnia Works gefaciliteerd. Er hebben twee trainingen aan groepen moeders plaatsgevonden. Er zijn in de eerste helft van 2021 78 zaken buurtbemiddeling in behandeling genomen, het oplossingspercentage (halfjaarcijfer) was 79%, dit is vrijwel gelijk aan vorig jaar (77%). Team integraal pakt complexe problematiek op, waar nodig in samenwerking met veiligheid en het sociaal domein (zorg) en past maatwerk toe om zo snel tot een oplossing te komen en verergering te voorkomen. Het focusoverleg zorgt voor een integrale aanpak op complexe problematiek om zo een doorbraak te forceren in casussen die dreigen vast te lopen.
Samen met de buurt Korte Akkeren zijn thema’s omtrent leefbaarheid en/of veiligheid bepaald. Aansluitend zijn de eerste stappen gezet om bewoners zelf met de gekozen thema’s aan de slag te laten gaan. Gebiedsregie faciliteert en ondersteunt. Gebiedsregie is de vaste gesprekspartner van het inwonersinitiatief Vogelbuurt Veilig. Met de wijkvereniging Westergouwe zijn er verschillende voorstellen gedaan voor fysieke aanpassingen om de wijk leefbaarder te maken. Er is in West inzet vanuit de opbouwwerker geweest om de verschillende groepen bewoners bij elkaar te brengen en te versterken. Ook in Noord zijn dergelijke initiatieven ondersteund, met name in Achterwillens en de Burgen-en Lustenbuurt. Inzet van de afdeling Stadstoezicht Een groot deel van het reguliere werk van de afdeling Stadstoezicht veranderde onder invloed van corona. De afdeling is in september 2021 na de toename van besmettingen weer opgedeeld in twee teams, die vanaf dat moment weer gescheiden werkten gelijk aan 2020. Zo is het risico op besmetting en uitval voor de gehele afdeling fors gereduceerd. Er is extra capaciteit ingehuurd om zowel de handhaving op corona als het reguliere werk zo veel mogelijk doorgang te kunnen laten vinden. In periodes dat er minder tot geen toeristen in de stad kwamen, was er minder werk qua parkeercontroles en het uitschrijven van naheffingen.
Het aantal reguliere bekeuringen is stabiel gebleven ten op zichte van het voorgaande jaar. In de woonwijken kreeg de controle op verkeerd geparkeerde voertuigen en andere middelen, zoals aanhangwagens, meer aandacht. Dit leidde tot meer bekeuringen. Omschrijving
Aantal
Kentekenscans
139.209
n.v.t.
4.619
300.235
Naheffingen parkeren Reclameheffingen Bekeuringen*
Bedragen in €
168
122.158
2.981
niet bekend
Afgehandelde meldingen Slimmelden
3.340
n.v.t.
Waarnemingen
5.186
n.v.t.
Waarschuwingen (excl. coronagerelateerde waarschuwingen)
726
n.v.t.
Diftar bestuurlijke handhaving
269
7.209
156.498
429.602
Totaal
Jaarstukken 2021
77
Omschrijving
Aantal
Bedragen in €
* Het bedrag dat gemoeid is met bekeuringen komt slechts deels ten gunste van de gemeente. De sancties leiden tot verschillende geldstromen.
Illustratie: totaal aantal meldingen slimmelden 2021 per categorie en wijk
3.6.2 Corona Ook in 2021 had corona impact op het openbare leven. Het aantal meldingen jeugdoverlast is echter, in tegenstelling tot 2020, niet gestegen maar juist gedaald. Het jongerenwerk kon gedurende de lockdowns soms alleen buiten plaatsvinden en in sommige periodes konden zij geen enkele activiteit uitvoeren. De netwerkregisseur heeft in samenwerking met een afvaardiging uit de Marokkaanse gemeenschap en de crisisorganisatie een bijeenkomst ten behoeve van de vaccinatiebereidheid in de Marokkaanse gemeenschap georganiseerd. In het afgelopen jaar had de gemeente te maken met de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid 19. De verschillende handhavingskaders vanuit de veiligheidsregio en Den Haag hebben veel gevraagd van de handhavers op straat. De verschillende maatregelen op basis van keuzes van het kabinet zorgden, in de ogen van een deel van het publiek, voor onduidelijkheden. Er was hierdoor soms extra spanning tussen de handhavers en inwoners/ondernemers. Naarmate het jaar vorderde nam de tolerantie jegens de regels steeds meer af en dat had zijn effect op de relatie met de inwoners. De inkomsten uit precario (terrassen) en havengelden zijn in 2021 beduidend lager dan begroot. De bekeuringen die zijn uitgedeeld in het kader van overtredingen van de noodverordeningen zijn via het strafrecht afgehandeld. De inkomsten hieruit zijn hierdoor niet voor de gemeenten.
Er zijn relatief veel waarschuwingen uitgedeeld. Dit was conform de opdracht vanuit de veiligheidsregio. Iedere aanpassing van de verordening zorgde voor een nieuwe waarschuwingsperiode. Het handhavingskader binnen de gemeente was veelal gericht op het waarschuwen en informeren en daarna pas op repressie. Het groot aantal waarnemingen (1.111) duidt op het aantal maal dat er een controle is uitgevoerd op onderstaande feiten, waarbij geen overtreding werd geconstateerd.
78
Jaarstukken 2021
Handhaving op corona
Combibon sanctie
Waarneming
Waarschuwing
Bouwmarkt
0
15
0
Geen anderhalve meter afstand
95
86
36
Horeca
0
168
4
Mondkapje
29
106
17
Samenscholing
26
398
15
Speeltuinen
0
49
0
Sportvelden
0
44
0
avondklok
7
14
3
Click&collect
0
12
1
contactberoepen
0
11
1
corona check
0
123
0
noodverordening
19
24
4
quarantaineplicht
0
3
0
supermarkten
5
58
0
181
1111
81
Totaal
3.6.3 Eigen indicatoren Taakveld
Omschrijving
Openbare orde en veiligheid
Afname aantal woninginbraken
Gouda 276
Streefwaarde -10% per jaar
Stand 2021 136
Openbare orde en veiligheid
Afname aantal meldingen jeugdoverlast
708
-5% per jaar
491
Openbare orde en veiligheid
Afname aantal meldingen gestoord/overspannen persoon
774
-5% per jaar
924
Openbare orde en veiligheid
Afname aantal meldingen burenruzie en conflictbemiddeling
657
-5% per jaar
659
Toelichting: De doelstelling op zowel de afname aantal meldingen overspannen persoon als afname aantal meldingen burenruzie en conflictbemiddeling zijn niet behaald. Ten aanzien van het aantal meldingen gestoord/overspannen persoon geldt dat er landelijk nog steeds jaarlijks een stijging te zien is, en dat is ook het geval in Gouda. Het is hierbij belangrijk om te vermelden dat dit niet om unieke personen gaat. Er kunnen meerdere meldingen over één persoon worden gedaan. De meeste meldingen horen uiteindelijk niet thuis bij de politie, maar bij de zorg. Het aantal meldingen burenruzie en conflictbemiddeling is vrijwel gelijk gebleven. Hier is de beoogde daling van 5% niet gerealiseerd. Met de inzet van buurtbemiddeling worden mooie resultaten bereikt, maar hiermee worden niet altijd nieuwe meldingen voorkomen.
3.6.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd.
Taakveld
Indicator
Meeteenheid
1. Veiligheid
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
1. Veiligheid
Misdrijven per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven
Periode
Gouda
Nederland Streefwaarde
2016
12
14 Hier wordt niet op gestuurd in het IVB.
2017
14
13
2018
10
12
2019
13
13
2020
13
11
2020
5,4
4,5 Hier wordt niet op gestuurd in het IVB.
Realisatie
In 2020 zijn in Gouda meer jongeren naar Halt doorverwezen dan gemiddeld in Nederland.
Jaarstukken 2021
79
1. Veiligheid
Misdrijven per 1.000 inwoners Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
2020
6,7
6,2 Hier wordt niet op gestuurd in het IVB.
1. Veiligheid
Misdrijven Diefstallen uit woning
2020
3,7
1,8 2020: 4,1
per 1.000 inwoners
Het aantal woninginbraken is sterker gedaald dan verwacht. Landelijk vertonen deze cijfers een nog sterkere daling.
3.6.5 Wat heeft het gekost? 3.6.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)
Begroting 2021
Begroting 2021 na wijzigingen
Rekening 2021 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen
Lasten
10.280
11.443
11.164
Baten
-125
-492
-461
-32
10.155
10.951
10.704
247
Saldo van baten en lasten
279
Toevoegingen aan reserves (lasten)
0
0
0
0
Onttrekkingen aan reserves (baten)
-226
-346
-345
-1
Gerealiseerd resultaat
9.929
10.605
10.359
246
3.6.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)
Lasten / Baten
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Lasten
5.226
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Baten
-48
Saldo
Begroting 2021 Begroting 2021 na wijzigingen
Rekening 2021
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
5.062
5.193
-130
-48
-39
-9
5.178
5.015
5.154
-139 409
1.2 Openbare orde en veiligheid
Lasten
5.054
6.380
5.972
1.2 Openbare orde en veiligheid
Baten
-77
-444
-422
-22
Saldo
4.977
5.936
5.550
386
Totaal saldo taakvelden
10.155
10.951
10.704
247
3.6.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)
Lasten
V/N
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
130
N
Dit betreft corona gerelateerd kosten. De compensatiemiddelen zijn in 2021 toegevoegd aan de Algemene Reserve, waardoor er op dit taakveld een overschrijding op de lasten is ontstaan.
117
N
Diverse kleine verschillen.
13
Baten
V/N 9
N
N
9
N
22
N
1.2 Openbare orde en veiligheid
409
V
Radicalisering: Vanuit de versterkingsgelden zijn een aantal opleidingen / trainingen gegeven voor met name moeders met kinderen in de puberteit. Bewustwording over de Nederlandse westerse samenleving en leven in Nederland met een islamitische achtergrond speelt daarbij een balangrijke rol. Daarnaast is het budget aangewend om duidingstrajecten in te kopen bij Reclassering Nederland. Dit is expertise die de gemeente zelf niet in huis heeft.
355
V
Jeugd en Veiligheid: Door corona konden niet alle acties op het gebied van "Ondermijning en Weerbaarheid bestuur" doorgang vinden.
235
V
Uitvoering bijzondere wetten: het nadeel op de lasten wordt veroorzaakt door benodigde aanvullende personele inzet op het gebied van vergunningverlening, in verband met activiteiten Gouda-750. Daarnaast zijn er lagere precarioinkomsten (ook ivm Corona) wat voor een nadeel zorgt op de baten.
165
N
36
N
Diverse kleine verschillen.
16
N
14
V
80
Jaarstukken 2021
3.6.5.4 Verschillenverklaring reserves Verschil
V/N
Afrondingsverschillen
Omschrijving (bedragen * € 1000)
1
N
Totaal
1
N
3.6.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen
Doel
Hecht / Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden
Hecht / Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert Hecht / RDOG HM de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.
Veiligheidsregio Hollands Midden
De Veiligheidsregio Hollands Midden geeft uitvoering aan hetgeen is bepaald in de Wet veiligheidsregio’s op de volgende terreinen: ■ de brandweerzorg; ■ de geneeskundige hulpverlening; ■ de samenwerking bij de gemeentelijke crisisbeheersing en rampenbestrijding; ■ de multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing; ■ het inrichten en in stand houden van de gemeenschappelijke meldkamer.
Belastingsamenwerking GouweRijnland
De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.
Hecht / Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden De meest omvangrijke taak van Hecht / de RDOG HM is de jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar. Het betreft onder andere over- en ondergewicht, kindermishandeling, internetgebruik en school-/ziekteverzuim/schooluitval. Hecht /de RDOG HM voert werkzaamheden uit voor Veilig Thuis, het Meldpunt Zorg en Overlast, BKK en draagt zij bij aan het op gang brengen van de hulpverlening bij een huisverbod. Ook ondersteunt Hecht / de RDOG HM gemeenten in de ontwikkeling van beleid voor kwetsbare burgers. Veiligheidsregio Hollands Midden De Veiligheidsregio Hollands Midden behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer, geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Daarnaast realiseert het een gecoördineerde inzet van de bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering de leges voor de uitvoering van bijzondere wetten ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag en het verstrekken van bijvoorbeeld een terrasvergunning of het houden van een evenement. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd.
Jaarstukken 2021
81
3.7 Bestuur en organisatie Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 31.397
De gemeente Gouda staat met twee benen in de stad, werkt volop samen met bewoners en biedt initiatieven de ruimte. Daarom wordt actief gewerkt aan het stimuleren van bewonersinitiatieven en (burger-)participatie. Naast de samenwerking met de inwoners van de stad behartigt Gouda haar belangen ook samen met de omliggende regio. Zowel met de gemeenten die direct om Gouda heen liggen als de ''collega'' steden Alphen aan den Rijn en Woerden is er op vele vlakken sprake van een constructieve samenwerking die al veel resultaat heeft opgeleverd.
Baten * € 1.000 5.706 Percentage van totale uitgaven 10%
Wat heeft Gouda bereikt? Ruimte voor initiatieven Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met participatiemedewerkers, wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte. Gouda Bruist ondersteunde ruim 75 lief en leedstraten. De wijkteams ontvingen € 3000 voor de communicatie met de wijk. Diverse wijkteams zagen in 2021 ondanks corona kans om leuke projecten in de buurt op te starten of mogelijk te maken.
GoudApot Stichting GoudApot keerde ruim € 220.000 uit aan initiatiefnemers van bewonersinitiatieven.
Regionale samenwerking In 2021 is gezamenlijk met de regio gewerkt aan een strategische herpositionering. De kernboodschap wordt ingezet bij lobby-activiteiten, om zo bij te dragen aan de realisatie van de belangrijkste opgaven van de regio. Deze opgaven zijn verdeeld overd rie kernthema’s: groeigebied, bereikbaarheid en economische vitaliteit.
Wat is de belangrijkste indicator?
€ 220 In 2021 heeft GoudApot € 220.000 uitgekeerd aan initiatiefnemers
82
Jaarstukken 2021
3.7.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Ruimte voor initiatieven Participatie Op diverse plekken in de organisatie zijn medewerkers aangesteld voor bewonersparticipatie en -initiatieven. Zo krijgen afdelingen meer oog en aandacht voor inbreng die belanghebbenden in de stad kunnen hebben. Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met de participatiemedewerkers wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld als er behoefte is aan extra speeltoestellen, meer groen in een buurt of het plaatsen van borden, bankjes of plantenbakken. Of, in voorkomende gevallen, zelfs een andere weginrichting. Zo zijn er het afgelopen jaar weer een aantal buurttuinen aangelegd op plekken waar eerst tegels lagen, zoals in de Van Persijnstraat. Ook is er een grote geveltuinactie georganiseerd in de Korte Akkeren. In het Anne Frankplantsoen is een fitnessparcours gerealiseerd op initiatief van bewoners. Op de Turfmarkt is de Plateel Sofa, een mozaïekbank, geplaatst. Het vergroeningsplan voor Achter de Waag is uitgegroeid tot een visie waarbij op termijn ook het Zeugwater wordt betrokken. Deze visie is gemaakt met verschillende belanghebbenden in de binnenstad. In Korte Akkeren Oud wordt de riolering vervangen en kijkt de gemeente samen met belanghebbenden uit de buurt naar hoe de straten opnieuw ingericht gaan worden.
Goudse wijkteams en Gouda Bruist De Goudse wijkteams ontvingen ook dit jaar € 3.000 als werkbudget voor communicatie en kleine uitgaven. In totaal maakten negen wijkteams hier gebruik van. Gouda Bruist ontving een budget van € 20.000 voor haar website, voor bruisbijeenkomsten en voor het organiseren van Lief en Leedstraten. In meer dan 75 straten stimuleert een gangmaker (actieve bewoner) andere bewoners om met een klein budget een bloemetje, kaart of iets lekkers elkaar te ondersteunen bij lief of leed. Stichting GoudApot Stichting GoudApot ontvangt € 220.000 subsidie van de gemeente Gouda om inwonersinitiatieven te stimuleren in de stad. Vrijwillige medebewoners verstrekken geld en adviezen aan Goudse initiatiefnemers die de straat, de wijk of de stad een stuk leuker of beter wil maken. Alle aanvragen worden direct online gepubliceerd en de stichting verantwoordt haar uitgaven jaarlijks aan de gemeente. In 2021 is er circa € 240.000 uitgekeerd door de stichting. Dit bedrag is hoger dan de subsidie omdat de middelen die in 2020 niet besteed konden worden en teruggegeven zijn, opnieuw toegekend zijn. Er zijn 149 aanvragen ingediend ter waarde van ruim € 500.000, waarvan 105 gedeeltelijk of volledig zijn toegekend.
Regio Midden-Holland In de regio Midden-Holland werken de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond vijf inhoudelijke tafels. Na vaststelling van de strategische agenda ‘De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding’ in 2020, heeft de regio Midden-Holland in 2021 ingezet op strategische herpositionering. Daarvoor zijn de voor de regio gezamenlijke lobbypunten benoemd. Hierbij zijn naast de bestuurlijke tafels ook raadsleden, statenleden en vertegenwoordigers van de waterschappen betrokken. Hierbij is de kernboodschap: "Midden-Holland is uniek door de centrale ligging: de regio midden in de Randstad. Midden-Holland is stad en platteland, natuur en cultuurhistorie, Randstad en ruimte, vakmanschap en hightech, handel en industrie. Midden-Holland biedt ruimte aan wonen, ondernemen en genieten. Voor iedereen. En zien we uitdagingen of kansen? Dan zetten we samen onze schouders eronder en maken we het mogelijk. Dat doen we al eeuwenlang en dit blijven we doen." Deze boodschap staat in het met de regiogemeenten opgestelde positioneringsdocument Regio Midden-Holland. Dit document wordt ingezet bij lobbyactiviteiten, om zo bij te dragen aan de realisatie van de belangrijkste opgaven van de regio.
Deze opgaven zijn verdeeld over drie kernthema’s: groeigebied, bereikbaarheid en economische vitaliteit. In 2021 is onder andere verder gewerkt aan: • Het ontwikkelen en vaststellen van een nieuwe regiovisie jeugd en Wmo in nauw overleg met raden. • Het uitwerken van de regiovisie met onder andere een samenwerkingsovereenkomst tussen gemeenten die per 01.01.2022 van kracht is • Het sluiten van een MKB-deal tussen de vijf gemeenten, het georganiseerd bedrijfsleven en de provincie Zuid-Holland ter bevordering van de uitvoering van de strategische economische visie Midden-Holland. • Ondersteuning van bedrijven in de verduurzamingsopgave door het opzetten van een energieloket. • Het actualiseren en afstemmen met de provincie van het regionale woningbouwprogramma Midden-Holland 2021 • Het aanbieden en bespreken van de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit met de provincie en gebruikt als gespreksbasis voor de provinciale verstedelijkingsstrategie en groeiagenda. • Het opstellen en laten vaststellen van het RMP. In het Regionale Mobiliteitsprogramma zijn maatregelen opgenomen die gericht zijn op CO2-reductie èn tegelijk ook op schonere, slimmere en andere mobiliteit.
Jaarstukken 2021
83
Alphen aan den Rijn, Gouda, Woerden De gemeenten Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden werken al geruime tijd samen in een netwerkconstructie. Aanleiding voor de samenwerking tussen de AGW-steden is de opvatting dat kansen voor economische groei in het Groene Hart onvoldoende worden benut, vanwege het ontbreken van een ruimtelijke en economische agenda. De verbindende factor tussen deze gebieden is de dalende bodem. Door rondom dit thema de krachten te bundelen heeft de AGW samenwerking de regiodeal Bodemdaling binnengehaald. Met de toekenning van deze regiodeal is de problematiek van bodemdaling in het Groene Hart definitief op de Rijksagenda gekomen. In 2021 is een strategische heroriëntering gestart, omdat een gezamenlijke inhoudelijke agenda voor de toekomst ontbreekt. Onderzocht wordt hoe de samenwerking in de toekomst verder ingevuld gaat worden.
3.7.2 Corona Bewonersinitiatieven en wijkteams werden gehinderd door de corona-maatregelen om bij elkaar te kunnen komen en gezamenlijk acties uit te voeren. Tegelijk werd de ervaring uit 2020 ingezet om fysiek en/of digitaal bij elkaar te komen.
3.7.3 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op www.waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet recent en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Voor vijf van de voorgeschreven indicatoren moet de gemeente putten uit eigen gegevensbronnen. Alle indicatoren vallen onder het taakveld Bestuur en ondersteuning. Zie onderstaand overzicht. Taakveld
Indicator
Meeteenheid
Periode
Gouda
Nederland Streefwaarde
Realisatie
Wettelijke indicatoren op basis van eigen bronnen 0. Bestuur en ondersteuning
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2018
n.v.t.
n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.
0. Bestuur en ondersteuning
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2019
6,20
n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.
0. Bestuur en ondersteuning
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
2019
€ 596
n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2018
n.v.t.
n.n.b.
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
% van totale lasten
2019
7%
n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.
20%
25,0%
3.7.4 Wat heeft het gekost? 3.7.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)
Begroting 2021
Begroting 2021 na wijzigingen
Rekening 2021 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen
Lasten
29.148
32.083
31.397
Baten
-3.617
-5.294
-5.706
686 411
Saldo van baten en lasten
25.531
26.789
25.691
1.098
Toevoegingen aan reserves (lasten)
557
557
557
0
Onttrekkingen aan reserves (baten)
-743
-700
-568
-132
25.345
26.645
25.679
966
Gerealiseerd resultaat
84
Jaarstukken 2021
3.7.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)
Lasten / Baten
0.1 Bestuur
Lasten
4.438
4.510
4.316
194
0.1 Bestuur
Baten
-61
-111
-603
492
4.377
4.399
3.713
686
2.203
2.271
2.472
-201 121
Saldo 0.2 Burgerzaken
Lasten
0.2 Burgerzaken
Baten
Saldo 0.4 Overhead
Lasten
0.4 Overhead
Baten
Begroting 2021 Begroting 2021 na wijzigingen
Rekening 2021
Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
-891
-912
-1.034
1.312
1.359
1.439
-80
22.507
25.302
24.608
694 -202
-2.665
-4.271
-4.069
Saldo
19.842
21.031
20.540
492
Totaal saldo taakvelden
25.531
26.789
25.691
1.098
3.7.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)
Lasten
0.1 Bestuur
194
V/N
Baten
V
De hoogte van de voorziening pensioenaanspraken (oud-)wethouders is geactualiseerd en leidt tot een lager benodigd bedrag. Hierdoor valt er een deel vrij. De lasten voor intergemeentelijke samenwerking zijn lager dan geraamd. Daarnaast zijn er diverse kleine verschillen in onder andere de budgetten voor de Raad en Griffie.
194
V
V/N
492
V
503
V
11
N
0.2 Burgerzaken
201
N
121
V
De hogere legesopbrengsten vallen weg tegen de overschrijding op de lastenkant, voor de hiermee samenhangende loonkosten.
126
N
121
V
Diverse kleine verschillen.
75
N
0.4 Overhead
694
V
202
N
De geraamde baten van de ICT-dienstverlening aan verschillende gemeenten is gebaseerd op de bij die gemeenten in rekening gebrachte vergoeding. Een deel hiervan had echter betrekking op het boekjaar 2022, waardoor de baten per abuis te hoog zijn geraamd. Daarnaast zijn er minder kosten voor het boekjaar 2021 gemaakt dan aanvankelijk geraamd. Voornamelijk is meer (ingehuurde) personele inzet toegerekend aan deze dienstverlening dan geraamd. Deze meer hieraan toegerekende kosten zijn een voordeel voor de exploitatie van gemeente Gouda zelf.
957
V
333
N
Diverse kleine verschillen.
263
N
131
V
3.7.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)
Verschil
V/N
Reserve organisatieontwikkeling: deze reserve wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. In 2021 zijn minder kosten gemaakt die verrekend worden met de reserve.
132
N
Totaal
132
N
3.7.5 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen. Verbonden partijen
Doel
Regio Midden-Holland
RMH is een samenwerkingsverband dat de belangen van de regio behartigt en bestuurlijke samenwerking in programma’s bundelt.
Belastingsamenwerking GouweRijnland
De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.
Jaarstukken 2021
85
Regio Midden-Holland In de regio Midden-Holland werken de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond vijf inhoudelijke tafels. Na vaststelling van de strategische agenda ‘De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding’ in 2020, heeft de regio Midden-Holland in 2021 ingezet op strategische herpositionering. Daarvoor zijn de voor de regio gezamenlijke lobbypunten benoemd. Hierbij zijn naast de bestuurlijke tafels ook raadsleden, statenleden en vertegenwoordigers van de waterschappen betrokken. "Midden-Holland is uniek door de centrale ligging: de regio midden in de Randstad. Midden-Holland is stad en platteland, natuur en cultuurhistorie, Randstad en ruimte, vakmanschap en hightech, handel en industrie. Midden-Holland biedt ruimte aan wonen, ondernemen en genieten. Voor iedereen. En zien we uitdagingen of kansen? Dan zetten we samen onze schouders eronder en maken we het mogelijk. Dat doen we al eeuwenlang en dit blijven we doen." Dat is de kernboodschap van het, met de regiogemeenten opgestelde, positioneringsdocument Regio Midden-Holland. Dit document wordt ingezet bij lobbyactiviteiten, om zo bij te dragen aan de realisatie van de belangrijkste opgaven van de regio.