Jaarstukken 2021 DEF Gouda

Verschillende markante gebouwen (de toren van de Sint-Jan, het stadhuis, Cultuurhuis de Garenspinnerij, de Chocoladefabriek, Arti Legi, Cinema Gouda, De Waag, de Lichtfabriek en So What) zijn oranje uitgelicht, de vlag van Orange the World heeft tien dagen voor het Huis van de Stad gewapperd en er is een

Jaarstukken 2021

53

rondetafelgesprek ‘Preventie van geweld tegen vrouwen in Gouda’ gevoerd met wijkagent, straatadvocaat, ervaringsdeskundige en een officier van justitie. Binnen de gemeentelijke organisatie is in 2021 gestart met een bredere implementatie van het werken volgens de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Medewerkers van de gemeente die veelvuldig contact hebben met inwoners leren om signalen van huiselijk geweld te herkennen en daar op een goede manier op te handelen. Sturen op subsidies De vernieuwing op subsidies wordt gefaseerd aangepakt. In 2021 is binnen de regeling Participatie in de Buurt de nadruk gelegd op inzicht in kosten en resultaat. In de preventieve basisinfrastructuur Jeugd is een bezuiniging gerealiseerd van € 400.000. Deze bezuiniging is gerealiseerd door het laten vrijvallen van structurele overschotten op verschillende budgetten en het bezuinigen op dubbelingen in aanbod. Gedeelde zorg In 2021 is binnen Gedeelde Zorg gewerkt aan het professionaliseren en formaliseren van de samenwerking. Uiteindelijk is gekozen voor het oprichten van een vereniging: de Vereniging Gezondheidsregio Midden-Holland. Gemeenten worden geen lid van de vereniging maar bekrachtigen de samenwerking met een convenant. Alle voorbereidingen zijn afgerond. De vereniging is per 1 januari 2022 een feit.

De lopende projecten en programma's zijn ondergebracht in 3 pijlers: acute zorg, chronische zorg en data-uitwisseling. Data-uitwisseling gaat over de warme overdracht van cliënten tussen organisaties. Naast de vereniging is de stichting Dataplatform Midden-Holland opgericht. Deze stichting gaat in opdracht van de deelnemers statistisch onderzoek doen met gedeelde en gekoppelde data. Het college van de gemeente Gouda heeft in 2021 in principe besloten tot deelname aan dit Dataplatform maar heeft het besluit voorgelegd aan de raad voor wensen en bedenkingen. Definitieve besluitvorming hierover heeft plaatsgevonden in het eerste kwartaal van 2022. Thema: Programma Integrale uitvoeringsorganisatie sociaal domein Per 1 januari 2021 is de integrale uitvoeringsorganisatie gestart. Er is voor inwoners één toegang voor alle gemeentelijke ondersteuning op basis van de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. In de gemeentelijke toegang staat de ondersteuningsvraag van de inwoners centraal. Er wordt eerst gekeken wat nodig is en pas daarna hoe dit gerealiseerd kan worden en onder welke wet. Rechtvaardig, creatief en met een positieve bejegening. Bij de uitvoerende afdelingen staat niet de wet centraal, maar de levensfase en situatie waarin een inwoner zich bevindt. De integrale benadering is hierbij de basis.

Waar nodig pakt de gemeente de regie om in afstemming met andere organisaties tot de beste oplossing te komen. Het doel is dat inwoners de ondersteuning krijgen die past bij de soms complexe problemen op diverse levensterreinen en daarbij streven we ernaar dat de dienstverlening naast efficiënt ook snel en toegankelijk is, zodat mensen niet het gevoel hebben dat zij in een woud aan (soms tegenstrijdige) regels zijn beland, waardoor zij door de bomen het bos niet meer zien. De organisatie is heringericht, medewerkers zijn gefaciliteerd in opleiding en ontwikkeling, werkprocessen en ICT zijn ingericht om integraal denken en werken te faciliteren. Het fundament voor de integrale uitvoeringsorganisatie is gelegd. De integrale uitvoeringsorganisatie is half 2021 geëvalueerd onder de medewerkers. Dit heeft een positief beeld opgeleverd en een aantal aandachtspunten voor de doorontwikkeling. Deze worden in 2022 opgepakt. Sociaal teams 3.0 In 2021 is het sociaal team 3.0 gestart. Er zijn drie teams voor inwoners van 0 tot 100+. Deze teams leveren laagdrempelige en beschikkingsvrije individuele en collectieve basishulp en onafhankelijke cliëntondersteuning. Het koplopertraject gericht op de onafhankelijke cliëntondersteuning is afgerond. Er is een folder gemaakt en er is een eigen site en telefoonnummer gemaakt.

Voor de teams ligt de nadruk op het leveren van (praktische) kortdurende hulp gericht op zelfredzaamheid en betekenisvolle participatie en het op orde krijgen en herstellen van regie in het gezin. Een belangrijk onderwerp in 2021 was het contact tussen sociaal team en de scholen en de verbinding tussen school, sociaal team en gemeente. In 2021 is het platform IN Gouda gelanceerd. Het idee voor IN Gouda is ontstaan tijdens de eerste coronagolf in 2020. Een aantal Goudse informele partijen werkte op dat moment goed samen om de initiatieven die de Goudse inwoners konden helpen samen te stroomlijnen. Het doel van IN Gouda is het verbinden van de talrijke grote en kleine initiatieven in het sociaal domein in Gouda. Overgang 18- / 18+ Bij de overgang van 17 naar 18 jaar komt een jongere van het ene op het andere moment in een ander wettelijk kader. Binnen een pilot is met twee woonzorgcoördinatoren gewerkt aan een soepele overgang binnen de nieuwe organisatiestructuur en de integrale gemeentelijke uitvoeringsorganisatie. Daarnaast is er aandacht geweest voor het verplichte toekomstplan dat aanbieders met 17-jarigen maken en hebben jongeren met ervaring in de jeugdhulp het standaardformat een update gegeven.

54

Jaarstukken 2021

Thema: Programma 'naar een nieuwe sociale dienst' en aan het werk en meedoen De dienstverlening duurzaam verbeterd In 2021 is de dienstverlening verder verbeterd door het in de lijnorganisatie vastleggen van de behaalde resultaten op de informatievoorziening en werkprocessen, professioneel en modern(er) klantcontact, integrale dienstverlening op maat. “Mijn Inkomen” is begin 2021 in gebruik genomen. Cliënten beoordeelden de ‘sociale dienst’ gemiddeld met een 7. In 2021 zijn 20 cliënten die waren uitgestroomd naar werk en 20 cliënten met een bijstandsuitkering geïnterviewd over de dienstverlening op het gebied van werk en inkomen. De resultaten lagen in lijn met die van het jaarlijkse cliënttevredenheidsonderzoek. De input van cliënten is gebruikt om de dienstverlening waar nodig verder te verbeteren. Dit in overleg met de Goudse Adviesraad Sociaal Domein en de Goudse Cliëntenraad. Ruimte voor experimenten Het programma ‘naar een nieuwe sociale dienst’ biedt ruimte aan 2 experimenten met ondernemen vanuit de bijstand. • Parttime ondernemen en parttime werken. Eind oktober 2021 is het experiment deeltijd ondernemen met bijstand geëvalueerd. De conclusie was dat het deeltijd ondernemen een effectief re-integratie instrument kan zijn. Er zijn wat verbeterpunten gesignaleerd om de uitvoering nog effectiever te maken. Deelnemers waren enthousiast en groeiden.

De individuele aandacht die zij kregen was bevorderlijk voor de stappen die zij maken én de gemeente leerde de deelnemers goed kennen. De uitstroom naar werk (50%) was heel mooi. Dit experiment blijft structureel onderdeel van het re-integratie instrumentarium. Hoewel de doelgroep van dit instrument beperkt is en het instrument relatief veel inzet vraagt van de organisatie (met name capaciteit). De resultaten die het afgelopen jaar zijn geboekt hebben aangetoond dat deze investering loont. • Sociale coöperatie. Begin 2021 is de Sociale Coöperatie Een Nieuwe Kans gestart. Begin 2022 heeft het college de raad over de voortgang geïnformeerd. In deze rapportage zal het college ook ingaan op de vragen die de raad heeft gesteld: hoe de leden van de coöperatie het werken via een sociale coöperatie beoordelen en of de rol van de gemeente in de sociale coöperatie afgebouwd kan worden. Met de SC ENK -hoewel het zwaartepunt meer ligt op participeren- is er voor potentiële ondernemers voor elk niveau een aanbod. Het is ook een aanbod waarin leden kunnen groeien. Het is dus mogelijk dat leden van de SC ENK doorgroeien naar parttime ondernemen en mogelijk daarna een beroep gaan doen op de ondersteuning van Bureau Zelfstandigen om voor 100% ondernemer te worden.

Werkgeversdienstverlening verbeterd De werkgeversadviseurs werkten in 2021 nauw samen om het aantal matches in de regio te vergroten en de werkgeversdienstverlening te optimaliseren. Dat gebeurde o.a. door een tweewekelijks matchingsoverleg en een wekelijks vacature- en projectenoverzicht. Daarnaast werkten zij samen aan de uitvoering van het regionaal plan ‘Perspectief op Werk’. De inspanningen vanuit het Werkgeversservicepunt hebben dit jaar – ondanks corona – geleid tot minimaal 41 extra regionale plaatsingen van kandidaten (reguliere matching) en 82 kandidaten die deelnamen aan de gezamenlijk ontwikkelde leerwerktrajecten in kansrijke sectoren. In 2021 is een fysieke locatie van het WSP op de begane grond van het Huis van de Stad geopend. Er is bestuurlijk een akkoord bereikt om per 1 januari 2022 te komen tot één WSP met één team, één aanpak en één gezamenlijke doelstelling die aansluit bij de Wet SUWI. Re-integratie voorzieningen voor werkgevers regionaal geharmoniseerd Eind 2021 is de gewijzigde Re-integratieverordening vastgesteld. Hiermee is een grote stap gemaakt in het uniformeren van re-integratievoorzieningen in de arbeidsmarktregio Midden-Holland. Dat is gunstig voor de samenwerking met werkgevers en het bevordert gelijke kansen van inwoners. Tevens is ingezet op het transparant maken van werkzoekenden voor werkgevers door het project Talent Uit Midden Holland.

Werkzoekenden met een minder kansrijk cv zijn door middel van een videopresentatie in beeld gebracht. In 2021 zijn er 36 video cv’s opgenomen. Tot nu toe heeft 58% van deze werkzoekenden een baan bemachtigd. Ook zijn de kansen en mogelijkheden verkend van het matchingsplatform HalloWerk. Gelet op de landelijke ontwikkelingen en onzekerheden rond dit platform, koos het college ervoor om in 2022 te starten met een eigen matchingspilot in de vorm van een werkpunt bij het Werkgeversservicepunt. Hier bemiddelen de werkgeversadviseurs de werkzoekenden op basis van competenties richting werk. Duurzame samenwerking met het UWV geïntensiveerd De samenwerking met het UWV (en andere partners in de arbeidsmarktregio) is in 2021 verder geïntensiveerd. Dit gebeurde binnen het Werkgeversservicepunt en het Regionaal Mobiliteitsteam, rondom het realiseren van garantiebanen, in het kader van bestrijding jeugdwerkloosheid en met betrekking tot de GGZ-doelgroep. De begane grond van het Huis van de Stad is per september 2021 opgeleverd als dynamische ontmoetingsplaats voor werkgevers, werkzoekenden, adviseurs WSP en overige partners. Steunmaatregelen coronacrisis In 2021 heeft de gemeente de volgende regelingen uitgevoerd voor ondersteuning in de noodzakelijke kosten van bestaan vanwege inkomensterugval als gevolg van de coronamaatregelen.

Jaarstukken 2021

55

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers De gemeente nam in 2021 met de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers – als onderdeel van het nationale steunpakket coronacrisis – 637 besluiten over inkomenssteun en 60 besluiten over lening van bedrijfskapitaal aan zelfstandig ondernemers, zoals zzp’ers, die door de coronamaatregelen plotseling geen of veel minder inkomsten hadden. Bbz light Vanaf 1 oktober 2021 is de Tozo-regeling gestopt. In plaats daarvan konden zelfstandig ondernemers in het 4e kwartaal 2021 en in het 1e kwartaal 2022 gebruik maken van de zogenaamde Bbz light. Hierbij was – in tegenstelling tot de reguliere Bbz - geen vermogenstoets van toepassing. Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten De gemeente heeft in 2021 beleidsregels vastgesteld –als onderdeel van het nationale steunpakket coronacrisis – om ondersteuning te verlenen in de noodzakelijke kosten van bestaan aan huishoudens vanwege inkomensterugval als gevolg van coronamaatregelen. Voor inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum was een maatwerkregeling binnen de bijzondere bijstand van toepassing. De regeling is per 1 oktober 2021 beëindigd. Er zijn 116 besluiten genomen.

Bijstandsgerechtigden (duurzaam) aan het werk Werkzoekenden aan het werk Het aantal bijstandsdossiers nam in 2021 af van 1.738 op 1 januari 2021 (exclusief Tozo-dossiers) naar 1.690 op 1 januari 2022. In 2021 zijn 190 uitkeringsdossiers beëindigd in verband met uitstroom naar werk en 34 in verband met uitstroom naar school. Langdurig uitkeringsgerechtigden Op peildatum 1 september 2021 was de afname van bijstandsgerechtigden met een verblijfsduur van twee jaar of langer 465. Hiervan zijn 186 langdurig bijstandsgerechtigden uitgestroomd naar werk en/of school; dit is 34% van de totale afname met 465. Er is tegelijkertijd wel weer nieuwe instroom van cliënten die de verblijfsduur van twee jaar overschrijden en van cliënten die aan het werk zijn gegaan maar na verloop van tijd toch weer instromen. Hier is blijvende aandacht voor. Inwoners met ggz-problematiek Voor het toeleiden naar werk van inwoners met ernstige psychiatrische aandoeningen en een grote afstand tot de arbeidsmarkt, die bekend zijn bij GGZ Midden-Holland worden in samenwerking met Rivierduinen speciale reintegratietrajecten aangeboden, zogenaamde IPS-trajecten. In 2021 hebben zeven deelnemers gebruik gemaakt van een IPS-traject. Jongeren In 2021 zijn 31 jongeren met een bijstandsuitkering uitgestroomd naar school.

Meer over de doelgroep jongeren en over het bestrijden van de jeugdwerkloosheid wordt gerapporteerd bij programma 1. Social Return In 2021 zijn in totaal 63 werkzoekenden via Social Return geplaatst (uit Gouda: 42; uit andere gemeenten in de arbeidsmarktregio Midden-Holland: dertien; van buiten de arbeidsmarktregio: acht). Dit is meer dan de doelstelling van 60. De huidige aanpak is voortgezet en verder doorontwikkeld, gericht op het stimuleren van Social Return bij subsidierelaties en contractpartners, het inspelen op sectoren met personeelstekorten en het ontwikkelen van passende werkgelegenheidstrajecten. Zo zijn, in samenwerking met het Werkgeversservicepunt, leerlijnen ontwikkeld op het gebied van huishoudelijke hulp en bouw en een leerwerktraject tot chauffeur leerlingenvervoer. Daarnaast is een start gemaakt met de regionale harmonisering van Social Return binnen de arbeidsmarktregio Midden-Holland. Promen Voor het onderdeel binnen de PW “mens-ontwikkel-dienstverlening” is binnen Promen een aparte BV opgericht: ProWork. Om de PW-dienstverlening vorm te geven en ook vast te leggen, is met ProWork een DVO opgesteld. De DVO liep in 2020 af en is geëvalueerd. De nieuwe DVO is verlengd tot eind 2022 en op onderdelen aangevuld en aangepast.

Met de introductie van de Integrale uitvoeringsorganisatie en het programma naar een Nieuwe Sociale Dienst zijn concrete afspraken gemaakt en verantwoordelijkheden toebedeeld. En er zijn concrete gezamenlijke doelen geformuleerd, afspraken gemaakt en verantwoordelijkheden toebedeeld. Er is ook geïnvesteerd in het onderlinge overleg. Er zijn kwartaal overleggen, gericht op de voortgang van de afgesproken doelen, er is een twee wekelijks uitvoeringsoverleg om knelpunten in de uitvoering te bespreken en er zijn voorlichtingsbijeenkomsten geweest voor werkcoaches. Maar met de introductie van de Integrale uitvoeringsorganisatie en het programma naar een Nieuwe Sociale Dienst is er is ook flink geïnvesteerd in de eigen bedrijfsvoering. Arbeidsbeperkte werkzoekenden: Garantiebanen en Beschut Werken plekken Het regionale én lokale offensief garantiebanen en beschut werk hebben hun resultaten afgeworpen. Daar waar in voorgaande jaren de afgesproken doelstellingen gedeeltelijk of niet werden behaald, zijn ze nu voor de garantiebanen bijna behaald: doel 60, realisatie 57 en voor Beschut Werken helemaal behaald: doel 57, realisatie 58.

56

Jaarstukken 2021

Beter en sneller integreren van statushouders in de samenleving Op 1 januari 2022 is de Wet inburgering 2021 in werking getreden. De wet vervangt de oude wet uit 2013. De regie op de inburgering komt bij gemeenten te liggen en er komen een aantal nieuwe elementen in de begeleiding van inburgeraars. Gouda heeft zich in 2021 in regioverband voorbereid op deze nieuwe taak. Er zijn nieuwe werkprocessen en begeleidingsinstrumenten ontwikkeld die ingezet worden voor personen die na 1 januari 2022 inburgeringsplichtig worden. Hierbij is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van wat er al was, aangevuld met nieuwe elementen die passen in de nieuwe wet. De Wet inburgering 2021 leidt ook tot nieuwe samenwerkingsafspraken met partners als Vluchtelingenwerk, sociaal team en taalscholen. Overigens geldt de rol van de gemeente niet alleen voor statushouders (asielmigranten) maar ook voor niet Europeanen die met een Nederlander trouwen (gezinsmigranten). De wettelijk taak is weliswaar veel kleiner dan voor asielmigranten maar het betekent wel een uitbreiding van de doelgroep. Voor deze groep is een eenvoudiger werkproces opgezet dat vanaf 1 januari wordt uitgevoerd door de consulenten. De wet was in 2021 nog niet van kracht. Statushouders zijn in 2021 dus begeleid vanuit de rol die de gemeente binnen de oude wet had.

Doel was (net als in de nieuwe wet) optimaal te integreren het liefst met betaald werk. Statushouders met een bijstandsuitkering kregen daarom maatwerkbegeleiding richting school, werk of vrijwilligerswerk. Er blijft na 2022 een groep inburgeraars onder oude wet vallen. Waar mogelijk laten we hen profiteren van de verworvenheden van de nieuwe wet. Ook hierin wordt nauw samengewerkt met Vluchtelingenwerk en andere maatschappelijke organisaties (sociaal teams, vrijwilligersorganisaties). Re-integratie van statushouders De re-integratie van statushouders verliep in coronatijd bijzonder moeizaam en de positie van statushouders op de arbeidsmarkt is erg kwetsbaar gebleken. De gemeente Gouda stond hierin niet alleen, dit was in het hele land merkbaar. In de loop van 2021 lukte het weer beter dan in 2020 om statushouders naar werk te begeleiden. In 2021 zijn veertien statushouders uitgestroomd naar werk en vijf naar school.

3.4.2 Corona Corona heeft op veel aspecten van het sociaal domein een grote impact gehad. Zowel voor de medewerkers van de gemeente Gouda waarvan er veel actief waren in de crisisorganisatie, maar ook op de inwoners van de stad en de uitvoering van het beleid. De effecten op het sociaal domein zijn te lezen in de coronamonitor en in de thema's die in dit hoofdstuk worden behandeld.

3.4.3 Eigen indicatoren Taakveld

Omschrijving

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Inclusie: % inwoners dat tevreden is over deelname aan de samenleving

Gouda 68%

Gelijk blijven of groter; bandbreedte 65-70%

Streefwaarde

Stand 2021 63%

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Tolerantie: % inwoners dat tevreden is met de mate van respect in de buurt

79%

Gelijk blijven of groter; bandbreedte 75-80%

79%

6.2 Wijkteams

Kinderen: % kinderen met een gezond gewicht

77%

Afname

71%

6.2 Wijkteams

Eenzaamheid: % ouderen (65+) dat zich ernstig eenzaam voelt

12%

Afname

10%

6.2 Wijkteams

Gebruik kindpakket: % van doelgroep dat gebruik maakt van regelingen uit het kindpakket

79%

Gelijk blijven of groter; bandbreedte 50-100%

75%

6.2 Wijkteams

Schuldhulpverlening: % geslaagde trajecten schuldhulpverlening

n.n.t.b.

Toename

63%

6.2 Wijkteams

Bekendheid: % inwoners dat aangeeft bekend te zijn met het sociaal team

31%

Toename

36%

6.2 Wijkteams

Toegang: % inwoners dat aangeeft dat het sociaal team de problematiek goed begrijpt

76%

Toename

68%

6.3 Inkomensregeling

Bijstand: afname aantal inwoners dat 2 jaar of langer een bijstandsuitkering ontvangt

338

Minimale afname 200 in 4 jaar vanaf 1 juli 2018

465

6.5 Arbeidsparticipatie

Sociale dienst: cijfer waardering sociale dienst

7

Toename

7,1

Jaarstukken 2021

57

Taakveld

Omschrijving

6.6 Maatwerkvoorziening

Wmo: % inwoners dat tevreden is met de kwaliteit van de ondersteuning

81%

Toename

82%

6.6 Maatwerkvoorziening

Wmo: % inwoners die tevreden zijn met de manier waarop er geluisterd werd tijdens het (keuken)gesprek

85%

Toename

89%

6.72 Kwaliteit zorg: % jeugdigen Maatwerkdienstverlening 18- dat aangeeft goed geholpen te zijn bij vragen en problemen

80%

Toename

84%

6.72 Jeugdzorg: % ambulante Maatwerkdienstverlening 18- jeugdzorg

91%

Toename

86%

6.72 Beschermd wonen: aantal Maatwerkdienstverlening 18- clienten in beschermd wonen

291

Afname

285 (2020=338, 2019=326)

6.81 Ge-escaleerde zorg 18+ Veilig thuis: % meldingen Veilig Thuis waar binnen 5 werkdagen triage plaatsvindt

84,60%

Toename

85%

6.81 Ge-escaleerde zorg 18+ Veilig thuis: % onderzoeken Veilig Thuis dat binnen 10 werkdagen is afgesloten

42,30%

Toename

52%

7.1 Volksgezondheid

16%

Toename

14%

Voorzieningen: % ouderen dat tevreden is over voorzieningen in de buurt

Gouda

Streefwaarde

Stand 2021

3.4.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op die website staan alleen de actuele waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen zijn in onderstaande tabel ook de relevante waarden uit de Goudse programmabegroting opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen.

Taakveld

Indicator

Meeteenheid

6. Sociaal domein

Banen

per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

2020

768,8

6. Sociaal domein

Jongeren met een delict voor de rechter

%

2020

1

1 Monitoring Goudse nvt waarde t.o.v. landelijke waarde

6. Sociaal domein

Achterstand onder % jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

2020

6

6 Afname

nvt

6. Sociaal domein

Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren

%

2020

2

2 Geen doel op zich (maatwerk)

nvt

6. Sociaal domein

0

0

0

0,0

0 Geen; aantal is geen doel

nvt

6. Sociaal domein

0

0

0

0

0 Hier wordt niet op gestuurd.

nvt

58

Jaarstukken 2021

Periode

Gouda

Nederland Streefwaarde

Realisatie

795,9 Indirecte sturing op Met name de behoud of toename kantoorhoudende dienstverlening zoals ICT, dienstverlening en zorg is in Gouda de afgelopen jaren afgenomen. De gemeente heeft geen directe invloed op de ontwikkeling van het aantal banen in de gemeente, omdat bedrijfseconomische afwegingen van bedrijven en instellingen.

6. Sociaal domein

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

2021

349,5

107,8 Geen

De verklaring voor het verschil tussen Gouda en landelijk is terug te vinden in het verslag van de re-integratie 2020medio 2021 dat de gemeenteraad in januari 2022 heeft ontvangen.

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

2020

15,1

11,9 Geen

Het gebruik van jeugdhulp in Gouda ligt hoger dan het Nederlands gemiddelde wordt verklaard door sociaaleconomische en demografische kenmerken: het gebruik is hoger in regio’s met veel eenoudergezinnen of met veel huishoudens met een laag inkomen. Wanneer gecorrigeerd wordt voor deze factoren, is het gebruik van jeugdhulp in Gouda niet hoger dan gemiddeld (SCP: Jeugdhulp in de Wijk). Cijfers van jeugdhulp gebruik die te vinden zijn op waarstaatjegemeente.nl verschillen van de cijfers die wij zelf rapporteren. De hoofdoorzaak hiervoor is dat vanaf 2018 naast het maatwerk in de cijfers ook een deel van het werk van het sociaal team wordt meegenomen. Taken die het sociaal team uitvoert en die vallen onder de Jeugdwet zijn onder meer de licht langdurige ondersteuning en kortdurende ondersteuning.

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdbescherming

%

2020

1,8

1,2 Afname of gelijk

Het aantal jongeren met een OTS vertoont in tegenstelling tot de landelijke tendens nog geen daling.De oorzaak daarvan is niet helemaal duidelijk, maar de stijging van meldingen bij Veilig Thuis lijkt hierin een factor te zijn.

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

%

2020

0,4

0,4 Afname of gelijk

nvt

Jaarstukken 2021

59

3.4.5 Wat heeft het gekost? 3.4.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijzigingen

Rekening 2021 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

135.472

141.345

139.336

Baten

-27.884

-32.541

-33.419

2.009 878

Saldo van baten en lasten

107.588

108.804

105.917

2.887

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-7.914

-8.684

-8.994

309

Gerealiseerd resultaat

99.674

100.119

96.923

3.196

3.4.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Lasten

8.286

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Baten

-860

Saldo

Begroting 2021 Begroting 2021 na wijzigingen

Rekening 2021

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

9.150

8.907

243

-820

-894

74

7.425

8.330

8.013

317 50

6.2 Wijkteams

Lasten

6.007

4.334

4.284

6.2 Wijkteams

Baten

0

0

0

0

6.007

4.334

4.284

50

Saldo 6.3 Inkomensregelingen

Lasten

33.290

36.757

37.388

-631

6.3 Inkomensregelingen

Baten

-25.511

-29.995

-30.644

649

7.779

6.761

6.744

17

10.456

10.142

9.843

298

Saldo 6.4 Begeleide participatie

Lasten

6.4 Begeleide participatie

Baten

Saldo

0

0

0

0

10.456

10.142

9.843

298 1.692

6.5 Arbeidsparticipatie

Lasten

5.294

7.096

5.404

6.5 Arbeidsparticipatie

Baten

0

-383

-385

2

5.294

6.713

5.019

1.694 266

Saldo 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)

Lasten

2.975

3.035

2.769

6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)

Baten

0

0

0

0

2.975

3.035

2.769

266 -325

Saldo 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Lasten

13.674

16.235

16.560

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Baten

-436

-484

-646

162

13.238

15.751

15.914

-162 275

Saldo 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Lasten

26.928

26.774

26.499

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Baten

0

0

-22

22

26.928

26.774

26.477

296 -454

Saldo 6.81 Ge-escaleerde zorg 18+

Lasten

21.352

20.071

20.525

6.81 Ge-escaleerde zorg 18+

Baten

-890

-675

-644

-31

20.462

19.396

19.881

-486 454

Saldo 6.82 Ge-escaleerde zorg 18-

Lasten

4.011

4.686

4.231

6.82 Ge-escaleerde zorg 18-

Baten

-185

-184

-184

0

3.826

4.502

4.048

454 142

Saldo 7.1 Volksgezondheid

Lasten

3.151

3.017

2.876

7.1 Volksgezondheid

Baten

0

0

0

0

3.151

3.017

2.876

142

Saldo 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Lasten

48

49

49

0

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Baten

0

0

0

0

48

49

49

0

107.588

108.804

105.917

2.887

Saldo Totaal saldo taakvelden

60

Jaarstukken 2021

3.4.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)

Lasten

V/N

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

243

V

Voor de Brede Basis Jeugd is een voordeel ontstaan door terugvordering van verstrekte subsidies uit 2020 in verband met niet uitgevoerde activiteiten (als gevolg van corona) en lagere subsidieverstrekkingen in 2021.

123

V

Collectief vervoer: in 2021 zijn ondanks corona meer ritten gereden dan aanvankelijk voorzien. Hierdoor zijn ook de eigen bijdragen hoger.

38

N

Bij de overgang naar een nieuw financieel systeem zijn de kapitaalslasten voor een multifunctioneelcentrum per abuis niet meegenomen. Dit levert eenmalig een voordeel op.

144

V

Statushouders: het voordeel aan de lastenkant is met name te danken aan het overhevelen van het budget uit 2020 naar 2021. Het voordeel aan de batenkant zijn te herleiden naar de inkomsten ten behoeve van de implementatie Wet Inburgering 2021, welke zoveel mogelijk vanuit bestaande budgetten en formatieplaatsen is ingevuld. De raad wordt voorgesteld om dit bedrag opnieuw beschikbaar te stellen in 2022 ten behoeve van de hotelboot (COANoodopvang).

63

Jongerenwerk: In 2021 is een nadeel ontstaan door extra reparatie en onderhoudskosten pand Stationsplein; onder andere toiletten, aantal storingen alarmsysteem

Baten

V/N 74

V

103

V

V

17

V

30

N

0

0

Diverse kleine verschillen.

19

N

46

N

6.2 Wijkteams

50

V

0

V

Diverse kleine verschillen.

50

V

6.3 Inkomensregelingen

631

N

649

V

Bijstandskosten Bijzondere Bijstand: de overschrijding wordt veroorzaakt doordat er meer gebruik is gemaakt van deze vorm van bijstand, ook in relatie tot de regeling Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK). Dit vanwege de maatwerkregeling tijdelijke noodzakelijke kosten binnen de bijzondere bijstand. De corona-compensatiemiddelen die Gouda daarvoor als dekking heeft ontvangen zijn in 2021 toegevoegd aan de algemene reserve.

374

N

136

V

Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO): op deze regeling is de SiSa-verantwoording van toepassing. Het nadeel op de lasten wordt verooorzaakt door een hoger beroep op deze regeling. Het rijk compenseert deze lasten. Het voordeel op de baten wordt voor een groot deel veroorzaakt doordat een hoger bedrag aan toe te rekenen organisatiekosten kon worden opgevoerd. Per saldo een voordeel van € 101.000.

829

N

929

V

Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen: Dit betreft met name BUIG-gelden (gebundelde uitkering Participatiewet). Er is een voordeel op betaalde uitkeringen (lagere clientenaantallen) en een nadeel op teruggevorderde uitkeringen (lagere clientenaantallen). Daarnaast zijn er hogere loonkostensubsidies dan begroot.

519

V

132

N

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK): het nadeel op de baten wordt veroorzaakt doordat de rijksontvangsten aan de algemene reserve is toegevoegd. Het voordeel op de lasten is ontstaan doordat in de personele uitvoering van de regelingen TOZO en TONK synergievoordelen zijn opgetreden.

163

V

278

N

Kwijtscheldingen rioolheffing / afvalstoffenheffing: op basis van bestaand beleid werd er meer gebruik gemaakt van kwijtschelding van afvalstoffenheffing en rioolheffing

103

N

Persoonlijke verzorgingsmiddelen: De raad wordt voorgesteld om het budget ad. € 50.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022, omdat dit project niet in 2021 maar in 2022 wordt uitgevoerd.

50

V

Diverse kleinere verschillen.

57

N

6

N

0

V

6.4 Begeleide participatie

298

V

Beschut Werk: Dit betreft lagere lasten WetSocialeWerkvoorziening (€ 657.000 voordeel) die zijn ontstaan door afrekeningen en resultaatuitkeringen van Promen over voorgaande jaren in combinatie met een budgettaire aanvulling vanuit de meicirculaire. Het nadeel op Begeleiding Dienstverbanden Beschut Werk (€ 359.000) wordt voornamelijk veroorzaakt doordat zowel de afrekening 2020 als het voorschot afrekening 2021 ten laste komt van 2021. Dit betreft een eenmalige gewijzigde afrekensystematiek.

298

V

Jaarstukken 2021

61

Omschrijving (bedragen * € 1000)

Lasten

V/N

6.5 Arbeidsparticipatie

1.692

V

Regionale Projecten: Gouda heeft een centrumfunctie, ook op het gebied van Arbeidsmarkt-aanpak. De verantwoording van deze regioprojecten vindt plaats in de Goudse administratie. Overschotten op deze budgetten dienen regionaal beschikbaar te blijven. De raad wordt voorgesteld om dit restantbudget ad. € 1.742.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022.

1742

V

Diverse kleine verschillen.

50

6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) In 2021 zijn minder rolstoelen verstrekt.

Baten

V/N 2

V

N

2

V

266

V

0

V

154

V

De kosten voor aanpassingen van woonvoorzieningen en de extra kosten voor aanpassingen in de automatisering zijn lager uitgevallen.

80

V

Diverse kleine verschillen.

32

V

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

325

N

162

V

Voor begeleiding zijn de kosten fors gestegen door de verdere uitbreiding van voorzieningen als: "Gewoon Thuis" en "Beschut Wonen". Hier stonden echter ook extra middelen tegenover vanuit Beschermd Wonen, ambulantisering GGZ en een herijking die bedoeld was voor de hele Wmo. Hierdoor is het resultaat voor begeleiding positief uitgevallen.

695

V

Als gevolg van het abonnementstarief en de vergrijzing zet de stijging op "Hulp bij het Huishouden" door. Daarnaast zijn de eigen bijdrage Wmo toegenomen, doordat met een stijging van indicaties voor Wmo maatwerkvoorzieningen in 2021. Ook het aantal cliënten dat het abonnementstarief moet betalen is toegenomen.

928

N

109

V

Diverse kleine verschillen.

92

N

53

V

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

275

V

22

V

Het transformatiefonds is een incidenteel, regionaal budget. De raad wordt voorgesteld om dit restantbudget ad. € 578.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022.

556

V

22

V

Het positieve saldo van het transformatiefonds in 2020 zou overgeheveld worden naar 2021. Per abuis is deze overheveling niet verwerkt. Deze ommissie is alsnog verwerkt in 2021.

348

N

Het programma "Sturen op kosten" is een regionaal budget. Het positieve saldo is verrekend met de reserve Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen.

66

V

Diverse kleine verschillen.

1

V

6.81 Ge-escaleerde zorg 18+

454

N

31

N

Beschermd Wonen: Om het effect van de uitname van cliënten beschermd wonen van de Wmo naar de Wlz op te vangen, is een inschatting gemaakt van de benodigde inzet op voorliggende en doorstroomvoorzieningen, te bekostigen via de compensatieregeling. Hier is de begroting voor 2021 op bijgesteld. In deze transitiefase vallen de lasten hoger en de baten lager uit. Het negatieve saldo is verrekend met de reserve Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen.

357

N

58

N

Voor 2021 heeft centrumgemeente Gouda extra kosten gemaakt voor een tijdelijke opvanglocatie van dakloze mensen. Deze locatie was noodzakelijk door het toegenomen aantal dakloze mensen als gevolg van corona- en woningmarktcrisis. De compensatie die Gouda heeft gekregen van het Rijk voor gemaakte coronakosten was lager dan de uitgaven. Het negatieve saldo is verrekend met de reserve Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen.

363

N

24

V

Het budget voor vrouwenopvang is een regionaal budget. Het positieve saldo is verrekend met de reserve Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen.

393

V

Diverse kleine verschillen.

127

N

3

V

6.82 Ge-escaleerde zorg 18-

454

V

0

V

Teammodel Jeugdbescherming: Dit zijn middelen uit de DU VO (DecentralisatieUitkering VrouwenOpvang). Door vertraging in deze pilot wordt het project voorgezet in 2022. De raad wordt voorgesteld om het restantbudget ad. € 80.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022.

80

V

In 2021 zijn de gemiddelde kosten per cliënt gedaald. Daarnaast is het aantal cliënten in 2021 ten opzichte van vorig jaar sterk gedaald. Dit blijkt ook het dalende aantal meldingen aan de jeugdbeschermingstafel. Dit is een ontwikkeling die ook regionaal zichtbaar is.

345

V

62

Jaarstukken 2021

Omschrijving (bedragen * € 1000)

Lasten

V/N

In 2021 is het incidenteel regionaal budget ten behoeve van team veilig opgroeien niet ingezet. De raad wordt voorgesteld om dit budget ad. € 18.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022.

18

V

Diverse kleine verschillen.

11

V

7.1 Volksgezondheid

142

V

De bijdragen aan de geneeskundige dienst (RDOG) zijn lager uitgevallen dan begroot.

109

V

Diverse kleine verschillen.

33

V

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

0

V

Baten

V/N

0

V

0

V

Geen afwijkingen.

3.4.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

Reserve maatschappelijk opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen: in 2021 zijn er meer kosten gemaakt welke verrekend worden met de bestemmingsreserve.

309

V

Totaal

309

V

3.4.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Promen

Promen voert voor de gemeente Gouda de WSW uit. Kerntaak is het bieden van betaald werk en ontwikkelmogelijkheden voor inwoners met een indicatie op grond van de WSW. Daarnaast worden activiteiten uitgevoerd voor werkzoekenden die gemeentelijke ondersteuning krijgen op grond van de Participatiewet. Doel is om deze inwoners kansen te bieden op zo regulier mogelijk werk. Promen biedt daarvoor in samenwerking met de gemeente onder meer beschut en beschermd werk, re-integratietrajecten, trainingen en begeleiding.

Hecht / Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden

Hecht / RDOG HM bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert Hecht / RDOG HM de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.

Promen Met Promen is het ‘Hoofdlijnenbesluit 2018-2025’ afgesloten. Hiermee is een financiële en juridische knip ingevoerd tussen de Sociale Werkvoorziening en de BV die Participatiewet PW dienstverlening uitvoert. De BV die de PW-dienstverlening uitvoert (re-integratiemodules, diverse arbeidscontracten zoals ‘Beschut Werk’, Garantiebaan en Regulier contract) heet Prowork. Jaarlijks maakt de gemeente Gouda maatwerkafspraken met Prowork. Deze afspraken worden als bijlage bij de DVO gevoegd en vormen de grondslag voor de DVO. Voor de WSW, die wordt uitgevoerd door Promen, zal de kostprijs per WSW-fte de komende jaren stijgen. Daarnaast neemt het aantal WSW-ers af. Om te voorkomen dat de exploitatietekorten toenemen, wordt continue de formatie van leiding en staf teruggebracht en worden de bedrijfskosten verlaagd. Beide onderdelen (Promen en Prowork) zorgen ervoor dat buiten onverwachte wijzigingen in wet- en regelgeving – er geen grote begrotingstekorten te verwachten zijn. Hecht / RDOG HM De meest omvangrijke taak van Hecht / RDOG HM is de jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar. Het betreft onder andere overen ondergewicht, kindermishandeling, internetgebruik en school-/ziekteverzuim/schooluitval.

Hecht / de RDOG HM voert werkzaamheden uit voor Veilig Thuis, het Meldpunt Zorg en Overlast, Basiszorg Kwetsbare Kinderen en draagt zij bij aan het op gang brengen van de hulpverlening bij een huisverbod. Ook ondersteunt Hecht / RDOG HM gemeenten in de ontwikkeling van beleid voor kwetsbare burgers.

Jaarstukken 2021

63

3.5 Cultuur, sport en recreatie Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 19.059 Baten * € 1.000 3.201 Percentage van totale uitgaven 6%

Gouda is een bruisende, vitale en authentieke stad, waar de historie volop wordt beleefd. Goede voorzieningen en toonaangevende evenementen zijn cruciaal voor Gouda als aantrekkelijke stad om te wonen en werken. Mede daarom investeert Gouda in cultuur. Bewegen en sporten brengt mensen dichter bij elkaar. Dat geldt voor jong en oud, zowel via het sporten als via het verenigingsleven. In een stad met voor iedereen toegankelijke sportvoorzieningen is het goed en gezond leven. Toerisme is van wezenlijk belang voor Gouda. Nadat de mijlpaal van 1 miljoen bezoekers bereikt was, is met het werkveld een nieuwe koers toerisme opgesteld met meer aandacht voor de lokale en regionale bezoeker.

Wat heeft Gouda bereikt? Cultuur: De uitgangspunten voor herijking van de cultuurnota zijn vastgetseld. In 2021 is, naast lopende projecten zoals de urban curator en het kunstwerk in het Zuidelijk Stationsgebied, wederom ingezet op het ondersteunen van de culturele sector om door de coronacrisis heen te komen. Er is een nieuw regionaal meerjarenplan voor cultuureducatie. Sport: Met de Nota Ruimte voor Sport zijn de kaders voor de sportaccommodaties van Gouda bepaald. Daarnaast is de Sportimpulsregeling verlengd en zijn de verdere voorbereidingen getroffen voor de komst van sport- en beweegvoorzieningen in Westergouwe. Toerisme en recreatie: Met de VVV en partners in de stad is ingezet op landelijke publicaties om bezoekers te wijzen op coronaproof bezoek in Gouda en op lokale en regionale koop/bestel lokaalcampagnes. Om zakelijk bezoek te stimuleren is het platform Spot-on-Gouda gelanceerd door alle samenwerkende partners. De huisvestingsverordening is gewijzigd, zodat we in 2022 inzicht krijgen in het aanbod van vakantieverhuur in Gouda. Cheese Valley heeft zich gericht op de Belgische markt en heeft met succes subsidies aangevraagd voor projecten in 2022. Het nieuwe WSHS hotel opende in 2021 haar deuren in het hiertoe bestemde gemeentepand. Gouda750: De viering van het feestjaar is verder vormgegeven en de organisaties in de stad treffen voorbereidingen voor de projecten.

De zogeheten ‘opwarmers’ starten of zijn gestart. Het fondsbestuur heeft sponsors geworven. Binnenstad: De samenwerking tussen de gemeente en economische partijen in de binnenstad is een impuls gegeven, vernieuwd en versterkt. De binnenstad van Gouda kent relatief weinig leegstand. Cultuurhistorie: De kaders voor de herbestemming van het Stadhuis en de Historische Lintenvisie zijn vastgesteld door de raad. De Toekomstvisie Religieus Erfgoed is ondertekend door de kerkbesturen. De Regeling Erfgoed en Duurzaamheid trad in werking, deze moet verduurzaming van monumenten vergemakkelijken. De CHBK is via internet ontsloten. De Instandhoudings-regeling Erfgoed Gouda en de Gouda750-subsidie voor gevelherstel zijn opengesteld.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

€38,40 Besteding bezoekers (2021)

64

Jaarstukken 2021

7,5 % Leegstand Binnenstad (2021)

45.465 Aantal personen hotelovernachting (2021)

3.5.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Cultuur In 2021 bleef Gouda uitvoering geven aan de uitgangspunten en ambities uit de huidige Cultuurnota “het culturele vermogen van Gouda”. Samen met de Goudse culturele partners werkte de gemeente aan een verbreding van cultuurparticipatie en –educatie voor alle inwoners in de stad. Omdat dit bijdraagt aan een gezonde, toekomstbestendige culturele infrastructuur. Om de infrastructuur verder te verstevigen, zijn de grote culturele organisaties continu in ontwikkeling om alle doelgroepen te blijven aanspreken en prikkelen. Naast de reguliere activiteiten, is de C4 ook een belangrijke partner voor Gouda750. Samen pakken zij in 2022 uit met drie mijlpalen in het feestjaar, waarvoor de voorbereidingen al in volle gang zijn. Ook veel andere culturele organisaties starten de komende periode met het maken en ontwikkelen van plannen voor Gouda750. Verder zette Gouda in 2021 in op kennismaking met cultuur in het onderwijs door middel van het vernieuwde programma Cultuureducatie met Kwaliteit. Hiertoe is voor de periode 2021- 2024 een nieuw regionaal plan geaccordeerd en heeft het Rijk hiervoor de maximale subsidie toegekend. Het penvoerderschap is voor deze periode in handen van de Cultuureducatiegroep. Hiermee verwacht Gouda een inhoudelijke kwaliteitsslag te realiseren.

De relatie met het sociaal domein is verder doorontwikkeld om deze specifieke doelgroepen te bereiken en te helpen met bijvoorbeeld het bouwen en houden van een sociaal netwerk en zelfexpressie. Evaluatie Cultuurnota en opstellen uitgangspunten voor toekomstige beleidsperiode In november 2021 is teruggeblikt op de cultuurnota “Het culturele vermogen van Gouda”, die is vastgesteld voor de periode 2018- 2022. Een overzicht hiervan is aan de gemeenteraad gezonden, samen met de eerste beleidsvoornemens voor de nieuwe beleidsperiode. Aan de hand daarvan wordt de Cultuurnota samen met veld herijkt. Coronamaatregelen Cultuur De coronacrisis heeft in 2021 stevige effecten gehad op de culturele sector in Gouda. Vanuit de gemeente hebben we het culturele veld het afgelopen jaar op meerdere manieren ondersteund: door het verstrekken van huurkortingen en praktische ondersteuning bij het scannen van de coronatoegangsbewijzen. Ook zijn er in 2021 twee tranches in het kader van de “Tijdelijke subsidieregeling Covid-19 schade culturele sector Gouda 2020-2021” beschikbaar gesteld. Eind 2021 werd duidelijk dat ook in 2022 nog ondersteuning noodzakelijk zal zijn. Om dit mogelijk te maken is in december 2021 de tijdelijke subsidieregeling geactualiseerd en is er een voorstel aan de raad voorgelegd over het beschikbaar stellen van de Rijksmiddelen voor ondersteuning van de culturele sector.

Urban curator De Urban Curator heeft in 2021 het werk voortgezet en het netwerk verder uitgebouwd. In het oog springende projecten waar de Urban Curator een grote rol in speelt zijn “ De Goudse Iconen” en de tentoonstelling “Met andere ogen”. Bij beide projecten zijn Gouwenaren met uiteenlopende achtergronden betrokken en hebben actief deelgenomen aan de culturele inkleuring van de stad. Het voortzetten van de Urban Curator in de komende jaren is een van de beleidsvoornemens van het college bij de herijking van de cultuurnota. Cultureel ondernemerschap In 2021 is veel gevraagd van het culturele ondernemerschap in Gouda. Met de coronamaatregelen was het noodzakelijk om zeer kosten efficient te werken om verliezen zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast hebben organisaties steeds op zeer korte termijn geschakeld om, binnen de geldende maatregelen, Gouwenaren van cultureel aanbod te voorzien. Culturele organisaties zijn aangesloten bij het initiatief “Spot on Gouda”, waarbij Gouda op de kaart wordt gezet voor de zakelijke dienstverlening. Ook participeert de culturele sector in de nieuwe binnenstad ondernemersvereniging, de SBG. De werkzaamheden voor het verbouwen van de 2e etage en de verduurzaming van de hele Chocoladefabriek zijn in volle gang. Oplevering wordt medio 2022 verwacht.

Onderhoud kunst openbare ruimte Kunst in de openbare ruimte wordt periodiek onderhouden door de Kunstwacht. Hierbij is gestreefd naar een goede balans tussen tijdig en kwalitatief goed onderhoud en beheersbaarheid van de kosten. In het kader van Gouda750 zijn in 2021 voorbereidingen getroffen om te zorgen dat de kunst in de openbare ruimte er weer netjes bij staat. Deze werkzaamheden ten aanzien van schoonmaak en klein onderhoud zijn begin 2022 daadwerkelijk uitgevoerd. Museum Gouda Museum Gouda is gehuisvest in een monumentaal pand dat eigendom is van de gemeente. Het pand kent een aantal knelpunten die belemmerend (kunnen) werken voor de uitvoering van de museale taken conform landelijke richtlijnen. Denk hierbij aan de klimaatbeheersing ten behoeve van de museumstukken en toegankelijkheid. In 2021 is onderzoek gedaan naar maatregelen om de toegankelijkheid te verbeteren. De rapportage bevat enkele concrete voorstellen om de toegankelijkheid van het museum te optimaliseren. In afstemming met het museum wordt bezien welke technische maatregelen in 2022 zullen worden getroffen.

Jaarstukken 2021

65

Project Zuidelijk Stationsgebied Voor het nieuwe kunstwerk in het project Zuidelijk Stationsgebied is in overleg met de aangewezen kunstcommissie een opdracht- uitvraag uitgezet. Uit de inschrijvingen is een ontwerp geselecteerd en is de opdracht verstrekt om het ontwerp verder uit te werken. Dit proces loopt. Na definitieve instemming van de kunstcommissie kan het kunstwerk worden vervaardigd en geplaatst. Hierbij wordt waar mogelijk aansluiting gezocht met de programmering van Gouda750. Sport Sport en bewegen leveren een bijdrage aan de bevordering van maatschappelijke participatie en betrokkenheid, van een actieve, gezonde levensstijl en van (het behoud van) een goede gezondheid. Ook in 2021 heeft de gemeente verdere uitvoering gegeven aan de uitgangspunten en ambities uit de sportnota “Sport en bewegen in Gouda 2022”. Het Gouds Sportakkoord is daarin nog meer de rode draad geworden. Samen met uitvoeringspartner SPORT.GOUDA is gewerkt aan een toekomstbestendig aanbod van sportvoorzieningen, vitale sportverenigingen, het stimuleren van sport in de buitenruimte en de inzet van sport en bewegen voor het sociaal domein en kwetsbare doelgroepen.

In 2021 sprongen daarbij vooral in het oog: de vaststelling van de nota Ruimte voor sport in Gouda, de verlenging van de Sportimpulsregeling voor de jaren 2022 en 2023 en de verdere voorbereidingen voor de komst van sport- en beweegvoorzieningen in Westergouwe. Uitvoering Gouds Sportakkoord Het Sportakkoord is in 2021 een niet meer weg te denken begrip in de Goudse sport geworden. Er zijn in het afgelopen jaar weer diverse aanvragen ingediend en gehonoreerd. Zo zijn zes verenigingen aan de slag samen met SPORT.GOUDA en NOC*NSF aan de slag gegaan met een traject clubkadercoach. Daarbij wordt aan een structuur binnen een vereniging gewerkt waarin trainers en coaches zowel sportinhoudelijk als pedagogisch en didactisch bekwaam zijn, een belangrijk element in een veilige sportomgeving. Verder zijn diverse trajecten in het kader van het Sportakkoord in gang gezet, zoals een onderzoek naar de behoeften van jongeren op het gebied van urban sports en de wijze waarop de vechtsport in Gouda beter georganiseerd kan worden. Begin 2021 startte ook de samenwerking met het landelijke Volwassenenfonds. De Rabobank ondersteunde het project met een extra financiële bijdrage, maar het aantal inwoners dat ermee geholpen kon worden, bleef nog beperkt tot enkele tientallen. Dat kwam door de coronamaatregelen die sporten bij een vereniging een groot deel van het jaar zeer lastig maakte.

Met de komst van het Preventieakkoord (waarvan de uitvoering ook bij SPORT.GOUDA is belegd), is er een belangrijke twee-eenheid ontstaan op het gebied van sport, bewegen en gezonde leefstijl. Ten slotte werd de Sportimpulsregeling verlengd voor de jaren 2022 en 2023, zodat aanvragen voor ontwikkeling van sport- en beweegaanbod voor kwetsbare doelgroepen ook de komende twee jaren weer gedaan kunnen worden. Opstellen en uitvoeren Nota sportaccommodaties In oktober 2021 stelde de gemeenteraad de nota ‘Ruimte voor Sport in Gouda – Een goede match’ vast. In deze nota zijn ambities opgenomen voor de komende tien jaar. Speerpunten zijn meer variatie in het aanbod van gymzalen en meer aandacht voor sporten en bewegen in de openbare ruimte (‘de stad als sportveld’). Daarnaast is er uitvoerig aandacht voor duurzaamheid, optimaal gebruik van de sportparken en veiligheid, inclusiviteit & gezondheid. In het kader van de nota werd een extern onderzoek uitgevoerd naar de tarieven die we in Gouda hanteren. Het onderzoek wees uit dat er geen aanleiding is de tarieven te herzien. In 2021 vonden diverse renovaties plaats in de buitensport. Zo werd bij de hockeyvereniging een veld volledig vernieuwd, kreeg de honk- en softbalvereniging een nieuwe slagkooi en de rugbyclub nieuwe ledverlichting.

Meest bijzondere project was de renovatie van het hoofdveld van voetbalvereniging ONA waar het veld werd voorzien van een waterberging. Evaluatie dienstverleningsovereenkomst De bestaande DVO tussen gemeente en Sport. Gouda loopt tot en met 2022. In 2021 is de DVO geëvalueerd. In het najaar is een evaluatiedocument opgesteld waaruit bleek dat er geen aanleiding was om de DVO niet te verlengen. De samenwerking tussen gemeente en SPORT.GOUDA is de afgelopen jaren alleen maar verbeterd en de zeer regelmatig terugkerende ambtelijke en bestuurlijke overleggen zorgen voor een transparante en constructieve samenwerking. Er is overeenstemming over een klein aantal benodigde aanpassingen die in 2022 meegenomen worden wanneer de DVO verlengd wordt. Doorontwikkeling Sportraad De op te richten Goudse Sportraad wordt de opvolger van de VGSO en gaat de gemeente adviseren bij strategische sportkwesties. De Sportraad vertegenwoordigt daarbij niet alleen de belangen van sportverenigingen, maar ook van anders of niet-georganiseerde sporters. In 2021 heeft de werkgroep een notitie opgesteld waarin uitvoerig beschreven is hoe de Sportraad gaat functioneren, wat haar rol wordt en op welke manier zij opkomt voor de belangen van sport en bewegen in Gouda.

Een kwartiermaker is vervolgens aan de slag gegaan met het verder uitwerken van een profiel van de sportraadleden en het voorbereiden van een wervingsprocedure. In 2022 wordt de Sportraad daadwerkelijk geïnstalleerd. Sport en bewegen in Westergouwe Een sportzaal en een multifunctioneel sportveld maken onderdeel uit van het voorzieningencluster Westergouwe, waarvan ook kind centrum De Ontdekkingsreizigers, een multifunctionele ontmoetingsruimte en circa 40 sociale huurwoningen deel uitmaken. De sportzaal en het multifunctionele sportveld beginnen al duidelijk vorm te krijgen, op papier. De sportzaal wordt op een zodanige wijze ingericht dat er volgens de modernste manieren bewegingsonderwijs kan worden gegeven. En net

66

Jaarstukken 2021

als de sportzaal wordt het buitenveld een echte eyecatcher. Beide voorzieningen leveren een belangrijke bijdrage aan het realiseren van de ambitie om van Westergouwe een écht beweegvriendelijke wijk te maken. Ook elders in de stad wordt gewerkt aan de komst van buitensportvoorzieningen. Zo werden in het Anne Frankplantsoen diverse beweegtoestellen geplaatst. Corona Net als het jaar ervoor stond 2021 voor een groot deel in het teken van corona. De sport zat een flink deel van het jaar op slot en de periodes waarin er wel gesport kon worden, gebeurde dat veelal met beperkingen. Zo moesten kantines dicht blijven, was publiek niet welkom of moest er op QR-codes gecontroleerd worden. Het vroeg veel van de flexibiliteit van sportverenigingen en sportondernemers. SPORT.GOUDA hield de informatie voor sportaanbieders op haar website steeds zo actueel mogelijk. Huurders van gemeentelijk sportvastgoed hebben we voor de periodes januari tot en met juni en vanaf eind november tot einde van het jaar een korting van 100% op de huur gegeven. In de laatste maand boden we ook ondersteuning bij de uitvoering van de controle op QR-codes. Toerisme De vrijetijdssector is ook in 2021 door de corona crisis zwaar getroffen.

De gemeente heeft de sector onder andere gesteund door geen toeristenbelasting te heffen, geen precario voor de terrassen te heffen en een steunregeling voor de cultuursector uit te voeren. De inzet vanuit toerisme was in 2021 vooral gericht op regionale doelgroepen, maar ook is landelijke en internationale aandacht gegenereerd samen met partners in de stad. Gouda kreeg opeenvolgende publicaties in onder andere Libelle, Margriet, Nouveau, Telegraaf, Villa d’arte en in december ook nog een prachtige foto van het stadhuis met de boom op het Instagram account van National Geographic met 45 miljoen volgers die meer dan 90.000 likes kreeg. Door het jaar heen zijn op meerdere momenten multimediacampagnes ingezet om het publiek duidelijk te maken wat er coronaproof te doen was in Gouda en om op te roepen lokaal te kopen. Social media is een belangrijke manier om Gouda steeds weer onder de aandacht te houden. Zowel op Facebook als op Instagram heeft de VVV steeds meer volgers. Deze inzet is in lijn met de strategische visie Toerisme die de gemeente in 2019 heeft opgesteld met het toeristische werkveld. Om inzicht te krijgen in het aanbod van vakantieverhuur in Gouda, is de huisvestingsverordening in 2021 gewijzigd. Vanaf 1 januari 2022 is een registratienummer nodig voor alle particuliere vakantieverhuur, inclusief bed & breakfast.

Het is verplicht om het registratienummer te vermelden in elke publicatie of advertentie waarmee een woning wordt aangeboden voor toeristisch verblijf. Zakelijk toerisme Op 1 juli 2021 was de aftrap van Spot on Gouda en de website www.spotongouda.nl. Een samenwerking van 16 ondernemers op het gebied van zakelijk toerisme met als doel om Gouda te positioneren als de locatie voor vergaderingen, evenementen, congressen en verblijf. Het ontwikkelen van het zakelijk toerisme is ook van belang voor het verkrijgen van meer hotelkamers in Gouda, daarom ondersteunt de gemeente deze samenwerking. In het najaar is gestart met online campagnes om te wijzen op het aanbod in Gouda. Ook verwijzen de deelnemers actief naar elkaar. Door de lockdown eind 2021 is het maar een paar maanden mogelijk geweest het platform onder de aandacht te brengen. Kaas Cheese Valley is een succesvolle manier om Gouda als kaasstad, en als attractieve poort naar de regio, te profileren. De oprichting van de stichting en het daarmee verstevigen van de samenwerking met private partners heeft door Corona vertraging opgelopen. Wel is succes behaald met onder andere een campagne met Gault en Millau, de Belgische evenknie van de Michelin ster, een nieuwe meertalige website en folder en de vertegenwoordiging op de Masterly Beurs in Milaan.

Daarnaast is Cheese Valley als beste voorbeeld gepresenteerd tijdens de UNWTO World Gastronomy beurs in Brugge. Ook is met succes subsidie aangevraagd voor projecten die in 2022 zullen starten. In samenwerking met de Cheese Experience, heeft Centric een augmented reality app ontwikkeld. Vanuit de Cheese Experience lopen bezoekers naar de Markt waar de app beleefd kan worden. Met behulp van deze app zijn de kaasmarkten daar het hele jaar door (virtueel) te beleven, ook als ze niet daadwerkelijk plaatsvinden. Waterrecreatie De vaarverbinding tussen de Reeuwijkse Plassen en Gouda kan aantrekkelijker worden gemaakt voor vaartoeristen en waterrecreanten door het elektrificeren van de sluis en bruggen op het vaartraject. Tevens kan het een eerste stap zijn bij het realiseren van het hele Rondje Rijn-IJssel. Door onderzoek zijn verschillende mogelijkheden van het elektrificeren van de monumentale sluis en bruggen in kaart gebracht. Het college van Gouda en het college van Bodegraven-Reeuwijk hebben een intentiebesluit genomen om, samen met andere betrokken partijen, de sluis en bruggen elektrisch te maken, ter cofinanciering van een eventuele bijdrage van de provincie Zuid-Holland. Er worden gesprekken gevoerd met betrokken partijen over de benodigde cofinanciering van het elektrificeren van de sluis en bruggen.

Jaarstukken 2021

67

Samen met de vrijwilligers van het Gouds Sluiswachtersgilde zijn opnieuw de doorvaardagen georganiseerd, waarbij waterrecreanten onbeperkt heen en weer kunnen varen tussen de Reeuwijkse Plassen en Gouda. Met cofinanciering van de provincie Zuid-Holland is in 2021 het aantal doorvaardagen verdubbeld van twee naar vier zaterdagen. Door de gemeenteraad is € 1.000.000 beschikbaar gesteld als reserve waterfonds. De kaders en richtlijnen om dit miljoen in te zetten worden momenteel ontwikkeld. Stadsmarketing - Gouda 750 In 2021 is het programma voor de viering van 750 jaar stadsrechten verder vormgegeven conform de kaders die de stuurgroep Gouda750 heeft vastgesteld. Het wordt een feest voor, door én met de stad. Er is een communicatiecampagne opgestart om de stad bewust te maken van het naderen van de feestperiode en om vrijwilligers te werven. De zogeheten ‘opwarmers’ staan onder druk door de beperkingen door de coronamaatregelen. Het programmateam stimuleert en ondersteunt organisaties bij de uitwerking van hun plannen. Het fonds Gouda750 geeft invulling aan haar inspanningsverplichting om de door de gemeente beschikbaar gestelde middelen te verdubbelen en zet actief in op het werven van middelen in de stad om deze toe te kunnen kennen aan projecten, ook met ondersteuning door het programmateam. De coronamaatregelen gaven beperkingen bij de fondsenwerving.

De laatste aanvraagronde voor een bijdrage uit het fonds is in 2021 gesloten. Bij sommige projecten is de aanvraag vooralsnog aangehouden, omdat het fonds extra sponsorgelden moet werven om deze aanvragen te kunnen honoreren. Het fonds verwijst ook naar alternatieven, bijvoorbeeld de GoudApot. De kansen door de viering van het feestjaar voor relatiebeheer worden aangegrepen en er wordt daartoe een stakeholderprogramma ontwikkeld. Gouda participeert in het samenwerkingsverband 1572 dat festiviteiten organiseert om de eerste vrije Statenvergadering in Nederland te herdenken. Vanuit Gouda750 wordt verbinding gelegd met dit initiatief. Bij het starten van de uitvoeringsfase van Gouda750 is de organisatie op capaciteit gebracht om de veelheid aan evenementenvergunningen die verwacht wordt in het feestjaar ordelijk te kunnen behandelen. Binnenstad Gouda De opgaven voor de binnenstad zijn in de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar voorheen de nadruk lag op het organiseren van activiteiten en levendigheid in het hart van de stad, wordt de binnenstad in de laatste jaren geconfronteerd met complexe opgaven zoals de coronacrisis. Samen met de economische partijen in de binnenstad wordt uitvoering gegeven aan de opgaven en acties voor een aantrekkelijke, bruisende en economisch vitale binnenstad.

Aan de samenwerking tussen de gemeente en economische partijen in de binnenstad is een impuls gegeven, vernieuwd en versterkt. De binnenstad van Gouda kent relatief weinig leegstand. Samen met vastgoedeigenaren en makelaars in de binnenstad wordt overlegd over toekomstige oplossingen voor bestaande en eventuele nieuwe leegstand en andere thema’s van Binnenstadsmanagement. Samenwerkingsovereenkomst binnenstad De binnenstadondernemers hebben zich verenigd in een nieuwe organisatie, de SBG. Binnen de SBG worden de verschillende branches in de binnenstad vertegenwoordigd, namelijk detailhandel, horeca, filiaalbedrijven, vastgoed, cultuur en bedrijven. In 2021 hebben deze economische partijen in de binnenstad en de gemeente een samenwerkingsovereenkomst getekend om zich gezamenlijk in te zetten voor de ontwikkeling van de binnenstad, waarbij ieder bijdraagt vanuit zijn of haar toegevoegde waarde, rol en verantwoordelijkheid. Hiertoe zijn de nodige acties en inspanningsverplichtingen geformuleerd. Er is meerjarig budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de samenwerkingsagenda door een intensivering van de begroting 2021 en de meerjarenraming 2022-2024 in de kadernota. Op basis van de gemaakte afspraken is de inzet van de centrummanager die voor zowel de binnenstadondernemers als de gemeente werkzaam is, uitgebreid.