Jaarstukken 2021 DEF Gouda

3.1.5 Wat heeft het gekost? 3.1.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijzigingen

Rekening 2021

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

21.525

25.419

23.281

2.138

Baten

-8.585

-12.396

-10.943

-1.452

Saldo van baten en lasten

686

12.939

13.023

12.337

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-1.022

-1.091

-1.092

1

Gerealiseerd resultaat

11.918

11.932

11.245

687

3.1.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

2.4 Economische havens en waterwegen

Lasten

1.028

2.4 Economische havens en waterwegen

Baten

0 1.028

Saldo

Begroting 2021 Begroting 2021 na wijzigingen

Rekening 2021

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

1.047

1.064

-17

0

0

0

1.047

1.064

-17

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Lasten

1.643

1.632

1.565

67

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Baten

-1.587

-1.587

-1.519

-67

56

46

46

0

Saldo 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Lasten

194

223

223

0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Baten

-153

-130

-109

-21

40

93

114

-21

3.4 Economische promotie

Lasten

2.528

3.234

3.066

168

3.4 Economische promotie

Baten

-224

Saldo

Saldo 4.2 Onderwijshuisvesting

Lasten

4.2 Onderwijshuisvesting

Baten

Saldo

-600

-1.183

-959

1.929

2.051

2.107

-56

7.614

9.636

9.368

268

-307

-2.601

-2.578

-22

7.307

7.036

6.790

246

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Lasten

8.518

9.648

7.995

1.652

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Baten

-5.938

-6.896

-5.778

-1.118

Saldo

2.580

2.752

2.218

534

Totaal saldo taakvelden

12.939

13.023

12.337

686

Jaarstukken 2021

25

3.1.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)

Lasten

V/N

Baten

V/N

2.4 Economische havens en waterwegen

17

N

0

V

Diverse kleine verschillen.

17

N

0

V

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

67

V

67

N

De verschillen ten opzichte van de begroting hebben betrekking op de financiele afwikkeling van de Grondexploitatieprojecten 2021 en is per saldo neutraal.

67

V

67

N

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

0

V

21

N

21

N

Diverse kleine verschillen. 3.4 Economische promotie

168

V

224

N

Kenniscentrum Bodemdaling: het nadeel op de baten valt weg tegen een identiek voordeel op de lasten en is per saldo neutraal. De Provincie Zuid-Holland heeft subsidie verstrekt voor dit meerjarig project.

131

V

131

N

178

N

85

V

Als gevolg van COVID-19 hebben onder andere evenementen niet kunnen plaatsvinden. De behoefte naar reclame via displays en lichtmasten in de gemeente was daardoor ook in de laatste twee kwartalen van 2021 nihil. Diverse kleine verschillen.

37

V

4.2 Onderwijshuisvesting

268

V

22

N

Op 19-02-2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Uitvoeringsplan onderwijshuisvesting 1e tranche IHP 2020-2024 (hierna Uitvoeringsplan) met het bijbehorende budget. In het uitvoeringsplan is voor het jaar 2021 rekening gehouden met het slopen en afwaarderen onderwijsgerelateerde gebouwen. Doordat deze werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd is er een voordelig resultaat ontstaan. Voorgesteld wordt om de bijbehorende bedragen voor deze uit te voeren werkzaamheden (totaal € 268.000) toe te voegen aan de reserve van het Onderwijshuisvesting, zodat deze sloopactiviteiten naar verwachting in 2022 respectievelijk 2023 kunnen worden uitgevoerd. Dit betreft een resultaatbestemming.

268

V

22

N

1.652

V

1.118

N

Voor het nationaal programma onderwijs en volwasseneducatie zijn specifieke uitkeringen door het Rijk verstrekt. Nog niet besteedde gelden worden overgeheveld naar 2022 omdat hier een terugbetalingsverplichting geldt. Hierdoor is aan de lastenkant een voordeel ontstaan en aan de batenkant een nadeel en per saldo neutraal.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

779

V

779

N

De uitbreiding van de opvang van 8 naar 16 uur is in 2020 veel later opgestart dan verwacht. De teruggevorderde subsidie OAB is in 2021 verwerkt. Binnen de subsidieperiode van 2019-2022 mag een positief saldo worden ingezet in volgende jaren. Er blijft afgerond € 301.000 beschikbaar in 2022.

382

V

301

N

Vanuit het budget van Voor- en Vroegschoolse educatie (VVE) is geld overgeheveld naar Kindgebonden Financiering (KGF) . De uitgaven zijn lager uitgevallen.

217

V

Bureaukosten Leerplicht Gouda: In 2021 is er geen beslag gelegd op de flexibele schil voor personeel. Bij uitval van vaste krachten is Gouda verplicht direct voor vervanging te zorgen van leerplichtambtenaren werkzaam voor Gouda, Krimpenerwaard en Waddinxveen.

163

V

De vaststelling van de subsidies vindt een jaar later plaats. Dit betreft teruggevorderde subsidies 2020 en is hierdoor een voordeel ontstaan in 2022.

69

V

Diverse kleine verschillen.

42

V

38

N

3.1.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

Afrondingsverschillen

1

V

Totaal

1

V

26

Jaarstukken 2021

3.1.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland

De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden zoals het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten en de biodiversiteit binnen de groengebieden, evenals de bevordering van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.

Bedrijvenschap Regio Gouda

Het Bedrijvenschap regio Gouda ontwikkelt in opdracht van de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas het regionale bedrijventerrein Gouwe Park.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland Een prettige woon- en leefomgeving voor medewerkers is een aspect dat voor bedrijven een belangrijke rol speelt bij de keuze voor een vestigingsplaats. Met haar historische binnenstad en aantrekkelijke omgeving met gevarieerde recreatieve mogelijkheden, biedt Gouda deze prettige woon- en leefomgeving. De recreatiegebieden van Groenalliantie MiddenHolland in Gouda en de bredere regio zijn hierin ook van groot belang. Deze gebieden zijn de afgelopen periode verder ontwikkeld, waarbij de Groenalliantie inspeelt op verschillende doelgroepen: actieve recreatie, beleven en gebruiken. Op die manier voegen de recreatiegebieden een meerwaarde toe aan het grotere maatschappelijk en economische perspectief van Gouda. Het ‘Ontwikkelplan Groenalliantie 2030’ en bijbehorende ‘Investeringsagenda Groenalliantie 2021-2025’ is in december 2021 definitief vastgesteld. Dit is een strategisch document over het verbeteren en de (door)ontwikkeling van de natuur- en recreatiegebieden. Voor Gouda zijn hoofdzakelijk de Goudse Hout en de Oostpolder relevant. Maar ook andere natuur- en recreatiegebieden van de Groenalliantie zoals de Reeuwijkse Hout, ’t Weegje en Elfhoeven zijn van belang vanwege hun ligging nabij Gouda en recreatief gebruik door Gouwenaars.

De projecten in het ‘Ontwikkelplan Groenalliantie 2030’ vergroten de waarde van de gebieden binnen het maatschappelijk en economische perspectief van Gouda. Studenten van het Hoornbeeck College in Gouda worden ook betrokken bij de natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie. In 2021 is er een gezamenlijke actie uitgevoerd in de Goudse Hout waarbij studenten hielpen met het schoonmaken van het gebied. Bedrijvenschap Regio Gouda Het Bedrijvenschap Regio Gouda is een zelfstandige organisatie waarin de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas op gelijkwaardige basis samenwerken. Het bedrijvenschap ontwikkelt het regionale bedrijventerrein Gouwe Park van 45 hectare netto om zo ruimte te bieden voor de vestiging van bedrijven en daarmee werkgelegenheid te behouden of te verbeteren. Deze gemeenschappelijke regeling loopt tot 31 december 2022, dan is de gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Regio Gouda afgerond. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de marktgelden en toeristenbelasting als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd. In 2021 zijn geen aanslagen toeristenbelasting opgelegd. De raad heeft in oktober 2020 besloten om dit tarief op € 0,00 vast te stellen voor 2020 en 2021.

Daarmee kon een bijdrage worden verleend aan lastenverlichting voor de horecaondernemer.

Jaarstukken 2021

27

3.2 Energie en klimaat Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 28.507 Baten * € 1.000 30.388 Percentage van totale uitgaven 10%

De gemeente handhaaft het ambitieuze doel om in 2040 CO2-neutraal te zijn. In aanvulling hierop wordt 2040 als streefdatum vastgesteld voor een aardgasvrije stad. Om dit te realiseren is een grootschalige energietransitie nodig met als doel om volledig over te gaan van de huidige milieubelastende energiebron naar een volledig duurzame en voor iedereen betaalbare energievoorziening. Op het gebied van klimaatadaptatie, bodemproblematiek, groen en water wil de gemeente werken aan een toekomstbestendige stad met droge voeten voor onze kinderen en kleinkinderen.

Wat heeft Gouda bereikt? Klimaatadaptatie: water en groen In 2021 zijn er meerdere acties van de klimaatadaptatiestrategie uitgevoerd om de kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering te verminderen. Bij projecten in de openbare ruimte en ruimtelijke ontwikkelingen is het meekoppelen van klimaat- en groenopgaven een uitgangspunt. Samen met inwoners zorgt de gemeente voor het behouden en uitbreiden van het groen in de stad. De inzet op meer en kwalitatief beter groen draagt bij aan het tegengaan van overlast van water, hitte en droogte.

Bodemdaling Bodemdaling is onlosmakelijk verbonden met onze stad. Afgelopen jaar is Gouda samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland gestart met de uitvoering van het in 2020 vastgestelde Kaderplan Bodemdaling Binnenstad. Ook was er in 2021 volop kennisdeling met subsidie van de Regio Deal Bodemdaling Groene Hart. Daarnaast heeft Gouda samen met partners een succesvolle subsidieaanvraag voor de Europese LIFE IP NAS ingediend. Hierdoor blijft de ambitie om kennis te delen ook op de langere termijn haalbaar. Energietransitie: gasloos bouwen en wonen In 2021 zijn de Regionale Energiestrategie 1.0, de Transitievisie Warmte 2021 en de Participatie- en communicatiestrategie Energietransitie 2021 door de raad vastgesteld. Naast deze beleidstrajecten is er flink ingezet op isoleren en besparen via de middelen van de Regeling Reductie Energie-gebruik en de opvolger daarvan. Om de samenwerking met inwoners te versterken is een samenwerkingsovereenkomst getekend tussen de gemeente en de Energiecoöperatie Gouda. Ook is de eerste fase van de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed afgerond. Bij de vijf showcaseprojecten is 24% energievermindering en 27% CO2-reductie gerealiseerd.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

118 evenveel restafval per inwoner als in 2020: 4kg meer dan in 2019 en 81kg minder dan in 2016

28

Jaarstukken 2021

7,7ha 77.264 m2 openbaar groen erbij in de bestaande stad

16,1 16,1 kiloton minder CO2 uitstoot door de gebouwde omgeving dan het jaar ervoor

3.2.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Klimaatadaptatie: water en groen Projecten in de openbare ruimte Bij riolerings- en ophoogprojecten is het klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte de nieuwe standaard. Onderdeel daarvan is het toevoegen van extra openbaar groen. Om extra groen aan te leggen, inventariseert de gemeente bij verwachte riolerings- en ophogingsprojecten welke bewoners geïnteresseerd zijn in een geveltuin. Tijdens de werkzaamheden wordt bij deze woningen een tegel eruit gelaten voor het aanleggen hiervan. Initiatieven vanuit het Groenfonds Vanuit het Groenfonds zijn in 2021 diverse locaties in de stad vergroend. Op de Houtmansgracht is 462m2 aan stenen verwijderd en groen teruggekomen. Ook op de Bellamystraat, de Gandhiweg en de Persijnstraat is verharding verwijderd en vergroend. In 2021 is in totaal 1.292m2 'grijs' omgezet naar 'groen'. Daarnaast zijn er gerichte acties geweest van onder andere Gouda Bruist en de Tuinambassadeurs, zoals de actie Tegel eruit, Plant erin en de aanleg van nieuwe geveltuintjes. Groen bij bouwplannen De Structuurvisie Groen is nu bijna drie jaar in werking. In mei 2021 zijn de Structuurvisie Groen en het Groenfonds voor de tweede keer geëvalueerd. De evaluatie laat zien dat Gouda op de goede weg is met het vergroten van de leefbaarheid en klimaatbestendigheid. De effecten beginnen zich af te tekenen.

Ook zijn er enkele dilemma’s zichtbaar geworden. Er is tijd nodig om verdere ervaring op te doen met de toepassing van de beleidsregels en de hardheidsclausule alvorens aanpassingen door te voeren aan de Structuurvisie Groen. Bij meerdere bouwprojecten is het Convenant Klimaatadaptief Bouwen toegepast, zoals bij het Burgemeesterkwartier. Bij oplevering van woningen in gemeentelijke nieuwbouwprojecten zorgt de gemeente voor zwarte aarde in plaats van zand. Hierdoor is het voor inwoners makkelijker om hun tuin groen in te richten. Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Om inwoners te enthousiasmeren en informeren over groen en klimaatadaptatie zijn in 2021 diverse acties georganiseerd. Zo was er in het najaar een duurzame markt, waar informatie is gegeven over klimaatadaptatie en het belang van groen. De gemeente vroeg aandacht voor de boomspiegeldag en kreeg veel respons op de acties met gratis boompjes voor inwoners. Via huis-aan-huisbladen en sociale media krijgen inwoners regelmatig informatie over groene initiatieven vanuit de stad en van de gemeente, zoals ecologisch bermbeheer, natuurlijke oevers en grijs-wordt-groen initiatieven. In 2021 hebben 125 perceeleigenaren gebruik gemaakt van de subsidieregeling groenblauwe daken. Er is in totaal 2.592 m2 groen dak aangelegd.

Ook dit jaar bleef Gouda lid van Stichting Steenbreek en spoorde de gemeente met hulp van de Tuinambassadeurs inwoners aan tegels te vervangen door groene beplanting. Daarnaast maken de Tuinambassadeurs door middel van activiteiten, voorlichting en persoonlijk tuinadvies inwoners van Gouda bewust van de mogelijkheden om hun tuin te vergroenen. Klimaatadaptatie is verder actief onder de aandacht gebracht bij onderwijsinstellingen met als gevolg dat veel schoolpleinen vergroend gaan worden. Er is subsidie aangevraagd en toegekend vanuit de Impulsregeling Klimaatadaptatie voor het vergroenen van zeven schoolpleinen en voor het uitvoeren van extra klimaatadaptieve maatregelen bij de projecten Vogelbuurt en Kort Haarlem. Ten slotte zijn de woningcorporaties en bedrijventerreinen benaderd om in samenwerking met de gemeente klimaatadaptieve maatregelen uit te voeren. Klimaatadaptatie en groen zijn als belangrijke thema's opgenomen in de Economische Agenda en de sportaccommodatienota. Biodiversiteit In 2021 is een start gemaakt met het opzetten van een meetnet Biodiversiteit en waterkwaliteit in Gouda. Om een idee te krijgen hoe het staat met de biodiversiteit en waterkwaliteit in Gouda, is een nulmeting nodig die zal gelden als referentiesituatie. Deze nulmeting wordt gedaan door het opzetten van een meetnet. Dit wordt in 2022 verder uitgewerkt.

Geboortebos en boomfeestdag In de Oostpolder groeit het Gouds geboortebos. Eind 2021 zijn voor de tweede keer tijdens een feestelijke bijeenkomst negen bomen geplant voor negen Goudse baby’s. Ouders, grootouders en kinderen waren hierbij aanwezig. Op deze dag werd ook een bord onthuld waarop de negen namen van de baby's geschreven staan. In het najaar was het nationale Boomfeestdag 2021. In totaal zijn tien bomen door kinderen van drie scholen geplant om zo het tienjarig bestaan van Natuur en Milieu Punt te vieren. Natuur en Milieu Punt is tien jaar geleden opgericht door de CNME de Zwanebloem/ODMH, IVN, Gemeente Gouda en Brede School Gouda en brengt het aanbod voor basisschoolleerlingen op het gebied van natuur en milieu bij elkaar. Bodemdaling Gouda heeft veel ervaring met het omgaan met bodemdaling. Afgelopen jaren is deze kennis verder ontwikkeld in samenwerking met andere overheden en kennisinstituten. Deze kennis is nodig om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden. De gemeente deelt de kennis met woningeigenaren, scholieren, bedrijven en overheden. Platform Slappe Bodem In 2021 zette de gemeente zich opnieuw actief in voor het Platform Slappe Bodem. Partijen binnen het PSB zorgen ervoor dat bodemdaling niet alleen op de agenda blijft, maar dat er ook structureel middelen komen voor innovatie en wetenschappelijk onderzoek.

De Coalitie Stevige Steden, ontstaan uit de Goudse Coalitie Stevige Stad, opereert inmiddels

Jaarstukken 2021

29

onder de vlag van het PSB. Deze coalitie wordt breed ondersteund en werkt aan het nationaal plan bodemdaling bebouwde omgeving. Regiodeal Bodemdaling Groene Hart Met de Regio Deal Bodemdaling Groene Hart werken rijk en regio samen aan het ontwikkelen van nieuwe handelingsperspectieven voor bewoners, bedrijven en overheden voor het omgaan met de gevolgen van bodemdaling in het Groene Hart. Gouda heeft daarin twee projecten ingediend. In de Toolbox Historische Binnensteden worden de beleidsinstrumenten en handelingsperspectieven die in Gouda zijn ontwikkeld verder ontwikkeld en verspreid. Historische steden in Nederland kunnen deze toolbox gebruiken bij hun aanpak van aan bodemdaling gerelateerde problemen. In 2021 zijn daarvoor verschillende themagroepen gestart. Doel is om de toolbox in 2022 op te leveren. Voor het realiseren van een nationaal Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (voorheen: Kennis- en Informatiecentrum Bodemdaling) in Gouda is in 2021 gewerkt aan de businesscase. Daarvoor is er volop ingezet op een gezamenlijke aanpak, zodat het ook met recht een nationaal kenniscentrum genoemd kan worden. Het lopende Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling wordt onderdeel van het Kenniscentrum en samen met andere landelijke partijen als Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek, PSB en vijf universiteiten is een werkplan opgesteld.

Daarbij is ook de Campus Gouda betrokken, om de ambities van de Triple Helix samenwerking in de stad en regio te versterken. Energietransitie: gasloos bouwen en wonen Beleidskeuzes aardgasvrij In 2021 is de Transitievisie Warmte vastgesteld. Hierin zijn in Plaswijck Kern en Middenwillens West verkenningsblokken aangewezen waar als eerste nader onderzoek gaat plaatsvinden om aardgasvrij te worden. Voor Plaswijck Kern zal het in eerste instantie gaan om een haalbaarheidsonderzoek naar een warmtenet op basis van aquathermie uit de Reeuwijkse Plassen. Voor Middenwillens West zal het gaan om individuele oplossingen. Daarnaast is voor alle buurten in Gouda aangegeven wanneer deze tussen nu en 2040 ongeveer aan de beurt komen en wat het mogelijke alternatief voor aardgas kan zijn. Voor de woningen op ‘natuurlijk tempo’ worden individuele oplossingen voorzien. Daar kunnen inwoners nu al beginnen en op voor hen logische momenten vervolgstappen zetten. Daarnaast vraagt de TVW een flinke inspanning op het vlak van isoleren en besparen met het ontwikkelen van een Gouds Isolatie Programma. Bij het opstellen van de TVW is met veel inwoners en instanties in de stad gesproken; via een-op-een gesprekken, buurtbijeenkomsten en via de Transitietafels. Tegelijk met de TVW is de participatie- en communicatiestrategie energietransitie vastgesteld.

Deze strategie is ook opgesteld in overleg met betrokkenen. De Regionale Energiestrategie 1.0 Midden Holland is vastgesteld. In de RES wordt aangegeven hoe de regio denkt haar bod van 0,435 TWh te kunnen realiseren. Een flink deel zal via zon op grote (bedrijfs)daken en zon boven parkeerterreinen gaan. Daartoe ondersteunt Gouda het Servicepunt Energietransitie Bedrijven in oprichting, dat zich onder andere zal toeleggen op het versneld en volledig benutten van grote daken voor de opwek van zonne-energie. Daarnaast probeert de regio aan te sluiten bij het rijksprogramma OER voor zon langs A12, A20 en N11. Tevens zijn zoekgebieden aangewezen voor zon op land. De RES bevat ook een aanzet tot een Regionale Structuur Warmte. Deze wordt vooral relevant als er bovenregionale warmte beschikbaar komt voor Midden-Holland. Inspiratie voor aardgasvrij-ready In 2021 is wederom veel aandacht besteed aan het stimuleren van inwoners om te starten met energiebesparing, isolatie en eigen opwek van energie. Dankzij een rijksbijdrage vanuit de Regeling Reductie Energiegebruik RRE en de opvolger RRE Wonen is hier stevig op ingezet. In 2021 is de RRE afgerond, de RREW loopt door tot halverwege 2022.

Onder de RRE zijn ruim 7.500 inwoners bereikt met maatregelen en acties als de inzet van energiecoaches en junior energiecoaches, maatwerkadvies voor particulieren en VvE’s, kortingsbonnen, de duurzame markt, duurzame huizenroute en de subsidie Energiezuinig maken van de woning. Daarnaast liep de communicatie-campagne ‘Dit doen wij, wat doe jij?’ door. In deze campagne laten inwoners en ondernemers zien wat zij hebben gedaan aan verduurzaming van hun pand. Verder kent Gouda sinds 2020 de subsidieregeling Samen Aardgasvrij Gouda. Deze regeling is specifiek voor inwoners die in hun buurt aan de slag willen met de energietransitie. Het doel is inwoners de ruimte te geven om zelf te bedenken hoe ze stappen willen zetten en daarin samen te werken op buurt- of wijkniveau. De subsidie is voor proceskosten en onderzoek, als er minimaal twintig woningen zijn betrokken. Hoewel de mogelijkheden beperkt waren door onder andere de coronamaatregelen heeft de regeling inwoners geholpen om in gesprek met hun buurtgenoten te komen en concrete acties uit te zetten zoals als het aanbieden van warmtescans en energieadviezen. Eind 2021 is de tweede ronde van de subsidieregeling opengesteld, waarbij het onderscheid in proces- en onderzoekskosten is losgelaten om inwoners meer vrijheid te geven in de besteding van de subsidie.

Met de oprichting van de Energiecoöperatie Gouda is er een stadsbrede koepel voor inwonersinitiatieven op het vlak van de energietransitie opgericht. Tussen de gemeente en EcG is een samenwerkingsovereenkomst gesloten om de samenwerking te versterken op de onderwerpen: 1. Mobiliseren en ondersteunen van buurtorganisaties; 2. Opzetten en onderhouden van een learning community; 3. Realiseren van een adviesgroep; 4. Communicatie over de energietransitie en duurzaamheid voor en door Goudse inwoners; 5. Bevorderen betaalbaarheid; en 6. Eigenaarschap van inwoners in de energietransitie.

30

Jaarstukken 2021

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Gouda moet toekomstbestendig worden: in 2040 moet de stad CO2-neutraal en aardgasloos zijn. Samen met inwoners en ondernemers zet de gemeente stappen voor later, door fossiele brandstoffen te verminderen en broeikasgassen terug te dringen. In 2017 heeft de raad € 3,35 miljoen beschikbaar gesteld om de eerste stappen te zetten voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Hiermee geeft de gemeente het goede voorbeeld en zet stappen in de richting van verduurzaming van haar eigen vastgoedportefeuille. Er is gekozen om de focus te leggen bij 5 aansprekende publieke gebouwen, de zogenoemde showcases. Dit betreft de volgende objecten: De Goudse Schouwburg, Chocoladefabriek, Cultuurhuis Garenspinnerij, Kinderboerderij en Buurtservicecentrum Lekkenburg 1. De keuze voor deze gebouwen is gebaseerd op het gegeven dat deze gebouwen veel publiek trekken en daarmee als stimulans kunnen dienen om zelf ook met verduurzaming van het eigen vastgoed aan de slag te gaan. Daarnaast worden in nog eens 26 gemeentelijke panden kleinere duurzame ingrepen getroffen. Als gevolg van sterk gestegen bouwkosten in de afgelopen jaren is er voor gekozen om de beschikbare middelen vooral in te zetten bij de financiering van duurzaamheidsmaatregelen bij de 5 showcases. De eerste fase van verduurzaming is, behoudens de Chocoladefabriek, in 2021 afgerond.

Bij de 5 showcaseprojecten is 24% energievermindering en 27% CO2reductie gerealiseerd. De verduurzaming van de Chocoladefabriek wordt meegenomen bij de verbouwing van de tweede en derde verdieping, waarvan de oplevering medio 2022 is gepland. Eind 2022 wordt een routekaart gepresenteerd die voorstellen bevat voor verdere verduurzaming van de gemeentelijke vastgoedportefeuille teneinde de doelstelling van energieneutraliteit en gasloos in 2040 te bereiken, met als subdoelstelling om in 2030 50% energiereductie te realiseren.

3.2.2 Corona De coronamaatregelen leverden net als in 2020 uitdagingen op voor de communicatie- en participatiecampagne voor de energietransitie. Advies van een energiecoach of door Klimaatroute werden zoveel mogelijk online aangeboden. Ook voor andere activiteiten was zoveel als mogelijk een digitaal alternatief. De uitwisseling van kennis en ervaring binnen de Transitietafels vond online plaats en ook voorafgaand aan de formele zienswijzenperiode voor de Transitievisie Warmte werd een online informatiebijeenkomst georganiseerd. Het voordeel hiervan is dat de bijeenkomst eenvoudig kon worden opgenomen, waardoor inwoners de bijeenkomst konden terugkijken op een moment dat hen goed uit kwam. Op advies, voorlichting en participatie op het gebied van klimaatadaptatie hadden de coronamaatregelen ook enige invloed, maar er was bij buitenactiviteiten meer mogelijk dan vorig jaar. Zo hebben de Tuinambassadeurs op gepaste afstand inwoners van advies kunnen voorzien over de inrichting van hun tuinen, waren er activiteiten voor Boomspiegeldag en Boomplantdag en ook het planten van nieuwe bomen in het Gouds geboortebos kon in beperkt gezelschap plaatsvinden. In mei 2021 zou Gouda samen met Delft een groot internationaal bodemdalingscongres verwelkomen. Door de coronapandemie werd het TISOLS geannuleerd. Het zal waarschijnlijk in 2023 plaatsvinden.

Door de coronasituatie heeft de uitvoering van het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad enige vertraging opgelopen. Dit betreft met name de aanvullende onderzoeken naar problemen door hoogteverschillen in andere delen van de stad. Een deel van deze bijeenkomsten zijn online gehouden. De geplande en noodzakelijke huiskamergesprekken zijn uitgesteld.

3.2.3 Eigen indicatoren Het dashboard Duurzaamheid biedt aanvullend op deze eigen indicatoren een overzicht van diverse indicatoren op het gebied van duurzaamheid. Dit dashboard verschijnt elk jaar in de periode mei-juni. Daarnaast bevat de evaluatie van de Structuurvisie Groen en het Groenfonds, die in dezelfde periode verschijnt, indicatoren op het gebied van groen. Streefwaarde

Stand 2021

7. Volksgezondheid en milieu Bomenbalans

Taakveld

Omschrijving

Gouda 22.500

Minimaal 22.500 bomen in openbaar gebied (peil 2017)

23.355 per januari 2021

7. Volksgezondheid en milieu Groenbalans

2.067.000

Minimaal 2.067.000 m2 groen (peil 2016)

2.127.675 5m2 per januari 2021 ten opzichte van de gecorrigeerde waarde van 2.030.300 m2 in 2016 (exclusief Westergouwe).

7. Volksgezondheid en milieu Groenherstel

10000

Toename aantal m2 Toename van 97.375 m2 ten openbaar groen in bestaande opzichte van 2016. In 2021 stad, exclusief Westergouwe was er een toename van 77.264 m2.

Jaarstukken 2021

31

Toelichting algemeen: Het dashboard Duurzaamheid biedt aanvullend op deze eigen indicatoren een overzicht van diverse indicatoren op het gebied van duurzaamheid. Dit dashboard verschijnt elk jaar rond mei. Daarnaast bevat de evaluatie van de Structuurvisie Groen en het Groenfonds, die in dezelfde periode verschijnt, indicatoren op het gebied van groen. Toelichting bomenbalans: Er zijn 353 meer bomen geregistreerd dan in 2020. Dit komt deels door nieuwe aanplant in 2020-2021 en deels door zaailingen in bosplantsoen die nu apart als boom kunnen worden aangemerkt. Toelichting groenbalans: Vanaf 2021 voert de gemeente het groenbeheer van sluiseiland uit voor de provincie. Ook zijn er graspercelen in Steinse Groen in beheer genomen. Daarom is de toename dit jaar 77.264 m2. De toename in m2 openbaar groen ten opzichte van referentiejaar 2016 is 97.375 m2. Overigens telt het beheersysteem kleine 'snippers' niet mee. De verkoop van zogeheten snippergroen heeft daardoor geen invloed op het gerapporteerde areaal openbaar groen.

3.2.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd. Taakveld

Indicator

7. Volksgezond- Omvang heid en milieu huishoudelijk restafval

7. Volksgezond- Percentage heid en milieu bekende hernieuwbare elektriciteit

Meeteenheid kg per inwoner

%

Periode

Gouda

Nederland Streefwaarde

2016

199

189 100 kg in 2021

2019

114

161

2020

118

163

2014

0,7

11,2

2018

2,8

17,5

2019

4,1

20

Realisatie 118 kg in 2021

4,3% in 2019

Toelichting omvang huishoudelijk restafval: de hoeveelheid restafval per inwoner is in 2021 gelijk gebleven. In beide jaren iets meer dan de jaren daarvoor. Deze trend is ook landelijk te herkennen. Door meer thuiswerken wordt er meer huishoudelijk afval opgehaald. Ten opzichte van het referentiejaar is er nog steeds sprake van een afname van 81 kg per inwoner. Toelichting percentage hernieuwbare elektriciteit: Voor het percentage zijn de cijfers van 2019 de meest actuele cijfers in de Klimaatmonitor, voor de hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit zijn er cijfers uit 2020. Het berekende percentage hernieuwbare elektriciteit voor 2019 is 4,3%. De berekende hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit is 38TJ voor 2019 en 63TJ voor 2020. Dit is een flinke toename ten opzichte van 10TJ in 2015.

3.2.5 Wat heeft het gekost? 3.2.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijzigingen

Rekening 2021 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

27.886

29.185

28.507

678

Baten

-30.347

-31.026

-30.388

-638

Saldo van baten en lasten

-2.461

-1.841

-1.881

40

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

0

-1.070

-1.070

0

-2.461

-2.912

-2.951

40

Gerealiseerd resultaat

32

Jaarstukken 2021

3.2.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

Begroting 2021 Begroting 2021 na wijzigingen

7.2 Riolering

Lasten

16.361

7.2 Riolering

Baten

-18.853 -2.492

-1.899

Saldo

Rekening 2021

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

16.273

15.971

302

-18.171

-18.115

-57

-2.144

245

7.3 Afval

Lasten

8.941

9.393

9.605

-212

7.3 Afval

Baten

-11.244

-11.637

-11.499

-138

-2.303

-2.244

-1.894

-350

Saldo 7.4 Milieubeheer

Lasten

2.584

3.520

2.931

588

7.4 Milieubeheer

Baten

-250

-1.218

-774

-444

Saldo

2.334

2.301

2.157

144

Totaal saldo taakvelden

-2.461

-1.841

-1.881

40

3.2.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000)

Lasten

V/N

7.2 Riolering

302

V

Een aantal voor 2021 geraamde groot onderhoud werkzaamheden aan het riool zijn verschoven naar 2022.

247

V

Diverse kleine verschillen. Voor de mutatie op de voorziening verwijzen we naar de voorzieningen in hoofdstuk 6.

55

7.3 Afval De dotatie (toevoeging) aan de voorziening Afvalstoffen is € 99.000 hoger dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door 1) hogere kosten voor met name afvalinzameling (€ -151.000), zoals hieronder toegelicht; 2) een lager bedrag aan toegerekende compensabele BTW (€ 393.000); 3) hogere kosten voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing (€ -59.000); en 4) de lagere baten uit hoofde van voornamelijk de rioolheffing (€ -84.000). De toegerekende compensabele BTW is lager, door een lager dan geraamd bedrag aan gerealiseerde investeringen. Deze laatste betreft de realisatie van het ECO-park. De hogere kosten voor inzameling van afval zijn gelegen in de afrekening met Cyclus.

V/N 57

N

V

57

N

212

N

138

N

99

N

134

N 46

N

92

N

Dit betreft een tweetal kleine tegenvallers ten opzichte van hetgeen geraamd, waarvan € 27.000 een hogere dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren betreft en de baten van WeCycle (inzameling en recycling) € 19.000 lager dan geraamd zijn. Diverse kleine verschillen.

Baten

21

V

7.4 Milieubeheer

588

V

444

N

De Regeling Reductie Energiegebruik kent een eindafrekening in 2021 op basis van het aantal daadwerkelijk bereikte woningen. Het nadeel op de baten (lagere rijksvergoeding) valt weg tegen het voordeel op de lasten (bereikt aantal woningen is lager dan voorzien) en is per saldo neutraal.

457

V

457

N

Duurzaamheid en Milieu: een deel van het voordeel wordt veroorzaakt doordat er (in verband met corona) minder inwonersinitiatieven opgestart zijn (bijvoorbeeld Tuinambassadeurs). Ook de aanpassing van het proces verduurzaming openbare ruimte is aangepast waardoor uitgaven lager zijn uitgevallen dan begroot.

165

V

Diverse kleine verschillen.

34

N

13

V

Verschil

V/N

0

V

3.2.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000) Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma Totaal

Jaarstukken 2021

33

3.2.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden Partijen. Verbonden partijen

Doel

Omgevingsdienst Midden-Holland (milieudeel)

De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doet hij door milieutaken uit te voeren in opdracht van de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland

De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden. Het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten van en de biodiversiteit binnen de groengebieden, alsmede de bevoordeling van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Omgevingsdienst Midden-Holland De milieutaken van de ODMH omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuregels, advisering, ontwikkeling en uitvoering van milieu- en duurzaamheidsbeleid. Net als in 2020 zijn dit jaar de toezichtstaken aangepast op de coronamaatregelen. In 2021 zijn er 199 controles uitgevoerd, waarbij 18 controles bij nieuwe bedrijven. Inwoners meldden in 2021 iets meer milieuklachten dan in 2020. Het aantal klachten is waarschijnlijk toegenomen onder invloed van de coronamaatregelen waardoor mensen meer thuis waren. Het merendeel van de klachten gaat over geluid. Ongeveer de helft van het aantal klachten gaat over bedrijven. In 2021 is PFAS-beleid met bijbehorende bodemkwaliteitskaart opgesteld. Verder is 2021 benut voor de voorbereiding op de Omgevingswet. Op het gebied van milieu speelt onder meer de overdracht van nieuwe bodemtaken. Er is helaas nog geen duidelijkheid over de financiële consequenties van de nieuwe taken. Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland Klimaatadaptatie is belangrijk om Gouda toekomstbestendig te maken en de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden voor mens en dier. Naast het aanwezige groen in de stad, zijn de omliggende natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie Midden-Holland hiervoor van groot belang.

Deze gebieden dragen bij aan de vermindering van hittestress, geven inwoners van Gouda ruimte om de warme stad voor een paar uur te ‘ontvluchten’ en spelen een belangrijke rol in het totale wateropvangsysteem van de stad. Het verhogen van de groenbeleving en biodiversiteit zijn belangrijke aspecten in de gekozen beheermaatregelen. Inwoners van Gouda recreëren onder andere in het Krimpenerhout, Loetbos, Reeuwijkse Hout, Goudse Hout, ’t Weegje, Twaalfmorgen, Oostpolder, Gouwebos en Elfhoeven. In het nieuwe ‘Ontwikkelplan Groenalliantie 2030’ is het vergroten van natuurwaarden en het bevorderen van de biodiversiteit als een van de strategische doelen benoemd. Groenalliantie heeft daarom, in samenspraak met de Goudse natuurorganisaties, biodiversiteitsdoelen voor de Goudse Hout geformuleerd en onderzocht hoe beheer en inrichting hierop kunnen worden aangepast. Dit project zal dienen als een pilot voor de overige natuur- en recreatiegebieden. Daarnaast is in 2021 een nieuw hondenbeleid vastgesteld in de gebieden van de Groenalliantie. Bepaalde gebieden zijn daarbij aangewezen als losloop- of aanlijngebieden of zijn volledig verboden voor honden. Bij het bepalen van deze gebieden is onder andere rekening gehouden met de natuurwaarden en biodiversiteit. Ook is in 2021 het handelingskader energieopwekking afgerond.

Het restkrediet wordt benut voor het opstellen van een handelingskader klimaatbestendigheid. Groenalliantie heeft in 2021 stappen gezet om te komen tot energieopwekking op parkeerplaatsen, te beginnen bij de Reeuwijkse Hout. Dit is een pilot voor andere gebieden. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de reinigingsheffingen en de rioolheffingen ter dekking van de kosten van het ophalen en verwerken van afvalstoffen en voor de werking van een adequaat rioolstelsel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd.

34

Jaarstukken 2021

3.3 Wonen en leefomgeving Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 46.693

Hoe blijft Gouda bereikbaar? Hoe komen de juiste woningen op de juiste plek? Wat is nodig voor een gezonde en veilige leefomgeving? Hoe blijft Gouda gemengde woonwijken houden, waar inwoners een breed woonaanbod kunnen vinden voor elk wat wils? Al deze onderwerpen komen samen in het programma Leefomgeving en Wonen.

Baten * € 1.000 23.746 Percentage van totale uitgaven 16%

Wat heeft Gouda bereikt? Versneld ontwikkelen woningbouw voor elke doelgroep Op diverse plaatsen in de stad zijn nieuwe woningen gebouwd. In Westergouwe is fase 2 nagenoeg afgerond en is gestart met de uitvoering van 900 woningen in fase 3. Voor diverse woningbouwlocaties in de bestaande stad worden zijn overeenkomsten gesloten en plannen voorbereid. In overleg met initiatiefnemers en samenwerkende overheden zijn mogelijkheden benut om de woningbouw te versnellen. Met woningcorporaties en marktpartijen wil de gemeente zorgdragen voor een breed woningaanbod voor alle doelgroepen. Daaronder wordt ook het huisvesten van kwetsbare doelgroepen in bijzondere woonvormen verstaan.

Implementatie Omgevingswet In 2021 is met (digitale) input vanuit de stad een Omgevingsvisie opgesteld en is ter ondersteuning van de besluitvorming de procedure van de milieueffectrapportage doorlopen. De verdeling van de bestuurlijke bevoegdheden op grond van de Omgevingswet is vastgesteld door de raad. Verder zijn alle benodigde koppelingen naar de DSO testomgeving gerealiseerd. De datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet is eid 2021 opnieuw uitgesteld.

Stimuleren duurzame mobiliteit In 2021 is na een uitgebreid participatieproces het Verkeerscirculatieplan vastgesteld als uitwerking van het Mobiliteitsplan 2017-2026. Parallel is gewerkt aan de uitvoering en voorbereiding van zes 'noregret'-projecten om de bereikbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

10 Aantal locaties gewerkt aan bouw sociale en middeldure huurwoningen

6 Aantal aangepakte knelpunten voor betere bereikbaarheid

=B Gemiddelde kwaliteit openbare ruimte is op niveau B (CROW) gebleven

Jaarstukken 2021

35

3.3.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Ontwikkeling woningbouw De gemeente Gouda maakt werk van de bouw van broodnodige woningen in Gouda. Realisatie Westergouwe In 2021 is het Masterplan Westergouwe opgesteld. Verder is in 2021 Westergouwe-II vrijwel afgerond. In het vervolg hierop is gestart met de uitvoering van Westergouwe-III. In deze fase worden in totaal circa 900 woningen gebouwd met maatschappelijke voorzieningen. In Westergouwe-III worden verschillende woonmilieus onderscheiden. De eerste bouwkavels in Westergouwe-III zijn inmiddels verkocht aan ontwikkelaars. Gebiedsgerichte aanpak transformatie Spoorzone Met woningcorporaties en marktpartijen zijn overeenkomsten gesloten voor de bouw van meer dan 1.000 duurzame woningen in de Spoorzone, waarvan een groot deel sociale huur- en gereguleerde middenhuurwoningen conform gemeentelijk beleid. In 2021 zijn deze plannen verder geconcretiseerd en zijn er met diverse ontwikkelende partijen samenwerkings- en/of anterieure overeenkomsten afgesloten voor het realiseren van woningbouwprojecten. Voor de A1locatie (Oost en West) is subsidie van € 500.000 aangevraagd en toegekend door de provincie Zuid-Holland op grond van de subsidieregeling Knelpuntenpot sociale huur en middenhuur Zuid-Holland.

Dit betreft een bijdrage aan het gemeentelijk tekort op de realisering van sociale huurwoningen en woningen in de middenhuur binnen Spoorzone West en Oost. Dit tekort wordt veroorzaakt doordat er relatief weinig vrije sectorwoningen worden gerealiseerd. Voor de locaties A1 en de Blokkerlocatie (Burgemeesterkwartier) zijn de bestemmingsplannen vastgesteld, voor de Blokkerlocatie zijn afspraken gemaakt ten aanzien van klimaatadaptieve maatregelen en bij de locatie C1k2 (De Koploper) is de woningcorporatie eigenaar geworden van de grond. Op de locatie Winterdijk 14 (De Rietgors) zijn 60 tijdelijke (doelgroep)woningen geplaatst die eind 2021 in gebruik zijn genomen door de bewoners. Binnenstedelijke woningbouw Alhoewel in Westergouwe en de Spoorzone grote aantallen woningen kunnen worden gerealiseerd, blijft de gemeente ook initiatieven voor woningbouw elders in de stad faciliteren. Dit in de vorm van planbegeleiding en het sluiten van overeenkomsten. Dit draagt bij aan het creëren van een divers woningaanbod, en slim ruimtegebruik in de compacte stad. De appartementengebouwen aan de Noothoven van Goorstraat-Spoorstraat (10 sociale en 23 middenhuurwoningen) zijn in aanbouw en worden in maart 2022 opgeleverd. Aan de Fluwelensingel is gestart met de bouw van 24 koopwoningen en bij de Potterspoort is de bouw van 26 zorgappartementen gestart.

Voor het project De Blaauwe Haan aan de Kattensingel is het bestemmingsplan vastgesteld. In dit bouwplan is veel aandacht voor het voorkomen van hittestress en wateroverlast. Zo worden onder andere in het binnengebied wadi’s aangelegd die bij extreme regenbuien kunnen vollopen en zo als waterberging dienen. Het Knarrenhof (Het Groene Hof) aan de Oosthoef is eind 2021 opgeleverd. In de Goudshof wordt volop gebouwd om in 2022 110 appartementen en 27 eengezinswoningen op te leveren. Voor de Livingstonelaan op de loatie van het voormalige verleeghuis Bloemendaal (Livingstonepark) is een bestemmingsplan vastgesteld om de bouw van 41 eengezinswoningen en 18 sociale huurappartementen mogelijk te maken. Aan de Jac.P. Thijsselaan 45 is de tijdelijke bewoning van voormalig zorgvastgoed mogelijk gemaakt. Hier kunnen nu 75 jongeren wonen in betaalbare onzelfstandige wooneenheden. Regionale strategie en afspraken woningbouw De gemeente draagt bij aan een regionale verstedelijkingsvisie en legt nieuwe afspraken over de regionale woningbouwprogrammering vast in de RAW, met daarbij het regionaal afsprakenkader woningbouw. Andere overheden worden actief betrokken bij de woningbouwkansen zoals verkend in de verstedelijkingsagenda.

In 2021 heeft Gouda samen met de vier andere gemeenten in Midden-Holland een actuele woningbouwprogrammeringslijst opgesteld die is aanvaard door de provincie Zuid-Holland. Daarbij is gewerkt met een nieuwe vorm van adaptieve en realistischer vorm van programmering dan voorheen. Wijkontwikkeling door verbetering woningaanbod De gemeente werkt met de woningcorporaties aan projecten in de wijken Korte Akkeren en Gouda Oost. In het Zuidelijk Stempel Oost is voorbelasting aangebracht om de grond gereed te maken om te kunnen bouwen. De woningen aan de Gedenklaan zijn in 2021 in de verkoop gegaan. De locatie is vrijwel bouw gereed. Bij de locatie Van Heuven-Goedhartsingel komen 18 nul-op-de-meter koopwoningen. De appartementencomplexen op de voormalige Oostvogellocatie krijgen een bodemwarmtesysteem en worden duurzaam via een WTW-installatie en zonnepanelen. In Korte Akkeren is gestart met de bouw van 67 sociale huurappartementen op de Gunningmavo-locatie. Binnen dit project is gekozen voor elektrische deelauto’s waardoor er minder parkeerplaatsen nodig zijn. Hierdoor is er meer ruimte voor groen. Voor de locatie Jan Ligthart wordt gewerkt aan een alternatieve invulling van de kavel met onder andere meer groen, genoeg parkeerplaatsen en inpassing van een multifunctionele ruimte.

Voor de herontwikkeling van deze locatie is een subsidie aangevraagd bij Provincie Zuid-Holland en is € 120.000 toegekend om de woningen beter geschikt te maken voor ouderen in combinatie met het realiseren van een ruimte die een ontmoetingsfunctie zal hebben voor (onder andere) de bewoners. Aan de slag in kwetsbare buurten In de Woonvisie 2015 - 2020 en in de Raamovereenkomst Prestatieafspraken (2017) zijn drie kwetsbare buurten benoemd waar gemeente en corporaties met voorrang aan de slag willen gaan: Oud-Achterwillens, Burgen & Lusten en Polderbuurt.

36

Jaarstukken 2021

Woonpartners Midden-Holland heeft een grootschalige renovatie in Oud-Achterwillens afgerond, waar de woningen extra zijn geïsoleerd. De gemeente gaat de komende periode de buitenruimte aanpakken. Mozaïek Wonen verkent verschillende scenario’s voor de Burgen- en Lustenbuurt en ed gemeente is actief in de Polderbuurt. De corporaties en gemeente hebben gezamenlijk gesproken over hoe en waar de "wijkontwikkeling" van de toekomst vervolgens gestalte kan krijgen, de zogenoemde wijkontwikkeling 2.0. Die verdere uitwerking, waarbij aandacht is voor de onderlinge spelregels, wat er aan investeringen nodig is, opdat de reserve Wijkontwikkeling adequaat kan worden gevuld en benut, is opgeschoven naar 2022. Goudse Poort Met de gebiedsgerichte aanpak transformatie Spoorzone is tevens ingezet op het benutten van transformatiekansen in de omgeving van de Antwerpseweg. Een concreet voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de Blokkerlocatie, zoals eerder vermeld. Wonen kwetsbare groepen De gemeente zet zich in voor de huisvesting van kwetsbare doelgroepen in bijzondere woonvormen en maatschappelijke opvang, onder meer door het realiseren van plekken voor beschut wonen. Dit gebeurt bijvoorbeeld op de Boerderijkavel in Westergouwe, waar een appartementencomplex gebouwd wordt door Woonpartners Midden-Holland. Dit complex bevat ook tien plekken beschut wonen en wordt voor de zomer 2022 opgeleverd.

Ook vindt er transformatie plaats van de voormalige Bernhardhof (64 zelfstandige wooneenheden, waarvan 58 met een huur onder de kwaliteitskortingsgrens) naar wonen voor verschillende doelgroepen. Met woningcorporaties zijn prestatieafspraken gemaakt over het beschikbaar stellen van woningen in het kader van het actieplan dakloosheid. Hiervoor is een experiment opgezet voor ‘Wonen Eerst’, dat vanaf 2022 ten uitvoer wordt gebracht. Bovendien zijn er voorbereidingen getroffen voor de realisatie van Gouwe Husen. Samenwerking met de woningcorporaties en marktpartijen voor sociale woningbouw Met de woningcorporaties verkent Gouda concrete kansen om sociale woningbouw te realiseren. Door het verbreden van de woonvisie tot een woon(zorg)visie is vaststelling naar het eind van het jaar opgeschoven. De nieuw op te zetten raamovereenkomst is daarmee opgeschoven naar 2022. Ook worden prestatieafspraken gemaakt om het aanbod sociale huurwoningen in de stad te doen toenemen. Actualiseren woonbeleid In 2021 is de nieuwe woon(zorg)visie vastgesteld. Met deze visie neemt de gemeente meer regie op de invulling van nieuwbouwlocaties. Voorheen gold alleen de eis van minimaal 1/3 sociale huurwoningen voor projecten bestaande uit 60 of meer woningen.

Nu gelden bredere prijssegmentatie-eisen (minimaal 33% sociale huur en minimaal 20% betaalbare woningen, bestaande uit gereguleerde middenhuur plus betaalbare koopwoningen) en gelden deze eisen voor alle woningbouwprojecten. In 2021 is de huisvestingsverordening aangepast op het vlak van een registratieplicht ten behoeve van de toeristische verhuur. Daarnaast is het ontwerp-paraplubestemmingsplan wonen opgesteld, ter voorbereiding op de uiteindelijke invoering die voor 2022 is beoogd. Eind 2021 zijn de kaders voor een regeling voor opkoopbescherming opgesteld, om daarmee in 2022 een instrument te kunnen hebben waarmee betaalbare woningen behouden blijven voor kopers/eigenaar-bewoners. Gezonde wijk In 2021 is in samenwerking met het maatschappelijk domein onderzocht wat nodig is voor het stimuleren van een gezonde leefomgeving. Implementatie Omgevingswet De planning voor de implementatie van de Omgevingswet moest opnieuw worden aangepast. De datum van de inwerkingtreding van de Omgevingswet was opgeschoven naar 1 juli 2022, maar werd opnieuw uitgesteld. De nieuwe datum van inwerkingtreding is 1 januari 2023. Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is in het eerste kwartaal van 2022 ter besluitvorming voorgelegd.

Belangrijkste oorzaak van het uitstel was het effect van de coronamaatregelen op het participatietraject (van fysiek naar digitaal) en het verplichte Milieu Effecten Rapport (MER) dat parallel aan de Omgevingsvisie moest worden opgesteld. De Omgevingsvisie verwoord en verbeeld een integrale visie op de fysieke leefomgeving en vormt de basis voor een uitwerking in: • programma's; • beleidsvisies die gaan over aspecten of geografische delen van de fysieke leefomgeving; • het juridisch bindende Omgevingsplan; • beleidsstukken betreffende het gebruik van bevoegdheden onder de Omgevingswet

Jaarstukken 2021

37

Digitale toegang tot informatie over de leefomgeving verbeteren Alle benodigde koppelingen naar de testomgeving van het Digitaal Stelsel Omgevingswet zijn gerealiseerd. Aansluiting op de landelijke voorzieningen van het DSO vindt stapsgewijs plaats. Efficiënte en integrale besluitvorming Het raadsvoorstel over de verdeling van de bestuurlijke bevoegdheden is in het tweede kwartaal door de raad vastgesteld. In het najaar van 2021 is een werksessie georganiseerd voor de raadscommissie Stad over de verdere uitwerking van dit besluit. Per 1 januari is gestart met de Adviescommissie Omgevingskwaliteit, waar de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en de commissie Cultuurhistorie in samenkomen. Verder wordt er gewerkt met het nieuwe initiatievenproces: aan een intaketafel en omgevingstafel wordt een integrale beoordeling van initiatieven gedaan. Bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen In 2021 zijn in overleg met particulieren en ontwikkelaars diverse (postzegel) bestemmingsplannen opgesteld en in procedure gebracht. In totaal zijn in 2021 zes bestemmingsplannen aan de raad aangeboden en vastgesteld, te weten Graaf Florisweg 28, Ridder van Catsweg 683, de Blaauwe Haan, Achterwillenseweg 31, Spoorzone A1 locatie en Burgemeesterskwartier. Daarnaast is in 2021 verder gewerkt aan het opstellen van het pilot-omgevingsplan Goverwelle.

Er is een begin gemaakt met het opstellen van een bestemmingsplan verbrede reikwijdte voor Goudasfalt. In 2021 is vooral gewerkt aan het deelproduct evenementengeluid. Uitvoeren van het mobiliteitsplan Stimuleren duurzame mobiliteit Door het stimuleren van lopen, fietsgebruik, openbaar vervoer, deelmobiliteit en elektrisch rijden wordt een bijdrage geleverd aan een transitie naar schone mobiliteit. In 2021 heeft de gemeenteraad een besluit genomen om per 1 januari 2025 de binnenstad als zero-emissiezone stadslogistiek in te richten. Een logistiek makelaar is in gesprek met ondernemers van de binnenstad, voor advies en begeleiding om de transitie door te maken. Ook is in regionaal verband de samenwerking aangegaan met ondernemersverenigingen in het kader van de MKB-deal. Onderdeel hiervan is de zoektocht naar een regionale distributiehub. Samen met de Omgevingsdienst Midden-Holland en Groene Hart Werkt! worden de mogelijkheden voor waterstof onderzocht. Voor het verbinden van Westergouwe met de stad aan de oostzijde van de Gouwe, is een verdere uitwerking gedaan van het voorstel voor een fietsverbinding, uitgaande van een nieuwe oeververbinding over de Gouwe naast de spoorbrug. Voor de regionale doorfietsroutes Rotterdam-Gouda, Bodegraven-Gouda en Alphen-Gouda zijn in regionaal verband nadere verkenningen gedaan.

De uitwerking van de routes vindt plaats in nauwe afstemming met het Verkeerscirculatieplan (VCP) Gouda. In 2021 zijn 5 fietsknelpunten aangepakt en zijn de fietsparkeervoorzieningen bij de stations verbeterd. Aan de centrumzijde van het station zijn nieuwe stallingen met twee verdiepingen gerealiseerd. Aan de oostzijde is ruimte voor circa 1.750 fietsen, aan de westzijde voor zo’n 600 fietsen. In de bestaande stalling onder het stationsgebouw zijn circa 800 plekken. Ook is extra ruimte gecreëerd voor zogenaamde ‘buitenmaat’-fietsen en scooters. Bij station Goverwelle zijn aan de zuiden de noordzijde ruim 150 extra fietsparkeerplekken gerealiseerd. Het RVVP is door de regio vastgesteld, en biedt daarmee kaders voor het verder stimuleren van duurzame mobiliteit. In 2021 is een nieuwe concessie voor laadpalen gestart en zijn in Gouda circa 40 nieuwe e-laadpalen gerealiseerd. Ook zijn op de grote parkeerplaatsen 4 laadpleinen opgeleverd. Hiermee wordt voorzien in de toenemende vraag vanuit eigenaren van elektrische auto’s. Verminderen verkeersdruk door betere doorstroming In juni 2021 heeft de raad het VCP Gouda vastgesteld, inclusief € 12.000.000 voor de uitvoering van de eerste tranche van maatregelen in de periode 2022-2027. Het doel van het VCP is onder andere het verminderen van doorgaand verkeer en verkeersdruk op singels en in woonstraten, inclusief de binnenstad.

Daarnaast moeten de maatregelen bijdragen aan het verbeteren van de doorstroming op het hoofdwegennet, voor goede bereikbaarheid van de bedrijventerreinen en grote parkeerlocaties. Na vaststellen van het VCP is een monitoring- en evaluatieplan opgesteld, om de komende jaren op een goede manier de (verkeers)effecten te kunnen monitoren en bij te sturen als het nodig is. Ook is de formatie ingevuld van projectleiders die de projecten gaan voorbereiden, en is een start gemaakt met de definitiefase van de projecten. Diverse "no-regretmaatregelen" (incl. schoolzones en fietsmaatregelen) zijn in 2021 voorbereid voor uitvoering, zoals de aanpassing van de Ridder van Catsweg naar 30 km/uur en snelheidsremmende maatregelen op de Thorbeckelaan. Daarnaast heeft de gemeente een adviserende rol in provinciale en landelijke mobiliteitsprojecten. In 2021 was dit van toepassing voor de verbreding van de A12 en A20, het project Beter bereikbaar Gouwe (agendalid), de verbetering van de N228, N457, N207 door de Provincie Zuid-Holland, het nationaal toekomstbeeld Fiets, het toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040 en de nieuwe aanbesteding van het busvervoer. Er is een bestuursakkoord gesloten omtrent de realisatie van Het Vijfde Dorp en de benodigde financiering van de bereikbaarheid.

Voor het bijsturen van de regionale verkeersstromen is samen met de provincie een Multidoel Tactisch Kader Zuid-Holland opgesteld.

38

Jaarstukken 2021

Verbeteren verkeersveiligheid Met het vaststellen van het VCP zijn de kaders bekend waarin de verkeersveiligheid moet verbeteren. Hierbij wordt gewerkt aan de aanpak van reeds bestaande onveilige plekken, maar ook van het voorkomen van onveiligheid door duurzaam veilig te ontwerpen. De gemeentebrede invoering van 30 km/u levert daar een grote bijdrage aan. Potentieel onveilige situaties in de openbare ruimte, bijvoorbeeld door kapotte bestrating, kunnen snel worden doorgegeven via de nieuwe applicatie Slim Melden. In 2021 is in samenhang met het VCP een uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid Regio Midden-Holland opgesteld, waarbij wordt aangehaakt op landelijke en regionale veiligheidscampagnes, landelijke en provinciale subsidieregelingen en het uitbreiden van 30km-zones. Beter benutten parkeerplaatsen In 2021 is verder uitvoering gegeven aan het Parkeerplan Gouda 2020, onder andere door het verkennen van de mogelijkheden voor gereguleerd parkeren in de Kadenbuurt en Kort Haarlem. Met het VCP is een samenhangend pakket aan maatregelen vastgesteld om de bereikbaarheid van de stad en de parkeervoorzieningen te verbeteren. Onderzoek is gedaan naar de bezettingsgraden van de parkeerterreinen en -garages. Dit biedt inzicht in de effecten van het toepassen van een parkeerstrategie, zoals op hoofdlijnen verwoord in het VCP.

Voor het fietsparkeren in de binnenstad is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om dit beter te faciliteren. Er is door de raad een besluit genomen om de Stationsgarage uit te breiden met 80 parkeerplaatsen. In aansluiting op het VCP is een aanbesteding gestart voor een wijkmobiliteitsplan binnenstad en een nota zwaar verkeer; hierin wordt de parkeerstrategie verder uitgewerkt. OV-bereikbaarheid Door de coronamaatregelen stond het openbaar vervoer onder druk. Met de provincie zijn afspraken gemaakt over minimale bediening van de stad en konden buslijnen gehandhaafd blijven. Wel is de dienstregeling van lijn 1 en 4 in de daluren aangepast. De gemeente levert een bijdrage aan de opzet van de nieuwe concessie voor het busvervoer in ZuidHolland Noord. Daarnaast wordt aangesloten bij strategische overleggen met betrekking tot de toekomst van het OV in de regio, met als doel het versterken van de positie van station Gouda als regionaal OV-knooppunt en het behouden van de IC-status. Ook wordt met een lobby ingezet op hoogwaardig openbaar vervoer voor Westergouwe en omliggende regionale woningbouwlocaties. Duurzaam beheer openbare ruimte Realisatie nieuw ECO-park De aanbesteding is afgerond en de opdracht tot realisatie is gegeven. Momenteel vinden met meerdere partijen gesprekken plaats om te komen tot invulling van de beschikbare ruimte onder het ECO-park.

Uitvoeringsleidraad openbare ruimte De Leidraad Inrichting Openbare Ruimte wordt continu bijgewerkt en ieder kwartaal wordt een nieuwe versie vrijgegeven. Ten aanzien van duurzaamheid worden inzichten uit projecten zoveel mogelijk verwerkt in nieuwe versies van het LIOR. Afvalbeleid/VANG doelstellingen Als gevolg van de coronamaatregelen en met name thuiswerken is de hoeveelheid huishoudelijk afval in 2020 en 2021 toegenomen. Daarbij is ook het scheidingspercentage gedaald van 71% in 2019 naar 68% in 2020 en 2021. De hoeveelheid fijn restafval per inwoner per jaar in 2021 was 118 kg, evenveel als in 2020. In 2021 is begonnen met het inzetten van ondergrondse (pers)containers voor de inzameling van PMD bij hoogbouwlocaties. In 2021 is de communicatiecampagne Blinkie gestart. Doel is inwoners motiveren om afval beter te scheiden en afval op de juiste manier aan te bieden. Reclame openbare ruimte De coronamaatregelen leidden ertoe dat er (tijdelijk) geen evenementen konden worden georganiseerd. Daardoor vielen reclame-inkomsten voor dit segment weg. Vanwege deze sterk gewijzigde marktomstandigheden is voor het contract A0/ Evenementenreclame, net als in 2020, een korting gegeven van 25%. Op langere termijn bestaat het risico op discontinuïteit van de buitenreclame-exploitant.

3.3.2 Corona Ondanks de coronapandemie bleef ook in 2021 de druk op de huizenmarkt onverminderd groot, waardoor geen vertraging te merken was in de woningbouw. Net als in 2020 maakten in 2021 aanzienlijk minder reizigers gebruik van het openbaar vervoer ten opzichte van 2019. Mede als gevolg van een aangepaste dienstregeling, mede vanwege besmettingen onder personeel, was voor zowel bus- als treinvervoer sprake van dalingen met 60-80% op jaarbasis. In het verlengde van de ervaringen uit 2020 vond participatie rond beleidsprocessen veelal digitaal plaats. De deelname daarin bleef onverminderd groot en dit heeft tot vergelijkbare resultaten geleid vergeleken met eerdere fysieke bijeenkomsten.