01202022 Q&A 3.1 compleet bijlage 2

Volgens mij, ik weet niet wie erop reageerde, maar die vergeleek dat met het concept van Zeeuwse gronden maar ik denk niet dat dat helemaal is wat je bedoelde. Zou jij iets kunnen toelichten over hoe je dat precies ziet? Dat kent Zeeland niet. Dus ik weet niet precies wat het inhoudt. Maar welke instantie dan ook, dat die een huis huurt, waar je kan wonen, daar ga je voor jezelf een bepaalde periode en dan kijk je of je toe bent aan beschermd wonen of zelfstandig wonen. Dus dat is dan voor een korte periode? Ja, met verpleegkundige/psychologen. Een soort onderzoek huis Ja, een soort onderzoek huis waar je gewoon woont, bepaalde tijd. Je gaat naar de ggz naar de tussenvorm en van de tussenvorm ga je naar of begeleid of zelfstandig. Een soort zorg op afroep. Andere vragen nog? Het gaat over het weer zelfstandig willen gaan wonen. Kunnen jullie eens vertellen hoe belangrijk het voor jullie is dat je weer zelf keuzes kan gaan maken? Dat je weer meer zelfregie is. X? Ik woon nu dus helemaal zelfstandig maar ik heb gewoon een bewindvoerder voor mijn financiën

32

•

want ik kan niet met computer enz. overweg. Ik heb mijn familie. Ik kan er niet altijd bij terecht. Dan heb ik mijn vriendin. Het is heel belangrijk als je persoon om je heen hebt. Iemand van de gemeente is ook belangrijk want je wil ook naar de gemeente luisteren. Het is fijn om niet afhankelijk te zijn van anderen om je heen. Zelf bepalen wanneer je gaat eten en niet tegen iedereen zeggen waar je naartoe gaat. Maar zelfstandig kunnen zijn en niet meer bepalen hoeveel huisdieren er in huis zit. Alleen het geld nog niet maar dat is toekomst voor mij. Een huisje,

33

Gespreksverslag 21 oktober 2021 Spiegelgesprek ten behoeve van pilotproject: ‘Beter gebruik maken van collectieve ervaringskennis door gemeenten’ Disclaimer: Dit verslag is een uitgetypte versie van de geluidsopname die gemaakt is tijdens het spiegelgesprek op 21 oktober 2021. Niet alle tekst was goed te horen voor degene die het hebben uitgetypt, daarom staan er op die plekken (...). Daarnaast is dit een ruwe versie die niet is gecheckt op spelling en grammatica. Dit verslag is gebruikt om de lijnen van collectieve ervaringskennis te verzamelen en hoeft daarom grammaticaal niet op orde te zijn. Het is puur ter informatie en onderliggend aan het eindrapport. De namen in het verslag zijn vervangen door X.

Een deel daarvan is, dat we concrete quotes gaan ophalen We gaan een heleboel dingen vragen Wat is een regiovisie? Dat moet je vragen aan iemand van de gemeente, Nee dat gaan we aan jou vragen. Wat doe je als je een regiovisie hebt, wat staat daarin? De gemeenten spreken daarmee af met elkaar wat ze van plan zijn, hun visie, welk beeld hebben ze van wat ze graag willen gaan doen Oké Wat zijn quotes? Want je zei; ‘Ik wil quotes, dus letterlijk wil je opschrijven wat zij zeggen’. Dat ga ik in de eerste instantie, zo doen, ja Nu hebben we gezegd dat jullie hier anoniem zitten, dat garanderen we hè Maar stel dat zij vraagt, zou ik hier toch een naam bij mogen zeggen, hè, dan vragen we dat persoonlijk aan je, en vraag ik toch hier op papier iets over te zeggen, ja? Je hoeft niets, het is helemaal vrij, maar jullie zijn ingehuurd door de gemeente? Klopt.

(…) Welke gemeente? Het zijn vooral de gemeenten van Zeeland die een nieuwe visie willen ontwikkelen en straks moet er een document komen die gestuurd wordt naar de raadsleden bijvoorbeeld en de raadsleden moeten er ook iets van vinden Wat wij heel belangrijk vinden, is dat de nieuwe visie goedgekeurd wordt door en iedereen er enthousiast van wordt En daarom vinden wij het oké en belangrijk dat de mensen die er totaal geen voorstelling bij kunnen maken toch een tipje van de sluier mee te kunnen geven, van, o, daar had ik nog niet aan gedacht Mag ik? Natuurlijk. Er is een visie voor alle gemeenten, maar er is dus al een voorstel, begrijp ik? Er wordt een voorstel gemaakt, ja, er is dus al een idee, laat ik het zo zeggen In de toekomst wordt het nog spannender dat als je een idee hebt gemaakt, jullie er ook verder over mee kunnen praten, daar hoop ik zo op ( ) Ik ben X Ik ben de andere helft Zij is van het denkwerk, en ik van het maakwerk Ik maak foto`s en ik maak tekeningen Dat is eigenlijk wat ik doe Wil je het hierbij laten? Wij zijn ook getrouwd en we hebben een zoon, X. Oké`, en dat is wat ik doe en ik kom naar jullie luisteren en vragen Ik ga even naar mijn collega’s.

Wie heeft wie gesproken? Ik heb X gesproken, maar het is natuurlijk hartstikke druk, X was al in Middelburg Ik ga toch nog even naar buiten, mensen opvangen en wachten We wachten nog heel even, anders hebben we heel weinig gespreksruimte en anders gaan we gewoon beginnen Hebben jullie een sticker? Deze mensen waren onderweg Welkom Goed we gaan starten Goedemiddag allemaal en welkom bij Stichting HerstelTalent Mijn naam is Irene van de Giessen en ik ben directeur van Stichting HerstelTalent 35

Er werken hier allemaal mensen die behoorlijk veel in hun leven hebben meegemaakt Zelfs zoveel dat ze een tijdje gewoon soms met de psychiatrie in aanraking zijn geweest of langdurig in een ander ziekenhuis zijn geweest Ze hebben allemaal op de een of andere manier de weg teruggevonden En de kennis die ze daarbij hebben meegenomen zetten ze deskundig in om anderen te helpen Vandaag zitten we op een hele bijzondere manier bij elkaar Dat hebben jullie al een beetje gemerkt Aan de ene kant zitten mensen van de gemeente, die komen kennis ophalen en aan de andere kant zitten mensen met kennis die ze komen geven Dus dat is heel bijzonder Wij noemen dat een spiegelgesprek Dus eigenlijk gaan jullie als ( ), de mensen van de gemeenten een spiegel voorhouden Zo is ons leven Dit gebeurt er in ons leven en we willen heel graag dat jullie er rekening mee houden Dat is de bedoeling van vandaag En dat is best een beetje bijzonder want heel lang was het zo dat de mensen die in de psychiatrie terecht kwamen, dat die eigenlijk niet zoveel te vertellen hadden en dan zat je op een terrein Ik heb zelf ook 10 jaar op een terrein gezeten, en dan had je niet zoveel te vertellen Er kwam ook nooit iemand weg en dat was bij jullie waarschijnlijk ook zo Maar inmiddels zijn we toch in een beetje bijzondere situatie dat steeds meer mensen zelfstandig gaan wonen en de gemeenten eigenlijk zeggen, dat is best

wel raar Als het op deze manier wat toevoegt waar we helemaal niet zoveel van weten, eens vragen wat zij ervan vinden hoe het leven er dan uit zou moeten zien Dat is de reden waarom we hier bij elkaar zitten We zijn ontzettend blij dat jullie zijn gekomen Jullie zijn degene die alle kennis hebben, maar we zijn ook blij met deze kant die de kennis komt halen, anders zou het niks waard zijn Nu wil ik een voorstelrondje doen en dat doen we allemaal op dezelfde manier, namelijk; Ik wil je naam, waar je woont en hoelang je er al woont. Wie wil er beginnen? (Voorstellen) Wat was de reden om hier naartoe te komen? Interessant. Overstap maken van BW naar zelfstandig wonen. Wat heb je daarbij nodig? Wat wordt er allemaal geëist wat voor sommige mensen ook moeilijk is Een missie om dat over te brengen Een ander meer bekendheid geven aan de psychiatrie omdat het toch wel een beetje een ondergestopt iets is En ik vind het belangrijk dat er ook samen gecommuniceerd wordt tussen het project en de gemeente of tussenpersoon Ik vind het belangrijk dat ook de gemeente daar wat van weet. Ik hoor al heel specifiek over communicatie, dat zal vast nog terugkomen denk ik zo. Ja, ik hoop eigenlijk dat de gemeente ook aan de wat oudere cliënten denkt Ik woon zelfstandig en ik woon in de BW. Graag een specifieke BW voor ouderen. Daar komen we ook nog op terug.

Je hoeft niks te zeggen Ik heb wat vragen opgeschreven en ik ben heel benieuwd. Sommigen van jullie wonen nog beschermd. Heb je een idee waar je tegenaan gaat lopen als je zelfstandig woont? 36

Sommigen wonen al zelfstandig. Waar ben je tegenaan gelopen toen je eenmaal zelfstandig ging wonen? Vereenzaming `Ja? Wist je dat van tevoren? Ik wist dat ik daar tegenaan zou gaan lopen. Kan je daar wat meer over vertellen? Je krijgt de sleutel en dan (...) Irene: Dan denk ik waar zijn we mee bezig? Een keer in de 14 dagen kwam er iemand. O, ja joh. Wat was er dan voor jou voor behoeften? Er was vereenzaming Ik had toen het team thuis

Jij had met het team thuis te maken? Ja, nog steeds En wat betekent dat voor jou? Dan kwam er toch iemand langs. Vaak wisten ze wel waar je tegenaan zou lopen Als jij het nu helemaal voor het zeggen had hè, wat was dan beter geweest? Wat heb je nodig, om je niet zo eenzaam te voelen? En je wat lekkerder in je vel te voelen? ( )Weet je ik hou het zelf een beetje af zal ik maar zeggen Ik vind het best moeilijk om zomaar ergens op af te stappen Wat zou er helpen, denk je? Dat je er samen naar toe gaat. Weet je dat ik dat herkenbaar vind? Ik heb heel lang in Oegstgeest gezeten en ik was toen ook heel bang. Ik was blij als er iemand met me meeging. Ja, je staat er steeds alleen voor In de BW woon je gezamenlijk, dat valt weg, en dan kom je van heel veel drukte in de stilte Ik was depressief en angstig en dat ben ik nog steeds af en toe Ik moet mezelf aan de gang houden en een sociaal netwerk hebben Even naar buiten, dat is ook heel belangrijk Als ik dat niet heb dan ga je vereenzamen en dan ga je in een isolement zitten Hoe ging dat bij jou toen? Want je woonde zelfstandig en hoe ging dat? Eh, wel redelijk maar ook met heel veel BW Ik woon er heel vlakbij Ik kan er zo even naar toe als ik hulp nodig heb En ik kan ze bellen Wat als dat er nu niet was geweest? Dan was het niet goed gegaan.

Het is dus heel essentieel dat je daaraan kon kloppen? Ja, ik leefde tussen 2 werelden De bewoonde wereld en de patiënten wereld Je hebt een hele omschakeling nodig, dat vind ik voor mezelf moeilijk Ja, wat zou je helpen? Ja, wat zou me helpen Misschien komen we later daar nog wel op X, jij zit in een beetje bijzondere situatie Je zit voor een gedeelte in de BW en voor een gedeelte thuis En jij, jij gaat weer naar huis? Dat is wel de bedoeling, ja. Waar zie je nu het meeste tegenop? Als je helemaal thuis bent, of zeg je ik weet eigenlijk niks? ( ) Zijn er dingen die jij nodig hebt als je weer helemaal zelfstandig woont? (......) Heb je daar ondersteuning bij nodig of zeg je dat red ik eigenlijk wel? ( ) Wat is er voor jou prettig op zo’n moment als je ( ) Kun je makkelijk contact zoeken met de BW? Dat (…) O als jij dat dan zo zegt denk ik (.) dat je zelfstandig woont ( ) ja en ik af en toe( ) en dingen in mijn hoofd, neem ik elke keer een pilletje (…) Ja, ja Stel nou dat je 9 0 en je iemand op kan piepen zodat je gelijk met iemand verbinding hebt Zou dat iets zijn voor jou wat je helpt, of zeg je dan, dat helpt dan niet meer? Nee. Oké, dank je wel.

Eh, wil jij er ook iets over zeggen? Ja, ik heb wel een BW, maar ik mis een aantal dingen Ja, qua informatie, die is er niet Het ontbreekt mij aan informatie ( )Ik kan er geen informatie uit putten Hoe komt dat dan denk je? Ik ga er gewoon maar een hele domme vraag over stellen. Je hebt een BW met allemaal hulpverleners. Hoe komt het dat daar geen informatie over is? Nee, ik heb geen idee Ik moet alles Ik ben vrij zelfstandig Ik neem zelf initiatief Maar er zijn ook mensen die dat niet kunnen Dan denk ik van, hoe moeten die verder komen? Eigenlijk hoor ik jou zeggen; Ook als je zelf het initiatief neemt dan is het nog best lastig om een plek te vinden Inderdaad Wat zou een goede plek zijn volgens jou voor dit soort informatie? Ik denk de algemene website of zo waar alles over dit onderwerp te vinden is Ik wil weer zelfstandig wonen nl Ja, goed idee Ze zitten allemaal te schrijven, dus 37

wie weet Wie wil er nog meer over zeggen? Ik probeer zelfstandig( ) Ik ben wel erg geholpen door de medewerkers van de BW om zelfstandig te gaan wonen ( ) Het verschil horen we dus nu Van bijna geen informatie tot goed geholpen worden Ik krijg best wel veel begeleiding en ik heb aangegeven dat ( ) Het is wel zo dat ik altijd kan terugvallen op BW Ik woon in een ouderencomplex in een aanleunwoning Zag je ergens tegenop toen je eenmaal zelfstandig ging wonen? Ik heb in de BW gezeten Wat ik moeilijk vond ik woon in een ouderencomplex in een aanleunwoning, met hele mondige buren, dat was ik niet gewend Je grenzen aangeven Sommige mensen willen een praatje maken en dat wil ik helemaal niet Ik moet leren hoe ik dat moet doen Is dat ook iets voor de mensen van de gemeente, want die zoeken daar ook naar, kunnen zich daar wel iets bij voorstellen, dat als je zelfstandig gaat wonen, het niet makkelijk is om zomaar van alles aan te moeten horen Zou daar iets in geboden kunnen worden Maar dat is er eigenlijk wel. Ja, het Fact-team van Zierikzee , daar krijg ik goede adviezen van, hoe ik dat op moet pakken Ik vraag het niet alleen aan de mensen van de BW, maar ook aan de (...?) bv.

Geef je nog andere dingen aan? Nou, als je bv met instanties te maken hebt, dat is ook moeilijk en dan merk je dat je een bepaalde kwetsbaarheid hebt en dat de omgeving waar ik nu woon, heb ik dat minder Zit het dan in de dingen die je niet durft te vertellen? Ja, mensen in je huis. Het is ook wel weer fijn, hoe je dat kunt leren. Ja, en daar ben ik nu mee geholpen door de werkers van de BW Heeft u nog andere hulp gehad? Naast de BW ook praktisch (..), dat is wat ik nodig heb. Anderen? Ja, ik wil wat zeggen over waar denken jullie waar je je zorgen over maakt als je zelfstandig woont? Ik ben vooral benauwd (!) dat ik een terugval krijg. Dat is mijn grote angst en wat gaat er dan gebeuren? Dan zit je snel weer in Kloetinge.

(...) Ik heb heel veel last van depressies en suïcidale gedachten En dat geeft wel veel spanning Ik zit ook te kijken dat je dicht bij een BW kan gaan wonen zodat je dat als ruggensteun hebt, zeg maar Zou ook helpend zijn als je die lijn vast kan houden, zeg maar Ik mis de beweging heel erg, dat het personeel er wel is, maar voor een spontaan gesprek is geen tijd Zijn ze denk ik met andere dingen bezig Ik heb het idee, dat ze het moeilijk vinden om tot de kern te komen en het echte te willen zien, welke problemen je hebt Moet ik me dan voorstellen dat je alleen woont en niet zozeer therapie en /of behandeling hebt? Of kan dat ook naast elkaar? We hebben geen behandeling of therapie, we hebben verder niks Je gaat 1x in de 4 weken naar de 38

sociaal verpleegkundige en je hebt de psychiater en op de achtergrond zijn de verpleegkundigen Ze zien ons als een soort uitbehandeld Ik voel geen ruimte om dingen te vertellen Kan ik niet zo zeggen hoe moet ik het zeggen Ik voel geen ruimte om mijn verhaal te vertellen Hier kan ik wat mee en daar gaan we mee aan de slag Hoe is het nou als je zelfstandig gaat wonen Wat zou voor jou optimaal zijn?

Dat er 1 keer per week iemand langskomt om wat leuks te gaan doen of een spontaan gesprek te hebben om je te kunnen uiten En die to the point komt Maar ik ( ) dat mis ik echt En ik hoor ook iets samendoen Heel belangrijk Ja, want anders vereenzaam je snel Dat deel ik ook mee Ik heb hetzelfde probleem eigenlijk Wat zij zegt, aan de buitenkant lijkt alles wel in orde, maar innerlijk, als ze wat dieper komen, dat gaat wel maar dan moet je wel vertrouwen hebben Achter mij zit een heel ( ) Wat betekent dat als je zelfstandig gaat wonen? Dan heb ik wel poeh, hoe gaat dat? Als ik bij de BW in de buurt ben, Maar als je aan je lot wordt overgelaten Nou, ik ben er meerdere keren op stuk gelopen ik heb verschillende keren Kloetinge gezeten voor opname, en dan zie ik dat beeld weer van Kloetinge opkomen Er zijn wel dingen veranderd buiten 2016 heb ik daar gezeten en als je dan nu ziet, tot 2020 heb ik er gezeten daarna ben ik op de BW gekomen Nou dan is er wel wat veranderd In 2016 was het meer naar de zelfstandigheid en nu is het meer, er wordt wel met je gepraat, maar ze komen minder tot de kern en dat mis ik zeer zeker op de BW En als je ze ergens naar vraagt, ja, en ze gaan je helpen, gooien ze je niet direct in het diepe, maar I Ik voel eigenlijk een oproep van werk met ons Dat is ook wat jij zegt van team thuis Je werkt met team thuis aan zelfstandig wonen, ze zijn 1 keer geweest,

maar verder hoor je ze niet Je hebt er wel een gesprek mee gehad, maar dat is het eigenlijk Ja, dat zijn dus belangrijke aandachtspunten Ja, dat zijn hele belangrijke aandachtspunten Zijn er nog andere dingen waar je tegenaan denkt te lopen? Er komen zo nog meer onderwerpen hoor en dan komt er misschien wel wat binnen Ja, de structuur, dat je niet terugvalt, dat je de structuur vasthoudt Dat heb ik nu wel weer terug op de BW Je bent bang dat je terugvalt Anders heb ik de neiging me terug te trekken Kijken hoe of wat en sommige dingen denk ik, ja, hoe los ik dit op? Helder, helder X; jij wil ook nog wat over zeggen? Ik zou de angst hebben om te vereenzamen, in een depressie komen, mezelf opsluiten en niet meer uit mijn huis komen, dat zou voor mij een gevaar ( ) En wat zou voor jou belangrijk zijn? Ondersteuning, wekelijks gesprekken, dat ik de goede structuur vasthoud en te blijven doen wat ik moet doen Oké, dank je wel Jullie hebben het allemaal over structuur, binnen het doel, daginvulling, dat is heel belangrijk Wat is voor jullie welk doel We gaan Mensen van de gemeente zitten hier ook om te kijken, hoe kunnen we dingen eventueel mogelijk maken We zijn hier ook om te praten over wensen die je zou hebben, maar waarvan je nu nog niet weet hoe je ze zou moeten bereiken Je mag dus verschillende stapjes vragen Wat is voor jullie eigenlijk een goede daginvulling? Wat zou je

nodig hebben? Lotgenotencontact misschien? Vanuit de gemeente een avond bij elkaar komen. Oké, met een vaste groep of met een wissel, of maakt dat niet uit? Maak me niet zoveel uit, gewoon een vrije inloop. Wat maakt het je, dat je zegt lotgenotencontact? En bijvoorbeeld niet naar een buurthuis en ik zie wel wie ik daar tegenkom? Ja, daar voel je je niet helemaal thuis Oké

39

Weet je, die problemen, wij kennen allemaal een beetje wat erbij komt kijken en wat onze valkuilen zijn. En als je dat met vreemde gezonde mensen doet...en X, hoe is dat met ouderen? Dat is wel laagdrempeliger Het kan voor iedereen anders zijn he, en dat mag ook Toch hebben wij het trefpunt in Zierikzee en daar kun je ook(..) het zou fijn zijn als dat terugkomt. Gewoon de herkenning, lotgenotencontact, een belangrijk punt Zijn er andere dingen qua activiteiten, qua daginvulling, waarvan je zegt; dat vind ik belangrijk? Ja, (...) wat heb je nodig om weer naar school te gaan en stage te lopen? Ik kan naar school en ik zou hier bij HerstelTalent stagelopen, maar de gemeente zegt dat is 15 km extra, je moet maar in Goes wat zoeken Dat hoorde ik afgelopen week dus dan denk ik, iemand wil wel terug naar de maatschappij en wordt dan geremd om het aantal km ( ) Ja, ja dat is een aandachtspunt Zou je nog meer aan aandachtspunten kunnen zeggen waarvan je zegt van nou, als ik weer naar school ga. Wat heb je extra nodig wat iemand anders niet nodig heeft? Ik denk een stukje begeleiding. Oké, wat betekent extra begeleiding, 1,2,3,4x per week. Maak mij niet uit Een keer per week, ik heb de BW ook nog Stage, een opleiding volgen? Ja, dat is mijn droom Oké Anderen.

Daginvulling, werk, wat zou prettig kunnen zijn? ( ) In de coronatijd, Je gaat maar buiten lopen, ook om in de buitenlucht te zijn en bewegen Je zou dat met een club kunnen doen Met lotgenoten, met elkaar praten Dat hoeft niet altijd over je eigen problemen te gaan, maar gewoon sociaal In de zomer gaat dat wel goed, maar nu is dat moeilijker in de winter Dan loop je tegen de problemen Met een club kan wel, met gezonde mensen, maar voor mij is dat gauw te ver Ik heb niet zo’n goede conditie En je moet geld hebben Dus geld is wel een aandachtspunt Voor activiteiten Sport en fitness kost zo 50.- euro per maand. En ik heb de praktijkondersteuner voor m’n diabetes en dat kost ook geld Je gezondheid gaat voor Voor sommige kan dat een probleem zijn Hoeveel van jullie zouden er willen sporten, maar kunnen dit niet vanwege het geld? Oké Hoeveel van jullie zouden wel een keer willen schilderen of een fotografiecursus willen volgen? Maar kunnen dit niet om het geld.? In Middelburg kan het wel. Daar heb je een abonnement om te sporten.

Daar is ook veel behoeften aan Ze organiseren ook wel eens uitjes, bowlen en museum zulk soort dingen, dan kom je toch ook een beetje Geld is dus een aandachtspunt Nu zitten de mensen van de gemeente hier Wat zou er moeten gebeuren om van de dag invulling toch een beetje gelukkig te worden Nou ik zou sowieso willen sporten of fitnessen maar dat kost je 50.- euro in de maand. Met de gemeente Schouwen-Duiveland, zijn daar contacten over geweest om het bv via de BW Te doen, of 40fifty, fifty, maar dat ging niet door.

Wat zou de oplossing zijn denk je? Dat er toch een gedeelte vergoed wordt, denk ik Dat ik toch kan gaan sporten In de Jasmijnstraat kan het wel Ik hoor dus verschillende geluiden En kun je er ook nog steeds gebruik van maken, als je zelfstandig woont? Ja, omdat ik WMO betaal. Ik zit BW thuis ik hoor nog bij de BW. (?)

Ik hoor jullie niet zeggen ik zou wel willen werken, of vrijwilligerswerk willen doen Ik ben vrijwilligster Hoe is dat gegaan? Ik woon in een aanleunwoning bij een verzorgingstehuis En ze vroegen of ik wilde komen helpen Hartstikke leuk! Je straalt!! Wat doe je zoal? Het zijn allemaal hoogbejaarde mensen, zelfs over de 100 Zorgen voor wat lekkers en koffie en helpen als er een steek is gevallen of zo. Wat betekent het voor jou? Heel veel. Ik werk nu 1x per week, rustig aan beginnen en misschien uitbreiden Ik denk dus wel dat mensen die minder energie hebben( ) fysiek Jaja Zou je het wel willen? Ja, Betekent het dan dat het een oproep is om dingen aan te passen aan je energie? Ja’, het is altijd ‘s morgens (...)`of overdag... Vandaar dat ik hier ook niet meer kom, 1 uur. (?) Dus wel wat laat Dus tijd doet ertoe, heel vroeg, niet zo handig Anderen? School, vrijwilligerswerk. Zijn er mensen met wensen? Ik zou wel willen, maar.... Ja? Ik heb bij gered gereedschap gewerkt, in? Verschillende soorten werk, maar niet echt wat bij mij past, wat ik zou willen doen, dus ik ben op zoek naar wat anders enne zou graag naar stichting Scheldekat.

Wat is dat? Die vangen verwilderde katten op en ook veel katten zijn geadopteerd en ook nestje die opgegroeid met de corona zijn maar de mensen hoeven ze niet meer want de corona is voorbij en dan hoeven mensen ze niet meer Je zorgt dat die katten te eten krijgen er zijn verschillende soorten huizen waar er voor ze gezorgd wordt tot ze weer terug kunnen naar andere mensen Ik hou van dieren en om mee te werken Maar ja, ik heb geen auto en het is in Vlissingen en dan moet ik elke dag met de bus en dat kost geld Geld is dus een obstakel Ja, dat belemmert En X hoe kom jij je dag door? Ik heb wel dagbesteding maar dat is best wel moeilijk Ik zou graag sporten Ik werk op een boerderij Wat is je wens? Mijn wens is eigenlijk constructiewerk, maak niet uit. Iets met je handen. Heb je een opleiding daarin, of zou je nog wat willen leren/ ik zou wel om willen scholen ja Heb je al een opleiding gevolgd? (..) ik heb wel wat. Heb je het hier wel eens over met je begeleiders? Zeker wel Ja, we kijken naar verschillende dingen, we zoeken naar een zinvolle dagbesteding Zeker je werk Als je zelfstandig gaat wonen heb je meer met de gemeente te maken Wat zou de gemeente moeten doen, vergelijkbaar met de BW wat ze moeten doen? Dat weet ik niet.

Hoeft ook niet per se Hoeft ook niet Ik dacht misschien weet je wat We moeten dat met z’n allen bedenken We doen het ook pas voor de eerste keer Je hebt best wel een wens op dit gebied Wij gaan sinds een maand of 3 naar werk- leer terrein Joanna plantsoen in Goes Dat is best een stukje rijden Vanuit BW Zierikzee Ik zou daar best wel weer naar toe willen maar dan ben je afhankelijk meerdere personen, er moet een auto rijden en ik zit te ver van Zierikzee vandaan ( )ik hoor zeggen het trefpunt nog steeds een spelletje in Zierikzee Vroeger had je dat wel, ik voel me er wel thuis en kun je zo binnenlopen en daar krijg je ook contacten want je sociale netwerk is helemaal weg Maar om ernaartoe te gaan Geld is het probleem Dus dat is een terugkerend iets Nog anderen die iets willen zeggen? 41

Wat zou je voor dag invulling willen? Gewoon, niet tussen lotgenoten, maar echt tussen de mensen als persoon in de maatschappij Ik zie dat het een diepe weg is Ja Een workshop volgen, alles kost geld Wat zou jij voor workshop volgen? Ik ben graag creatief bezig. Oké, dus hadden we het geld dan gaan we effe 10 lessen volgen Dat zou belangrijk zijn, maar lotgenoten dat zie ik niet zitten Nee, maar dat hoeft ook niet, we zijn allemaal verschillende mensen met verschillende behoeften en wensen Want stel je voor, die mensen daar hebben ook allemaal hun eigen wensen en vrijetijdsbesteding Niet alles kost geld Ik woon in het ouderencomplex Ik vind het leuk om voor mensen wat te doen en ergens mee te helpen Eten koken, boodschappen doen, dieren verzorgen Dat kost geen geld, daar kun je zo naar toe lopen Hoe ben je daar ontvangen? Door de mensen die daar werken? Dat hoeft niet per se zo te zijn voor de mensen die daar werken hoor, ik ben het gewoon zelf gaan aanhalen Je hoeft niet altijd voor alles de deur uit Eigenlijk zouden mensen moeten weten hoe je dit aan kan pakken Goed hee Een aantal van jullie gaat nog zelfstandig wonen Hoe zou een ideale woning er uit zien? Dat hoeft geen zelfstandige woning te zijn Stel dat je denkt, nou dat lijkt me niks aan Ik ben zo bang dat ik alleen kom te staan Met 2 of 3 mensen mag natuurlijk ook Wat is de perfecte woning Sowieso gelijkvloers Zou hij

vlak bij de BW moeten zitten? Wat ik begreep in Goes is dat je max 2 km van de BW moet wonen, anders komen ze niet Oh, zijn er niet meer? Ja, maar dan redden ze het nog niet. Je wil wel in Goes blijven wonen? Ja, ja En je hebt ook het idee dat dat kan als je een woning gaat zoeken, dat dat wel gaat lukken? Jawel, ik ga mijn best doen Volgens mij heb jij er een woning he? Ook waar je het erg naar je zin hebt he? De laatste weken sowieso. Dicht bij de supermarkt, de AH (.......) Je zei net tegen mij, je hebt best wat shocks gehad, waardoor je het soms niet meer weet he? Waardoor je je woorden kwijtraakt Als je er zo nog opkomt mag je het gewoon nog zeggen 42

Toen jij zelfstandig ging wonen, had je toen een vrije keuze, of werd er een woning aangewezen? Ik stond 2 jaar ingeschreven bij Zeeuws wonen en dit was de eerste woning waar ik voor in aanmerking kwam Ik zat in de top de eerste 4 niet, de 5e had zijn papieren niet op orde Zo ben ik aan de woning gekomen ( ) dicht bij de BW, dicht bij m’n vader die toen nog leefde, dicht bij mijn zus enne ja dicht bij instanties en het centrum. Vind ik heel fijn. De BW van M burg zit dicht bij het provinciehuis. Midden in de stad, vind ik heerlijk, daar had ik echt behoefte aan en dat is ook gelukt X, jij hebt ook een eigen huis he?

Ja, ik heb een leuk huisje met een redelijke tuin Ik ben nu 68 en wil kleiner wonen en of in een BW of een seniorenwoning Soms wat uitzichtloos Een geschikte ouderenwoning die moet er nog komen of een ouderen BW Ik weet anders niet waar al die ouderen naar toe gaan Jij woont zelfstandig is dit een geschikte plek of zeg je nou als ik het voor het zeggen had gehad, had ik het zo en zo gedaan? Het is een geschikte plek ( )en In de weekenden zit ik in Vlissingen, daar staat m’n paard, dus ik heb 2 adressen O kijk eens aan Leuk om te horen, dus jij bent helemaal paardrijdster X Ik heb 11 jaar in een hele kleine kamer gewoond, naar mijn idee Nu heb ik een ouderenwoning en heb voor mijn idee een heel groot huis, dat vind ik echt elke dag nog een luxe Ik heb maar 1 slaapkamer hoor maar ik vind het zo uniek dat mij dit is overkomen Ik had me wel expres bij die aanleunwoningen ingeschreven, dat wel Je had er dus wel over nagedacht Rustige buurt, midden in het centrum, vlak bij mijn kinderen en kleinkinderen Je zit dan wel allemaal tussen oude mensen, maar dat is dan toch een wat minder grote stap dan in een buurt met hele levendige mensen Ik zou graag zelfstandig in Goes willen gaan wonen Ik sta al een poos ingeschreven bij Zuidwest wonen, maar bent je nummer 4-5-600 in de rij Dus dat geeft continu strubbels en qua mogelijkheden, ik heb geen auto, alleen de fiets, dat je dan bij het

centrum zit. (...) Angsten over mijn gevoelens wat ik niet kan dan is het fijn als je in het centrum woont. Het zelfstandig wonen is optimaal, of is een groep ook een idee? Nee het liefst alleen Ik heb 3 kinderen Graag een woning waar ik mijn kinderen ook kan ontvangen Ik heb wel eens gedacht toen ik zelfstandig ging wonen het zou best fijn zijn als X ook bij me komt wonen X zijn eigen woning, ik mijn eigen woning, zodat je elkaar wel wat gemakkelijker even gedag kan komen zeggen Als je kinderen hebt, is dat best wel moeilijk Ja, hoe is dat Tegenover je kinderen is dat wel heel moeilijk X: Ik loop tegen dezelfde problemen aan Ik sta ook wel ingeschreven maar als je reageert sta je ook op 2300 Ik wil in Goes, omdat ik daar contacten heb, ik wil dicht bij een BW Ik schrik dat dat zo lang duurt, want feitelijk zijn jullie klaar om zelfstandig te gaan wonen We zijn klaar op de BW en via team thuis kunnen we zelfstandig gaan wonen We hebben daar 1 gesprek over en dan is het, we gaan zoeken voor een woning, we staan op de hoogste urgentielijst nu, maar we horen en zien helemaal niks Ja Dus die wachtlijst wordt niet echt korter voor jullie, dat is gewoon een normale wachtlijst Ja, terwijl je wel op de urgentielijst staat Ja, we weten gewoon niet hoe of wat En van collega’s die daar ook wonen weet je hoelang het ongeveer kan gaan duren? Ze zeggen een 3 weken tot 3 maanden En hoelang

duurt het nu voor jullie? Een maand. Dus je staat aan het begin? Maar als je eenmaal die stap hebt gezet en de begeleiding zegt dat je die stap kan gaan zetten, dan wil je ook snel verder X? Ik zou wel gewoon in Zierikzee willen wonen, een huurwoninkje Ja 43

Ik heb qua woning niet veel wensen, maar wel eromheen Dagbesteding, werk, dat vind ik belangrijk, dat je centraal zit Pauze Normaal gaan we aan het eind deze kant van de zaal vragen te laten stellen Maar X heeft een aanvullende vraag en het is jammer als deze niet gesteld kan worden Maar X heeft aangegeven eerder weg te moeten, dus we gaan hier eerder mee beginnen We gaan met de vraag van X beginnen Op het moment dat er aan deze kant vragen worden gesteld, Is het niet de bedoeling dat jullie in discussie gaan, alleen de vraagsteller en ik X Ik ben super blij om hier te zijn Ik ben van veiligheid maar ik vind het heel interessant hoe het gesprek loopt en hoe jullie eraan deelnemen Ik was wel benieuwd, jullie hebben allemaal zelfstandig gewoond voordat je in de BW bent gaan wonen Mijn vraag is; liep dat naar wens of zou je daar verandering in willen zien? Niet hoe je eruit gaat, maar hoe je er komt Dus hoe snel of hoe langzaam ging het voordat je in de BW ging en hoe ging dat? Ben je erbij geholpen of wat gebeurde daar Ik zie een hele donkere blik verschijnen! Nou ik heb heel erg ervaren Ik heb eerst op medium care een half jaar gezeten Toen op de angst en stemming afd en toen naar de BW en ik had heel erg het gevoel daar dat in een put gegooid werd en mezelf maar moest redden Er waren gelukkig mensen die Zierikzee kende en wisten waar de winkels zaten Jij kwam daar niet

vandaan? Nee nee En mocht je daarover meebeslissen? Of helemaal niet? Nee, nee Hoe moet ik me dat voorstellen. Je zat in de kliniek? Ik zat in de kliniek en ik had me opgeven voor de BW Zierikzee, Middelburg en Goes De eerste plek was in Zierikzee en daar moet je dan ook naar toe En je wilde Naar? Goes. En daar heb je niks over te zeggen Vroeger wel Ik ben van zelfstandig wonen in de BW gekomen omdat ik in een crisis zat Ik had de keuze tussen verschillende BW’s Vond je dat makkelijk, of werd je daarbij geholpen? Ja hoor Ik kwam uiteindelijk in een logeerappartement en er kwam een appartement vrij en ik had de keuze of ik hem nam, of wachten Nou kijk eens aan, zo kan het ook Ik ben goed begeleid 44

( ) Toen ben ik weer naar huis gegaan Ik logeer af en toe in de BW, maar ik wil eigenlijk in een BW wonen Ik ben zo( ) Ik zoek een seniorenwoning( ) Je staat op de lijst en dat is voor jou geregeld? Dat is geregeld door waar ik nu zit, daar ken ik niet wonen maar daar zijn geen appartementjes, daar moet je delen met alle mensen en samen eten en zo Hoe ging het bij jou, was het makkelijk of moeilijk? Ik kom uit de forensische zorg en ik werd eigenlijk gewoon in Goes gedropt en ik kom hier ook niet vandaan En ik mocht uitzoeken In Goes in de BW gedropt. Hoe moet ik dat voorstellen? Jij zat ergens in het land? Ik had het vrij goed daar in Rotterdam Je gaat beschermd wonen, oké, prima, leuk, een stapje verder, maar je weet niet waar je terecht komt want je hebt geen keuze

Misschien ligt het aan het stukje forensisch, dat weet ik verder niet Geen keuze dus. Als je wel keuze had gehad, waar was je dan naar toe gegaan? Dan was ik naar Brabant gegaan Nu ben ik blij dat ik hier ben Ik kan met school daar beginnen Hoe ging dat bij jou? Ik heb overlegd met mijn psycholoog Emergis kon ik kiezen ( of ) Ik heb de hof van Sint Pieter Gekozen daar waren meer ouderen en die andere meer jongeren. Ik kon kiezen uit 3 panden, er waren 3 plekken maar het heeft wel een maand of 4/5 geduurd voordat ik in de BW terecht kon. Ik ben toen bij mijn ouders geweest, ik ben 43, dat is niet makkelijk ik kon niet anders Anders moest ik weer terug naar de kliniek Of bij mij n ouders Je valt wel tussen wal en schip op dat moment Er daarom heb je een plek nodig voor mensen die op zo`n stap zitten te wachten Een tussenstation Een tijdelijke X, hoe ging dat bij jou? Ging het snel? Werd je goed geholpen? O ik ging redelijk snel, ik wilde heel graag in Goes, daar is een gesprek over geweest, zou de eerste plek wezen, maar geen plek, dat heb ik als erg naar ervaren In Zierikzee ben ik min of meer gedropt Dus geen invloed Nee, nee En jij? X Ik kwam eerst van een andere BW, Zutphen (?) zeg maar. (...) Uiteindelijk ging het wel snel om in Zierikzee terecht gekomen Wilde je dat wel? Jazeker.

Kom je uit Zierikzee? Bruinisse, is vlakbij Die kant kom ik vandaan En kreeg je hulp.? Jazeker Dus waar je het fijn leek, dat lukte ook. Dat is ongeveer 15 jaar geleden en ik wilde graag naar Zierikzee en dat kon Er waren kamers vrij en het ging heel voorspoedig allemaal Je had keus X Bij jou ging het weer anders. Jij hebt ook nog je eigen woning toch? Ja Wat zeiden ze toen je in het ziekenhuis lag? Ga eerst naar een BW. Ik weet niet hoe het ging het ging bij mij mis en ben ik in Emergis geweest en dat was afzien ( ) Wat fijn. Ben ik naar de BW geweest en toen naar (…) dat was leuk (…) een neerwaartse spiraal. Had je keus? Wel naar je zin?

Zo zie je ervaringen heel verschillend kunnen zijn. Kunnen anderen daar nog wat over zeggen? Stel, je woont helemaal alleen, zelfstandig en er gebeurt iets, of je voelt je niet goed, wat doe je dan? Als je het zelf niet meer weet? Bellen, of ik ga langs de BW dat iemand je te woord staat, je kunt er altijd terecht, dat is fijn. Ambulante zorg, maar ik ben erachter gekomen dat die ook wel eens vrij hebben Ja, ik zei altijd als het bij mij slecht gaat is het in het weekend en niet precies onder werktijden Daar kwam ik ook achter, ja En dan? Wat dan? Ik heb de BW gebeld, die hebben me te woord gestaan en geholpen Ik had verder helemaal niemand Wat ik me kan voorstellen als je zelfstandig gaat wonen, dat je dan een plannetje maakt Bij mij is het zo gegaan ik het liefst had wel BW-hulp, maar dat is toen afgesloten en toen kreeg ik ambulant BW eruit gegaan

45

Nu zit ik te denken als je zelfstandig bent en BW hebt kun je daar 24 uur terecht? In principe wel. Ook midden in de nacht? Ik weet van een cliënt Je hebt met een lage bijdrage BW 9-5 bellen en een hoge bijdrage van 7/24 uur bellen En wat houdt dat financieel in? Dat weet ik niet Daar zit dus aanzienlijk verschil in Dat zijn belangrijke overwegingen. Wat zou jij doen? Ik van 9-5 want anders wordt het een duur grapje en kan ik niet meer eten Maar stel je hebt van 9-5 geregeld en om half 11 denk jij, Dan moet je de HAP bellen, officieel. Doe je dat ook? Ik denk ik niet. Want? Misschien te veel rompslomp Dat in mijn leven niet nodig zou moeten zijn Dus als iemand je te woord staat werkt dat beter dan met de hand alles te doen(?) Wat heb je nodig op zo’n moment? Al is het maar 10 minuten met me praten, dat ik m`n verhaal kwijt kan of even terug in de realiteit zetten Dat het weer overzichtelijk wordt en je weer kan functioneren Dus iemand die op dat moment telefonisch aanspreekbaar is, doet al een hoop? Ja. Ja dat is goed. Anderen? Is het belangrijk als je zelfstandig gaat wonen? Zeker, ja die hoge en lage bijdrage is een aanzienlijk verschil, Dus uit je eigen potje van 9-5 maar het liefst wil je 24/7 Nu zitten daar de mensen van de gemeente. Wat wil je ze meegeven? Neem die hoge en lage bijdrage mee.

Wij zijn financieel zwak en kunnen een eigen bijdrage van 34500 euro ons niet permitteren Ik schrik hiervan Wij begeleiden onder de WMO Als je mij om 11 uur belt en je zit in de shit, misschien ben ik zo raar, maar dan ga ik wel even praten met iemand Maar meestal is het op een avond of in een weekend Das altijd Naar de gemeente; Wat zou er voor voorziening gemaakt moeten worden die op dit soort momenten een meerwaarde kunnen hebben? Al is het maar 1 iemand in de hele regio die je kan bellen en je weet dat je teruggebeld wordt Zeker Waartegen je je verhaal kwijt kunt 46

Je kunt al bijna niet bellen, omdat je al zo diep zit, en als je dan ook nog de HAP moet bellen moet je je hele verhaal vertellen Dat lukt op zo’n moment niet Ja, als het kan dezelfde mensen dus geen vreemd iemand want dat werkt niet, bij mij niet Tenminste Iemand die van de zaken weet iemand met een psychische achtergrond ( ) En dan per gemeente Ik schrik hier wel van Bij ons gaat het heel anders Wat dan? Toen ik bij de BW was, was er een 12 uurs dienst Overdag en avonds de begeleiding en als er nachts wat was kon je de crisis bellen Er was altijd 24 uurs zorg Fijn Maar als je zelfstandig woont en ik heb dan ambulant kan ik nachts de crisis bellen Wat fijn. En het kost niks extra’s

Is er nog iets wat jullie de gemeente mee willen geven Dat mag van alles zijn waarvan je zegt, als ik nu wat mag zeggen, dan zou ik dat behandeld willen hebben Ik heb al heel veel gezegd Ja bv wat is het om een uitkering aan te vragen, is dat makkelijk of ingewikkeld? Ik moest huursubsidie aanvragen en zorgtoeslag Moet je allemaal doen, dat kan ik zelf, maar andere hebben een andere opleiding, ander ziektebeeld en het moet allemaal digitaal, dat kan voor sommigen heel moeilijk zijn Allemaal verschillende loketten en plaatsen Wat zou een oplossing kunnen zijn? Een maatschappelijk werker bv, Iemand bij de gemeente die je daarbij helpt en het voor je regelt en het ook coördineert Dus een maatschappelijk werker die( ) Ik heb wel een maatschappelijk werker die tot een bepaalde hoogte gaat en dan verder niet met je mee kan Je bedoelt? Heel veel dingen die geregeld moeten worden kom ik bij de maatschappelijk werker, maar die zegt dan sorry, ik kan je hiermee niet verder helpen dus ik ben zelf bij een budgetbeheer terecht gekomen omdat ik het zelf niet meer redden, en om zaken aan te vragen maar dat je ook weer geld Dat kost je zo weer 100 in de maand Wat je eigenlijk niet hebt En hoe zit het met de voeding? Kunnen jullie op een manier eten, van dat is goed of zeg er zijn dagen dan gaat dat niet zo goed, heb je altijd wel te eten? Ik zit nu in een hele andere situatie Zat 4 jaar

ineens zonder baan (…) ik moest voor mezelf zorgen en heb geen uitkering op dit moment en dan moest ik met een bepaald bedrag rond zien te komen omdat ik na 4 jaar weer naar een uitkering moest Ik moet nu zelf al mijn kosten bij zien te houden Ook m’n eten en zo Ik heb toevallig een groenteboer waar ik eten kan halen en ben je voor 6 euro klaar en daar haal ik dat 4/5 keer in de week Wij krijgen van Emergis voedingsgeld, dat 57 - euro per week en een gedeelte kookt gezamenlijk, ik kook voor mezelf maar dat is eigenlijk niet te doen Om goed te kunnen eten moet er wel geld bij om gezond te kunnen eten Voor de lunch en avondeten(...) en als je zelfstandig woont, hoe gaat het dan? Tja.

Daar gaat het weer Goeie vraag ( ) Lijkt mij ook lastig ( ) Heb je ook geoefend? (.....) Is goed dank je wel X, zelfstandig wonen en eten hoe gaat dat straks bij jou? Ik heb nog steeds hetzelfde bedrag, maar de laatste tijd kunnen wij daar niet meer voor koken Waarom niet? De mensen van de gemeente zullen ook boodschappen doen, maar de prijzen die zijn allemaal naar boven gegaan Ja Het voedingsgeld is niet omhooggegaan Dan krijgen wij als antwoord van de BW, jullie doen het heel goed als we koken, maar de schijf van 5 groente en allerlei zaken, die zitten er op een gegeven moment niet meer in, want we gaan bezuinigen, je krijg niet meer geld mee, maar woensdag is eigenlijk het voedingsgeld op van de BW dat wordt dan geïncasseerd aan het eind van jaar, maar we leven nu nog in Oktober dat wil zeggen november, december moeten we de tanden knarsen en de zak een beetje( ) Als je op jezelf gaat wonen moet je ook heel goed rekening mee houden Aardappels kun je bij een boer halen, en uien maar dat is steeds hetzelfde en je kunt aanbiedingen halen, van vlees en zo maar dat is bij een BW dus niet Hoe lukt het jou? 47

Prima. Ik kan voor een paar euro een hele maaltijd maken. Vlees is het duurst, maar dat lukt goed ja. Ik ga even naar deze kant van de zaal want er zijn heel veel mensen die hebben mee geschreven en zij hebben misschien nog wel vragen ter verduidelijking Wie mag ik nog een vraag laten stellen? In de eerste plaats dank dat jullie dit allemaal met ons wilde delen Dat waardeer ik heel erg Ik ben X van de gemeente Middelburg Ik heb allemaal hele verschillende verhalen gehoord, uit Zierikzee, Middelburg, Goes Daar zie ik al grote verschillen in Het is niet allemaal hetzelfde Ik praat dan van Middelburg We weten allemaal dat de woningnood heel groot is en er zijn nog meer doelgroepen die passend willen wonen Jongeren, ouderen en jullie doelgroep Stel dat we woningen gaan bouwen voor jullie doelgroep Waar zou dat moeten staan en hoe zou dat eruit moeten zien? En dan maakt het niet uit waar. Ik weet niet of het gerealiseerd kan worden, maar ik zou het graag mee willen nemen De een heeft behoefte aan rust en de andere aan ruzie(?) Je mag het nu zelf zeggen Op de BW is heel weinig privacy. Eigen toilet en douche, zou fijn zijn als daaraan gedacht wordt. Ik zou een gezamenlijke grote ruimte beneden fijn vinden, wel ieder een eigen appartement maar ook iets gezamenlijks Ik hoor lotgenotencontact, ik hoor eenzaamheid ( ) Privacy is wel een ding.

Ik ben van Vlissingen en ik hoor jullie zeggen ik heb iemand nodig als het minder gaat En volgens mij is er verschil in of je iemand bekend nodig hebt, of iemand die je gewoon kunt bellen Ik werk in Vlissingen en ik hoor jullie een aantal keren zeggen, eigenlijk heb je wel iemand nodig waar je terug kunt vallen op het moment dat het even wat minder gaat En volgens mij is er verschil in of iemand bekent is Of iemand die je gewoon kunt bellen, dat is eigenlijk mijn vraag Want als er iemand op Walcheren/ zeeland 24 uur beschikbaar is zal dat jullie helpen bij zelfstandig wonen, of moet het echt iemand zijn die je kent, iemand die begrijpt waar het over gaat.? Iemand die bekend is met verschillende ziektebeelden in de psychiatrie en de een kan dat wel en de ander kan dat niet Gewoon behoefte aan kennis Maar het punt is bij de gemeente dat bereikbaarheid is heel belangrijk is Ik hoor verschillende van jullie zeggen dat iemand om 11 uur s avonds de telefoon opneemt, los van tarieven die spelen Dat er gewoon iemand bereikbaar is Je zoekt houvast op het moment dat je dat nodig hebt, dat kan helpen en ik hoorde ook en als het in de buurt is van de BW, dat helpt ook Al die mensen kennen je, en die mensen kennen mij Ik weet naar wie ik met een vraag naar toe moet En bij wie niet. Dat is fijn om te weten.

Bij een centraal centrum (…) Dus het zou niet zoveel uitmaken wie het is maar iemand die verstand van zaken heeft, en je verhaal kan doen dat je niet aan je lot overgelaten wordt Een ervaringsdeskundige Dat is denk ik een heel groot punt Dat is een heel belangrijk houvast als je op jezelf gaat wonen Dat ze even je hoofd leeg kunnen maken, dat je kunt slapen er niet steeds over zit te denken en te piekeren je niet bang bent Precies (...) Een ruggensteuntje. Ik was in Amsterdam op werkbezoek bij een grote crisisdienst en daar zat de hele dag iemand aan de telefoon voor mensen ruzie hadden( ), die zich niet lekker voelde Die niet goed konden slapen Alleen 48

maar telefoontjes aan te nemen en die kende de mensen ook gewoon bij naam Dat is interessant om te zien Dat helpt dus ook echt, een gesprek van 10 minuten, een kwartier Hoeft niet lang te zijn Daar heb je houvast aan kun je weer slapen of de dag door Ja, ja, zodat je de volgende dag weer verder kunt waar je zo tegenop zag Ik zie collega’s achterin mee te knikken, Interessant he, dat zijn collega’s die zelfstandig wonen Kun je nagaan Wij zoeken (...) om jullie zelfstandig te laten wonen, of niet als je juist andersom (?) er moet eigenlijk een werkwijzer komen dat je je mentaal veilig voelt dat je op het moment dat er iets is, je iemand kunt bellen Dat is iets voor ons om over na te denken Wat de ouderen betreft We hebben in Vlissingen, maar dat was een hele andere doelgroep, een doelgroep die verslaafd was en een doelgroep die het syndroom van Down heeft Je ziet als mensen ouder worden dat ze graag weer bij elkaar willen wonen, daar moet je als gemeente over denken dat je verschillende bewegingen ziet Dat mensen zelfstandig willen wonen maar later weer bij elkaar willen zodat je hulp van elkaar en voor elkaar hebt dat je op elkaar terug kunt vallen Het is voor de gemeente een beetje zoeken Wat is nu de beste woonvorm De een voelt zich beter bij zelfstandig, en de ander zegt laat mij maar in BW Dat zijn 2 verschillende wensen en dat maakt het voor ons best ingewikkeld Zoveel

mensen zoveel wensen Maar het belangrijkste punt is wel dat als er zich wat voor doet dat je dan bij een centraal nummer terecht zou kunnen Je ziet dat het dan uit de hand loopt en als je maar moet wachten en wachten, dat dat tot een crisis gaat leiden In hoor in de overtreffende trap, dan bellen we de crisisdienst, maar dat is helemaal niet nodig als je opneemt en het voor kan zijn door een gewoon gesprek te hebben Het is niet nodig de crisisdienst te bellen, als je iemand kan spreken, is het opgelost en wordt het geen crisis Dat is ook veel goedkoper, ze raken in de war op den duur in een crisis en moeten dan opgenomen worden Wilde ik ook zeggen We hebben het ook over welkom voelen in de wijk, in de buurt, in de winkel Wat is er nodig om je welkom te voelen in de wijk? (…) maar dat liep helemaal niet (...) 1 keer in de maand koffiedrinken hier in dit gebouw, voor mensen uit de psychiatrie, maar dat liep helemaal niet, het werd wel gesubsidieerd Oké.

Is er meer? Hoe zou je je beter thuis voelen op het moment dat je zelfstandig gaat wonen? Kan er iets gebeuren? Ik ben zelfstandig gaan wonen, in het begin zijn de mensen alleen maar nieuwsgierig, daar komt het op neer, en ze praten uit gewoonte (?) Oké, ik weet nog dat ik bang was wat ik moest zeggen als mensen iets zouden vragen Nee, hoor Jij vertelt gewoon niks Ik had wel de pech, ik had een oude buurvrouw, en een kennis die woonde tegenover de BW waar ik vandaan kwam, daar gaat je 2e kans Ik had het liever zelf verteld Ik ben er heel transparant over Even snel een rondje; Zou jij het zeggen tegen de buren dat uit de BW komt? Ligt eraan wie mijn buren zijn Dan moet ik wel iemand vertrouwen In Zierikzee is het wel gauw rond hoor Ik woon er nu 2 1/2 jaar, maar ik ga er niet over vertellen, Soms stellen ze lastige vragen Waar woon je, waar werk je, wat doe je, soms verzin ik wat Ik hou het maar een beetje vaag Ik wou net zeggen, dat is een van de lastigste dingen Je wordt uitgenodigd en dan vroegen mensen, wat doe en waar kom je vandaan? Mag ik nog wat vragen? 49

Volgens mij is dat een van de zaken die heel nadrukkelijk speelt Ik wil het woord schaamte niet noemen maar het kernbegrip depressie bij mijzelf, al heel lang geleden Dan liep ik langs de zeedijk en dan zeiden collega’s, ziet er leuk werk (?) dat idee hoe je dat nu eigenlijk weghaalt bij de mensen om je heen en in de buurt Het stigmatiseren, speelt wel een rol Een hele grote rol X, Wat heeft jou geholpen, toen? Hoe voelde jij je welkom met de mensen om je heen? Wat moesten mensen wel en niet zeggen? Ik was, als ik wat hoorde werd ik al boos dat ik hoorde dat er over mij gesproken werd, dat vond ik niet zo heel fijn. Op een gegeven moment ben ik het gaan negeren.

In de trant van ik probeer hier terug te komen, in het arbeidsproces Daarbij is ook de nodige begeleiding handig Ik werd op mijn eigen team in een andere functie gezet waardoor je het idee hebt in een hele andere werkomgeving te komen Het type begeleiding die je hierbij krijgt is wel belangrijk Dat je dat kan bespreken hoe je dat het beste zou kunnen krijgen, dan nog is de ervaring, mensen roddelen altijd, dat doen ze ook als je niks mankeert Daar doe je niks aan Er is ook een andere variant he, mensen willen je soms niet begrijpen Hadden mensen beter moeten vragen? Was dat plezierig geweest? Dat hangt er een beetje vanaf, dat hangt van de mate van ziek zijn af, op het moment dat je je niet goed voelt heb je niet zozeer de behoefte om je verhaal te doen Voel je je wat beter is het ook niet altijd fijn, maar dan vertel je wat makkelijker wat je beleeft en hoe je je voelt. 50Lastig he het is voor iedereen weer anders

Zeker als je je tussen de gewone mensen begeeft, heb je toch ook Ik ga heel vaak uit en heel veel mensen weten niet wat ik mankeer of dat ik werk of zo maar sommigen snappen er helemaal niks van Je hebt heel lang een dubbelleven geleid Ja een patiënten leven en een gewoon leven Zou het fijn zijn als je dat niet meer hoefde te doen? Ja zou me heerlijk lijken Ik schaam me er gewoon voor dat ik geen werk heb en dat ik thuis zit en dat ik ziek ben Ik kan er niks aan doen, maar Als we het nu eens omdraaien, wat zouden dan de gewone mensen moeten leren? Een ideale wereld, wat zouden ze moeten leren? Er zou een les moeten komen, hoe doe je normaal tegen bijzondere mensen? Ik zou iemand accepteren, hoe iemand is Wij moeten ook leren er ons niet te veel van aan te trekken Nu ben ik bijna 60 en denk, ik ga me er niet meer zo druk over maken wat ze er allemaal van denken Negeren is ook een medicijn Als de mensen die je dierbaar zijn je maar begrijpen, dan ben je al een heel end Is er nog meer? Die gezonde voeding triggert me (?) ook wel hoor.

Is er dan nergens een buurtkern waar je een moestuin kunt maken? Vorige week sprak ik mensen die maar 1x per dag konden eten, die zelfstandig wonen en die echt veel te weinig geld hadden Dan maar geen nieuwe kleren of sport Eten is wel heel belangrijk Je voel je ook slechter Dat is waar Laatste vraag; Ik vond het heel erg, je patiënten leven en je gewone leven Ik had ook opgeschreven dat als je uit BW komt en je gaat die stap maken dan ligt vereenzaming op de loer

Ik vroeg me afgaan daar ook de gesprekken over op het moment dat je in BW zit Hebben jullie het er dan over wat kan ik doen om dat strakjes tegen te gaan? X; heb je daar gesprekken over? Ja daar heb je wel gesprekken over maar je gooien je niet in het diepe nog, maar als je daar dan op doorgaat; ja dat komt wel, dan kom ik niet verder en dat is dan toch wel lastig, ja dan stopt het en dat speelt dan steeds in je hoofd Ze gooien je niet in het diepe, maar zo voelt het wel Jij staat erachter en ik sta ervoor Zo heb ik het niet ervaren, ze hebben me niet in het diepe gegooid Het is goed om te weten, iedereen mag zijn eigen beleving ervaren Het is fijn om te horen dat X niet, maar X wel in het diepe is gegooid, iedereen heeft zijn eigen ervaring daarin We gaan langzamerhand afronden Jullie hebben volgens mij waanzinnig veel kennis geleverd, aan deze zijde, waarvoor ongelooflijk veel dank en maken een verslag Nu wil ik vragen om foto`s te maken om in het verslag te laten zien om welke mensen het gaat Het zijn geen fictieve mensen, nee om deze mensen gaat het.

Zijn er mensen die eraan mee willen dragen van ik wil wel met een foto in dat gemeente verslag staan Waar komt dat terecht? Het is in de eerste plaats een document wat wordt gepresenteerd bij de gemeenteraad Niet op internet of Welke gemeenteraad/ Alle gemeenteraden van zeeland O, nou Ja maar het hoeft niet Ik vind wel dat het een gezicht moet krijgen of zo Mij maakt het ook niet uit Liever niet Ik kan misschien een suggestie geven De gemeente krijgt alle stukken, maar we kunnen er ook een slotje bij zetten dan weten de mensen, hier moeten we extra zorgvuldig mee om gaan en dan blijft het bij de gemeenteraad, niet verder dan daar, misschien is dat een optie? Ja, ja Dan moet er duidelijk gecommuniceerd worden met de griffie, dit moet achter een slotje en dat moet daar blijven Ik woon nu 52 jaar in Middelburg En ik ken heel wat mensen van de gemeente, die kennen niet mijn achtergrond ( ) zit hier ook van de gemeente, maar hij ken mij niet meer, maar Ik kom uit de gewone wereld en ik heb een geheim voor die wereld, waar ik me voor schaam Als je het niet zeker, of dat je er geen moeite mee hebt Je krijgt een hartstikke mooie foto Ik ga m`n best doen Van de week zei al iemand, ik ga mezelf thuis ophangen boven de open haard en ik wil hem gesigneerd hebben, dat kan ook nog heb ik begrepen Wij zouden er heel blij mee zijn Ik heb de vraag van X of er bij de soms letterlijk uitspraken

van jullie een naam bij mag komen te staan Maar dat komt vanzelf Of helemaal anoniem Komt er nog een verslag voor ons van dit? 51

Absoluut, we gaan nog een keer een rondje doen om te vragen wat heeft dit voor jullie betekent en wat heeft het opgebracht? Heel fijn Tijd te weinig eigenlijk Ik hoorde dat de WMO geen 3e BW wil maken in Middelburg. Is dat zo? Jullie willen dingen veranderen Dit is een hele technische vraag We zijn voor heel Zeeland aan het kijken, hoeveel plekken zijn er nu nodig, wat voor type plek daar is dit gesprek ook informatie voor, wat hebben we nu echt nodig, er is nog geen specifiek besluit dat er in Vlissingen iets bij komt Waar zijn plekken nodig en waar niet, of juist niet als we weer zoveel mogelijk mensen zelfstandig willen laten wonen Als er mensen zelfstandig gaan wonen is er juist weer wel plek om richting BW te gaan en dat soort afwegingen, die worden gemaakt en dat moet vrij zorgvuldig gebeuren, omdat je ook niet wilt dat er plek te kort is natuurlijk Dat is waar 13 Zeeuwse gemeenten op dit moment in over gesprek gaan Ik wil jullie hartelijk bedanken en het is zeker de bedoeling dit in de toekomst vaker te doen Dit is een eerste aftrap geweest en super bijzonder want jullie zijn gewoon de eerste in Zeeland samen met de vorige groep, die dit doen Ik weet van de vorige groep dat het door de gemeente hel goed is ontvangen en volgens mij is dat met jullie net zo, dus laten we hopen dat het een vervolg krijgt Dat 52steeds meer mensen mee mogen praten over hun eigen leven

Mag ik namens Middelburg, als je hulp of raad nodig hebt mag je altijd bellen Superfijn. Doe voorzichtig buiten, het waait hard en wat de vergoedingen en bonnen betreft, hou die meneer met de staart in de gaten Dank voor je aanwezigheid

53

Inleiding Collectieve ervaringskennis is een brede bron aan kennis die gezamenlijk wordt opgebouwd door met een groep te reflecteren op gedeelde levenservaringen. Dit proces van reflectie is onder leiding van een ervaringsdeskundige uitgevoerd tijdens de spiegelgesprekken De uitgetypte spiegelgesprekken zijn daarna door twee ervaringsdeskundigen geanalyseerd en vergeleken met collectieve ervaringskennis uit landen wereldwijd met soortgelijke voorzieningen als Nederland In dit verslag wordt de collectieve ervaringskennis beschreven De collectieve ervaringskennis is verdeeld in verschillende thema’s Sommige onderwerpen komen onder verschillende hoofdthema’s terug en hebben een aparte markering (*) Behoefte aan specifieke voorzieningen • Er is behoefte aan een specifieke BW voor ouderen.

• Wanneer mensen nog niet beschermd wonen, maar dit mogelijk een optie is, is er behoefte aan een (onderzoeks)huis waarin dit zorgvuldig kan worden onderzocht Dit om onnodig beschermd wonen te voorkomen en indien nodig een passende voorziening te kunnen kiezen (*) • Het verschil tussen de verschillende Beschermde Woonvormen is groot, vanuit de ene BW is de ondersteuning groot, voldoende en jarenlang op orde (denk aan elke week eten, 24x7 kunnen bellen etc ) terwijl bij andere BW’s de ondersteuning direct stopt zodra iemand verhuisd Het is belangrijk om hier goede, passende en sluitende afspraken over te maken, voor minimaal 1 jaar, waarna deze geëvalueerd worden Dit omdat de angst bij mensen voor terugval groot is en de behoefte aan ondersteuning hoog is Een jaar is hierbij daarom nog zeer beperkt gezien de grote stap die mensen zetten (*) • Het is belangrijk dat de steun letterlijk dichtbij is Veel mensen hebben om deze reden ook de behoefte om dicht bij een BW te wonen Het lastige is dat hier regels voor zijn, de maximale afstand tot de BW mag 2 kilometer zijn (*) • Wat betreft de woonplek is het voor mensen vooral belangrijk om dicht bij de BW en het openbaar vervoer en voorzieningen te wonen.

Dit omdat ze vaak enkel een fiets ter beschikking hebben en het OV duur is Daarnaast vinden mensen het belangrijk om hun kinderen (als die er zijn) te kunnen ontvangen • Er is behoefte aan een fysieke plek waar mensen naartoe kunnen, iets leuks kunnen doen, kunnen kletsen, eten, lotgenoten kunnen ontmoeten etc Dit kan de BW zijn maar dit kan ook een andere voorziening zijn waar dit wordt gefaciliteerd • Er is grote behoefte aan een 24x7 bereikbare telefoonlijn, bemand door mensen die veel weten hoe een psychische kwetsbaarheid kan ingrijpen op het leven en hoe het leven kan ingrijpen op een psychische kwetsbaarheid Dit kunnen ervaren psychiatrische verpleegkundigen zijn of ervaringsdeskundigen of maatschappelijk werkers Het is met nadruk geen crisislijn maar bedoeld om kort wat zaken te structureren en zo crisis te voorkomen Het is belangrijk dat er goed geluisterd wordt naar wat mensen zeggen en welk probleem zij ervaren, mensen voelen zich vaak niet gehoord Dit hoeft geen bekende hulpverlener te zijn, iemand met verstand van zaken is het belangrijkste De eigen bijdrage voor het bellen van de BW overdag of 24x7 verschilt De 54

hoogte van de bijdrage voor 24x7 kunnen bellen is voor veel mensen te hoog, waardoor zij kiezen voor van 09 00 tot 17 00 uur terwijl deze ondersteuning voor hen wel belangrijk is Mensen bellen niet naar de HAP (de aangewezen route voor crisis) omdat dit niet voldoet aan hun behoefte op dat moment namelijk: een praatje van 10-15 minuten ter structurering Zo’n

•

•

•

gewoon gesprek voorkomt een crisis Met name in het weekend en ‘s avonds is dit een belangrijk aspect Wanneer iemand zelfstandig gaat wonen vanuit een BW valt de sociale controle weg Deze is voor mensen belangrijk, zeker als zij de neiging hebben om terug te vallen of zichzelf te verwaarlozen Kijk hoe dit per persoon opgelost kan worden (*) Er is behoefte aan lotgenotencontact Om mee te praten of wandelen Mensen geven aan dat ze niet naar een buurthuis gaan, maar wel als daar lotgenotencontact wordt gefaciliteerd Het contact met ‘normale en gezonde’ mensen is een te hoge drempel Een brug slaan tussen de twee groepen mensen door een ervaringsdeskundige kan hier van grote meerwaarde zijn (*) Er is behoefte aan één loket waar alle informatie rondom zelfstandig wonen, maar ook andere wetten, regels en voorzieningen beschikbaar is Wel is het belangrijk dat er specialisten aanwezig zijn bij zo’n loket (*) Team thuis wordt genoemd als een positieve ervaring