Begroting 2022 v7 definitief 5okt21.pdf

Vanwege de coronapandemie is er besloten dit een jaar langer door te laten lopen alvorens er geëvalueerd wordt. In het najaar van 2021 is er gestart met de evaluatie. De uitkomsten hiervan bepalen de toekomst van het ondernemersfonds. De evaluatie wordt in samenwerking met de ondernemersvereniging Vlieland opgepakt.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid

Bronjaar

Vlieland

Nederland

Functiemenging

%

2020

56,1%

53,2%

Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

2020

243.3

158.4

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Toelichting Functiemenging De functiemengingindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Laatst bekende cijfers 2020. In dat jaar was er 56,1% functiemenging. Bron: waar staat je gemeente

Programmabegroting 2022

29

Ramingen:

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Rekening 2020 644.957 349.913

Begroting 2021 2022 746.849 743.926 290.000 410.650

Meerjarenbegroting 2023 2024 2025 734.957 721.795 711.513 408.050 401.200 394.350

-295.044

-456.849

-333.276

-326.907

-320.595

-317.163

0

0

0

0

0

0

151.142

0

0

0

0

0

105.000

0

5.000

5.000

0

0

-341.186

-456.849

-328.276

-321.907

-320.595

-317.163

Samenstelling ramingen huidig jaar: 300 Economische zaken algemeen 340 Beheer Noordzeestrand 350 Aanloophaven 370 Informatiecentrum de Noordwester 380 Toerisme, evenementen en streekagenda Totaal

Programmabegroting 2022

Lasten 52.656 81.203 193.839 145.350 270.879 743.926

Baten 3.000 15.000 235.400 13.000 149.250 415.650

Saldo -49.656 -66.203 41.561 -132.350 -121.629 -328.276

30

Programmabegroting 2022

31

Programma 4 Onderwijs

Algemeen Sinds 2018 zijn het primair en voortgezet onderwijs verzelfstandigd in de Stichting Openbaar Onderwijs Vlieland (OOV) De schoolorganisatie is gericht op het uitvoeren van het strategisch beleidsdocument: ”Van Visie tot Gebouw - De nieuwe school Vlieland, passend onderwijs aan kinderen van 0 – 18 jaar”. In de visie zijn onder andere de volgende ambities voor De Jutter vastgelegd:  Vlielands trots – een centrale plek waar de Vlielandse jeugd wordt voorbereid op de toekomst  Een toegankelijk (multifunctioneel) middelpunt van Vlieland met een creatieve leeromgeving  Samenwerking, elkaar versterken – gebruik maken van elkaars talent  Kwalitatief onderwijs met aandacht voor het individu in een rijke leeromgeving, met als kenmerk: “leren is leuk”. Sinds 1 augustus 2020 is de Stichting OOV weer een zelfstandige stichting en zal zij met ingang van 1 januari 2022 bestuurlijk fuseren met Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Fryslan. Vervolgens vindt er per 1 augustus 2022 een instellingsfusie plaats met Simon Vestdijk locatie Harlingen. Dit vindt op verschillende momenten plaats in verband met geldende wet en regelgeving. Wat willen we bereiken? Een basisschool en een vmbo-school die voldoen aan de wettelijke eisen en leerlingen in een veilige omgeving zodanig onderwijs weten te verschaffen dat doorstroming naar het VMBO of vervolgonderwijs aan de wal mogelijk is.

Inzet voor 2022 is om te komen tot een Integraal kind centrum, waarbij de kinderopvang onderdeel is van het primair onderwijs. Een intensieve samenwerking tussen basisschool, vmbo-school, kind- en jeugdzorg, kinderopvang en jeugd- en jongerenwerk om te komen tot integrale aandacht voor 0 – 18-jarigen: integraal ten aanzien van (voor-en vroegschools) onderwijs, opvoeding en gezondheidszorg. Verdere samenwerking tussen het onderwijs (en ondernemers) op Terschelling en Vlieland, waarbij de mogelijkheden voor MBO onderwijs worden uitgebreid. Hiervoor vindt momenteel een pilot plaats met leerlingenvervoer tussen beide eilanden. Inzet is om hier een vaste rendabele verbinding van te maken voor zowel onderwijs als ook andere partijen en inwoners. Een taalhuis voor anderstaligen en laaggeletterden.

Programmabegroting 2022

32

Voor de inhoudelijke invulling van het primaire en voorgezet onderwijs verwijzen we u naar de schoolplannen van basis- en vmbo-school De Jutter. Wat gaan we daarvoor doen? Betrokken blijven bij het bestuur van de school in de rol van extern toezichthouder en samenwerken met het stichtingsbestuur aan het door-ontwikkelen van het ingezette proces, gericht op de kwaliteitsverbetering, in de volle omvang. In waddenverband (via samenwerkingsverband De Waddeneilanden) aandacht van het rijk blijven vragen voor de specifieke onderwijsproblematiek van de Waddeneilanden, met name voor wat betreft leerlingenaantallen. Het in stand houden van een professioneel bestuur voor de kinderopvang. Het faciliteren van regionaal educatief afstemmingsoverleg met lokale partijen. Het mede financieren van de pilot leerlingenvervoer. Start van het taalhuis in samenwerking met de bibliotheek en ROC Frieslandcollege in september 2021. Gemeentelijk onderwijsbeleid De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de huisvesting van het primair onderwijs. De kosten worden gedekt uit de algemene middelen. Daarnaast voert de gemeente ook op andere onderwerpen een gemeentelijk onderwijsbeleid:  

   

Schoolzwemmen voor beide scholen (€ 30.000). Uitkeringen op grond van de regelingen Tegemoetkoming Uitwonende Studerenden en de Vergoeding OV-jaarkaart (€ 15.000). De regelingen worden met ingang van 2011 voor de gemeenten Schiermonnikoog, Ameland, Terschelling en Vlieland in het kader van de samenwerking tussen de Waddeneilanden uitgevoerd door de gemeente Ameland. Daarnaast houdt de gemeente Ameland alle verordeningen op het gebied van onderwijs actueel voor de vier Friese Waddeneilandgemeenten. Uitvoering van de regeling VVE voorschoolse en vroegschoolse educatie Uitvoering van de regeling onderwijsachterstanden in afstemming met het primair onderwijs en de kinderopvang. De kosten voor de stichting en instandhouding van het nieuwe gezamenlijke schoolgebouw (afschrijvingen, onderhoud, verzekering, etc.) maken onderdeel uit van het gemeentelijke onderwijsbeleid.

Ook de exploitatie van het schoolgebouw (gas, elektra, schoonmaken, etcetera) is opgenomen in dit onderdeel van het programma onderwijs. Deze exploitatiekosten worden doorberekend naar de exploitaties van de kerngebruikers (de school, de bibliotheek, het jeugdwerk en de peuterspeelzaal / kinderopvang, procentuele verdeling) en aan de overige vaste en incidentele gebruikers. In 2015 is een beheer- en exploitatieplan opgesteld voor gebouw De Jutter. Hierin zijn onder andere de verantwoordelijkheden voor het beheer van het gebouw verdeeld. Die waren voornamelijk belegd bij de directie van de school. Door de verzelfstandiging van het schoolbestuur zijn de afspraken daarover in het beheer- en exploitatieplan niet meer juist. Momenteel is/wordt dit geactualiseerd en vastgelegd middels nieuwe overeenkomsten. Voor het onderwijs zijn de bedragen die zij ontvangt vanuit het rijk leidend in de te maken afspraken Tevens wordt gekeken naar het oppervlakte wat redelijkerwijs voor dit bedrag aan het onderwijs ter beschikking kan worden gesteld. Daarnaast wordt de conciërge voor 0,5 fte in rekening gebracht bij de Stichting OOV.

Programmabegroting 2022

33

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid

Bronjaar

Vlieland

Nederland

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen

2019

0

2.4

2018

50

23

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2020

1.1%

1.7

Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsv-ers)

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Toelichting Relatief verzuim Laatst bekende cijfers 2018. In dat jaar was er 50 relatief verzuim. Doordat de cijfers hier omgerekend worden naar 1000 leerlingen geeft dit cijfer een vertekend beeld. Bron: waar staat je gemeente

Ramingen:

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Rekening 2020 432.426 95.597

Begroting 2021 2022 394.008 380.707 117.000 87.000

Meerjarenbegroting 2023 2024 2025 375.865 371.737 372.134 87.000 87.000 87.000

-336.829

-277.008

-293.707

-288.865

-284.737

-285.134

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-336.829

-277.008

-293.707

-288.865

-284.737

-285.134

Samenstelling ramingen huidig jaar: 491 Huisvesting Onderwijs 495 Gemeentelijk onderwijsbeleid Totaal

Programmabegroting 2022

Lasten 288.190 92.517 380.707

Baten 87.000 0 87.000

Saldo -201.190 -92.517 -293.707

34

Programmabegroting 2022

35

Programma 5 Cultuur en recreatie

Algemeen Kunst en cultuur zijn noodzakelijke ingrediënten van een gezonde maatschappij waarin een mens tot bloei kan komen. Op Vlieland krijgt dat culturele leven vorm door vooral de inzet van vele vrijwilligers in onder meer de kerk, het Museum Tromp’s Huys, Informatiecentrum De Noordwester, Podium Vlieland en Stelling 12H en door het werk van kunstenaars, musici en festivalorganisatoren. Ons eiland kan bogen op een interessante geschiedenis en tradities maken deel uit van onze cultuur. Ook hierbij is de kleinschaligheid dat wat het typisch Vlielands maakt en wat we willen behouden. Sport en beweging zijn belangrijk voor een goede gezondheid. De inzet is om sportbeoefening, binnen en buiten, te stimuleren en zo de gezondheid van de inwoners te verbeteren. Dat werkt preventief; het scheelt aantoonbaar hogere zorgkosten. Daarvoor hebben we een goed draaiend sportcentrum Flidunen nodig. Sport is overigens meer dan bewegen alleen. Sport vormt een belangrijk onderdeel van de vorming van jeugd. Het ondersteunt een actieve leefstijl van ouderen. Sport bevordert de leerprestaties en gaat problematisch overgewicht tegen.

Het programma Cultuur en recreatie betreft de taakvelden:  5.1 sportbeleid en activering  5.2 sportaccommodaties  5.3 cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie  5.4 musea  5.6 media  5.7 openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Er wordt gestreefd naar een zo breed mogelijk aanbod van culturele en sportieve voorzieningen voor de inwoners van Vlieland welke voorzieningen tevens een onderdeel vormen van het toeristische aanbod ten behoeve van de gasten aan Vlieland. Wat gaan we daarvoor doen? (Kleine) evenementen in voor- en naseizoen stimuleren, naast een groot evenement als ITGWO; Voor kleinschaligheid en kwaliteit kiezen, en waardevolle tradities en (culturele) instellingen in stand houden; In samenwerking met Stichting Recreatiebelangen Vlieland een duurzame exploitatie van Flidunen realiseren;

Programmabegroting 2022

36

In afstemming met het bestuur van de St. Sint Nicolaaskerk zorgdragen voor behoud en onderhoud van onze kerk op Vlieland. Stimuleren van financieel haalbare breedtesport voor jong en oud, onder meer door uitbreiding van sportfaciliteiten in de openbare ruimte en Flidunen; Uitvoering geven aan het sportbeleid en lokaal sportakkoord met lokale sport, welzijn- en onderwijsorganisaties Flidunen Ook voor de toerist kan Flidunen een welkome aanvulling zijn op het geheel aan recreatieve mogelijkheden. Voor een groot deel van onze gasten (en eilanders!) wordt het recreatie-aanbod gevonden op camping Stortemelk, uiteraard vooral in de maanden april – september. Ons college meent dat voor wat betreft de programmatische invulling het sportaanbod en het recreatieaanbod van Stortemelk elkaar aanvullen en kunnen versterken. Een nauwe samenwerking tussen de beide betrokken gemeentelijke stichtingen voor wat betreft de inhoudelijke invulling van het recreatie- en van het sportaanbod biedt wat ons college betreft dan ook grote kansen voor zowel Stortemelk als Flidunen. Sinds maart 2021 heeft het bestuur van de Stichting SRV (Stortemelk) ook zitting in het bestuur van Flidunen. De komende jaren zullen we middels jaarlijkse evaluatiemomenten ontwikkelingen en een definitieve overname bespreekbaar houden.

Buurtsportcoach Buurtsportcoaches maken een verbinding tussen sport- en beweegaanbieders en andere sectoren zoals welzijn, gezondheidszorg, bedrijven, kinderopvang, jeugdzorg en onderwijs. Er is altijd sprake van een combinatie met sport en bewegen. De buurtsportcoach speelt inmiddels een belangrijke rol binnen het volksgezondheidbeleid (o.a. preventie en aanpak overgewicht), jeugd- en sportbeleid. De decentralisatie- en integratieuitkering brede impuls buurtsportcoach/combinatiefunctionaris (€ 20.000) is vanaf 2023 niet meer structureel opgenomen in de Algemene Uitkering. In de meerjarenraming is dan ook de bijdrage aan Sport Friesland voor de buurtsportcoach/combinatiefunctionaris vanaf dat jaar stop gezet. Verwachting is dat er een vervolgregeling komt, omdat naar aanleiding van de corona pandemie gezonde leefstijl hoog op de agenda staat. Kerk Om de rijksmonumentale kerk van Vlieland in stand te houden, is jaarlijks onderhoud nodig. De kerkelijke gemeente is echter dermate klein geworden dat het voor hen niet meer mogelijk is de financiële middelen voor het jaarlijkse beheer en (groot-)onderhoud op te brengen. Gelukkig wordt de kerk door veel Vlielanders en gasten als een belangrijk monument ervaren. De waarde van het gebouw voor de leefbaarheid op Vlieland zoals bij begrafenissen behoeft geen toelichting.

Ook de cultuurhistorische waarde en de plek die het monument inneemt in de toeristische beleving van onze gasten, mogen duidelijk zijn. De kerk is voor Vlieland een “iconisch gebouw”. Veel Vlielanders ervaren dat “de kerk van ons allemaal is”. Dit besef komt ook tot uiting in het collegeprogramma. Inmiddels is de oprichting van een beheerstichting een feit. En heeft de exploitatie overgenomen van de Protestantse Gemeente. Ook elders worden monumentale kerkgebouwen op een dergelijke manier voor de toekomst behouden. Tijdelijk coronafonds en subsidie Frisse Start In 2021 heeft de gemeente twee regelingen geopend om de nadelige gevolgen van de coronacrisis bij stichtingen, verenigingen en semi-georganiseerde groepen te verzachten. Het coronafonds compenseert de nadelige financiële gevolgen voor de Vlielandse organisatie die aantoonbaar zijn ontstaan door de coronamaatregelen. Denk hierbij aan hogere kosten door de aanschaf van materialen of het huren van andere ruimtes, maar ook het verlies van inkomsten door het wegvallen van activiteiten bijvoorbeeld. De subsidie Frisse start biedt organisaties geld om activiteiten te organiseren die bijdragen aan een frisse start van het eilander sociale en culturele leven na de achter ons liggende moeilijke coronaperiode.

Denk hierbij aan culturele activiteiten of cursussen voor leden of inwoners van het eiland of activiteiten die ervoor zorgen dat inwoners betrokken zijn bij het eiland. Deze regelingen zullen ook in 2022 nog door blijven lopen. Het subsidieplafond bedraagt respectievelijk €5000,- en €15.000,- euro. Programmabegroting 2022

37

Openbaar groen De gemeente streeft zo veel mogelijk naar een natuurlijke uitstraling van het openbaar groen, waarbij biodiversiteit voorop staat. Waar het kan wordt terughoudend gemaaid en gesnoeid, zodat planten en bomen hun natuurlijke gang kunnen gaan. Daar waar verkeersveiligheid in gedrang komt en waar bepaalde planten de overhand beginnen te krijgen, wordt ingegrepen. In de bewoonde omgeving willen we een nette en verzorgde uitstraling van het openbaar groen, waarbij de waardevolle groenelementen, zoals bijvoorbeeld de bomen in de Dorpsstraat en het groen van de begraafplaats de nodige aandacht en verzorging krijgen. Het onderhoud van het openbaargroen bestaat voornamelijk uit: maaien, snoeien, onkruidbestrijding, verzorging bomen, branden en stomen straatwerk en het aanplanten van nieuwe struiken en bomen. Voor de uitvoering van deze taken heeft de Buitendienst verschillende gereedschappen en machines tot hun beschikking. Grotere machines worden vanuit tractie bekostigd, maar de kleinere worden uit het budget betaald. Specialistische machines, zoals (mini)kranen en hoogwerkers worden ingehuurd. Elk jaar worden er nieuwe bomen en struiken aangeplant, vaak ter vervanging, uitbreiding of compensatie. In het nieuwe maaibeleid voor de bermen is sinds 2019 extra aandacht voor het bevorderen van de biodiversiteit en voor het laten bloeien van de bermen zodat ze mooier worden.

Ook wordt daarmee gepoogd de CO2- en stikstofuitstoot te verlagen en om kosten van brandstof, materiaal en mensuren te besparen. Door het besparen van uren komen die beschikbaar voor andere werkzaamheden zoals de aandacht en verzorging van waardevolle groenelementen zoals de voortuin van het Oude Raadhuis, tuin gemeentehuis, plantsoenen omgeving Kerkplein. Jaarlijks vindt er een evaluatie plaats over het maaibeleid.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid

Bronjaar

Vlieland

Nederland

Niet-Sporters

2020

onbekend

onbekend

%

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Toelichting Niet-Sporters In het statistiekjaar 2020 werd de waarneming voor de Gezondheidsenquête verstoord door de coronacrisis. Bron: gezondheidsenquête CBS 2020

Ramingen:

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Rekening 2020 855.983 250.614

Begroting 2021 2022 930.480 908.419 226.001 211.001

Meerjarenbegroting 2023 2024 2025 894.275 897.980 867.227 211.001 211.001 211.001

-605.368

-704.479

-697.418

-683.274

-686.979

-656.226

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-605.368

-704.479

-697.418

-683.274

-686.979

-656.226

Programmabegroting 2022

38

Samenstelling ramingen huidig jaar: 500 Openbaar bibliotheekwerk 510 Sport 515 Bevordering kunst- en cultuurparticipatie 520 Musea, monumentenzorg, oudheidkunde 530 Openbaar groen Totaal

Programmabegroting 2022

Lasten 73.400 549.907 24.400 154.284 106.428 908.419

Baten 0 206.901 0 4.000 100 211.001

Saldo -73.400 -343.006 -24.400 -150.284 -106.328 -697.418

39

Programma 6 Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening

Algemeen Het programma Sociale Voorzieningen en Maatschappelijke Dienstverlening betreft activiteiten op het gebied van de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) en de Jeugdwet. Ook het eigen gemeentelijke beleid op deze beleidsvelden wordt hier uiteraard weergegeven, zoals het jeugdwerk, het sociaal-cultureel werk en het ouderenwerk. Het betreft de taakvelden:         

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18-

Wat willen we bereiken? Algemeen en voorliggend De gemeente wil de toegang tot en de hulp vanuit de WMO en de Jeugdwet onderbrengen binnen het bestaande gebiedsteam van Waadhoeke. Dit om de huidige kwetsbaarheid van het Vlielands Kwartier weg te nemen. Er wordt daarnaast een welzijnsteam gevormd bestaande uit de huidige buurtsportcoach, de wijkverpleging, een (school-) maatschappelijk werker en een buurtwelzijnswerker. Dit welzijnsteam is een basisvoorzienig voor alle inwoners en vrij toegankelijk. Hiermee wordt de 0de lijn voorziening (zorg die er altijd is zonder dat je er om hebt gevraagd) versterkt. En willen we op de lange termijn bereiken dat de inzet van de (duurdere) 1e en 2e lijn hulp vanuit de WMO en Jeugdwet vermindert. Op het gebied van de Participatiewet willen we een lokaal plan ontwikkelen dat aansluit bij de vraag en het aanbod op het eiland. Hierdoor kunnen we maatwerk leveren aan onze inwoners en een inclusieve gemeente ontwikkelen. De uitvoering van het vastgestelde armoedebeleid krijgt verder vorm. De gemeente heeft als doel dat meer mensen meedoen aan de samenleving. Als financiële problemen bij burgers en Programmabegroting 2022

40

ondernemers zoveel mogelijk voorkomen worden zijn er in elk geval geen financiële belemmeringen om deel te nemen aan de samenleving, maatschappelijke activiteiten en het arbeidsproces. Uit het collegeprogramma wordt verder geconcretiseerd:  Realisatie van de “Boswijk” binnen deze bestuursperiode  Kwalitatief goede zorg op Vlieland voor iedereen die dat nodig heeft, jong en oud  Behoud van tandheelkundige zorg op Vlieland WMO beleid Zo lang mogelijk thuis wonen en meedoen aan de samenleving Doel is dat inwoners met een beperking of een belemmering kunnen werken aan meer structuur in en een zinvolle besteding van hun dag. Waar mogelijk moet het makkelijker gemaakt worden om de stap naar vrijwilligerswerk of betaald werk te maken. Verder staat de nieuwe inkoop begeleiding op het programma welke in 2021 is geëvalueerd. De bedoeling is dat deze goed aansluit bij de behoefte van onze inwoners en bij de nieuwe producten van ambulant beschermd wonen zoals ‘Jong Thuis en Thuisbasis’, het convenant ‘Actieprogramma Weer Thuis’ en het landelijk programma ‘Langer Thuis Wonen’. Oftewel, inzet op ambulant beschermd wonen, prettig wonen en een “zachte landing” in de wijk. Verstevigen opdrachtgeverschap en sturen op kwaliteit en resultaten Bij de nieuwe inkoop begeleiding en vervoer wordt beter gestuurd op kwaliteit en resultaten.

Budgettair neutrale uitvoering van de wet Het sociaal domein is volop in beweging. Bij de inzet van de WMO (en de Jeugdwet) is de afgelopen jaren te zien geweest dat de vraag naar ondersteuning en de kosten daarvan toenemen. Dit betekent dat wij in een vroegtijdig stadium het kostenverloop moeten monitoren. Daarnaast is het zinvol om tijdig en preventief een goede analyse te maken van de zichtbare actuele kosten en de verwachte trends. Het is van belang dat we in beeld krijgen aan welke ‘knoppen we kunnen draaien’ om de kostenstijging op de korte en lange termijn beheersbaar te houden. Het kostenaspect is één kant van de medaille. Vanuit de samenwerkende gemeenten werken we vanuit de visie dat inwoners naar eigen vermogen en naar eigen keuze en verantwoordelijkheid hun leven kunnen invullen: de participatiesamenleving. Voor inwoners die daartoe niet in staat zijn, is er een vangnet beschikbaar. Dit is een vangnet van (voorliggende) voorzieningen die collectief of op maat ondersteunen bij zelfredzaamheid en participatie van inwoners die dat nodig hebben. Onze opgave voor de komende jaren is om de inwoners van Vlieland binnen een acceptabel budget díe ondersteuning te bieden die nodig en passend is. Jeugdwet 1. Ontwikkelen van een Integrale aanpak zorg en onderwijs, waarbij preventief werken en normalisering het uitgangspunt is 2.

Het inschakelen, herstellen en versterken van het probleemoplossend vermogen van kinderen en jongeren, hun ouders en sociale omgeving 3. Preventie en vroegsignalering (dekkend preventief aanbod, laagdrempelige ondersteuning en hulpverlening, optimaliseren van ketensamenwerking) 4. Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat 5. Goede, kwalitatieve dienstverlening door het gebiedsteam 6. Zicht en grip krijgen op de ontwikkeling van de kosten jeugdzorg

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen en voorliggend In de periode 2020-2022 werd en wordt gewerkt aan de bouw van de nieuwe Boswijk. De verwachting is dat de wijk in mei 2022 compleet wordt opgeleverd. Zorggebouw ‘De Ton’ is inmiddels in gebruik genomen. Dit is een kleinschalige beschermde woonvorm bestaande uit zeven studio’s met een gezamenlijke woonkamer en keuken. Hier wordt 7*24-uurs intramurale (dus meer complexe) zorg geleverd.

Programmabegroting 2022

41

Voorts worden er 36 woningen voor senioren gerealiseerd, waar zo gewoon mogelijk en zo lang mogelijk zelfstandig gewoond kan worden en waar de meeste zorg aan huis geleverd wordt. Een deel van de woningen is zodanig uitgevoerd dat zelfs het “Zorgpakket+” geleverd kan worden; Ook komt er een welzijnsgebouw, inclusief een buurtkamerfunctie, dat zich richt op alle inwoners van Vlieland en dat een bruisend centrum kan worden voor veel (ouderen-)welzijnswerk. Dat welzijnswerk richt zich op, en dit centrum is dus bedoeld voor, álle oudere bewoners van Vlieland. Ongeacht waar die ouderen wonen: zelfstandig in de nieuwe woningen in de Boswijk, of zelfstandig elders in het dorp. Ook de bewoners van de zorgvilla doen hier mee, voor zover hun gezondheid dat toelaat. Daarmee is ook hun woonsituatie zo gewoon mogelijk: regelmatig de deur uit om mee te doen met allerlei activiteiten in het welzijnsgebouw. Maar natuurlijk kan ook nagegaan worden of en hoe het mogelijk is het gebouw voor andere doelgroepen te gebruiken dan alleen voor ouderen. In dit gebouw worden ook de andere functies van de oude Uiterton ondergebracht zoals een kapper, een fysiotherapeut, tandarts, etcetera. Voor de coördinatie van de activiteiten wordt een vacature opengesteld en ingevuld. In 2019 werden de totale uitgaven voor de realisatie van Boswijk geraamd op € 17.528.000.

Alle gebouwen zijn aardgasvrij en er wordt een zo duurzaam mogelijke energievoorziening in de gebouwen gerealiseerd. Met het oog hierop besloot de raad in 2020 een extra krediet beschikbaar te stellen van € 407.794 (excl. BTW) voor een collectief verwarmingssysteem in de wijk. Voor de exploitatie van dit systeem zal een zelfstandige organisatie worden opgericht die het (op afstand) aflezen van de meters, het klantbeheer en de facturering van de warmteleverantie zal verzorgen. De gemeente Vlieland wordt eigenaar van het vastgoed en tevens de exploitant. Het collectieve warmtesysteem zal worden verhuurd aan de op te richten organisatie die de exploitatie verzorgt. De vastgoedrisico’s liggen volledig bij de gemeente. Dat betekent dat de zorgleverancier KwadrantGroep haar organisatorische aandacht en financiële inspanningen volledig kan richten op het leveren van zorg en van welzijnsdiensten. Door de beleidswijziging bij KwadrantGroep rond hun inzet bij het integrale beheer van het vastgoed in de Boswijk, wordt het nóg belangrijker tijdig te beraadslagen over beheer en exploitatie van dit vastgoed. In de loop van 2021/2022 moeten de contouren van een beheer- en exploitatieplan duidelijk worden. Verantwoordelijkheden en taken moeten worden belegd. Zowel bestuurlijk, maar ook voor wat betreft de interne bedrijfsvoering van de gemeente Vlieland.

Het beheer van de gebouwen heeft een nauwe samenhang met de programmatische invulling van het gebruik, dus met het ouderenwelzijnswerk. Het beheer- en exploitatieplan vastgoed Boswijk en het ouderenwelzijn worden in 2021/2022 op elkaar afgestemd. Vanuit een integrale kijk op leefbaarheid, gezien de kleinschaligheid van onze voorzieningen en omdat de gemeente ook eigenaar is van De Jutter, wordt daarbij ook gekeken naar de meerwaarde die het kan hebben het beheer van De Jutter hier bij te betrekken. Het soort samenwerking dat nodig is om leefbaarheid op Vlieland te behouden, vraagt daarbij om vertrouwen in elkaar als gebruikers. En de wil om te delen. Voor de exploitatie van het welzijnsgebouw is met ingang van 2018 € 50.000 structureel in de begroting opgenomen. Daarnaast is met ingang van 2019 een bedrag structureel geraamd voor de programmatische invulling van het ouderenwelzijnswerk. In 2022 is dit bedrag eveneens begroot op € 50.000. De evaluatie van het eilander gebiedsteam “Vlieland’s Kwartier” die in 2019 door Partoer werd uitgevoerd gaf aanleiding tot het herzien van de toegang tot de WMO, de Jeugdwet en de Participatiewet. De toegang en indicatiestelling wordt uitgevoerd door het gebiedsteam van de gemeente Waadhoeke. Op het eiland is laagdrempelige hulp en ondersteuning aanwezig door de inzet van welzijnswerk en algemeen/school maatschappelijk werk.

Programmabegroting 2022

42

Tot en met mei 2022 faciliteren we elk kwartaal mondzorg op Vlieland. Wanneer het Welzijnsgebouw opgeleverd wordt zal daar een vaste praktijk gevestigd zijn. De gesprekken met de beoogde tandarts en de zorgverzekeraar bevinden zich ten tijde van dit schrijven in een afrondende fase. Als gemeente leveren we, zolang dit nodig is, jaarlijks een maximale bijdrage van €10.000 om mondzorg structureel mogelijk te maken op ons eiland. Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noordwest Friesland Per 1 januari 2021 is de gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noordwest Fryslân vervallen en omgezet naar een bedrijfsvoeringorganisatie (BVO), tezamen met de gemeenten Waadhoeke, Harlingen en Terschelling. Er is een gezamenlijke beleidspool van deze vier gemeenten waarbij de pool daadwerkelijk als team een deel van de tijd fysiek bij elkaar zit. Ieder lid van het team is gekoppeld aan een expertise en aan een gemeente. Terschelling en Vlieland gaan op dit domein nog intensiever samenwerken en vormen één beleidsteam voor de eilanden en maken integraal onderdeel uit van de beleidspool. Bestuurlijk betekent dit dat zowel het college als de raad meer zeggenschap heeft over de inhoud van de lokale wetgeving (verordeningen) en het lokale beleid.

Ook wordt het inkoopbeleid vanaf 1 januari 2021 niet meer vastgesteld door het Dagelijks Bestuur van de Dienst, maar door de colleges van B&W van de gemeenten. Overige beleidskeuzes ontwikkeld door de beleidspool en vastgesteld door de gemeenten kunnen invloed hebben op de inkoop. Uiteindelijk wordt dit gehele proces uitgewerkt door de projectgroep omvorming BVO en worden er concrete afspraken gemaakt, gericht op het faciliteren van de samenwerking tussen beleid, contractmanagement en inkoop. De begroting 2022 is in samenwerking met de Dienst opgesteld en zij blijven als BVO nauw betrokken bij het opstellen van dit deel van de gemeentelijke begroting. WMO Zo lang mogelijk thuis wonen en meedoen aan de samenleving In 2021 heeft een evaluatie plaatsgevonden van de maatwerkvoorzieningen ‘Dagactiviteit’. In 2022 geven we hier een vervolg aan en beogen we te komen tot een betere verbinding tussen participatie vanuit de Wmo 2015 en participatie vanuit de Participatiewet. Ook gaan we aan de slag met de uitvoering van de nieuwe mantelzorgnotitie 2021. Hierbij hebben we meer zicht op en contact met de mantelzorger en kunnen we betere ondersteuning en waardering bieden aan mantelzorgers en hiermee overbelasting voorkomen. Dit gaan wij doen in samenwerking met onze netwerkpartners. In 2021 heeft hiervoor onder andere een conferentie en een bewustwordingscampagne plaats gevonden.

Tot op heden worden Beschermd wonen (BW) en Maatschappelijke opvang (MO) uitgevoerd via de Centrumgemeenten, in ons geval Leeuwarden. Vanaf 2023 worden de individuele gemeenten verantwoordelijk voor alle nieuwe instroom in BW. Vooralsnog blijft de MO een taak voor de centrumgemeente. Met het verleggen van verantwoordelijkheden naar de gemeenten wordt betere aansluiting bij de eigen leefomgeving en dus langer zelfstandig thuis wonen beoogd. De financiële middelen gaan gefaseerd, in tien jaar, over van de centrumgemeente naar de afzonderlijke gemeenten. De Friese gemeenten hebben een gezamenlijk regioplan BW en MO. Overige acties voor 2022 zijn de analyse en optimalisatie van alle preventieve maatregelen en activiteiten op het gebied van zelfredzaamheid en participatie en de inkoop van vervoersvoorzieningen. Ten slotte worden mogelijke acties uit het nieuwe regeerakkoord meegenomen in de ontwikkeling van beleid. Verstevigen opdrachtgeverschap en sturen op kwaliteit en resultaten Dit doen we onder andere door aan de voorkant SMART kwaliteitseisen te stellen en aan de achterkant het contractmanagement en het toezicht te verstevigen. In 2021 hebben wij dit al toegepast bij de inkoop Huishoudelijke Hulp en Beschermd Wonen. Daarnaast vindt er een doorlopende analyse en evaluatie plaats van data en signalen.

Hierbij maken we onder andere gebruik van de databestanden van de Dienst, maar bijvoorbeeld ook van het dashboard van de cliëntervaringsonderzoeken. Er vindt continu optimalisering en facilitering plaats van de keten, vanaf een melding van de inwoner tot ondersteuning door de zorgaanbieder. Programmabegroting 2022

43

Denk hierbij aan de rol van het gebiedsteam, ondersteuning van het gebiedsteam, de inhoud van de beschikking, bezwaar en beroep, contractmanagement, toezicht en handhaving. Budgettair neutrale uitvoering van de wet In nauwe afstemming tussen het gebiedsteam, welzijnsteam en beleidspool de (financiële) ontwikkelingen monitoren en hierop anticiperen en innoveren. Bijdrage leveren aan het Friese preventie akkoord en dit vertalen naar lokale uitvoering. Ook gaan we verder met onze domein overstijgende samenwerking. Een Friese samenwerkingsagenda wordt opgesteld door de Friese gemeenten en zorgverzekeraar/zorgkantoor. Deze agenda gaat over de gezamenlijke ambities op het gebied van ouderen, jeugd, GGZ en preventie. Jeugdwet Algemeen: Uitvoering door middel van de centrumregeling in het kader van de wettelijk verplichte samenwerking voor de Jeugdwet:  residentiële zorg inclusief gesloten zorg  jeugdbescherming  jeugdreclassering  activiteiten in het preventief justitieel kader voor de jeugdhulp in het kader van de vrijwillige samenwerking voor de Jeugdwet:  spoedeisende zorg  jeugd geestelijke gezondheidszorg  jeugd Algemene wet bijzondere ziektekosten – intramuraal en jeugd Algemene wet bijzondere ziektekosten  pleegzorg Naar aanleiding van de doelstellingen: 1.

Ontwikkelen van een Integrale aanpak zorg en onderwijs, waarbij preventief werken en normalisering het uitgangspunt is a. Samen met het onderwijs zorgen voor een domeinoverstijgende aanpak, waarbij er wordt genormaliseerd, ontzorgd en gedemedicaliseerd, dat wil zeggen: een aanpak waarbij we niet alleen denken in gezondheid en ziekte en we doen wat nodig is. b. Werken met interprofessionele teams. c. Participeren in pilots op het gebied van zorg en onderwijs in Noardwest Fryslân 2.

Het inschakelen, herstellen en versterken van het probleemoplossend vermogen van kinderen en jongeren, hun ouders en sociale omgeving a. Het versterken van de omgeving van het kind waarbij het kind in het gezin centraal staat b. Het versterken en inzetten van het voorliggend veld om het kind van zijn zorgen te ontlasten (o.a. mantelzorg) en zich te kunnen ontwikkelen c. Het onderzoeken van mogelijkheden voor pilots op het gebied van echtscheiding (o.a. pilot ‘met elkaar, uit elkaar’ in eerste instantie in de gemeente Harlingen) d. Het evalueren van de pilot GI van de Waadhoeke

3.

Preventie en vroegsignalering (dekkend preventief aanbod, laagdrempelige ondersteuning en hulpverlening, optimaliseren van ketensamenwerking) a. Het evalueren en analyseren van het aanbod “voorliggende veld”/algemene voorzieningen” voor Noardwest Fryslân b. Het evalueren van de inzet van de POH en GIP (gebiedsteammedewerker binnen de huisartsenpraktijk) in Harlingen en Waadhoeke c. Het continueren van de inzet van professionals (waaronder gebiedsteammedewerkers) op de scholen en kinderopvang d. Het bijdragen aan de coronasteunpakketten jeugd, waaronder het Nationaal Onderwijsprogramma e. Het aanstellen van een kwartiermaker in Harlingen voor het optimaliseren van het preventieve aanbod en het versterken van de ketensamenwerking

Programmabegroting 2022

44

4. Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat a. Het positioneren van het gebiedsteam in de leefwereld van het gezin en het kind b. Het inzetten van het voorliggend veld als alternatief voor jeugdhulp c. Het monitoren van het zorgaanbod provinciaal (SDF) d. Actief deelnemen aan provinciale werkgroepen (o.a. GIA, onderwijs/zorg, pleegzorg) 5. Goede, kwalitatieve dienstverlening door het gebiedsteam a. Werken met gekwalificeerde hulpverleners, die inwoners snel en passend ondersteuning kunnen bieden indien dit nodig is b. Jaarlijkse deskundigheidsbevordering waaronder trainingen op het gebied van echtscheiding (Foar Fryske Bern, Fries actieprogramma Zorg voor jeugd) c. Het werken met een uniform ondersteuningsplan vanuit de gebiedsteams in alle gemeenten in de provincie d. Doorontwikkeling van het werkproces binnen de gemeente Harlingen e. Het monitoren van de gemeentelijke toegang jeugdhulp 6. Zicht en grip krijgen op de ontwikkeling van de kosten jeugdzorg a. Analyse van datasets voor de gemeenten Noardwest Fryslân samen met gebiedsteams en de Dienst SoZaWe Noardwest Fryslân; b. Monitoren en bewaken van budgetuitnutting c. (door)ontwikkelen en implementeren plan van aanpak kostenbeheersing Noardwest Fryslân

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid

Bronjaar

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

2020

773.20

679.30

Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezin

% 12 t/m 21 jarigen % kinderen tot 18 jaar % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

2015

1%

1%

2015

1%

7%

2020

71.4%

68.4%

% 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

2015

0%

2%

2020

199.8

465.5

2019

0

202.0

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

2019

59

100

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

2019

onbekend

.

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

2019

0

0,3

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 10.000 inwoners

2020

560

650

Netto arbeidsparticipatie

Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopende re-integratievoorzieningen

Programmabegroting 2022

Vlieland

Nederland

45

Ramingen:

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Rekening 2020 1.737.764 766.325

Begroting 2021 2022 1.709.133 1.610.267 278.011 617.493

Meerjarenbegroting 2023 2024 2025 1.383.500 1.396.041 1.409.277 633.354 638.142 646.240

-971.439

-1.431.122

-992.774

-750.146

-757.899

-763.037

0

0

0

0

0

0

0

6.800

0

0

0

0

223.962

686.550

297.033

48.097

39.832

31.476

-747.477

-751.372

-695.742

-702.050

-718.067

-731.562

Samenstelling ramingen huidig jaar: 600 610 620 630 640 650

Sociale basisvoorzieningen 1e lijns ondersteuning Wmo en Jeugd 2e lijns ondersteuning participatie en inkomens 2e lijns ondersteuning Wmo 2e lijnsonderst. Jeugdwet en gemeent. jeugdbeleid Exploit. en ontwikkeling woonzorgcentrum Uiterton

Totaal

Programmabegroting 2022

Lasten 143.000 134.313 169.996 174.788

Baten 0 0 161.289 7.629

Saldo -143.000 -134.313 -8.707 -167.159

213.943

0

-213.943

774.228 1.610.267

745.607 914.525

-28.620 -695.742

46

Programmabegroting 2022

47

Programma 7 Volksgezondheid en milieu

Algemeen Het programma Volksgezondheid en Milieu gaat over de openbare gezondheidszorg volgens de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Veiligheidsregio Friesland), de Jeugdgezondheidszorg, afvalverwijdering- en verwerking, riolering, milieubeheer (de kwaliteit van de bodem, de beheersing van geluidshinder, verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven, ongediertebestrijding), lijkbezorging, begraafplaats. Ook duurzaamheid behoort tot dit programma. Het ambitiemanifest over dat onderwerp bleek niet langer realistisch. We willen ons samen met de Vlielanders richten op haalbare duurzaamheidsmaatregelen. De opgave is fors, maar we zien kansen: de nieuwbouw van woningen, de grote betrokkenheid en de verschillende initiatieven uit de samenleving. Voor de komende collegeperiode zal een nieuw Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid worden vastgesteld. Jaarlijks wordt over de stand van zaken van de uitvoering van dit programma gerapporteerd aan de raad, waarbij ook noodzakelijk gebleken aanpassingen worden voorgesteld. Het betreft de taakvelden:  7.1 volksgezondheid  7.2 riolering  7.3 afval  7.4 milieubeheer  7.5 begraafplaatsen en crematoria Wat willen we bereiken? 1. Een gezonde bevolking, een gezond leefklimaat, jeugdgezondheidszorg die integraal is afgestemd met opvoedingsaspecten en onderwijs, laagdrempelige toegang tot ondersteuningsaanbod 2.

Het opstellen van een lokaal preventieakkoord in samenhang met het lokaal sportakkoord 3. Een CO2 vrij Vlieland 4. Uitvoering van het (nog op te stellen) Uitvoeringsprogramma Duurzaam 2022-2026 5. Voor 2022 een verdere uitwerking van de energie-transitie op het eiland waaronder de eerste aanzet van wijkuitvoeringsplannen 6. Een veilige en efficiënte afvalinzameling 7. Ruimte vrijmaken op de begraafplaats door het ruimen en hergebruiken van opgezegde huurgraven

Programmabegroting 2022

48

Wat gaan we daarvoor doen? 1. Een uitvoeringsprogramma Volksgezondheid 2022- 2025 met als onderdeel Jeugd op Gezond Gewicht (JOGG) uitvoeren. 2. Het ontwikkelen van een visie op preventie ten behoeve het welbevinden van alle Vlielanders op basis van een positieve gezondheid. 3. /4/5 Het opstellen van wijkuitvoeringsplannen is een actiepunt om onder andere te werken aan een CO2 vrij Vlieland. Evenals het uitvoeren van het uitvoeringsprogramma en het jaarlijks rapporteren over en evalueren van het uitvoeringsprogramma Duurzaam 6. Uitvoering geven aan de logistiek van afvalinzameling op het eiland naar aanleiding van de discussie in de raad 7. Uitvoeren van het beleidsrapport dat is opgesteld over het opgraven en ruimen op de gemeentelijke begraafplaats in de gemeente Vlieland. Duurzaamheid Het uitvoeringsprogramma Vlieland Duurzaam! 2017-2021 zal worden voortgezet in een nieuw Uitvoeringsprogramma voor de periode 2022-2026. Het nieuwe uitvoeringsprogramma is in voorbereiding en zal begin 2022 aan de raad worden voorgelegd ter vaststelling. Binnen het thema duurzaamheid speelt duurzame energie een grote rol. De ontwikkelingen op dit gebied gaan razend snel. Met het ondertekenen van de internationale klimaatafspraken in Parijs heeft Nederland aangegeven een bijdrage te leveren aan de doelstelling om de uitstoot van CO2 in 2030 met 49% te verminderen ten opzichte van 1990.

Vorig jaar is de RES Fryslan vastgesteld en de TVW. In zowel de RES Fryslan als de TVW is aangegeven wat Vlieland gaat doen om energie te besparen, de bebouwde omgeving te verduurzamen, duurzame elektriciteit op te wekken en de bebouwde omgeving te verwarmen. Deze verplichtingen vanuit de Rijksoverheid worden voor een deel gezamenlijk met de andere eilanden opgepakt. We betrekken hierbij zoveel mogelijk de bewoners en bedrijven op Vlieland. De op te stellen wijkuitvoeringsplannen zullen met de bewoners worden opgepakt Afvalverwijdering In februari 2018 heeft de raad gesproken over de afvalinzameling. Eén van de uitgangspunten van deze bespreking was het ondergronds brengen van de afvalinzameling in het buitengebied. In 2019 heeft er een inventarisatie plaatsgevonden in het buitengebied en is gestart met de planvorming. De eerste fase is in 2020 afgerond. Dit behelsde de vervanging van de huidige ondergrondse containers en het ondergronds brengen van de afvalcontainers in het zomerhuizenterrein. In 2021 is vervolgens gestart met het maken van een discussiestuk voor de gemeenteraad over de afvalvoorzieningen in het dorp. Afhankelijk van de uitkomst van deze discussie wordt verder gevolg gegeven aan de opdracht vanuit de raad om de afvalinzameling veilig en efficiënt in te richten.

Omschrijving Lasten Baten Netto lasten Toe te rekenen kosten: Overhead (compensabele) BTW Totale lasten Opbrengst heffing Bijdrage voorziening Totaal baten Dekkingspercentage

Afvalstoffenheffing Reinigingsheffing Rioolheffing 252.132 165.834 237.308 -1.000 -1.800 251.132 165.834 235.508 57.276 38.849 347.257 330.000

72.973 0 238.807 195.000

330.000 0,95

195.000 0,82

66.677 39.629 341.815 214.200 127.614 341.814 1,00

Rioleringen In mei 2017 is het laatste Gemeentelijk Riolerings Plan (GRP) door de raad vastgesteld. Dit GRP beschrijft, als wettelijk verplichte planvorm, op hoofdlijnen hoe richting wordt gegeven aan de rioleringszorg op Vlieland. Het betreft een strategie voor de lange termijn. Bij de vaststelling van dit gemeentelijke Rioleringsplan 2016-2023 is aangegeven dat de benodigde aanpassing van het rioolrecht van jaar tot jaar wordt bekeken. Programmabegroting 2022

49

Er is een nieuw meerjarenonderhoudsplan rioleringen 2022-2031 opgesteld. Daarmee ligt de uitvoering van de planning uit het GRP 2017-2023 nog op schema. Bij het opstellen van dit meerjarenprogramma is in tegenstelling tot voorgaande jaren de BTW aan de lasten van het riool toegerekend, evenals de overhead die op de kosten van het riool betrekking heeft. In de kostendekkendheid berekeningen werd deze kostentoerekening wel toegepast maar in het MJOP tot nog toe niet. Dit maakt dat er de komende jaren een verhoging van de rioolheffing nodig is, om de voorziening op het peil te houden dat volgens het GRP nodig is om toekomstige onderhoudsuitgaven te kunnen bekostigen. Begin 2022 wordt het riool in het oostelijke deel van de Willem de Vlaminghweg vervangen. De stenen die vrijkomen door het aanbrengen van fietssuggestiestroken worden hergebruikt in de Boswijk. Aansluitend op de realisering van de Boswijk zal het riool in de Berkenlaan worden vervangen.

Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid

Bronjaar

Vlieland

Nederland

Omvang huishoudelijk restafval

Kg/inwoner

2019

573

161

Hernieuwbare elektriciteit

%

2019

16%

20%

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Toelichting Omvang huishoudelijk restafval Laatst bekende cijfers 2019. In die periode was er 573 kg per inwoner huishoudelijk restafval. Dit cijfer geeft in onze gemeente altijd een vertekend beeld omdat er door het toerisme veel meer afval per inwoner ontstaat als elders. Bron: waar staat je gemeente

Ramingen:

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Rekening 2020 1.553.152 914.998

Begroting 2021 2022 1.902.156 1.021.006 872.513 935.916

Meerjarenbegroting 2023 2024 2025 997.546 984.443 997.358 916.815 881.128 908.827

-638.154

-1.029.643

-85.090

-80.731

-103.315

-88.531

0

0

0

0

0

0

108.319

18.000

0

0

0

0

686.365

903.814

30.166

33.100

33.042

33.013

-60.108

-143.829

-54.924

-47.631

-70.273

-55.518

Samenstelling ramingen huidig jaar: 700 730 740 750 760 770 780 790

Openbare gezondheidszorg Huishoudelijk afval Bedrijfsafval Rioleringen Milieubeheer Duurzaamheid Ongedierebestrijding en afvoeren kadavers Lijkbezorging en begraafplaats

Programmabegroting 2022

Lasten 88.044 252.135 182.562 239.010 91.962 106.799 3.130 57.364

Baten 30.000 331.000 213.000 345.316 0 32.166 0 14.600

Saldo -58.044 78.865 30.438 106.306 -91.962 -74.633 -3.130 -42.764 50

Totaal

Programmabegroting 2022

Lasten 1.021.006

Baten 966.082

Saldo -54.924

51

Programma 8 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Algemeen In januari 2018 heeft de raad een Woonvisie vastgesteld. Deze Woonvisie is voor het college sturend voor de keuzes in de volkshuisvesting en de ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van woningbouw. Deze Woonvisie is opgenomen in de Omgevingsvisie die in ontwerp door de raad in het najaar van 2021 is vrijgegeven. In de Omgevingsvisie is aangegeven dat de Woonvisie zal worden opgevolgd door een Programma Wonen. In de afgelopen paar jaar is voor Vlielandse begrippen veel gebouwd. Ook met de realisatie van de sloop van de Uiterton en de nieuwbouw van woonhuizen aldaar zal er een verschuiving plaatsvinden van bewoning en op de lijst van woningzoekenden. Alvorens met het Programma Wonen aan de slag te gaan, zal eerst afgewacht worden wat deze nieuwbouw en verschuiving teweeg brengt. Het is van belang voldoende woningen op Vlieland te realiseren die het voor gezinnen met kinderen mogelijk maken op Vlieland te blijven of zich er te vestigen. Daarnaast (en deels daarmee gecombineerd) is er een gebrek aan passende woonruimte voor starters en middenkaderberoepen in onderwijs, zorg, horeca/toerisme en (semi) overheid. Ook de wijze waarop de bestaande woningvoorraad wordt gebruikt, blijft aandachtspunt in het licht van het tekort aan woonruimten voor degenen die economisch-maatschappelijk aan het eiland Vlieland gebonden zijn.

In 2021 is begonnen met een inventarisatie van het oneigenlijk woninggebruik en er wordt gekeken naar een aanpak daarvan. Het gaat om de taakvelden:  8.1 ruimtelijke ordening  8.3 wonen en bouwen Wat willen we bereiken? Vlieland moet een eiland blijven met een eigen gemeenschap, waarvan de samenstelling in balans is, waar goed geleefd kan worden, waar mensen met aandacht en zorg voor elkaar samenleven, dat bereikbaar blijft, waar recreanten naar draagkracht van het eiland worden ontvangen in een natuurlijke omgeving die robuust is, waar de biodiversiteit floreert en waar mens en dier samen in een gezonde en duurzame omgeving kunnen blijven leven. Daarnaast: Voldoende geschikte woonruimte voor huidige en toekomstige inwoners van Vlieland. Geen bebouwing en bewoning zonder de vereiste vergunningen.

Programmabegroting 2022

52

Wat gaan we daarvoor doen? Een nieuw Programma Wonen opstellen, waarin onder andere de noodzaak van verdere woningbouw wordt onderzocht en gemotiveerd, de wijze van wonen wordt onderzocht (wat voor woningen willen we nog aan de bestaande voorraad toevoegen) en de plannen voor de locatie voormalige bibliotheek/gemeentehuis worden geconcretiseerd. Een deel van deze plannen is ook ingebracht in het Programma voor de Wadden. Daarmee kan wellicht versneld een aantal ontwikkelingen worden opgepakt. Aanpassingen bestemmingsplannen/opstellen omgevingsplan Er wordt een herziening van het bestemmingsplan Buitengebied gemaakt voor het verwerken van de strandnotitie en het evenementenbeleid. Daarnaast lopen nog enkele kleine bestemmingsplanprocedures op perceelniveau, zoals de personeelshuisvesting achter Dorpsstraat 10 en 12, de personeelshuisvesting aan de Middenweg en de nieuwbouw van de COOP. Daarnaast wordt in 2022 verder gewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet die op 1 juli 2022 in werking treedt. Dit gaat invloed hebben op de nieuwe plannen, die niet langer op basis van de Wet ruimtelijke ordening bestemmingsplannen zijn, maar een omgevingsplan op grond van de Omgevingswet. De plannen dienen vooraf te worden gegaan door een Omgevingsvisie. De visie is in 2021 tot een ontwerp uitgewerkt en voor reactie opnieuw aan de inwoners voorgelegd.

In 2021 is een start gemaakt om tot verdere inrichting van het instrumentarium onder de Omgevingswet te komen. Er wordt gewerkt aan de vervanging van de Welstandsnota: het kwaliteitsdocument. Er wordt een start gemaakt met het opstellen van het omgevingsplan met bijbehorende plan-MER. En er zijn offertes gevraagd bij bureaus voor het opstellen van een cultuurhistorische waardenkaart en een archeologische beleidsadvieskaart. Bouw- en woningtoezicht De in 2019 ingeslagen weg voor striktere handhaving op regelgeving wordt voortgezet in de komende jaren. In de Omgevingswet komt een sterkere nadruk te liggen op toezicht en handhaving. Dit betekent onder meer structurele controles van toezichthouders op de naleving van de wetgeving. De controles richten zich op het plaatsen van bouwwerken en gebouwen zonder de vereiste omgevingsvergunning. Ook wordt de naleving op de huisvestingsverordening gecontroleerd. Hiervoor maken we gebruik van zowel externe als interne toezichthouders. In 2022 treedt ook de Wet kwaliteitsborging in werking. Dat betekent dat het bouwtechnisch bouwtoezicht volledig wordt geprivatiseerd. De gemeente krijgt hierin vooral een repressieve toezichthoudende en controlerende taak. Dit gaat voor Bouw- en woningtoezicht een belangrijke verandering met zich meebrengen. Voor het technisch bouwtoezicht en de bouwcontroles wordt tot dusver externe deskundigheid ingezet.

Volkshuisvesting De gemeente zal in 2022 verder uitvoering geven aan de Woonvisie zoals vastgesteld in 2018. Een deel van deze visie is al tot uitvoering gebracht. De woningen aan de Zeester zijn opgeleverd en bewoond. De Boswijk is momenteel in aanbouw. Oplevering van de woningen is gepland in 2022. Voor de locatie voormalig bibliotheek worden de plannen verder geconcretiseerd. Totdat het welzijnsgebouw in Boswijk in 2022 gereed is, wordt het gebruikt als een tijdelijke locatie voor voorzieningen uit de zorgwijk. De Woonvisie zal zoals gezegd worden opgevolgd door een programma Wonen als instrument onder de Omgevingswet. Overige ontwikkelingen fysieke leefomgeving De gemeente moet voldoen aan de provinciale kwaliteitseisen Frysk Peil. Daarvoor zijn enkele functies voorzien van een persoonlijk portfolio. De gevolgen hiervan zijn nog niet uitgekristalliseerd. Er wordt gekeken in hoeverre de Friese Waddeneilanden gezamenlijk dingen op kunnen pakken. De gemeente is samen met de andere Friese Waddeneilanden vertegenwoordigd in een werkgroep die provinciebreed de nieuwe ruimtelijke adviescommissie onderzoekt. Hierin wordt gekeken in Programmabegroting 2022

53

hoeverre het mogelijk is om tot een eilandspecifieke adviescommissie te komen met inbreng van lokale deskundigheid. Voorts zijn er naast het instrumentarium onder de Omgevingswet nog veel meer zaken die vóór de inwerkingtreding in gang gezet moeten worden. Te denken valt aan de hele digitale omgeving, het in staat zijn vergunningen te verlenen, hoe om te gaan met participatie, het aanpassen van de interne organisatiestructuur, en dergelijke. Dit heeft allemaal raakvlak met de breedte van de fysieke leefomgeving. Al deze zaken zijn in ontwikkeling en zullen in 2021 en 2022 verder zijn beslag krijgen. Bestemmingsreserve Ruimtelijke Ordening en Bouw en Woning Toezicht Al jaren zijn de mutaties in deze bestemmingsreserve minimaal. Daarom is besloten deze bestemmingsreserve op te heffen en wanneer het nodig is door middel van begrotingswijzigingen extra budget aan te vragen of dit al direct bij de primaire begroting aan te geven. In 2022 levert dit een verwacht voordeel op van € 95.640 meerjarig hoeft geen toevoeging meer geraamd te worden, hiervoor was jaarlijks een bedrag van €12.798 opgenomen. Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid

Bronjaar

Vlieland

Nederland

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

2019

26.6

9.2

Demografische druk

%

2021

49,4%

70.1%

Ramingen:

Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming

Rekening 2020 460.358 179.577

Begroting 2021 2022 424.769 275.030 52.400 52.400

Meerjarenbegroting 2023 2024 2025 280.167 285.513 291.694 52.400 52.400 52.400

-280.781

-372.369

-222.630

-227.767

-233.113

-239.294

0

0

0

0

0

0

0

12.798

0

0

0

0

0

29.956

82.842

0

0

0

-280.781

-355.211

-139.788

-227.767

-233.113

-239.294

Samenstelling ramingen huidig jaar: 800 810 820 830 Totaal

Ruimtelijke ordening Bouw- en woningtoezicht gemeentelijke gebouwen niet voor publieke dienst Volkshuisvesting

Programmabegroting 2022

Lasten 182.979 89.552

Baten 82.842 52.000

Saldo -100.137 -37.552

2.500 0 275.030

0 400 135.242

-2.500 400 -139.788

54

Programmabegroting 2022

55

Programma 9 Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen

Algemeen Het programma Algemene dekkingsmiddelen en financiering gaat over de treasuryfunctie, aandelen, de algemene uitkering uit het gemeentefonds, algemene baten en lasten zoals stelposten voor onvoorzien, de waardering van onroerende zaken (WOZ), de opbrengsten van algemene gemeentelijke belastingen: ozb, baatbelasting, woonforensenbelasting, toeristenbelasting, hondenbelasting, reclamebelasting, precariobelasting, de lasten die betrekking hebben op de heffing en invordering van de hier voor genoemde belastingen. De onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves worden zo veel als mogelijk is verantwoord bij het programma waar de reserve betrekking op heeft. Op programma 9 zijn ondergebracht de volgende taakvelden:  0.5 treasury  0.61 OZB woningen  0.62 OZB niet-woningen  0.64 belastingen overig  0.7 algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds  0.8 overige baten en lasten Wat willen we bereiken? Voldoende en structurele dekking van de gemeentelijke uitgaven. Een solide en zo voordelig mogelijke financiering van gemeentelijke investeringen. Een rechtmatige en efficiënte heffing en invordering van de gemeentelijke belastingen. Wat gaan we daarvoor doen? Verwezen wordt naar de activiteiten zoals genoemd in het overzicht “samenstelling ramingen huidig jaar” en naar de paragrafen 1, lokale heffingen en 4, financiering, elders in de begroting.

Treasury: liquiditeitenbeheer en financiering Door actief budgetbeheer wordt getracht de geldstromen die gemoeid zijn met de uitgaven en de inkomsten zo goed mogelijk te beheersen. Ook in 2022 wordt daarbij gewerkt overeenkomstig de geldende budgethoudersregeling en het treasurystatuut.

Programmabegroting 2022

56

Langlopende schulden 2022

Langlopende schulden 2022 Onderstaand overzicht geeft een specificatie van de langlopende schulden weer:

Onderstaand overzicht geeft een specificatie van de langlopende schulden weer;

Jaar van

Rente-

Oorspronkelijk laatste per-

Le-

Restschuld

bedrag van de aflos- cen-

ning-

31-dec-21 Rentelast

geldlening sing

vorm Geldgever

870.350 2034

tage

Restschuld Restschuld Restschuld Restschuld Aflossing 31-dec-22

2022

2022

31-dec-23

31-dec-24

31-dec-25

371.591

4,800 ann. BNG 98922

492.638

22.971

28.168

464.470

434.950

404.013

1.000.000 2023

4,510 lin.

BNG 98025

100.000

3.744

50.000

50.000

0

0

0

2.500.000 2028

4,770 lin.

BNG 98176

700.000

31.874

100.000

600.000

500.000

400.000

300.000

2.000.000 2038

5,025 ann. BNG 40.1038421.468.228

72.631

56.695

1.411.533

1.351.988

1.289.452

1.223.773

1.000.000 2028

5,200 lin.

BNG 40.104019 t.b.v. 350.000 SRV

17.894

50.000

300.000

250.000

200.000

150.000

5.000.000 2056

1,610 ann. BNG 40.1104674.535.220

71.971

97.493

4.437.727

4.338.664

4.238.006

4.135.727

16.500.000 2060

0,890 lin.

BNG 40,113789 16.087.500

142.261

412.500 15.675.000 15.262.500 14.850.000 14.437.500

5.000.000 2051

0,465 lin.

BNG40.115023 5.000.000

22.992

166.667

28.733.587

386.337

961.523 27.772.063 26.804.769 25.881.471 24.951.925

totaal

4.833.333

4.666.667

4.500.000

4.333.333

Voor rentekosten is een post geraamd van € 386.000. Over de aanwezige overtollige liquiditeiten die zijn ontstaan door het in liquide vorm aanhouden van bestemmingsreserves wordt geen rentebate geraamd. De geraamde boekwaarde van de geactiveerde kapitaaluitgaven per 1 januari 2022 bedraagt € 30.946.000. De financiering is in 2021 gewijzigd door het aantrekken van een lening voor de Stichting Rekreatiebelangen Vlieland. Om deze lening te verstrekken heeft de gemeente een lening van vijf miljoen aangetrokken. De geprognotiseerde balans laat zien dat in de loop van 2022 een liquiditeits tekort zal ontstaan bij de geldstromen die horen bij de baten en lasten zoals ze in deze begroting zijn opgenomen. Bij het berekenen van de kapitaallasten is geen rekening gehouden met het aantrekken van een extra lening. Er is wel een stelpost van € 35.000 opgenomen voor extra rentelasten in de toekomst. OZB woningen, OZB niet-woningen en belastingen overig: In de paragraaf Lokale heffingen geven we een toelichting op het beleid en op de opbrengsten van de diverse belastingen en heffingen. Algemene uitkering De Algemene Uitkering uit het gemeentefonds wordt voor 2022 geraamd op € 3.511.000, op grond van de meicirculaire 2021. Voor Vlieland heeft die meicirculaire de volgende uitkomsten:

Algemene Uitkering

Bedrag 2022 Bedrag 2023 Bedrag 2024 Bedrag 2025

Mei circulaire 2020

3.388.000

3.415.000

3.460.000

3.460.000

Mei circulaire 2021

3.511.000

3.510.000

3.552.000

3.621.000

145.600

133.700

147.100

234.600

Effect mei circulaire 2021 op de meerjarenbegroting

De effecten van de septembercirculaire 2021 zijn niet meer verwerkt in de begroting 2022. De gemeenteraad wordt over de effecten van deze circulaire separaat geïnformeerd. Stelposten In de begroting 2022 zijn de loonkosten voor 2022 en de jaren daarna realistisch geraamd. Dit geldt ook voor de kosten Sociaal Domein en de kosten van andere gemeenschappelijke regelingen. De stelposten die hiervoor waren opgenomen in de verschillende jaarschijven van de begroting 2021 zijn daarom naar beneden bijgesteld en bedragen nu; € 60.000, € 100.000, € 200.000 en €300.000. Overigens wordt ervan uitgegaan dat prijsstijgingen in 2022 worden opgevangen binnen bestaande Programmabegroting 2022

57

budgetten, daar waar nodig zijn budgetten verhoogd. Onvoorziene uitgaven komen ten laste van het begrotingsresultaat. Rente Daarnaast is er een stelpost opgenomen voor rente van een nieuw aan te trekken lening, zoals onder het kopje treasury, liquiditeitenbeheer en finaciering al aangegeven. Jeugd Er is geen stelpost opgenomen voor de bedragen van het rijk uit de Hervormingsagenda Jeugd. Op dit moment is er te weinig inzicht in de extra kosten die wij moeten maken voor dit dekkingsmiddel. Hierdoor zou het opnemen van een stelpost voor de bijdrage van het rijk een vertekend beeld kunnen opleveren. Dividend Vanuit diverse verbonden partijen ontvangen we als gemeente jaarlijkse dividenden. De paragraaf Verbonden Partijen gaat in op de doelstellingen en activiteiten waarin onze gemeente zowel een financieel als een bestuurlijk belang heeft. Algemene Reserve Er zijn geen toevoegingen of uitnames uit de algemene reserve geraamd in 2022. De prognose voor de stand van de algemene reserve is als volgt: