Begroting 2022 v7 definitief 5okt21.pdf
Tekst van het document
Programma begroting
2022
Inhoud Voorwoord .................................................................................................................................................... 4 Bestuurlijke samenvatting ............................................................................................................................ 6 Leeswijzer ................................................................................................................................................. 6 Meerjarenperspectief en financiële positie................................................................................................ 6 Uitgangspunten begroting ......................................................................................................................... 7 Uitgangspunten meerjarenraming............................................................................................................. 9 Nieuw beleid ............................................................................................................................................. 9 Het meerjarenperspectief t.o.v. de kadernota 2022 ................................................................................ 10 Programma’s ..............................................................................................................................................
12 Programma 0 Algemeen Bestuur .............................................................................................................. 14 Programma 1 Openbare orde en Veiligheid ............................................................................................... 20 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat........................................................................................... 22 Programma 3 Economische zaken............................................................................................................ 28 Programma 4 Onderwijs............................................................................................................................. 32 Programma 5 Cultuur en recreatie ............................................................................................................ 36 Programma 6 Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening .............................................. 40 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................................................. 48 Programma 8 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ........................................................................... 52 Programma 9 Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen ....................................................................
56 Paragrafen ................................................................................................................................................. 60 Paragraaf 1 Lokale heffingen .................................................................................................................... 62 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................ 68 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................ 76 Paragraaf 4 Financiering ........................................................................................................................... 86 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................... 90 Paragraaf 6 Verbonden partijen ................................................................................................................ 94 Paragraaf 7 Grondbeleid ......................................................................................................................... 108 Recapitulatie Lasten en baten .................................................................................................................
110 Vaststellingsbesluit ................................................................................................................................... 114 Financiële begroting ................................................................................................................................. 116 Algemene Uitkering gemeentefonds ........................................................................................................ 118 Geprognotiseerde balans, bestemmingsreserves en voorzieningen ........................................................ 120 Berekening EMU-saldo ............................................................................................................................ 130 Overhead ................................................................................................................................................. 132 Overzicht van incidentele baten lasten (meerjaren-)begroting Vlieland 2022 - 2025 ............................... 134 Verdeling taakvelden programma's .......................................................................................................... 136 Activa staat 2022 ......................................................................................................................................
140 Productramingen 2022 ............................................................................................................................. 148
Programmabegroting 2022
2
Programmabegroting 2022
3
Voorwoord
Aan de leden van de raad van de gemeente Vlieland Het doet ons genoegen om de programmabegroting 2022 en meerjarenraming aan uw raad aan te bieden. Met de begroting geeft het college invulling aan het collegeprogramma 2018-2022 “Balans in Leefbaarheid” over het boekjaar 2022. De begroting is opgesteld conform de geldende voorschriften vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De begroting is evenals de jaarrekening ingedeeld in de door de raad vastgestelde programma’s. In de programmabegroting worden de plannen van 2022 beschreven en wordt een financieel overzicht gegeven van de meerjarenraming 2022-2025. De programmabegroting biedt per programma inzicht in de mate waarin de doelstellingen uit het collegeprogramma dienen te worden behaald en de maatschappelijk beoogde effecten worden bereikt. Een en ander geldt eveneens voor de verplicht voorgeschreven paragrafen. De programmabegroting 2022 sluit met een voordelig saldo van € 179.155. Vlieland, 5 oktober 2021 Burgemeester en wethouders van Vlieland, de secretaris,
de burgemeester,
A. Idema
M. Schrier
Programmabegroting 2022
4
Programmabegroting 2022
5
Bestuurlijke samenvatting Leeswijzer Tot de gemeente Vlieland behoort het eiland Vlieland en een groot deel van het aansluitende gedeelte van de Waddenzee. Het eiland bestaat voor het overgrote deel uit terreinen die eigendom zijn en beheerd worden door de rijksoverheid, vooral Staatsbosbeheer. De gemeente Vlieland is, gemeten naar het aantal inwoners (ongeveer 1.190) een kleine gemeente, maar qua grondoppervlakte omvangrijk. Het karakter van de gemeente wordt voor een belangrijk deel bepaald door het toerisme, het eiland Vlieland biedt jaarlijks aan vele gasten een slaapplaats. Deze drie elementen, de geografische ligging, het geringe aantal inwoners en het toeristische karakter vormen de voornaamste kenmerken van de gemeente Vlieland. Veel kengetallen over de gemeente Vlieland met mogelijkheden om deze te vergelijken met andere (groepen van) gemeenten, zijn te vinden op internet. Een fraaie vindplaats is de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op die website zijn ook de meeste verplichte beleidsindicatoren te vinden en te vergelijken. De verplichte beleidsindicatoren zijn in deze begroting vermeld. Omdat veel beleidsindicatoren weergegeven worden per 1000 of per 10.000 personen geeft dit voor Vlieland vaak een vertekend beeld. In deze begroting zijn de meest recente gegevens opgenomen die beschikbaar waren.
In de programmabegroting zijn dezelfde programma’s gedefinieerd als in voorgaande jaren. De volgende programma’s zijn geformuleerd: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Algemeen bestuur Openbare Orde en Veiligheid Verkeer, Vervoer en Waterstaat Economische Zaken Onderwijs Cultuur en Recreatie Sociale Voorzieningen en Maatschappelijke Dienstverlening Volksgezondheid en Milieu Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen
Daarnaast bevat de begroting zeven zogenaamde paragrafen. In de paragrafen wordt informatie op een gebundelde wijze verstrekt. Anders zou deze informatie versnipperd in de begroting moeten worden opgenomen. Deze informatie heeft betrekking op vrijwel alle programma’s.
Meerjarenperspectief en financiële positie Structureel evenwicht Presentatie van het structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1000)
Jaarrekening Prognose Begroting Begroting Begroting Begroting 2020
2021
2022
2023
2024
2025
Saldo baten en lasten
-791
-1.957
-410
-117
-175
Saldo structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
-17
-17
-16
-16
-16
-16
Begrotingssaldo
-808
-1.974
-426
-133
-191
-330
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
1.406
1.974
522
267
228
314
598
0
96
135
37
-17
Structureel begrotingssaldo
-314
Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. De raad heeft de wettelijke taak een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht is belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten en lasten incidenteel is en welk structureel. In de begroting moet daarom een limitatief overzicht van de incidentele baten en lasten worden gegeven Dit verplichte (meerjarige) overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van een structureel evenwicht. Het overzicht van incidentele baten en lasten vindt u in de financiële begroting Programmabegroting 2022
6
Uitgangspunten begroting Bij de samenstelling van de begroting 2022 en meerjarenraming 2022-2025 zijn onder andere de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemene uitkering gemeentefonds Stelpost Jeugd Salarissen Investeringen Belastingen Leges en lokale heffingen Programma de Waddeneilanden Covid-19
berekening op basis van de meicirculaire 2021 er is geen rekening gehouden met de rijksbijdragen uit de hervormingsagenda Jeugd 2022;4,75% volgende jaren 3% verhoging 1e jaar geen rente wel volledige afschrijving verhoging met geschatte inflatie van 1,5% op basis van maximaal 100% kostendekkendheid voorbereidingskosten in de begroting is geen rekening gehouden met de coronacrisis.
Voor een volledige opsomming van uitgangspunten wordt verwezen naar de in de raadsvergadering van 6 september 2021 vastgestelde Kadernota begroting 2022. Voor een nadere toelichting wordt m.n. voor belastingen, leges en lokale heffingen verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Begroting bestaand beleid De begroting 2022 is gebaseerd op de begroting 2021 tot en met de 2e begrotingswijziging. Dat betekent dat nieuwe uitgaven in 2021 met een structureel effect op de stelpost voor onvoorziene uitgaven 2021 of de algemene middelen vanaf de 3e begrotingswijziging 2021 tevens beslag leggen op de structurele ruimte in de begroting 2022. Algemene Uitkering gemeentefonds De berekening is gemaakt op basis van de meicirculaire 2021, een aantal maatstaven zijn aangepast naar de huidige stand of de ontwikkeling van deze maatstaven zijn aangepast naar de ontwikkeling zoals wij deze op basis van ervaringscijfers terug zien op Vlieland. Stelpost Hervormingsagenda Jeugd Tussen Rijk, IPO en VNG is afgesproken dat gemeenten in hun meerjarenraming voor de jaarschijven 2023 tot en met 2025 rekening mogen houden met 75% van de bedragen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Voorlopige toekenning voor Vlieland is voor 2022; € 62.057. De structurele bekostiging vanaf 2023 wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet.
Met deze gelden is in deze begroting en meerjarenraming geen rekening gehouden omdat nog te onduidelijk is welke kosten hiervoor moeten worden gemaakt. Een deel van het budget zal namelijk gereserveerd moeten worden voor regionale vraagstukken, zoals o.a.a het vereenvoudigen van de jeugdbeschermingsketen, de aanpak wachttijden en ontwikkelen van kleinere leefgroepen. Daarom is besloten zowel de incidentele als de structurele middelen als de daarmee samenhangende kosten via een begrotingswijziging in 2022 op te nemen zodra meer bekend is. Salariskosten 2022 De raming voor de salariskosten is gebaseerd op de raming zoals die door de gemeente Leeuwarden is opgesteld op grond van het personeelsbeheer dat door de gemeente Leeuwarden wordt gevoerd. Daarbij is uitgegaan van dezelfde parameters als de gemeente Leeuwarden hanteert voor de verwachting van de stijging van de salariskosten zoals de uitkomsten van de cao-gemeenten. Er is gerekend met een verwachte stijging van 4,75% in 2022 t.o.v. de primaire begroting 2021. Daarnaast zijn de salariskosten 2022 gebaseerd op het formatieplan zoals vastgesteld in de B&W vergadering van 24 augustus 2021. Dit formatieplan zal jaarlijks worden geactualiseerd en vastgesteld. Hierdoor kon een strakke salarisbegroting worden opgesteld waarin op dit moment minimale onderbezetting en dus vacature ruimte aanwezig is.
Om voor extra inhuur, uitbreiding uren en m.n. de gevolgen van HR21(het functiewaarderingssysteem van gemeenten) ruimte in de begroting te houden is een stelpost opgenomen van € 100.000 meerjarig. Wanneer bij de begroting 2023 de uitkomsten van het HR21 onderzoek bekend en verwerkt zijn kan deze stelpost voor een groot deel vervallen en zal het budget salariskosten hierop aangepast worden. Rente en afschrijvingen Voor het bepalen van de afschrijvingslasten is uitgegaan van de activa en de voorgenomen investeringen waartoe besloten is tot en met de 2e begrotingswijziging 2021 en de kadernota 2022. De rentelast bestaat uit de rente die betaald moet worden voor in het verleden aangetrokken langlopende geldleningen, zoals weergegeven in het overzicht langlopende schulden bij programma 9, en de rente voor de korte Programmabegroting 2022
7
financiering. In 2022 en verder wordt er van uit gegaan dat de rente-opbrengst over de overtollige liquiditeiten (opbrengst verkoop huurwoningen, afkoopsom waterstaatswerken en overige reserves die in liquide vorm worden aangehouden) nihil is, gezien de marktrente en de opbrengst van het schatkistbankieren. De geprognotiseerde balans laat zien dat in de loop van 2022 een liquiditeits tekort zal ontstaan bij de de geldstromen die voortkomen uit de uitgaven en inkomsten zoals ze in deze begroting zijn opgenomen. Bij het berekenen van de kapitaallasten is geen rekening gehouden met het aantrekken van een extra lening. Wel is er een stelpost van € 35.000 opgenomen voor extra rentelasten in de toekomst. De op deze manier berekende afschrijvings- en rentelasten worden in de begroting verdeeld vanuit het taakveld treasury naar de diverse onderdelen van de begroting. De rentelast wordt naar rato verdeeld over de activa die op 1 januari 2022 op de balans staan. Verwezen wordt naar de "berekening rente-omslag" in de paragraaf financiering. Overige goederen en diensten Voor het niveau van de ramingen voor de overige goederen en diensten is uitgegaan van de primaire begroting 2021 tot en met de 2e begrotingswijziging. Een algemene prijscompensatie is niet toegepast.
Wel is in voorkomende gevallen een prijsstijging toegepast naar aanleiding van de jaarrekeningcijfers 2020 en de werkelijkheid 2021 t/m augustus. Dat betekent dat gedeeltelijk prijsstijgingen opgevangen moeten worden door efficiëntieverhogingen of het aanpassen van de kwantiteit dan wel de kwaliteit van de werkzaamheden binnen het werkveld. Daarnaast is meerjarig een post onvoorzien opgenomen van respectievelijk € 60.000, € 100.000, € 200.000 en € 300.000. Deze stelpost dient als dekking voor prijsstijgingen. Programma de Waddeneilanden Op dit moment is het Programma Waddeneilanden volop in ontwikkeling en vinden er gesprekken over cofinanciering plaats met het Rijk en de Provincies. En niet zonder resultaat, op het gebied van Wonen hebben we met het Rijk al verdiepende gesprekken. Wel is het zo dat het programma nog verder uitgediept moet worden en voorzien moet worden van concrete projecten en inspanningen per eiland. Deze inspanningen moeten verricht worden voordat er sprake is van een definitieve deal en vragen daarom om een stuk voorfinanciering van de eilanden in de voorbereidingskosten. Daarom stellen wij voor Waddenbreed €300.000 incidenteel beschikbaar te stellen in 2022. De GR de Wadden zal dit budget gebruiken om dit programma af te ronden en de cofinanciering rond te krijgen. Voor de gemeente Vlieland betekent dit een bijdrage van € 30.000,-.
Als er bij de Kadernota 2023-2026 duidelijkheid is over het programma Waddeneilanden en de co-financiering vanuit het Rijk en de Provincies, zal er een voorstel komen voor de meerjarige baten en lasten van het programma. Covid-19 virus Het is een financieel onrustige situatie voor gemeenten, omdat we naast de coronakosten ook te maken hebben met gederfde (belasting)inkomsten, het al dan niet structureel afschaffen van de opschalingskorting in het gemeentefonds en de herijking van het gemeentefonds. Zolang de coronacrisis voortduurt zijn er gevolgen voor de wijze waarop de gemeente haar taken en activiteiten uitvoert. Maar deze gevolgen nemen op het moment van het opstellen van de begroting 2022 gelukkig wel af. Wat blijft is dat overleg vaker in digitale vorm wordt georganiseerd. Nog steeds vraagt het uitvoeren van de maatregelen extra capaciteitsinzet, maar de reguliere activiteiten zoals ze in de programmabegroting zijn opgenomen kunnen weer meer opgepakt gaan worden. De structurele invloed van de coronacrisis op inwoners en bedrijven laat zich moeilijk voorspellen. Dit is afhankelijk van de ontwikkeling van onze economie en de pandemie. In deze programmabegroting houden wij er geen rekening mee dat zich nog een lockdown voor zou kunnen doen in 2022.
Op basis van de ervaringscijfers uit 2020/2021 zijn de eventuele gevolgen opgenomen als risico in de paragraaf weerstandsvermogen. Inkomsten en uitgaven en de pandemie in 2022 Voor de bouwleges verwachten wij in 2022 een normaal verloop Ten aanzien van de verschillende diensten die vanuit burgerzaken worden verleend, verwachten wij geen lagere inkomsten dan begroot. De ontwikkeling van het toerisme is enigszins onzeker. Omdat er minder wordt gereisd naar het buitenland, trekken meer mensen erop uit in Nederland. Dit zien we ook terug in het aantal verblijven op Vlieland in de zomerperiode 2020 en 2021, of deze trend door zal zetten is af te wachten. Programmabegroting 2022
8
Bij het opstellen van de begroting 2022 is er nog geen sprake van een substantieel hoger aantal betalingsachterstanden of aanvragen van kwijtschelding van particulieren voor de gemeentelijke belastingen. Of wij deze lijn kunnen doortrekken naar 2022 is afhankelijk van het aantal inwoners dat als gevolg van de coronacrisis op het bestaansminimum terechtkomt. Vooralsnog was er in 2020 en 2021 geen sprake van kwijtschelding van verhuur van gemeentelijke gebouwen en dit is ook niet de verwachting voor 2022. Er wordt verwacht dat landelijk het aantal bijstandsuitkeringen (Participatiewet) gaat stijgen. Hierbij wordt een beeld geschetst van schoolverlaters/afgestudeerden die moeilijk aan werk kunnen komen. Ook staan ondernemingen onder druk en is de kans dat er de komende maanden faillissementen kunnen optreden. Wij zien momenteel nog geen sterke stijging in de aanvragen voor bijstandsuitkeringen, maar blijven dat nauwgezet volgen. Voor de Participatiewet bestaat landelijk een vangnetregeling. In deze regeling ligt echter wel een eigen risico voor de gemeente besloten. Onze stichtingen hebben twee moeilijke jaren achter zich. Door de pandemie konden zij lange tijd geen of weinig gasten ontvangen waardoor de inkomsten achteruit gingen. Gelukkig zijn ook zij hiervoor (deels) door het rijk gecompenseerd.
Er bestaat echter een risico dat zij voor het voorbestaan extra subsidie van de gemeente nodig zullen hebben.
Omdat wij voor misgelopen inkomsten en extra uitgaven per saldo goed gecompenseerd zijn door het Rijk en omdat de financiële effecten van de corona-crisis zeer onzeker zijn, is in deze begroting geen rekening gehouden met de gevolgens van de corona-crisis. Uitgangspunten meerjarenraming Bij de samenstelling van de meerjarenraming is uitgegaan van de begroting 2022. Er is geen algemene prijsindexering toegepast. Er is echter wel rekening gehouden met: de stijging in de kosten van de meerjarenramingen van de gemeenschappelijke regelingen stijging van inkomsten, zoals uit belastingopbrengsten ontwikkelingen algemene uitkering gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2021 geen stelpost jeugd Hervormingsagenda Jeugd kapitaallasten van nieuwe investeringen 3% stijging van salariskosten door cao en sociale premies uitkomsten van het HR21 onderzoek (stelpost) rentelasten voor een nieuw aan te trekken lening (stelpost) stelpost prijsstijgingen Nieuw beleid De nieuwe beleidswensen zijn geïntegreerd in de begroting en de besluitvorming hierover heeft plaats gevonden bij het vaststellen van de kadernota 2022 op 6 september 2021 en voor het overige tegelijk met de vaststelling van deze begroting .
Programmabegroting 2022
9
Omschrijving
Programma
Nummer
Het meerjarenperspectief ten opzichte van de kadernota 2022 De meerjarenbegroting sluit tot en met 2024 met positieve saldi. In het volgende overzicht wordt aangegeven hoe het meerjarenperspectief er uit ziet en hoe dat zich ontwikkeld heeft vanuit het perspectief dat in de kadernota 2022 werd geschetst:
Voorlopige saldi kadernota 2022 - 2025
Bedrag 2022 Bedrag 2023 Bedrag 2024 Bedrag 2025 80.787
76.269
-15.331
-53.918
1 Aanpassingen salariskosten
div.
105.808
107.736
108.401
109.081
2 Stelpost voor gevolgen HR 21
0
-100.000
-100.000
-100.000
-100.000
3 riolering
7
1.324
14.199
10.820
13.788
4 GHOR inhuur naar beneden bijgesteld
1
11.000
11.000
11.000
11.000
5 Meer rente t.l.v. bestemmingsreserves
div.
2.000
9.000
19.000
16.000
6 Extra bijdrage BR duurzaamheid uitbreiding functie
7
33.000
33.000
33.000
7 verhoging bijdrage Noordwester detachering
9
12.263
13.651
15.080
16.553
8 Verhoging vergoeding De Waddeneilanden detachering
9
12.100
13.300
14.600
15.800
9 Opheffing BR RO BWT
8
95.640
12.798
12.798
12.798
10 subsidie VVV
3
-35.000
-35.000
subsidie VVV gedekt uit s telpos t toeristisch beleidsplan
30.000
30.000
Subsidie VVV gedekt uit BR gebiedsontwikkeling en toerisme
5.000
5.000
11 Bijstelling AU gemeentefonds vanwege aanpas sing WOZ waarden
9
-23.000
-39.000
-55.000
-74.000
12 Stelpost voor rente lasten toekoms tig aan te trekken lening(en)
9
-35.000
-35.000
-35.000
-35.000
13 Aanpassen tarieven afvalstoffenheffing en reinigingsrechten
7
21.000
21.000
21.000
21.000
14 overige kleine aanpassingen
div.
-4.767
-3.311
-3.257
-2.746
179.155
134.642
37.111
-16.644
Toelichting 1. Aanpassingen salariskosten In de berekeningen bij de kadernota voor de stijging van de salariskosten zat een dubbeltelling. Bovendien kon met behulp van de gegevens van de salarisadministratie een preciezere berekening van de salariskosten gemaakt worden waardoor een meevaller ontstond. 2. Stelpost voor de gevolgen van HR21 Bij het voorgaande punt is aangegeven dat op basis van de gegevens van de salarisadministratie een precieze berekening gemaakt kon worden van de toekomstige salariskosten. Deze begroting laat nu weinig ruimte voor extra inzet van personeel. Daarnaast is op dit moment het onderzoek HR21 functiewaardering in volle gang. De gevolgen hiervan zijn op dit moment nog niet inzichtelijk maar het is wel te verwachten dat hieruit extra kosten naar voren komen. Met deze stelpost is hiervoor voldoende ruimte. 3. Riolering Het definitieve renteomslagpercentage en het percentage voor overhead wijzigt t.o.v. van de kadernota altijd enigszins bij het opstellen van de begroting, dit is van invloed op het saldo van het product rioleringen. 4. GHOR Bij de GHOR was nog een budget blijven staan voor de inhuur van personeel maar inmiddels worden de GHOR vrijwilligers weer via de salarisadministratie betaald. 5. Rente Een deel van de rente lasten komen t.l.v. bestemmingsreserves en hebben geen invloed op het resultaat.
Op het moment dat de kadernota werd gemaakt waren hiervoor te weinig gegevens bekend. 6. Extra bijdrage bestemmingsreserve duurzaamheid Vanuit de bestemmingsreserve duurzaamheid wordt een bijdrage geleverd aan de functie uitbreiding voor duurzaamheid. 7. Verhoging bijdrage Noordwester detachering Een bij de Noordwester gedetacheerde medewerker heeft uitbreiding van uren gekregen, de kosten hiervoor worden bijgedragen door de Noordwester. 8. Verhoging vergoeding De Waddeneilanden detachering Door de jaren heen zijn een aantal medewerkers werkzaamheden voor de Waddeneilanden gaan doen. Hiervoor ontvangen wij een vergoeding. Het budget is hierop aangepast. 9. Opheffing bestemmingsreserve Ruimtelijke Ordening en Bouw en Woning Toezicht.
Programmabegroting 2022
10
Al jaren zijn de mutaties in deze bestemmingsreserve minimaal. Daarom is besloten deze bestemmingsreserve op te heffen en wanneer het nodig is door middel van begrotingswijzigingen extra budget aan te vragen of dit al direct bij de primaire begroting aan te geven. 10. Subsidie VVV In de raadsvergadering van 11 oktober 2021 is het voorstel gedaan om de VVV een subsidie te verstrekken in de jaren 2021 tot en met 2023. Dit is voor de begroting neutraal omdat dit bekostigd kan worden uit bestaand budget en de bestemmingsreserve gebiedsontwikkeing en toerisme. 11. Bijstelling algemene uitkering gemeentefonds vanwege aanpassingen WOZ waarden De berekeningen voor de bijdragen uit de algemene uitkering van het gemeentefonds zijn gemaakt op basis van de meicirculaire 2021. Onze WOZ waarden zijn inmiddels al hoger als waarin in deze berekeningen rekening werd gehouden. Omdat op basis van deze WOZ waarden bepaald wordt hoeveel een gemeente moet bijdragen aan het gemeentefonds lijkt het verstandiger met deze verhoogde WOZ waarden rekening te houden. 12. Stelpost rentelasten De geprognotiseerde balans laat zien dat in de loop van 2022 een liquiditeits tekort zal ontstaan bij de geldstromen die voortkomen uit deze begroting. Met het berekenen van de kapitaallasten is geen rekening gehouden met het aantrekken van een extra lening.
Wel is er een stelpost van € 35.000 opgenomen voor extra rentelasten in de toekomst. 13. Aanpassen tarieven afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Uit kostendekkendheid berekening van de afvalstoffenheffing en reinigingsrechten kwam naar voren dat tarieven hiervoor kunnen worden verhoogd. Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf Lokale heffingen. Actuele prognose algemene reserve Door de behandeling in de raad van de kadernota en door de bovengeschetste ontwikkelingen en besluiten kan de volgende geactualiseerde prognose van de algemene reserve worden gemaakt:
stand Algemene Reserve 1 januari 2021
€ 1.231.916
bij in 2021: - saldo jaarrekening 2020
579.662
uitnames 2021 Opnieuw ramen restantbudgetten 2020 Prognose jaarresultaat 2021
-258.610 0
Meerjarenbegrotingen 2022
179.155
2023
134.642
2024
37.111
prognose Algemene Reserve 31 december 2025 (moet minimaal € 750.000 zijn)
€ 1.903.876
Prognose is exclusief mogelijke overige ontwikkelingen waarover nog geen besluitvorming is.
Programmabegroting 2022
11
Programma’s
Programmabegroting 2022
12
Programmabegroting 2022
13
Programma 0 Algemeen Bestuur
Algemeen Het programma Algemeen Bestuur gaat over de gemeentelijke bestuursorganen: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. Daarnaast de baten en lasten van het ambtelijk apparaat dat het bestuur direct ter zijde staat. Ook tot dit programma behoren zaken als de burgerlijke stand, de BRP (Basis Registratie Persoonsgegevens), het organiseren van verkiezingen en de algemene bestuurlijke samenwerking zoals vooral die met de andere Waddeneilandgemeenten. De andere taakvelden die behoren tot het programma 0, zijn: - 0.1 Bestuur - 0.2 Burgerzaken - 0.4 overhead en ondersteuning organisatie. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat de inwoners van Vlieland zo veel mogelijk invloed houden op hun leefomgeving. Daarom streven we naar blijvende zelfstandigheid van onze gemeente. We willen daartoe een goede kwaliteit van dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en gasten kunnen bieden en een goede ondersteuning van de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. Het goed informeren van de samenleving is een speerpunt uit het coalitieakkoord wat daarbij onze blijvende aandacht heeft. Naast de gemeente Vlieland is Staatsbosbeheer een belangrijke overheidspartij, als zelfstandig bestuursorgaan van de rijksoverheid, ressorterend binnen het domein van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV).
Door de positie van Staatsbosbeheer op het eiland Vlieland is een goede samenwerking met dit bestuursorgaan belangrijk. Het college streeft daarom naar een concrete gezamenlijke ontwikkelagenda met Staatsbosbeheer. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het opstellen en uitvoeren van het natuur- en recreatiefonds. Een andere belangrijke partner is het Samenwerkingsverband ‘De Waddeneilanden’. Door het gezamenlijk opstellen van het Programma Waddeneilanden zal deze samenwerking verder geïntensiveerd worden. Doel van het Programma Waddeneilanden is om door samenwerking op vijf belangrijke pijlers meer te bereiken, door kennisdeling, door gezamenlijk op te trekken met overige stakeholders en door extra financiële bijdragen te verwerven vanuit Rijk en Provincies. Wat gaan we daarvoor doen? De samenwerking in Waddenverband en met andere gemeenten continueren en die waar mogelijk in de uitvoering intensiveren Programmabegroting 2022
14
Grip blijven houden op samenwerkingsverbanden De in- en externe communicatie verder blijven professionaliseren Uitvoeren van het natuur- en recreatiefonds
Samenwerking Waddeneilanden De samenwerking met de andere Waddeneilanden wordt steeds verder verstevigd, zowel op bestuurlijk niveau als voor wat betreft de samenwerking tussen medewerkers. Een belangrijk aspect van de samenwerking is de gezamenlijke belangenbehartiging bij andere overheden, vooral de Rijksoverheid. Daarnaast wordt gewerkt aan intensivering van de samenwerking ten aanzien van de bedrijfsvoeringstaken. Ten aanzien van de beleidsmatige koers wordt ingezet op het Programma Waddeneilanden. De vijf eilanden zullen op basis hiervan, met ondersteuning van het Waddenkantoor, programmatisch gaan werken aan de vijf programmalijnen die in het Programma Waddeneilanden zijn opgenomen. Deze programmalijnen zijn: 1. Goed wonen en leven 2. Toekomst bestendig ondernemen en ontwikkelen 3. Optimaal bereikbaar en verbonden 4. Duurzame energie 5. Circulaire economie Doel van het programma is om door intensieve samenwerking op deze programmalijnen meer te bereiken dan hetgeen we los van elkaar zouden kunnen bereiken. Hierin wordt opgetrokken met Rijk en Provincies waarbij het de bedoeling is dat het Rijk 50% financiert, de Provincies gezamenlijk 25% en de Waddeneilanden ook 25%. Voor 2022 hebben wij in de begroting een bedrag opgenomen ten behoeve van de verdere voorbereidingskosten.
Bij de verdere concretisering van dit Programma zal ook de nadere financiering van de daaruit voortvloeiende projecten aan de raad worden voorgelegd. Omdat het Programma meerdere jaren bestrijkt kan het zijn dat de hieruit voortvloeiende kosten per jaar verschillen. Samenwerking met de gemeente Leeuwarden Met de gemeente Leeuwarden werken wij samen op de volgende terreinen: ICT (evenals de andere Friese Waddeneilanden en gemeenten in Noord Friesland) Personeelsfunctie en de salarisadministratie Belastingheffing en -inning Uitvoering Wet Woz Basisadministratie Gebouwen en Adressen en de Basisadministratie Grootschalige Topografie Dit zijn stuk voor stuk taken die beleidsmatig weinig lokale invulling behoeven, maar waarvoor schaalgrootte, beschikbaarheid, kennis en kunde van groot belang zijn om ze te doen slagen. Bij uitstek daardoor dossiers waarop we de samenwerking met de gemeente Leeuwarden zeer waarderen. Samenwerking met de gemeenten Harlingen, Terschelling en Waadhoeke Sinds de omzetting van de Dienst SoZaWe naar een bedrijfsvoeringsorganisatie zijn we op het gebied van beleid met betrekking tot het sociaal domein een samenwerking aangegaan met de gemeenten Harlingen, Terschelling en Waadhoeke. Gezamenlijk leveren we capaciteit om een “Beleidspool” Sociaal Domein te vormen.
Personeel en organisatie De salariskosten zijn als directe kosten geraamd op de programma’s waar ze betrekking op hebben. Een deel van de kosten van de ambtelijke dienst betreft overheadkosten. Deze salariskosten zijn overeenkomstig de bepalingen van het Besluit Begroten en Verantwoorden, geraamd op taakveld 0.4 overhead dat onderdeel uitmaakt van het onderhavige programma 0, Algemeen bestuur. In de tabel op de volgende pagina wordt een overzicht gegeven van de omvang van het bestuurlijke en ambtelijke apparaat:
Programmabegroting 2022
15
Formatie, personeelsleden Formatie,aantal aantal personeelsledenenensalariskosten salariskostengemeente gemeenteVlieland Vlieland2022 2022
Organisatie eenheid
Aantal Aantal FTE's FTE's 2021 2022
Salariskosten primaire Salariskosten begroting begroting 2021 2022
Bestuursorganen Gemeente Raad
0,00
136.500
143.000
Burgemeester en Wethouders
2,80
Subtotaal
2,80
2,80
260.600
326.800
2,80
397.100
469.800
Griffie
0,89
0,89
69.200
70.600
Beleidsteam
9,17
10,31
868.800
950.800
Team Uitvoering en Ondersteuning
7,54
8,65
471.600
575.600
Team Buitendienst
10,00
9,40
587.700
542.600
Subtotaal
27,60
29,25
1.997.300
2.139.600
4.000
5.000
Ambtelijke dienst
Vrijwilligers Burgerlijke Stand GHOR geneeskundige groep
11.000
15.000
0,00
0,00
15.000
20.000
Gedetacheerd personeel
1,64
1,83
111.600
96.400
Subtotaal
1,64
1,83
111.600
96.400
Totaal
32,04
33,88
2.521.000
2.725.800
Subtotaal Gedetacheerd personeel
Ten opzichte van het begrotingsjaar 2021 is de formatie bij de buitendienst uitgebreid. Een aantal medewerkers maakt gebruik van het generatiepact of werkt om andere redenen in deeltijd. Eén formatieplek ging over van het team buitendienst naar het team uitvoering en ondersteuning. Er zijn in 2022 vier medewerkers die hun werktijd gedeeltelijk besteden aan werkzaamheden voor De Waddeneilanden, hiervoor ontvangen wij een vergoeding. Overhead en ondersteuning organisatie Overheadkosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers van de organisatie. De overheadkosten zijn volledig geraamd op programma 0. Uitgedrukt als percentage van de directe kosten bedraagt de overhead 28%. Met andere woorden, als de overhead toegerekend zou worden aan de programma’s naar rato van de directe kosten, dan zouden de kosten per programma(onderdeel) met 28% stijgen. In de financiële begroting is de berekening van het overheadpercentage weergegeven. Uitgedrukt als percentage van de totale kosten (dus directe kosten en overhead opgeteld) bedraagt de overhead overigens 22%. Dit is het percentage dat bij de wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren is opgenomen. ICT In de ICT stuurgroep van De Waddeneilanden is in mei 2021 een besluit genomen om de ICT bijdrage jaarlijks te verhogen, voor Vlieland met een bedrag van € 28.000. Dit is in de Kadernota opgenomen.
Programmabegroting 2022
16
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren
Eenheid
Bronjaar
Vlieland
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2022
26,03
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2022
26,24
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
2022
2876
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2021
0,92%
Overhead
% van totale lasten
2021
22%
Nederland
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Toelichting Formatie Het gaat hier om de toegestane structurele formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland. (Formatieplan 2021) Bezetting
Het gaat hier om de werkelijke formatie in fte per 1000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente Vlieland.
Ramingen: Rekening
Begroting
Meerjarenbegroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig
2.755.480 160.126
2.815.061 124.000
2.947.903 124.000
2.905.091 124.000
2.953.891 124.000
2.986.504 124.000
-2.595.354
-2.691.061
-2.823.903
-2.781.091
-2.829.891
-2.862.504
Saldo voor bestemming voordelig
0
0
0
0
0
0
Toevoeging aan reserve
0
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserve
0
0
0
0
0
0
-2.595.354
-2.691.061
-2.823.903
-2.781.091
-2.829.891
-2.862.504
Saldo na resultaatbestemming
Samenstelling ramingen huidig jaar Lasten 10 20
Bestuursorgaan gemeenteraad Bestuursorgaan college burgemeester en wethouders
279.986
30
Bestuursorgaan burgemeester
40
Bestuurlijke samenwerking
50 60
Burgerzaken overhead en ondersteuning organisatie
Totaal
Programmabegroting 2022
Baten
Saldo 0
-279.986
428.208
0
-428.208
20.067
16.000
-4.067
123.500 134.303
0 108.000
-123.500 -26.303
1.961.839 2.947.903
0 124.000
-1.961.839 -2.823.903
17
Programmabegroting 2022
18
Programmabegroting 2022
19
Programma 1 Openbare orde en Veiligheid
Algemeen Het programma Openbare Orde en Veiligheid houdt globaal in: aandacht voor de openbare orde en veiligheid, met name brandweer en de rampenbestrijding en zware ongevallen in geval van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden. Belangrijke instrumenten binnen dit programma zijn het gemeentelijke rampenplan en de Algemene Plaatselijke Verordening. Tot het programma behoren verder onder meer dierenbescherming, bureau Halt, gevonden voorwerpen, strandvonderij, toezicht op collecten en doodsschouw. Het betreft de taakvelden 1.1, Crisisbeheersing en brandweer en 1.2, Openbare orde en veiligheid. Wat willen we bereiken? We streven niet alleen naar een veilige leefomgeving voor inwoners en gasten (inclusief het beperken van overlast) maar ook naar het vergroten van het veiligheidsgevoel. Of, zoals het is verwoord in het collegeprogramma: een prettige en veilige leefomgeving waarin iedereen tot zijn of haar recht komt. Wat gaan we daarvoor doen? Bij de samenstelling van de ramingen is een opsomming opgenomen van de activiteiten waarmee de doelstellingen van dit programma behaald moeten worden. Meer concreet worden in 2022 de volgende activiteiten uitgevoerd:
Met enige regelmaat communiceren wat inwoners en gasten zélf kunnen doen om bij te dragen aan een veilige leefomgeving en overlast voor anderen te beperken. Hiervoor sociale media inzetten, de website en het gemeentelijke huis-aan-huisblad ‘Uit het kastje’ BOA’s inzetten in samenwerking met de gemeente Harlingen Handhaven van de APV en van de gemeentelijke verkeersbesluiten Blijvende aandacht voor overlast in de Dorpsstraat Een jaarlijkse bespreking tussen een afvaardiging van de gemeenteraad en politie waarbij het jaarwerkplan van de politie als uitgangspunt dient Het in samenwerking met de Veiligheidsregio oefenen van (onderdelen) van het rampenplan
Bijzondere Opsporings Ambtenaren (BOA’s) Een aantal zaken, zoals toezicht op de openbare ruimte en handhaving verkeerszaken, wordt opgepakt door BOA’s die sinds 2018 worden ingehuurd van de gemeente Harlingen. Drank- en horeca Sinds 2014 is de gemeente verantwoordelijk voor het toezicht op en handhaving van de voorschriften uit de drank- en horecawet. Hiervoor wordt een externe partij ingehuurd. Door het coronavirus is het toezicht
Programmabegroting 2022
20
door deze externe partij in 2020 en 2021 noodgedwongen achterwege gebleven. De verwachting is dat het toezicht en de handhaving in 2022 weer volledig kan worden opgepakt. Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR) De Veiligheidsregio Friesland is deels verantwoordelijk voor de GHOR. In de gemeente Vlieland functioneert in dat kader een geneeskundige groep. De gemeente draagt zorg voor de werving en selectie van de vrijwilligers van deze groep (minimaal 12 personen). Nadat de VRF de taken op het gebied van personeelsbeleid een aantal jaren voor zijn rekening had genomen zijn deze, in gezamenlijk overleg met de VRF en de andere Friese Waddeneilanden, weer overgenomen door de gemeente.
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid
Bronjaar
Vlieland
Nederland
Verwijzingen Halt
Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners
2020
0
110
2019
0
2,3
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
2020
4,3
4,6
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
2019
0
2,3
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
2020
8.7
6.2
Winkeldiefstallen
Ramingen:
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Rekening 2020 441.149 26.448
Begroting 2021 2022 458.646 404.328 24.700 24.700
Meerjarenbegroting 2023 2024 414.045 424.873 24.700 24.700
2025 436.494 24.700
-414.702
-433.946
-379.628
-389.345
-400.173
-411.794
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-414.702
-433.946
-379.628
-389.345
-400.173
-411.794
Samenstelling ramingen huidig jaar: Lasten
Baten
Saldo
100
Brandbestrijding
266.087
0
-266.087
110
Rampenbestrijding
95.903
0
-95.903
120
Openbare orde en veiligheid
42.338 404.328
24.700 24.700
-17.638 -379.628
Totaal
Programmabegroting 2022
21
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
Algemeen Het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat heeft betrekking op de aanleg en het onderhoud van wegen, straten en pleinen, de openbare verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, straatmeubilair, verkeersmaatregelen en parkeervoorzieningen. En daarnaast: veerdiensten, waterkerende werken en afwatering. Verkeer en vervoer gaat over het vervoer van en naar, maar ook het vervoer op ons eiland. De veerboot is de levensader van Vlieland. Zowel wij als onze gasten willen duidelijkheid en regelmaat in de dienstregeling. Op het eiland willen we ons autoluwe karakter versterken. Reeds in de jaren ’90 van de vorige eeuw stelde de gemeenteraad een algeheel parkeerverbod in binnen de bebouwde kom (behoudens aangewezen parkeerplaatsen). Ook werden regelmatig afkeurende opmerkingen gemaakt in de raad over het ontsierende effect van het parkeren van auto’s in (voor-)tuinen en (half) in bermen. We willen verder met het project kwaliteitsverbetering fietspaden, met als uitgangspunt het rapport ”Fietspaden op de Waddeneilanden; Keuzes, mogelijkheden en afwegingskader” uit augustus 2016.
Het gaat om de taakvelden 2.1 Verkeer, wegen en water, 2.3 Recreatieve havens en 2.5 Openbaar Vervoer Wat willen we bereiken? veilige wegen, en een goede onderhoudstoestand van de wegen; een dienstregeling van de veerboot die aansluit op de behoefte van eilander en toerist; versterking van het autoluwe karakter van het eiland met onder andere bijzondere aandacht voor de Dorpsstraat: minder auto’s in de Dorpsstraat; Versterking van het open en vriendelijke karakter van de veerdam en het plein bij de veerdam; een goede staat van onderhoud van de glooiingen en kaden en een goede bestrijding van hoogwatersituaties. Wat gaan we daarvoor doen? Collegeprogramma Overleg voeren met rederij Doeksen over het optimaliseren van de dienstregeling (in kwantiteit én kwaliteit) met name in de weekenden; Jaarlijks overleg over het vervoerplan van de rederij voor het volgende kalenderjaar. Beginnen met de tussentijdse evaluatie van de concessie veerdiensten. Samen met de andere partijen (gemeente Harlingen, Terschelling. De Provincie en Rederij Doeksen) uitvoering geven aan de voorgestelde maatregelen uit het eindadvies Logistiek Onderzoek / Ontzorgen
Programmabegroting 2022
22
passagiers Waddenhavens. Dit zou al in 2020 plaatsvinden maar door het coronavirus is dit uitgesteld. Het overleg is in de tweede helft van 2021 weer opgestart en zal in 2022 een verder vervolg krijgen. Uitvoering geven aan de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) waar de gemeente Vlieland is samenwerking met de provincie en bijna alle andere gemeenten in Friesland aan mee werkt. Nadat de aanbesteding is afgerond door de provincie Friesland zal het project in 2022 verder worden uitgerold. Bij reconstructies parkeerplaatsen aanpassen zodat auto’s meer uit het zicht zijn; Met de aanpak van de fietsenproblematiek rond de veerbootterminal is door een verkeers- en aanwijzingsbesluit in 2021 begonnen. De eerste resultaten zijn inmiddels zichtbaar. Handhaving hierop zal in 2022 verder worden opgepakt. De gemeente werkt mee aan het project doortrappen van de provincie Friesland. Na het uitvoerig testen van de fietsveilige route op Vlieland in 2021 zal in 2022 de nodige publiciteit worden gegeven aan de route. Het resterende gedeelte van de wegen Willem de Vlaminghweg, Boslaan, Berkenlaan en een gedeelte Lutinelaan worden in combinatie uitgevoerd met rioleringswerkzaamheden. De Postweg omvat het tweede gedeelte wat onderhoud verlangt vanaf het dorp tot iets voorbij Lange Paal.
De Torenweg, oude Postweg, Pad van Dertig en het autopad naar Lange Paal zijn momenteel (deels) in schelpen uitgevoerd en behoeven onderhoud. Voor wat betreft eventuele andere materiaalkeuzes zal separaat een voorstel worden gemaakt, waarin ook de te verwachten kosten staan opgenomen voor de lange termijn. Grootschaliger verbetering van de bekleding van de glooiing door het vervangen van de oude klinkers met doorgroeistenen
Onderhoud wegen De gemeente Vlieland beheert de wegen in de bebouwde kom en het grootste gedeelte van de wegen in het buitengebied. Het door de gemeente beheerde deel omvat: - 14,2 km klinkerweg (incl. Pad van 20) - 12,3 km asfaltweg - 10 km schelpenverharding Door de overdracht van het beheer van een aantal wegen van Staatsbosbeheer komt daar ca. 0,7 km fietspad (schelpen) en 0,6 km weg (schelpen en klinkers) bij. Daarnaast beheert de gemeente de parkeerplaatsen, trottoirs en pleinen in de bebouwde kom. De wegenreserve laat de eerstkomende vijf jaar een positief saldo zien. Dit is mede het gevolg van de afkoopsom van € 235.400 die de gemeente van Staatsbosbeheer ontvangt voor de overname van het onderhoud van een aantal wegen van Staatsbosbeheer. Zonder deze aanvulling zou de reserve vanaf 2025 een negatief saldo te zien hebben gegeven. Het groot onderhoud van de Kampweg staat gepland voor 2022. Onderzoek en besluitvorming door de raad moet nog uitwijzen hoe dit precies zal worden vormgegeven. Ook is nog niet zeker of voor een eventuele reconstructie van de weg subsidie verkregen kan worden. Met de (voorzichtig) geraamde kosten voor de Kampweg neemt de reserve na 2022 snel af.
Met de extra jaarlijkse toevoeging kan dan nog enkele jaren het noodzakelijke onderhoud worden uitgevoerd, maar na 2026 worden een aantal grotere werken voorzien, zoals het westelijk deel van de Dorpsstraat, het zuidelijkdeel van de Badweg, de Postweg, en een volgende onderhoudsbeurt van het fietspad langs de zeereep. Het langetermijnvooruitzicht van het verloop van de wegenreserve wordt dan negatief. Na een nadere analyse voor de lange termijn van de benodigde verwachte onderhoudsinspanningen zal er de komende jaren moeten worden nagedacht hoe bereikt kan worden dat de wegenreserve voldoende op peil blijft om de noodzakelijke onderhoudswerken aan de wegen vanaf 2026 te kunnen uitvoeren. Op de middellange termijn zal namelijk combinatie met rioleringswerkzaamheden steeds minder mogelijk zijn, omdat de rioleringen een steeds langere levensduur hebben. Openbare Verlichting Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. Het staat elke gemeente vrij om te bepalen óf en hoe ze de openbare ruimte wil verlichten. Functioneel en goed onderhoud van openbare verlichting draagt bij aan een veilige en aantrekkelijke plaats om te wonen, te werken en te recreëren. Daarnaast is openbare verlichting nodig voor het gebruik van de openbare ruimte in de avond. Openbare verlichting kan echter ook een verstoring opleveren ten aanzien van de natuurlijke duisternis.
Programmabegroting 2022
23
Op het gebied van duurzaamheid (in de breedste zin van het woord) wordt dan ook gestreefd naar vermindering van de lichtvervuiling, evenals minder energieverbruik. Een goed evenwicht tussen veiligheid en duurzaamheid is het uitgangspunt voor het beleid van de gemeente, waarbij de onderliggende natuurwaarden niet uit het oog verloren worden. De gemeenteraad heeft in december 2020 besloten het beleidsplan openbare verlichting met als ondertitel “donker waar mogelijk, licht waar nodig” vast te stellen. Hiermee zijn beleidskaders vastgesteld voor het beheer en onderhoud en de vernieuwing van openbare verlichting, om keuzes te (kunnen) maken om bijvoorbeeld de openbare ruimte meer of minder te verlichten, de huidige verlichting aan te passen en/of te verduurzamen, en donkerte als waarde te borgen. Integraal beleid vraagt om een afwegingskader, dat de bestaande beleidskaders aanvult en zo nodig overstijgt. Het afwegingskader voor openbare verlichting bevat vijf thema’s of onderdelen. Per situatie zal een afweging worden gemaakt, om accenten daar te leggen waar de gemeente ze (wel of niet) wil hebben. Per gebiedstype zal een uitwerking van het afwegingskader worden uitgevoerd. Bij het principe ‘Donker waar mogelijk, licht waar nodig’ blijven verkeersveiligheid en sociale veiligheid leidend.
Bij iedere keuze zijn echter ook leefbaarheid, energiebesparing en het tegengaan van lichtvervuiling van belang. Met dit beleidsplan geeft de gemeente haar visie op openbare verlichting voor de lange termijn. In onderstaande tabel is weergegeven hoe het afwegingskader per gebiedstype door de gemeente kan worden toegepast. Per gebiedstype is met een cijfer van 1 tot en met 4 aangegeven in welke mate wij prioriteit geven aan die aspecten (cijfer 4 is het hoogste, 1 het laagste). De afweging zal steeds per project/situatie plaatsvinden. Gebiedstype Dorpsstraat/ Dorpskern * Overige woonwijken binnen de bebouwde kom Zomerhuizenterrein (excl. toegangswegen **) Bedrijventerrein Buitengebied: - Toegangswegen ** - Overige wegen ***
Verkeersveiligheid 3
Sociale veiligheid 3
Donkerte Duurzaamheid/ energiebesparing 1 2
Leefbaarheid 3
2
3
1
3
3
1
1
4
1
3
2
2
3
2
1
2 1
1 1
3 4
2 1
1 1
* onder dorpskern wordt verstaan de Dorpsstraat, alle gloppen, het Kerkplein en Veerdam plein ** Toegangswegen: Badweg, Havenweg, Kampweg, Ankerplaats, Vliepark naar camping, Duinkersoord en (jacht)haven *** Overige wegen: Postweg, Fortweg, Pad van Twintig en Zes, Reddingsbootpad Keuzes maken voor aanpassingen aan de openbare verlichting willen we aan de hand van deze tabel doen. Door te kijken naar wat het belangrijkste is in dat gebied en een bepaalde prioriteitsvolgorde hier in te bepalen. Als we een keuze moeten maken in het dorp is verkeersveiligheid het belangrijkste, samen met sociale veiligheid en leefbaarheid. In 2022 zal het laatste gedeelte van de Willem de Vlaminghweg van Boerenglop tot Lutinelaan vervangen worden, evenals de omgeving rond Boswijk. Tevens komt er nieuwe LED verlichting in de zorgbuurt in de vorm van twee lichtmasten en achttien verlichtingspaaltjes (terreinverlichting). Voor alle lichtmasten is een meerjarenraming voor de vervangingsinvesteringen opgesteld. Als deze is vastgesteld kunnen de nodige budgetten hiervoor beschikbaar gesteld worden via een begrotingswijziging. Waterstaatsobjecten
Programmabegroting 2022
24
Er is een nieuw meerjarig onderhoudsprogramma voor de waterstaatswerken 2022-2031 opgesteld. In de meerjarenraming wordt een vooruitblik gegeven van de benodigde vervangingsinvesteringen en onderhoudswerkzaamheden van waterstaatswerken in de komende jaren. Dit in relatie tot de beschikbare middelen van de reserve waterstaatswerken. Deze reserve is ingesteld met de afkoopsom die Rijkswaterstaat bij overdracht van de objecten beschikbaar heeft gesteld. Het onderhoud van de glooiing langs het Zuiderstrand maakt een relatief groot deel uit van de reguliere exploitatiekosten. Tot nu toe werd onderhoud vooral gepleegd na schade of gebleken zwaktes na inspectie. In de afgelopen jaren zijn enkele proefvakken van de glooiing met doorgroeistenen bekleed. De ervaringen hiermee zijn zeer goed. Daarom zullen in de komende jaren grotere gedeelten in één keer op deze wijze worden bekleed zodat na verloop van tijd het gehele gedeelte van de glooiing, dat nu met klinkers is bekleed, van een nieuwe bedekking is voorzien. Dit vergt weliswaar een relatief grote investering maar de kosten kunnen, omdat ze geactiveerd kunnen worden, over een langere periode worden uitgesmeerd. De reguliere onderhoudskosten zullen dalen doordat er met deze betere bekleding minder stormschade verwacht mag worden.
Vorig jaar werd al voorgesteld de glooiing langs het Zuiderstrand, waar die uit klinkers bestaat, te vervangen door een bekleding van grasbetonstenen. Door capaciteitsgebrek is daar nog geen aanvang mee gemaakt. De aanpak van het eerste deel is nu gepland voor 2022, en de aanpak van de rest in de vier jaren daarna, eerder dan in de vorige planning is voorzien. Het Deltaprogramma 2021 stelt dat voor ieder Waddeneiland een integrale waterveiligheidsstrategie wordt opgesteld. De integrale strategieën betreffen de waterveiligheid (primaire waterkeringen met zandsuppletie, dynamisch kustbeheer, kwelderontwikkeling, innovatieve dijkconcepten), een klimaatadaptieve en waterrobuuste ruimtelijke inrichting en crisisbeheersing. Ook is er aandacht voor 'slimme combinaties', de toename van de kans op een overstroming en de risico's voor infrastructuur in buitendijkse gebieden. Het streven is om voor 2025 de integrale strategie per eiland te hebben vastgesteld. Begin 2021 onderkende het DB van De Waddeneilanden het belang van de thema’s Waterveiligheid, Zoet Water en Klimaatadaptatie uit het Deltaprogramma. Het stelde dat het belangrijk is om op tijd te beginnen en voor te sorteren op de gevolgen van de komende klimaatverandering, zoals de voorspelde zeespiegelstijging, wateroverlast, aanhoudende droogte en dergelijke.
Sinds de zomer van 2020 werken De Waddeneilanden samen om hier handen en voeten aan te geven.
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Verplichte beleidsindicatoren Eenheid
Bronjaar
Vlieland
Nederland
Ziekenhuisopname na verkeersongeval met een motorvoertuig
%
2018
13%
8%
Overige vervoersongevallen met een gewonde(fietser)
%
2018
13%
11%
Ramingen:
Lasten Baten Saldo voor bestemming nadelig Saldo voor bestemming voordelig Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Saldo na resultaatbestemming
Rekening 2020 812.812 268.475
Begroting 2021 2022 386.875 501.079 10.900 10.763
Meerjarenbegroting 2023 2024 2025 502.558 453.532 591.627 10.763 10.763 10.763
-544.337
-375.975
-490.316
-491.795
-442.769
-580.864
0
0
0
0
0
0
341.742
37.000
37.000
37.000
37.000
37.000
647.071
141.999
172.698
170.925
118.548
253.193
-239.007
-270.976
-354.618
-357.871
-361.221
-364.671
Programmabegroting 2022
25
Samenstelling ramingen huidig jaar: Lasten 200 Onderhoud van wegen 210 Overig beheer wegen 220 Verkeers- en vervoersmaatregelen 230 Waterstaatkundige werken Totaal
Programmabegroting 2022
Baten 288.892 93.400 5.766 150.021 538.079
Saldo 70.434 0 0 113.027 183.461
-218.458 -93.400 -5.766 -36.994 -354.618
26
Programmabegroting 2022
27
Programma 3 Economische zaken
Algemeen Het programma Economische Zaken houdt in de gemeente Vlieland voor wat betreft concrete activiteiten in: het stimuleren en in stand houden van een gezonde lokale economie zonder structurele werkloosheid. Daarnaast is het eigendom van het tankstation voor brandstoffen (benzine en diesel), waarvan het beheer wordt uitgevoerd door de Stichting Aanloophaven Vlieland (SAV), onderdeel van deze activiteit. Op het toeristische-economische vlak zijn op Vlieland diverse gemeentelijke stichtingen actief, of stichtingen die voor hun functioneren volledig afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidie. De gemeentelijke stichtingen (SRV (kampeerterrein Stortemelk), SAV, Flidunen (sporthal/zwembad) hebben vanuit hun oprichting, statuten en verhouding tot het gemeentebestuur een bijzondere plaats in het algemeen belang van Vlieland. Het functioneren van (de besturen van) deze stichtingen is daarom belangrijk voor het realiseren van de beleidsdoelstellingen van college en gemeenteraad. Het college is in gesprek met de gemeentelijke stichtingen over de rol die de stichtingen, zowel met hun bedrijfsvoering maar ook financieel, kunnen hebben bij het realiseren van de beleidsdoelstellingen van college en raad. Daarbij is het belangrijk over en weer de verwachtingen die we hebben over de betekenis van het zijn van (bestuurder van) een gemeentelijke stichting goed op elkaar af te stemmen.
Het betreft hier de taakvelden: 2.3 Recreatieve havens 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 8.3 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? 1. Het versterken van de brede welvaart voor alle inwoners, nu en in de toekomst. 2. Een gezonde bedrijfsvoering en professioneel bestuur van de verschillende stichtingen. 3. De balans behouden tussen toerisme, eilanders en gasten: seizoenverbreding, geen uitbreiding van het aantal toeristische bedden, kwaliteit in plaats van kwantiteit. 4. Een nieuwe toeristische visie 5. Inzicht in de ervaringen en meningen van de bezoekers van ons eiland. 6. Er is in samenwerking met de SAV een oplossing gevonden van de schade aan de damwanden in de jachthaven. 7. Er moet worden gestart met verbouw van de nieuwe Noordwester. 8. Een evaluatie van het ondernemersfonds in samenwerking met de ondernemersvereniging Vlieland
Programmabegroting 2022
28
Wat gaan we daarvoor doen? 1. De vijf eilanden werken gezamenlijk aan het Programma Waddeneilanden. Langs vijf thema’s wordt in het Programma Waddeneilanden gewerkt aan een breed scala aan projecten om de brede welvaart van de Waddeneilanden te behouden en te vergroten. Het doel is dat de eilanden een aantrekkelijk woon-, werk- en leefgebied blijven voor de inwoners, waar het voorzieningenniveau op peil is en iedereen een leven lang kan wonen. Eén van de programmalijnen is “Toekomstbestendig Ondernemen & Ontwikkelen”. Binnen deze lijn wordt gewerkt aan projecten die zich toespitsen op economische ontwikkelingen. 2. Minimaal twee maal per jaar vindt er bestuurlijke afstemming plaats tussen het college en de verschillende aan de gemeente gelieerde stichtingen en/of verenigingen. 3. Het behoud van de balans tussen toerisme, eilanders en gasten is de doelstelling van het toeristisch beleid uit 2014. In 2022 wordt er verder uitvoering gegeven aan dit toeristische beleid. Eén van de grootste projecten is de oplevering van de destinatiewebsite in 2021. Het Toeristisch Platform Vlieland is de laatste jaren druk bezig geweest met de bouw en invulling hiervan. In de loop van 2022 zal duidelijk worden hoe groot de meerwaarde is van deze website. 4. Het toeristische beleid stamt, zoals aangegeven bij punt 3, uit 2014.
Het is van belang dit beleid te evalueren en indien nodig bij te stellen. Hieruit volgt een nieuwe toeristische visie voor de komende jaren. 5. Om inzicht te verkrijgen in de ervaringen en meningen van de bezoekers van Vlieland is er in de jaren 2016 t/m 2019 een gastenonderzoek uitgevoerd. Na deze periode is afgesproken eens in de drie jaar dit onderzoek te herhalen. In 2022 zal er dus opnieuw een gastenonderzoek plaatsvinden. Dit wordt gedaan in samenwerking met de andere eilanden en de veerdiensten. 6. In 2020 is de SAV geconfronteerd met schade aan de damwanden. In 2021 is er verder onderzoek gedaan naar de oorzaken van de schade. Zodra de uitkomsten van dit onderzoek gereed zijn zal de gemeente samen met de SAV een plan van aanpak opstellen om de schade te herstellen. Mogelijk heeft dit ook financiële gevolgen voor de gemeente. 7. De afgelopen jaren is er met regelmaat gesproken over de vernieuwing van De Noordwester. De plannen naderen hun eindfase en er wordt gezocht naar financiering. Naar verwachting zal in 2022 gestart worden met de verbouw die moet leiden tot de nieuwe Noordwester. 8. Sinds 2018 int de gemeente een extra percentage OZB gebruikersbelasting op niet-woningen. Het geïnde bedrag stelt de gemeente als subsidie beschikbaar aan het Toeristisch Platform Vlieland. Afgesproken is dat dit na drie jaar zou worden geëvalueerd.